1

New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A UNANG LINGGO (__________________________) PAKSA: Misyon, Visyon, Mithiin at Layunin ng Pag-aaral Layunin:  Magkaroon ng lubos na kaalaman sa misyon, vision, at mga layunin ng paaralan.  Makasunod sa mga alituntunin ng paaralan at ukol sa mga tuntunin sa kurso. Pagtalakay sa Paksa 1.Vision: A world-class Institution of learning with a unique Christian of excellence, discipline, and service to humanity. 2.Mission: Provide quality education anchored on Christian values with the prime purpose of bringing honor and glory to God. 3.Goals and Objectives:  Impart value-laden education leading to the total development of man.  Offer curricula responsive to the needs of the time.  Optimize learning through the adaptation and utilization of appropriate instructional methods and resources.  Propel Institutional development through the conduct of useful and significant researches.  Propel development through the conduct of useful and significant researches.  Extend outreach services with promote self-help in the community.  Promote access to alternative education delivery methods.  Develop servant leaders among staff, faculty members, and administrator.  Produce God-fearing, competent and disciplined graduates. 4. Oryentasyon ng ukol sa mga itinakdang tuntunin ng guro sa kurso. EVALWASYON 1. Sumulat ng mga inaasahang ekspresyon mula sa sabjek, guro at mga kaklase.

ang salita na binibigyan ng kahulugan. 2. TEORYANG ISKEMA. nakabuo ng impormasyon.  Maipaliwanag ang mga teorya sa pagbasa. kaanlinsabay dito ang emosyon na kaugnay sa karanasan sa oras ng pag-imbak ng impormasyon. mga salita. at 6.ang kaalaman o pagkatuto di-umano ay nagmumula sa karanasan ng isang tao na natatanim sa kanyang kaisipan.  MODELONG “TAAS-PABABA” O PAGSUBOK SA HINUHA. .inilalarawan sa prosesong ito na ang daloy ng impormasyon ay nagmumula sa modelong ito sapagkat ang proseso ng pagkilala sa salita ay nakasalalay sa kahulugan nito. 4. mga salita na pinagsama-sama upang makabuo ng makabuluhang pangungusap. ang mga letra na ginawang representasyon ng mga ponema.inilalarawan sa prosesong ito ang sunod-sunod na hakbang mula sa mga titik.  Para sa kaliwanagan.  Matalakay ang mga proseso ng pagbasa. 3. ang modelong baba-taas ay: 1.  Pagsunod sa mga letrang nakalimbag sa pamamagitan ng mata na may pang-unawa. KAHULUGAN NG PAGBASA  Tumutukoy sa kognitibong proseso ng pag-unawa sa mensahe ng wikang nakasulat. at ang kahulugan. ang mga ponema bilang makabuluhang tunog na pinagsama-sama para makabuo ng salita. nabuo ang makabuluhang pagsasama-sama ng mga salita.  Para sa sa kaliwanagan nito: 1. Paggawa ng hinuha na pinagbatayan ang salita sa pamamagitan ng dating kaalamn sa paksa at sa makabuluhang pangungusap 3. 3. 5. PAKSANG TATALAKAYIN 1. 2. Ang tawag sa paraang ito ay SCHEMATA ang paraan ng pag-iimbak o pagsalansan ng impormasyon na nalaman ng isang tao. Halimbawa ng nakalimbag na teksto 2. Pagbuo ng kahulugan 5. Pag-unawa sa bagong kaalaman. SCHEMA ay tumutukoy sa malaking organisadong bahagi ng kaalaman o karanasan ng tao.2 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALAWANG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA SA IBA’T IBANG DISIPLINA LAYUNIN:  Makapagbigay ng sariling kahulugan sa pagbasa. Pagbasa para mapatunayan ng hinuha 4. MODELO NG PAGBASA  MODELONG “BABA-PATAAS”. Halos lahat ng mga tao ay may kani-kaniyang paraan ng pagkatuto.

PAG-UNAWA-tumutukoy sa pag-intindi sa kahulugan ng teksto o sa mga susing salita nito.nagmungkahi ng metkognitiv na estratehiya sa paraang pagpapakwento ng kwentong binasa. Bakit mahalaga ang mga element ng metakognitiv na pagbasa? .  MACLELLAH. D. 1. BOKABULARYO O TALASALITAAN –ang mga salitang nalalaman ng isang tao.tumutukoy sa pag-aaral kung paano nagiging tunog ang mga letra.ang metakognitiv na pagbasa tumutukoy sa kaalaman at pagkontrol sa sariling pag-iisip at mga gawain sa pagkatuto.3 4. B.  CIARDIELLO.ang metakognitiv na pagbasa ay mulign pagsasaad ng kwento. o Tinitingnan bilang padron ng pagbubuo na nananawagan sa aplikasyon o integrasyon ng lahat ng dating kaalaman. KAHUSAYAN SA PAGBASA. PALABIGKASAN AT PALATUNUGAN. pagbibigay ng kongklusyon at rebyu ng binasang akda. INTERAKTIBONG PAGBASA -ang nilalaman ng babasahin ay may partisipasyon ang mambabasa.  BLOOM.ang metakognitiv na pagbasa ay pinatnubayang pamamaraan ng pagkatuto para maisaloob ang bagong impormasyon at magampanan ang pamamahala sa pinakamataas na antas ng kaisipan.  STECH VAUGHN.  JACOB AT PARIS-ang metakognitiv na pagbasa ay may sariling pagtataya at sariling pamamahala.tumutukoy sa kakayahan ng isang bata sa na magbasa nang mabilis at wasto sa teksto. Sagutin ang mga sumusunod na pangungusap. 8.  SPIRO o Pagsusuri ng iba’t ibang antas mula sa letra patungo sa kabuuan ng teksto. o Ang interaksyon ng proseso batay sa teksto at batay sa kaalaman gayundin ang mga antas sa bawat proseso ay mahalaga. 7. EVALWASYON A. 6. METAKOGNITIV NA PAGBASA –paglinang ng kahusayn sa pagbasa at pag-unawa sa binabasa sa pamamagitan ng paglikha ng mga tanong. MGA ISTRATEHIYA NG METAKOGNITIV NA PAGBASA AYON SA MGA SUMUSUNOD:  BAKER AT BROWN.nagpalimbag ng materyales sa larangan ng edukasyon sa pamamagitan ng software na nagbibigay ng elemento sa pagbasa. C.ang metakognitiv na pagbasa ay maaring gumawa ng kategoryang pagbuo ng mga tanong na saklaw sa kognitibong kaalaman. Paano nakakatulong sa mambabasa ang mga istratehiya sa metakognitiv na pagbasa? 2. Pagpapaliwanag ng Interaktibong pagbasa ayon sa mga sumusunod:  RUMMELHART o ang interaktibong pagbasa ay inihambing sa isang computer na binigyang katawagang “MESSAGE BOARD”.  MORROW. MGA ELEMENTO NG METAKOGNITIV NA PAGBASA A. 5.

Sosyal ng Oryentasyon  Sosyolohiya  Paglilingkod panlipunan  Sikolohiya 2. MGA REHISTRO NG WIKA SA IBA’T IBANG LARANGAN Ang isang salita ay maaring magkaroon ng iba’t ibang kahulugan batay sa iba’t ibang field o larangan. TATLONG DIMENSYON ANG PAGKAKAIBA NG MGA REHISTRO 1. 3. pasalita o pasulat. AGHAM PANLIPUNAN. TENOR. Oryentasyong Pulitikal  Abogasya .pag-aaral ng tao at pag-uugnay ng tao saiba’t ibang pangkat na may ibang kultura. Bawat pagsasalita o pagsulat ng isaang tao ay isang pag-uugnay ng kaniyang sarili sa ibang tao sa lipunang kaniyang kinasasangkutan. Pag-aaral sa mga sinaunang tao  Antropolohiya  Arkeolohiya 4. ginagamit ang style.  Maipaliwanag ang kahalagahan ng mga katangian at rejister ng mga teksto sa iba’t ibang disiplina. 2. 1. SALITA LARANGAN KAHULUGAN KOMPOSISYON MUSIKA PIYESA O AWIT LENGGWAHE SULATIN AGHAM PINAGSAMA-SAMANG ELEMENTO C.t ibang okasyon.(Magracia) A. Minsan sa halip na tawaging tenor. Varayti itong kaugnay ng higit na malawak na panlipunang papel na ginagampanan ng tagapagsalita sa oras ng pagpapahayag. PAGBASA NG MGA TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAL 1. MODE-tungkol ito sa paraan kung papaano isinasagawa ang komunikasyon. Nangangahulugang para kanino ito. TEKSTONG AKADEMIKO. Bisnes/ Pangangalakal  Ekonomiks  Akawnting  Administrasyong pangangalakal 3.4 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKATLONG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA NG TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAl Layunin:  Matukoy ang mga katangian at rejister ng ilang teksto sa iba’t ibang disiplina.ang tawag sa mga babasahing ginagamit sa pag-aaral ng iba’t ibang disiplina. PAGTALAKAY SA PAKSA: Ginagamit ang rehistro ng pagtukoy sa mga varayti ng wika ayon sa paggamit (Halliday). FIELD-nauukol ito sa layunin at paksa ayon sa larangang sangkot ng komunikasyon. ginagamit ang style sa pagtukoy sa rehistro. KATANGIAN NG TEKSTO AT REJISTER NG ILANG DISIPLINA a.ayon ito sa relasyon ng mga kalahok. B. Samakatwid ang dayalekto ng isang tao ay nagpapakilala kung sino siya samantalang ang rehistro ay nagpapakita kung ano ang kaniyang ginagawa. Maaring gumamit ng iba’t ibang linggwistik aytem ang isang tao sa pagpapahayag ng humigit kumulang na parehong kahulugan sa iba. pero iniiwasan ang pagtawag nang ganito dahil sa pangkalahatan.

e. Maayos at organisado ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya. 3. g. dula. arkitektura. 4. pakikipagtransakyun.tumutukoy sa mga sulating panliteratura. Pabula 6. Parabula 7. Tula 2.TEKSTONG PROPESYUNAL-ang mga isinulat ng mga taong propesyunal na mahusay sa kani-kanilang larangan. Komprehensibo ang pagkakalahad.isang disiplina na tumutukoy sa paraan ng pagkukwenta.  Layunin ng tekstong profesyunal na naglahad ng mga karagdagang impormasyon. Mayaman sa mga impormasyon. f. Humanidades-tumutukoy sa mga sulatin na may sining na biswal. Teknolohiya. katulad ng musika. Sanaysay 4. Literatura. at panitikan. 6. pintura. pakikipagkomunikasyon. pagkaklasipika sa mga datos na nakuha tungo sa pagbuo ng hipotisis at kongklusyon.5  Kasaysayan  Agham pulitika b. mga makabagong impormasyon bunga ng mga napapanahong pag-aaral batay sa pananaliksik na usinasagawa upang makatuklas ng mga kaalamang magiging kapaki-pakinabang sa mga mambabasa. d. Maikling kwento 2.  Isinulat upang mabasa at mapag-aralan ang mga impormasyong nakalahad dito. TAKDANG GAWAIN: 1. teatro. Uri ng Literatura 1. sayaw. Agham Pisikal  Matematika  Pisika  Kemistri  Biyolohiya  Botanikal  Pagsasaka  Sikolohiya  Astronomiya  Heolopiya c. KARANIWANG TINATAGLAY NG TEKSTONG PROPESYUNAL Hindi maligoy ang paksa. paglilibang at iba pa. Awtoriti . 5. 1. pangangalap ng mga datos. Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na maga salita at ipaliwanag ang rehistro sa iba’t ibang larangan. a. Matematika. eskultura. Nobela 3.isang disiplina na nangangailangan ng omprehensibong kinalabasan ngisang bagay na sinubok mula sa pagmamasid. 2. Bunga ng masusing pananaliksik Iniuugnay sa mga nagging karanasan ng isang tao o bumabasa o kaya naman ay sa isang tiyak na sitwasyon.Nagbubunsod na maging modern ang mga bagay na makakatulong upang maging magaan ang pag-aaral. Agham. Dula 5.

6 b. Isyu Magtala ng iba pang salita na may iba’t ibang rehistro sa iba’t ibang larangan. Tsanel c. 3. 2. Order d. . Bumasa ng isang halimbawa ng akdang humanidades at ibigay ang buod ng mga akdang binasa.

HULWARAN AT ORGANISASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI 1. Inililista ang mga hakbang o pangyayari ayon sa pagkakasunod-sunod ng kasaysayan. KAHULUGAN NG TEKSTONG EKSPOSITORI  Nagbibigay ng impormasyon at hinihikayat ang mga mambabasa na basahin ang teksto sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ng paksa. KRONOLOHIKAL-ang kaayusan ng karaniwang ginagamit sa pagkukwento at sa mga tekstong pangkasaysayan. SEKWENSYAL. PAGTALAKAY SA PAKSA Ang tekstong ekspositori ay mayroong iba’t ibang hulwaran ng organisasyon ng teksto. ENUMERASYON. 6. SANHI AT BUNGA-kinapapalooban ang sulatin ng pagtatala ng isa o mahigit pang snhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. 2. ngunit ano ba ang Tekstong Ekspositori? A. PAGSUNOD-SUNOD: a. .nagpapahayag ng isang problema at nagtatala ng is o mahigit pang sanhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. 5.  Maisagawa ang mga proseso sa pagbasang ekspositori. 2. B. DEPINISYON-ang pagsulat ng teksto ay kinapapalooban ng manunulat kung anong nais bigyan ng pagpapakahulugan ang isang paksa. c. katangian at anyo ng tekstong ekspositori. Basahin ang tekstong nasa ibaba at sagutin ang mga sumusunod: a. Gumawa ng prosejural na akda ayon sa kaisipang isinasaad sa talatang binasa.7 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAAPAT NA LINGGO (__________________________) PAKSA: TEKSTONG PANG-EKSPOSITORI Layunin:  Maipaliwanag ang kahalagahan ng tekstong ekspositori  Makilala ang mga uri. 3. PROBLEMA AT SOLUSYON. b. PROSEJURAL-ang paglilista ay ayon sa pagkakasunod-sunod o hakbang ng isang bagay na gagawin o susundin. MGA GAWAIN: 1. 4.ang pagsusunod-sunod ay kinapapalooban ng mga serye ng mga pangyayari na patungo sa kongklusyon o ang isang sekwens ng mga pangyayari na may kaugnayan sa partikular na kaganapan.ang nilalaman ng akda ay paglilista o tumutukoy sa talaan o listahan ng mga ideya. Sumulat ng isang tekstong ekspositori na sariling katha na huwaran at organisasyo ng teksto ay sekwensyal. Anong organisasyon teksto ang ginamit ng may-akda? b. PAGHAHAMBING AT PAGKOKONTRAST-ipinaliliwanag ang pagkakatulad sa pagitan ng dalawa o higit pang bagay o ideya at sa pagkokontras naman ang kaibahan ng dalawang bagay na pinaghambing.

II Ang mga duming ating ikinalat sa hangin Sa langit ‘wag na nating paabutin Upang kung tayo’y pumanaw man Sariwang hangin sa langit natin matiitkman. tayoy mawawana. Hindi nga masama ang pag-unlad At malayu-layo na rin an gating narrating Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat Dati’y kulay asul. IV Ang mga batang nagyon lang isinilang May hangin pa kayang matitikman? May mga puno pa kaya silang aakyatin? May mga iolg pa kayang lalanguyan? V Lahat ng bagay na narito sa lupa Biyayang galing sa Diyos kahit nang ika’y wala pa: Ingatan at ’wag nang sirain pa Pagkat pag kanyang binawi.8 Masdan Mo Ang Kapaligiran (ASIN) I Wala ka bang napapansin sa iyong kapaligiran Kay dumi ng hangin. . pati na ang mga ilog natin. III Mayronlang akong hinihiling Sa aking pagpanaw sana ay tag-ulan Gitara ko ay aking dadalhin Upang sa ulap na lang tayo magkantahan. ngayo’y naging itim.

7. KONGKLUSYON. dahil ito ang susi ng isang tao sa pag-angkin ng katalinuhan. PAGKILALA SA PAKSA-tumutukoy sa pangkalahatang tema o mensahe. PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO-makikita kung ano ang layunin ng may akda sa pagsulat ng teksto. PAGTALAKAY NG PAKSA: Pinakamahalagang bagay sa isang tao ang magkaroon ng katalinuhan sa pakikipagsapalaran sa buhay. Tumutukoy din ito sa mga implikasyong mahahango sa binasang teksto. 2.9 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALIMANG LINGGO (__________________________) PAKSA: KASANAYANG SA AKADEMIKONG PAGBASA Layunin:  Maiisa-isa ang mga kasanayang makakatulong sa pag-unawa sa teksto. Sa bahaging ito may malaking bahaging gagampana ang pagbasa. b. PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA GRAP . BUOD. Buod . Layunin 4. A. Ang iba pang mga kasanayang mahalaga sa akademikong pagbasa ay pagaaralan sa araling ito.pagbibigay ng hipotesis tungkol sa kung ano ang mangyayari. Ang istratehiya sa pagkuha ng paksa sa pamamagitan ng isang simpleng tanong na “Tungkol saan ang paksa?” 3. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA 1. 4. 5. Tinatawag din itong iba na sabjek.  Malapatan ng angkop na kasanayan ang mga tekstong pang-akademiko. PAGBUO NG LAGOM AT KONGKLUSYON a.ito ay maikli at matatagpuan din dito ang impormasyong nakapaloob sa artikulo. Pangunahing ideya 3. PAGTIYAK SA DAMDAMIN NG TONO NG TEKSTO. Paksa 2. Samakatwid mahalaga mahasa ang sarili sa mga bagay na dapat matutunan. PAGKUHA NG PANGUNAHING IDEYA-tumutukoy sa pagkilala kung ano ang mahalaga isinasaad sa teksto. A. MAPA AT TALAHANAYAN-tumutukoy sa nga presentasyong biswal na kadaalasang ginagamit bilang pantulong sa iang teksto. Isinasaad din dito kung ano ang tema at aral na makukuha sa kwento at aling bahagi ng teksto ang binibigyan ng diin ng manunulat.tumutukoy sa ganap na pag-uuluit ng ideya . 6. Sa tulong gn mga ito nagagawang payak at medaling unawain ang mga datos na inilalahad ng teksto EVALWASYON. Kaalinsabay nito dapat malaman na ang makrong kasanayang pagbasa ay kailangang malinang ng isang tao upang siya magkaroon ng ganap na katalinuhan.ito ay tumutukoy sa saloobon ng manunulat sa paksa ng teksto. Basahin ang teksto at ibigay ang mga kasagutang hinihingi ng mga sumusunod 1. Binabago lamang ng kaunt ang pagpapahayag sa bagong pananaw sa pangunahingideya subalit pinanatili pa rin ang mahalagang punto at mga konspto sa binasang teksto. PAGHINUHA O PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI.

paulit-ulit mo iyong sasabihin. At kapag dumating ang sandal na ako’y magkakasakit at maratay sa banig ng karamdaman. Huwag mo sana akong piliting maligo. Pagtanda mo. kapag kaharap ko na ang Diyos na lumikha. Maramdamin ang isang matanda. Basta pakinggan mo na lang ako. . Natatandaan mo ba anak noong bata ka pa? kapag gusto mo ng lobo. Magahapong nag-iisa. hawakan mo sana ang aking kamay at bigyan mo ako ng lakas ng loob na harapin ang kamatayan. Huwag mo sana akong pandirihan. unawain mo sana ako at pagpasensyahan. Tutal hindi na naman ako magtatagal. Pasensya ka na anak. magkwentuhan naman tayo .10 SA AKING PAGTANDA Sa aking pagtanda. Amo’y matanda. Kapag may kaunti kang panahon. kahit alam kong hindi ka interesado sa mga kwento ko. Natatandaan mo anak . ibubulong ko sa kanya na pagpalain ka sana…. huwag mo sana akong sabihan ng kamatayan “binge” pakiulit na lang ang sasabihin mo o pakisulat na lang. Dahil naging mapagmahal ka sa iyong ama’t ina…. huwag mo sana akong pagsawaang alagaan. Pinagtyagaan ko ang kakulitan mo. dala na marahil ng katandaan . Nagse-self-pity ako sa tuwing sisigawan mo ako. noong bata ka pa? Pinagtyagaan kong pakinggan at intindihin ang pautal-utal mong kwento tungkol sa isang teddy bear. Mahina na ang katawan ko. Kapag mahina ng tuhod ko. kahit sandali lang. Natatandaan mo ba noong bata ka pa? Pinagtyagaan kitang habulin sa ilalaim ng kama kapag ayaw mong maligo. Kapag dumating ang sandal ng aking pagpanaw. Inip na ako sa bahay. Pagpasensyahan mo sana kung madalas ako’y masungit. maiintindihan mo rin . Matanda na ako. pagtyagaan mo sana akong alagaan sa mga huliung sandali ng aking buhay. amoy lupa. Kapag dala ng kalabuan ng mata ay nakabasag ako ng pinggan o nakatapon ng sabaw sa hapag kainan. Kapag mahina na ang tenga ko at hindi ko maintindihan ang sinasabi mo. huwag mo sana akong kagagalitan. Walang kausap. Huwag mo sana akong pagtatawanan o pagsasawaang pakinggan. pagtiyagaan mo sana akong tulungang tumayo. At huwag kang mag-alala. subalit nais kong malaman mo na sabik na sabik na akong makakwentuhan ka . Madaling magkasakit kapag nalamigan. Pagpasensyahan mo sana ako kung ako man ay nagiging makulit at paulit-ulit na parang sirang plaka. katulad ng pag-alalay ko sa iyo noong nag-aaral ka pa lamang lumakad. Pagpasensyahan mo na sana kung ako man ay maihi o amadumi sa higaan. Alam kong busy ka sa trabaho. maghapon kang mangungulit hanggat hindi mo nakukuha ang gusto mo. Pagpasensyhan mo rin sana ang aking amo’y.

Paksa Kongklusyon . anong gagawin mo sa 200? Akala mo ba madali lang makahanap ng 100. 20 pa kaya? Sige swerte mo may 10 pa ako . NANAY: Ano Php 400? Ang laki naman ng 300 na hinihingi mo.11 B. 50 nga lang hirap ko na kitain. O eto ang 5 kunin mo na. 2. 1. MALAKI Isang Umaga sa pag-uusap ng mag-ina: ANAK: Nay hihingi sana ako ng Php 500.

PAGTALAKAY SA PAKSA: A. Biswal na Dimensyon  Ang dimensyong ito ay mahigpit na nauugnay sa mga salita ng isang awtor sa kaniyang teksto na inilalantad ng mga nakalimbag sa simbulo. F. Ayon kina PECK AT BUCKINGHAM(Radillo 1998) ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamong iang tao mula sa kaniyang pakikinig. Ayon kina Zing at JIN(1989) .  Maipaliwanag ang mga elemento ng pagsulat.  Ang sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat ay isang paraan ng pagtingin sa proseso ng pagsulat na ayon sa pananaw na ito ang pagsulat ay kapwa isang mental at sosyal na aktiviti. akin at iba pa sa pagsasalaysay. hindi ka man niya personal na kilala at nagkakaroon na siya ng ideya kung sino at ano ka?Kung ano ang iyong kaalaman at kasanayan at kung paano ka magsalita. ito ay hango sa salitang SOSYO na tumutukoy sa lipunan ng mga tao at KOGNITIB naman ay anumang tumutukoy sa pag-iisip. upang ang mga simbulong nakalimbag na siyang pinakamidyum ng pagsulat at maging epektib at makamit ang layunin ng manunulat. Ayon kay Badayos(2000) ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isang bagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unang wika o pangalawang wikam man. ang PAGSULAT ay isang komprhensib na kakayahang naglalaman ng wastong gamit. subalit mayroon magagawa na pag-aralan ang wasto at pektib na pagsulat. kailangang maisaalang-alang kung gayon ang mga kaugnay na tuntunin sa pagsulat. Ang pagsulat ay isang kasanayang pangwika na mahirap matamo.  Mailahad ang mga elemento ng pagsulat. pagsasalita at pagbasa. pagbuo ng kaisipan. isang pangangailangan at iang kaligayahan ng nagsasagawa nito. sinasabing nakikinig na siya sa iyo. MGA LAYUNIN SA PAGSULAT 1. al) B. talasalitaan. 2. retorika at iba pang mga elemento. C. (Bernales.12 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAANIM NA LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA Layunin:  Makapagbigay ng sariling depinisyon ng pagsulat. Nakapaloob sa mental na aktiviti ang pag-iisip at pagsasaayo sng isang tekstong pasulat. Naglalarawan ng personal . et. samantala nakpaloob naman sa sosyal na aktiviti ang pagsasaalang-alang sa mga mambabasa at sa kanilang magiging reaksyon o tugon sa teksto. gumagamit ng unang panauhan na ako. simbulo at ilustrasyon ng isang tao o mga tao s layuning mapahayag ang kanilang kaisipan. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO 1. KAHULUGAN AT KALIKASAN NG PAGSULAT Ang PAGSULAT ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita. Sarili ng manunulat ang target nitong mambabasa. G. Isang biyaya ito sapagkat ito’y isang kasanayang kaloob ng maykapal at at eksklusibo lamang ito sa tao. E. H. Ayon kay Keller ang pagsulat ay iang biyaya. Oral Dimensyon  Kapag ang isang indibidwal ay nagbabasa ng isang tekstong iyong isinulat. D. EKSPRESIV-impormal na paraan ng pagsulat . ko. SOSYO-KOGNITIB NA PANANAW SA PAGSULAT  SOSYO-KOGNITIB. Sa dimensyong ito.

13 na damdamin. LAYUNIN NG PAGSULAT AYON KAY BERNALES 1. bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. MAPANGHIKAYAT NA PAGSULAT-naglalayong makumbinsi ang mga mambabasa tungkol sa iang katwiran. 2. . nila at iba pa sa paglalahad ng teksto. sila. MALIKHAIANG PAGSULAT. Kontrolado ang paraan ng pagsulat dahil may pormal o istilo ng pagsulat na kailangang sundin. Malaya ang paraan ng pagsulat ditto at walang sensura dahil hindi masyadong mahalaga rito ang gramatika. ACTUAL WRITING-ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. 3.sa hakbang na ito nagaganap ang paghahansda sa pagsulat . niya. Sumulat ng sariling talatang may layuning ekspresiv at impormatibo.ito ay isang pormal na paraan ng pagsulat na may titak na target na mambabasa. I. Ibang tao ang target na mambabasa. 2. Karaniwang ginagamit ditto ang ikatlong panauhan na siya. Dito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng draft batay sa wastong grammar. PRE-WRITING. hindi ito masining o malikhaing pagsulat bagkus ito’y naglalahad ng katotohanan na sumusuporta sa pangunahing ideya. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1. IMPORMATIB NA PAGSULAT-naghahangad na makapagbigay impormasyon at mga paliwanag ang nilalaman ng teksto. Dito isinasagawa ang aktwal na pagsulat . B. Isulat ang sariling pagkaunawa batay sa nabasa ukol sa proseso ng pagsulat bilang multi-dimensyunal. J. opinion o paniniwala. TRANSAKSYUNAL. 2.ito ay karaniwang sinusulat ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. saloobin at paniniwala at kinapapalooban ng sariling karanasan ng manunulat at pala-palagay. Ang pagpili ng tono at perspektib na gagamitin din sa haknang na ito. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at ang pangangalap ng mga datos o impormasyong kailangan sa pagsulat. REWRITING-ito ang katlong hakbang sa pagsulat. EVALWASYON: A. 3.

5. Ito rin ang pinakamahabang bahagi ng isang sulatin. AKADEMIK.14 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAPITONG LINGGO (__________________________) PAKSA: MGA URI NG PAGSULAT/ BAHAGI NG TEKSTO AT MGA AKADEMIKONG KASANAYAN SA PAGSULAT Layunin:  Matukoy ang mga kahulugan ng mga salita at pangungusap batay sa konteksto nito.sa uring ito ang pang-ulong pamagat ay mga pangngalan o mga salitang ginagamit sa pangngalan. PANGUNGUSAP NA BALANGKAS-ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap.isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. PATALATANG BALANGKAS. B. 4. PORMAT NG BALANGKAS A. ang pokus ditto ay ang imahinasyon ng manunulat.ang pagsulat ay nakatuon lamang sa isang tiyak na propesyon.  Mailahad ang mga uri ng pagsulat. 3. -paghahati-hati ng kaisipan tungkol sa paksang susulatin mula pinakapangunahin hanggang sa pinakahuling bahagi ng kaisipan na nais sulatin. WAKAS-panghuling bahagi ng teksto na nagsisilbing huling impresyon na mananatili sa isipin ng mga mambabasa. 2. PAKSANG TATALAKAYIN: A. KATAWAN. 3. 3. PROPESYUNAL. 2. TEKNIKAL. 6. MGA URI NG PAGSULAT 1. PAGGAWA NG BALANGKAS  BALANGKAS-pagbibigay direksyon sa manunulat kung paano tatalakayin ang paksang napili. MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGSULAT 1. Walang paghahati-hati sa uring ito.nagsasaad ng mga impormasyong maaring makatulong sa pagbibigay solusyon sa isang komplikadong suliranin. C. PANIMULA-mahalagang bahagi ng teksto sapagkat nagsisilbing itong pang-akit sa mga mambabasa upang basahin ang teksto. JORNALISTIK. Ito ay mas maikli kaysa sa porlmal na panukalang papel. MALIKHAIN-ito ay masining na pagsulat.  Maipaliwanag ang mga bahagi ng teksto at ang mga iba’t ibang kasanayan sa akademikong pagsulat. B. . URI NG BALANGKAS A.sa uring ito ay may pinakabuod na pangungusap na nagsasaad ng diwa ng sinusulat.uri ng pagsulat upang gamiting referensya. PORMAT NA DESIMAL 4.ito ay ang pinaka istruktura at nilalaman ng teksto. C. bagama’t maaaring fiksyonal o di-fiksyonal. PAMAKSANG BALANGKAS. panimulang pag-aaral o panukalang pananaliksik. PAGBUO NG KONSEPTONG PAPEL  KONSEPTONG PAPEL-tinatawag na prospektus . 2. REFERENSYAL.pampamamahayag ang uringito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag.

. PORMAT NA MAY MAGKAHALONG BILANG AT LETRA EVALWASYON 1. Sumulat ng isang akda na nasa uri ng jornalistiko at sundin ang tekstong dapat ilagay sa bawat bahagi ng teksto.15 B.

9. Makatuklas ng mga bagong kaalaman hinggil sa mga batid nang phenomena. edukasyon.liraninng hindi paa ganap na nalulutas ng mga umiiral na metodo at impormasyon. PAKSANG TATALAKAYIN: A. TRECE(1973)-isang pagtatangka upang makakuha ng mga solousyon sa mga suliranin. Ang pananaliksik ay gumagamit ng kwantiteytib o istatistikal. Ang pananaliksik ay mapanuri. 3. 4.  Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pananaliksik. J. Ang pananaliksik ay isang orihinal na akda. Ang pananaliksik ay empirikal. 8. 6. 5. kritikal. B. Makalikha ng mga batayan sa pagpapasya sa kalakalan. Ang pananaliksik ay maingat sa pagtatala at pag-uulat. obserbasyon at deskripsyon.  Natutukoy at naipapaliwanag ang mga katangian ng pananaliksik. Ang pananaliksik ay obhetibo. PAREL(1966) –isang sistematikong pag-aaral o imbestigasyon ng isang bagay sa layuning masagot ang mga katanungan ng isang mananaliksik.TRECE AT J. 2. Makatuklas ng mga hindi pa nakikilalang substances o elements. Makakita ng mga sagot sa mga su. industriya. 2. Issng pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin at prediksyon at eksplanasyon.W. disiplinadong inquiry sa pamamagitan ng ibat’ ibang teknik at paraan batay sa kalikasan at kalagayan ng natukoy na suliranin tungo sa klaripikasyon. Mapalawak ang mga umiiral na kaalaman. KATANGIAN NG MANANALIKSIK .16 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAWALONG LINGGO (__________________________) PAKSA: BATAYANG KAALAMAN SA PANANALIKSIK LAYUNIN:  Natutukoy at naipaghahambing ang iba’t ibang kahulugan ng pananaliksik. KATANGIAN NG MABUTING PANANALIKSIK 1. Higit na maunawaan ang kalikasan ng mga dati nang kilalang substances at elements. 5.isang proseso ng pangangalap ng mga datos o impormasyon upang malutas ang isang partiukular na suliranin sa isang siyentipikong pamamaraan. C. Ma-satisfy ang kuryosudad ng mananaliksik. Ang pananaliksik ay kontrolado. 3. pamahalaan at iba pang larangan. MANUEL AT MEDEL. 4. GOOD(1963). 4. 7. 3.isang maingat. 12. 6. LAYUNIN NG PANANALIKSIK 1.  Natutukoy at nabibigyang halimbawa ang mga layunin ng pananaliksik. Ang pananaliksik ay pinagsiskapan 11. AQUINO(1974)-isang sistematikong paghahanap sa mga mahahalagang imppormasyon hinggil sa isang tiyak na paksa o suliranin. 8. Ang pananaliksik ay akyureyt na imbestigasyon. KAHULUGAN NG PANANALIKSIK AYON SA MGA DALUBHASA 1. 10. lohikal at walang pagkiling. 5. D. 7. Mapagbuti ang mga umiiral na teknik at makadevelop ng mga bagong instrument o produkto. Ang pananaliksik ay sistematik. Ang pananaliksik ay matiyaga at hindi minamadali. Ang pananaliksik ay nangangailangan ng tapang. 2.

Maari ringihabla ang sinumang nangongopya batay sa Intelletual Property Rights Law at maaaring sentesnsyahan ng multa o pagkabilanggo. ANG ISYU NG PLAGYARISMO 1. d. f. 2. Kung isinalin ang mga pahayag o mga termino at dahil nasa ibang wika na ay inangkin at hindi itinala sa salin ang mga ito. . Pnakamagaang na parusa sa mga estudyante na mabigyan ng lagpak na marka para sa kurso. PARUSANG MAARING IPATAW SA ISANG PLAGYARISTA a. buod at balangkas ng isang akda. MGA ISYU NG PLAGYARISMO a. kahawig o maging sa ibang sitwasyon. programa at iba pa. Bawat termino at ideya ay kaniyang ginagawan ng karampatang tala. Kung hiniram ang mga ideya o mga pangungusap mula sa iba’t ibang akda at pinagsama-sama ang mga ito ngunit hindi kinilala ang pinagkunan. Hindi nagkukubli ng datos para lamang palakasin o pagtibayin ang kaniyang argument o para ikiling ang kaniyang pag-aaral sa iang particular na pananaw. Kung hiniram ang mga ideya o pangungusap at binago ang pagpapahayag. Sinisiyasat din ang mga sanhi nito maging ang maaaring maging tugon o reaksyon s panibagong kaligiran. 3. ARAL KASO O CASE STUDY-inoobserbahan ditto ang mga gawi o pagkilos ng isang sabjek sa isang sitwasyon o kaligiran. 3. Maingat 4. KOMPARISON. Kung ninakaw ang isang bahagi ng disenyo. mga ideya. 4. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. Kinikilala ng mananaliksik ang lahat ng pinaghanguan niya ng mga datos. c. Kahit nakagradweyt na ang estudyante at ilang taon na ang nakalipas . Sistematiko 5. b. 5. d. himig at hindi kinilala ang pinagkunan ng inspirasyon. Isang uri ng pagnanakaw at pagsisinungaling dahil inaangkin mo ang hindi iyo. Kung napatunayang matindi ang pagnanakaw na ginawa maaaring patalsikin ang estudyante sa unibersidad. Masipag 2. maaaring siyang tanggalan ng digri. F. Matiyaga 3. Hindi siya nagnanakaw ng mga salaita ng iba kundi sinisipi ito at binibigyan ng pagkilala. EVALWASYON-inaalam sa panaanaliskik na ito kung nasunod nang wasto ang mga itinalagang pamamaraan kaugnay ng pagsasagawa o pamamahala ng isang bagay na sinusuri kung nakamit ba ang mga inaasahang bunga. ngunit natuklasan na ang kaniyang pananaliksk ay kinopya. 3. mga pangungusap. Kritikal o mapanuri PANANAGUTAN NG ISANG MANANALIKSIK 1. KORELASYON-PREDIKSYON. 4. hindi ipinaloob sa panipi o hindi itinala ang pinaghanguan. PLAGYARISMO-pangongopya ng datos. ngunit hindi kinilala ang pinagmulan. E. 2.dalawa o higit pang umiiral na sitwasyon o sabjek ang pinag-aaralan ditto upang tukuyin ang kanilang pagkakatulad at pagkakaiba. 2. e. ANALISIS-sa pananalisik na ito kinakalap ang iba’t ibang uri ng datos at pinag-aaralan upang hanapan ng patern na maaring magsilbing gabay sa mga sinusunod pang hakbangin. Kung ginamit ang orihinal na termino o mga salita. b. G. c.17 1. binalangkas.sinusuri rito ang mg aistatistikal na datos upang maipakita ang pagkakaugnay ng mga ito sa isa’t isa upang mahulaan ang kalalabasan ng mga varyabol sa katulad. Kung ginamit ngisang mananaliksik ang mga datos na pinaghirapan ng iba at pinalabas niyang siya ang nagkalap ng mga datos na ito.

Ipaliwanag ang kahalagahan ng pananaliksik sa akademya.masusing sinusuri ang isang piniling sampol upang matukoy ang kaniyang mg natatanging katangian at kakayahan. SARVEY-KWESTYUNEYRsa pamamagitan ng isang talatanungan. paniniwala o preferensya ng iba’t ibang pangkat hinggil s aisang usapin o paksa. 3. 9. EVALWASYON MGA TAKDANG GAWAIN: 1. 10.bagay.ang pananaliksik na ito ay isinasagawa sa mg tuklas ng nakaraang pananaliksik upang subukin ang validity at relayabiliti ng mga iyon.18 DISENYO-DEMONSTRASYON. 6. TREND-ANALISIS. kilos. Magbigay ng 3 mga katangian at pananagutan ng isang mananaliksik at ipaliwanag ang bawat isa. . pananaw.hinuhulaan ditto ang mga maaaring kahinatnan ng mga bagay-bagay o pangyayari batay sa mga mapapansing trend o mga pagbabagong naganap sa mga sitwasyong sangkot sa pag-aaral.ang pananaliksik na ito ay isang pagtatangkang makahanap o makabuo ng mga prinsipyong magpapaliwanag sapagkabuo. Ibigay ang konsepto ng plagyarismo. 8. pagkilos o ang pangkalahatangn kalikasan ng mga bagay. inaalam at iniinterpret saa pananaliksik na ito ang mga gawi . KONSTRUKSYON NG TEORYA. 2. 7. Sa iyong sariling pananaw. ISTATUS.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.