P. 1
uri ng maikling kwento

uri ng maikling kwento

|Views: 1,470|Likes:
Published by Aubrey Paller

More info:

Published by: Aubrey Paller on Jul 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2012

pdf

text

original

Kwentong Pasalaysay

- ito’y nagsasalaysay ng mga napakapayak na paglalahad at hindi gaanong pinagtutuunan ang mga salik. Tanging makapagsalaysay lamang.

Ang Kalupi
ni Benjamin Pascual

Mataas na ang araw nang lumabas si Aling Marta sa bakuran ng kanilang maliit na barungbarong upang mamalengke. Nang dumating siya sa panggitnang pasilyo at umakmang hahakbang na papasok ay siyang paglabas na humahangos ng isang batang lalaki, na sa kanilang pagbabangga ay muntik, na niyang ikabuwal. Ang siko ng bata ay tumama sa kanyang kaliwang dibdib. "Ano ka ba?" bulyaw ni Aling Marta. "kaysikip na ng daraanan ay patakbo ka pa kung lumabas!" "Pasensya na kayo, Ale," sabi ng bata. Hawak nito ang isang maliit na bangos. -tig-bebente, sa loob-loob ni Aling Marta. Ang bata ay takot na nakatingin sa kanya. "Hindi ko ho kayo sinasadya. Nag mamadali ho ako, e." "PASENSYA!" sabi ni Aling Marta. Agad siyang tumalikod at tuloy- tuloy na pumasok. . Dumating siya sa tindahan ng tuyong paninda at bumili ng isang kartong mantika. Pagkaraan ay dumukot sa bulsa ng kanyang bestido upang magbayad. Wala ang kanyang kalupi! Napansin ng kaharap ang kanyang anyo. "Bakit ho?" anito. "E. . .e, nawawala ho ang aking pitaka," "Ku, e magkano ho naman ang laman?" "E, sandaan at sampung piso ho." Mayamaya ay parang kidlat na gumuhit sa kanyang alaala ang gusgusing batang kanyang nakabangga. Sa labas, sa harap ng palengke na kinaroroonan ng ilang tindahang maliliit. Nakatayo ito sa harap ng isang bilao ng kangkong at sa malas niya ay tumatawad. Maliksi siyang lumapit at binatak ang kanyang liig. "Nakita ring kita!" ang sabi niyang humihingal. "Ikaw ang dumukot ng pitaka ko, ano? Huwag kang magkakaila!" "Ano hong pitaka?" ang sabi, "Wala ho akong knukuha sa inyong pitaka" May luha nang nakapamintana sa kanyang mga mata at ang uhog at laway ay sabay na umaagos sa kanyang liig. Buhat sa likuran ng mga manonood ay lumapit ang isang pulis, na tanod. "Iho ano ang pangalan mo?" ang tanong niya sa bata. "Andres Reyes po." "Saan ka nakatira?" ang muling tanong ng pulis. Sa bahay ng Tiyang Ines ko sa Blumentritt, kapatid ng nanay ko rito sa Tundo. Inuutusan lang ho niya "kong bumili ng ulam, para mamayang tanghali." Naalala ni Aling Marta ang kanyang dalagang magtatapos, ang kanyang asawa na kaipala ay naiinip na sa pag hihintay. "Tinamaan ka ng lintik na bata ka!" Sabi niyang pinanginginigan ng laman. Angbisig nito ay halos napaabot ni Aling Marta sa kanyang balikat sa likod.

"Ngunit Marta" ang sabi ng kanyang asawa. Bahagya nang umabot sa kanyang pandinig ang malakas na busina ng isang humahagibis na sasakyan. Nag ka tinginan ang mag-ama." Hindi magkantuntong sagot ni Aling Marta. Sa isang sandali ay nagdilim sa kanya ang buong paligid."Napahiyaw ang bata sa sakit. Nag balik sa gunita ni Aling Marta ang isang batang payat." sabing pagatul-gatol na nilalabasan ng dugo sa ilong. e. Nanay? "E. "Maski kapkapan nyo ako. Umikot ang kanyang paligid. Naalala nya ang kanyang anak na ga-graduate. "Maari na" sabi ng Pulis. "Makaka alis na po ako?" Tanong ni Aling Marta." Halos mabali ang kanyang siko at ang nais lamang niya ay makaalpas sa matigas na bisig ni Aling Marta. ." "Patay na ang dumukot ng kuwarta ninyo. "Duguan ang katawan at natatakpan ng dyaryo. Sang ka kumuha ng pinamili mo nyan. E naiwan mo" Kanina bago ka umalis ay kinuha ko iyon sa Bestido mo at kumuha ako ng pambili ng Tabacco. patungo sa ibayo ng maluwag na daan. ayaw pa muling nag mulat ito ng paningin at ang mga mata ay ipinako sa maputlang muka ni Aling Marta." . Pero nakalimutan kong isauli. "Ang pitaka mo.uwi na. Hindi siya makapag. e wala kayong makukuha sa akin. Wala siyang makita kundi ang madidilim na anino ng mga mukang nakatunghay sa kanyang lupaypay at duguang katawan. At tuluyang nawalan ng malay.angat ng paningin. . Pagdating ng pulis. Saan ka kumuha ng ipangbili mo nyan?" Biglang-bigla anki'y kidlat na gumuhit sa karimlan. Tanghali na sya ay umuwi. "Patay na" Naisaloob ni Aling Marta sa kanyang Sarili." Hindi ko kinuha ang iyong pitaka!" Ilang pang sandali pa ay lumangayngay ang ulo nito at ng pulsuhan ng isang naroon ay marahan itong napailing. " Matabang na nagsabi ang pulis sa kanya. ang ulam na dapat na naiuwi nya sanay nai. Siya ay humanap ng malulusutan at nang makakita ay walang habas na tumakbo.

Ang sulok na iyon. At sapagkat natuklasan ko ang katotohanang iyon tungkol sa kanya.kailanman. Iyon ang mga pumalit sa mga salitang hindi niya maalala kung minsan. At habang tumataginting sa silid naming ang kanyang tinig sa pagtuturo'y hinuhulaan ko ang dahilan o mga dahilan ng pagtungo niya sa sulok na iyon ng silid-aklatan. pagtatanong." ang sasabihin niya. . "Mabuti't may tao pala rito.. Lahat ng kanyang kilos. sa itaas ng lumang hagdang umiingit sa bawat hakbang. Naroon pa siya't nagtuturo ng mga kaalamang pang-aklat. "Iniiyakan natin. "Tila may suliranin mabuti sana kung makakatulong ako." wika niyang ikinukubli ang pag-aagam-agam sa narinig. Noo'y magtatakipsilim na at maliban sa pabugsobugsong hiyawan ng mga nagsisipanood sa pagsasanay ng mga manlalaro ng paaralan. sa tanawin. iniiyakan natin. iyon ay nagging salaminan ng uri ng paniniwala sa buhay.buhay. Ngunit. walang masasabing anumang pangkaraniwan sa kanya. Ngunit siya'y nakinig nang buong pagkaunawa. .pinilit kong lutasin ang aking suliranin sa pagluha. Maya-maya pa'y nakita ko ang bahagyang ngiti sa kanyang labi. Doon niya ako natagpuan. Saan man sa kagandahan. ngunit ang suliranin. pagkikitang magbabalik sa gunita ng hapong iyon. pananaw. maghintay ng mga bakas ng . sa pagngiti niyang mabagal at mahihiyain niyang mga ngiti sa amin." ngayo'y magsisimula tayo sa araling ito. . at nagiging pamuno sa mga sandaling pag-aalanganin. at bumubuhay ng isang uri ng karunungang sa kanya ko lamang natutuhan. ang buong paligid ay tahimik na. Ang panukalang naghihiwalay sa amin ay natatanaw na nng bigla kong makaalala. nating dalawa. . ." Si Mabuti'y nagging isang bagong nilikha sa akin mula nang araw na iyon. sa walang pintang paaralang una kong kinakitaan ng sa kanya. Mula sa pananamit hanggang sa paraan ng pagdadala niya ng mga pananagutan sa paaralan. . kayo? Kayo nga pala? Ano ho iyong ipinunta niyo sa sulok na iyon na…iniiyakan ko?" Tumawa siya ng marahan at inulit ang mga salitang iyon.naparito ako upang umiyak din. . Nakinig siya sa akin. Sa isang paraangalirip.. . Mabuti nama't umabot tayo nsa bahaging to Mabuti Mabuti!" Hindi ako kailanman magtatapat sa kanya ng anuman kung di lamang nahuli niya akonginsangt lumuluha nang hapong iyon'y iniluha ng bata kong puso ang pambata ring suliranin." Nawala ang marahang halakhak sa kanyang tinig:"sanay'y masabi ko sa iyo. hindi ako makakilos sa sinabi niya pagkatapos. Siya'y tinatawag naming lahat na si Mabuti kung siya'y nakatalikod. doon sa kung manunungaw ay matatanaw ang maitim na tubig ng isang estero. "Hindi ko alam na may tao rito". nagsimula akong magmasid. Sa isang tagong sulok ng silid-aklatan. sa paglkalim ng kunot sa noo niya sa kanyang pagkayamot. Sa isa sa mga lumang silid sa ikalawang palapag. sumagot. "Mabuti. at sa kanyang buhay. nakikita ko siya at ako'y lumiligaya. Ngunit sinasabi nilang naroroon pa siya sa dating pinagtuturuan." Hindi ako nakapangusap sa katapatang naulinig ko sa kanyang tinig. Ngunit walang anumang maganda sa kanyang anyo. saloobin. . Lagi ko siyang inuugnay sa kariktan ng buhay. Lumabas kaming magkasabay sa paaralan. Ma'am. Ang ibig kong sabihin ay . sa aming sulok na iyong. . Napatda ako na napaupong bigla sa katapat na luklukan. "Siyanga pala." ang sinabi niya nang hapong iyon.aming dalawa. Ang salitang iyon ang simula ng halos lahat ng kanyang pagsasalita.Kwento ng tauhan . "ang sulok na iyon na . Walang sinumang nag-ukol sa kanya ng pansin. maging higit na mabuti sana sa iyo ang. ay ibinilang kong kahihiyan at kababaan ang pagkikita pa naming muli sa hinaharap.. Siya ay isa sa mga pangkaraniwang guro noon. Sa bata kong isipan. galaw. atbp." Ibig kong tumakas sa kanya at huwag nang bumalik pa kailanman. at alam ko na ang pagmamalasakit niya'y tunay na matapat. sa paglingon ko sa pangyayaring iyo'y nagtataka ako kung paanong napigil niya ang paghalakhak sa gayong kamusmos na bagay. Sa pagsasalita niya mula sa hapag. sa isang isipan o sa isang tunog kaya. at ngayon. Hinuhulaan ko kuing nagtutungo pa siya roon. Nakababa ang kanyang paningin sa aking kandungan.ang sentro ng kwento ay ang tauhan lamang. Tinanganan niya ang aking mga kamay at narinig ko na lamang ang tinig sa pagtatapat sa suliraning sa palagay ko noo'y siyang pinakamabigat. naririnig kong muli ang mga yabag na palapit sa sulok na iyon ng silid-aklatan. Ang Kwento ni Mabuti ni Genoveva Matute Hindi ko siya nakikita ngayon.

Isinalaysay niya sa amin ang katabilan niyon. ang bagong kasuotan niyong may malaking lasong pula sa baywang.muli niyang ipinamalas sa amin ang mga natatagong kagandahan sa aralin naming sa Panitikan. pananalig." ang wika niya. At habang nakaupo ako sa aking luklukan. Hindi siya bumabanggit ng anuman tungkol sa kanyang sarili sa buonmg panahon ng pag-aaral naming sa kanya. pag-asa ang taglay niya sa aming silidaralan. Iyon ang una at huling pagbanggit sa aming klase ang tungkol sa ama ng batang may kaarawan. Mabuti.kapaitan sa kanyang mga sinsabi. At kami ay bahagi ng mga nilalang na sapagkat nakaranas ng mgan lihim na kalungkutan ay nakakilala ng mga lihim na kaligayahan. Mali siya nang ganoon na lamang. Ngunit tumakas ang dugo sa kanyang mukha habang sumisilay ang isang pilit na ngiti sa kanyang labi. At hindi nagging akin ang pagtuklas na ito sa kariktan kundi pagkatapos lamang ng pangyayaring iyon sa silid-aklatan. ang bawat pagbanggit niyon ay nagkakaroon ng kahulugan sapagkat noon pa man ay nabubuo na sa akingt isipan ang isang hinala. ilang araw lamang ang nakararaan buhat nang mabalitaan ko ang tungkol sa pagpanaw ng manggagamot na iyon.nang paulit-ulit. At ibig ng guro naming maging manggagamot ang kanyang anak at isang mabuting manggagamot. Nakasasaling ng damdamin. ay nalalaman ang tungkol sa kaarawan ng kanyang anak." habang tumatakas ang dugo sa kanyang mukha. . may sinabi siyang hindi ko makakalimtan kailanman. ang mga kaibigan niyong mga bata rin. makagagaan sa kanyang damdamin kung may mapagtatapatan siyang isang tao man lamang. ang nabubuong layunin niyon niyang baka siya ay hindi umabot sa matatayog na pangarap ng kanyang anak. Bawat aralin naming sa panitikan ay nagging isang pagtighaw sa kauhawan naming sa kagandahan at ako'y humanga. ang kariktan ng pagpapatuloy anuman ang kulay ng buhay. Ang anak niya'y anim na taong gulang na. Sa susunod na taon niya'y magsisimula na iyong mag-aral. . Ngunit. Pinuno nya ng maririkit na guni-guni an gaming isipan at ng mga tunog ang aming mga pandinig at natutuhan naming unti-unti ang kagandahan ng buhay. ang masasabi ko sa aking sarili pagkatapos na maipadama niya sa amin ang kagandahan ng buhay sa aming aralin. habang unti-unting bumabalik ang dating kulay ng mukha niya. At siya'y nagsalita. may dalawang dipa lamang ang layo sa kanya. nang umagang iyon. Ang paglaki ng mga pangarap niyon. ay namatay at naburol ng dalawang gabi at dalawang araw sa isang bahay na hindi siyang tirahan ni Mabuti at ng kanyang anak. At naunawaan ko ang lahat. kumirot ang pusoko sa pagnanasang lumapit sa kanya. Ngunit bumabanggit siya tungkol sa kanyang anak na babae. mabuti gaya ng sasabihin nitong Fe-iyon lamang nakararanas ng mga lihim na kalkungkutan ang maaaring makakilala ng mga lihim na kaligayahn. sa tuwina.. Tiningnan niya ako ng buong tapang na pinipigil ang pagngionig ng mga labi at sinabi ang ganito: "Mabuti. Wala iyon bdoon kanina. sa lahat na. Ang kariktan ng katapangan. Matitiyak ko noong may isang bagau ngang mali siya sa buhay niya. Ang ama ng mbatang iyon marahil ay magiging isang manggagamot din balang araw. Pagkatapos. sa sangkatauhan. kasyahan. At minsan pa. gaya ng kanyang ama. gaya ng pagkakatiyak ko ngayon na hindi akin ang pangungusap na iyon. Sa kanyang magandang salaysay. "Oo. ito ang sumupil sa pagnanasa kong yaon. dalawa sa mga kamag-aral naming ang nakababatid na siya'y hindi balo. Ngunit. paulit-ulit niyang pagbanggit sa kanyang anak ay iisa lamang sa mga bagay na "pinagtitiisang" pakinggan sapagkat walang paraang maiwasan iyon. Nasa bahaging iyon ang pagsasalita ng aming guro nang isang bata sa aking likuran ang bumulong: "Gaya ng kanyang ama!" Narinig n gaming guro ang sinabing iyon ng batang lalaki. "Oo. sa tangi niyang anak. at hilinging magbukas ng dibdib sa akin. Sa akin.. ang kanilang mga handog. gaya ng kanyang ama. At ngayon. isa sa mga pinakamatibay na aking nakilala. ang mga kamag-aral kong nakikinig ng walang anumang malasakit sa kanyang sinasabing. nadama kong siya at ako ay iisa. ang pananalig niyang iyon ang nagpakita sa kanya ng kagandahan sa mga bagay na kiaraniwan na lamang sa amin ay walang kabuluhan. Marahil. Maliban sa iilan sa aming pangkat. Hindi rin siya bumabanggit sa amin kailanman tungkol sa ama ng batang iyon. Sa hubad na katotohanan niyon at sa buong kalupitan niyon ay naunawaan ko ang lahat. at ngayon. Walang pag-aalinlangan ang lahat ng bagay at pangarap niyang maririkit ay nakapaligid sa batang iyon. Marahil. tanganan ang kanyang mga kamay gaya ng ginawa niya nang hapong iyon sa sulok ng silid-aklatan. Ngunit. magsimula sa ating aralin" Natiyak ko noon. Ang pananalig niya sa kalooban ng Maykapal.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->