May dalawang uri ng kaantasan ang paghahambing: 1.

Paghahambing na magkatulad- ginagamit ito kung ang dalawang pinaghahambing ay may patas na katangian. Ginagamitan ito ng mga panlaping kasing, sing, magsing, magkasing okaya ay ng mga salitang gaya, tulad, paris, kapwa at pareho.

2. Paghahambing na di-magkatulad - ginagamit ito kung ang pinaghahambing ay may magkaibang katangian. May dalawa itong uri: a. Pasahol- kung ang hinahambing ay mas maliit, gumagamit ito ng mga salitang tulang nglalo, di-gaano, di-totoo, di-lubha o di-gasino

b. Palamang- kung ang hinahambing ay mas malaki o nakahihigit sa pinaghahambingan, gumagamit ito ng mga salitang higit, labis at di-hamak.
"ANG ALAMAT NG MINA SA BAGUIO" Tinipon at iginuhit ni Boy F. Madriguera Matagal na panahon na ang nakaraan, may isang kabataang lalaki na labis na iginagalang ng matatanda. Siya ay si Manto. Pinamumunuan niya ang isang nayon ng mga Igorot na kilala sa tawag na Suyok. Bukod sa malakas ay matapang si Manto kaya naman mataas ang pagtingin sa kanya maging ng matatandang pantas. Ang Suyok ay isang tahimik na komunmidad kung saan may tapat na malasakit sa kanilang kapwa ang mga naninirahan ditto. Malaki ang takot nila sa kanilang Bathala kung paanong malaki rin ang kanilang pagmamahal ditto dahil sa tuwina ay maganda nilang ani. Isa sa paraan nila ng pagpaparangal sa mga anito ay ang pagdaraos ng kanyao. Halong lingo-linggo ay nagdaraos ng kanyao ang mga taga-Suyok. Nagpapatay sila ng mga baboy-ramo na kanilang inihahanda. Nagsasayaw sila at umaawit bilang papuri sa mga anito.

. Noon din ay nagpakalat ng utos si Manto sa buong nayon ng Suyok. Ipinaalam sa lahat ang pagdaraos ng espesyal na kanyao. ay ipinaaalala nito na kailangan na nilang magdaos ng kanyao. Ang kababaihan naman ay naghanda ng pinakamasasarap na putahe. “Maglagay kayo ng isang tasang kanin at ilagay sa aking tabi. Pinabalik sila ng matanda sa ikatlong araw. “Isa lamang ang aking pakiusap. Sinabi pa nitong gagantimpalaan ang kanilang kabutihan at katapatan sa Bathala. Maging si Manto ay hindi nakapagsalita. sa kanyang paglalakad ay nakakita si Manto ng isang daraanan at parang hinihintay siya. Nagtaka si Manto nang hindi man lang tuminag ang uwak nang lumakad siya palapit rito.” Ipinagbilin rin ng matanda na sukluban ito ng isang malaking palayok habang ipinagdiriwang nila ang kanyao. Sinabi sa kanila na huwag mangatakot. Marahil. Ipinaalam niya sa matatandang pantas ang nagging karanasan. Nagging isa itong matandang hukluban. Bumalik si Manto sa nayon.” anang matanda. Ang sabi ng mga ito ay maaring sugo ng kanilang Bathala ang ibon. Napatda ang lahat nang masaksihan ang pagbabago ng anyo ng baboy-ramo. Nagkakaisnag kumilos ang lahat. Lalo siyang nagtaka nang mapalapit sa kinatatayuan nito. Nagsalita ang matanda. Lumukob ang takot sa lahat ng mga taga-Suyok. Pagkatapos noon ay lumipad na ito. Matapang si Manto pero ng sandaliing iyon ay kinilabutan siya. Tulad ng mga nasasakupan ay waring umurong din ang kanyang dila. Hindi niya kayang ipaliwanag kung anon ang nararamdaman. Ang ibon ay tumitig kay Manto at bago pa siya nakakilos ay tumango ito sa kanya ng tatlong beses. Isang magandang altar ang ginawa ng kalalakihan. Isang malaking baboy ang hinuli nila at inialay sa Bathala upang kung sakali man at galit ito ay agad na mapawi. Nang araw na iyon.Isang araw ay naisipan ni Manto na magpunta sa gubat para mamana ng ibaon. Eksperto siya sa pamamana at walang nakaliligtas sa kanyang busog at palaso. anila.

Ang iba naman ay pilit na pinaluwag ang lupa sa pagitan ng mga ugat ng puno. Ilang panahon pa at mabilis nitong pagtaas ay halos umabot na ang dulo nito sa langi. Pinigil ni Manto ang mga Igorot. maging sakim at mawalan ng pagmamahal sa kapwa. Ang lahat ng ibinilin ng matanda ay mahigpit na tinupad ng mga taga-Suyok. Hindi napigil ni Manto nang kunin ng kalalakihan ang kanilang mga itak at mga palakol. Malaking kayamanan ang dumating sa kanila at labis-labis ang kanilang ligaya. ito pa ang naging sanhi para sumama ang inyong mga ugali. Nagdiwang ang mga tao. Pagkaraan ng tatlong araw ay bumalik sila sa lugar kung saan nagpakita ang matanda. May nagpanukala na putulin na ito at paghatian ng lahat ng tagaroon. Ang iba naman ay kumuha ng matalas na sibat. ang mga nasasakupan ni Manto na dating simpleng mga tao ay nagging mapag-imbot at mga sakim.” mahigpit nitong bilin. Makaraan nilang alisin ang pagkakataklob ng palayok ay nakita nila ang isang munting punongkahoy. nangibabaw na ang kasakiman ng mga tao at ayaw nang making sa kanya. Pero gayon na lang ang sindak nila nang biglang kumidlat ng napakatalim at kumulog ng ubod-lakas kasabay nang pagbuwal ng puno. Naging mahirap na kasi sa kanila ang pag-akyat ditto para kunin ang mga bunga nito at mga dahon. Nawala ang pagbibigayan at pagmamalasakitan. Ipinaalala niya ang tungkol sa bilin ng matanda.uni. Sa halip. Nag-usap ang mga taga-Suyok. Nayanig ang lupa at bumuka sa mismong binagsakan ng puno. Sa ginawa ninyo ay parurusahan ko kayo. Pero sa pagkakataong iyon.” . “Ginantimpalaan ko ang inyong kabutihan. Kakaiba iyon dahil isa itong gintong punongkahoy! Mula sa ugat hanggang sa pinakamaliit na sanga at dulo ng mga dahon ay lantay itong ginto. Tuwang-tuwa ang mga tao dahil malapit nang mabuwal ang puno.“Makakakita kayo ng isang uri ng punongkahoy na hindi pa niny o nakita sa buong buhay ninyo. pero ano ang inyong ginawa? Ibinigay ko sa inyo ang gintong puno upang umunlad ang inyong buhay. Unti. Maaari ninyong kunin ang bunga nito pero hindi ninyo maaaring galawin o sugatan man lang ang katawan nito. Pinagmitingan nila kung ano ang pinakamainam na gawin sa puno. Tinaga ng iba ang puno para mabuwal ito. Samantala ay patuloy sa pagtaas ang puno.

Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. tiyang. Napagmaang na lamang ang mga taga-Suyok nang Makita nila ang unti-unting paglulon ng lupa sa gintong puno. isang nakapagsasalitang ibon. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. Huwag kang mag-alala.Dahil sinaktan ng mga taga-Suyok ang puno. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. Tuwaang. Mula noon. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal. tiyang. Nang makarating sa Monawon. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Tuwaang. Huwag kang pumunta. Hindi ako natatakot sa kahit ano. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Hindi mo naiintindihan. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon . babala ng kanyang tiyahin. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Kailangan daw paghirapan ng mga tao ang paghuhukay bago muling makakuha ng ginto. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. anang matanda ay hindi na nila ito basta makikia. nakukuha lamang sa pamamagitan ng paghuhukay ng lupa ang mga minang ginto sa Baguio. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon.

Tumulong si Tuwaang. sabi ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Ang Tuwaang. na ang ibig sabihin ay mga bayani. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. Huling dumating ang lalaking ikakasal. epiko ng mga Bagobo. At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok.at ang Binata ng Sumisikat na Araw. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. Hindi siya marunong lumaban ng patas. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Nagsimula ang seremonya sa pag-aalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. ay isang mahabang tula na nagsasalaysay ng mga kabayanihan ni Tuwaang. Tinitigan ni Tuwaang ang babae. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. babala ng babae. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. gitara at gong. Si Tuwaang ay .

Pagdating nila roon. Nagkagusto ang binata ng Pangumanon sa dalaga. ang dalaga ng Buhong. Sumakay si Tuwaang sa kidlat. Ang pagdudulot ng itso sa panauhin ay kaugalian ng mga Muslim.siyang puno ng Kuaman. lakas at kakisigan. Kaya napilitan siyang humingi ng saklolo kay Tuwaang at kay Batooy. . subalit nais kunin ng Binata ng Pangumanon ang dalaga sa dahas. Walang taros na pinagtataga ng Binata ng Pangumanon ang tauhan ni Batooy. dinulutan ang dalawa ng itso at sila'y ngumanga. Ngunit sa pagkakataong ito'y humingi siya ng pasintabi sa hangin na hindi ito ang gamiting sasakyan sapagkat siya'y nagmamadali. Dumaan muna si Tuwaang sa lupain ng Binata ng Pangavukad. ibig niyang tulungan ang nasabing dalaga. Nagpaalam si Tuwaang sa kapatid niyang babae na kinagigiliwan iyong tawaging Bai. Mula pa ng dumating sa lupain ni Batooy ay walang nais kausapin ang dalagang may lambong ng kadiliman. dahil sa kagandahang lalaki ni Tuwaang ay halos hinimatay ang mga tao sa laki ng paghanga sa binata ng Kuaman. Hindi pa gaanong natatagalan ang pag-uusap ni Tuwaang at ng dalaga ng Buhong ay dumating naman ang Binata ng Pangumanon. Tinawagan ni Batooy si Tuwaang. hindi rin napigil si Tuwaang sa gagawin niyang pagsaklolo. Pumunta si Tuwaang at ang Binata ng Pangavukad sa lupain ni Batooy. Pumanhik si Tuwaang at sa laki ng pagod dahil sa paglalakbay ay nakatulog siya sa pagkakaupo sa tabi ng dalagang may lambong ng kadiliman. Nang magising si Tuwaang. Dinulutan si Tuwaang ng itso (ikmo at bunga). Malaki naman ang pag-ayaw ng dalaga. Ang karaniwan niyang sasakyan ay hangin. Hinintay niya si Tuwaang upang dito sabihin ang kanyang malaking suliranin. Isang araw tumanggap si Tuwaang ng balita na may isang dilag na nagmula sa kalangitan ng Buhong na nakarating sa kaharian ni Batooy upang humingi ng tulong. Balita siya sa katapangan. Ayaw mang pumayag ni Bai sapagkat ang gagawin ni Tuwaang ay lubhang mapanganib. Para lamang tumatabas ng puno sa isang tubuhan at sa ilang saglit nakabulagta nang lahat ang mga kawal at tauhan ni Batooy.

Inilulan ni Tuwaang sa sinalimba. gayon din ang balaraw hanggang nabali rin sa puluhan ang mga ito. Sinunggaban naman ni Tuwaang ang Binata ng Pangumanon at tinangkang ihampas sa malaking bato.Nanaog si Tuwaang at nagharap ang dalawang malakas at makapangyarihang lalaki. Iniuwi ni Tuwaang ang dalaga sa Kuaman. Pagkatapos na magapi ni Tuwaang ang kalaban. . Pinasan ni Tuwaang sa magkabila niyang balikat ang dalagang Buhong at ang kapatid na si Bai at pumunta rin sila sa Katu-san. Nang magkaubusan na sila ng mga armas. minabuti niyang doon na sila sa bayan ng Katu-san manirahang lahat. ang bato ay naging alabok. Sa lakas ng pagtatagaan ay naputol ito. Nang sasayad na ang katawan. Hindi nasaktan si Tuwaang. ang lupaing walang kamatayan. Ginamit naman ni Tuwaang ang iba pang sandata niyang palihuma. Ang patung ay bumuga ng apoy. Tinawagan naman ni Tuwaang ang kanyang patung at nagliyab ang binata ng Pangumanon at namatay.Tiklop tuhod siyang humingi ng tawad. isang ginituang sasakyang lumilipad ang lahat niyang tauhan. ~ang pang-abay na pamaraan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad kung paano ginanap ang kilos o pangyayaring isinasaad ng pandiwa~ ~yun lang p0h!!~ ~halimbawa: 1. sinunggaban ng Binata ng Pangumanon si Tuwaang at ibig durugin sa kanyang binti. Ito'y isang dangkal na bakal na ipinulupot kay Tuwaang. Ginamit ni Tuwaang ang kanyang kampilan. Inunat ni Tuwaang ang kamay at namatay ang apoy. Ngumanga si Tuwaang at ibinuga ang tabug ng nganga sa mga tauhan ni Batooy at sila'y nabuhay na lahat. Tinawagan ng Binata ng Pangumanon ang kanyang patung. Itinapon ni Tuwaang ang puluhan nito at kaagad na tumulong ang punong malivutu. Pagdating nila sa Kuaman ay may ligalig na nagaganap. At sabay na nagtapon ng baling puluhan ang dalawa at ito'y naging punong maunlapay. Gayon din ang nangyari sa binata ng Pangumanon.

"[2] LOL Pang-abay na panlunan Ang pang-abay na panlunan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad ng lugar kung saan naganap ang pangyayari.Magalang niyang ibinigay ang libro sa matanda. at iba pa. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na mayroong pananda ang "Kailangan mo bang pumasok nang araw-araw?". at iba pa. Samakatuwid. umpisa. sa. Mayroon itong tatlong uri: may pananda. mamaya. tuwing. kung. Halimbawa na ang mga pangungusap na "Maraming masasarap na ulam ang . ~.. Isang halimbawa ng paggamit na ganito ang "Tuwing buwan ng Mayo ay nagdaraos kami sa aming pook ng santakrusan.2. Halimbawa nito ang "Nagpunta sa lalawigan ang mag-anak upang dalawin ang kanilang mga kamaganak. buhat. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na walang pananda ang "Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng dulang Pilipino. Samantala. tuwing umaga. at gagawin ang kilos sa pangungusap.. kapag.^_^. ito ay nagsasabi kung saan ginawa. mula." Ang pangabay na pamanahon na nagsasaad ng dalas ay mayroong mga salitang katulad ng araw-araw. Mga uri ng pang-abay [ Kabilang sa mga uri ng pang-abay ang mga sumusunod: Pang-abay na pamanahon Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa. ngayon. kangina.. at hanggang. Ginagamit ang sa kapag ang kasunod ay isang pangngalang pambalana o isang panghalip.."[3] Karaniwan ding ginagamit sa pangungusap na mayroong pang-abay na panlunan ang mga pariralang sa. kina o kay. noon. sandali. bukas. at nagsasaad ng dalas. sa ibang pananalita ay tumutukoy ito sa pook na pinangyarihan. Ang walang pananda ay mayroong mga salitang katulad ng kahapon. o pangyayarihan ng kilos sa pandiwa. ginagamit naman ang kay at kina kapag ang kasunod ay pangngalang pantangi na pangalan ng isang tao. walang pananda. ginagawa. Halimbawa ng may pananda ang nang. kanina. taun-taon.

baka. opo. Pang-abay na panggaano o pampanukat [ Ang pang-abay na panggaano o pang-abay na pampanukat ay nagsasaad ng timbang. Ginagamit dito ang mga salitang oo. Ginagamit sa ganitong uri ng pang-abay ang mga panandang nang. di at ayaw. at iba pa.syempre at iba pang halimbawa. parang. Nilalagyan ito ng mga pariralang katulad ng hindi. o sukat. nagaganap." at ang "Nagpaluto ako kina Aling Inggay ng masarap na mamon para sa kaarawan mo. bigat."[2] Pang-abay na panang-ayon Ang pang-abay na panang-ayon ay nagsasaad ng pagsang-ayon. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pasya ng Sandiganbayan."[2] Pang-abay na pamitagan Ang pang-abay na pamitagan ay ang pang-abay na nagsasad ng paggalang. Halimbawa ay "Talagang mabilis ang pag-unlad ng bayan. at -ng.". tunay.siguro." Pang-abay na pananggi [ Ang pang-abay na pananggi ay ang pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi. wari.itinitinda sa kantina. na. Halimbawang pangungusap para rito ang "Hindi pa lubusang nagamot ang kanser. Halimbawa sa paggamit nito ang pangungusap "Kinamayan niya ako nang mahigpit. Ginagamit sa pangungusap ang mga pariralang marahil. Sumasagot ang pang-abay na panggaano sa tanong na gaano o magkano ang halaga. sadya. "Hindi ako papayag sa iyong desisyon". talaga. Halimbawang pangungusap para sa pang-abay na ito ang "Kailan po ba kayo uuwi sa lalawigan ninyo?"[2] Pang-abay na panulad [ . tila." Pang-abay na pang-agam Ang pang-abay na pang-agam ay ang pang-abay na nagbabadya ng hindi o kawalan ng katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. Halimbawang pangungusap para rito ang "Tumaba ako nang limang libra. o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa."[2] Pang-abay na pamaraan Ang pang-abay na pamaraan ay ang pang-abay na naglalarawan kung paano naganap.

Ang pang-abay na panulad ay ginagamit sa pagtutulad ng dalawang mga bagay. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Higit na magaling sumayaw si Armando kaysa kay Cristito."[4] .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful