P. 1
Talumpati

Talumpati

4.0

|Views: 1,159|Likes:
Published by Hudson Custodio

More info:

Published by: Hudson Custodio on Aug 21, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/14/2014

pdf

text

original

OUTLINE GUIDE FOR AN EXTEMPORANEOUS SPEECH TITLE OF SPEECH: All speeches must be titled.

GENERAL PURPOSE(METHOD OF PRESENTATION): to inform, to entertain, to demonstrate, to persuade by making in-roads, etc. SPECIFIC PURPOSE (AUDIENCE OUTCOME): What particular response do you want to evoke from your audience? Fill in the blank: At the end of my speech I want my audience to__________________. INTRODUCTION I. INTEREST STEP (ALSO CALLED "ICE BREAKER" OR "ATTENTION GETTER"): Use the beginning of your speech to capture to audience's interest and to stress the importance of the topic. You must tell on your outline how you are going to accomplish this step. List the technique(s) that you use in the appropriate place marked "technique." TECHNIQUE: II. THESIS SENTENCE: The thesis sentence is one simple declarative statement which summarizes your speech. This statement is the crux of your speech. III. CLARIFICATION: This step can include definitions, background material, or any other information necessary for your audience to have a clear understanding of your thesis. IV. PREVIEW STEP: This step relates the main points of the speech to the audience in order to facilitate understanding of proof of the thesis. "Tell them what you are going to tell them." BODY I. MAIN POINT: Each main point discussed in the body of the speech is a major division of the thesis. Each main point proves a part of the thesis by the method listed below. State your main point and then give evidence to support it: A. EVIDENCE: STATISTICS, EXAMPLES, QUOTATIONS FROM AUTHORITY, ANALOGIES, AND AUDIO/VISUAL AIDS are all forms of evidence. Use one of them at this point in proving a main point. B. REASONING (EVIDENCE + REASONING = PROOF): After stating your main point and giving your evidence, explain how your evidence relates to your thesis. C. RELATIONSHIP TO THESIS: Make sure you show how your proven main point relates to your thesis. Don't leave the relationship of main point to thesis for your audience to figure out.

II. MAIN POINT: You follow the formula listed under MAIN POINT I for each main point in the body of your speech. If you have more than one piece of evidence for a main point, follow the formula for each piece of evidence: A. State sub-point of main point here 1. give evidence for sub-point 2. give reasoning for sub-point 3. show relationship of sub-point to main point and to the thesis. B. State second sub-point of main point here. 1. give evidence 2. give reasoning 3. show relationship III. MAIN POINT: You must have three main points, and at least three forms of evidence, for the body of each speech. You may have as many as five main points. CONCLUSION I. SUMMARY STEP: This step is similar to the preview step in the introduction. It reiterates the main points of argument. "Tell them what you have told them." II. RESTATEMENT OF THESIS: Repeat the thesis often during the speech. It is the statement that you want your audience to remember and accept. III. APPEAL: This step is much like the interest step in the introduction. The final appeal is the lasting impression that you leave on your audience. It uses the same type of technique as the interest step. You must list the technique that you use. TECHNIQUE: List the one used. NOTE: Until you have mastered the structure of an extemporaneous speech outline, you should follow these guidelines exactly. EACH SEGMENT OF THE OUTLINE MUST BE WRITTEN IN COMPLETE, DECLARATIVE SENTENCES.

Lumuluha ang Inang Kalikasan (1)

SA AKLAT ng “Genesis” ng Banal na Bibliya nakatala ang kasaysayan ng paglikha ng Diyos sa lupa at langit. Unang araw na ang kadiliman ay binigyan ng liwanag sa pamamagitan ng paghihip ng hangin sa ibabaw ng tubig. Ang liwanag ay tinawag na araw at ang kadiliman ay tinawag na gabi. Sa ikalawang araw ay nalalang ang kalawakang naghahati sa tubig sa ibaba at tubig sa itaas. Sa salita ng Diyos, pinagsama-sama ang tubig upang lumitaw ang lupa at tinawag itong daigdig. Ang natitirang tubig ay pinagsama sama din at siyang naging karagatan. Pinatubo sa lupa ang lahat ng uri ng halamang nagbubunga, at natapos ang ikatlong araw. Ang ikaapat na araw ay ginugol sa paglikha ng mga tanglaw sa kalangitan. Si “Brother Sun” ang tumanglaw sa maghapon at si “Sister Moon” at ang mga bituin ang nagbigay ng liwanag kung gabi. Pinuno ang tubig ng maraming bagay na may buhay at sabay na nilagyan ng lahat ng uri ibon ang himpapawid. Naganap ang mga ito sa ika-limang araw. Sa wakas nilalang ng Diyos ang pinakatampok sa lahat, ang tao ayon sa sarili niyang larawan. Ang tao na siyang mamamahala sa daigdig. Lubhang kasiya-siya ang paglalang sa inang kalikasan na handog ng Divine Creator” sa mga taong kalarawan niya at maglilingkod at magmamahal sa kanya habang sila ay naglalakbay sa daigdig patungo sa kabilang buhay na walang hanggan. Dahilan sa kanilang pagkakasala napalayas sa hardin ng Eden si Eva at Adan. Winika ng Diyos sa kanila: “humayo kayo at magparami” datapwat ang angkan ni Adan ay kinakailangang magbungkal ng lupa at mag alaga ng kapaligiran bago makuha ang mga bagay na tutugon sa kanilang mga “Basic Needs”. Sa mga nagdaang panahon, nabulid ang mga tao sa mga bagay na pang mundo. Na masdan ni Yahweh na labis ang kasamaan ng tao. Sa mga nilalang niya, tanging si Noe lamang ang matuwid na namumuhay na kasama niya. Nagpasiya si Yahweh na lipulin na ang mga tao at lahat ng bagay na kanyang nilikha, maliban kay Noe. Kaya inutusan niya si Noe na yumari ng isang dambuhalang daong (Noah’s Ark) na paglalagyan ng kanyang angkan at tig-iisang pares ng lahat ng

uri ng ibon at hayop na gumagapang sa lupa. At naganap ang una at kagulat-gulat na baha na tumagal sa loob ng apat na pung araw at gabi. Si Noe ang nagtatag ng bagong sangkatauhan pagkatapos ng delubyo. Sa kasalukuyang panahon, muling natanghal ang kahindik hindik na baha na regalo ni Odong at ilan pang sinundang bagyo. Matinding hihip ng hangin at walang patid na pag-ulan ang gumalaw sa kalikasan at nagsimulang maghasik ng lagim na kumitil sa maraming buhay at sumalanta sa mga pamayanan. Para bagang nagkasundo ang langit, lupa at dagat upang sabay-sabay na pawalan ang kanilang naimbak na tubig, pagsanibin ito at tulung-tulong na yumari ng isang pambihira at malaganap na baha. Napakalaking pinsala ang idinulot ng baha sa lahat ng sulok ng kalakhang Maynila at mga karatig lalawigan sa Luzon. Sa pag-apaw ng tubig sa mga ilog at pagtulin ng agos nito ay nagmistulang dagat-dagatan ang mga “Exclusive Subdivision” sa Marikina, Pasig, Cainta, Quezon City, Pasay at Makati. Sa tantiya ng MMDA, aabutin ng isang buwan ang rehabilitasyon ng mga nasirang patubig, komunikasyon, gusali, kubo, at mga iba pang kalat. Kalat na kasiraan sa matinding galit na ipinamalas ng kalikasan na naging sanhi ng kahambal hambal na kalagayan ng kalakhang Maynila. At nagpapakita naman ng pagtutulungan ang pamahalaan at pribadong sektor na kinabibilangan ng negosyante relihiyoso, mamahayag, artista, propesyonal na estudyante mamamayang mayaman at mahirap. “Good Luck and God Bless all of You” Iwanan muna natin ang pangyayari sa kalakhang Maynila at pagtuunan natin ng pansin ang sarili nating lalawigan. Bagamat hindi grabe ang naging problema ng Cavite sa ngayon, maari naman itong tumindi sa mga susunod na pagkakataon kundi natin susuriin ang mga kadahilanan kung bakit naging mapanganib at mapaminsala ang baha at ito ay paghandaan. Ang Cavite ay nahahati sa tatlong bahagi sangayon sa dahilip (Slope, more or Less) ang kaitaasan ay binubuo ng labing tatlong bayan na kinabibilangan ng nasa tuktok ng Tagaytay, Magallanes at Maragondon. Ang kalagitnaan ay may pitong bayan na pinangungunahan ng

DasmarIñas, Imus at Gen, Trias. Ang kababaan, na humahalik sa Manila Bay, ay may limang bayan na binubuo ng Cavite City, Bacoor, Kawit, Noveleta at Rosario. Samakatuwid pag umulan todo-todo ang tubig na mula sa itaas ay dadaloy pa ibaba sa pamamagitan ng mga ilog na dumadaan sa gitnang bahagi at dudusdos hanggang sumaliw sa maalat na tubig ng Manila Bay. Kung tuluy-tuloy ang pag-ulan at sabayan ng "hightide” ng dagat, kaawa-awa ang Rosario, Noveleta, Kawit at Bacoor na nagiging isang maluwang na “Flood Plain”. Narito pa ang Cavite na ang malaking bahagi ay mababa o kasing taas ng Manila Bay. Idagdag pa natin ang walang habas na pagpuputol ng mga punong kahoy na siya sanang pamigil sa marahas na bulusok ng tubig paibaba. Ito paring tuloy na pagpuputol ng mga punong kahoy, sang-ayon sa proseso ng “Global Warning” ay pupunit sa “Luntiang Lambong” sa nabilad at nagkulay kayumangging lupa na nawalan ng silbi bilang sisidlan ng “Evaporation” kung tag init “ (El Niño). Lumuluha ang Inang Kalikasan (2) ( basahin ang unang bahagi ) IDAGDAG pa natin ang walang habas na pagputol ng mga punong-kahoy na siya sanang pamigil sa marahas na bulusok ng tubig paibaba. Ito pa ring patuloy na pagpuputol ng mga punong-kahoy, sang-ayon sa proseso ng “Global Warming”, ay pupunit sa “luntiang lambong” sa nabilad at nagkulay kayumanging lupa na nawalan ng silbi bilang sisidlan ng tubig at sa halip ay nagpapabilis pa ng “evaporation” kung tag-init (El Niño). Sa pagsapit naman ng “La Niña) na may katambal na bagyong parang magnetong hihigop sa mga mabibigat na “Nimbus Clouds” na sa halip na “ “Raindrops are Falling” bugsubugsong “Rainfall” ang siya nating asahan. Ayos na ang buto buto siguradong babaha. Habang hinuhubaran natin ang natitira pang bundok, hinahalukay naman natin ang kalupaan sa pagmimina ng “Precious Metals and Stones” pagsasaliksik ng mga taguan ng “Natural gas at oil” at paghahakot ng ordinaryong lupa at bato na panambak sa mga ginagawang lansangan at tinatayong pamayanan. Halata ang “Quarrying Operations” sa Maragondon, Silang at Tarnate, Tuloy ang ating pagpapanday sa anyo at hugis ng ating likas na kapaligiran “Mother Earth” is Losing

its “Natural Landscape” “Concrete Townscape”.

na

pinapalitan

ng

Mahinhin paring lumuluha ang inang kalikasan habang inaabuso ang kanyang kaanyuan at binabawasan ang kanyang kariktan. Nakakapangamba na sa takdang panahon, bumigay ang pagtitimpi ng kalikasan at gamitin ang “Thunder and Lightning” upang isigaw ang kanyang galit at ipadama ang hagupit ng kanyang paghihiganti. Marami tayong aral na mapupulot sa pagsabog ng Mt. Pinatubo. Noong ang Bulkang ito ay pumutok, maraming komunidad ang winasak ng lahar, taksan ang taong nabaon sa nagbabagang putik at bato at masamang usok ang isinabog halos sa buong Pilipinas. Sa kabilang dako naman, tuluyan ng napatalsik ang malalaking base militar ng America at napasara ang “Gambling Casino”. Mayroon kasi tayong Tagaytay City na nakadungaw sa Taal Volcano at nakaupo sa ibabaw ng tinatawag na “Caldera” sa isang matinding pagsabog ng aktibong Taal Volcano ay posibleng makisimpatya ang ilalalim ng lunsod at magbuga rin ito ng lahar at maiinit na bagay na magdudulot ng pinsala sa Cavite at Rehiyon IV-A ng Luzon. Maganda ang kasaysayan ng tagaytay na ipagmamalaki ng mga Caviteño. Sang ayon sa “Geologic Studies” ang Tagaytay daw limang daang taong nakalipas ay kasing baba ng Batangas dahilan sa “Natural Phenomenon called Vulcanism” ito ay nataas at naging “heavilytorested area” ang nakakalungkot nito, ang dapat manatiling “patrimonial Property” sa bisa ng “Torrens Tittle” at marahil ay sa pahintulot ng noo’y “Bureau of Agriculture” ng “Commonwealth Period” napapaghati-hati ang Tagaytay at napasa kamay ng mga mayayamang migrante sa Ciudad. Salamat sa pagsisikap ni Mayor Francis Tolentino at ibinabalik ang dating kalikasan ng “Character City of Tagaytay. Pugad ito ng “Religious Orders” at kasiping naman ng mataong “Gambling Casino” ano na nga ang magiging pasya ng kasulukuyang liderato ng Tagaytay sa isyung “Busilak na kalikasan” laban sa “Revenue Generating Casino”?.

Sa ngalan ng inang kalikasan may ilang hakbang ang pwedeng pwede nating simulan o pag ibayuhin. Una, pahintuin natin ang pagtatapon ng basura sa lansangan, tulay, ilog at tabing dagat upang maging maayos ang daluyan ng tubig at maibsan ang pinsalang dulot ng baha, iwasan din natin ang mga pagsunog ng basura na makakadagdag sa “Global Warming” Sali na sa “Waste Management Program” Pangalawa, mahigpit na ipatupad ang mga “Subdivision Ordinances” na nagtatadhana ng pananatili ng “Natural Features like Water ways” sa mga “Residential, Commercial and Industrial Estate” Pangatlo, magtanim tayo ng mga puno sa paligid ng ating mga tahanan at sa mga “Public and open Space” “Let us participate in the Green revolution Movement” above all, in all our endevors, let us be guided by the principle of “Maka-Diyos, Maka-Tao at Maka-Kalikasan”. Paano nga ba mapangangalagaan ang kalikasan? at Paano ito mas mapagyayaman? Isang napakalaking katanungan. Kung kalikasan lamang ang pag-uusapan tiyak hindi tayo madedehado. Sapagkat madame tayong mga maipag mamalaking mga magagandang tanawin. ngunit sapat na ba ito? hindi bat dapat ay Pangalagaan natin ito at pagyamanin? Dahil ang iba walang pakialam! mga abusado! at sinisira ang kalikasan!. tulad na lamang sa ating kagubatan, pumuputol sila ng sangkatutak na kahoy na di naman pinapalitan,at sa ating yamang tubig, halimbawa na lamang na ilog pasig. na dati;y kulay berde ngayon ay itim na! napakadumi. ngayon, matatawag pa bang kalikasan? Maari naman natin pangalagaan ang ating kalikasan kahit sa simpleng paraan lamang, Itapon ang basdura sa basurahan at kung puputol na puno ay agad palitan. Mayroon naman tayong makakatuwang. Ito ay ang DENR o Department of Environment and Natural Resources na isang ahensya ng pamahalaan na itinalaga upang pangalagaan ang ating kalikasan. Alam ba ninyong ang kalikasan ang pangunahing pinagkukunan ng ating mga pangangailangan,Kaya nararapat lamang na ito'y ating suklian.Hindi bat kaysarap manirahan sa isang kapaligirang mayroong kalikasan? kaya

kilos! ako mismo, ikaw mismo! ma magagawa...... "Kalikasan:Pangalagaan at Ingatan". Akda ni: Rachel Alarcon ANG KALIKASAN NOON AT NGAYON-LIZA MARIE AGNO Madalas itinuturo sa paaralan ang kahalagahan ng likas na yaman natin ngunit ano nga ba ang kalikasan noon at nagayon? Kung ikukumpara natin ang kalikasan noon at ngayon, mapapansin natin ang ilang pagbabago na nagaganap sa ating kapaligiran.Noon ang kalikasan natin ay sagana sa mga likas na yaman, maraming puno, sari8wang hangi8n, magandang kapaligiran, tanawin at malinis na dagat at ilog.Pero ngayontayo ay namumuhay wsa isang kalikasan na animoy bangungot na kikitil sa sanlibutan at walang buhay na kapaligiran.Pansinin ninyo an gating ilog, dibat napakarumi na nito? Ang mga mapangabusong tao ay ginagawang tapunan ng mga basura an gating ilog! Yan ang kasalukuyang kalikasan na ginagalawan natin ngayon. Ano ba ang nararapat nating gawin upang kalikasan natiy maibalik sa dati nitong ganda? Pagsunod sa batas na dapat nati8ng sundin ang sinuman upang kalikasan natiy maibalik sa I nitong anyo at ganda! Pahalagahan natin ang kalikasan, at pahalagahan ang bawat natitirang likas na yaman ng ating bansa! Dahil ang labis na pang aabuso sa ating kalikasan ang siyang magiging sanhi ng pagka wasak at pagka wala ng mga likas na yaman. Iligtas natin an gating kalikasan, ingatan natin ito dahil ito ang magiging susi ng pag asenso n gating bansa.

Tula Tungkol sa Kalikasan
Halimbawa ng tula tungkol sa kalikasan. (Example of Filipino Poem about nature.) Kalikasan – Saan Ka Patungo? Nakita ng buwan itong pagkasira, Mundong kalisakasan ngayo’y giba-giba, Ang puno – putol na, nagbuwal at lanta, Ang tubig – marumi, lutang ang basura. Nalungkot ang buwan sa nasasaksihan, Lumuhang tahimik sa sulok ng damdam, At nakipagluhaan sa poong Maylalang, Pagkat ang tao rin ang may kasalanan. Ang hanging sariwa, bilasa na ngayon, Nasira ng usok na naglilimayon, Malaking pabrika ng goma at gulong, Sanhi na ginawa ng pagkakataon! Ang dagat at lawa na nilalanguyan

Ng isda at pusit ay wala nang laman, Namatay sa lason saka naglutangan, Basurang maburak ang siyang dahilan! Ang lupang mataba na bukid-sabana, Saan ba napunta, nangaglayag na ba? Ah hindi… naroon… mga mall na pala, Ng ganid na tao sa yaman at pera. Mga sapa at ilog sa Kamaynilaan, Ginawa na ng tao na basurahan, At kung dumating ang bagyo at ulan, Hindi makakilos ang bahang punuan. Ang tao rin itong lubos na dahilan, Sa nasirang buti nitong kalikasan, At darating bukas ang ganti ng buwan, Uunat ang kamay ng Poong Lumalang!

Ang ibinabait ng bata, sa matanda nagmula Magbiro ka sa lasing, huwag sa bagong gising Bago mo sikaping gumawa ng mabuti, kailangan mo munang igayak ang sarili Ang lumalakad ng marahan, matinin man ay mababaw. Ang lumalakad ng matulin, kung matinik ay malalim Mga salawikain patungkol sa mga pangako at ka kawalan ng kaya. Buhay-alamang, paglukso ay patay Kasama sa gayak, di kasama sa lakad Ang tao na walang pilak, parang ibong walang pakpak Ang hindi tumupad sa sinabi, walang pagpapahalaga sa sarili Gaano man ang iyon lakas, daig ka ng munting lagnat Ang maniwala sa sabi-sabi'y walang bait sa sarili Mga salawikain patungkol sa pagkakaisa at pagtutulungan.

Kalikasan ay kayamanan , dapat alagaan Ang katotohana'y kahit na ibaon, lilitaw pagdating ng takdang panahon

Print MGA SALAWIKAIN

Mga Salawikain patungkol sa pakikisama, pakikipag-kaibigan at pakikipag-kapwa tao. Puri sa harap, sa likod paglibak Kaibigan kung meron, Kung wala'y sitsaron Ang tunay mong kaibigan, nasusubok sa gipitan Matabang man ang paninda, matamis naman ang anyaya Kapag tunay ang anyaya, sinasamahan ng hila Walang paku-pakundangan, sa tunay na kaibigan Hindi sasama ang pare, kundi sa kapwa pare Matapang sa kapwa Pilipino, susukot-sukot sa harap ng dayo Ang taong tamad, kadalasa'y salat Mag-aral kang mamaluktot habang maigsi ang kumot May pakpak ang balita, may tainga ang lupa Sagana sa puri, dukha sa sarili Mga Salawikain patungkol sa kabutihan, kabaitan, kagandahang asal, pagpapakumbaba at pag-ingat. Ang ibinabait ng bata, sa matanda nagmula Ang magandang asal ay kaban ng yaman Pagsasama ng tapat, pagsasama ng maluwat Ang may malinis na kalooban ay walang kinatatakutan Ang mabuting halimbawa, ay higit na mabisa kaysa pahayag na dakila Ang katotohana'y kahit na ibaon, lilitaw pagdating ng takdang panahon

Anuman ang tibay ng piling abaka, ay wala ring lakas kapag nag-iisa Kaya matibay ang walis, palibhasa'y nabibigkis Ang mabigat gumagaan pag napagtutuwangan Ang lakas ay daig ng paraan Minsan man at kong golpe, daig ang pitong biyahe Ako, ikaw o kahit sinumang nilalang, tayong lahat ay arkitekto ng sariling kapalaran Mga salawikain patungkol sa kagitingan at katapangan. Ang lihim na katapangan ay siyang pakikinabangan Sa larangan ng digmaan, nakikilala ang tapang Marami ang matapang sa bilang, ngunit ang buong-loob ay iilan Ang bayaning masugatan, nag-iibayo ang tapang Nawala ang ari, ngunit hindi ang lahi Ang lalaking tunay na matapang, hindi natatakot sa pana-panaan Kapag pinangatawanan, sapilitang makakamtan Mga salawikain patungkol sa pagtitiis. Hanggang maiksi ang kumot, magtiis mamaluktot Pag may hirap, may ginhawa Walang ligaya sa lupa na di dinilig ng luha Pag may kalungkutan, may kasiyahan na

Kung aakyat ka nga't mahuhulog naman, mabuting sa lupa'y mamulot na lamang Pagkapawi ng ulap, lumilitaw ang liwanag Iba pang salawikain... Nasa Diyos ang awa,nasa tao ang gawa. Kapag ang tao'y matipid,maraming maililigpit. Ano man ang gagawin, makapitong iisipin. Ang hindi napagod magtipon, walang hinayang magtapon. Madali ang maging tao, mahirap magpakatao. Ang tunay na anyaya, sinasamahan ng hila. Ang magalang na sagot ay nakakapawi ng poot. Ang gawa sa pagkabata,dala hanggang pagtanda. Pag di ukol, ay di bubukol. Kung sino ang masalita ay siyang kulang sa gawa. Daig ng maagap ang taong masipag. Ako ang nagbayo ako ang nagsaing saka ng maluto'y iba ang kumain. Ubus-ubos biyaya, pagkatapos nakatunganga.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->