1

New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A UNANG LINGGO (__________________________) PAKSA: Misyon, Visyon, Mithiin at Layunin ng Pag-aaral Layunin:  Magkaroon ng lubos na kaalaman sa misyon, vision, at mga layunin ng paaralan.  Makasunod sa mga alituntunin ng paaralan at ukol sa mga tuntunin sa kurso. Pagtalakay sa Paksa 1.Vision: A world-class Institution of learning with a unique Christian of excellence, discipline, and service to humanity. 2.Mission: Provide quality education anchored on Christian values with the prime purpose of bringing honor and glory to God. 3.Goals and Objectives:  Impart value-laden education leading to the total development of man.  Offer curricula responsive to the needs of the time.  Optimize learning through the adaptation and utilization of appropriate instructional methods and resources.  Propel Institutional development through the conduct of useful and significant researches.  Propel development through the conduct of useful and significant researches.  Extend outreach services with promote self-help in the community.  Promote access to alternative education delivery methods.  Develop servant leaders among staff, faculty members, and administrator.  Produce God-fearing, competent and disciplined graduates. 4. Oryentasyon ng ukol sa mga itinakdang tuntunin ng guro sa kurso. EVALWASYON 1. Sumulat ng mga inaasahang ekspresyon mula sa sabjek, guro at mga kaklase.

PAKSANG TATALAKAYIN 1. 3. 4.  Para sa kaliwanagan. ang mga letra na ginawang representasyon ng mga ponema. Ang tawag sa paraang ito ay SCHEMATA ang paraan ng pag-iimbak o pagsalansan ng impormasyon na nalaman ng isang tao. 5.ang kaalaman o pagkatuto di-umano ay nagmumula sa karanasan ng isang tao na natatanim sa kanyang kaisipan. MODELO NG PAGBASA  MODELONG “BABA-PATAAS”. Halimbawa ng nakalimbag na teksto 2. KAHULUGAN NG PAGBASA  Tumutukoy sa kognitibong proseso ng pag-unawa sa mensahe ng wikang nakasulat. Pagbuo ng kahulugan 5. kaanlinsabay dito ang emosyon na kaugnay sa karanasan sa oras ng pag-imbak ng impormasyon. TEORYANG ISKEMA.inilalarawan sa prosesong ito ang sunod-sunod na hakbang mula sa mga titik. 2.  Pagsunod sa mga letrang nakalimbag sa pamamagitan ng mata na may pang-unawa. at ang kahulugan. ang mga ponema bilang makabuluhang tunog na pinagsama-sama para makabuo ng salita. ang salita na binibigyan ng kahulugan. mga salita na pinagsama-sama upang makabuo ng makabuluhang pangungusap.  Matalakay ang mga proseso ng pagbasa. Pag-unawa sa bagong kaalaman. nakabuo ng impormasyon.2 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALAWANG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA SA IBA’T IBANG DISIPLINA LAYUNIN:  Makapagbigay ng sariling kahulugan sa pagbasa. Pagbasa para mapatunayan ng hinuha 4. 2.  Para sa sa kaliwanagan nito: 1. 3. Halos lahat ng mga tao ay may kani-kaniyang paraan ng pagkatuto. ang modelong baba-taas ay: 1.  MODELONG “TAAS-PABABA” O PAGSUBOK SA HINUHA. SCHEMA ay tumutukoy sa malaking organisadong bahagi ng kaalaman o karanasan ng tao. mga salita. at 6. Paggawa ng hinuha na pinagbatayan ang salita sa pamamagitan ng dating kaalamn sa paksa at sa makabuluhang pangungusap 3. .inilalarawan sa prosesong ito na ang daloy ng impormasyon ay nagmumula sa modelong ito sapagkat ang proseso ng pagkilala sa salita ay nakasalalay sa kahulugan nito. nabuo ang makabuluhang pagsasama-sama ng mga salita.  Maipaliwanag ang mga teorya sa pagbasa.

7.ang metakognitiv na pagbasa ay mulign pagsasaad ng kwento.  SPIRO o Pagsusuri ng iba’t ibang antas mula sa letra patungo sa kabuuan ng teksto.ang metakognitiv na pagbasa ay pinatnubayang pamamaraan ng pagkatuto para maisaloob ang bagong impormasyon at magampanan ang pamamahala sa pinakamataas na antas ng kaisipan. Pagpapaliwanag ng Interaktibong pagbasa ayon sa mga sumusunod:  RUMMELHART o ang interaktibong pagbasa ay inihambing sa isang computer na binigyang katawagang “MESSAGE BOARD”.tumutukoy sa pag-aaral kung paano nagiging tunog ang mga letra. EVALWASYON A.  STECH VAUGHN. Bakit mahalaga ang mga element ng metakognitiv na pagbasa? . B. MGA ELEMENTO NG METAKOGNITIV NA PAGBASA A.nagmungkahi ng metkognitiv na estratehiya sa paraang pagpapakwento ng kwentong binasa. o Tinitingnan bilang padron ng pagbubuo na nananawagan sa aplikasyon o integrasyon ng lahat ng dating kaalaman. METAKOGNITIV NA PAGBASA –paglinang ng kahusayn sa pagbasa at pag-unawa sa binabasa sa pamamagitan ng paglikha ng mga tanong.nagpalimbag ng materyales sa larangan ng edukasyon sa pamamagitan ng software na nagbibigay ng elemento sa pagbasa. 1.ang metakognitiv na pagbasa tumutukoy sa kaalaman at pagkontrol sa sariling pag-iisip at mga gawain sa pagkatuto. o Ang interaksyon ng proseso batay sa teksto at batay sa kaalaman gayundin ang mga antas sa bawat proseso ay mahalaga. BOKABULARYO O TALASALITAAN –ang mga salitang nalalaman ng isang tao.  BLOOM. C. KAHUSAYAN SA PAGBASA. Sagutin ang mga sumusunod na pangungusap. PAG-UNAWA-tumutukoy sa pag-intindi sa kahulugan ng teksto o sa mga susing salita nito.  JACOB AT PARIS-ang metakognitiv na pagbasa ay may sariling pagtataya at sariling pamamahala.tumutukoy sa kakayahan ng isang bata sa na magbasa nang mabilis at wasto sa teksto. INTERAKTIBONG PAGBASA -ang nilalaman ng babasahin ay may partisipasyon ang mambabasa. PALABIGKASAN AT PALATUNUGAN. 6. Paano nakakatulong sa mambabasa ang mga istratehiya sa metakognitiv na pagbasa? 2.3 4.ang metakognitiv na pagbasa ay maaring gumawa ng kategoryang pagbuo ng mga tanong na saklaw sa kognitibong kaalaman.  MACLELLAH. MGA ISTRATEHIYA NG METAKOGNITIV NA PAGBASA AYON SA MGA SUMUSUNOD:  BAKER AT BROWN.  CIARDIELLO. 5. D. 8.  MORROW. pagbibigay ng kongklusyon at rebyu ng binasang akda.

Oryentasyong Pulitikal  Abogasya . B. TEKSTONG AKADEMIKO.(Magracia) A. TENOR. Bisnes/ Pangangalakal  Ekonomiks  Akawnting  Administrasyong pangangalakal 3. MGA REHISTRO NG WIKA SA IBA’T IBANG LARANGAN Ang isang salita ay maaring magkaroon ng iba’t ibang kahulugan batay sa iba’t ibang field o larangan.  Maipaliwanag ang kahalagahan ng mga katangian at rejister ng mga teksto sa iba’t ibang disiplina. Varayti itong kaugnay ng higit na malawak na panlipunang papel na ginagampanan ng tagapagsalita sa oras ng pagpapahayag. AGHAM PANLIPUNAN. 1.4 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKATLONG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA NG TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAl Layunin:  Matukoy ang mga katangian at rejister ng ilang teksto sa iba’t ibang disiplina. PAGTALAKAY SA PAKSA: Ginagamit ang rehistro ng pagtukoy sa mga varayti ng wika ayon sa paggamit (Halliday).ang tawag sa mga babasahing ginagamit sa pag-aaral ng iba’t ibang disiplina. Nangangahulugang para kanino ito. pasalita o pasulat. Sosyal ng Oryentasyon  Sosyolohiya  Paglilingkod panlipunan  Sikolohiya 2. KATANGIAN NG TEKSTO AT REJISTER NG ILANG DISIPLINA a. 2. PAGBASA NG MGA TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAL 1. FIELD-nauukol ito sa layunin at paksa ayon sa larangang sangkot ng komunikasyon. Pag-aaral sa mga sinaunang tao  Antropolohiya  Arkeolohiya 4.pag-aaral ng tao at pag-uugnay ng tao saiba’t ibang pangkat na may ibang kultura. Samakatwid ang dayalekto ng isang tao ay nagpapakilala kung sino siya samantalang ang rehistro ay nagpapakita kung ano ang kaniyang ginagawa. pero iniiwasan ang pagtawag nang ganito dahil sa pangkalahatan. 3. Bawat pagsasalita o pagsulat ng isaang tao ay isang pag-uugnay ng kaniyang sarili sa ibang tao sa lipunang kaniyang kinasasangkutan.t ibang okasyon. TATLONG DIMENSYON ANG PAGKAKAIBA NG MGA REHISTRO 1. MODE-tungkol ito sa paraan kung papaano isinasagawa ang komunikasyon. SALITA LARANGAN KAHULUGAN KOMPOSISYON MUSIKA PIYESA O AWIT LENGGWAHE SULATIN AGHAM PINAGSAMA-SAMANG ELEMENTO C. Minsan sa halip na tawaging tenor. ginagamit ang style. Maaring gumamit ng iba’t ibang linggwistik aytem ang isang tao sa pagpapahayag ng humigit kumulang na parehong kahulugan sa iba. ginagamit ang style sa pagtukoy sa rehistro.ayon ito sa relasyon ng mga kalahok.

sayaw. Bunga ng masusing pananaliksik Iniuugnay sa mga nagging karanasan ng isang tao o bumabasa o kaya naman ay sa isang tiyak na sitwasyon. Parabula 7. Maikling kwento 2. Literatura. TAKDANG GAWAIN: 1. Pabula 6. pakikipagtransakyun.  Layunin ng tekstong profesyunal na naglahad ng mga karagdagang impormasyon. 5.  Isinulat upang mabasa at mapag-aralan ang mga impormasyong nakalahad dito. pakikipagkomunikasyon. e. 3. f. Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na maga salita at ipaliwanag ang rehistro sa iba’t ibang larangan. dula. at panitikan. d. mga makabagong impormasyon bunga ng mga napapanahong pag-aaral batay sa pananaliksik na usinasagawa upang makatuklas ng mga kaalamang magiging kapaki-pakinabang sa mga mambabasa. Humanidades-tumutukoy sa mga sulatin na may sining na biswal. Agham.tumutukoy sa mga sulating panliteratura. arkitektura. g. 2. Matematika. Mayaman sa mga impormasyon. pangangalap ng mga datos.TEKSTONG PROPESYUNAL-ang mga isinulat ng mga taong propesyunal na mahusay sa kani-kanilang larangan. KARANIWANG TINATAGLAY NG TEKSTONG PROPESYUNAL Hindi maligoy ang paksa. Maayos at organisado ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya. teatro.Nagbubunsod na maging modern ang mga bagay na makakatulong upang maging magaan ang pag-aaral. 4. Uri ng Literatura 1. 1. Awtoriti . Agham Pisikal  Matematika  Pisika  Kemistri  Biyolohiya  Botanikal  Pagsasaka  Sikolohiya  Astronomiya  Heolopiya c. a.isang disiplina na nangangailangan ng omprehensibong kinalabasan ngisang bagay na sinubok mula sa pagmamasid. eskultura. Nobela 3.isang disiplina na tumutukoy sa paraan ng pagkukwenta. 6. Teknolohiya. Komprehensibo ang pagkakalahad.5  Kasaysayan  Agham pulitika b. Sanaysay 4. pagkaklasipika sa mga datos na nakuha tungo sa pagbuo ng hipotisis at kongklusyon. Dula 5. paglilibang at iba pa. Tula 2. pintura. katulad ng musika.

. Isyu Magtala ng iba pang salita na may iba’t ibang rehistro sa iba’t ibang larangan. Bumasa ng isang halimbawa ng akdang humanidades at ibigay ang buod ng mga akdang binasa. Tsanel c.6 b. Order d. 3. 2.

ang pagsusunod-sunod ay kinapapalooban ng mga serye ng mga pangyayari na patungo sa kongklusyon o ang isang sekwens ng mga pangyayari na may kaugnayan sa partikular na kaganapan. KAHULUGAN NG TEKSTONG EKSPOSITORI  Nagbibigay ng impormasyon at hinihikayat ang mga mambabasa na basahin ang teksto sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ng paksa.7 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAAPAT NA LINGGO (__________________________) PAKSA: TEKSTONG PANG-EKSPOSITORI Layunin:  Maipaliwanag ang kahalagahan ng tekstong ekspositori  Makilala ang mga uri.ang nilalaman ng akda ay paglilista o tumutukoy sa talaan o listahan ng mga ideya. HULWARAN AT ORGANISASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI 1. SANHI AT BUNGA-kinapapalooban ang sulatin ng pagtatala ng isa o mahigit pang snhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. c. SEKWENSYAL. 2. PROSEJURAL-ang paglilista ay ayon sa pagkakasunod-sunod o hakbang ng isang bagay na gagawin o susundin. 6. DEPINISYON-ang pagsulat ng teksto ay kinapapalooban ng manunulat kung anong nais bigyan ng pagpapakahulugan ang isang paksa. B. katangian at anyo ng tekstong ekspositori. PAGSUNOD-SUNOD: a. ENUMERASYON.nagpapahayag ng isang problema at nagtatala ng is o mahigit pang sanhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari.  Maisagawa ang mga proseso sa pagbasang ekspositori. Anong organisasyon teksto ang ginamit ng may-akda? b. Sumulat ng isang tekstong ekspositori na sariling katha na huwaran at organisasyo ng teksto ay sekwensyal. 5. MGA GAWAIN: 1. PROBLEMA AT SOLUSYON. 2. KRONOLOHIKAL-ang kaayusan ng karaniwang ginagamit sa pagkukwento at sa mga tekstong pangkasaysayan. ngunit ano ba ang Tekstong Ekspositori? A. Gumawa ng prosejural na akda ayon sa kaisipang isinasaad sa talatang binasa. Basahin ang tekstong nasa ibaba at sagutin ang mga sumusunod: a. b. PAGTALAKAY SA PAKSA Ang tekstong ekspositori ay mayroong iba’t ibang hulwaran ng organisasyon ng teksto. 4. PAGHAHAMBING AT PAGKOKONTRAST-ipinaliliwanag ang pagkakatulad sa pagitan ng dalawa o higit pang bagay o ideya at sa pagkokontras naman ang kaibahan ng dalawang bagay na pinaghambing. 3. . Inililista ang mga hakbang o pangyayari ayon sa pagkakasunod-sunod ng kasaysayan.

Hindi nga masama ang pag-unlad At malayu-layo na rin an gating narrating Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat Dati’y kulay asul. III Mayronlang akong hinihiling Sa aking pagpanaw sana ay tag-ulan Gitara ko ay aking dadalhin Upang sa ulap na lang tayo magkantahan. pati na ang mga ilog natin. IV Ang mga batang nagyon lang isinilang May hangin pa kayang matitikman? May mga puno pa kaya silang aakyatin? May mga iolg pa kayang lalanguyan? V Lahat ng bagay na narito sa lupa Biyayang galing sa Diyos kahit nang ika’y wala pa: Ingatan at ’wag nang sirain pa Pagkat pag kanyang binawi. tayoy mawawana. .8 Masdan Mo Ang Kapaligiran (ASIN) I Wala ka bang napapansin sa iyong kapaligiran Kay dumi ng hangin. II Ang mga duming ating ikinalat sa hangin Sa langit ‘wag na nating paabutin Upang kung tayo’y pumanaw man Sariwang hangin sa langit natin matiitkman. ngayo’y naging itim.

MAPA AT TALAHANAYAN-tumutukoy sa nga presentasyong biswal na kadaalasang ginagamit bilang pantulong sa iang teksto. 4. A. KONGKLUSYON. PAGKUHA NG PANGUNAHING IDEYA-tumutukoy sa pagkilala kung ano ang mahalaga isinasaad sa teksto. 2. Sa tulong gn mga ito nagagawang payak at medaling unawain ang mga datos na inilalahad ng teksto EVALWASYON. PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO-makikita kung ano ang layunin ng may akda sa pagsulat ng teksto. 7. Ang iba pang mga kasanayang mahalaga sa akademikong pagbasa ay pagaaralan sa araling ito. 6. Sa bahaging ito may malaking bahaging gagampana ang pagbasa. A. Isinasaad din dito kung ano ang tema at aral na makukuha sa kwento at aling bahagi ng teksto ang binibigyan ng diin ng manunulat. Tinatawag din itong iba na sabjek. PAGKILALA SA PAKSA-tumutukoy sa pangkalahatang tema o mensahe. 5.pagbibigay ng hipotesis tungkol sa kung ano ang mangyayari. dahil ito ang susi ng isang tao sa pag-angkin ng katalinuhan. Kaalinsabay nito dapat malaman na ang makrong kasanayang pagbasa ay kailangang malinang ng isang tao upang siya magkaroon ng ganap na katalinuhan. Layunin 4. Tumutukoy din ito sa mga implikasyong mahahango sa binasang teksto.ito ay maikli at matatagpuan din dito ang impormasyong nakapaloob sa artikulo. Paksa 2. Basahin ang teksto at ibigay ang mga kasagutang hinihingi ng mga sumusunod 1.tumutukoy sa ganap na pag-uuluit ng ideya . PAGBUO NG LAGOM AT KONGKLUSYON a. Pangunahing ideya 3.  Malapatan ng angkop na kasanayan ang mga tekstong pang-akademiko. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA 1. Ang istratehiya sa pagkuha ng paksa sa pamamagitan ng isang simpleng tanong na “Tungkol saan ang paksa?” 3. BUOD. PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA GRAP . Buod . Samakatwid mahalaga mahasa ang sarili sa mga bagay na dapat matutunan.9 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALIMANG LINGGO (__________________________) PAKSA: KASANAYANG SA AKADEMIKONG PAGBASA Layunin:  Maiisa-isa ang mga kasanayang makakatulong sa pag-unawa sa teksto. PAGTALAKAY NG PAKSA: Pinakamahalagang bagay sa isang tao ang magkaroon ng katalinuhan sa pakikipagsapalaran sa buhay. b. Binabago lamang ng kaunt ang pagpapahayag sa bagong pananaw sa pangunahingideya subalit pinanatili pa rin ang mahalagang punto at mga konspto sa binasang teksto. PAGTIYAK SA DAMDAMIN NG TONO NG TEKSTO.ito ay tumutukoy sa saloobon ng manunulat sa paksa ng teksto. PAGHINUHA O PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI.

Kapag mahina ng tuhod ko. kapag kaharap ko na ang Diyos na lumikha. Madaling magkasakit kapag nalamigan. Huwag mo sana akong pagtatawanan o pagsasawaang pakinggan. huwag mo sana akong sabihan ng kamatayan “binge” pakiulit na lang ang sasabihin mo o pakisulat na lang. kahit alam kong hindi ka interesado sa mga kwento ko. kahit sandali lang. Nagse-self-pity ako sa tuwing sisigawan mo ako. Tutal hindi na naman ako magtatagal. Kapag mahina na ang tenga ko at hindi ko maintindihan ang sinasabi mo. maghapon kang mangungulit hanggat hindi mo nakukuha ang gusto mo. Natatandaan mo ba noong bata ka pa? Pinagtyagaan kitang habulin sa ilalaim ng kama kapag ayaw mong maligo. maiintindihan mo rin . hawakan mo sana ang aking kamay at bigyan mo ako ng lakas ng loob na harapin ang kamatayan. amoy lupa. dala na marahil ng katandaan . At huwag kang mag-alala. Kapag may kaunti kang panahon. Pasensya ka na anak. Basta pakinggan mo na lang ako. Dahil naging mapagmahal ka sa iyong ama’t ina…. Alam kong busy ka sa trabaho. Huwag mo sana akong pandirihan. Pagpasensyhan mo rin sana ang aking amo’y. paulit-ulit mo iyong sasabihin. subalit nais kong malaman mo na sabik na sabik na akong makakwentuhan ka . huwag mo sana akong kagagalitan. Mahina na ang katawan ko. Natatandaan mo ba anak noong bata ka pa? kapag gusto mo ng lobo. Pagtanda mo. Inip na ako sa bahay.10 SA AKING PAGTANDA Sa aking pagtanda. Magahapong nag-iisa. Pagpasensyahan mo na sana kung ako man ay maihi o amadumi sa higaan. Maramdamin ang isang matanda. ibubulong ko sa kanya na pagpalain ka sana…. noong bata ka pa? Pinagtyagaan kong pakinggan at intindihin ang pautal-utal mong kwento tungkol sa isang teddy bear. Pagpasensyahan mo sana kung madalas ako’y masungit. Natatandaan mo anak . katulad ng pag-alalay ko sa iyo noong nag-aaral ka pa lamang lumakad. pagtyagaan mo sana akong alagaan sa mga huliung sandali ng aking buhay. Pagpasensyahan mo sana ako kung ako man ay nagiging makulit at paulit-ulit na parang sirang plaka. huwag mo sana akong pagsawaang alagaan. Pinagtyagaan ko ang kakulitan mo. . Huwag mo sana akong piliting maligo. unawain mo sana ako at pagpasensyahan. Kapag dala ng kalabuan ng mata ay nakabasag ako ng pinggan o nakatapon ng sabaw sa hapag kainan. Amo’y matanda. Walang kausap. Kapag dumating ang sandal ng aking pagpanaw. Matanda na ako. magkwentuhan naman tayo . pagtiyagaan mo sana akong tulungang tumayo. At kapag dumating ang sandal na ako’y magkakasakit at maratay sa banig ng karamdaman.

Paksa Kongklusyon . 20 pa kaya? Sige swerte mo may 10 pa ako . O eto ang 5 kunin mo na. MALAKI Isang Umaga sa pag-uusap ng mag-ina: ANAK: Nay hihingi sana ako ng Php 500. anong gagawin mo sa 200? Akala mo ba madali lang makahanap ng 100. 50 nga lang hirap ko na kitain. 1. NANAY: Ano Php 400? Ang laki naman ng 300 na hinihingi mo. 2.11 B.

Ang pagsulat ay isang kasanayang pangwika na mahirap matamo. MGA LAYUNIN SA PAGSULAT 1. al) B. Isang biyaya ito sapagkat ito’y isang kasanayang kaloob ng maykapal at at eksklusibo lamang ito sa tao. ko. pagsasalita at pagbasa. G. PAGTALAKAY SA PAKSA: A. Sarili ng manunulat ang target nitong mambabasa.  Mailahad ang mga elemento ng pagsulat. C. gumagamit ng unang panauhan na ako. akin at iba pa sa pagsasalaysay. retorika at iba pang mga elemento. pagbuo ng kaisipan. Ayon kina PECK AT BUCKINGHAM(Radillo 1998) ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamong iang tao mula sa kaniyang pakikinig. samantala nakpaloob naman sa sosyal na aktiviti ang pagsasaalang-alang sa mga mambabasa at sa kanilang magiging reaksyon o tugon sa teksto.  Maipaliwanag ang mga elemento ng pagsulat. KAHULUGAN AT KALIKASAN NG PAGSULAT Ang PAGSULAT ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita. hindi ka man niya personal na kilala at nagkakaroon na siya ng ideya kung sino at ano ka?Kung ano ang iyong kaalaman at kasanayan at kung paano ka magsalita. H.12 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAANIM NA LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA Layunin:  Makapagbigay ng sariling depinisyon ng pagsulat. isang pangangailangan at iang kaligayahan ng nagsasagawa nito. simbulo at ilustrasyon ng isang tao o mga tao s layuning mapahayag ang kanilang kaisipan. kailangang maisaalang-alang kung gayon ang mga kaugnay na tuntunin sa pagsulat. sinasabing nakikinig na siya sa iyo. Sa dimensyong ito. Ayon kay Badayos(2000) ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isang bagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unang wika o pangalawang wikam man.  Ang sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat ay isang paraan ng pagtingin sa proseso ng pagsulat na ayon sa pananaw na ito ang pagsulat ay kapwa isang mental at sosyal na aktiviti. talasalitaan. Oral Dimensyon  Kapag ang isang indibidwal ay nagbabasa ng isang tekstong iyong isinulat. (Bernales. 2. Nakapaloob sa mental na aktiviti ang pag-iisip at pagsasaayo sng isang tekstong pasulat. upang ang mga simbulong nakalimbag na siyang pinakamidyum ng pagsulat at maging epektib at makamit ang layunin ng manunulat. ito ay hango sa salitang SOSYO na tumutukoy sa lipunan ng mga tao at KOGNITIB naman ay anumang tumutukoy sa pag-iisip. subalit mayroon magagawa na pag-aralan ang wasto at pektib na pagsulat. F. Biswal na Dimensyon  Ang dimensyong ito ay mahigpit na nauugnay sa mga salita ng isang awtor sa kaniyang teksto na inilalantad ng mga nakalimbag sa simbulo. EKSPRESIV-impormal na paraan ng pagsulat . Ayon kina Zing at JIN(1989) . ang PAGSULAT ay isang komprhensib na kakayahang naglalaman ng wastong gamit. Ayon kay Keller ang pagsulat ay iang biyaya. Naglalarawan ng personal . D. SOSYO-KOGNITIB NA PANANAW SA PAGSULAT  SOSYO-KOGNITIB. et. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO 1. E.

IMPORMATIB NA PAGSULAT-naghahangad na makapagbigay impormasyon at mga paliwanag ang nilalaman ng teksto. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at ang pangangalap ng mga datos o impormasyong kailangan sa pagsulat. bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. TRANSAKSYUNAL. Malaya ang paraan ng pagsulat ditto at walang sensura dahil hindi masyadong mahalaga rito ang gramatika. 3. PRE-WRITING.sa hakbang na ito nagaganap ang paghahansda sa pagsulat . saloobin at paniniwala at kinapapalooban ng sariling karanasan ng manunulat at pala-palagay. EVALWASYON: A. 2. Isulat ang sariling pagkaunawa batay sa nabasa ukol sa proseso ng pagsulat bilang multi-dimensyunal. 2. Karaniwang ginagamit ditto ang ikatlong panauhan na siya. Ang pagpili ng tono at perspektib na gagamitin din sa haknang na ito. Dito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng draft batay sa wastong grammar. B.ito ay isang pormal na paraan ng pagsulat na may titak na target na mambabasa. ACTUAL WRITING-ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. hindi ito masining o malikhaing pagsulat bagkus ito’y naglalahad ng katotohanan na sumusuporta sa pangunahing ideya. LAYUNIN NG PAGSULAT AYON KAY BERNALES 1. niya. . Dito isinasagawa ang aktwal na pagsulat . 2. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1. I. nila at iba pa sa paglalahad ng teksto. sila.13 na damdamin. Ibang tao ang target na mambabasa. Sumulat ng sariling talatang may layuning ekspresiv at impormatibo. opinion o paniniwala. REWRITING-ito ang katlong hakbang sa pagsulat. J. Kontrolado ang paraan ng pagsulat dahil may pormal o istilo ng pagsulat na kailangang sundin. 3. MAPANGHIKAYAT NA PAGSULAT-naglalayong makumbinsi ang mga mambabasa tungkol sa iang katwiran.ito ay karaniwang sinusulat ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. MALIKHAIANG PAGSULAT.

Ito rin ang pinakamahabang bahagi ng isang sulatin. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGSULAT 1.nagsasaad ng mga impormasyong maaring makatulong sa pagbibigay solusyon sa isang komplikadong suliranin. AKADEMIK. MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. WAKAS-panghuling bahagi ng teksto na nagsisilbing huling impresyon na mananatili sa isipin ng mga mambabasa. PAMAKSANG BALANGKAS.uri ng pagsulat upang gamiting referensya. Ito ay mas maikli kaysa sa porlmal na panukalang papel. ang pokus ditto ay ang imahinasyon ng manunulat. 2. 5. MGA URI NG PAGSULAT 1. -paghahati-hati ng kaisipan tungkol sa paksang susulatin mula pinakapangunahin hanggang sa pinakahuling bahagi ng kaisipan na nais sulatin. panimulang pag-aaral o panukalang pananaliksik. 2. TEKNIKAL. REFERENSYAL.sa uring ito ay may pinakabuod na pangungusap na nagsasaad ng diwa ng sinusulat.isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. PORMAT NA DESIMAL 4. PAGBUO NG KONSEPTONG PAPEL  KONSEPTONG PAPEL-tinatawag na prospektus . bagama’t maaaring fiksyonal o di-fiksyonal. C. MALIKHAIN-ito ay masining na pagsulat. 6.sa uring ito ang pang-ulong pamagat ay mga pangngalan o mga salitang ginagamit sa pangngalan.ito ay ang pinaka istruktura at nilalaman ng teksto. 3. KATAWAN. . Walang paghahati-hati sa uring ito. 3. C.ang pagsulat ay nakatuon lamang sa isang tiyak na propesyon. PANIMULA-mahalagang bahagi ng teksto sapagkat nagsisilbing itong pang-akit sa mga mambabasa upang basahin ang teksto. PORMAT NG BALANGKAS A. 4.  Maipaliwanag ang mga bahagi ng teksto at ang mga iba’t ibang kasanayan sa akademikong pagsulat.  Mailahad ang mga uri ng pagsulat. URI NG BALANGKAS A. PROPESYUNAL. B. 2. 3. PANGUNGUSAP NA BALANGKAS-ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. PAGGAWA NG BALANGKAS  BALANGKAS-pagbibigay direksyon sa manunulat kung paano tatalakayin ang paksang napili. PAKSANG TATALAKAYIN: A. B. JORNALISTIK.pampamamahayag ang uringito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag.14 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAPITONG LINGGO (__________________________) PAKSA: MGA URI NG PAGSULAT/ BAHAGI NG TEKSTO AT MGA AKADEMIKONG KASANAYAN SA PAGSULAT Layunin:  Matukoy ang mga kahulugan ng mga salita at pangungusap batay sa konteksto nito. PATALATANG BALANGKAS.

. PORMAT NA MAY MAGKAHALONG BILANG AT LETRA EVALWASYON 1.15 B. Sumulat ng isang akda na nasa uri ng jornalistiko at sundin ang tekstong dapat ilagay sa bawat bahagi ng teksto.

disiplinadong inquiry sa pamamagitan ng ibat’ ibang teknik at paraan batay sa kalikasan at kalagayan ng natukoy na suliranin tungo sa klaripikasyon. 8. Ang pananaliksik ay maingat sa pagtatala at pag-uulat. edukasyon. Ang pananaliksik ay empirikal. obserbasyon at deskripsyon.liraninng hindi paa ganap na nalulutas ng mga umiiral na metodo at impormasyon. 5. Ang pananaliksik ay nangangailangan ng tapang. Mapalawak ang mga umiiral na kaalaman. Ang pananaliksik ay obhetibo. lohikal at walang pagkiling. TRECE(1973)-isang pagtatangka upang makakuha ng mga solousyon sa mga suliranin. 4. B. Issng pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin at prediksyon at eksplanasyon. pamahalaan at iba pang larangan. 9. 12. 6. J. AQUINO(1974)-isang sistematikong paghahanap sa mga mahahalagang imppormasyon hinggil sa isang tiyak na paksa o suliranin. 4.  Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pananaliksik. PAREL(1966) –isang sistematikong pag-aaral o imbestigasyon ng isang bagay sa layuning masagot ang mga katanungan ng isang mananaliksik.isang maingat. KATANGIAN NG MANANALIKSIK .isang proseso ng pangangalap ng mga datos o impormasyon upang malutas ang isang partiukular na suliranin sa isang siyentipikong pamamaraan. 7. Ang pananaliksik ay akyureyt na imbestigasyon.TRECE AT J. C. 6.W. D. 2. industriya. Ang pananaliksik ay pinagsiskapan 11. Ang pananaliksik ay kontrolado. 7. GOOD(1963). Makatuklas ng mga bagong kaalaman hinggil sa mga batid nang phenomena. LAYUNIN NG PANANALIKSIK 1. 2. Ang pananaliksik ay gumagamit ng kwantiteytib o istatistikal. PAKSANG TATALAKAYIN: A. Ma-satisfy ang kuryosudad ng mananaliksik. KAHULUGAN NG PANANALIKSIK AYON SA MGA DALUBHASA 1. Ang pananaliksik ay sistematik.16 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAWALONG LINGGO (__________________________) PAKSA: BATAYANG KAALAMAN SA PANANALIKSIK LAYUNIN:  Natutukoy at naipaghahambing ang iba’t ibang kahulugan ng pananaliksik. Ang pananaliksik ay mapanuri. KATANGIAN NG MABUTING PANANALIKSIK 1.  Natutukoy at naipapaliwanag ang mga katangian ng pananaliksik. kritikal. 4. 8. Makalikha ng mga batayan sa pagpapasya sa kalakalan. Higit na maunawaan ang kalikasan ng mga dati nang kilalang substances at elements. Makakita ng mga sagot sa mga su. 5. 3. 3. 10. Mapagbuti ang mga umiiral na teknik at makadevelop ng mga bagong instrument o produkto. 5. Makatuklas ng mga hindi pa nakikilalang substances o elements.  Natutukoy at nabibigyang halimbawa ang mga layunin ng pananaliksik. Ang pananaliksik ay matiyaga at hindi minamadali. Ang pananaliksik ay isang orihinal na akda. 3. 2. MANUEL AT MEDEL.

programa at iba pa. ANG ISYU NG PLAGYARISMO 1. mga ideya. Hindi siya nagnanakaw ng mga salaita ng iba kundi sinisipi ito at binibigyan ng pagkilala. 2. 2. Kung napatunayang matindi ang pagnanakaw na ginawa maaaring patalsikin ang estudyante sa unibersidad. PARUSANG MAARING IPATAW SA ISANG PLAGYARISTA a. KORELASYON-PREDIKSYON. Kritikal o mapanuri PANANAGUTAN NG ISANG MANANALIKSIK 1. e. 5. b. . Sistematiko 5. Isang uri ng pagnanakaw at pagsisinungaling dahil inaangkin mo ang hindi iyo. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. Kung isinalin ang mga pahayag o mga termino at dahil nasa ibang wika na ay inangkin at hindi itinala sa salin ang mga ito. Kung ginamit ang orihinal na termino o mga salita.17 1. c. 3. f. EVALWASYON-inaalam sa panaanaliskik na ito kung nasunod nang wasto ang mga itinalagang pamamaraan kaugnay ng pagsasagawa o pamamahala ng isang bagay na sinusuri kung nakamit ba ang mga inaasahang bunga. ANALISIS-sa pananalisik na ito kinakalap ang iba’t ibang uri ng datos at pinag-aaralan upang hanapan ng patern na maaring magsilbing gabay sa mga sinusunod pang hakbangin. Kahit nakagradweyt na ang estudyante at ilang taon na ang nakalipas . Bawat termino at ideya ay kaniyang ginagawan ng karampatang tala. Kung hiniram ang mga ideya o pangungusap at binago ang pagpapahayag. Masipag 2. Kung ninakaw ang isang bahagi ng disenyo.sinusuri rito ang mg aistatistikal na datos upang maipakita ang pagkakaugnay ng mga ito sa isa’t isa upang mahulaan ang kalalabasan ng mga varyabol sa katulad. 4. G. c. binalangkas. maaaring siyang tanggalan ng digri. d. 3. Sinisiyasat din ang mga sanhi nito maging ang maaaring maging tugon o reaksyon s panibagong kaligiran. Matiyaga 3. d. MGA ISYU NG PLAGYARISMO a. Maingat 4. Pnakamagaang na parusa sa mga estudyante na mabigyan ng lagpak na marka para sa kurso. 2. hindi ipinaloob sa panipi o hindi itinala ang pinaghanguan. buod at balangkas ng isang akda. PLAGYARISMO-pangongopya ng datos. ngunit natuklasan na ang kaniyang pananaliksk ay kinopya. 4. ngunit hindi kinilala ang pinagmulan. 3. ARAL KASO O CASE STUDY-inoobserbahan ditto ang mga gawi o pagkilos ng isang sabjek sa isang sitwasyon o kaligiran. Kung ginamit ngisang mananaliksik ang mga datos na pinaghirapan ng iba at pinalabas niyang siya ang nagkalap ng mga datos na ito. b. Kung hiniram ang mga ideya o mga pangungusap mula sa iba’t ibang akda at pinagsama-sama ang mga ito ngunit hindi kinilala ang pinagkunan. himig at hindi kinilala ang pinagkunan ng inspirasyon.dalawa o higit pang umiiral na sitwasyon o sabjek ang pinag-aaralan ditto upang tukuyin ang kanilang pagkakatulad at pagkakaiba. E. mga pangungusap. Kinikilala ng mananaliksik ang lahat ng pinaghanguan niya ng mga datos. kahawig o maging sa ibang sitwasyon. Hindi nagkukubli ng datos para lamang palakasin o pagtibayin ang kaniyang argument o para ikiling ang kaniyang pag-aaral sa iang particular na pananaw. KOMPARISON. F. Maari ringihabla ang sinumang nangongopya batay sa Intelletual Property Rights Law at maaaring sentesnsyahan ng multa o pagkabilanggo.

inaalam at iniinterpret saa pananaliksik na ito ang mga gawi .bagay. 10. . Ipaliwanag ang kahalagahan ng pananaliksik sa akademya. 8. 7.18 DISENYO-DEMONSTRASYON.ang pananaliksik na ito ay isang pagtatangkang makahanap o makabuo ng mga prinsipyong magpapaliwanag sapagkabuo. 9. EVALWASYON MGA TAKDANG GAWAIN: 1. Magbigay ng 3 mga katangian at pananagutan ng isang mananaliksik at ipaliwanag ang bawat isa. 6. pananaw. Sa iyong sariling pananaw.hinuhulaan ditto ang mga maaaring kahinatnan ng mga bagay-bagay o pangyayari batay sa mga mapapansing trend o mga pagbabagong naganap sa mga sitwasyong sangkot sa pag-aaral. paniniwala o preferensya ng iba’t ibang pangkat hinggil s aisang usapin o paksa. 2.ang pananaliksik na ito ay isinasagawa sa mg tuklas ng nakaraang pananaliksik upang subukin ang validity at relayabiliti ng mga iyon. pagkilos o ang pangkalahatangn kalikasan ng mga bagay. Ibigay ang konsepto ng plagyarismo. kilos. ISTATUS. SARVEY-KWESTYUNEYRsa pamamagitan ng isang talatanungan. TREND-ANALISIS. KONSTRUKSYON NG TEORYA.masusing sinusuri ang isang piniling sampol upang matukoy ang kaniyang mg natatanging katangian at kakayahan. 3.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.