MAKRONG KASANAYAN

:

PAGSASALITA
Lahat sila‟y may mataas na antas ng kakayahang magpahayag ng ideya ng kanilang naging kasangkapan upang umakit ng mga tagahanga at tagasunod. MGA PINUNO I. Abraham Lincoln – dating pangulo ng Estados Unidos, ay natanyag at nagiwan ng hindi na mabuburang bahagi sa kasaysayan hindi lamang sa Amerika kundi maging sa buong mundo. Hindi ,mataas ang pinag-aralan sapagkat wala siyang pormal na edukasyon at siya‟y mahirap na mamamayan lamang. Ang tagumpay ni Lincoln ay maiuugnay sa kanyang determinasyon na linangin at paunlarin ang kanyang kakayahang magsalita sa harap ng publiko. Dahil sa kakulangan ng “speech schools”, matamang inobserbahan at pinakinggan ni Lincoln ang paraan ng pagsasalita ng ibang tao kahit noong bata pa lamang siya. Hanggang sa kasalukuyan, ipiapalagay na ang kanyang Gettysburg Address at ikalawang Inaugural Speech ay ilan sa natatanging pinakamahusay na talumpati sa buong kasaysayan ng daigdig. II. Franklin Delano Roosevelt – nanatali sa White House nang apat na sunud-sunod na termino mula 1923-1945.

“Ang isang taong epektib na magsalita sa harap ng pangkat ng mga tao ay higit na madaling nakakakuha ng respeto ng ibang tao.” KAHULUGAN NG PAGSASALITA  Ito ay kakayahan at kasanayan ng isang tao na maihayag ang kanyang ideya, paniniwala at nadarama sa pamamagitan ng paggamit ng wikang nauunawaan ng kanyang kausap.  Pag-uusap ng dalawa o higit pang bilang ng mga tao: ang nagsasalita at ang kinakausap KAHALAGAHAN NG PAGSASALITA 1. Naipaaabot sa kausap ang kaisipan at damdaming niloloob ng nagsasalita; 2. Nagiging kasangkapan sa pagkakaunawaan ng mga tao. 3. Nakapag-aanyaya o nakikinig; at nakaiimpluwensya ng saloobin ng

4. Naibubulalas sa publiko ang opinyon at katwirang may kabuluhan sa kapakanang panlipunan upang magamit sa pagbuo ng mga patakaran at istratehiya sa pagpapatupad ng mga ito. 5. Madaling nakakakuha ng respeto ng ibang tao. KAHALAGAHAN NG PAGLINANG MABISANG PAGSASALITA NG KASANAYAN SA

Ang mga pangunahing pinunong natanyag sa kasaysayan ng daigdig ay may isang katangiang ipinagkatulad sa isa‟t isa. J.F. Vergara | Pagsasalita Pahina 1

Kailangang may sapat kang kaalaman sa gramatika. Kennedy – Isa sa mga susi ng kanyang tagumpay ay ang husay na ipinakita niya sa serye ng mga debateng ipinalabas ng mga programang pantelebisyon. John F. tinalo niya si Nixon sa nasabing halalalan. Kailangang mayroong kasanayan. garalgal na boses. III. retorika. Pahina 2 Nilinang niya ang kanyang kakaya han sa pagsasalita sa pamamagitan ng pagbibigay ng matamang atensyon sa mga malalayang simulain ng pagsasalita. tindig. kailangang alam mo ang paksa ng usapan. at balarila. IV. ------------------------o-------------------------J. Halos lahat ng kanyang talumpati sa radyo ay praktisado ng lubusan. pautal-utal o ang panginginig ang kakulangan niya ng tiwala sa sarili. Dahil sa kanyang epektib na pagsasalita. TIWALA SA SARILI – Ang isang taong walang tiwala sa sarili ay karaniang nagiging kimi o hindi palakibo. Kailangang may sapat siyang kasanayan sa pagpapahayag sa iba‟t ibang genre tulad ng pagsasalaysay. sa wika. mabagal na pananalita. Kailangang matatag ang damdamin at malawak ang kaisipan. KASANAYAN – Ang pagsasalita ay isang kasanayang maaaring linangin. Mapilitan man siyang magsalita paminsan-minsan. Maging ang kanyang mga kalaban sa pulitika ay umaming ang kanyang sunud-sunod na tagumpay ay nakaugat sa kanyang impluwensya sa kanyang tagapakinig. (May mga sitwasyon kasing nangangailangan ng presence of mind. sa iyong sariling kultura at maging sa kultura ng iyong kausap. paglalarawan atbp. 3. paglalahad. 2. Demosthenes – dakilang orador. Kailangan rin na may sapat kang kaalaman sa kultura ng pinanggalingan ng wikang ginagamit mo. Vergara | Pagsasalita .F. tanyag na isang Pautal magsalita ngunit tinuruan niya ang kanyang sarili magsalita nang tuluy-tuloy at tuwid sa pamamagitan ng pagtatalumpati sa harap ng hampas ng alon sa dalampasigan. inilalantad naman ng kanyang mahinang tinig.) Kailangang may sapat siyang kasanayan sa paggamit ng mga kasangkapan sa pagsasalita tuland ng tinig. KAALAMAN – Upang maging epektib na tagapagsalita. Kailangang may sapat siyang kasanayan sa pag-iisip ng mensahe sa pinakamikling panahon.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA MGA PANGANGAILANGAN SA MABISANG PAGSASALITA 1. Madalas na nagsusubo siya ng maliit na bato upang maituwid lamang ang kanyang pananalita. galaw at iba pang anyong di-berbal.

intensidad. at ulo. Kailangang bigyang-pansin ng tagapagsalita ang bigkas ng mga salita kasama nito ang tinis. kaalaman at damdamin ng mga partikular na kalahok. Vergara | Pagsasalita . lakas. Tindig – Sa isang tagapagsalita. Sa maraming pagkakataon. May bentahe ang isang tagapagsalita kung may kaalaman siya sa tamang pagtimpla ng tinig. Mahalaga ito upang paniwalaan siya ng kanyang awdyens at nakatutulong ito upang mas mapataas pa ng ispiker ang tiwala sa kanyang sarili. „ika nga. May mga sitwasyong nangangailangan ng malakas na tinig ngunit may ilan na mahinang tinig lamang. haba. ito ay pinaghihirapan at pinagyayaman. bagal at hinto ng pagsasalita. 2. ang kredibilidad ay hindi nakukuha sa mabilis na paraan. Ang maling pagbigkas ng mga salita ay maaaring magbunga ng ibang kahulugan. 4. Ang pananaw na ito ay isang mahalagang salik tungo sa mabisang pagsasalita. nararapat na may timbre na siyang nakakakuha ng atensyon ng tagapakinig.Kung wala nito. mula ulo hanggang paa. ang nagsasalita ay mukhang tuod o robot. Ang mga mata. Ang pagkilos ng mga ito ay maaaring makatulong o makasira sa isang nagsasalita MGA PANANAW SA PAGSASALITA 1. Tinig – Ito ang mahalagang puhunan ng isang nagsasalita. bilis. bagkus. Bigkas – Napakahalagang maging wasto ang bigkas ng isang nagsasalita. paa. lalo na sa isang pagtitipon o sa mga timpalak-pambigkasan napakahalaga ng tindig. MGA KASANGKAPAN SA PAGSASALITA 1. Kilos at Ekspresyon – Ang emosyon ng nagsasalita ay nailalantad sa kilos ng katawan at espresyon ng mukha. 2. 5. J. Sabi nga. intonasyon. Hindi magiging kapani-paniwala ang isang mambibigkas kung siya‟y parang nanghihina o kaya‟y siya ay mukhang sakitin. Kailangang siya ay magtaglay ng kawili-wili at kalugod-lugod na personalidad upang siya ay maging higit na mapanghikayat.F. Nararapat kasing maramdaman ng awdyens ang sinseridad ng ispiker Pahina 3 Ang mga ganitong tao ay mahirap na makaakit o makahikayat ng pagsang-ayon sa mga tagapakinig. Siguraduhing angkop ang kilos at ekspresyon habang nagsasalita upang ito‟y di magdulot ng kalituhan sa mga tagapakinig. Kumpas . PAMANTAYAN NG ISANG USAPAN Ang isang usapan o conversation ay isang prosesong pangkomunikasyon na kinasasangkutan ng dalawa o higit pang kalahok na gumagamit ng verbal o senyas na wika sa pagpapalitan ng kaalaman. kung kalian lumalakas at kalian humihina.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA Kinakailangang may tikas. diin. Ethos (Ethical) – Tumutukoy ito sa kredibilidad ng isang ispiker. 3. kinakailangan ang tinig ay maging mapanghikayat at nakakaakit pakinggan. Ngunit ang kumpas ng kamay ay kailangang maging angkop o tumutugma sa diwa ng salita o mga salitang binibigkas upang maging malinaw ang mensaheng nais iparating sa mga tagapakinig. pagpapahayag ng saloobin o damdamin na kung saan ay nakaapekto sa kilos o gawi. Pathos (Pathetic) – Tumutukoy naman ito sa emosyong hatid ng ispiker sa kanyang awdyens. sikolohikal. balikat.

Maging maayos sa pananamit at dumating sa takdang oras Maging magalang. 4. 4. gayon din naman sa pagiging makatotohanan ng kanyang sinasabi. Ang pag-uusap ay likas. PANGKATANG-TALAKAYAN Mga dapat tandaan kung kalahok sa pangkatang talakayan. huwag solohin ng isa sa alinman sa nag-uusap ang pagsasalita. huwag sasalungat sa katuwiran ng higit na nakararami. PAKIKIPAG-USAP Sa pakikipag-usap kinakailangang isaalang-alang ang: • • • • • Kailangang kakitaan ng paggalang sa isa‟t-isa. Iwasan ang maling pangangatwiran at pag-iisip. kinakailangan ng palitan ng ideya. 3.F. Pagbanggit sa kakapanayamin tungkol sa pangkalahatang paksa. MGA TEKNIK SA PAGBUBUKAS NG MABISANG USAPAN 1. 5. Mga pinakabagong balita Mga bagong impormasyon Mga kinagigiliwang gawin Mga opinyon. Iwasan ang pagtatanong na makaka-ofend sa kinakausap at mga katanungang sinasagot ng oo o hindi lamang. pananaw at paniniwala Mga pangyayaring pareho ninyong naranasan • • • • • 3. Magpasalamat sa kinakapanayam pagkatapos ng interbyu. 2. ang katotohanan ng mensaheng inilalahad ng ispiker ay dulot ng pagiging likas na matanong niya kaugnay sa mga nangyayari sa kanyang paligid. huwag manatiling tahimik. • • • • • • Pakinggan ang bawat sasabihin ng mga kasama sa pagtatalakayan. May matapat na layunin sa pakikipag-usap. at lugar na maluwag sa kakapanayamin. huwag matakot maglahad ng katotohanan. Magkaroon ng bukas na isipan. hindi lamang sa pananalita. 3. Logos (Logical) – Tumutukoy ito sa pagiging rasyonal ng isang ispiker. Sa pakikipag-usap. Pagtatala ng mga katanungan na maaaring itanong sa kakapanayamin. Huwag lilihis sa paksang pinag-uusapan na maaaring makapagpabagal sa talakayan. pagtatakda ng araw. oras. Kadalasan. makinig ng mataman at magpakita ng kawilihan. bukal at kusang-loob. Iwasan ang pagiging mapagmataas o makipag-alit sa mga kasama. Vergara | Pagsasalita . LIMANG KASANAYAN SA PAGSASALITA 1. Makibahagi. Ang pokus ng usapan ay may kinalaman sa interes at karanasan ng nag-uusap.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA • • Pakikipagtipan sa kakapanayamin. PAKIKIPANAYAM (INTERBYU) Mga dapat pakikipanayam: tandaan sa pakikipag-ayos/pagsasagawa ng • • • Ipahayag ang kamalian ng kalaban Ilahad ang walang katotohanang sinabi ng kalaban Talakayin ang mga kahinaang katibayan ng kalaban Pahina 4 J. PAKIKIPAGDEBATE O PAGTATALO Tungkol sa pagtuligsa: 2.

2. Memoryadong Pagsasalita Mula sa terminong memoryado. Alamin kung ano ang iyong mga kalakasan. Ang mga ito ay ang mga sumusunod: pagbasa ng isang itinakdang papel.F. Bigyan ang sarili ng isa hanggang dalawang minuto para makapag-isip. PAGTATALUMPATI May apat na pangkalahatang uri ng pagsasalita o pagtatalumpati. may paghahanda na sa ganitong tipo ng pagtatalumpati at kailangang memoryado o saulado ang pyesa bago bigkasin ang talumpati. Sa bahaging ito ang tagapagsalita ay gumagawa muna ng kanyang talumpati. gitna hanggang wakas. memoryadong pagsasalita. Uri ng Talumpati o Pagsasalita 1. Dagdag pa. Huwag payagang magtanong sa kanya ang kalaban kung siya ang nagtatanong. impromptu.MAKRONG KASANAYAN: • PAGSASALITA Pagbasa ng papel sa panayam o kumperensya Ito ang kasanayang pagsulat ng papel na babasahin sa kumperensya. ang isinulat 3. Pagbasa ng isang Itinakdang Papel Ito ay sinasabing pinakamahirap sa apat na paraan ng pagsasalita. J. Sa ibang pagkakataon. Mahirap ito dahil maaari itong makapagdulot ng pagkabagot ng awdyens. Sa ibang aklat. Isang halimbawa nito ay ang pagbasa ng hatol sa loob ng korte. Gabay sa pagbigkas ng biglaang talumpati: • • • • • Pag-aralan ng mabuti ang iyong paksa. katawan at wakas/konklusyon ay dapat na magkakaugnay at may kaisahan. Gumawa ng balangkas. Nagbubunsod din ito ng pagkawala ng eye-contact at pagiging monotone na anyo ng tinig. Impromptu Ito ay biglaang talumpati na binibigkas nang walang ganap na paghahanda. 5. ang pag-oorganisa ng mga ideya at ang pagsulat ng panimula. Tandaan ang iyong panimula at wakas. isa sa mga estilo ng pagsasagawa nito ay ang paggamit ng mga salitang hindi lantarang isinasangkot ang awdyens. maaari itong tawaging pinaghandaang talumpati. Samakatwid. Nagagawa kasi nitong alisin ang tuwirang kontak ng ispiker sa kanyang awdyens dahil nakapokus siya sa kanyang binabasa. Vergara | Pagsasalita . Di dapat magtanong ang dalawang tagapagsalita sa iisang tagapagsalita. Pahina 5 Ipahatid na wala sa paksa ang mga patunay at katuwiran ng kalaban Tungkol sa pagtatanong: • • • Magtanong tungkol sa talumpating kabibigay ng sinundang tagapagsalita. at ekstemporenyus. isinasagawa ng ispiker na magsalita kung saan nakaimbak na sa kanyang isipan ang lahat ng kanyang sasabihin mula sa simula.

2. 4. at laging dapat tandaan na siya ay nasa harap at pinakikinggan at pinanonood ng mga tao. Hindi naman tiyak o lubusan ang kahandaan ng tagapagsalita ngunit mayroon pa rin o taglay pa rin niya ang limitadong kahandaan. Tanging umaasa lamang siya sa mga impormasyong awtomatikong hatid ng kanyang isip. 3. hindi nauuna o nahuhuli sa dapat nitong paglagyan 5. May buhay at hindi matamlay – iba‟t-ibang sigla ang dapat taglayin ng mga kumpas 3. 4. kumpas ng kamay. 2. Vergara | Pagsasalita MGA KATANGIAN NG MABUTING KUMPAS 1. Ekstemporenyus Ito ang pagbigkas sa isang kompetisyon na walang tiyak na kahandaan sa pagbigkas. 3. Ang Tagapanood / Tagapakinig Higit na mabuting malaman ng isang mananalumpati ang uri at antas ng kanyang tagapakinig upang makapag-isip siya ng mabuting paraang gagamitin na makapupukaw sa atensyon ng mga ito at nang mahikayat ang mga ito na makinig hanggang sa wakas ng talumpati. kanyang pananamit. maging mulat sa istilo at intonasyon.MAKRONG KASANAYAN: • PAGSASALITA kaisipang nais iparating ng talumpati upang maipaabot ito ng malinaw sa mga tagapakinig. mahalaga ring malaman kung sino ang tagapakinig upang maibigay sa kanila ang talumpati at maging malinaw ang kahalagahan ng talumpati para sa kanila. Maluwag at maginhawa – higit na magandang tingnan kung natural ang pagkumpas at hindi naninigas 2. Mga itinakdang konsiderasyon para sa extempore: • • Limitado sa oras sa pagitan ng pagkuha ng paksa at sa mismong paligsahan Pagtatakda ng oras sa pagtatalumpati MGA DAPAT ISAALANG-ALANG SA PAGTATALUMPATI 1. Ang Talumpati Kailangang isaalang-alang ang nilalaman ng talumpati upang matukoy ang wasto at pinakamabuting paraan ng pagbigkas nito at higit sa lahat dapat matukoy ang layunin at J. ito ay tinatawag na spur of the moment kung saan ang ispiker ay binibigyan ng pagkakataong makapagsalita ng wala ni anumang kahandaan. kanyang asal sa entablado. Ang Mananalumpati Dapat isaalang-alang ng mananalumpati ang kanyang sarili sa harap ng kanyang tagapakinig.F. Angkop sa mga nakikinig – iayon ang mga kumpas sa uri at antas ng tagapakinig at ang laki/dami ng mga ito ANG TAKOT SA PAGSASALITA SA HARAP NG MADLA Pahina 6 . 5. Tiyak – tiyak ang pagtuturo sa tao o bagay na itinuturo 4. ang kanyang paraan ng pagbigkas ng mga salita. Nasa panahon – nasa tayming ang kumpas. KATANGIAN NG ISANG MAHUSAY NA MANANALUMPATI 1. Sa wikang Ingles. May magandang personalidad Malinaw magsalita May malawak na kaalaman sa paksang tinatalakay May kasanayan sa pagtatalumpati Mahusay gumamit ng kumpas Habang ikaw ay nagsasalita.

Magtiwala sa iyong sarili. kakatwang ideya o anyong pisikal. nauutal at hindi makapagsalita ng maayos kapag nakaharap sa maraming tao. 5. ang iyong kalakasan at kahinaan. isiping maging ang mga taong may depekto ay maari ring magtagumpay. maling bigkas. Tiyaking malinaw na mailalahad ang iyong mensahe sa pamamagitan ng paggamit ng mga simpleng salita at simpleng paliwanag. Isiping ang mga madlang tagapakinig ay palakaibigan at hindi mapanghusga. Hindi ka magkakaroon ng karanasan kung hindi mo susubukan. Pagiging alerto ng katawan at isipan ng isang ispiker kaugnay sa pagsasalita at interaksyon niya sa kanyang awdyens. Hindi maramdaman ng mga tagapakinig ang kataimtiman at katotohanan ng bawat salitang binibitiwan. Kakulangan o Kawalan ng pamilyaridad sa lugar o okasyon. Kaayusan ng buong kilos o galaw na inihahatid ng ispiker. Paminsan-minsan. Ang takot sa pagsasalita sa harap ng madla ay tinatawag na “xenophobia” o stage fright. Magpraktis ka ng magpraktis.F. Ang tuwirang pagtingin sa mata ng mga awdyens ay mahalagang salik din dahil nakikita rito ang sinseridad ng ispiker. Magkaroon ng marubdob na pagnanasang maging mahusay na tagapagsalita. pagiging kaaya-aya at kumbersasyonal na anyo ng pananalita ay nararapat ding isaalang-alang. Vergara | Pagsasalita . IBA’T IBANG DAHILAN SA STAGE FRIGHT • • • • • • Takot sa malaki at di-pamilyar na madlang tagapakinig. 6. Damdaming kakulangan o insekyuriti bunga ng anyong pisikal. Maging tuwiran sa nais mong sabihin. Ang kalinawan. MAKAPAGSASALITA NG MGA MUNGKAHI KUNG PAANO MAAYOS SA HARAP NG MADLA: • • • Magkaroon ng positibong pananaw. ang iyong J. Makikita kasi rito ang pagiging pursigido niya sa buong daloy ng pakikipagsalitaan. Di kaaya-ayang karansan sa pagsasalita sa harap ng madla. Pahina 7 KAHINAAN SA PAGTATALUMPATI • • • • Nauumid. Iwasan ang paulit-ulit na pagpapaliwanag. Kakulangan o kawalan ng kahandaan. Magdasal. ang iyong tagumpay at kabiguan. Kakulangan o Kawalan sa karanasan sa pagsasalita sa harap ng maraming tao. humingi ng lakas at dunong sa Poong Maykapal. Masyadong magalaw ang katawan at hindi nakapokus ang pansin sa mga nakikinig. 7. dahil lahat ng tagapagsalita ay kinakabahan sa mga unang segundo o minuto ng pagsasalita. huwag mong takasan. Masyadong mahina ang tinig at hindi sapat upang marinig ng lahat ang sinasabi ng mananalumpati. Ilan sa mga dapat tandaan tungo sa mabisang pagsasalita ay ang mga sumusunod: 1. 8. Isipin ding hindi nag-iisa. 3. Ito ang takot na mapagtawanan bunga ng maling gramar. Siguraduhing nagtataglay ng malakas na impak ang iyong mensahe at paraan ng pagsasalita. isiping kaya mong magsalita sa harap ng madla. gawing kontrolado ang kilos gayon din ang pagsasalita. 4. 2.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA kagandahan at kapintasan. Tanggapin mo ang iyong sarili. masagwang tindig o postyur. Harapin mo ang takot. Magsimula sa pagharap sa maliliit na pangkat hanggang sa malalaking madla. isiping may mahalagang ideya na ibabahagi sa madla. • • • • • TIPS SA MABISANG PAGSASALITA Ang pagsasalita ay kinapapalooban ng maraming salik upang maayos at mabisa itong maisagawa.

P. 4. (2009).Sosyal at iba pa 8. Ang paraang ito ay tumutukoy sa paglalahad ng simula. madali hanggang pinakamahirap at iba pa na kung saan makikita ang pagsulong o debelopment ng isang bagay o pangyayari. 7. Malabon City: Mutya Publishing House. Sa paraang ito mahihinuha ang pagtalakay kaugnay sa isang simple hanggang kompleks na mga ideya.MAKRONG KASANAYAN: PAGSASALITA travelogue. Ang mga mensahe ay maaari rin namang maorganisa sa paraang papaksa. Sa pagsasaayos ng impormasyon. Talasanggunian: Badayos. Narito ang ilang uri ng pag-oorganisa ng iyong sasabihing mensahe: 1. Malabon City: Mutya Publishing House. 5. Ibig sabihin. lahat ng impormasyon ay kailangang nakaayos sa paraang organisado. Kailan. Komunikasyon sa Akademikong Filipino.F. Layunin nitong maipakita ang isang bagay sa teritoryal na paraan. problema tungo sa solusyon o implikasyon. Sino. puno‟t dulo ng pangyayari at iba pang mga kahalintulad na paraan. Lohikal na paraan. Ang paggamit ng mga motibasyonal na lunsaran sa pagsasalita ay malaking tulong sa pagkuha ng atensyon ng awdyens. Ginagamit naman ito kung ang impormasyong ilalahad ay may kaugnayan sa heograpiya. 3. Gamit ang paraang pabilang at paalpabetikal. Bernales.. et al. Progresibong paraan. Kadalasan itong masasaksihan sa mga miyembro ng charity group kung inilalahad nila ang kanilang layunin sa paghingi ng tulong o donasyon. Saan.. Inc. Paraang motibasyonal. Ang isang mensahe ay maaari rin namang maorganisa sa paraang patuklas. 2. ang mensahe ay diretso na agad sa paksang sasabihin ng ispiker. PARAAN NG PAG-OORGANISA NG MENSAHENG SASABIHIN Upang maging mabisang ispiker. guide map atbp. (2010). Halimbawa nito ay ang paggamit ng mga sumusunod: . Ang lohikal na paraan ay ang pagsasagawa gamit ang tiyak tungo sa pangkalahatang pananaw o kaya naman ay ang pangkalahatang pananaw tungo sa tiyak. J. 6. Paraang patuklas.Politikal . Akademikong Filipino Tungo sa Epektibong Komunikasyon. A. et al. Isinasagawa ito sa paksang maaaring maipakita ang order o ayos o di naman kaya ay ang pagkakaroon at pagkawala ng isang bagay. R. Inc. Paraang spatial.Ano. Paraang papaksa. Kronolohikal na paraan. Vergara | Pagsasalita Pahina 8 . maaaring magamit ang pagbilang kung saan maaari mong lagyan ng bilang ang pagkakasunod-sunod ng iyong sasabihin nang sa gayon ay madali mong matutunton ang lahat ng impormasyon.. Paano at Bakit . gitna at wakas.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful