PANIMULA

Mapapansin nating lahat na unti-unti nang nauubos ang mga isda sa karagatan. Ayon sa mga kwento ng mga matatanda napakasagana pa raw noon sa lamang dagat, subalit ngayon bakit napakahirap nang makahuli sa pamamagitan ng lambat o bingwit? Dahil sa mga katanungang ito, napag-isipan kong manaliksik tungkol dito… ano nga ba ang dahilan? Bakit sa laot na lang nakakahuli ng mga isda? Napakaraming kasagutan sa katanungan kung bakit, nariyan na ang panghuhuli ng isda sa pamamagitan ng cyanide, muro-ami, at marami png iba… Ngunit ang dynamite fishing ang napag-tuunan ng aking pansin kaya ito ang aking ilalahad sa mga susunod na pahina…

Sinabi ni Perez na ang dynamite fishing at ang lambat na masinsin ang butas. ang isa sa mga dahilan kung bakit wala ng mahuling isda. “Dapat magkaroon tayo ng self sufficiency sa pangingisda nang sa ganun ay hindi maapektuhan ang mga fishing grounds. ang dynamite fishing ang isa sa mga gawaing ito.2 I. director ng BFAR sa pagdalaw nito sa Navotas Fish port noong Miyerkules ng umaga. Bakit Nauubos na Ang Mga Isda? Sinisisi ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ang illegal fishing sa kung bakit nangongonti ang mga isdang nahuhuli sa mga karagatan at ilog. kaya wala na halos mahuling isda.” paliwanag ni Perez. Maging ang mga ilog tulad na karaniwang pinangingisdaan ay napabayaan na rin at tinatapunan ng basura. Barcala II. “Imagine kapag gumamit ka ng dinamita kahit maliliit na isda nadadamay sa pagsabog. Isa sa ang Navotas fish port sa pinakamalaking pantalan sa bansa.” paliwanag ni Perez. kahit malit na isda hinuhuli rin. Ano Ang Dynamite Fishing? Marami sa ating bansa ang pumapasok sa mga illegal na gawain para lang kumita ng pera. Ang mga gumagawa nito ay yong mga taong malapit sa karagatan. Yun namang gumagamit ng lambat na masinsin ang butas. Ito ang tinuran ni Asis Perez. . – Orly L.

Kapag nasira ang mga ito magkakaroon tayo ng kakulangan sa yamang dagat at ang ibang mga mangingisda ay mawawalan ng hanapbuhay. Ang coral reef ay nagsisilbing tirahan at protection ng mga bata pang isda. Lamang Dagat – Ang mga isda at iba pang lamang dagat ay lubhang naaapektuhan ng mga kemikal. 3. . Sapagkat nauubos na ang mga coral reefs hindi na sila dumarami. III.3 Ang dynamite fishing ay isang paraan ng paghuli sa mga isda. Epekto ng Dynamite Fishing A. Pagkasira ng Coral Reefs – kapag itinapon ng mangingisda ang dinamita sa dagat malaki ang posibilidad na tamaan nito ang coral reef. Ang karamihan sa kanila ay nababawasan ang abilidad upang makalangoy. 2. Ito rin ay isang illegal na gawain na madalas ginagawa ng mga taong naniniwalang ito ang pinakamainam na paraan ng pangingisda. Ang iba pang epekto ay napapadali ang buhay at nahahadlangan ang paglaki. Ang dynamite fishing ay hindi lang ginagawa sa Pilipinas ngunit maging sa ibang panig ng daigdig. Epekto Sa Kalikasan 1. Ito ay gumagamit ng pampasabog na pumapatay sa mga isda at iba pang lamang dagat. Maraming Mawawala nang Lahi ng Isda– Sa mga nakalipas na taon marami ang mga isda sa dagat ngunit dahil sa mga illegal na gawaing ito marami ang nawawala ng mga isda.

mga patrolya ng . ang iba ay namatay. IV. Batangas. puting peklat na lang sa ilalim ng dagat ang iniwan ng putok at cyanide." mga code sa dinamita. suwerte pa nga ang mga yon. Ilang kamag-anak na nila ay naputulan ng braso. Palawan. Sa Puerto Prinsesa. Sa Nasugbu. Ano ang ginagawa nila ngayon? Balik sa pangangawil dahil yumabong na muli ang laman-dagat. nakita nilang maganda ang huli dahil walang "bung-bung" o "bigas-bigasan. Kawalan ng Hanap-Buhay – Sa paglipas ng panahon kapag patuloy ang ilegal na gawaing ito mauubos ang mga isda. Kung kaya’t hindi pinapahintulutan ng gobyerno ang ganitong uri ng pangingisda. huminto na sila dahil takot maputukan. 2. Epekto Sa Tao 1. Karamihan ay volunteer pa man din ng bantay-dagat. Lason sa Katawan ng Tao – ang kemikal na ginagamit sa paggawa ng dinamita ay hindi maganda sa kalusugan ng tao. at kapag nagkaganun marami ang mawawalan ng hanapbuhay na maaaring dumagdag p asa suliranin ng ating bansa. Nilisan nila ang mga kinalakihang baryo sa Bicol at Quezon dahil wala nang bahurang tirahan ng isda.4 B. Paano Ititigil ang Dynamite Fishing? Inusisa ni Jarius Bondoc ang ilang dating dynamite fishers.

At yung ibang samahan nila. Maaring maubos ang pagkain ng mga susunod na henerasyon. Di lang takot maputukan o tuwa sa magandang huli ang sanhi ng pagbabago Meron din silang mga opisyales na mahigpit magpatupad ng batas. Yung ibang bantay-dagat. pangunahing tungkulin ng meyor at barangay chairman sa mga baybayin ang pagsupil sa ilegal na paraan ng pangingisda sa loob ng 15 kilometro mula pampang. Tinataya ng World Fisheries Center na 90% ng lamang-dagat sa Pacific Ocean ay inani na mula nung World War II. At meron silang mga naasang NGOs (nongovernment organizations) sa komunidad na nagturo at nagpautang ng puhunan para sa sideline. Magkaisa lang ang mga mangingisda. Ayon kasi sa Fisheries Code. may sideline na pagpapalaki ng green lapulapu sa fish cage o seaweeds na ine-export bilang carageenan. may speedboat pa galing sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources. Inuubos pa ng dinamita at lason ang nalalabi.5 maliliit na mangingisda laban sa pagpapasabog o pamamasok ng commercial fishing vessels sa municipal waters. May oras pang magbago at baliktarin ang epekto ng mapanirang pangingisda. local officials at NGOs para ituwid ang lahat at alagaan ang kalikasan. .

Sa kalusugan ng tao naman. Ang masamang dulot nito sa kalikasan ay ang pagkasira ng mga coral reefs na tahanan ng mga isda. kapag nawalan ng tahanan ang mga isda hindi na sila dadami kasi malalantad sila sa mga predators at mauubos sila. ang mga isdang nasabugan ng dinamita ay napapasok ng mga lasong kemikal na nanggagaling sa mga materyales na ginagamit sa paggawa ng dinamita. Marami ang masamang epekto nito sa kalikasan at sa kalusugan. Maging ang dagat ay nalalason rin ng mga kemikal na ito at kapag pumasok ito sa katawan ng isda o tao ay maaaring ikamatay o magkasakit ang mga ito. yaong mga mangingisdang gumagamit nito ay kailangang tumigil na sa kanilang masamang gawain sapagkat tayong lahat ang magkaka-problema pagdating ng panahon. .6 KONKLUSYON Ang dynamite fishing ay isang paraan ng panghuhuli ng isda gamit ang dynamita. Napakalaki ng epekto nang ganitong uri ng pangingisda. pinapasabog ito sa karagatan at sa pamamagitan nito mas madaling manguha ng isda sapagkat nakalutang na ang mga isdang nasabugan ng dinamita.

ph/2012/03/11/bakit-nauubos-na-ang-isda/ http://www.wordpress.net.7 BIBLIYOGRAPIYA Internet: http://www.com/effects-of-dynamite-fishing/ .balita.com/opinyon/212953/paano-ititigil-ang-dynamite-fishing http://ischoolpjborongan.philstar.

8 .