MAKRONG KASANAYAN

:

PAGSASALITA
Lahat sila‟y may mataas na antas ng kakayahang magpahayag ng ideya ng kanilang naging kasangkapan upang umakit ng mga tagahanga at tagasunod. MGA PINUNO I. Abraham Lincoln – dating pangulo ng Estados Unidos, ay natanyag at nagiwan ng hindi na mabuburang bahagi sa kasaysayan hindi lamang sa Amerika kundi maging sa buong mundo. Hindi ,mataas ang pinag-aralan sapagkat wala siyang pormal na edukasyon at siya‟y mahirap na mamamayan lamang. Ang tagumpay ni Lincoln ay maiuugnay sa kanyang determinasyon na linangin at paunlarin ang kanyang kakayahang magsalita sa harap ng publiko. Dahil sa kakulangan ng “speech schools”, matamang inobserbahan at pinakinggan ni Lincoln ang paraan ng pagsasalita ng ibang tao kahit noong bata pa lamang siya. Hanggang sa kasalukuyan, ipiapalagay na ang kanyang Gettysburg Address at ikalawang Inaugural Speech ay ilan sa natatanging pinakamahusay na talumpati sa buong kasaysayan ng daigdig. II. Franklin Delano Roosevelt – nanatali sa White House nang apat na sunud-sunod na termino mula 1923-1945.

“Ang isang taong epektib na magsalita sa harap ng pangkat ng mga tao ay higit na madaling nakakakuha ng respeto ng ibang tao.” KAHULUGAN NG PAGSASALITA  Ito ay kakayahan at kasanayan ng isang tao na maihayag ang kanyang ideya, paniniwala at nadarama sa pamamagitan ng paggamit ng wikang nauunawaan ng kanyang kausap.  Pag-uusap ng dalawa o higit pang bilang ng mga tao: ang nagsasalita at ang kinakausap KAHALAGAHAN NG PAGSASALITA 1. Naipaaabot sa kausap ang kaisipan at damdaming niloloob ng nagsasalita; 2. Nagiging kasangkapan sa pagkakaunawaan ng mga tao. 3. Nakapag-aanyaya o nakikinig; at nakaiimpluwensya ng saloobin ng

4. Naibubulalas sa publiko ang opinyon at katwirang may kabuluhan sa kapakanang panlipunan upang magamit sa pagbuo ng mga patakaran at istratehiya sa pagpapatupad ng mga ito. 5. Madaling nakakakuha ng respeto ng ibang tao. KAHALAGAHAN NG PAGLINANG MABISANG PAGSASALITA NG KASANAYAN SA

Ang mga pangunahing pinunong natanyag sa kasaysayan ng daigdig ay may isang katangiang ipinagkatulad sa isa‟t isa. J.F. Vergara | Pagsasalita Pahina 1

paglalarawan atbp. mabagal na pananalita. KAALAMAN – Upang maging epektib na tagapagsalita. Mapilitan man siyang magsalita paminsan-minsan. tanyag na isang Pautal magsalita ngunit tinuruan niya ang kanyang sarili magsalita nang tuluy-tuloy at tuwid sa pamamagitan ng pagtatalumpati sa harap ng hampas ng alon sa dalampasigan. Dahil sa kanyang epektib na pagsasalita. (May mga sitwasyon kasing nangangailangan ng presence of mind. Kailangang may sapat siyang kasanayan sa pag-iisip ng mensahe sa pinakamikling panahon. galaw at iba pang anyong di-berbal. John F. Pahina 2 Nilinang niya ang kanyang kakaya han sa pagsasalita sa pamamagitan ng pagbibigay ng matamang atensyon sa mga malalayang simulain ng pagsasalita. retorika. Demosthenes – dakilang orador. sa wika. at balarila. ------------------------o-------------------------J. KASANAYAN – Ang pagsasalita ay isang kasanayang maaaring linangin.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA MGA PANGANGAILANGAN SA MABISANG PAGSASALITA 1. garalgal na boses. tinalo niya si Nixon sa nasabing halalalan. 2. Kailangang may sapat siyang kasanayan sa pagpapahayag sa iba‟t ibang genre tulad ng pagsasalaysay.) Kailangang may sapat siyang kasanayan sa paggamit ng mga kasangkapan sa pagsasalita tuland ng tinig. TIWALA SA SARILI – Ang isang taong walang tiwala sa sarili ay karaniang nagiging kimi o hindi palakibo. 3. Vergara | Pagsasalita . III. sa iyong sariling kultura at maging sa kultura ng iyong kausap. Maging ang kanyang mga kalaban sa pulitika ay umaming ang kanyang sunud-sunod na tagumpay ay nakaugat sa kanyang impluwensya sa kanyang tagapakinig. tindig.F. IV. kailangang alam mo ang paksa ng usapan. Kailangang mayroong kasanayan. paglalahad. Kailangang may sapat kang kaalaman sa gramatika. inilalantad naman ng kanyang mahinang tinig. Kennedy – Isa sa mga susi ng kanyang tagumpay ay ang husay na ipinakita niya sa serye ng mga debateng ipinalabas ng mga programang pantelebisyon. Halos lahat ng kanyang talumpati sa radyo ay praktisado ng lubusan. Madalas na nagsusubo siya ng maliit na bato upang maituwid lamang ang kanyang pananalita. pautal-utal o ang panginginig ang kakulangan niya ng tiwala sa sarili. Kailangan rin na may sapat kang kaalaman sa kultura ng pinanggalingan ng wikang ginagamit mo. Kailangang matatag ang damdamin at malawak ang kaisipan.

mula ulo hanggang paa. Kailangang bigyang-pansin ng tagapagsalita ang bigkas ng mga salita kasama nito ang tinis. Mahalaga ito upang paniwalaan siya ng kanyang awdyens at nakatutulong ito upang mas mapataas pa ng ispiker ang tiwala sa kanyang sarili. paa. May mga sitwasyong nangangailangan ng malakas na tinig ngunit may ilan na mahinang tinig lamang. 3. Kilos at Ekspresyon – Ang emosyon ng nagsasalita ay nailalantad sa kilos ng katawan at espresyon ng mukha. kung kalian lumalakas at kalian humihina. Kumpas . Kailangang siya ay magtaglay ng kawili-wili at kalugod-lugod na personalidad upang siya ay maging higit na mapanghikayat. Ang pananaw na ito ay isang mahalagang salik tungo sa mabisang pagsasalita. Tinig – Ito ang mahalagang puhunan ng isang nagsasalita. intensidad. PAMANTAYAN NG ISANG USAPAN Ang isang usapan o conversation ay isang prosesong pangkomunikasyon na kinasasangkutan ng dalawa o higit pang kalahok na gumagamit ng verbal o senyas na wika sa pagpapalitan ng kaalaman.Kung wala nito. Ang mga mata. 2. pagpapahayag ng saloobin o damdamin na kung saan ay nakaapekto sa kilos o gawi. bilis. lalo na sa isang pagtitipon o sa mga timpalak-pambigkasan napakahalaga ng tindig. kaalaman at damdamin ng mga partikular na kalahok. bagal at hinto ng pagsasalita. bagkus. 4. Ang pagkilos ng mga ito ay maaaring makatulong o makasira sa isang nagsasalita MGA PANANAW SA PAGSASALITA 1. Ethos (Ethical) – Tumutukoy ito sa kredibilidad ng isang ispiker. MGA KASANGKAPAN SA PAGSASALITA 1. lakas. 5. ang nagsasalita ay mukhang tuod o robot. intonasyon. Nararapat kasing maramdaman ng awdyens ang sinseridad ng ispiker Pahina 3 Ang mga ganitong tao ay mahirap na makaakit o makahikayat ng pagsang-ayon sa mga tagapakinig. Bigkas – Napakahalagang maging wasto ang bigkas ng isang nagsasalita. kinakailangan ang tinig ay maging mapanghikayat at nakakaakit pakinggan. 2. nararapat na may timbre na siyang nakakakuha ng atensyon ng tagapakinig. Tindig – Sa isang tagapagsalita. Pathos (Pathetic) – Tumutukoy naman ito sa emosyong hatid ng ispiker sa kanyang awdyens. at ulo. diin. Siguraduhing angkop ang kilos at ekspresyon habang nagsasalita upang ito‟y di magdulot ng kalituhan sa mga tagapakinig. ang kredibilidad ay hindi nakukuha sa mabilis na paraan. J. ito ay pinaghihirapan at pinagyayaman. May bentahe ang isang tagapagsalita kung may kaalaman siya sa tamang pagtimpla ng tinig. Sa maraming pagkakataon. balikat. sikolohikal. haba. Ang maling pagbigkas ng mga salita ay maaaring magbunga ng ibang kahulugan. Sabi nga. Ngunit ang kumpas ng kamay ay kailangang maging angkop o tumutugma sa diwa ng salita o mga salitang binibigkas upang maging malinaw ang mensaheng nais iparating sa mga tagapakinig. Hindi magiging kapani-paniwala ang isang mambibigkas kung siya‟y parang nanghihina o kaya‟y siya ay mukhang sakitin.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA Kinakailangang may tikas. „ika nga.F. Vergara | Pagsasalita .

4. 3. huwag manatiling tahimik. MGA TEKNIK SA PAGBUBUKAS NG MABISANG USAPAN 1. Ang pag-uusap ay likas. Pagbanggit sa kakapanayamin tungkol sa pangkalahatang paksa. huwag matakot maglahad ng katotohanan. 3. hindi lamang sa pananalita. Kadalasan. at lugar na maluwag sa kakapanayamin. bukal at kusang-loob. Maging maayos sa pananamit at dumating sa takdang oras Maging magalang. 5. Huwag lilihis sa paksang pinag-uusapan na maaaring makapagpabagal sa talakayan. Ang pokus ng usapan ay may kinalaman sa interes at karanasan ng nag-uusap. 2. gayon din naman sa pagiging makatotohanan ng kanyang sinasabi. makinig ng mataman at magpakita ng kawilihan. PAKIKIPAG-USAP Sa pakikipag-usap kinakailangang isaalang-alang ang: • • • • • Kailangang kakitaan ng paggalang sa isa‟t-isa. Pagtatala ng mga katanungan na maaaring itanong sa kakapanayamin. LIMANG KASANAYAN SA PAGSASALITA 1. Logos (Logical) – Tumutukoy ito sa pagiging rasyonal ng isang ispiker.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA • • Pakikipagtipan sa kakapanayamin. Sa pakikipag-usap. • • • • • • Pakinggan ang bawat sasabihin ng mga kasama sa pagtatalakayan. PAKIKIPANAYAM (INTERBYU) Mga dapat pakikipanayam: tandaan sa pakikipag-ayos/pagsasagawa ng • • • Ipahayag ang kamalian ng kalaban Ilahad ang walang katotohanang sinabi ng kalaban Talakayin ang mga kahinaang katibayan ng kalaban Pahina 4 J. huwag sasalungat sa katuwiran ng higit na nakararami. Mga pinakabagong balita Mga bagong impormasyon Mga kinagigiliwang gawin Mga opinyon. PANGKATANG-TALAKAYAN Mga dapat tandaan kung kalahok sa pangkatang talakayan.F. Magpasalamat sa kinakapanayam pagkatapos ng interbyu. PAKIKIPAGDEBATE O PAGTATALO Tungkol sa pagtuligsa: 2. Iwasan ang maling pangangatwiran at pag-iisip. May matapat na layunin sa pakikipag-usap. Makibahagi. Vergara | Pagsasalita . Iwasan ang pagtatanong na makaka-ofend sa kinakausap at mga katanungang sinasagot ng oo o hindi lamang. kinakailangan ng palitan ng ideya. pagtatakda ng araw. Iwasan ang pagiging mapagmataas o makipag-alit sa mga kasama. pananaw at paniniwala Mga pangyayaring pareho ninyong naranasan • • • • • 3. ang katotohanan ng mensaheng inilalahad ng ispiker ay dulot ng pagiging likas na matanong niya kaugnay sa mga nangyayari sa kanyang paligid. 4. oras. huwag solohin ng isa sa alinman sa nag-uusap ang pagsasalita. Magkaroon ng bukas na isipan.

Sa bahaging ito ang tagapagsalita ay gumagawa muna ng kanyang talumpati. isa sa mga estilo ng pagsasagawa nito ay ang paggamit ng mga salitang hindi lantarang isinasangkot ang awdyens.MAKRONG KASANAYAN: • PAGSASALITA Pagbasa ng papel sa panayam o kumperensya Ito ang kasanayang pagsulat ng papel na babasahin sa kumperensya. Tandaan ang iyong panimula at wakas. at ekstemporenyus. Pahina 5 Ipahatid na wala sa paksa ang mga patunay at katuwiran ng kalaban Tungkol sa pagtatanong: • • • Magtanong tungkol sa talumpating kabibigay ng sinundang tagapagsalita. Dagdag pa. Gumawa ng balangkas. may paghahanda na sa ganitong tipo ng pagtatalumpati at kailangang memoryado o saulado ang pyesa bago bigkasin ang talumpati. Vergara | Pagsasalita . Bigyan ang sarili ng isa hanggang dalawang minuto para makapag-isip.F. Alamin kung ano ang iyong mga kalakasan. Huwag payagang magtanong sa kanya ang kalaban kung siya ang nagtatanong. J. Nagbubunsod din ito ng pagkawala ng eye-contact at pagiging monotone na anyo ng tinig. 5. isinasagawa ng ispiker na magsalita kung saan nakaimbak na sa kanyang isipan ang lahat ng kanyang sasabihin mula sa simula. Mahirap ito dahil maaari itong makapagdulot ng pagkabagot ng awdyens. 2. ang isinulat 3. impromptu. Memoryadong Pagsasalita Mula sa terminong memoryado. katawan at wakas/konklusyon ay dapat na magkakaugnay at may kaisahan. maaari itong tawaging pinaghandaang talumpati. Sa ibang aklat. Gabay sa pagbigkas ng biglaang talumpati: • • • • • Pag-aralan ng mabuti ang iyong paksa. Sa ibang pagkakataon. ang pag-oorganisa ng mga ideya at ang pagsulat ng panimula. Impromptu Ito ay biglaang talumpati na binibigkas nang walang ganap na paghahanda. Uri ng Talumpati o Pagsasalita 1. Samakatwid. memoryadong pagsasalita. Di dapat magtanong ang dalawang tagapagsalita sa iisang tagapagsalita. gitna hanggang wakas. Isang halimbawa nito ay ang pagbasa ng hatol sa loob ng korte. PAGTATALUMPATI May apat na pangkalahatang uri ng pagsasalita o pagtatalumpati. Nagagawa kasi nitong alisin ang tuwirang kontak ng ispiker sa kanyang awdyens dahil nakapokus siya sa kanyang binabasa. Ang mga ito ay ang mga sumusunod: pagbasa ng isang itinakdang papel. Pagbasa ng isang Itinakdang Papel Ito ay sinasabing pinakamahirap sa apat na paraan ng pagsasalita.

at laging dapat tandaan na siya ay nasa harap at pinakikinggan at pinanonood ng mga tao. kanyang asal sa entablado. Ang Talumpati Kailangang isaalang-alang ang nilalaman ng talumpati upang matukoy ang wasto at pinakamabuting paraan ng pagbigkas nito at higit sa lahat dapat matukoy ang layunin at J. mahalaga ring malaman kung sino ang tagapakinig upang maibigay sa kanila ang talumpati at maging malinaw ang kahalagahan ng talumpati para sa kanila.MAKRONG KASANAYAN: • PAGSASALITA kaisipang nais iparating ng talumpati upang maipaabot ito ng malinaw sa mga tagapakinig. Maluwag at maginhawa – higit na magandang tingnan kung natural ang pagkumpas at hindi naninigas 2.F. maging mulat sa istilo at intonasyon. 5. Ang Mananalumpati Dapat isaalang-alang ng mananalumpati ang kanyang sarili sa harap ng kanyang tagapakinig. kanyang pananamit. Mga itinakdang konsiderasyon para sa extempore: • • Limitado sa oras sa pagitan ng pagkuha ng paksa at sa mismong paligsahan Pagtatakda ng oras sa pagtatalumpati MGA DAPAT ISAALANG-ALANG SA PAGTATALUMPATI 1. hindi nauuna o nahuhuli sa dapat nitong paglagyan 5. 4. 3. 2. May magandang personalidad Malinaw magsalita May malawak na kaalaman sa paksang tinatalakay May kasanayan sa pagtatalumpati Mahusay gumamit ng kumpas Habang ikaw ay nagsasalita. Sa wikang Ingles. Tanging umaasa lamang siya sa mga impormasyong awtomatikong hatid ng kanyang isip. 2. Hindi naman tiyak o lubusan ang kahandaan ng tagapagsalita ngunit mayroon pa rin o taglay pa rin niya ang limitadong kahandaan. kumpas ng kamay. Tiyak – tiyak ang pagtuturo sa tao o bagay na itinuturo 4. Vergara | Pagsasalita MGA KATANGIAN NG MABUTING KUMPAS 1. ang kanyang paraan ng pagbigkas ng mga salita. 3. Ekstemporenyus Ito ang pagbigkas sa isang kompetisyon na walang tiyak na kahandaan sa pagbigkas. ito ay tinatawag na spur of the moment kung saan ang ispiker ay binibigyan ng pagkakataong makapagsalita ng wala ni anumang kahandaan. Angkop sa mga nakikinig – iayon ang mga kumpas sa uri at antas ng tagapakinig at ang laki/dami ng mga ito ANG TAKOT SA PAGSASALITA SA HARAP NG MADLA Pahina 6 . May buhay at hindi matamlay – iba‟t-ibang sigla ang dapat taglayin ng mga kumpas 3. KATANGIAN NG ISANG MAHUSAY NA MANANALUMPATI 1. Nasa panahon – nasa tayming ang kumpas. Ang Tagapanood / Tagapakinig Higit na mabuting malaman ng isang mananalumpati ang uri at antas ng kanyang tagapakinig upang makapag-isip siya ng mabuting paraang gagamitin na makapupukaw sa atensyon ng mga ito at nang mahikayat ang mga ito na makinig hanggang sa wakas ng talumpati. 4.

Masyadong mahina ang tinig at hindi sapat upang marinig ng lahat ang sinasabi ng mananalumpati. Isipin ding hindi nag-iisa. MAKAPAGSASALITA NG MGA MUNGKAHI KUNG PAANO MAAYOS SA HARAP NG MADLA: • • • Magkaroon ng positibong pananaw. humingi ng lakas at dunong sa Poong Maykapal. maling bigkas. dahil lahat ng tagapagsalita ay kinakabahan sa mga unang segundo o minuto ng pagsasalita. 4. Tiyaking malinaw na mailalahad ang iyong mensahe sa pamamagitan ng paggamit ng mga simpleng salita at simpleng paliwanag. • • • • • TIPS SA MABISANG PAGSASALITA Ang pagsasalita ay kinapapalooban ng maraming salik upang maayos at mabisa itong maisagawa. Ito ang takot na mapagtawanan bunga ng maling gramar. Ang kalinawan. 3.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA kagandahan at kapintasan. Kaayusan ng buong kilos o galaw na inihahatid ng ispiker. gawing kontrolado ang kilos gayon din ang pagsasalita. Magtiwala sa iyong sarili. Makikita kasi rito ang pagiging pursigido niya sa buong daloy ng pakikipagsalitaan. pagiging kaaya-aya at kumbersasyonal na anyo ng pananalita ay nararapat ding isaalang-alang. Di kaaya-ayang karansan sa pagsasalita sa harap ng madla. ang iyong kalakasan at kahinaan. huwag mong takasan. Magpraktis ka ng magpraktis. Ang takot sa pagsasalita sa harap ng madla ay tinatawag na “xenophobia” o stage fright. Maging tuwiran sa nais mong sabihin. 7. Ang tuwirang pagtingin sa mata ng mga awdyens ay mahalagang salik din dahil nakikita rito ang sinseridad ng ispiker. Kakulangan o kawalan ng kahandaan. Iwasan ang paulit-ulit na pagpapaliwanag. Hindi ka magkakaroon ng karanasan kung hindi mo susubukan. Magdasal. nauutal at hindi makapagsalita ng maayos kapag nakaharap sa maraming tao.F. Kakulangan o Kawalan ng pamilyaridad sa lugar o okasyon. Paminsan-minsan. Hindi maramdaman ng mga tagapakinig ang kataimtiman at katotohanan ng bawat salitang binibitiwan. Kakulangan o Kawalan sa karanasan sa pagsasalita sa harap ng maraming tao. isiping may mahalagang ideya na ibabahagi sa madla. Vergara | Pagsasalita . Pagiging alerto ng katawan at isipan ng isang ispiker kaugnay sa pagsasalita at interaksyon niya sa kanyang awdyens. 8. Ilan sa mga dapat tandaan tungo sa mabisang pagsasalita ay ang mga sumusunod: 1. 2. Magsimula sa pagharap sa maliliit na pangkat hanggang sa malalaking madla. 5. IBA’T IBANG DAHILAN SA STAGE FRIGHT • • • • • • Takot sa malaki at di-pamilyar na madlang tagapakinig. isiping kaya mong magsalita sa harap ng madla. Pahina 7 KAHINAAN SA PAGTATALUMPATI • • • • Nauumid. 6. Damdaming kakulangan o insekyuriti bunga ng anyong pisikal. Magkaroon ng marubdob na pagnanasang maging mahusay na tagapagsalita. Harapin mo ang takot. kakatwang ideya o anyong pisikal. ang iyong J. Tanggapin mo ang iyong sarili. Siguraduhing nagtataglay ng malakas na impak ang iyong mensahe at paraan ng pagsasalita. isiping maging ang mga taong may depekto ay maari ring magtagumpay. Isiping ang mga madlang tagapakinig ay palakaibigan at hindi mapanghusga. masagwang tindig o postyur. ang iyong tagumpay at kabiguan. Masyadong magalaw ang katawan at hindi nakapokus ang pansin sa mga nakikinig.

PARAAN NG PAG-OORGANISA NG MENSAHENG SASABIHIN Upang maging mabisang ispiker. maaaring magamit ang pagbilang kung saan maaari mong lagyan ng bilang ang pagkakasunod-sunod ng iyong sasabihin nang sa gayon ay madali mong matutunton ang lahat ng impormasyon. Ang paggamit ng mga motibasyonal na lunsaran sa pagsasalita ay malaking tulong sa pagkuha ng atensyon ng awdyens. Isinasagawa ito sa paksang maaaring maipakita ang order o ayos o di naman kaya ay ang pagkakaroon at pagkawala ng isang bagay. guide map atbp. Malabon City: Mutya Publishing House. Kadalasan itong masasaksihan sa mga miyembro ng charity group kung inilalahad nila ang kanilang layunin sa paghingi ng tulong o donasyon. A. Kronolohikal na paraan. R. Paano at Bakit . Malabon City: Mutya Publishing House. et al. Paraang papaksa. Ang paraang ito ay tumutukoy sa paglalahad ng simula.. Layunin nitong maipakita ang isang bagay sa teritoryal na paraan. Narito ang ilang uri ng pag-oorganisa ng iyong sasabihing mensahe: 1. Ang isang mensahe ay maaari rin namang maorganisa sa paraang patuklas. Ang lohikal na paraan ay ang pagsasagawa gamit ang tiyak tungo sa pangkalahatang pananaw o kaya naman ay ang pangkalahatang pananaw tungo sa tiyak. (2010). Vergara | Pagsasalita Pahina 8 .F. Lohikal na paraan. Paraang motibasyonal. Ibig sabihin. madali hanggang pinakamahirap at iba pa na kung saan makikita ang pagsulong o debelopment ng isang bagay o pangyayari. Progresibong paraan.Sosyal at iba pa 8. 2. 5. 3. Akademikong Filipino Tungo sa Epektibong Komunikasyon. Sino. (2009). Bernales. Talasanggunian: Badayos.Politikal . Paraang patuklas. Saan. Ang mga mensahe ay maaari rin namang maorganisa sa paraang papaksa. 7. Gamit ang paraang pabilang at paalpabetikal. gitna at wakas.. Inc. Komunikasyon sa Akademikong Filipino. ang mensahe ay diretso na agad sa paksang sasabihin ng ispiker.. problema tungo sa solusyon o implikasyon. Paraang spatial.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA travelogue. lahat ng impormasyon ay kailangang nakaayos sa paraang organisado. Halimbawa nito ay ang paggamit ng mga sumusunod: . Ginagamit naman ito kung ang impormasyong ilalahad ay may kaugnayan sa heograpiya. P. 6. J. Sa pagsasaayos ng impormasyon. Inc. Kailan. 4.Ano. et al. puno‟t dulo ng pangyayari at iba pang mga kahalintulad na paraan. Sa paraang ito mahihinuha ang pagtalakay kaugnay sa isang simple hanggang kompleks na mga ideya.