1

New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A UNANG LINGGO (__________________________) PAKSA: Misyon, Visyon, Mithiin at Layunin ng Pag-aaral Layunin:  Magkaroon ng lubos na kaalaman sa misyon, vision, at mga layunin ng paaralan.  Makasunod sa mga alituntunin ng paaralan at ukol sa mga tuntunin sa kurso. Pagtalakay sa Paksa 1.Vision: A world-class Institution of learning with a unique Christian of excellence, discipline, and service to humanity. 2.Mission: Provide quality education anchored on Christian values with the prime purpose of bringing honor and glory to God. 3.Goals and Objectives:  Impart value-laden education leading to the total development of man.  Offer curricula responsive to the needs of the time.  Optimize learning through the adaptation and utilization of appropriate instructional methods and resources.  Propel Institutional development through the conduct of useful and significant researches.  Propel development through the conduct of useful and significant researches.  Extend outreach services with promote self-help in the community.  Promote access to alternative education delivery methods.  Develop servant leaders among staff, faculty members, and administrator.  Produce God-fearing, competent and disciplined graduates. 4. Oryentasyon ng ukol sa mga itinakdang tuntunin ng guro sa kurso. EVALWASYON 1. Sumulat ng mga inaasahang ekspresyon mula sa sabjek, guro at mga kaklase.

Halimbawa ng nakalimbag na teksto 2. mga salita. 4. Paggawa ng hinuha na pinagbatayan ang salita sa pamamagitan ng dating kaalamn sa paksa at sa makabuluhang pangungusap 3.inilalarawan sa prosesong ito na ang daloy ng impormasyon ay nagmumula sa modelong ito sapagkat ang proseso ng pagkilala sa salita ay nakasalalay sa kahulugan nito. 3. Pagbasa para mapatunayan ng hinuha 4. at 6. Halos lahat ng mga tao ay may kani-kaniyang paraan ng pagkatuto.inilalarawan sa prosesong ito ang sunod-sunod na hakbang mula sa mga titik.  Para sa kaliwanagan.  Maipaliwanag ang mga teorya sa pagbasa. TEORYANG ISKEMA.ang kaalaman o pagkatuto di-umano ay nagmumula sa karanasan ng isang tao na natatanim sa kanyang kaisipan. SCHEMA ay tumutukoy sa malaking organisadong bahagi ng kaalaman o karanasan ng tao.  Matalakay ang mga proseso ng pagbasa. ang mga letra na ginawang representasyon ng mga ponema.  MODELONG “TAAS-PABABA” O PAGSUBOK SA HINUHA. ang modelong baba-taas ay: 1. 2. Ang tawag sa paraang ito ay SCHEMATA ang paraan ng pag-iimbak o pagsalansan ng impormasyon na nalaman ng isang tao.2 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALAWANG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA SA IBA’T IBANG DISIPLINA LAYUNIN:  Makapagbigay ng sariling kahulugan sa pagbasa.  Para sa sa kaliwanagan nito: 1. ang mga ponema bilang makabuluhang tunog na pinagsama-sama para makabuo ng salita. mga salita na pinagsama-sama upang makabuo ng makabuluhang pangungusap.  Pagsunod sa mga letrang nakalimbag sa pamamagitan ng mata na may pang-unawa. 3. ang salita na binibigyan ng kahulugan. 2. kaanlinsabay dito ang emosyon na kaugnay sa karanasan sa oras ng pag-imbak ng impormasyon. at ang kahulugan. nakabuo ng impormasyon. MODELO NG PAGBASA  MODELONG “BABA-PATAAS”. Pag-unawa sa bagong kaalaman. 5. nabuo ang makabuluhang pagsasama-sama ng mga salita. PAKSANG TATALAKAYIN 1. KAHULUGAN NG PAGBASA  Tumutukoy sa kognitibong proseso ng pag-unawa sa mensahe ng wikang nakasulat. Pagbuo ng kahulugan 5. .

nagpalimbag ng materyales sa larangan ng edukasyon sa pamamagitan ng software na nagbibigay ng elemento sa pagbasa. Bakit mahalaga ang mga element ng metakognitiv na pagbasa? .  MORROW. Paano nakakatulong sa mambabasa ang mga istratehiya sa metakognitiv na pagbasa? 2. BOKABULARYO O TALASALITAAN –ang mga salitang nalalaman ng isang tao. o Tinitingnan bilang padron ng pagbubuo na nananawagan sa aplikasyon o integrasyon ng lahat ng dating kaalaman.ang metakognitiv na pagbasa ay pinatnubayang pamamaraan ng pagkatuto para maisaloob ang bagong impormasyon at magampanan ang pamamahala sa pinakamataas na antas ng kaisipan. C. KAHUSAYAN SA PAGBASA. 1.  STECH VAUGHN. EVALWASYON A.ang metakognitiv na pagbasa tumutukoy sa kaalaman at pagkontrol sa sariling pag-iisip at mga gawain sa pagkatuto. MGA ISTRATEHIYA NG METAKOGNITIV NA PAGBASA AYON SA MGA SUMUSUNOD:  BAKER AT BROWN. 6. pagbibigay ng kongklusyon at rebyu ng binasang akda.  BLOOM.  SPIRO o Pagsusuri ng iba’t ibang antas mula sa letra patungo sa kabuuan ng teksto. PAG-UNAWA-tumutukoy sa pag-intindi sa kahulugan ng teksto o sa mga susing salita nito. D.tumutukoy sa pag-aaral kung paano nagiging tunog ang mga letra. Sagutin ang mga sumusunod na pangungusap.3 4. 8. 7.ang metakognitiv na pagbasa ay maaring gumawa ng kategoryang pagbuo ng mga tanong na saklaw sa kognitibong kaalaman. INTERAKTIBONG PAGBASA -ang nilalaman ng babasahin ay may partisipasyon ang mambabasa.nagmungkahi ng metkognitiv na estratehiya sa paraang pagpapakwento ng kwentong binasa.  MACLELLAH. Pagpapaliwanag ng Interaktibong pagbasa ayon sa mga sumusunod:  RUMMELHART o ang interaktibong pagbasa ay inihambing sa isang computer na binigyang katawagang “MESSAGE BOARD”. 5. B.  CIARDIELLO. PALABIGKASAN AT PALATUNUGAN.tumutukoy sa kakayahan ng isang bata sa na magbasa nang mabilis at wasto sa teksto. o Ang interaksyon ng proseso batay sa teksto at batay sa kaalaman gayundin ang mga antas sa bawat proseso ay mahalaga.ang metakognitiv na pagbasa ay mulign pagsasaad ng kwento. MGA ELEMENTO NG METAKOGNITIV NA PAGBASA A. METAKOGNITIV NA PAGBASA –paglinang ng kahusayn sa pagbasa at pag-unawa sa binabasa sa pamamagitan ng paglikha ng mga tanong.  JACOB AT PARIS-ang metakognitiv na pagbasa ay may sariling pagtataya at sariling pamamahala.

Maaring gumamit ng iba’t ibang linggwistik aytem ang isang tao sa pagpapahayag ng humigit kumulang na parehong kahulugan sa iba. pasalita o pasulat. Bisnes/ Pangangalakal  Ekonomiks  Akawnting  Administrasyong pangangalakal 3. Nangangahulugang para kanino ito. Minsan sa halip na tawaging tenor.ayon ito sa relasyon ng mga kalahok. Oryentasyong Pulitikal  Abogasya . PAGBASA NG MGA TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAL 1.(Magracia) A. KATANGIAN NG TEKSTO AT REJISTER NG ILANG DISIPLINA a. 3. PAGTALAKAY SA PAKSA: Ginagamit ang rehistro ng pagtukoy sa mga varayti ng wika ayon sa paggamit (Halliday). TENOR. B. FIELD-nauukol ito sa layunin at paksa ayon sa larangang sangkot ng komunikasyon. ginagamit ang style sa pagtukoy sa rehistro. AGHAM PANLIPUNAN. MODE-tungkol ito sa paraan kung papaano isinasagawa ang komunikasyon.t ibang okasyon. Bawat pagsasalita o pagsulat ng isaang tao ay isang pag-uugnay ng kaniyang sarili sa ibang tao sa lipunang kaniyang kinasasangkutan. 2. MGA REHISTRO NG WIKA SA IBA’T IBANG LARANGAN Ang isang salita ay maaring magkaroon ng iba’t ibang kahulugan batay sa iba’t ibang field o larangan. SALITA LARANGAN KAHULUGAN KOMPOSISYON MUSIKA PIYESA O AWIT LENGGWAHE SULATIN AGHAM PINAGSAMA-SAMANG ELEMENTO C.  Maipaliwanag ang kahalagahan ng mga katangian at rejister ng mga teksto sa iba’t ibang disiplina.ang tawag sa mga babasahing ginagamit sa pag-aaral ng iba’t ibang disiplina. TATLONG DIMENSYON ANG PAGKAKAIBA NG MGA REHISTRO 1. TEKSTONG AKADEMIKO. Sosyal ng Oryentasyon  Sosyolohiya  Paglilingkod panlipunan  Sikolohiya 2. pero iniiwasan ang pagtawag nang ganito dahil sa pangkalahatan.pag-aaral ng tao at pag-uugnay ng tao saiba’t ibang pangkat na may ibang kultura.4 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKATLONG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA NG TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAl Layunin:  Matukoy ang mga katangian at rejister ng ilang teksto sa iba’t ibang disiplina. Varayti itong kaugnay ng higit na malawak na panlipunang papel na ginagampanan ng tagapagsalita sa oras ng pagpapahayag. 1. ginagamit ang style. Pag-aaral sa mga sinaunang tao  Antropolohiya  Arkeolohiya 4. Samakatwid ang dayalekto ng isang tao ay nagpapakilala kung sino siya samantalang ang rehistro ay nagpapakita kung ano ang kaniyang ginagawa.

Parabula 7. Maikling kwento 2.  Isinulat upang mabasa at mapag-aralan ang mga impormasyong nakalahad dito.isang disiplina na tumutukoy sa paraan ng pagkukwenta. Humanidades-tumutukoy sa mga sulatin na may sining na biswal. a. Pabula 6. Sanaysay 4. mga makabagong impormasyon bunga ng mga napapanahong pag-aaral batay sa pananaliksik na usinasagawa upang makatuklas ng mga kaalamang magiging kapaki-pakinabang sa mga mambabasa. pagkaklasipika sa mga datos na nakuha tungo sa pagbuo ng hipotisis at kongklusyon. Awtoriti . pakikipagkomunikasyon. Teknolohiya.TEKSTONG PROPESYUNAL-ang mga isinulat ng mga taong propesyunal na mahusay sa kani-kanilang larangan. d. 5.tumutukoy sa mga sulating panliteratura. Dula 5. Literatura. 4. 6. arkitektura. Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na maga salita at ipaliwanag ang rehistro sa iba’t ibang larangan. TAKDANG GAWAIN: 1. Tula 2. eskultura.5  Kasaysayan  Agham pulitika b.Nagbubunsod na maging modern ang mga bagay na makakatulong upang maging magaan ang pag-aaral. sayaw. pangangalap ng mga datos. katulad ng musika. Uri ng Literatura 1. g. KARANIWANG TINATAGLAY NG TEKSTONG PROPESYUNAL Hindi maligoy ang paksa. pakikipagtransakyun. at panitikan.isang disiplina na nangangailangan ng omprehensibong kinalabasan ngisang bagay na sinubok mula sa pagmamasid. pintura. 1.  Layunin ng tekstong profesyunal na naglahad ng mga karagdagang impormasyon. Agham Pisikal  Matematika  Pisika  Kemistri  Biyolohiya  Botanikal  Pagsasaka  Sikolohiya  Astronomiya  Heolopiya c. Bunga ng masusing pananaliksik Iniuugnay sa mga nagging karanasan ng isang tao o bumabasa o kaya naman ay sa isang tiyak na sitwasyon. Maayos at organisado ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya. Mayaman sa mga impormasyon. 3. Nobela 3. f. Komprehensibo ang pagkakalahad. Matematika. Agham. e. 2. dula. teatro. paglilibang at iba pa.

Tsanel c.6 b. Bumasa ng isang halimbawa ng akdang humanidades at ibigay ang buod ng mga akdang binasa. Isyu Magtala ng iba pang salita na may iba’t ibang rehistro sa iba’t ibang larangan. 2. . Order d. 3.

KRONOLOHIKAL-ang kaayusan ng karaniwang ginagamit sa pagkukwento at sa mga tekstong pangkasaysayan. SEKWENSYAL. SANHI AT BUNGA-kinapapalooban ang sulatin ng pagtatala ng isa o mahigit pang snhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. Sumulat ng isang tekstong ekspositori na sariling katha na huwaran at organisasyo ng teksto ay sekwensyal. 6. 2. b.ang nilalaman ng akda ay paglilista o tumutukoy sa talaan o listahan ng mga ideya. KAHULUGAN NG TEKSTONG EKSPOSITORI  Nagbibigay ng impormasyon at hinihikayat ang mga mambabasa na basahin ang teksto sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ng paksa. Anong organisasyon teksto ang ginamit ng may-akda? b. PAGSUNOD-SUNOD: a. Gumawa ng prosejural na akda ayon sa kaisipang isinasaad sa talatang binasa.nagpapahayag ng isang problema at nagtatala ng is o mahigit pang sanhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. PROSEJURAL-ang paglilista ay ayon sa pagkakasunod-sunod o hakbang ng isang bagay na gagawin o susundin. Basahin ang tekstong nasa ibaba at sagutin ang mga sumusunod: a.7 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAAPAT NA LINGGO (__________________________) PAKSA: TEKSTONG PANG-EKSPOSITORI Layunin:  Maipaliwanag ang kahalagahan ng tekstong ekspositori  Makilala ang mga uri. ngunit ano ba ang Tekstong Ekspositori? A. 3. Inililista ang mga hakbang o pangyayari ayon sa pagkakasunod-sunod ng kasaysayan. . HULWARAN AT ORGANISASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI 1. B.  Maisagawa ang mga proseso sa pagbasang ekspositori. ENUMERASYON. PROBLEMA AT SOLUSYON. MGA GAWAIN: 1.ang pagsusunod-sunod ay kinapapalooban ng mga serye ng mga pangyayari na patungo sa kongklusyon o ang isang sekwens ng mga pangyayari na may kaugnayan sa partikular na kaganapan. katangian at anyo ng tekstong ekspositori. DEPINISYON-ang pagsulat ng teksto ay kinapapalooban ng manunulat kung anong nais bigyan ng pagpapakahulugan ang isang paksa. PAGTALAKAY SA PAKSA Ang tekstong ekspositori ay mayroong iba’t ibang hulwaran ng organisasyon ng teksto. 4. 5. c. 2. PAGHAHAMBING AT PAGKOKONTRAST-ipinaliliwanag ang pagkakatulad sa pagitan ng dalawa o higit pang bagay o ideya at sa pagkokontras naman ang kaibahan ng dalawang bagay na pinaghambing.

pati na ang mga ilog natin. IV Ang mga batang nagyon lang isinilang May hangin pa kayang matitikman? May mga puno pa kaya silang aakyatin? May mga iolg pa kayang lalanguyan? V Lahat ng bagay na narito sa lupa Biyayang galing sa Diyos kahit nang ika’y wala pa: Ingatan at ’wag nang sirain pa Pagkat pag kanyang binawi. Hindi nga masama ang pag-unlad At malayu-layo na rin an gating narrating Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat Dati’y kulay asul.8 Masdan Mo Ang Kapaligiran (ASIN) I Wala ka bang napapansin sa iyong kapaligiran Kay dumi ng hangin. tayoy mawawana. . III Mayronlang akong hinihiling Sa aking pagpanaw sana ay tag-ulan Gitara ko ay aking dadalhin Upang sa ulap na lang tayo magkantahan. II Ang mga duming ating ikinalat sa hangin Sa langit ‘wag na nating paabutin Upang kung tayo’y pumanaw man Sariwang hangin sa langit natin matiitkman. ngayo’y naging itim.

Basahin ang teksto at ibigay ang mga kasagutang hinihingi ng mga sumusunod 1. Paksa 2. PAGTALAKAY NG PAKSA: Pinakamahalagang bagay sa isang tao ang magkaroon ng katalinuhan sa pakikipagsapalaran sa buhay.ito ay tumutukoy sa saloobon ng manunulat sa paksa ng teksto. PAGKILALA SA PAKSA-tumutukoy sa pangkalahatang tema o mensahe. Isinasaad din dito kung ano ang tema at aral na makukuha sa kwento at aling bahagi ng teksto ang binibigyan ng diin ng manunulat. PAGBUO NG LAGOM AT KONGKLUSYON a. Ang iba pang mga kasanayang mahalaga sa akademikong pagbasa ay pagaaralan sa araling ito. 6. Tinatawag din itong iba na sabjek. b. A. KONGKLUSYON. Ang istratehiya sa pagkuha ng paksa sa pamamagitan ng isang simpleng tanong na “Tungkol saan ang paksa?” 3. 4. PAGKUHA NG PANGUNAHING IDEYA-tumutukoy sa pagkilala kung ano ang mahalaga isinasaad sa teksto. PAGHINUHA O PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI. Kaalinsabay nito dapat malaman na ang makrong kasanayang pagbasa ay kailangang malinang ng isang tao upang siya magkaroon ng ganap na katalinuhan. Binabago lamang ng kaunt ang pagpapahayag sa bagong pananaw sa pangunahingideya subalit pinanatili pa rin ang mahalagang punto at mga konspto sa binasang teksto. Layunin 4. 7.  Malapatan ng angkop na kasanayan ang mga tekstong pang-akademiko. Buod .pagbibigay ng hipotesis tungkol sa kung ano ang mangyayari. 2. MAPA AT TALAHANAYAN-tumutukoy sa nga presentasyong biswal na kadaalasang ginagamit bilang pantulong sa iang teksto. dahil ito ang susi ng isang tao sa pag-angkin ng katalinuhan. A.9 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALIMANG LINGGO (__________________________) PAKSA: KASANAYANG SA AKADEMIKONG PAGBASA Layunin:  Maiisa-isa ang mga kasanayang makakatulong sa pag-unawa sa teksto. PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA GRAP . Sa tulong gn mga ito nagagawang payak at medaling unawain ang mga datos na inilalahad ng teksto EVALWASYON. Sa bahaging ito may malaking bahaging gagampana ang pagbasa. PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO-makikita kung ano ang layunin ng may akda sa pagsulat ng teksto. Samakatwid mahalaga mahasa ang sarili sa mga bagay na dapat matutunan. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA 1.tumutukoy sa ganap na pag-uuluit ng ideya . Tumutukoy din ito sa mga implikasyong mahahango sa binasang teksto. BUOD. 5. Pangunahing ideya 3. PAGTIYAK SA DAMDAMIN NG TONO NG TEKSTO.ito ay maikli at matatagpuan din dito ang impormasyong nakapaloob sa artikulo.

Natatandaan mo anak . Kapag dumating ang sandal ng aking pagpanaw. Dahil naging mapagmahal ka sa iyong ama’t ina…. pagtyagaan mo sana akong alagaan sa mga huliung sandali ng aking buhay. Huwag mo sana akong pandirihan. huwag mo sana akong sabihan ng kamatayan “binge” pakiulit na lang ang sasabihin mo o pakisulat na lang. amoy lupa. Pagpasensyahan mo na sana kung ako man ay maihi o amadumi sa higaan. huwag mo sana akong pagsawaang alagaan. huwag mo sana akong kagagalitan. paulit-ulit mo iyong sasabihin. Huwag mo sana akong pagtatawanan o pagsasawaang pakinggan. Tutal hindi na naman ako magtatagal. noong bata ka pa? Pinagtyagaan kong pakinggan at intindihin ang pautal-utal mong kwento tungkol sa isang teddy bear. Basta pakinggan mo na lang ako. unawain mo sana ako at pagpasensyahan. Mahina na ang katawan ko. Madaling magkasakit kapag nalamigan. pagtiyagaan mo sana akong tulungang tumayo. kahit alam kong hindi ka interesado sa mga kwento ko. Pagpasensyhan mo rin sana ang aking amo’y. Walang kausap. Maramdamin ang isang matanda.10 SA AKING PAGTANDA Sa aking pagtanda. ibubulong ko sa kanya na pagpalain ka sana…. Pagtanda mo. At kapag dumating ang sandal na ako’y magkakasakit at maratay sa banig ng karamdaman. maiintindihan mo rin . Natatandaan mo ba anak noong bata ka pa? kapag gusto mo ng lobo. subalit nais kong malaman mo na sabik na sabik na akong makakwentuhan ka . magkwentuhan naman tayo . Magahapong nag-iisa. Pagpasensyahan mo sana kung madalas ako’y masungit. hawakan mo sana ang aking kamay at bigyan mo ako ng lakas ng loob na harapin ang kamatayan. maghapon kang mangungulit hanggat hindi mo nakukuha ang gusto mo. Pasensya ka na anak. Inip na ako sa bahay. Pinagtyagaan ko ang kakulitan mo. Alam kong busy ka sa trabaho. Kapag may kaunti kang panahon. Natatandaan mo ba noong bata ka pa? Pinagtyagaan kitang habulin sa ilalaim ng kama kapag ayaw mong maligo. dala na marahil ng katandaan . Matanda na ako. Kapag dala ng kalabuan ng mata ay nakabasag ako ng pinggan o nakatapon ng sabaw sa hapag kainan. kahit sandali lang. Kapag mahina na ang tenga ko at hindi ko maintindihan ang sinasabi mo. kapag kaharap ko na ang Diyos na lumikha. Kapag mahina ng tuhod ko. Pagpasensyahan mo sana ako kung ako man ay nagiging makulit at paulit-ulit na parang sirang plaka. . Amo’y matanda. Nagse-self-pity ako sa tuwing sisigawan mo ako. katulad ng pag-alalay ko sa iyo noong nag-aaral ka pa lamang lumakad. At huwag kang mag-alala. Huwag mo sana akong piliting maligo.

MALAKI Isang Umaga sa pag-uusap ng mag-ina: ANAK: Nay hihingi sana ako ng Php 500.11 B. O eto ang 5 kunin mo na. 50 nga lang hirap ko na kitain. NANAY: Ano Php 400? Ang laki naman ng 300 na hinihingi mo. Paksa Kongklusyon . anong gagawin mo sa 200? Akala mo ba madali lang makahanap ng 100. 2. 1. 20 pa kaya? Sige swerte mo may 10 pa ako .

Isang biyaya ito sapagkat ito’y isang kasanayang kaloob ng maykapal at at eksklusibo lamang ito sa tao. G. al) B. Ang pagsulat ay isang kasanayang pangwika na mahirap matamo. akin at iba pa sa pagsasalaysay. D. SOSYO-KOGNITIB NA PANANAW SA PAGSULAT  SOSYO-KOGNITIB. Ayon kina Zing at JIN(1989) . pagbuo ng kaisipan. samantala nakpaloob naman sa sosyal na aktiviti ang pagsasaalang-alang sa mga mambabasa at sa kanilang magiging reaksyon o tugon sa teksto.  Mailahad ang mga elemento ng pagsulat. E. subalit mayroon magagawa na pag-aralan ang wasto at pektib na pagsulat. pagsasalita at pagbasa. Sa dimensyong ito. ang PAGSULAT ay isang komprhensib na kakayahang naglalaman ng wastong gamit. EKSPRESIV-impormal na paraan ng pagsulat . Biswal na Dimensyon  Ang dimensyong ito ay mahigpit na nauugnay sa mga salita ng isang awtor sa kaniyang teksto na inilalantad ng mga nakalimbag sa simbulo. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO 1. Ayon kay Keller ang pagsulat ay iang biyaya. gumagamit ng unang panauhan na ako. ito ay hango sa salitang SOSYO na tumutukoy sa lipunan ng mga tao at KOGNITIB naman ay anumang tumutukoy sa pag-iisip.  Maipaliwanag ang mga elemento ng pagsulat. Ayon kay Badayos(2000) ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isang bagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unang wika o pangalawang wikam man. talasalitaan. Sarili ng manunulat ang target nitong mambabasa. 2. sinasabing nakikinig na siya sa iyo. Nakapaloob sa mental na aktiviti ang pag-iisip at pagsasaayo sng isang tekstong pasulat. ko.12 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAANIM NA LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA Layunin:  Makapagbigay ng sariling depinisyon ng pagsulat. Naglalarawan ng personal . hindi ka man niya personal na kilala at nagkakaroon na siya ng ideya kung sino at ano ka?Kung ano ang iyong kaalaman at kasanayan at kung paano ka magsalita. H. retorika at iba pang mga elemento. PAGTALAKAY SA PAKSA: A. upang ang mga simbulong nakalimbag na siyang pinakamidyum ng pagsulat at maging epektib at makamit ang layunin ng manunulat. MGA LAYUNIN SA PAGSULAT 1. et. simbulo at ilustrasyon ng isang tao o mga tao s layuning mapahayag ang kanilang kaisipan. C. KAHULUGAN AT KALIKASAN NG PAGSULAT Ang PAGSULAT ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita. Oral Dimensyon  Kapag ang isang indibidwal ay nagbabasa ng isang tekstong iyong isinulat. kailangang maisaalang-alang kung gayon ang mga kaugnay na tuntunin sa pagsulat. isang pangangailangan at iang kaligayahan ng nagsasagawa nito. F.  Ang sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat ay isang paraan ng pagtingin sa proseso ng pagsulat na ayon sa pananaw na ito ang pagsulat ay kapwa isang mental at sosyal na aktiviti. (Bernales. Ayon kina PECK AT BUCKINGHAM(Radillo 1998) ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamong iang tao mula sa kaniyang pakikinig.

Karaniwang ginagamit ditto ang ikatlong panauhan na siya. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1. 3. J. TRANSAKSYUNAL. hindi ito masining o malikhaing pagsulat bagkus ito’y naglalahad ng katotohanan na sumusuporta sa pangunahing ideya. Kontrolado ang paraan ng pagsulat dahil may pormal o istilo ng pagsulat na kailangang sundin. MAPANGHIKAYAT NA PAGSULAT-naglalayong makumbinsi ang mga mambabasa tungkol sa iang katwiran. 3. Malaya ang paraan ng pagsulat ditto at walang sensura dahil hindi masyadong mahalaga rito ang gramatika. Dito isinasagawa ang aktwal na pagsulat . ACTUAL WRITING-ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. PRE-WRITING. EVALWASYON: A. Dito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng draft batay sa wastong grammar. I.13 na damdamin. Ang pagpili ng tono at perspektib na gagamitin din sa haknang na ito. REWRITING-ito ang katlong hakbang sa pagsulat. B. Sumulat ng sariling talatang may layuning ekspresiv at impormatibo. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at ang pangangalap ng mga datos o impormasyong kailangan sa pagsulat. LAYUNIN NG PAGSULAT AYON KAY BERNALES 1. Isulat ang sariling pagkaunawa batay sa nabasa ukol sa proseso ng pagsulat bilang multi-dimensyunal. IMPORMATIB NA PAGSULAT-naghahangad na makapagbigay impormasyon at mga paliwanag ang nilalaman ng teksto. bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. nila at iba pa sa paglalahad ng teksto.sa hakbang na ito nagaganap ang paghahansda sa pagsulat . . 2. MALIKHAIANG PAGSULAT. 2. niya. sila.ito ay isang pormal na paraan ng pagsulat na may titak na target na mambabasa. Ibang tao ang target na mambabasa. 2.ito ay karaniwang sinusulat ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. opinion o paniniwala. saloobin at paniniwala at kinapapalooban ng sariling karanasan ng manunulat at pala-palagay.

6.  Maipaliwanag ang mga bahagi ng teksto at ang mga iba’t ibang kasanayan sa akademikong pagsulat.isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. 2. B. PROPESYUNAL. PANGUNGUSAP NA BALANGKAS-ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap.ito ay ang pinaka istruktura at nilalaman ng teksto. WAKAS-panghuling bahagi ng teksto na nagsisilbing huling impresyon na mananatili sa isipin ng mga mambabasa. MALIKHAIN-ito ay masining na pagsulat. 3. 4. 3. -paghahati-hati ng kaisipan tungkol sa paksang susulatin mula pinakapangunahin hanggang sa pinakahuling bahagi ng kaisipan na nais sulatin.14 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAPITONG LINGGO (__________________________) PAKSA: MGA URI NG PAGSULAT/ BAHAGI NG TEKSTO AT MGA AKADEMIKONG KASANAYAN SA PAGSULAT Layunin:  Matukoy ang mga kahulugan ng mga salita at pangungusap batay sa konteksto nito. PAGBUO NG KONSEPTONG PAPEL  KONSEPTONG PAPEL-tinatawag na prospektus . 2. URI NG BALANGKAS A.uri ng pagsulat upang gamiting referensya. PANIMULA-mahalagang bahagi ng teksto sapagkat nagsisilbing itong pang-akit sa mga mambabasa upang basahin ang teksto. MGA URI NG PAGSULAT 1. PAKSANG TATALAKAYIN: A. PATALATANG BALANGKAS. Walang paghahati-hati sa uring ito. 5. C. 3. JORNALISTIK. bagama’t maaaring fiksyonal o di-fiksyonal. TEKNIKAL.sa uring ito ay may pinakabuod na pangungusap na nagsasaad ng diwa ng sinusulat. MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. PORMAT NG BALANGKAS A. PORMAT NA DESIMAL 4. ang pokus ditto ay ang imahinasyon ng manunulat.sa uring ito ang pang-ulong pamagat ay mga pangngalan o mga salitang ginagamit sa pangngalan. PAMAKSANG BALANGKAS.nagsasaad ng mga impormasyong maaring makatulong sa pagbibigay solusyon sa isang komplikadong suliranin. REFERENSYAL. AKADEMIK. 2. B.  Mailahad ang mga uri ng pagsulat. .pampamamahayag ang uringito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag. Ito ay mas maikli kaysa sa porlmal na panukalang papel. PAGGAWA NG BALANGKAS  BALANGKAS-pagbibigay direksyon sa manunulat kung paano tatalakayin ang paksang napili. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGSULAT 1. KATAWAN. Ito rin ang pinakamahabang bahagi ng isang sulatin. C. panimulang pag-aaral o panukalang pananaliksik.ang pagsulat ay nakatuon lamang sa isang tiyak na propesyon.

.15 B. Sumulat ng isang akda na nasa uri ng jornalistiko at sundin ang tekstong dapat ilagay sa bawat bahagi ng teksto. PORMAT NA MAY MAGKAHALONG BILANG AT LETRA EVALWASYON 1.

Ang pananaliksik ay maingat sa pagtatala at pag-uulat.isang proseso ng pangangalap ng mga datos o impormasyon upang malutas ang isang partiukular na suliranin sa isang siyentipikong pamamaraan. Makatuklas ng mga bagong kaalaman hinggil sa mga batid nang phenomena. PAKSANG TATALAKAYIN: A. Mapagbuti ang mga umiiral na teknik at makadevelop ng mga bagong instrument o produkto. Ang pananaliksik ay nangangailangan ng tapang. Ang pananaliksik ay kontrolado. 4. LAYUNIN NG PANANALIKSIK 1. Ang pananaliksik ay mapanuri. Ang pananaliksik ay matiyaga at hindi minamadali. Ang pananaliksik ay gumagamit ng kwantiteytib o istatistikal. 6. AQUINO(1974)-isang sistematikong paghahanap sa mga mahahalagang imppormasyon hinggil sa isang tiyak na paksa o suliranin. Makalikha ng mga batayan sa pagpapasya sa kalakalan. Makatuklas ng mga hindi pa nakikilalang substances o elements.  Natutukoy at nabibigyang halimbawa ang mga layunin ng pananaliksik.TRECE AT J. D.liraninng hindi paa ganap na nalulutas ng mga umiiral na metodo at impormasyon. 3.W. Ang pananaliksik ay pinagsiskapan 11. 2. Ang pananaliksik ay isang orihinal na akda. J. 10.  Natutukoy at naipapaliwanag ang mga katangian ng pananaliksik. B. PAREL(1966) –isang sistematikong pag-aaral o imbestigasyon ng isang bagay sa layuning masagot ang mga katanungan ng isang mananaliksik. 7. 5. 4. KAHULUGAN NG PANANALIKSIK AYON SA MGA DALUBHASA 1. Mapalawak ang mga umiiral na kaalaman. lohikal at walang pagkiling. industriya. kritikal. C. TRECE(1973)-isang pagtatangka upang makakuha ng mga solousyon sa mga suliranin. 3. 2. 6. 4. 12. KATANGIAN NG MABUTING PANANALIKSIK 1. Ang pananaliksik ay sistematik. 3. 7.isang maingat. Ma-satisfy ang kuryosudad ng mananaliksik. edukasyon. Higit na maunawaan ang kalikasan ng mga dati nang kilalang substances at elements. Ang pananaliksik ay obhetibo. Ang pananaliksik ay empirikal. 9. 2. 8. KATANGIAN NG MANANALIKSIK . obserbasyon at deskripsyon. MANUEL AT MEDEL. Issng pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin at prediksyon at eksplanasyon.16 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAWALONG LINGGO (__________________________) PAKSA: BATAYANG KAALAMAN SA PANANALIKSIK LAYUNIN:  Natutukoy at naipaghahambing ang iba’t ibang kahulugan ng pananaliksik. 8. Makakita ng mga sagot sa mga su. pamahalaan at iba pang larangan. 5. GOOD(1963).  Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pananaliksik. 5. disiplinadong inquiry sa pamamagitan ng ibat’ ibang teknik at paraan batay sa kalikasan at kalagayan ng natukoy na suliranin tungo sa klaripikasyon. Ang pananaliksik ay akyureyt na imbestigasyon.

b. Kung hiniram ang mga ideya o pangungusap at binago ang pagpapahayag. d. Maari ringihabla ang sinumang nangongopya batay sa Intelletual Property Rights Law at maaaring sentesnsyahan ng multa o pagkabilanggo. Kahit nakagradweyt na ang estudyante at ilang taon na ang nakalipas . ANALISIS-sa pananalisik na ito kinakalap ang iba’t ibang uri ng datos at pinag-aaralan upang hanapan ng patern na maaring magsilbing gabay sa mga sinusunod pang hakbangin. ngunit hindi kinilala ang pinagmulan. 5. Kritikal o mapanuri PANANAGUTAN NG ISANG MANANALIKSIK 1. 3.17 1. Pnakamagaang na parusa sa mga estudyante na mabigyan ng lagpak na marka para sa kurso. Kung ninakaw ang isang bahagi ng disenyo. Bawat termino at ideya ay kaniyang ginagawan ng karampatang tala. ngunit natuklasan na ang kaniyang pananaliksk ay kinopya. hindi ipinaloob sa panipi o hindi itinala ang pinaghanguan.sinusuri rito ang mg aistatistikal na datos upang maipakita ang pagkakaugnay ng mga ito sa isa’t isa upang mahulaan ang kalalabasan ng mga varyabol sa katulad. c. . b.dalawa o higit pang umiiral na sitwasyon o sabjek ang pinag-aaralan ditto upang tukuyin ang kanilang pagkakatulad at pagkakaiba. F. Sistematiko 5. E. maaaring siyang tanggalan ng digri. kahawig o maging sa ibang sitwasyon. Maingat 4. ARAL KASO O CASE STUDY-inoobserbahan ditto ang mga gawi o pagkilos ng isang sabjek sa isang sitwasyon o kaligiran. 2. PARUSANG MAARING IPATAW SA ISANG PLAGYARISTA a. e. G. c. Kung hiniram ang mga ideya o mga pangungusap mula sa iba’t ibang akda at pinagsama-sama ang mga ito ngunit hindi kinilala ang pinagkunan. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. PLAGYARISMO-pangongopya ng datos. Hindi siya nagnanakaw ng mga salaita ng iba kundi sinisipi ito at binibigyan ng pagkilala. 4. programa at iba pa. mga ideya. Masipag 2. Kung napatunayang matindi ang pagnanakaw na ginawa maaaring patalsikin ang estudyante sa unibersidad. 3. KOMPARISON. Kung isinalin ang mga pahayag o mga termino at dahil nasa ibang wika na ay inangkin at hindi itinala sa salin ang mga ito. buod at balangkas ng isang akda. KORELASYON-PREDIKSYON. EVALWASYON-inaalam sa panaanaliskik na ito kung nasunod nang wasto ang mga itinalagang pamamaraan kaugnay ng pagsasagawa o pamamahala ng isang bagay na sinusuri kung nakamit ba ang mga inaasahang bunga. Kinikilala ng mananaliksik ang lahat ng pinaghanguan niya ng mga datos. 2. f. Kung ginamit ang orihinal na termino o mga salita. Matiyaga 3. Isang uri ng pagnanakaw at pagsisinungaling dahil inaangkin mo ang hindi iyo. ANG ISYU NG PLAGYARISMO 1. Sinisiyasat din ang mga sanhi nito maging ang maaaring maging tugon o reaksyon s panibagong kaligiran. binalangkas. Hindi nagkukubli ng datos para lamang palakasin o pagtibayin ang kaniyang argument o para ikiling ang kaniyang pag-aaral sa iang particular na pananaw. 3. MGA ISYU NG PLAGYARISMO a. d. mga pangungusap. 4. himig at hindi kinilala ang pinagkunan ng inspirasyon. Kung ginamit ngisang mananaliksik ang mga datos na pinaghirapan ng iba at pinalabas niyang siya ang nagkalap ng mga datos na ito. 2.

KONSTRUKSYON NG TEORYA. 7. SARVEY-KWESTYUNEYRsa pamamagitan ng isang talatanungan. pananaw. Ipaliwanag ang kahalagahan ng pananaliksik sa akademya. 6.ang pananaliksik na ito ay isinasagawa sa mg tuklas ng nakaraang pananaliksik upang subukin ang validity at relayabiliti ng mga iyon. 3. 2.18 DISENYO-DEMONSTRASYON. Sa iyong sariling pananaw. 9.masusing sinusuri ang isang piniling sampol upang matukoy ang kaniyang mg natatanging katangian at kakayahan. Ibigay ang konsepto ng plagyarismo. inaalam at iniinterpret saa pananaliksik na ito ang mga gawi . kilos. paniniwala o preferensya ng iba’t ibang pangkat hinggil s aisang usapin o paksa. 8.ang pananaliksik na ito ay isang pagtatangkang makahanap o makabuo ng mga prinsipyong magpapaliwanag sapagkabuo. . ISTATUS. EVALWASYON MGA TAKDANG GAWAIN: 1. TREND-ANALISIS.hinuhulaan ditto ang mga maaaring kahinatnan ng mga bagay-bagay o pangyayari batay sa mga mapapansing trend o mga pagbabagong naganap sa mga sitwasyong sangkot sa pag-aaral. pagkilos o ang pangkalahatangn kalikasan ng mga bagay. Magbigay ng 3 mga katangian at pananagutan ng isang mananaliksik at ipaliwanag ang bawat isa.bagay. 10.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.