1

New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A UNANG LINGGO (__________________________) PAKSA: Misyon, Visyon, Mithiin at Layunin ng Pag-aaral Layunin:  Magkaroon ng lubos na kaalaman sa misyon, vision, at mga layunin ng paaralan.  Makasunod sa mga alituntunin ng paaralan at ukol sa mga tuntunin sa kurso. Pagtalakay sa Paksa 1.Vision: A world-class Institution of learning with a unique Christian of excellence, discipline, and service to humanity. 2.Mission: Provide quality education anchored on Christian values with the prime purpose of bringing honor and glory to God. 3.Goals and Objectives:  Impart value-laden education leading to the total development of man.  Offer curricula responsive to the needs of the time.  Optimize learning through the adaptation and utilization of appropriate instructional methods and resources.  Propel Institutional development through the conduct of useful and significant researches.  Propel development through the conduct of useful and significant researches.  Extend outreach services with promote self-help in the community.  Promote access to alternative education delivery methods.  Develop servant leaders among staff, faculty members, and administrator.  Produce God-fearing, competent and disciplined graduates. 4. Oryentasyon ng ukol sa mga itinakdang tuntunin ng guro sa kurso. EVALWASYON 1. Sumulat ng mga inaasahang ekspresyon mula sa sabjek, guro at mga kaklase.

ang kaalaman o pagkatuto di-umano ay nagmumula sa karanasan ng isang tao na natatanim sa kanyang kaisipan.2 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALAWANG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA SA IBA’T IBANG DISIPLINA LAYUNIN:  Makapagbigay ng sariling kahulugan sa pagbasa. nakabuo ng impormasyon. 4.  Matalakay ang mga proseso ng pagbasa.  Para sa kaliwanagan. mga salita na pinagsama-sama upang makabuo ng makabuluhang pangungusap. Pagbuo ng kahulugan 5. KAHULUGAN NG PAGBASA  Tumutukoy sa kognitibong proseso ng pag-unawa sa mensahe ng wikang nakasulat. at ang kahulugan. Halos lahat ng mga tao ay may kani-kaniyang paraan ng pagkatuto. ang mga letra na ginawang representasyon ng mga ponema. Pag-unawa sa bagong kaalaman. ang salita na binibigyan ng kahulugan. Paggawa ng hinuha na pinagbatayan ang salita sa pamamagitan ng dating kaalamn sa paksa at sa makabuluhang pangungusap 3.  Pagsunod sa mga letrang nakalimbag sa pamamagitan ng mata na may pang-unawa. MODELO NG PAGBASA  MODELONG “BABA-PATAAS”. 3. 2. TEORYANG ISKEMA. kaanlinsabay dito ang emosyon na kaugnay sa karanasan sa oras ng pag-imbak ng impormasyon. Halimbawa ng nakalimbag na teksto 2. ang modelong baba-taas ay: 1. Pagbasa para mapatunayan ng hinuha 4. .inilalarawan sa prosesong ito ang sunod-sunod na hakbang mula sa mga titik. 5. 2. SCHEMA ay tumutukoy sa malaking organisadong bahagi ng kaalaman o karanasan ng tao. at 6. ang mga ponema bilang makabuluhang tunog na pinagsama-sama para makabuo ng salita. PAKSANG TATALAKAYIN 1. Ang tawag sa paraang ito ay SCHEMATA ang paraan ng pag-iimbak o pagsalansan ng impormasyon na nalaman ng isang tao. mga salita.inilalarawan sa prosesong ito na ang daloy ng impormasyon ay nagmumula sa modelong ito sapagkat ang proseso ng pagkilala sa salita ay nakasalalay sa kahulugan nito.  Maipaliwanag ang mga teorya sa pagbasa.  Para sa sa kaliwanagan nito: 1. nabuo ang makabuluhang pagsasama-sama ng mga salita. 3.  MODELONG “TAAS-PABABA” O PAGSUBOK SA HINUHA.

 BLOOM.ang metakognitiv na pagbasa ay pinatnubayang pamamaraan ng pagkatuto para maisaloob ang bagong impormasyon at magampanan ang pamamahala sa pinakamataas na antas ng kaisipan.  JACOB AT PARIS-ang metakognitiv na pagbasa ay may sariling pagtataya at sariling pamamahala.  MACLELLAH. Paano nakakatulong sa mambabasa ang mga istratehiya sa metakognitiv na pagbasa? 2.ang metakognitiv na pagbasa ay mulign pagsasaad ng kwento. MGA ELEMENTO NG METAKOGNITIV NA PAGBASA A. C. Sagutin ang mga sumusunod na pangungusap. 1.  SPIRO o Pagsusuri ng iba’t ibang antas mula sa letra patungo sa kabuuan ng teksto. MGA ISTRATEHIYA NG METAKOGNITIV NA PAGBASA AYON SA MGA SUMUSUNOD:  BAKER AT BROWN. 8. METAKOGNITIV NA PAGBASA –paglinang ng kahusayn sa pagbasa at pag-unawa sa binabasa sa pamamagitan ng paglikha ng mga tanong.tumutukoy sa kakayahan ng isang bata sa na magbasa nang mabilis at wasto sa teksto. o Ang interaksyon ng proseso batay sa teksto at batay sa kaalaman gayundin ang mga antas sa bawat proseso ay mahalaga. pagbibigay ng kongklusyon at rebyu ng binasang akda. Bakit mahalaga ang mga element ng metakognitiv na pagbasa? .nagmungkahi ng metkognitiv na estratehiya sa paraang pagpapakwento ng kwentong binasa.ang metakognitiv na pagbasa ay maaring gumawa ng kategoryang pagbuo ng mga tanong na saklaw sa kognitibong kaalaman.tumutukoy sa pag-aaral kung paano nagiging tunog ang mga letra. D. KAHUSAYAN SA PAGBASA. INTERAKTIBONG PAGBASA -ang nilalaman ng babasahin ay may partisipasyon ang mambabasa. B. o Tinitingnan bilang padron ng pagbubuo na nananawagan sa aplikasyon o integrasyon ng lahat ng dating kaalaman.  CIARDIELLO. 6. PALABIGKASAN AT PALATUNUGAN. BOKABULARYO O TALASALITAAN –ang mga salitang nalalaman ng isang tao.3 4. EVALWASYON A.  MORROW.ang metakognitiv na pagbasa tumutukoy sa kaalaman at pagkontrol sa sariling pag-iisip at mga gawain sa pagkatuto. 7. PAG-UNAWA-tumutukoy sa pag-intindi sa kahulugan ng teksto o sa mga susing salita nito.nagpalimbag ng materyales sa larangan ng edukasyon sa pamamagitan ng software na nagbibigay ng elemento sa pagbasa. 5. Pagpapaliwanag ng Interaktibong pagbasa ayon sa mga sumusunod:  RUMMELHART o ang interaktibong pagbasa ay inihambing sa isang computer na binigyang katawagang “MESSAGE BOARD”.  STECH VAUGHN.

pero iniiwasan ang pagtawag nang ganito dahil sa pangkalahatan.ayon ito sa relasyon ng mga kalahok. Bawat pagsasalita o pagsulat ng isaang tao ay isang pag-uugnay ng kaniyang sarili sa ibang tao sa lipunang kaniyang kinasasangkutan. TEKSTONG AKADEMIKO.4 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKATLONG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA NG TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAl Layunin:  Matukoy ang mga katangian at rejister ng ilang teksto sa iba’t ibang disiplina. PAGBASA NG MGA TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAL 1. SALITA LARANGAN KAHULUGAN KOMPOSISYON MUSIKA PIYESA O AWIT LENGGWAHE SULATIN AGHAM PINAGSAMA-SAMANG ELEMENTO C. ginagamit ang style. PAGTALAKAY SA PAKSA: Ginagamit ang rehistro ng pagtukoy sa mga varayti ng wika ayon sa paggamit (Halliday). Sosyal ng Oryentasyon  Sosyolohiya  Paglilingkod panlipunan  Sikolohiya 2. 3. ginagamit ang style sa pagtukoy sa rehistro. B. KATANGIAN NG TEKSTO AT REJISTER NG ILANG DISIPLINA a. Samakatwid ang dayalekto ng isang tao ay nagpapakilala kung sino siya samantalang ang rehistro ay nagpapakita kung ano ang kaniyang ginagawa.  Maipaliwanag ang kahalagahan ng mga katangian at rejister ng mga teksto sa iba’t ibang disiplina. Pag-aaral sa mga sinaunang tao  Antropolohiya  Arkeolohiya 4. AGHAM PANLIPUNAN. MGA REHISTRO NG WIKA SA IBA’T IBANG LARANGAN Ang isang salita ay maaring magkaroon ng iba’t ibang kahulugan batay sa iba’t ibang field o larangan. TENOR.t ibang okasyon. Minsan sa halip na tawaging tenor. FIELD-nauukol ito sa layunin at paksa ayon sa larangang sangkot ng komunikasyon. Varayti itong kaugnay ng higit na malawak na panlipunang papel na ginagampanan ng tagapagsalita sa oras ng pagpapahayag. 2. pasalita o pasulat.pag-aaral ng tao at pag-uugnay ng tao saiba’t ibang pangkat na may ibang kultura. Nangangahulugang para kanino ito.ang tawag sa mga babasahing ginagamit sa pag-aaral ng iba’t ibang disiplina. Maaring gumamit ng iba’t ibang linggwistik aytem ang isang tao sa pagpapahayag ng humigit kumulang na parehong kahulugan sa iba. TATLONG DIMENSYON ANG PAGKAKAIBA NG MGA REHISTRO 1.(Magracia) A. MODE-tungkol ito sa paraan kung papaano isinasagawa ang komunikasyon. 1. Oryentasyong Pulitikal  Abogasya . Bisnes/ Pangangalakal  Ekonomiks  Akawnting  Administrasyong pangangalakal 3.

Bunga ng masusing pananaliksik Iniuugnay sa mga nagging karanasan ng isang tao o bumabasa o kaya naman ay sa isang tiyak na sitwasyon. Maayos at organisado ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya. Literatura. dula. 5. pakikipagkomunikasyon. pagkaklasipika sa mga datos na nakuha tungo sa pagbuo ng hipotisis at kongklusyon.5  Kasaysayan  Agham pulitika b. 1. Sanaysay 4. Matematika. paglilibang at iba pa. Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na maga salita at ipaliwanag ang rehistro sa iba’t ibang larangan. 4. a. Komprehensibo ang pagkakalahad. f. mga makabagong impormasyon bunga ng mga napapanahong pag-aaral batay sa pananaliksik na usinasagawa upang makatuklas ng mga kaalamang magiging kapaki-pakinabang sa mga mambabasa. Agham Pisikal  Matematika  Pisika  Kemistri  Biyolohiya  Botanikal  Pagsasaka  Sikolohiya  Astronomiya  Heolopiya c. 3. Teknolohiya. Mayaman sa mga impormasyon. eskultura.tumutukoy sa mga sulating panliteratura.  Layunin ng tekstong profesyunal na naglahad ng mga karagdagang impormasyon. Tula 2. d. Uri ng Literatura 1.isang disiplina na tumutukoy sa paraan ng pagkukwenta. at panitikan. sayaw. TAKDANG GAWAIN: 1. g. Maikling kwento 2.Nagbubunsod na maging modern ang mga bagay na makakatulong upang maging magaan ang pag-aaral. Parabula 7. katulad ng musika. 6. Pabula 6.isang disiplina na nangangailangan ng omprehensibong kinalabasan ngisang bagay na sinubok mula sa pagmamasid. 2.TEKSTONG PROPESYUNAL-ang mga isinulat ng mga taong propesyunal na mahusay sa kani-kanilang larangan. Agham.  Isinulat upang mabasa at mapag-aralan ang mga impormasyong nakalahad dito. pakikipagtransakyun. pangangalap ng mga datos. e. arkitektura. teatro. Dula 5. KARANIWANG TINATAGLAY NG TEKSTONG PROPESYUNAL Hindi maligoy ang paksa. Nobela 3. pintura. Awtoriti . Humanidades-tumutukoy sa mga sulatin na may sining na biswal.

Bumasa ng isang halimbawa ng akdang humanidades at ibigay ang buod ng mga akdang binasa. Tsanel c. 2. . Order d. 3. Isyu Magtala ng iba pang salita na may iba’t ibang rehistro sa iba’t ibang larangan.6 b.

3. Basahin ang tekstong nasa ibaba at sagutin ang mga sumusunod: a.ang nilalaman ng akda ay paglilista o tumutukoy sa talaan o listahan ng mga ideya.  Maisagawa ang mga proseso sa pagbasang ekspositori.nagpapahayag ng isang problema at nagtatala ng is o mahigit pang sanhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. . 4. PAGHAHAMBING AT PAGKOKONTRAST-ipinaliliwanag ang pagkakatulad sa pagitan ng dalawa o higit pang bagay o ideya at sa pagkokontras naman ang kaibahan ng dalawang bagay na pinaghambing. KRONOLOHIKAL-ang kaayusan ng karaniwang ginagamit sa pagkukwento at sa mga tekstong pangkasaysayan. KAHULUGAN NG TEKSTONG EKSPOSITORI  Nagbibigay ng impormasyon at hinihikayat ang mga mambabasa na basahin ang teksto sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ng paksa. PROBLEMA AT SOLUSYON. 2. B. HULWARAN AT ORGANISASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI 1. PAGTALAKAY SA PAKSA Ang tekstong ekspositori ay mayroong iba’t ibang hulwaran ng organisasyon ng teksto.7 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAAPAT NA LINGGO (__________________________) PAKSA: TEKSTONG PANG-EKSPOSITORI Layunin:  Maipaliwanag ang kahalagahan ng tekstong ekspositori  Makilala ang mga uri. SEKWENSYAL. c.ang pagsusunod-sunod ay kinapapalooban ng mga serye ng mga pangyayari na patungo sa kongklusyon o ang isang sekwens ng mga pangyayari na may kaugnayan sa partikular na kaganapan. DEPINISYON-ang pagsulat ng teksto ay kinapapalooban ng manunulat kung anong nais bigyan ng pagpapakahulugan ang isang paksa. ngunit ano ba ang Tekstong Ekspositori? A. 5. SANHI AT BUNGA-kinapapalooban ang sulatin ng pagtatala ng isa o mahigit pang snhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. b. PROSEJURAL-ang paglilista ay ayon sa pagkakasunod-sunod o hakbang ng isang bagay na gagawin o susundin. katangian at anyo ng tekstong ekspositori. 6. Sumulat ng isang tekstong ekspositori na sariling katha na huwaran at organisasyo ng teksto ay sekwensyal. PAGSUNOD-SUNOD: a. 2. MGA GAWAIN: 1. Gumawa ng prosejural na akda ayon sa kaisipang isinasaad sa talatang binasa. Anong organisasyon teksto ang ginamit ng may-akda? b. Inililista ang mga hakbang o pangyayari ayon sa pagkakasunod-sunod ng kasaysayan. ENUMERASYON.

IV Ang mga batang nagyon lang isinilang May hangin pa kayang matitikman? May mga puno pa kaya silang aakyatin? May mga iolg pa kayang lalanguyan? V Lahat ng bagay na narito sa lupa Biyayang galing sa Diyos kahit nang ika’y wala pa: Ingatan at ’wag nang sirain pa Pagkat pag kanyang binawi.8 Masdan Mo Ang Kapaligiran (ASIN) I Wala ka bang napapansin sa iyong kapaligiran Kay dumi ng hangin. tayoy mawawana. III Mayronlang akong hinihiling Sa aking pagpanaw sana ay tag-ulan Gitara ko ay aking dadalhin Upang sa ulap na lang tayo magkantahan. . Hindi nga masama ang pag-unlad At malayu-layo na rin an gating narrating Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat Dati’y kulay asul. ngayo’y naging itim. II Ang mga duming ating ikinalat sa hangin Sa langit ‘wag na nating paabutin Upang kung tayo’y pumanaw man Sariwang hangin sa langit natin matiitkman. pati na ang mga ilog natin.

Ang istratehiya sa pagkuha ng paksa sa pamamagitan ng isang simpleng tanong na “Tungkol saan ang paksa?” 3. PAGBUO NG LAGOM AT KONGKLUSYON a. Samakatwid mahalaga mahasa ang sarili sa mga bagay na dapat matutunan. Layunin 4. Binabago lamang ng kaunt ang pagpapahayag sa bagong pananaw sa pangunahingideya subalit pinanatili pa rin ang mahalagang punto at mga konspto sa binasang teksto. A.tumutukoy sa ganap na pag-uuluit ng ideya . PAGKUHA NG PANGUNAHING IDEYA-tumutukoy sa pagkilala kung ano ang mahalaga isinasaad sa teksto.ito ay tumutukoy sa saloobon ng manunulat sa paksa ng teksto. 5. 7. MAPA AT TALAHANAYAN-tumutukoy sa nga presentasyong biswal na kadaalasang ginagamit bilang pantulong sa iang teksto. Sa tulong gn mga ito nagagawang payak at medaling unawain ang mga datos na inilalahad ng teksto EVALWASYON. PAGTALAKAY NG PAKSA: Pinakamahalagang bagay sa isang tao ang magkaroon ng katalinuhan sa pakikipagsapalaran sa buhay. dahil ito ang susi ng isang tao sa pag-angkin ng katalinuhan. PAGTIYAK SA DAMDAMIN NG TONO NG TEKSTO. A.  Malapatan ng angkop na kasanayan ang mga tekstong pang-akademiko.9 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALIMANG LINGGO (__________________________) PAKSA: KASANAYANG SA AKADEMIKONG PAGBASA Layunin:  Maiisa-isa ang mga kasanayang makakatulong sa pag-unawa sa teksto. PAGKILALA SA PAKSA-tumutukoy sa pangkalahatang tema o mensahe. Ang iba pang mga kasanayang mahalaga sa akademikong pagbasa ay pagaaralan sa araling ito. PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO-makikita kung ano ang layunin ng may akda sa pagsulat ng teksto.ito ay maikli at matatagpuan din dito ang impormasyong nakapaloob sa artikulo. 2. Paksa 2. Basahin ang teksto at ibigay ang mga kasagutang hinihingi ng mga sumusunod 1. Pangunahing ideya 3. Buod . Tinatawag din itong iba na sabjek. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA 1. Tumutukoy din ito sa mga implikasyong mahahango sa binasang teksto. Kaalinsabay nito dapat malaman na ang makrong kasanayang pagbasa ay kailangang malinang ng isang tao upang siya magkaroon ng ganap na katalinuhan. KONGKLUSYON. Isinasaad din dito kung ano ang tema at aral na makukuha sa kwento at aling bahagi ng teksto ang binibigyan ng diin ng manunulat.pagbibigay ng hipotesis tungkol sa kung ano ang mangyayari. PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA GRAP . Sa bahaging ito may malaking bahaging gagampana ang pagbasa. PAGHINUHA O PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI. b. 4. BUOD. 6.

Huwag mo sana akong piliting maligo. Huwag mo sana akong pagtatawanan o pagsasawaang pakinggan. ibubulong ko sa kanya na pagpalain ka sana…. kapag kaharap ko na ang Diyos na lumikha. Nagse-self-pity ako sa tuwing sisigawan mo ako. Tutal hindi na naman ako magtatagal. maghapon kang mangungulit hanggat hindi mo nakukuha ang gusto mo. Mahina na ang katawan ko. Matanda na ako. At huwag kang mag-alala. Pagtanda mo. Kapag may kaunti kang panahon. huwag mo sana akong kagagalitan. Natatandaan mo ba anak noong bata ka pa? kapag gusto mo ng lobo. Pagpasensyahan mo sana kung madalas ako’y masungit. unawain mo sana ako at pagpasensyahan. kahit alam kong hindi ka interesado sa mga kwento ko. Basta pakinggan mo na lang ako. Alam kong busy ka sa trabaho. Pinagtyagaan ko ang kakulitan mo.10 SA AKING PAGTANDA Sa aking pagtanda. . hawakan mo sana ang aking kamay at bigyan mo ako ng lakas ng loob na harapin ang kamatayan. Huwag mo sana akong pandirihan. Kapag mahina na ang tenga ko at hindi ko maintindihan ang sinasabi mo. pagtyagaan mo sana akong alagaan sa mga huliung sandali ng aking buhay. Maramdamin ang isang matanda. huwag mo sana akong sabihan ng kamatayan “binge” pakiulit na lang ang sasabihin mo o pakisulat na lang. noong bata ka pa? Pinagtyagaan kong pakinggan at intindihin ang pautal-utal mong kwento tungkol sa isang teddy bear. Inip na ako sa bahay. Kapag dumating ang sandal ng aking pagpanaw. Amo’y matanda. katulad ng pag-alalay ko sa iyo noong nag-aaral ka pa lamang lumakad. Pagpasensyahan mo na sana kung ako man ay maihi o amadumi sa higaan. Natatandaan mo anak . Madaling magkasakit kapag nalamigan. Dahil naging mapagmahal ka sa iyong ama’t ina…. subalit nais kong malaman mo na sabik na sabik na akong makakwentuhan ka . kahit sandali lang. huwag mo sana akong pagsawaang alagaan. Pasensya ka na anak. Magahapong nag-iisa. Pagpasensyahan mo sana ako kung ako man ay nagiging makulit at paulit-ulit na parang sirang plaka. maiintindihan mo rin . Kapag dala ng kalabuan ng mata ay nakabasag ako ng pinggan o nakatapon ng sabaw sa hapag kainan. magkwentuhan naman tayo . Kapag mahina ng tuhod ko. At kapag dumating ang sandal na ako’y magkakasakit at maratay sa banig ng karamdaman. dala na marahil ng katandaan . Walang kausap. Pagpasensyhan mo rin sana ang aking amo’y. paulit-ulit mo iyong sasabihin. amoy lupa. pagtiyagaan mo sana akong tulungang tumayo. Natatandaan mo ba noong bata ka pa? Pinagtyagaan kitang habulin sa ilalaim ng kama kapag ayaw mong maligo.

50 nga lang hirap ko na kitain. Paksa Kongklusyon .11 B. 2. 1. NANAY: Ano Php 400? Ang laki naman ng 300 na hinihingi mo. O eto ang 5 kunin mo na. MALAKI Isang Umaga sa pag-uusap ng mag-ina: ANAK: Nay hihingi sana ako ng Php 500. 20 pa kaya? Sige swerte mo may 10 pa ako . anong gagawin mo sa 200? Akala mo ba madali lang makahanap ng 100.

SOSYO-KOGNITIB NA PANANAW SA PAGSULAT  SOSYO-KOGNITIB. KAHULUGAN AT KALIKASAN NG PAGSULAT Ang PAGSULAT ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita. F. simbulo at ilustrasyon ng isang tao o mga tao s layuning mapahayag ang kanilang kaisipan. retorika at iba pang mga elemento. samantala nakpaloob naman sa sosyal na aktiviti ang pagsasaalang-alang sa mga mambabasa at sa kanilang magiging reaksyon o tugon sa teksto. Ayon kay Keller ang pagsulat ay iang biyaya.  Mailahad ang mga elemento ng pagsulat.  Ang sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat ay isang paraan ng pagtingin sa proseso ng pagsulat na ayon sa pananaw na ito ang pagsulat ay kapwa isang mental at sosyal na aktiviti. gumagamit ng unang panauhan na ako. D. akin at iba pa sa pagsasalaysay. pagsasalita at pagbasa. al) B. talasalitaan. Naglalarawan ng personal . 2. sinasabing nakikinig na siya sa iyo. C. Isang biyaya ito sapagkat ito’y isang kasanayang kaloob ng maykapal at at eksklusibo lamang ito sa tao. Nakapaloob sa mental na aktiviti ang pag-iisip at pagsasaayo sng isang tekstong pasulat. H. (Bernales. Ang pagsulat ay isang kasanayang pangwika na mahirap matamo. MGA LAYUNIN SA PAGSULAT 1. Sa dimensyong ito. Ayon kina PECK AT BUCKINGHAM(Radillo 1998) ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamong iang tao mula sa kaniyang pakikinig. Ayon kay Badayos(2000) ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isang bagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unang wika o pangalawang wikam man. upang ang mga simbulong nakalimbag na siyang pinakamidyum ng pagsulat at maging epektib at makamit ang layunin ng manunulat. et. isang pangangailangan at iang kaligayahan ng nagsasagawa nito. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO 1. Biswal na Dimensyon  Ang dimensyong ito ay mahigpit na nauugnay sa mga salita ng isang awtor sa kaniyang teksto na inilalantad ng mga nakalimbag sa simbulo. EKSPRESIV-impormal na paraan ng pagsulat . ko.  Maipaliwanag ang mga elemento ng pagsulat. kailangang maisaalang-alang kung gayon ang mga kaugnay na tuntunin sa pagsulat. PAGTALAKAY SA PAKSA: A. pagbuo ng kaisipan. Ayon kina Zing at JIN(1989) . Sarili ng manunulat ang target nitong mambabasa. E. ang PAGSULAT ay isang komprhensib na kakayahang naglalaman ng wastong gamit. G.12 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAANIM NA LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA Layunin:  Makapagbigay ng sariling depinisyon ng pagsulat. subalit mayroon magagawa na pag-aralan ang wasto at pektib na pagsulat. hindi ka man niya personal na kilala at nagkakaroon na siya ng ideya kung sino at ano ka?Kung ano ang iyong kaalaman at kasanayan at kung paano ka magsalita. Oral Dimensyon  Kapag ang isang indibidwal ay nagbabasa ng isang tekstong iyong isinulat. ito ay hango sa salitang SOSYO na tumutukoy sa lipunan ng mga tao at KOGNITIB naman ay anumang tumutukoy sa pag-iisip.

I.ito ay karaniwang sinusulat ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. . opinion o paniniwala. EVALWASYON: A. niya. Isulat ang sariling pagkaunawa batay sa nabasa ukol sa proseso ng pagsulat bilang multi-dimensyunal. saloobin at paniniwala at kinapapalooban ng sariling karanasan ng manunulat at pala-palagay. J. Sumulat ng sariling talatang may layuning ekspresiv at impormatibo. Ibang tao ang target na mambabasa. Karaniwang ginagamit ditto ang ikatlong panauhan na siya. bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. 3. Malaya ang paraan ng pagsulat ditto at walang sensura dahil hindi masyadong mahalaga rito ang gramatika. REWRITING-ito ang katlong hakbang sa pagsulat. LAYUNIN NG PAGSULAT AYON KAY BERNALES 1. 2. 3. TRANSAKSYUNAL. sila. MALIKHAIANG PAGSULAT. MAPANGHIKAYAT NA PAGSULAT-naglalayong makumbinsi ang mga mambabasa tungkol sa iang katwiran. Dito isinasagawa ang aktwal na pagsulat .sa hakbang na ito nagaganap ang paghahansda sa pagsulat . Dito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng draft batay sa wastong grammar. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1. nila at iba pa sa paglalahad ng teksto. PRE-WRITING.ito ay isang pormal na paraan ng pagsulat na may titak na target na mambabasa. ACTUAL WRITING-ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. 2. Ang pagpili ng tono at perspektib na gagamitin din sa haknang na ito. hindi ito masining o malikhaing pagsulat bagkus ito’y naglalahad ng katotohanan na sumusuporta sa pangunahing ideya. B.13 na damdamin. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at ang pangangalap ng mga datos o impormasyong kailangan sa pagsulat. Kontrolado ang paraan ng pagsulat dahil may pormal o istilo ng pagsulat na kailangang sundin. 2. IMPORMATIB NA PAGSULAT-naghahangad na makapagbigay impormasyon at mga paliwanag ang nilalaman ng teksto.

PORMAT NA DESIMAL 4. PAKSANG TATALAKAYIN: A. 3. MGA URI NG PAGSULAT 1. Walang paghahati-hati sa uring ito. 4. WAKAS-panghuling bahagi ng teksto na nagsisilbing huling impresyon na mananatili sa isipin ng mga mambabasa. REFERENSYAL. 6.isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. AKADEMIK. PANGUNGUSAP NA BALANGKAS-ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. B. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGSULAT 1. bagama’t maaaring fiksyonal o di-fiksyonal. TEKNIKAL.nagsasaad ng mga impormasyong maaring makatulong sa pagbibigay solusyon sa isang komplikadong suliranin. PATALATANG BALANGKAS. PAGBUO NG KONSEPTONG PAPEL  KONSEPTONG PAPEL-tinatawag na prospektus . MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. . 5. 2.  Maipaliwanag ang mga bahagi ng teksto at ang mga iba’t ibang kasanayan sa akademikong pagsulat.sa uring ito ay may pinakabuod na pangungusap na nagsasaad ng diwa ng sinusulat. PORMAT NG BALANGKAS A. PAGGAWA NG BALANGKAS  BALANGKAS-pagbibigay direksyon sa manunulat kung paano tatalakayin ang paksang napili.  Mailahad ang mga uri ng pagsulat. PAMAKSANG BALANGKAS. Ito ay mas maikli kaysa sa porlmal na panukalang papel. PANIMULA-mahalagang bahagi ng teksto sapagkat nagsisilbing itong pang-akit sa mga mambabasa upang basahin ang teksto. MALIKHAIN-ito ay masining na pagsulat.ito ay ang pinaka istruktura at nilalaman ng teksto. -paghahati-hati ng kaisipan tungkol sa paksang susulatin mula pinakapangunahin hanggang sa pinakahuling bahagi ng kaisipan na nais sulatin. ang pokus ditto ay ang imahinasyon ng manunulat.14 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAPITONG LINGGO (__________________________) PAKSA: MGA URI NG PAGSULAT/ BAHAGI NG TEKSTO AT MGA AKADEMIKONG KASANAYAN SA PAGSULAT Layunin:  Matukoy ang mga kahulugan ng mga salita at pangungusap batay sa konteksto nito. 2. B.sa uring ito ang pang-ulong pamagat ay mga pangngalan o mga salitang ginagamit sa pangngalan.uri ng pagsulat upang gamiting referensya. Ito rin ang pinakamahabang bahagi ng isang sulatin. URI NG BALANGKAS A. PROPESYUNAL.ang pagsulat ay nakatuon lamang sa isang tiyak na propesyon. C. JORNALISTIK. 3. C. 3. KATAWAN. panimulang pag-aaral o panukalang pananaliksik. 2.pampamamahayag ang uringito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag.

15 B. Sumulat ng isang akda na nasa uri ng jornalistiko at sundin ang tekstong dapat ilagay sa bawat bahagi ng teksto. . PORMAT NA MAY MAGKAHALONG BILANG AT LETRA EVALWASYON 1.

D. 5. Ang pananaliksik ay obhetibo. Ang pananaliksik ay empirikal.  Natutukoy at nabibigyang halimbawa ang mga layunin ng pananaliksik. kritikal. Ang pananaliksik ay mapanuri. Makakita ng mga sagot sa mga su. 3.TRECE AT J. 7. LAYUNIN NG PANANALIKSIK 1. 2. 6. Issng pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin at prediksyon at eksplanasyon. TRECE(1973)-isang pagtatangka upang makakuha ng mga solousyon sa mga suliranin. 5. Makatuklas ng mga bagong kaalaman hinggil sa mga batid nang phenomena. J. PAREL(1966) –isang sistematikong pag-aaral o imbestigasyon ng isang bagay sa layuning masagot ang mga katanungan ng isang mananaliksik. PAKSANG TATALAKAYIN: A. MANUEL AT MEDEL. 5. 12.isang proseso ng pangangalap ng mga datos o impormasyon upang malutas ang isang partiukular na suliranin sa isang siyentipikong pamamaraan. lohikal at walang pagkiling. B. 4. 4. industriya. Ang pananaliksik ay gumagamit ng kwantiteytib o istatistikal.16 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAWALONG LINGGO (__________________________) PAKSA: BATAYANG KAALAMAN SA PANANALIKSIK LAYUNIN:  Natutukoy at naipaghahambing ang iba’t ibang kahulugan ng pananaliksik. 3. pamahalaan at iba pang larangan.liraninng hindi paa ganap na nalulutas ng mga umiiral na metodo at impormasyon. edukasyon. 2. Makalikha ng mga batayan sa pagpapasya sa kalakalan. 8. KAHULUGAN NG PANANALIKSIK AYON SA MGA DALUBHASA 1. 8. Ang pananaliksik ay akyureyt na imbestigasyon. disiplinadong inquiry sa pamamagitan ng ibat’ ibang teknik at paraan batay sa kalikasan at kalagayan ng natukoy na suliranin tungo sa klaripikasyon. 2. Ma-satisfy ang kuryosudad ng mananaliksik.  Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pananaliksik. Mapalawak ang mga umiiral na kaalaman. 6. Ang pananaliksik ay matiyaga at hindi minamadali. 7. Higit na maunawaan ang kalikasan ng mga dati nang kilalang substances at elements. Ang pananaliksik ay pinagsiskapan 11. Ang pananaliksik ay isang orihinal na akda. Ang pananaliksik ay maingat sa pagtatala at pag-uulat. GOOD(1963). 4. 9. Makatuklas ng mga hindi pa nakikilalang substances o elements.isang maingat. Ang pananaliksik ay nangangailangan ng tapang. Ang pananaliksik ay kontrolado.  Natutukoy at naipapaliwanag ang mga katangian ng pananaliksik. KATANGIAN NG MABUTING PANANALIKSIK 1.W. Ang pananaliksik ay sistematik. KATANGIAN NG MANANALIKSIK . AQUINO(1974)-isang sistematikong paghahanap sa mga mahahalagang imppormasyon hinggil sa isang tiyak na paksa o suliranin. Mapagbuti ang mga umiiral na teknik at makadevelop ng mga bagong instrument o produkto. C. 10. 3. obserbasyon at deskripsyon.

Maingat 4. c.17 1. PARUSANG MAARING IPATAW SA ISANG PLAGYARISTA a. f. Kung ginamit ang orihinal na termino o mga salita. Hindi nagkukubli ng datos para lamang palakasin o pagtibayin ang kaniyang argument o para ikiling ang kaniyang pag-aaral sa iang particular na pananaw. Kung napatunayang matindi ang pagnanakaw na ginawa maaaring patalsikin ang estudyante sa unibersidad. buod at balangkas ng isang akda. Sinisiyasat din ang mga sanhi nito maging ang maaaring maging tugon o reaksyon s panibagong kaligiran.dalawa o higit pang umiiral na sitwasyon o sabjek ang pinag-aaralan ditto upang tukuyin ang kanilang pagkakatulad at pagkakaiba. ARAL KASO O CASE STUDY-inoobserbahan ditto ang mga gawi o pagkilos ng isang sabjek sa isang sitwasyon o kaligiran.sinusuri rito ang mg aistatistikal na datos upang maipakita ang pagkakaugnay ng mga ito sa isa’t isa upang mahulaan ang kalalabasan ng mga varyabol sa katulad. E. Kinikilala ng mananaliksik ang lahat ng pinaghanguan niya ng mga datos. binalangkas. 4. 4. c. mga pangungusap. KOMPARISON. Kritikal o mapanuri PANANAGUTAN NG ISANG MANANALIKSIK 1. Pnakamagaang na parusa sa mga estudyante na mabigyan ng lagpak na marka para sa kurso. d. EVALWASYON-inaalam sa panaanaliskik na ito kung nasunod nang wasto ang mga itinalagang pamamaraan kaugnay ng pagsasagawa o pamamahala ng isang bagay na sinusuri kung nakamit ba ang mga inaasahang bunga. Sistematiko 5. Masipag 2. Kung ginamit ngisang mananaliksik ang mga datos na pinaghirapan ng iba at pinalabas niyang siya ang nagkalap ng mga datos na ito. ANG ISYU NG PLAGYARISMO 1. G. KORELASYON-PREDIKSYON. . b. kahawig o maging sa ibang sitwasyon. 5. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. Matiyaga 3. 3. d. 3. PLAGYARISMO-pangongopya ng datos. 3. ANALISIS-sa pananalisik na ito kinakalap ang iba’t ibang uri ng datos at pinag-aaralan upang hanapan ng patern na maaring magsilbing gabay sa mga sinusunod pang hakbangin. Maari ringihabla ang sinumang nangongopya batay sa Intelletual Property Rights Law at maaaring sentesnsyahan ng multa o pagkabilanggo. b. Kung hiniram ang mga ideya o pangungusap at binago ang pagpapahayag. ngunit natuklasan na ang kaniyang pananaliksk ay kinopya. Kung hiniram ang mga ideya o mga pangungusap mula sa iba’t ibang akda at pinagsama-sama ang mga ito ngunit hindi kinilala ang pinagkunan. Bawat termino at ideya ay kaniyang ginagawan ng karampatang tala. himig at hindi kinilala ang pinagkunan ng inspirasyon. hindi ipinaloob sa panipi o hindi itinala ang pinaghanguan. Isang uri ng pagnanakaw at pagsisinungaling dahil inaangkin mo ang hindi iyo. MGA ISYU NG PLAGYARISMO a. F. Kung isinalin ang mga pahayag o mga termino at dahil nasa ibang wika na ay inangkin at hindi itinala sa salin ang mga ito. 2. ngunit hindi kinilala ang pinagmulan. mga ideya. e. Kung ninakaw ang isang bahagi ng disenyo. maaaring siyang tanggalan ng digri. Kahit nakagradweyt na ang estudyante at ilang taon na ang nakalipas . 2. programa at iba pa. Hindi siya nagnanakaw ng mga salaita ng iba kundi sinisipi ito at binibigyan ng pagkilala. 2.

. Ibigay ang konsepto ng plagyarismo. 2. kilos. pagkilos o ang pangkalahatangn kalikasan ng mga bagay. Ipaliwanag ang kahalagahan ng pananaliksik sa akademya. 10. pananaw.masusing sinusuri ang isang piniling sampol upang matukoy ang kaniyang mg natatanging katangian at kakayahan.hinuhulaan ditto ang mga maaaring kahinatnan ng mga bagay-bagay o pangyayari batay sa mga mapapansing trend o mga pagbabagong naganap sa mga sitwasyong sangkot sa pag-aaral. 8. TREND-ANALISIS. 3. SARVEY-KWESTYUNEYRsa pamamagitan ng isang talatanungan. EVALWASYON MGA TAKDANG GAWAIN: 1. paniniwala o preferensya ng iba’t ibang pangkat hinggil s aisang usapin o paksa.18 DISENYO-DEMONSTRASYON. inaalam at iniinterpret saa pananaliksik na ito ang mga gawi .ang pananaliksik na ito ay isinasagawa sa mg tuklas ng nakaraang pananaliksik upang subukin ang validity at relayabiliti ng mga iyon. 6.bagay. 7. KONSTRUKSYON NG TEORYA. Sa iyong sariling pananaw.ang pananaliksik na ito ay isang pagtatangkang makahanap o makabuo ng mga prinsipyong magpapaliwanag sapagkabuo. ISTATUS. Magbigay ng 3 mga katangian at pananagutan ng isang mananaliksik at ipaliwanag ang bawat isa. 9.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer: Get 4 months of Scribd and The New York Times for just $1.87 per week!

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times