I.

SUYUAN SA TUBIGAN Ni: Macario Pineda Mga Tauhan: Ka Teryo – Pangunahing tauhan Ka Albina – Ina ni Nati, Pangalawang tauhan. Nati – Anak ni Ka Albina. Pilang – Pamangkin ni Ka Albina. Ore – Manliligaw ni PIlang. Pastor – Manliligaw ni Nati Ka Impong, Ka Imong, Ka Inso, Asyong, Toning, Pakito, Filo – mga magsasaka Tagpuan: Sa tubigan ni Ka Teryo Sa silong ng Punong Kahoy

II. III.

URI NG PANITIKAN: Maikling Kwento BUOD NG KWENTO:

Si Ka Albina ay may isang anak, siya si Nati. Ang kaniyang pamangkin ay si Pilang. Sila ay magkakasama upang lumusong sa landas patungo sa tubigan ni Ka Teryo. Si Ka Teryo ay hindi makakalusong dahil masidhi na naman ang kaniyang rayuma. Habang nag-uusap sina Ka Impong, Fermin at Ore tungkol kay Ka Teryo, nilingon ni Pakito ang dalawang dalaga sina Nati at Pilang. “Kaya pala mukhang mabigat lang ang mga mat ong na iyan. Marahil kay raming pagkain”, wika ni Pakito. Nagtawa si Nati. Si Pilang ay walang imik at tila matamang pinagmamasdan ang landas na tinatalunton. Pinamulahan ng mukha si Pilang ngunit kahit ngiti ay wala siyang isinalo. Patuloy ang banayad ng paghakbang. Tila lalong mapuputi ang mga binti sa ibabaw ng putikang landas. Si Ore ay napansin ang dahan-dahang pagpapatihuli. Tila may malalim na iniisip ang binata ni Ka Inso. Nalingunan ni Pastor na nakaupo sa tabi ni Pilang at tumutulong sa dalaga sa pag-aayos ng mga kasangkapang gagamitin. “Huwag na, Pastor”, wika ng dalaga. Piniritong kamote at kape lamang naman ang ihahain. Kaya na naming ito. Bakit mo naman tinatanggihan ang aking pagtulong? Tanong ni Pastor. Nang yumuko si Pilang upang hanguin ang iba pang kasangkapan ay nakitang sumulyap ang binata sa dalaga. Si Ore ay nakaupo at tila ang kanyang guyurang pinagdurugtong lamang ang kanyang nakikita. Mapula na mapula ang mukha ni Ore. Lumapit naman si Pastor kay Pilang. Kitang-kita nang abutin niya ang tasa ng kape at kusa niyang sinapupo ang mapuputing daliri ng dalaga. Kaunti nang maligwak ang kapeng mainit. “Salamat” wika ni Pastor. Kumislap ang mga mata ni

. Nagpapatakbo ng kalabaw na nakasingkaw na sa araro ang binate ni Ka Gabino. Nangingibabaw din sa kwento ang kasimplihan at kapanatagan ng pamumuhay sa baryo. Tinanaw si Pastor. Ang pag-ibig na ito ay dumanas ng pagsubok o balakid. Ang kanilang kilos o galaw at paraan ng pagsasalita ay marahan. At mula sa kinatatayuan ang mga binti ni Pilang ay tila lalong mapuputi. Naupo si Ore. At humihiyaw “Kaunti na akong mahuli sa pista. Akala nila’y kay Ore ibibigay yaon. Pansining maligaya ang bawat isa kahit na salat sa karangyaan ang kanilang pamumuhay. Si Nati ang nagbigay ng kape at kamote kay Ore. Mayroon pang isang tasang kape na tinimplahan ni Pilang ng asukal. . Makisig dangan kasi ang kalakian ni Pekto. Malinis na malinis na ang mga palad ni Ore ay kuskos pa rin siya ng kuskos. Ngunit si Ore ay kay Nati lumapit. At doon sa kinauupuan ng binate – ilang hakbang ang layo sa karamihan – doon siya dinulutan ni Pilang. banayad at kakikitaan ng katimpian at kagawasan sa puso at sa isip. kumakain na siya sa tabi ng dalawang dalaga. Higit nilang pinahahalagahan ang pakikipagkapwa-tao at pagtutulungan kaysa sa pagkamal ng maraming pera. kaunti na akong mahuli…” Kaysaya ni Pekto at kayliksi niya sa pag-aangat ng kanyang araro kung nilalampasan niya ang mga pilapil.Pilang ngunit di siya nagsasalita gaputok man. Romantiko ang kabuuang disenyo ng kwentong “Suyuan sa Tubigan” dahil isinalaysay ng may-akda ang kwento ng lihim na paghanga at pagliligawan nina Ore at Pilang. Habang kumakain ang tatlo lumapit si Pilang sa binate. TEORYANG PAMPANITIKAN Romantisismo – pumasok ang teoryang ito sapagkat ito’y tumutukoy sa pagiibigan ng magsing-irog. Pagkatapos ng kainan ay nagsipagkisaw ang lahat. Lumapit si Ore sa kinatitingkayaran. Ang bawat tauhan ay katangi-tangi dahil sila ay mababait at magagalang. Si Ore naman ay dahan-dahang lumapit. Ano kaya ang sinasabi kay Ore? Nang muling tumanaw. At siyang pagdating ni Pekto. Naging saksi ang persona at ang paglilinang sa tubigan sa lihim na pagliligawang ito. Nakitang kumikislap ang ngipin ni Pilang. IV. tila ngibsan na ng hirap si Ore. Si Pekto ang may sabi na kung mayroon daw suyuan sa tubigan ay tila may pista ang mga magsasaka. ilang hakbang ang layo kina Nati at Pilang. Pastor at Nati. PAGSUSURI A. Mapulang-mapula ang kaniyang mukha at paulit-ulit na ikinukuskos ang mga palad sa kaniyang pantalong maong. Pansinin ding inosente at marangal ang pagliligawan o pag-iibigan sa kwento.

malinaw ang motibo ng kwento. itanghal ang lalawigan o baryo bilang isang katangi-tanging pook kung saan ang bawat isa ay tapat may paggalang sa isa’t-isa. Sa ganitong paraan. C. Ang bawat tauhan ay katangi-tangi. lalong-lalo na iyong nauukol sa pagliligawan at pag-iibigan. nararamdaman mo kung ako ang iyong binabasa. V. Ang pamagat ng kwentong “Suyuan sa Tubigan ay tungkol sa pagliligawan at pag-iibigan ng magsing-irog. Layunin din ng kwento na gawing ehemplo ang uri ng kanilang pamumuhay. Ang pagliligawan nina Ore at Pilang. banayad. Sinusuri ni: OLYMPIA A.Sa ganitong paraan. DIMENSIYONG GINAMIT NG MAY-AKDA KULTURAL – ang pagliligawan ng mga binata’t dalaga ay nabibilang sa kultural sapagkat ito ay may pagkaromantikong pagliligawan at pag-iibigan. REAKSIYON Sa unang salaysay ng tagpo sa kwento. At ito’y winakasan ng “nakala excited” na pangyayari upang lalong mahikayat ang mga mambabasa. at kakikitaan ng katimpian at kawagasan ng puso at isipan. B. taglay nito ang bisang pandamdamin. BISANG PAMPANITIKAN Batay sa aking pagsusuri. Sa ganitong paraan tiyak na maaantig ang damdamin ng mga mambabasa. sila’y mababait at magagalang. Pastor at Nati ay napakaromantiko dahil sa kanilang galaw sa kwento. ipinakita ang lihim na paghanga nina Ore at Pastor kina Pilang at Nati. Ang daloy ng kwento ay maganda sapagkat ang mga binate ay ginagalang ang mga dalaga. Isinalaysay din dito ang kwento ng lihim na paghanga ng mga lalaki sa mga babae. Nagpapakita rin ito na marangal ang pagliligawan o pag-iibigan sa kwento. Ang kanilang kilos o galaw at paraan ng pagsasalita ay marahan. Habang binabasa ang kwento. lalung-lalo na iyong sa pagliligawan. Nailahad sa pinakahuling parte ng istorya ang pinaka “exciting” at pinakamasayang pangyayari sa kwento sa pamamagitan ng pagpapakita ng masaya at maayos na pagliligawan ng mga binata’t dalaga. nililigawan ito ng maayos na paraan upang maganda ang kahihinatnan ng kwento. ito’y nagpapakita ng paggalang sa ating kultura dahil ginagawa pa rin natin ang mga ito hanggang ngayon. OSIAS BSED III-A FILIPINO Pinuna ni: Madam WILMA GUZMAN Professor Wika at Panitikan sa Makabagong Henerasyon FILIPINO III . Layunin din ng kwento na gawing ehemplo ang muri ng pamumuhay.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful