May dalawang uri ng kaantasan ang paghahambing: 1.

Paghahambing na magkatulad- ginagamit ito kung ang dalawang pinaghahambing ay may patas na katangian. Ginagamitan ito ng mga panlaping kasing, sing, magsing, magkasing okaya ay ng mga salitang gaya, tulad, paris, kapwa at pareho.

2. Paghahambing na di-magkatulad - ginagamit ito kung ang pinaghahambing ay may magkaibang katangian. May dalawa itong uri: a. Pasahol- kung ang hinahambing ay mas maliit, gumagamit ito ng mga salitang tulang nglalo, di-gaano, di-totoo, di-lubha o di-gasino

b. Palamang- kung ang hinahambing ay mas malaki o nakahihigit sa pinaghahambingan, gumagamit ito ng mga salitang higit, labis at di-hamak.
"ANG ALAMAT NG MINA SA BAGUIO" Tinipon at iginuhit ni Boy F. Madriguera Matagal na panahon na ang nakaraan, may isang kabataang lalaki na labis na iginagalang ng matatanda. Siya ay si Manto. Pinamumunuan niya ang isang nayon ng mga Igorot na kilala sa tawag na Suyok. Bukod sa malakas ay matapang si Manto kaya naman mataas ang pagtingin sa kanya maging ng matatandang pantas. Ang Suyok ay isang tahimik na komunmidad kung saan may tapat na malasakit sa kanilang kapwa ang mga naninirahan ditto. Malaki ang takot nila sa kanilang Bathala kung paanong malaki rin ang kanilang pagmamahal ditto dahil sa tuwina ay maganda nilang ani. Isa sa paraan nila ng pagpaparangal sa mga anito ay ang pagdaraos ng kanyao. Halong lingo-linggo ay nagdaraos ng kanyao ang mga taga-Suyok. Nagpapatay sila ng mga baboy-ramo na kanilang inihahanda. Nagsasayaw sila at umaawit bilang papuri sa mga anito.

Nagging isa itong matandang hukluban. Ang ibon ay tumitig kay Manto at bago pa siya nakakilos ay tumango ito sa kanya ng tatlong beses. Ipinaalam niya sa matatandang pantas ang nagging karanasan. ay ipinaaalala nito na kailangan na nilang magdaos ng kanyao. Nagsalita ang matanda. “Maglagay kayo ng isang tasang kanin at ilagay sa aking tabi.Isang araw ay naisipan ni Manto na magpunta sa gubat para mamana ng ibaon.” anang matanda. Isang magandang altar ang ginawa ng kalalakihan. Lalo siyang nagtaka nang mapalapit sa kinatatayuan nito. Ang kababaihan naman ay naghanda ng pinakamasasarap na putahe. Isang malaking baboy ang hinuli nila at inialay sa Bathala upang kung sakali man at galit ito ay agad na mapawi. . Ipinaalam sa lahat ang pagdaraos ng espesyal na kanyao. Sinabi sa kanila na huwag mangatakot. Lumukob ang takot sa lahat ng mga taga-Suyok. Hindi niya kayang ipaliwanag kung anon ang nararamdaman. Bumalik si Manto sa nayon. Napatda ang lahat nang masaksihan ang pagbabago ng anyo ng baboy-ramo. Sinabi pa nitong gagantimpalaan ang kanilang kabutihan at katapatan sa Bathala. Tulad ng mga nasasakupan ay waring umurong din ang kanyang dila. Nagtaka si Manto nang hindi man lang tuminag ang uwak nang lumakad siya palapit rito. Pagkatapos noon ay lumipad na ito. Nang araw na iyon. Matapang si Manto pero ng sandaliing iyon ay kinilabutan siya. “Isa lamang ang aking pakiusap. Nagkakaisnag kumilos ang lahat. Noon din ay nagpakalat ng utos si Manto sa buong nayon ng Suyok. Pinabalik sila ng matanda sa ikatlong araw. Eksperto siya sa pamamana at walang nakaliligtas sa kanyang busog at palaso. anila. Marahil. sa kanyang paglalakad ay nakakita si Manto ng isang daraanan at parang hinihintay siya. Ang sabi ng mga ito ay maaring sugo ng kanilang Bathala ang ibon. Maging si Manto ay hindi nakapagsalita.” Ipinagbilin rin ng matanda na sukluban ito ng isang malaking palayok habang ipinagdiriwang nila ang kanyao.

Pinagmitingan nila kung ano ang pinakamainam na gawin sa puno. Samantala ay patuloy sa pagtaas ang puno. maging sakim at mawalan ng pagmamahal sa kapwa. Ang iba naman ay kumuha ng matalas na sibat.” . Ipinaalala niya ang tungkol sa bilin ng matanda. Nayanig ang lupa at bumuka sa mismong binagsakan ng puno. Malaking kayamanan ang dumating sa kanila at labis-labis ang kanilang ligaya. Pagkaraan ng tatlong araw ay bumalik sila sa lugar kung saan nagpakita ang matanda. Sa halip. Nag-usap ang mga taga-Suyok.“Makakakita kayo ng isang uri ng punongkahoy na hindi pa niny o nakita sa buong buhay ninyo. Maaari ninyong kunin ang bunga nito pero hindi ninyo maaaring galawin o sugatan man lang ang katawan nito. Ang iba naman ay pilit na pinaluwag ang lupa sa pagitan ng mga ugat ng puno. Makaraan nilang alisin ang pagkakataklob ng palayok ay nakita nila ang isang munting punongkahoy. nangibabaw na ang kasakiman ng mga tao at ayaw nang making sa kanya.” mahigpit nitong bilin. Nagdiwang ang mga tao. Pero gayon na lang ang sindak nila nang biglang kumidlat ng napakatalim at kumulog ng ubod-lakas kasabay nang pagbuwal ng puno. Tinaga ng iba ang puno para mabuwal ito. Unti. pero ano ang inyong ginawa? Ibinigay ko sa inyo ang gintong puno upang umunlad ang inyong buhay. Ang lahat ng ibinilin ng matanda ay mahigpit na tinupad ng mga taga-Suyok. Naging mahirap na kasi sa kanila ang pag-akyat ditto para kunin ang mga bunga nito at mga dahon. Tuwang-tuwa ang mga tao dahil malapit nang mabuwal ang puno. Hindi napigil ni Manto nang kunin ng kalalakihan ang kanilang mga itak at mga palakol. Ilang panahon pa at mabilis nitong pagtaas ay halos umabot na ang dulo nito sa langi. “Ginantimpalaan ko ang inyong kabutihan. Kakaiba iyon dahil isa itong gintong punongkahoy! Mula sa ugat hanggang sa pinakamaliit na sanga at dulo ng mga dahon ay lantay itong ginto. Pinigil ni Manto ang mga Igorot. Pero sa pagkakataong iyon. ito pa ang naging sanhi para sumama ang inyong mga ugali. May nagpanukala na putulin na ito at paghatian ng lahat ng tagaroon. Sa ginawa ninyo ay parurusahan ko kayo. Nawala ang pagbibigayan at pagmamalasakitan.uni. ang mga nasasakupan ni Manto na dating simpleng mga tao ay nagging mapag-imbot at mga sakim.

Mula noon. Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. isang nakapagsasalitang ibon. Hindi ako natatakot sa kahit ano. tiyang. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon . tiyang. Tuwaang. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. Tuwaang. nakukuha lamang sa pamamagitan ng paghuhukay ng lupa ang mga minang ginto sa Baguio. Nang makarating sa Monawon. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. Napagmaang na lamang ang mga taga-Suyok nang Makita nila ang unti-unting paglulon ng lupa sa gintong puno. Huwag kang mag-alala. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal. anang matanda ay hindi na nila ito basta makikia. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Huwag kang pumunta. Hindi mo naiintindihan. Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. Kailangan daw paghirapan ng mga tao ang paghuhukay bago muling makakuha ng ginto. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo.Dahil sinaktan ng mga taga-Suyok ang puno. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. babala ng kanyang tiyahin.

Tinitigan ni Tuwaang ang babae. na ang ibig sabihin ay mga bayani. sabi ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Huling dumating ang lalaking ikakasal. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Si Tuwaang ay . At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. Nagsimula ang seremonya sa pag-aalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. ay isang mahabang tula na nagsasalaysay ng mga kabayanihan ni Tuwaang. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. gitara at gong. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. Ang Tuwaang. Hindi siya marunong lumaban ng patas. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. Tumulong si Tuwaang. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban.at ang Binata ng Sumisikat na Araw. babala ng babae. epiko ng mga Bagobo. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan.

lakas at kakisigan. dinulutan ang dalawa ng itso at sila'y ngumanga. Mula pa ng dumating sa lupain ni Batooy ay walang nais kausapin ang dalagang may lambong ng kadiliman. Ngunit sa pagkakataong ito'y humingi siya ng pasintabi sa hangin na hindi ito ang gamiting sasakyan sapagkat siya'y nagmamadali. Ang karaniwan niyang sasakyan ay hangin. Hindi pa gaanong natatagalan ang pag-uusap ni Tuwaang at ng dalaga ng Buhong ay dumating naman ang Binata ng Pangumanon. hindi rin napigil si Tuwaang sa gagawin niyang pagsaklolo. Pumanhik si Tuwaang at sa laki ng pagod dahil sa paglalakbay ay nakatulog siya sa pagkakaupo sa tabi ng dalagang may lambong ng kadiliman. Nagkagusto ang binata ng Pangumanon sa dalaga. Pagdating nila roon.siyang puno ng Kuaman. subalit nais kunin ng Binata ng Pangumanon ang dalaga sa dahas. ang dalaga ng Buhong. Ayaw mang pumayag ni Bai sapagkat ang gagawin ni Tuwaang ay lubhang mapanganib. Kaya napilitan siyang humingi ng saklolo kay Tuwaang at kay Batooy. Ang pagdudulot ng itso sa panauhin ay kaugalian ng mga Muslim. Nang magising si Tuwaang. Sumakay si Tuwaang sa kidlat. Dinulutan si Tuwaang ng itso (ikmo at bunga). Walang taros na pinagtataga ng Binata ng Pangumanon ang tauhan ni Batooy. . ibig niyang tulungan ang nasabing dalaga. Hinintay niya si Tuwaang upang dito sabihin ang kanyang malaking suliranin. Isang araw tumanggap si Tuwaang ng balita na may isang dilag na nagmula sa kalangitan ng Buhong na nakarating sa kaharian ni Batooy upang humingi ng tulong. Pumunta si Tuwaang at ang Binata ng Pangavukad sa lupain ni Batooy. dahil sa kagandahang lalaki ni Tuwaang ay halos hinimatay ang mga tao sa laki ng paghanga sa binata ng Kuaman. Tinawagan ni Batooy si Tuwaang. Malaki naman ang pag-ayaw ng dalaga. Balita siya sa katapangan. Para lamang tumatabas ng puno sa isang tubuhan at sa ilang saglit nakabulagta nang lahat ang mga kawal at tauhan ni Batooy. Dumaan muna si Tuwaang sa lupain ng Binata ng Pangavukad. Nagpaalam si Tuwaang sa kapatid niyang babae na kinagigiliwan iyong tawaging Bai.

Pagkatapos na magapi ni Tuwaang ang kalaban. Inunat ni Tuwaang ang kamay at namatay ang apoy. Nang sasayad na ang katawan. Tinawagan ng Binata ng Pangumanon ang kanyang patung. Sa lakas ng pagtatagaan ay naputol ito. Sinunggaban naman ni Tuwaang ang Binata ng Pangumanon at tinangkang ihampas sa malaking bato. Ang patung ay bumuga ng apoy. ang bato ay naging alabok. . Tinawagan naman ni Tuwaang ang kanyang patung at nagliyab ang binata ng Pangumanon at namatay. Itinapon ni Tuwaang ang puluhan nito at kaagad na tumulong ang punong malivutu. Iniuwi ni Tuwaang ang dalaga sa Kuaman. sinunggaban ng Binata ng Pangumanon si Tuwaang at ibig durugin sa kanyang binti. ~ang pang-abay na pamaraan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad kung paano ginanap ang kilos o pangyayaring isinasaad ng pandiwa~ ~yun lang p0h!!~ ~halimbawa: 1. Ginamit ni Tuwaang ang kanyang kampilan. Ito'y isang dangkal na bakal na ipinulupot kay Tuwaang. Hindi nasaktan si Tuwaang. gayon din ang balaraw hanggang nabali rin sa puluhan ang mga ito. Pinasan ni Tuwaang sa magkabila niyang balikat ang dalagang Buhong at ang kapatid na si Bai at pumunta rin sila sa Katu-san. minabuti niyang doon na sila sa bayan ng Katu-san manirahang lahat. ang lupaing walang kamatayan. Gayon din ang nangyari sa binata ng Pangumanon. At sabay na nagtapon ng baling puluhan ang dalawa at ito'y naging punong maunlapay. Pagdating nila sa Kuaman ay may ligalig na nagaganap. Ngumanga si Tuwaang at ibinuga ang tabug ng nganga sa mga tauhan ni Batooy at sila'y nabuhay na lahat. Ginamit naman ni Tuwaang ang iba pang sandata niyang palihuma. Inilulan ni Tuwaang sa sinalimba. isang ginituang sasakyang lumilipad ang lahat niyang tauhan. Nang magkaubusan na sila ng mga armas.Nanaog si Tuwaang at nagharap ang dalawang malakas at makapangyarihang lalaki.Tiklop tuhod siyang humingi ng tawad.

Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na walang pananda ang "Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng dulang Pilipino." Ang pangabay na pamanahon na nagsasaad ng dalas ay mayroong mga salitang katulad ng araw-araw. kapag. ~.Magalang niyang ibinigay ang libro sa matanda. Halimbawa ng may pananda ang nang. sa. noon. at iba pa. at nagsasaad ng dalas. o pangyayarihan ng kilos sa pandiwa. Samakatuwid. Mayroon itong tatlong uri: may pananda. Halimbawa nito ang "Nagpunta sa lalawigan ang mag-anak upang dalawin ang kanilang mga kamaganak. umpisa..^_^. Ginagamit ang sa kapag ang kasunod ay isang pangngalang pambalana o isang panghalip. mula. sa ibang pananalita ay tumutukoy ito sa pook na pinangyarihan. at gagawin ang kilos sa pangungusap. bukas. at hanggang. ginagamit naman ang kay at kina kapag ang kasunod ay pangngalang pantangi na pangalan ng isang tao."[2] LOL Pang-abay na panlunan Ang pang-abay na panlunan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad ng lugar kung saan naganap ang pangyayari. Ang walang pananda ay mayroong mga salitang katulad ng kahapon. mamaya. kangina... taun-taon. walang pananda. kanina. ito ay nagsasabi kung saan ginawa. Halimbawa na ang mga pangungusap na "Maraming masasarap na ulam ang ."[3] Karaniwan ding ginagamit sa pangungusap na mayroong pang-abay na panlunan ang mga pariralang sa. buhat. Samantala. kina o kay. tuwing umaga. kung. tuwing. at iba pa. ngayon. Isang halimbawa ng paggamit na ganito ang "Tuwing buwan ng Mayo ay nagdaraos kami sa aming pook ng santakrusan. ginagawa..2. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na mayroong pananda ang "Kailangan mo bang pumasok nang araw-araw?". sandali. Mga uri ng pang-abay [ Kabilang sa mga uri ng pang-abay ang mga sumusunod: Pang-abay na pamanahon Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa.

o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa. nagaganap. tunay. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pasya ng Sandiganbayan." Pang-abay na pananggi [ Ang pang-abay na pananggi ay ang pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi. Pang-abay na panggaano o pampanukat [ Ang pang-abay na panggaano o pang-abay na pampanukat ay nagsasaad ng timbang. bigat."[2] Pang-abay na pamitagan Ang pang-abay na pamitagan ay ang pang-abay na nagsasad ng paggalang.". wari. parang.siguro. opo. "Hindi ako papayag sa iyong desisyon". Ginagamit dito ang mga salitang oo."[2] Pang-abay na pamaraan Ang pang-abay na pamaraan ay ang pang-abay na naglalarawan kung paano naganap. baka. Ginagamit sa pangungusap ang mga pariralang marahil. Halimbawang pangungusap para rito ang "Hindi pa lubusang nagamot ang kanser."[2] Pang-abay na panang-ayon Ang pang-abay na panang-ayon ay nagsasaad ng pagsang-ayon. Halimbawa ay "Talagang mabilis ang pag-unlad ng bayan.itinitinda sa kantina. tila. Halimbawa sa paggamit nito ang pangungusap "Kinamayan niya ako nang mahigpit. Sumasagot ang pang-abay na panggaano sa tanong na gaano o magkano ang halaga. sadya.syempre at iba pang halimbawa. di at ayaw. Halimbawang pangungusap para rito ang "Tumaba ako nang limang libra. talaga." Pang-abay na pang-agam Ang pang-abay na pang-agam ay ang pang-abay na nagbabadya ng hindi o kawalan ng katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. at iba pa. Ginagamit sa ganitong uri ng pang-abay ang mga panandang nang." at ang "Nagpaluto ako kina Aling Inggay ng masarap na mamon para sa kaarawan mo. na. at -ng. Halimbawang pangungusap para sa pang-abay na ito ang "Kailan po ba kayo uuwi sa lalawigan ninyo?"[2] Pang-abay na panulad [ . o sukat. Nilalagyan ito ng mga pariralang katulad ng hindi.

Ang pang-abay na panulad ay ginagamit sa pagtutulad ng dalawang mga bagay. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Higit na magaling sumayaw si Armando kaysa kay Cristito."[4] .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful