May dalawang uri ng kaantasan ang paghahambing: 1.

Paghahambing na magkatulad- ginagamit ito kung ang dalawang pinaghahambing ay may patas na katangian. Ginagamitan ito ng mga panlaping kasing, sing, magsing, magkasing okaya ay ng mga salitang gaya, tulad, paris, kapwa at pareho.

2. Paghahambing na di-magkatulad - ginagamit ito kung ang pinaghahambing ay may magkaibang katangian. May dalawa itong uri: a. Pasahol- kung ang hinahambing ay mas maliit, gumagamit ito ng mga salitang tulang nglalo, di-gaano, di-totoo, di-lubha o di-gasino

b. Palamang- kung ang hinahambing ay mas malaki o nakahihigit sa pinaghahambingan, gumagamit ito ng mga salitang higit, labis at di-hamak.
"ANG ALAMAT NG MINA SA BAGUIO" Tinipon at iginuhit ni Boy F. Madriguera Matagal na panahon na ang nakaraan, may isang kabataang lalaki na labis na iginagalang ng matatanda. Siya ay si Manto. Pinamumunuan niya ang isang nayon ng mga Igorot na kilala sa tawag na Suyok. Bukod sa malakas ay matapang si Manto kaya naman mataas ang pagtingin sa kanya maging ng matatandang pantas. Ang Suyok ay isang tahimik na komunmidad kung saan may tapat na malasakit sa kanilang kapwa ang mga naninirahan ditto. Malaki ang takot nila sa kanilang Bathala kung paanong malaki rin ang kanilang pagmamahal ditto dahil sa tuwina ay maganda nilang ani. Isa sa paraan nila ng pagpaparangal sa mga anito ay ang pagdaraos ng kanyao. Halong lingo-linggo ay nagdaraos ng kanyao ang mga taga-Suyok. Nagpapatay sila ng mga baboy-ramo na kanilang inihahanda. Nagsasayaw sila at umaawit bilang papuri sa mga anito.

Ang sabi ng mga ito ay maaring sugo ng kanilang Bathala ang ibon. Nagsalita ang matanda. Hindi niya kayang ipaliwanag kung anon ang nararamdaman. sa kanyang paglalakad ay nakakita si Manto ng isang daraanan at parang hinihintay siya. Lalo siyang nagtaka nang mapalapit sa kinatatayuan nito. Nang araw na iyon. Ang kababaihan naman ay naghanda ng pinakamasasarap na putahe. Maging si Manto ay hindi nakapagsalita. Marahil.” anang matanda. Ipinaalam sa lahat ang pagdaraos ng espesyal na kanyao. Noon din ay nagpakalat ng utos si Manto sa buong nayon ng Suyok. Pinabalik sila ng matanda sa ikatlong araw. Nagging isa itong matandang hukluban. ay ipinaaalala nito na kailangan na nilang magdaos ng kanyao. Bumalik si Manto sa nayon. Nagtaka si Manto nang hindi man lang tuminag ang uwak nang lumakad siya palapit rito. Isang malaking baboy ang hinuli nila at inialay sa Bathala upang kung sakali man at galit ito ay agad na mapawi. Lumukob ang takot sa lahat ng mga taga-Suyok. Sinabi pa nitong gagantimpalaan ang kanilang kabutihan at katapatan sa Bathala. Nagkakaisnag kumilos ang lahat. Tulad ng mga nasasakupan ay waring umurong din ang kanyang dila. Ang ibon ay tumitig kay Manto at bago pa siya nakakilos ay tumango ito sa kanya ng tatlong beses. . “Isa lamang ang aking pakiusap. anila.” Ipinagbilin rin ng matanda na sukluban ito ng isang malaking palayok habang ipinagdiriwang nila ang kanyao. Sinabi sa kanila na huwag mangatakot. Isang magandang altar ang ginawa ng kalalakihan. Matapang si Manto pero ng sandaliing iyon ay kinilabutan siya. Napatda ang lahat nang masaksihan ang pagbabago ng anyo ng baboy-ramo. Ipinaalam niya sa matatandang pantas ang nagging karanasan.Isang araw ay naisipan ni Manto na magpunta sa gubat para mamana ng ibaon. Eksperto siya sa pamamana at walang nakaliligtas sa kanyang busog at palaso. Pagkatapos noon ay lumipad na ito. “Maglagay kayo ng isang tasang kanin at ilagay sa aking tabi.

Ilang panahon pa at mabilis nitong pagtaas ay halos umabot na ang dulo nito sa langi. Pero sa pagkakataong iyon. Tinaga ng iba ang puno para mabuwal ito. Samantala ay patuloy sa pagtaas ang puno. Malaking kayamanan ang dumating sa kanila at labis-labis ang kanilang ligaya. Ang iba naman ay kumuha ng matalas na sibat. Sa halip. Pinigil ni Manto ang mga Igorot. Sa ginawa ninyo ay parurusahan ko kayo. Tuwang-tuwa ang mga tao dahil malapit nang mabuwal ang puno. Naging mahirap na kasi sa kanila ang pag-akyat ditto para kunin ang mga bunga nito at mga dahon. Maaari ninyong kunin ang bunga nito pero hindi ninyo maaaring galawin o sugatan man lang ang katawan nito.” mahigpit nitong bilin. Ang iba naman ay pilit na pinaluwag ang lupa sa pagitan ng mga ugat ng puno. Pinagmitingan nila kung ano ang pinakamainam na gawin sa puno. Hindi napigil ni Manto nang kunin ng kalalakihan ang kanilang mga itak at mga palakol. Nag-usap ang mga taga-Suyok.“Makakakita kayo ng isang uri ng punongkahoy na hindi pa niny o nakita sa buong buhay ninyo. Ang lahat ng ibinilin ng matanda ay mahigpit na tinupad ng mga taga-Suyok.uni. Nagdiwang ang mga tao. Unti. maging sakim at mawalan ng pagmamahal sa kapwa. Pagkaraan ng tatlong araw ay bumalik sila sa lugar kung saan nagpakita ang matanda. May nagpanukala na putulin na ito at paghatian ng lahat ng tagaroon. Nayanig ang lupa at bumuka sa mismong binagsakan ng puno. Nawala ang pagbibigayan at pagmamalasakitan. ang mga nasasakupan ni Manto na dating simpleng mga tao ay nagging mapag-imbot at mga sakim. “Ginantimpalaan ko ang inyong kabutihan. ito pa ang naging sanhi para sumama ang inyong mga ugali. Makaraan nilang alisin ang pagkakataklob ng palayok ay nakita nila ang isang munting punongkahoy. Kakaiba iyon dahil isa itong gintong punongkahoy! Mula sa ugat hanggang sa pinakamaliit na sanga at dulo ng mga dahon ay lantay itong ginto. nangibabaw na ang kasakiman ng mga tao at ayaw nang making sa kanya. Pero gayon na lang ang sindak nila nang biglang kumidlat ng napakatalim at kumulog ng ubod-lakas kasabay nang pagbuwal ng puno.” . Ipinaalala niya ang tungkol sa bilin ng matanda. pero ano ang inyong ginawa? Ibinigay ko sa inyo ang gintong puno upang umunlad ang inyong buhay.

Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. Tuwaang. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon . Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Mula noon. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Huwag kang mag-alala. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Hindi ako natatakot sa kahit ano. isang nakapagsasalitang ibon.Dahil sinaktan ng mga taga-Suyok ang puno. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Nang makarating sa Monawon. Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Napagmaang na lamang ang mga taga-Suyok nang Makita nila ang unti-unting paglulon ng lupa sa gintong puno. tiyang. babala ng kanyang tiyahin. Hindi mo naiintindihan. Kailangan daw paghirapan ng mga tao ang paghuhukay bago muling makakuha ng ginto. Tuwaang. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. nakukuha lamang sa pamamagitan ng paghuhukay ng lupa ang mga minang ginto sa Baguio. anang matanda ay hindi na nila ito basta makikia. tiyang. Huwag kang pumunta.

At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. babala ng babae. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. Hindi siya marunong lumaban ng patas. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Ang Tuwaang. ay isang mahabang tula na nagsasalaysay ng mga kabayanihan ni Tuwaang. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. sabi ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Tumulong si Tuwaang. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. na ang ibig sabihin ay mga bayani. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Si Tuwaang ay . Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Nagsimula ang seremonya sa pag-aalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. Huling dumating ang lalaking ikakasal. Tinitigan ni Tuwaang ang babae.at ang Binata ng Sumisikat na Araw. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. gitara at gong. epiko ng mga Bagobo.

Malaki naman ang pag-ayaw ng dalaga. Ang karaniwan niyang sasakyan ay hangin. Tinawagan ni Batooy si Tuwaang. Walang taros na pinagtataga ng Binata ng Pangumanon ang tauhan ni Batooy. Kaya napilitan siyang humingi ng saklolo kay Tuwaang at kay Batooy. Isang araw tumanggap si Tuwaang ng balita na may isang dilag na nagmula sa kalangitan ng Buhong na nakarating sa kaharian ni Batooy upang humingi ng tulong. . Dumaan muna si Tuwaang sa lupain ng Binata ng Pangavukad. dinulutan ang dalawa ng itso at sila'y ngumanga. Ayaw mang pumayag ni Bai sapagkat ang gagawin ni Tuwaang ay lubhang mapanganib.siyang puno ng Kuaman. Nagkagusto ang binata ng Pangumanon sa dalaga. Hindi pa gaanong natatagalan ang pag-uusap ni Tuwaang at ng dalaga ng Buhong ay dumating naman ang Binata ng Pangumanon. subalit nais kunin ng Binata ng Pangumanon ang dalaga sa dahas. Ngunit sa pagkakataong ito'y humingi siya ng pasintabi sa hangin na hindi ito ang gamiting sasakyan sapagkat siya'y nagmamadali. Pumunta si Tuwaang at ang Binata ng Pangavukad sa lupain ni Batooy. hindi rin napigil si Tuwaang sa gagawin niyang pagsaklolo. Nagpaalam si Tuwaang sa kapatid niyang babae na kinagigiliwan iyong tawaging Bai. Dinulutan si Tuwaang ng itso (ikmo at bunga). Hinintay niya si Tuwaang upang dito sabihin ang kanyang malaking suliranin. Para lamang tumatabas ng puno sa isang tubuhan at sa ilang saglit nakabulagta nang lahat ang mga kawal at tauhan ni Batooy. Pumanhik si Tuwaang at sa laki ng pagod dahil sa paglalakbay ay nakatulog siya sa pagkakaupo sa tabi ng dalagang may lambong ng kadiliman. ibig niyang tulungan ang nasabing dalaga. Nang magising si Tuwaang. lakas at kakisigan. Sumakay si Tuwaang sa kidlat. ang dalaga ng Buhong. Ang pagdudulot ng itso sa panauhin ay kaugalian ng mga Muslim. Balita siya sa katapangan. dahil sa kagandahang lalaki ni Tuwaang ay halos hinimatay ang mga tao sa laki ng paghanga sa binata ng Kuaman. Mula pa ng dumating sa lupain ni Batooy ay walang nais kausapin ang dalagang may lambong ng kadiliman. Pagdating nila roon.

Tiklop tuhod siyang humingi ng tawad. ang lupaing walang kamatayan. Ito'y isang dangkal na bakal na ipinulupot kay Tuwaang. Pinasan ni Tuwaang sa magkabila niyang balikat ang dalagang Buhong at ang kapatid na si Bai at pumunta rin sila sa Katu-san. Inilulan ni Tuwaang sa sinalimba. Itinapon ni Tuwaang ang puluhan nito at kaagad na tumulong ang punong malivutu. ~ang pang-abay na pamaraan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad kung paano ginanap ang kilos o pangyayaring isinasaad ng pandiwa~ ~yun lang p0h!!~ ~halimbawa: 1. Inunat ni Tuwaang ang kamay at namatay ang apoy. minabuti niyang doon na sila sa bayan ng Katu-san manirahang lahat. Ang patung ay bumuga ng apoy. Nang sasayad na ang katawan.Nanaog si Tuwaang at nagharap ang dalawang malakas at makapangyarihang lalaki. Nang magkaubusan na sila ng mga armas. Tinawagan ng Binata ng Pangumanon ang kanyang patung. . gayon din ang balaraw hanggang nabali rin sa puluhan ang mga ito. Iniuwi ni Tuwaang ang dalaga sa Kuaman. Pagkatapos na magapi ni Tuwaang ang kalaban. sinunggaban ng Binata ng Pangumanon si Tuwaang at ibig durugin sa kanyang binti. Sinunggaban naman ni Tuwaang ang Binata ng Pangumanon at tinangkang ihampas sa malaking bato. Ginamit naman ni Tuwaang ang iba pang sandata niyang palihuma. Ginamit ni Tuwaang ang kanyang kampilan. Pagdating nila sa Kuaman ay may ligalig na nagaganap. At sabay na nagtapon ng baling puluhan ang dalawa at ito'y naging punong maunlapay. Gayon din ang nangyari sa binata ng Pangumanon. Tinawagan naman ni Tuwaang ang kanyang patung at nagliyab ang binata ng Pangumanon at namatay. isang ginituang sasakyang lumilipad ang lahat niyang tauhan. ang bato ay naging alabok. Sa lakas ng pagtatagaan ay naputol ito. Hindi nasaktan si Tuwaang. Ngumanga si Tuwaang at ibinuga ang tabug ng nganga sa mga tauhan ni Batooy at sila'y nabuhay na lahat.

.Magalang niyang ibinigay ang libro sa matanda. Samantala. o pangyayarihan ng kilos sa pandiwa. ginagawa. at iba pa. kangina.. walang pananda. kapag. kina o kay. ginagamit naman ang kay at kina kapag ang kasunod ay pangngalang pantangi na pangalan ng isang tao.^_^. at hanggang."[3] Karaniwan ding ginagamit sa pangungusap na mayroong pang-abay na panlunan ang mga pariralang sa. tuwing umaga. ~. mamaya. Mga uri ng pang-abay [ Kabilang sa mga uri ng pang-abay ang mga sumusunod: Pang-abay na pamanahon Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa. at iba pa. Mayroon itong tatlong uri: may pananda. Halimbawa na ang mga pangungusap na "Maraming masasarap na ulam ang . Halimbawa ng may pananda ang nang. buhat. taun-taon.2." Ang pangabay na pamanahon na nagsasaad ng dalas ay mayroong mga salitang katulad ng araw-araw. Ang walang pananda ay mayroong mga salitang katulad ng kahapon. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na walang pananda ang "Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng dulang Pilipino. at nagsasaad ng dalas. noon. sa. Halimbawa nito ang "Nagpunta sa lalawigan ang mag-anak upang dalawin ang kanilang mga kamaganak. ngayon... Samakatuwid. Isang halimbawa ng paggamit na ganito ang "Tuwing buwan ng Mayo ay nagdaraos kami sa aming pook ng santakrusan."[2] LOL Pang-abay na panlunan Ang pang-abay na panlunan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad ng lugar kung saan naganap ang pangyayari. bukas. kanina. ito ay nagsasabi kung saan ginawa. umpisa. sandali. at gagawin ang kilos sa pangungusap. Ginagamit ang sa kapag ang kasunod ay isang pangngalang pambalana o isang panghalip. tuwing. mula. kung. sa ibang pananalita ay tumutukoy ito sa pook na pinangyarihan. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na mayroong pananda ang "Kailangan mo bang pumasok nang araw-araw?".

wari." Pang-abay na pananggi [ Ang pang-abay na pananggi ay ang pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi.". tunay. tila. o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa."[2] Pang-abay na pamitagan Ang pang-abay na pamitagan ay ang pang-abay na nagsasad ng paggalang. na. Halimbawang pangungusap para rito ang "Hindi pa lubusang nagamot ang kanser.itinitinda sa kantina. opo. Halimbawang pangungusap para sa pang-abay na ito ang "Kailan po ba kayo uuwi sa lalawigan ninyo?"[2] Pang-abay na panulad [ . Pang-abay na panggaano o pampanukat [ Ang pang-abay na panggaano o pang-abay na pampanukat ay nagsasaad ng timbang. at iba pa. Halimbawang pangungusap para rito ang "Tumaba ako nang limang libra. di at ayaw." Pang-abay na pang-agam Ang pang-abay na pang-agam ay ang pang-abay na nagbabadya ng hindi o kawalan ng katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. "Hindi ako papayag sa iyong desisyon". Ginagamit sa pangungusap ang mga pariralang marahil. at -ng."[2] Pang-abay na pamaraan Ang pang-abay na pamaraan ay ang pang-abay na naglalarawan kung paano naganap. Nilalagyan ito ng mga pariralang katulad ng hindi. Halimbawa ay "Talagang mabilis ang pag-unlad ng bayan.siguro. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pasya ng Sandiganbayan. sadya. bigat. Ginagamit sa ganitong uri ng pang-abay ang mga panandang nang. Sumasagot ang pang-abay na panggaano sa tanong na gaano o magkano ang halaga. Ginagamit dito ang mga salitang oo. Halimbawa sa paggamit nito ang pangungusap "Kinamayan niya ako nang mahigpit. nagaganap." at ang "Nagpaluto ako kina Aling Inggay ng masarap na mamon para sa kaarawan mo.syempre at iba pang halimbawa. o sukat. parang."[2] Pang-abay na panang-ayon Ang pang-abay na panang-ayon ay nagsasaad ng pagsang-ayon. talaga. baka.

"[4] . Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Higit na magaling sumayaw si Armando kaysa kay Cristito.Ang pang-abay na panulad ay ginagamit sa pagtutulad ng dalawang mga bagay.