1

New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A UNANG LINGGO (__________________________) PAKSA: Misyon, Visyon, Mithiin at Layunin ng Pag-aaral Layunin:  Magkaroon ng lubos na kaalaman sa misyon, vision, at mga layunin ng paaralan.  Makasunod sa mga alituntunin ng paaralan at ukol sa mga tuntunin sa kurso. Pagtalakay sa Paksa 1.Vision: A world-class Institution of learning with a unique Christian of excellence, discipline, and service to humanity. 2.Mission: Provide quality education anchored on Christian values with the prime purpose of bringing honor and glory to God. 3.Goals and Objectives:  Impart value-laden education leading to the total development of man.  Offer curricula responsive to the needs of the time.  Optimize learning through the adaptation and utilization of appropriate instructional methods and resources.  Propel Institutional development through the conduct of useful and significant researches.  Propel development through the conduct of useful and significant researches.  Extend outreach services with promote self-help in the community.  Promote access to alternative education delivery methods.  Develop servant leaders among staff, faculty members, and administrator.  Produce God-fearing, competent and disciplined graduates. 4. Oryentasyon ng ukol sa mga itinakdang tuntunin ng guro sa kurso. EVALWASYON 1. Sumulat ng mga inaasahang ekspresyon mula sa sabjek, guro at mga kaklase.

2. nabuo ang makabuluhang pagsasama-sama ng mga salita. 2. kaanlinsabay dito ang emosyon na kaugnay sa karanasan sa oras ng pag-imbak ng impormasyon. Pag-unawa sa bagong kaalaman. MODELO NG PAGBASA  MODELONG “BABA-PATAAS”. 3. PAKSANG TATALAKAYIN 1. ang salita na binibigyan ng kahulugan.inilalarawan sa prosesong ito ang sunod-sunod na hakbang mula sa mga titik.  Matalakay ang mga proseso ng pagbasa. SCHEMA ay tumutukoy sa malaking organisadong bahagi ng kaalaman o karanasan ng tao. Halos lahat ng mga tao ay may kani-kaniyang paraan ng pagkatuto. ang modelong baba-taas ay: 1.  Para sa sa kaliwanagan nito: 1.  Maipaliwanag ang mga teorya sa pagbasa.  Para sa kaliwanagan. ang mga letra na ginawang representasyon ng mga ponema. . at ang kahulugan. nakabuo ng impormasyon. Paggawa ng hinuha na pinagbatayan ang salita sa pamamagitan ng dating kaalamn sa paksa at sa makabuluhang pangungusap 3.  Pagsunod sa mga letrang nakalimbag sa pamamagitan ng mata na may pang-unawa.ang kaalaman o pagkatuto di-umano ay nagmumula sa karanasan ng isang tao na natatanim sa kanyang kaisipan. TEORYANG ISKEMA. Halimbawa ng nakalimbag na teksto 2.2 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALAWANG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA SA IBA’T IBANG DISIPLINA LAYUNIN:  Makapagbigay ng sariling kahulugan sa pagbasa. KAHULUGAN NG PAGBASA  Tumutukoy sa kognitibong proseso ng pag-unawa sa mensahe ng wikang nakasulat. Pagbuo ng kahulugan 5. mga salita. at 6. ang mga ponema bilang makabuluhang tunog na pinagsama-sama para makabuo ng salita. Ang tawag sa paraang ito ay SCHEMATA ang paraan ng pag-iimbak o pagsalansan ng impormasyon na nalaman ng isang tao.inilalarawan sa prosesong ito na ang daloy ng impormasyon ay nagmumula sa modelong ito sapagkat ang proseso ng pagkilala sa salita ay nakasalalay sa kahulugan nito. Pagbasa para mapatunayan ng hinuha 4. 3.  MODELONG “TAAS-PABABA” O PAGSUBOK SA HINUHA. 5. 4. mga salita na pinagsama-sama upang makabuo ng makabuluhang pangungusap.

KAHUSAYAN SA PAGBASA.  BLOOM. pagbibigay ng kongklusyon at rebyu ng binasang akda. C. Sagutin ang mga sumusunod na pangungusap.ang metakognitiv na pagbasa ay mulign pagsasaad ng kwento. Paano nakakatulong sa mambabasa ang mga istratehiya sa metakognitiv na pagbasa? 2.3 4. PALABIGKASAN AT PALATUNUGAN.ang metakognitiv na pagbasa ay pinatnubayang pamamaraan ng pagkatuto para maisaloob ang bagong impormasyon at magampanan ang pamamahala sa pinakamataas na antas ng kaisipan. EVALWASYON A.  MACLELLAH. Pagpapaliwanag ng Interaktibong pagbasa ayon sa mga sumusunod:  RUMMELHART o ang interaktibong pagbasa ay inihambing sa isang computer na binigyang katawagang “MESSAGE BOARD”. PAG-UNAWA-tumutukoy sa pag-intindi sa kahulugan ng teksto o sa mga susing salita nito.tumutukoy sa pag-aaral kung paano nagiging tunog ang mga letra.ang metakognitiv na pagbasa ay maaring gumawa ng kategoryang pagbuo ng mga tanong na saklaw sa kognitibong kaalaman. 8.  SPIRO o Pagsusuri ng iba’t ibang antas mula sa letra patungo sa kabuuan ng teksto. D.nagmungkahi ng metkognitiv na estratehiya sa paraang pagpapakwento ng kwentong binasa.  CIARDIELLO. 6. 7. o Ang interaksyon ng proseso batay sa teksto at batay sa kaalaman gayundin ang mga antas sa bawat proseso ay mahalaga. METAKOGNITIV NA PAGBASA –paglinang ng kahusayn sa pagbasa at pag-unawa sa binabasa sa pamamagitan ng paglikha ng mga tanong.ang metakognitiv na pagbasa tumutukoy sa kaalaman at pagkontrol sa sariling pag-iisip at mga gawain sa pagkatuto.  MORROW. MGA ISTRATEHIYA NG METAKOGNITIV NA PAGBASA AYON SA MGA SUMUSUNOD:  BAKER AT BROWN. INTERAKTIBONG PAGBASA -ang nilalaman ng babasahin ay may partisipasyon ang mambabasa. 1. Bakit mahalaga ang mga element ng metakognitiv na pagbasa? .  STECH VAUGHN.tumutukoy sa kakayahan ng isang bata sa na magbasa nang mabilis at wasto sa teksto. MGA ELEMENTO NG METAKOGNITIV NA PAGBASA A.nagpalimbag ng materyales sa larangan ng edukasyon sa pamamagitan ng software na nagbibigay ng elemento sa pagbasa.  JACOB AT PARIS-ang metakognitiv na pagbasa ay may sariling pagtataya at sariling pamamahala. 5. o Tinitingnan bilang padron ng pagbubuo na nananawagan sa aplikasyon o integrasyon ng lahat ng dating kaalaman. B. BOKABULARYO O TALASALITAAN –ang mga salitang nalalaman ng isang tao.

ginagamit ang style sa pagtukoy sa rehistro. KATANGIAN NG TEKSTO AT REJISTER NG ILANG DISIPLINA a. ginagamit ang style.4 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKATLONG LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGBASA NG TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAl Layunin:  Matukoy ang mga katangian at rejister ng ilang teksto sa iba’t ibang disiplina. Minsan sa halip na tawaging tenor.(Magracia) A. Nangangahulugang para kanino ito. TEKSTONG AKADEMIKO. Sosyal ng Oryentasyon  Sosyolohiya  Paglilingkod panlipunan  Sikolohiya 2.  Maipaliwanag ang kahalagahan ng mga katangian at rejister ng mga teksto sa iba’t ibang disiplina. Maaring gumamit ng iba’t ibang linggwistik aytem ang isang tao sa pagpapahayag ng humigit kumulang na parehong kahulugan sa iba. Pag-aaral sa mga sinaunang tao  Antropolohiya  Arkeolohiya 4.t ibang okasyon.pag-aaral ng tao at pag-uugnay ng tao saiba’t ibang pangkat na may ibang kultura. Bisnes/ Pangangalakal  Ekonomiks  Akawnting  Administrasyong pangangalakal 3. TATLONG DIMENSYON ANG PAGKAKAIBA NG MGA REHISTRO 1. FIELD-nauukol ito sa layunin at paksa ayon sa larangang sangkot ng komunikasyon. B. MODE-tungkol ito sa paraan kung papaano isinasagawa ang komunikasyon. pasalita o pasulat. SALITA LARANGAN KAHULUGAN KOMPOSISYON MUSIKA PIYESA O AWIT LENGGWAHE SULATIN AGHAM PINAGSAMA-SAMANG ELEMENTO C. AGHAM PANLIPUNAN. MGA REHISTRO NG WIKA SA IBA’T IBANG LARANGAN Ang isang salita ay maaring magkaroon ng iba’t ibang kahulugan batay sa iba’t ibang field o larangan.ang tawag sa mga babasahing ginagamit sa pag-aaral ng iba’t ibang disiplina. PAGTALAKAY SA PAKSA: Ginagamit ang rehistro ng pagtukoy sa mga varayti ng wika ayon sa paggamit (Halliday). 1. 2.ayon ito sa relasyon ng mga kalahok. Samakatwid ang dayalekto ng isang tao ay nagpapakilala kung sino siya samantalang ang rehistro ay nagpapakita kung ano ang kaniyang ginagawa. PAGBASA NG MGA TEKSTONG AKADEMIKO AT PROPESYUNAL 1. TENOR. Oryentasyong Pulitikal  Abogasya . pero iniiwasan ang pagtawag nang ganito dahil sa pangkalahatan. Bawat pagsasalita o pagsulat ng isaang tao ay isang pag-uugnay ng kaniyang sarili sa ibang tao sa lipunang kaniyang kinasasangkutan. 3. Varayti itong kaugnay ng higit na malawak na panlipunang papel na ginagampanan ng tagapagsalita sa oras ng pagpapahayag.

Teknolohiya. Agham. Uri ng Literatura 1. 1. Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na maga salita at ipaliwanag ang rehistro sa iba’t ibang larangan. d. Agham Pisikal  Matematika  Pisika  Kemistri  Biyolohiya  Botanikal  Pagsasaka  Sikolohiya  Astronomiya  Heolopiya c. TAKDANG GAWAIN: 1. teatro.  Isinulat upang mabasa at mapag-aralan ang mga impormasyong nakalahad dito. Mayaman sa mga impormasyon. KARANIWANG TINATAGLAY NG TEKSTONG PROPESYUNAL Hindi maligoy ang paksa. pintura.isang disiplina na nangangailangan ng omprehensibong kinalabasan ngisang bagay na sinubok mula sa pagmamasid.Nagbubunsod na maging modern ang mga bagay na makakatulong upang maging magaan ang pag-aaral. g. 2.  Layunin ng tekstong profesyunal na naglahad ng mga karagdagang impormasyon. 6. Bunga ng masusing pananaliksik Iniuugnay sa mga nagging karanasan ng isang tao o bumabasa o kaya naman ay sa isang tiyak na sitwasyon. 5. a. Maayos at organisado ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya. sayaw. Humanidades-tumutukoy sa mga sulatin na may sining na biswal. at panitikan. Komprehensibo ang pagkakalahad. katulad ng musika.TEKSTONG PROPESYUNAL-ang mga isinulat ng mga taong propesyunal na mahusay sa kani-kanilang larangan. pangangalap ng mga datos.isang disiplina na tumutukoy sa paraan ng pagkukwenta. f. Sanaysay 4. Parabula 7. Nobela 3. dula. Pabula 6. Literatura. Awtoriti . 4. mga makabagong impormasyon bunga ng mga napapanahong pag-aaral batay sa pananaliksik na usinasagawa upang makatuklas ng mga kaalamang magiging kapaki-pakinabang sa mga mambabasa.5  Kasaysayan  Agham pulitika b. 3. paglilibang at iba pa.tumutukoy sa mga sulating panliteratura. pakikipagtransakyun. Tula 2. Maikling kwento 2. pagkaklasipika sa mga datos na nakuha tungo sa pagbuo ng hipotisis at kongklusyon. arkitektura. Matematika. Dula 5. e. pakikipagkomunikasyon. eskultura.

Order d. Isyu Magtala ng iba pang salita na may iba’t ibang rehistro sa iba’t ibang larangan.6 b. 2. Tsanel c. 3. Bumasa ng isang halimbawa ng akdang humanidades at ibigay ang buod ng mga akdang binasa. .

PROBLEMA AT SOLUSYON. ngunit ano ba ang Tekstong Ekspositori? A. KAHULUGAN NG TEKSTONG EKSPOSITORI  Nagbibigay ng impormasyon at hinihikayat ang mga mambabasa na basahin ang teksto sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ng paksa.  Maisagawa ang mga proseso sa pagbasang ekspositori. 2. Gumawa ng prosejural na akda ayon sa kaisipang isinasaad sa talatang binasa. c. 5. .7 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAAPAT NA LINGGO (__________________________) PAKSA: TEKSTONG PANG-EKSPOSITORI Layunin:  Maipaliwanag ang kahalagahan ng tekstong ekspositori  Makilala ang mga uri. SEKWENSYAL. 3.ang pagsusunod-sunod ay kinapapalooban ng mga serye ng mga pangyayari na patungo sa kongklusyon o ang isang sekwens ng mga pangyayari na may kaugnayan sa partikular na kaganapan. MGA GAWAIN: 1. B. DEPINISYON-ang pagsulat ng teksto ay kinapapalooban ng manunulat kung anong nais bigyan ng pagpapakahulugan ang isang paksa. Anong organisasyon teksto ang ginamit ng may-akda? b. PAGSUNOD-SUNOD: a. 6. katangian at anyo ng tekstong ekspositori. b. Sumulat ng isang tekstong ekspositori na sariling katha na huwaran at organisasyo ng teksto ay sekwensyal. Inililista ang mga hakbang o pangyayari ayon sa pagkakasunod-sunod ng kasaysayan. PROSEJURAL-ang paglilista ay ayon sa pagkakasunod-sunod o hakbang ng isang bagay na gagawin o susundin. Basahin ang tekstong nasa ibaba at sagutin ang mga sumusunod: a. ENUMERASYON. 2. HULWARAN AT ORGANISASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI 1. 4.nagpapahayag ng isang problema at nagtatala ng is o mahigit pang sanhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. PAGTALAKAY SA PAKSA Ang tekstong ekspositori ay mayroong iba’t ibang hulwaran ng organisasyon ng teksto. PAGHAHAMBING AT PAGKOKONTRAST-ipinaliliwanag ang pagkakatulad sa pagitan ng dalawa o higit pang bagay o ideya at sa pagkokontras naman ang kaibahan ng dalawang bagay na pinaghambing.ang nilalaman ng akda ay paglilista o tumutukoy sa talaan o listahan ng mga ideya. SANHI AT BUNGA-kinapapalooban ang sulatin ng pagtatala ng isa o mahigit pang snhi o epekto ng mga naganap na pangyayari at kasunod nito ay ang bunga o resulta ng pangyayari. KRONOLOHIKAL-ang kaayusan ng karaniwang ginagamit sa pagkukwento at sa mga tekstong pangkasaysayan.

III Mayronlang akong hinihiling Sa aking pagpanaw sana ay tag-ulan Gitara ko ay aking dadalhin Upang sa ulap na lang tayo magkantahan. pati na ang mga ilog natin. tayoy mawawana. II Ang mga duming ating ikinalat sa hangin Sa langit ‘wag na nating paabutin Upang kung tayo’y pumanaw man Sariwang hangin sa langit natin matiitkman. .8 Masdan Mo Ang Kapaligiran (ASIN) I Wala ka bang napapansin sa iyong kapaligiran Kay dumi ng hangin. ngayo’y naging itim. Hindi nga masama ang pag-unlad At malayu-layo na rin an gating narrating Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat Dati’y kulay asul. IV Ang mga batang nagyon lang isinilang May hangin pa kayang matitikman? May mga puno pa kaya silang aakyatin? May mga iolg pa kayang lalanguyan? V Lahat ng bagay na narito sa lupa Biyayang galing sa Diyos kahit nang ika’y wala pa: Ingatan at ’wag nang sirain pa Pagkat pag kanyang binawi.

 Malapatan ng angkop na kasanayan ang mga tekstong pang-akademiko. Ang iba pang mga kasanayang mahalaga sa akademikong pagbasa ay pagaaralan sa araling ito.ito ay tumutukoy sa saloobon ng manunulat sa paksa ng teksto. PAGTALAKAY NG PAKSA: Pinakamahalagang bagay sa isang tao ang magkaroon ng katalinuhan sa pakikipagsapalaran sa buhay. Pangunahing ideya 3.ito ay maikli at matatagpuan din dito ang impormasyong nakapaloob sa artikulo. MAPA AT TALAHANAYAN-tumutukoy sa nga presentasyong biswal na kadaalasang ginagamit bilang pantulong sa iang teksto. PAGBUO NG LAGOM AT KONGKLUSYON a. 2. Layunin 4. PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO-makikita kung ano ang layunin ng may akda sa pagsulat ng teksto. PAGKILALA SA PAKSA-tumutukoy sa pangkalahatang tema o mensahe. PAGHINUHA O PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI. 6. 4. Paksa 2.pagbibigay ng hipotesis tungkol sa kung ano ang mangyayari. A. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA 1. Kaalinsabay nito dapat malaman na ang makrong kasanayang pagbasa ay kailangang malinang ng isang tao upang siya magkaroon ng ganap na katalinuhan. b. Sa bahaging ito may malaking bahaging gagampana ang pagbasa. dahil ito ang susi ng isang tao sa pag-angkin ng katalinuhan. Basahin ang teksto at ibigay ang mga kasagutang hinihingi ng mga sumusunod 1. Samakatwid mahalaga mahasa ang sarili sa mga bagay na dapat matutunan. Tumutukoy din ito sa mga implikasyong mahahango sa binasang teksto. Isinasaad din dito kung ano ang tema at aral na makukuha sa kwento at aling bahagi ng teksto ang binibigyan ng diin ng manunulat. KONGKLUSYON. 5. PAGTIYAK SA DAMDAMIN NG TONO NG TEKSTO. Tinatawag din itong iba na sabjek. Ang istratehiya sa pagkuha ng paksa sa pamamagitan ng isang simpleng tanong na “Tungkol saan ang paksa?” 3. PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA GRAP . Sa tulong gn mga ito nagagawang payak at medaling unawain ang mga datos na inilalahad ng teksto EVALWASYON. BUOD. A.9 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKALIMANG LINGGO (__________________________) PAKSA: KASANAYANG SA AKADEMIKONG PAGBASA Layunin:  Maiisa-isa ang mga kasanayang makakatulong sa pag-unawa sa teksto. Buod . Binabago lamang ng kaunt ang pagpapahayag sa bagong pananaw sa pangunahingideya subalit pinanatili pa rin ang mahalagang punto at mga konspto sa binasang teksto. PAGKUHA NG PANGUNAHING IDEYA-tumutukoy sa pagkilala kung ano ang mahalaga isinasaad sa teksto. 7.tumutukoy sa ganap na pag-uuluit ng ideya .

pagtyagaan mo sana akong alagaan sa mga huliung sandali ng aking buhay. Amo’y matanda. At kapag dumating ang sandal na ako’y magkakasakit at maratay sa banig ng karamdaman. Dahil naging mapagmahal ka sa iyong ama’t ina…. unawain mo sana ako at pagpasensyahan. Pagtanda mo. Natatandaan mo ba anak noong bata ka pa? kapag gusto mo ng lobo. noong bata ka pa? Pinagtyagaan kong pakinggan at intindihin ang pautal-utal mong kwento tungkol sa isang teddy bear. Pagpasensyahan mo sana ako kung ako man ay nagiging makulit at paulit-ulit na parang sirang plaka. Nagse-self-pity ako sa tuwing sisigawan mo ako. kahit sandali lang. hawakan mo sana ang aking kamay at bigyan mo ako ng lakas ng loob na harapin ang kamatayan. Matanda na ako. amoy lupa. ibubulong ko sa kanya na pagpalain ka sana…. Kapag dumating ang sandal ng aking pagpanaw. huwag mo sana akong kagagalitan. katulad ng pag-alalay ko sa iyo noong nag-aaral ka pa lamang lumakad. magkwentuhan naman tayo .10 SA AKING PAGTANDA Sa aking pagtanda. Magahapong nag-iisa. maghapon kang mangungulit hanggat hindi mo nakukuha ang gusto mo. Kapag may kaunti kang panahon. Kapag dala ng kalabuan ng mata ay nakabasag ako ng pinggan o nakatapon ng sabaw sa hapag kainan. At huwag kang mag-alala. huwag mo sana akong sabihan ng kamatayan “binge” pakiulit na lang ang sasabihin mo o pakisulat na lang. Pagpasensyhan mo rin sana ang aking amo’y. Pinagtyagaan ko ang kakulitan mo. paulit-ulit mo iyong sasabihin. Pagpasensyahan mo sana kung madalas ako’y masungit. dala na marahil ng katandaan . huwag mo sana akong pagsawaang alagaan. Huwag mo sana akong pagtatawanan o pagsasawaang pakinggan. Mahina na ang katawan ko. subalit nais kong malaman mo na sabik na sabik na akong makakwentuhan ka . Walang kausap. Inip na ako sa bahay. Tutal hindi na naman ako magtatagal. Huwag mo sana akong pandirihan. . pagtiyagaan mo sana akong tulungang tumayo. Huwag mo sana akong piliting maligo. kapag kaharap ko na ang Diyos na lumikha. Madaling magkasakit kapag nalamigan. maiintindihan mo rin . Kapag mahina ng tuhod ko. Kapag mahina na ang tenga ko at hindi ko maintindihan ang sinasabi mo. Natatandaan mo anak . kahit alam kong hindi ka interesado sa mga kwento ko. Maramdamin ang isang matanda. Natatandaan mo ba noong bata ka pa? Pinagtyagaan kitang habulin sa ilalaim ng kama kapag ayaw mong maligo. Pagpasensyahan mo na sana kung ako man ay maihi o amadumi sa higaan. Pasensya ka na anak. Alam kong busy ka sa trabaho. Basta pakinggan mo na lang ako.

11 B. 50 nga lang hirap ko na kitain. 2. 20 pa kaya? Sige swerte mo may 10 pa ako . NANAY: Ano Php 400? Ang laki naman ng 300 na hinihingi mo. MALAKI Isang Umaga sa pag-uusap ng mag-ina: ANAK: Nay hihingi sana ako ng Php 500. Paksa Kongklusyon . 1. anong gagawin mo sa 200? Akala mo ba madali lang makahanap ng 100. O eto ang 5 kunin mo na.

sinasabing nakikinig na siya sa iyo. Isang biyaya ito sapagkat ito’y isang kasanayang kaloob ng maykapal at at eksklusibo lamang ito sa tao. upang ang mga simbulong nakalimbag na siyang pinakamidyum ng pagsulat at maging epektib at makamit ang layunin ng manunulat. KAHULUGAN AT KALIKASAN NG PAGSULAT Ang PAGSULAT ay pagsasalin sa papel o sa anumang kasangkapang maaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita.12 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAANIM NA LINGGO (__________________________) PAKSA: PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA Layunin:  Makapagbigay ng sariling depinisyon ng pagsulat. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO 1. hindi ka man niya personal na kilala at nagkakaroon na siya ng ideya kung sino at ano ka?Kung ano ang iyong kaalaman at kasanayan at kung paano ka magsalita.  Mailahad ang mga elemento ng pagsulat. PAGTALAKAY SA PAKSA: A. ito ay hango sa salitang SOSYO na tumutukoy sa lipunan ng mga tao at KOGNITIB naman ay anumang tumutukoy sa pag-iisip. ko. simbulo at ilustrasyon ng isang tao o mga tao s layuning mapahayag ang kanilang kaisipan. (Bernales. et. Sa dimensyong ito. gumagamit ng unang panauhan na ako. isang pangangailangan at iang kaligayahan ng nagsasagawa nito. Ayon kina Zing at JIN(1989) . Nakapaloob sa mental na aktiviti ang pag-iisip at pagsasaayo sng isang tekstong pasulat. pagsasalita at pagbasa. pagbuo ng kaisipan. retorika at iba pang mga elemento. Ayon kay Badayos(2000) ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isang bagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unang wika o pangalawang wikam man. akin at iba pa sa pagsasalaysay. talasalitaan. Ayon kina PECK AT BUCKINGHAM(Radillo 1998) ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamong iang tao mula sa kaniyang pakikinig. subalit mayroon magagawa na pag-aralan ang wasto at pektib na pagsulat. al) B. E. Sarili ng manunulat ang target nitong mambabasa. F. Ang pagsulat ay isang kasanayang pangwika na mahirap matamo.  Maipaliwanag ang mga elemento ng pagsulat. ang PAGSULAT ay isang komprhensib na kakayahang naglalaman ng wastong gamit. G. Ayon kay Keller ang pagsulat ay iang biyaya. 2. Naglalarawan ng personal . D.  Ang sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat ay isang paraan ng pagtingin sa proseso ng pagsulat na ayon sa pananaw na ito ang pagsulat ay kapwa isang mental at sosyal na aktiviti. Biswal na Dimensyon  Ang dimensyong ito ay mahigpit na nauugnay sa mga salita ng isang awtor sa kaniyang teksto na inilalantad ng mga nakalimbag sa simbulo. kailangang maisaalang-alang kung gayon ang mga kaugnay na tuntunin sa pagsulat. C. MGA LAYUNIN SA PAGSULAT 1. SOSYO-KOGNITIB NA PANANAW SA PAGSULAT  SOSYO-KOGNITIB. Oral Dimensyon  Kapag ang isang indibidwal ay nagbabasa ng isang tekstong iyong isinulat. samantala nakpaloob naman sa sosyal na aktiviti ang pagsasaalang-alang sa mga mambabasa at sa kanilang magiging reaksyon o tugon sa teksto. EKSPRESIV-impormal na paraan ng pagsulat . H.

3.13 na damdamin. J. IMPORMATIB NA PAGSULAT-naghahangad na makapagbigay impormasyon at mga paliwanag ang nilalaman ng teksto. Kontrolado ang paraan ng pagsulat dahil may pormal o istilo ng pagsulat na kailangang sundin. niya. PRE-WRITING. Isulat ang sariling pagkaunawa batay sa nabasa ukol sa proseso ng pagsulat bilang multi-dimensyunal. Dito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng draft batay sa wastong grammar. Ibang tao ang target na mambabasa. hindi ito masining o malikhaing pagsulat bagkus ito’y naglalahad ng katotohanan na sumusuporta sa pangunahing ideya. EVALWASYON: A. LAYUNIN NG PAGSULAT AYON KAY BERNALES 1. saloobin at paniniwala at kinapapalooban ng sariling karanasan ng manunulat at pala-palagay. I. MAPANGHIKAYAT NA PAGSULAT-naglalayong makumbinsi ang mga mambabasa tungkol sa iang katwiran. . Dito isinasagawa ang aktwal na pagsulat . sila.sa hakbang na ito nagaganap ang paghahansda sa pagsulat . 2. Ang pagpili ng tono at perspektib na gagamitin din sa haknang na ito. nila at iba pa sa paglalahad ng teksto. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1. bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at ang pangangalap ng mga datos o impormasyong kailangan sa pagsulat. 2.ito ay karaniwang sinusulat ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan.ito ay isang pormal na paraan ng pagsulat na may titak na target na mambabasa. 3. Sumulat ng sariling talatang may layuning ekspresiv at impormatibo. opinion o paniniwala. REWRITING-ito ang katlong hakbang sa pagsulat. B. MALIKHAIANG PAGSULAT. 2. Karaniwang ginagamit ditto ang ikatlong panauhan na siya. ACTUAL WRITING-ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. TRANSAKSYUNAL. Malaya ang paraan ng pagsulat ditto at walang sensura dahil hindi masyadong mahalaga rito ang gramatika.

AKADEMIK. PAGBUO NG KONSEPTONG PAPEL  KONSEPTONG PAPEL-tinatawag na prospektus .sa uring ito ang pang-ulong pamagat ay mga pangngalan o mga salitang ginagamit sa pangngalan. TEKNIKAL.  Mailahad ang mga uri ng pagsulat. MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGSULAT 1. PORMAT NA DESIMAL 4. MGA URI NG PAGSULAT 1.ito ay ang pinaka istruktura at nilalaman ng teksto. JORNALISTIK. C. Ito rin ang pinakamahabang bahagi ng isang sulatin.ang pagsulat ay nakatuon lamang sa isang tiyak na propesyon. 2. MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. 5.isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. PAKSANG TATALAKAYIN: A. 2. 3.  Maipaliwanag ang mga bahagi ng teksto at ang mga iba’t ibang kasanayan sa akademikong pagsulat. MALIKHAIN-ito ay masining na pagsulat. B.uri ng pagsulat upang gamiting referensya. PORMAT NG BALANGKAS A. Walang paghahati-hati sa uring ito. PROPESYUNAL.pampamamahayag ang uringito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag.nagsasaad ng mga impormasyong maaring makatulong sa pagbibigay solusyon sa isang komplikadong suliranin. panimulang pag-aaral o panukalang pananaliksik. PAMAKSANG BALANGKAS. PANGUNGUSAP NA BALANGKAS-ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. REFERENSYAL. 4. B. 3.sa uring ito ay may pinakabuod na pangungusap na nagsasaad ng diwa ng sinusulat. WAKAS-panghuling bahagi ng teksto na nagsisilbing huling impresyon na mananatili sa isipin ng mga mambabasa. ang pokus ditto ay ang imahinasyon ng manunulat. PATALATANG BALANGKAS. PANIMULA-mahalagang bahagi ng teksto sapagkat nagsisilbing itong pang-akit sa mga mambabasa upang basahin ang teksto. bagama’t maaaring fiksyonal o di-fiksyonal. 2. C. 6. PAGGAWA NG BALANGKAS  BALANGKAS-pagbibigay direksyon sa manunulat kung paano tatalakayin ang paksang napili. URI NG BALANGKAS A. . KATAWAN. 3. -paghahati-hati ng kaisipan tungkol sa paksang susulatin mula pinakapangunahin hanggang sa pinakahuling bahagi ng kaisipan na nais sulatin.14 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAPITONG LINGGO (__________________________) PAKSA: MGA URI NG PAGSULAT/ BAHAGI NG TEKSTO AT MGA AKADEMIKONG KASANAYAN SA PAGSULAT Layunin:  Matukoy ang mga kahulugan ng mga salita at pangungusap batay sa konteksto nito. Ito ay mas maikli kaysa sa porlmal na panukalang papel.

. PORMAT NA MAY MAGKAHALONG BILANG AT LETRA EVALWASYON 1.15 B. Sumulat ng isang akda na nasa uri ng jornalistiko at sundin ang tekstong dapat ilagay sa bawat bahagi ng teksto.

Higit na maunawaan ang kalikasan ng mga dati nang kilalang substances at elements. Makakita ng mga sagot sa mga su. 8. Ma-satisfy ang kuryosudad ng mananaliksik. AQUINO(1974)-isang sistematikong paghahanap sa mga mahahalagang imppormasyon hinggil sa isang tiyak na paksa o suliranin. industriya. edukasyon. Makalikha ng mga batayan sa pagpapasya sa kalakalan.  Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pananaliksik. TRECE(1973)-isang pagtatangka upang makakuha ng mga solousyon sa mga suliranin. 6. 2. 10. Ang pananaliksik ay empirikal. kritikal. 4. Ang pananaliksik ay maingat sa pagtatala at pag-uulat. B. Ang pananaliksik ay pinagsiskapan 11. 7. 6. Ang pananaliksik ay akyureyt na imbestigasyon. Ang pananaliksik ay isang orihinal na akda. Issng pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin at prediksyon at eksplanasyon.isang maingat. 12.TRECE AT J. KAHULUGAN NG PANANALIKSIK AYON SA MGA DALUBHASA 1.isang proseso ng pangangalap ng mga datos o impormasyon upang malutas ang isang partiukular na suliranin sa isang siyentipikong pamamaraan. 3. 8.  Natutukoy at naipapaliwanag ang mga katangian ng pananaliksik.W. Ang pananaliksik ay kontrolado. LAYUNIN NG PANANALIKSIK 1. Makatuklas ng mga hindi pa nakikilalang substances o elements.16 New Era University GABAY SA PAGTUTURO PAGBASA AT PAGSULAT TUNGO SA PANANALIKSIK FILIPINO 2A IKAWALONG LINGGO (__________________________) PAKSA: BATAYANG KAALAMAN SA PANANALIKSIK LAYUNIN:  Natutukoy at naipaghahambing ang iba’t ibang kahulugan ng pananaliksik. disiplinadong inquiry sa pamamagitan ng ibat’ ibang teknik at paraan batay sa kalikasan at kalagayan ng natukoy na suliranin tungo sa klaripikasyon. 3. Ang pananaliksik ay mapanuri. Ang pananaliksik ay obhetibo. KATANGIAN NG MANANALIKSIK . KATANGIAN NG MABUTING PANANALIKSIK 1. Mapalawak ang mga umiiral na kaalaman. Mapagbuti ang mga umiiral na teknik at makadevelop ng mga bagong instrument o produkto. Ang pananaliksik ay nangangailangan ng tapang. 5. D. PAREL(1966) –isang sistematikong pag-aaral o imbestigasyon ng isang bagay sa layuning masagot ang mga katanungan ng isang mananaliksik. PAKSANG TATALAKAYIN: A. GOOD(1963). Makatuklas ng mga bagong kaalaman hinggil sa mga batid nang phenomena.  Natutukoy at nabibigyang halimbawa ang mga layunin ng pananaliksik. pamahalaan at iba pang larangan. 9. MANUEL AT MEDEL. lohikal at walang pagkiling.liraninng hindi paa ganap na nalulutas ng mga umiiral na metodo at impormasyon. Ang pananaliksik ay sistematik. 2. obserbasyon at deskripsyon. Ang pananaliksik ay gumagamit ng kwantiteytib o istatistikal. 4. J. Ang pananaliksik ay matiyaga at hindi minamadali. 2. 5. 7. C. 3. 5. 4.

Bawat termino at ideya ay kaniyang ginagawan ng karampatang tala. . Isang uri ng pagnanakaw at pagsisinungaling dahil inaangkin mo ang hindi iyo. 3. hindi ipinaloob sa panipi o hindi itinala ang pinaghanguan.sinusuri rito ang mg aistatistikal na datos upang maipakita ang pagkakaugnay ng mga ito sa isa’t isa upang mahulaan ang kalalabasan ng mga varyabol sa katulad. 3. b. Hindi nagkukubli ng datos para lamang palakasin o pagtibayin ang kaniyang argument o para ikiling ang kaniyang pag-aaral sa iang particular na pananaw. e. 2. Kung ginamit ngisang mananaliksik ang mga datos na pinaghirapan ng iba at pinalabas niyang siya ang nagkalap ng mga datos na ito. programa at iba pa. buod at balangkas ng isang akda. Matiyaga 3. d. E. F. 3. Kung hiniram ang mga ideya o pangungusap at binago ang pagpapahayag. 5. ARAL KASO O CASE STUDY-inoobserbahan ditto ang mga gawi o pagkilos ng isang sabjek sa isang sitwasyon o kaligiran. PARUSANG MAARING IPATAW SA ISANG PLAGYARISTA a. 2. ngunit natuklasan na ang kaniyang pananaliksk ay kinopya. Sistematiko 5. maaaring siyang tanggalan ng digri. Kung hiniram ang mga ideya o mga pangungusap mula sa iba’t ibang akda at pinagsama-sama ang mga ito ngunit hindi kinilala ang pinagkunan. ANG ISYU NG PLAGYARISMO 1. d. EVALWASYON-inaalam sa panaanaliskik na ito kung nasunod nang wasto ang mga itinalagang pamamaraan kaugnay ng pagsasagawa o pamamahala ng isang bagay na sinusuri kung nakamit ba ang mga inaasahang bunga. 4. Kung ninakaw ang isang bahagi ng disenyo. KORELASYON-PREDIKSYON. Maingat 4. MGA ISYU NG PLAGYARISMO a. kahawig o maging sa ibang sitwasyon. G. Kinikilala ng mananaliksik ang lahat ng pinaghanguan niya ng mga datos. Kung napatunayang matindi ang pagnanakaw na ginawa maaaring patalsikin ang estudyante sa unibersidad. c. Sinisiyasat din ang mga sanhi nito maging ang maaaring maging tugon o reaksyon s panibagong kaligiran. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. Masipag 2. 2. PLAGYARISMO-pangongopya ng datos. 4. himig at hindi kinilala ang pinagkunan ng inspirasyon. Kritikal o mapanuri PANANAGUTAN NG ISANG MANANALIKSIK 1. mga ideya.dalawa o higit pang umiiral na sitwasyon o sabjek ang pinag-aaralan ditto upang tukuyin ang kanilang pagkakatulad at pagkakaiba. c. f. Pnakamagaang na parusa sa mga estudyante na mabigyan ng lagpak na marka para sa kurso. Kahit nakagradweyt na ang estudyante at ilang taon na ang nakalipas . b. KOMPARISON. mga pangungusap.17 1. ngunit hindi kinilala ang pinagmulan. ANALISIS-sa pananalisik na ito kinakalap ang iba’t ibang uri ng datos at pinag-aaralan upang hanapan ng patern na maaring magsilbing gabay sa mga sinusunod pang hakbangin. Maari ringihabla ang sinumang nangongopya batay sa Intelletual Property Rights Law at maaaring sentesnsyahan ng multa o pagkabilanggo. Hindi siya nagnanakaw ng mga salaita ng iba kundi sinisipi ito at binibigyan ng pagkilala. binalangkas. Kung ginamit ang orihinal na termino o mga salita. Kung isinalin ang mga pahayag o mga termino at dahil nasa ibang wika na ay inangkin at hindi itinala sa salin ang mga ito.

ang pananaliksik na ito ay isang pagtatangkang makahanap o makabuo ng mga prinsipyong magpapaliwanag sapagkabuo. 7. 10. inaalam at iniinterpret saa pananaliksik na ito ang mga gawi .18 DISENYO-DEMONSTRASYON. Magbigay ng 3 mga katangian at pananagutan ng isang mananaliksik at ipaliwanag ang bawat isa. EVALWASYON MGA TAKDANG GAWAIN: 1. kilos. 9. Ipaliwanag ang kahalagahan ng pananaliksik sa akademya.hinuhulaan ditto ang mga maaaring kahinatnan ng mga bagay-bagay o pangyayari batay sa mga mapapansing trend o mga pagbabagong naganap sa mga sitwasyong sangkot sa pag-aaral. 3. ISTATUS. Ibigay ang konsepto ng plagyarismo. pananaw. paniniwala o preferensya ng iba’t ibang pangkat hinggil s aisang usapin o paksa. 8. KONSTRUKSYON NG TEORYA. TREND-ANALISIS.ang pananaliksik na ito ay isinasagawa sa mg tuklas ng nakaraang pananaliksik upang subukin ang validity at relayabiliti ng mga iyon. Sa iyong sariling pananaw.bagay. 2. . SARVEY-KWESTYUNEYRsa pamamagitan ng isang talatanungan. pagkilos o ang pangkalahatangn kalikasan ng mga bagay. 6.masusing sinusuri ang isang piniling sampol upang matukoy ang kaniyang mg natatanging katangian at kakayahan.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.