P. 1
May Dalawang Uri Ng Kaantasan Ang Paghahambing

May Dalawang Uri Ng Kaantasan Ang Paghahambing

|Views: 85,627|Likes:
Published by Menac Agar Olim

More info:

Published by: Menac Agar Olim on Jun 01, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/02/2016

pdf

text

original

May dalawang uri ng kaantasan ang paghahambing: 1.

Paghahambing na magkatulad- ginagamit ito kung ang dalawang pinaghahambing ay may patas na katangian. Ginagamitan ito ng mga panlaping kasing, sing, magsing, magkasing okaya ay ng mga salitang gaya, tulad, paris, kapwa at pareho.

2. Paghahambing na di-magkatulad - ginagamit ito kung ang pinaghahambing ay may magkaibang katangian. May dalawa itong uri: a. Pasahol- kung ang hinahambing ay mas maliit, gumagamit ito ng mga salitang tulang nglalo, di-gaano, di-totoo, di-lubha o di-gasino

b. Palamang- kung ang hinahambing ay mas malaki o nakahihigit sa pinaghahambingan, gumagamit ito ng mga salitang higit, labis at di-hamak.
"ANG ALAMAT NG MINA SA BAGUIO" Tinipon at iginuhit ni Boy F. Madriguera Matagal na panahon na ang nakaraan, may isang kabataang lalaki na labis na iginagalang ng matatanda. Siya ay si Manto. Pinamumunuan niya ang isang nayon ng mga Igorot na kilala sa tawag na Suyok. Bukod sa malakas ay matapang si Manto kaya naman mataas ang pagtingin sa kanya maging ng matatandang pantas. Ang Suyok ay isang tahimik na komunmidad kung saan may tapat na malasakit sa kanilang kapwa ang mga naninirahan ditto. Malaki ang takot nila sa kanilang Bathala kung paanong malaki rin ang kanilang pagmamahal ditto dahil sa tuwina ay maganda nilang ani. Isa sa paraan nila ng pagpaparangal sa mga anito ay ang pagdaraos ng kanyao. Halong lingo-linggo ay nagdaraos ng kanyao ang mga taga-Suyok. Nagpapatay sila ng mga baboy-ramo na kanilang inihahanda. Nagsasayaw sila at umaawit bilang papuri sa mga anito.

Nagging isa itong matandang hukluban. Matapang si Manto pero ng sandaliing iyon ay kinilabutan siya. Nagtaka si Manto nang hindi man lang tuminag ang uwak nang lumakad siya palapit rito. Bumalik si Manto sa nayon. Lumukob ang takot sa lahat ng mga taga-Suyok. Napatda ang lahat nang masaksihan ang pagbabago ng anyo ng baboy-ramo. Tulad ng mga nasasakupan ay waring umurong din ang kanyang dila.” Ipinagbilin rin ng matanda na sukluban ito ng isang malaking palayok habang ipinagdiriwang nila ang kanyao. Marahil. Nagkakaisnag kumilos ang lahat. Pinabalik sila ng matanda sa ikatlong araw. Pagkatapos noon ay lumipad na ito. Sinabi pa nitong gagantimpalaan ang kanilang kabutihan at katapatan sa Bathala. sa kanyang paglalakad ay nakakita si Manto ng isang daraanan at parang hinihintay siya. Nagsalita ang matanda.Isang araw ay naisipan ni Manto na magpunta sa gubat para mamana ng ibaon. Ang kababaihan naman ay naghanda ng pinakamasasarap na putahe. Isang malaking baboy ang hinuli nila at inialay sa Bathala upang kung sakali man at galit ito ay agad na mapawi. Ipinaalam sa lahat ang pagdaraos ng espesyal na kanyao. Ipinaalam niya sa matatandang pantas ang nagging karanasan. anila. Hindi niya kayang ipaliwanag kung anon ang nararamdaman. Sinabi sa kanila na huwag mangatakot. Isang magandang altar ang ginawa ng kalalakihan. “Maglagay kayo ng isang tasang kanin at ilagay sa aking tabi. Ang ibon ay tumitig kay Manto at bago pa siya nakakilos ay tumango ito sa kanya ng tatlong beses. Nang araw na iyon. “Isa lamang ang aking pakiusap. Eksperto siya sa pamamana at walang nakaliligtas sa kanyang busog at palaso. Ang sabi ng mga ito ay maaring sugo ng kanilang Bathala ang ibon.” anang matanda. Lalo siyang nagtaka nang mapalapit sa kinatatayuan nito. . Maging si Manto ay hindi nakapagsalita. Noon din ay nagpakalat ng utos si Manto sa buong nayon ng Suyok. ay ipinaaalala nito na kailangan na nilang magdaos ng kanyao.

Makaraan nilang alisin ang pagkakataklob ng palayok ay nakita nila ang isang munting punongkahoy.” mahigpit nitong bilin. Nag-usap ang mga taga-Suyok. pero ano ang inyong ginawa? Ibinigay ko sa inyo ang gintong puno upang umunlad ang inyong buhay. Hindi napigil ni Manto nang kunin ng kalalakihan ang kanilang mga itak at mga palakol. Unti. Kakaiba iyon dahil isa itong gintong punongkahoy! Mula sa ugat hanggang sa pinakamaliit na sanga at dulo ng mga dahon ay lantay itong ginto. Pero gayon na lang ang sindak nila nang biglang kumidlat ng napakatalim at kumulog ng ubod-lakas kasabay nang pagbuwal ng puno. May nagpanukala na putulin na ito at paghatian ng lahat ng tagaroon. Nawala ang pagbibigayan at pagmamalasakitan.” . Maaari ninyong kunin ang bunga nito pero hindi ninyo maaaring galawin o sugatan man lang ang katawan nito. Ipinaalala niya ang tungkol sa bilin ng matanda. Pinigil ni Manto ang mga Igorot. maging sakim at mawalan ng pagmamahal sa kapwa. Naging mahirap na kasi sa kanila ang pag-akyat ditto para kunin ang mga bunga nito at mga dahon. Pinagmitingan nila kung ano ang pinakamainam na gawin sa puno. Ang lahat ng ibinilin ng matanda ay mahigpit na tinupad ng mga taga-Suyok. Ang iba naman ay kumuha ng matalas na sibat. Malaking kayamanan ang dumating sa kanila at labis-labis ang kanilang ligaya. Nayanig ang lupa at bumuka sa mismong binagsakan ng puno. Sa halip. Pagkaraan ng tatlong araw ay bumalik sila sa lugar kung saan nagpakita ang matanda. Nagdiwang ang mga tao.“Makakakita kayo ng isang uri ng punongkahoy na hindi pa niny o nakita sa buong buhay ninyo. Ang iba naman ay pilit na pinaluwag ang lupa sa pagitan ng mga ugat ng puno. Tinaga ng iba ang puno para mabuwal ito. ito pa ang naging sanhi para sumama ang inyong mga ugali. Pero sa pagkakataong iyon. Sa ginawa ninyo ay parurusahan ko kayo. nangibabaw na ang kasakiman ng mga tao at ayaw nang making sa kanya. ang mga nasasakupan ni Manto na dating simpleng mga tao ay nagging mapag-imbot at mga sakim. “Ginantimpalaan ko ang inyong kabutihan. Tuwang-tuwa ang mga tao dahil malapit nang mabuwal ang puno. Ilang panahon pa at mabilis nitong pagtaas ay halos umabot na ang dulo nito sa langi. Samantala ay patuloy sa pagtaas ang puno.uni.

tiyang. Nang makarating sa Monawon. nakukuha lamang sa pamamagitan ng paghuhukay ng lupa ang mga minang ginto sa Baguio. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon . Tuwaang. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal. isang nakapagsasalitang ibon. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. anang matanda ay hindi na nila ito basta makikia. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan.Dahil sinaktan ng mga taga-Suyok ang puno. Kailangan daw paghirapan ng mga tao ang paghuhukay bago muling makakuha ng ginto. babala ng kanyang tiyahin. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Napagmaang na lamang ang mga taga-Suyok nang Makita nila ang unti-unting paglulon ng lupa sa gintong puno. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Tuwaang. Hindi ako natatakot sa kahit ano. Hindi mo naiintindihan. tiyang. Huwag kang mag-alala. Huwag kang pumunta. Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Mula noon.

Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Huling dumating ang lalaking ikakasal. At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. ay isang mahabang tula na nagsasalaysay ng mga kabayanihan ni Tuwaang.at ang Binata ng Sumisikat na Araw. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. na ang ibig sabihin ay mga bayani. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. sabi ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Ang Tuwaang. Tumulong si Tuwaang. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. babala ng babae. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. epiko ng mga Bagobo. Nagsimula ang seremonya sa pag-aalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. gitara at gong. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. Hindi siya marunong lumaban ng patas. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Tinitigan ni Tuwaang ang babae. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Si Tuwaang ay .

Kaya napilitan siyang humingi ng saklolo kay Tuwaang at kay Batooy. Hindi pa gaanong natatagalan ang pag-uusap ni Tuwaang at ng dalaga ng Buhong ay dumating naman ang Binata ng Pangumanon. hindi rin napigil si Tuwaang sa gagawin niyang pagsaklolo. dinulutan ang dalawa ng itso at sila'y ngumanga. subalit nais kunin ng Binata ng Pangumanon ang dalaga sa dahas. Malaki naman ang pag-ayaw ng dalaga. Para lamang tumatabas ng puno sa isang tubuhan at sa ilang saglit nakabulagta nang lahat ang mga kawal at tauhan ni Batooy. dahil sa kagandahang lalaki ni Tuwaang ay halos hinimatay ang mga tao sa laki ng paghanga sa binata ng Kuaman.siyang puno ng Kuaman. Nagpaalam si Tuwaang sa kapatid niyang babae na kinagigiliwan iyong tawaging Bai. ang dalaga ng Buhong. Nagkagusto ang binata ng Pangumanon sa dalaga. lakas at kakisigan. Pumunta si Tuwaang at ang Binata ng Pangavukad sa lupain ni Batooy. Pumanhik si Tuwaang at sa laki ng pagod dahil sa paglalakbay ay nakatulog siya sa pagkakaupo sa tabi ng dalagang may lambong ng kadiliman. . Tinawagan ni Batooy si Tuwaang. Hinintay niya si Tuwaang upang dito sabihin ang kanyang malaking suliranin. Isang araw tumanggap si Tuwaang ng balita na may isang dilag na nagmula sa kalangitan ng Buhong na nakarating sa kaharian ni Batooy upang humingi ng tulong. Balita siya sa katapangan. Dumaan muna si Tuwaang sa lupain ng Binata ng Pangavukad. Nang magising si Tuwaang. Pagdating nila roon. Ang pagdudulot ng itso sa panauhin ay kaugalian ng mga Muslim. ibig niyang tulungan ang nasabing dalaga. Ang karaniwan niyang sasakyan ay hangin. Ngunit sa pagkakataong ito'y humingi siya ng pasintabi sa hangin na hindi ito ang gamiting sasakyan sapagkat siya'y nagmamadali. Mula pa ng dumating sa lupain ni Batooy ay walang nais kausapin ang dalagang may lambong ng kadiliman. Walang taros na pinagtataga ng Binata ng Pangumanon ang tauhan ni Batooy. Sumakay si Tuwaang sa kidlat. Dinulutan si Tuwaang ng itso (ikmo at bunga). Ayaw mang pumayag ni Bai sapagkat ang gagawin ni Tuwaang ay lubhang mapanganib.

Itinapon ni Tuwaang ang puluhan nito at kaagad na tumulong ang punong malivutu. Pinasan ni Tuwaang sa magkabila niyang balikat ang dalagang Buhong at ang kapatid na si Bai at pumunta rin sila sa Katu-san. ~ang pang-abay na pamaraan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad kung paano ginanap ang kilos o pangyayaring isinasaad ng pandiwa~ ~yun lang p0h!!~ ~halimbawa: 1. Ginamit naman ni Tuwaang ang iba pang sandata niyang palihuma. Tinawagan ng Binata ng Pangumanon ang kanyang patung. Iniuwi ni Tuwaang ang dalaga sa Kuaman. Ito'y isang dangkal na bakal na ipinulupot kay Tuwaang. Inilulan ni Tuwaang sa sinalimba. Pagdating nila sa Kuaman ay may ligalig na nagaganap.Nanaog si Tuwaang at nagharap ang dalawang malakas at makapangyarihang lalaki. Ngumanga si Tuwaang at ibinuga ang tabug ng nganga sa mga tauhan ni Batooy at sila'y nabuhay na lahat. Pagkatapos na magapi ni Tuwaang ang kalaban.Tiklop tuhod siyang humingi ng tawad. Inunat ni Tuwaang ang kamay at namatay ang apoy. minabuti niyang doon na sila sa bayan ng Katu-san manirahang lahat. Nang magkaubusan na sila ng mga armas. . isang ginituang sasakyang lumilipad ang lahat niyang tauhan. Sa lakas ng pagtatagaan ay naputol ito. Nang sasayad na ang katawan. ang lupaing walang kamatayan. Hindi nasaktan si Tuwaang. Gayon din ang nangyari sa binata ng Pangumanon. Sinunggaban naman ni Tuwaang ang Binata ng Pangumanon at tinangkang ihampas sa malaking bato. At sabay na nagtapon ng baling puluhan ang dalawa at ito'y naging punong maunlapay. ang bato ay naging alabok. Tinawagan naman ni Tuwaang ang kanyang patung at nagliyab ang binata ng Pangumanon at namatay. gayon din ang balaraw hanggang nabali rin sa puluhan ang mga ito. sinunggaban ng Binata ng Pangumanon si Tuwaang at ibig durugin sa kanyang binti. Ang patung ay bumuga ng apoy. Ginamit ni Tuwaang ang kanyang kampilan.

at gagawin ang kilos sa pangungusap. kina o kay. kung. mamaya. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na mayroong pananda ang "Kailangan mo bang pumasok nang araw-araw?".. Ginagamit ang sa kapag ang kasunod ay isang pangngalang pambalana o isang panghalip. Halimbawa ng may pananda ang nang. at nagsasaad ng dalas. sandali. at iba pa. Mayroon itong tatlong uri: may pananda." Ang pangabay na pamanahon na nagsasaad ng dalas ay mayroong mga salitang katulad ng araw-araw. ngayon. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na walang pananda ang "Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng dulang Pilipino. Ang walang pananda ay mayroong mga salitang katulad ng kahapon. mula. Halimbawa nito ang "Nagpunta sa lalawigan ang mag-anak upang dalawin ang kanilang mga kamaganak. ito ay nagsasabi kung saan ginawa. sa. tuwing umaga. ginagamit naman ang kay at kina kapag ang kasunod ay pangngalang pantangi na pangalan ng isang tao. Halimbawa na ang mga pangungusap na "Maraming masasarap na ulam ang . Mga uri ng pang-abay [ Kabilang sa mga uri ng pang-abay ang mga sumusunod: Pang-abay na pamanahon Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa.. ~. kangina. kapag."[2] LOL Pang-abay na panlunan Ang pang-abay na panlunan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad ng lugar kung saan naganap ang pangyayari. o pangyayarihan ng kilos sa pandiwa. buhat.. at iba pa. umpisa. Isang halimbawa ng paggamit na ganito ang "Tuwing buwan ng Mayo ay nagdaraos kami sa aming pook ng santakrusan. tuwing. sa ibang pananalita ay tumutukoy ito sa pook na pinangyarihan. noon. Samakatuwid.2. ginagawa.^_^. bukas. Samantala."[3] Karaniwan ding ginagamit sa pangungusap na mayroong pang-abay na panlunan ang mga pariralang sa.Magalang niyang ibinigay ang libro sa matanda. at hanggang. walang pananda. taun-taon.. kanina.

Ginagamit sa pangungusap ang mga pariralang marahil. Halimbawang pangungusap para sa pang-abay na ito ang "Kailan po ba kayo uuwi sa lalawigan ninyo?"[2] Pang-abay na panulad [ ."[2] Pang-abay na pamitagan Ang pang-abay na pamitagan ay ang pang-abay na nagsasad ng paggalang. di at ayaw. Halimbawang pangungusap para rito ang "Hindi pa lubusang nagamot ang kanser. parang.itinitinda sa kantina. sadya. Ginagamit sa ganitong uri ng pang-abay ang mga panandang nang. o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa." Pang-abay na pang-agam Ang pang-abay na pang-agam ay ang pang-abay na nagbabadya ng hindi o kawalan ng katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. bigat. Halimbawa ay "Talagang mabilis ang pag-unlad ng bayan. wari. Nilalagyan ito ng mga pariralang katulad ng hindi. tunay. at -ng. "Hindi ako papayag sa iyong desisyon". Ginagamit dito ang mga salitang oo."[2] Pang-abay na panang-ayon Ang pang-abay na panang-ayon ay nagsasaad ng pagsang-ayon. opo.syempre at iba pang halimbawa. Sumasagot ang pang-abay na panggaano sa tanong na gaano o magkano ang halaga. Pang-abay na panggaano o pampanukat [ Ang pang-abay na panggaano o pang-abay na pampanukat ay nagsasaad ng timbang. o sukat." Pang-abay na pananggi [ Ang pang-abay na pananggi ay ang pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi."[2] Pang-abay na pamaraan Ang pang-abay na pamaraan ay ang pang-abay na naglalarawan kung paano naganap.siguro. talaga. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pasya ng Sandiganbayan."." at ang "Nagpaluto ako kina Aling Inggay ng masarap na mamon para sa kaarawan mo. Halimbawang pangungusap para rito ang "Tumaba ako nang limang libra. nagaganap. at iba pa. Halimbawa sa paggamit nito ang pangungusap "Kinamayan niya ako nang mahigpit. baka. na. tila.

"[4] . Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Higit na magaling sumayaw si Armando kaysa kay Cristito.Ang pang-abay na panulad ay ginagamit sa pagtutulad ng dalawang mga bagay.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->