May dalawang uri ng kaantasan ang paghahambing: 1.

Paghahambing na magkatulad- ginagamit ito kung ang dalawang pinaghahambing ay may patas na katangian. Ginagamitan ito ng mga panlaping kasing, sing, magsing, magkasing okaya ay ng mga salitang gaya, tulad, paris, kapwa at pareho.

2. Paghahambing na di-magkatulad - ginagamit ito kung ang pinaghahambing ay may magkaibang katangian. May dalawa itong uri: a. Pasahol- kung ang hinahambing ay mas maliit, gumagamit ito ng mga salitang tulang nglalo, di-gaano, di-totoo, di-lubha o di-gasino

b. Palamang- kung ang hinahambing ay mas malaki o nakahihigit sa pinaghahambingan, gumagamit ito ng mga salitang higit, labis at di-hamak.
"ANG ALAMAT NG MINA SA BAGUIO" Tinipon at iginuhit ni Boy F. Madriguera Matagal na panahon na ang nakaraan, may isang kabataang lalaki na labis na iginagalang ng matatanda. Siya ay si Manto. Pinamumunuan niya ang isang nayon ng mga Igorot na kilala sa tawag na Suyok. Bukod sa malakas ay matapang si Manto kaya naman mataas ang pagtingin sa kanya maging ng matatandang pantas. Ang Suyok ay isang tahimik na komunmidad kung saan may tapat na malasakit sa kanilang kapwa ang mga naninirahan ditto. Malaki ang takot nila sa kanilang Bathala kung paanong malaki rin ang kanilang pagmamahal ditto dahil sa tuwina ay maganda nilang ani. Isa sa paraan nila ng pagpaparangal sa mga anito ay ang pagdaraos ng kanyao. Halong lingo-linggo ay nagdaraos ng kanyao ang mga taga-Suyok. Nagpapatay sila ng mga baboy-ramo na kanilang inihahanda. Nagsasayaw sila at umaawit bilang papuri sa mga anito.

Pinabalik sila ng matanda sa ikatlong araw. Matapang si Manto pero ng sandaliing iyon ay kinilabutan siya. Napatda ang lahat nang masaksihan ang pagbabago ng anyo ng baboy-ramo. Ipinaalam sa lahat ang pagdaraos ng espesyal na kanyao. .” anang matanda. Hindi niya kayang ipaliwanag kung anon ang nararamdaman. Ang kababaihan naman ay naghanda ng pinakamasasarap na putahe. Nagtaka si Manto nang hindi man lang tuminag ang uwak nang lumakad siya palapit rito. Ang ibon ay tumitig kay Manto at bago pa siya nakakilos ay tumango ito sa kanya ng tatlong beses. Isang magandang altar ang ginawa ng kalalakihan. Nagging isa itong matandang hukluban. Lumukob ang takot sa lahat ng mga taga-Suyok. Maging si Manto ay hindi nakapagsalita. “Maglagay kayo ng isang tasang kanin at ilagay sa aking tabi. Sinabi sa kanila na huwag mangatakot. Noon din ay nagpakalat ng utos si Manto sa buong nayon ng Suyok. Isang malaking baboy ang hinuli nila at inialay sa Bathala upang kung sakali man at galit ito ay agad na mapawi. Marahil. anila. Lalo siyang nagtaka nang mapalapit sa kinatatayuan nito. Nang araw na iyon. ay ipinaaalala nito na kailangan na nilang magdaos ng kanyao. sa kanyang paglalakad ay nakakita si Manto ng isang daraanan at parang hinihintay siya. Ang sabi ng mga ito ay maaring sugo ng kanilang Bathala ang ibon. Nagkakaisnag kumilos ang lahat.Isang araw ay naisipan ni Manto na magpunta sa gubat para mamana ng ibaon. Ipinaalam niya sa matatandang pantas ang nagging karanasan. Eksperto siya sa pamamana at walang nakaliligtas sa kanyang busog at palaso. Bumalik si Manto sa nayon. “Isa lamang ang aking pakiusap.” Ipinagbilin rin ng matanda na sukluban ito ng isang malaking palayok habang ipinagdiriwang nila ang kanyao. Tulad ng mga nasasakupan ay waring umurong din ang kanyang dila. Sinabi pa nitong gagantimpalaan ang kanilang kabutihan at katapatan sa Bathala. Pagkatapos noon ay lumipad na ito. Nagsalita ang matanda.

Nayanig ang lupa at bumuka sa mismong binagsakan ng puno. Ang iba naman ay kumuha ng matalas na sibat. Ang lahat ng ibinilin ng matanda ay mahigpit na tinupad ng mga taga-Suyok. Sa halip. Ang iba naman ay pilit na pinaluwag ang lupa sa pagitan ng mga ugat ng puno. Malaking kayamanan ang dumating sa kanila at labis-labis ang kanilang ligaya. Unti. Nawala ang pagbibigayan at pagmamalasakitan. Nagdiwang ang mga tao. Pero gayon na lang ang sindak nila nang biglang kumidlat ng napakatalim at kumulog ng ubod-lakas kasabay nang pagbuwal ng puno. Pero sa pagkakataong iyon. Nag-usap ang mga taga-Suyok. Pinigil ni Manto ang mga Igorot. Ilang panahon pa at mabilis nitong pagtaas ay halos umabot na ang dulo nito sa langi.” mahigpit nitong bilin. Ipinaalala niya ang tungkol sa bilin ng matanda. ito pa ang naging sanhi para sumama ang inyong mga ugali. ang mga nasasakupan ni Manto na dating simpleng mga tao ay nagging mapag-imbot at mga sakim. Maaari ninyong kunin ang bunga nito pero hindi ninyo maaaring galawin o sugatan man lang ang katawan nito. Samantala ay patuloy sa pagtaas ang puno. May nagpanukala na putulin na ito at paghatian ng lahat ng tagaroon. Pagkaraan ng tatlong araw ay bumalik sila sa lugar kung saan nagpakita ang matanda.uni. nangibabaw na ang kasakiman ng mga tao at ayaw nang making sa kanya. Pinagmitingan nila kung ano ang pinakamainam na gawin sa puno.“Makakakita kayo ng isang uri ng punongkahoy na hindi pa niny o nakita sa buong buhay ninyo. “Ginantimpalaan ko ang inyong kabutihan. pero ano ang inyong ginawa? Ibinigay ko sa inyo ang gintong puno upang umunlad ang inyong buhay. Hindi napigil ni Manto nang kunin ng kalalakihan ang kanilang mga itak at mga palakol. Naging mahirap na kasi sa kanila ang pag-akyat ditto para kunin ang mga bunga nito at mga dahon. maging sakim at mawalan ng pagmamahal sa kapwa.” . Tuwang-tuwa ang mga tao dahil malapit nang mabuwal ang puno. Tinaga ng iba ang puno para mabuwal ito. Sa ginawa ninyo ay parurusahan ko kayo. Makaraan nilang alisin ang pagkakataklob ng palayok ay nakita nila ang isang munting punongkahoy. Kakaiba iyon dahil isa itong gintong punongkahoy! Mula sa ugat hanggang sa pinakamaliit na sanga at dulo ng mga dahon ay lantay itong ginto.

Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. tiyang.Dahil sinaktan ng mga taga-Suyok ang puno. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon . babala ng kanyang tiyahin. Tuwaang. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. Nang makarating sa Monawon. nakukuha lamang sa pamamagitan ng paghuhukay ng lupa ang mga minang ginto sa Baguio. anang matanda ay hindi na nila ito basta makikia. Hindi mo naiintindihan. Hindi ako natatakot sa kahit ano. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Mula noon. isang nakapagsasalitang ibon. tiyang. Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Huwag kang mag-alala. Huwag kang pumunta. Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Tuwaang. Napagmaang na lamang ang mga taga-Suyok nang Makita nila ang unti-unting paglulon ng lupa sa gintong puno. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Kailangan daw paghirapan ng mga tao ang paghuhukay bago muling makakuha ng ginto. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya.

Tumulong si Tuwaang. epiko ng mga Bagobo. Ang Tuwaang. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. gitara at gong. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Si Tuwaang ay . Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. Nagsimula ang seremonya sa pag-aalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. ay isang mahabang tula na nagsasalaysay ng mga kabayanihan ni Tuwaang. Hindi siya marunong lumaban ng patas. sabi ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. na ang ibig sabihin ay mga bayani. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. Tinitigan ni Tuwaang ang babae. Huling dumating ang lalaking ikakasal. babala ng babae.at ang Binata ng Sumisikat na Araw.

Kaya napilitan siyang humingi ng saklolo kay Tuwaang at kay Batooy. lakas at kakisigan. Mula pa ng dumating sa lupain ni Batooy ay walang nais kausapin ang dalagang may lambong ng kadiliman. Balita siya sa katapangan. Para lamang tumatabas ng puno sa isang tubuhan at sa ilang saglit nakabulagta nang lahat ang mga kawal at tauhan ni Batooy. Hindi pa gaanong natatagalan ang pag-uusap ni Tuwaang at ng dalaga ng Buhong ay dumating naman ang Binata ng Pangumanon. hindi rin napigil si Tuwaang sa gagawin niyang pagsaklolo. Malaki naman ang pag-ayaw ng dalaga. Dumaan muna si Tuwaang sa lupain ng Binata ng Pangavukad. ibig niyang tulungan ang nasabing dalaga. Tinawagan ni Batooy si Tuwaang. subalit nais kunin ng Binata ng Pangumanon ang dalaga sa dahas. Pagdating nila roon. dahil sa kagandahang lalaki ni Tuwaang ay halos hinimatay ang mga tao sa laki ng paghanga sa binata ng Kuaman. Isang araw tumanggap si Tuwaang ng balita na may isang dilag na nagmula sa kalangitan ng Buhong na nakarating sa kaharian ni Batooy upang humingi ng tulong. Dinulutan si Tuwaang ng itso (ikmo at bunga). Pumanhik si Tuwaang at sa laki ng pagod dahil sa paglalakbay ay nakatulog siya sa pagkakaupo sa tabi ng dalagang may lambong ng kadiliman. Ayaw mang pumayag ni Bai sapagkat ang gagawin ni Tuwaang ay lubhang mapanganib. Nagpaalam si Tuwaang sa kapatid niyang babae na kinagigiliwan iyong tawaging Bai. ang dalaga ng Buhong. Hinintay niya si Tuwaang upang dito sabihin ang kanyang malaking suliranin. Sumakay si Tuwaang sa kidlat. Ngunit sa pagkakataong ito'y humingi siya ng pasintabi sa hangin na hindi ito ang gamiting sasakyan sapagkat siya'y nagmamadali. Nang magising si Tuwaang. .siyang puno ng Kuaman. Nagkagusto ang binata ng Pangumanon sa dalaga. Ang karaniwan niyang sasakyan ay hangin. Walang taros na pinagtataga ng Binata ng Pangumanon ang tauhan ni Batooy. Pumunta si Tuwaang at ang Binata ng Pangavukad sa lupain ni Batooy. dinulutan ang dalawa ng itso at sila'y ngumanga. Ang pagdudulot ng itso sa panauhin ay kaugalian ng mga Muslim.

Tiklop tuhod siyang humingi ng tawad. Pagkatapos na magapi ni Tuwaang ang kalaban. Nang sasayad na ang katawan. Sa lakas ng pagtatagaan ay naputol ito. Nang magkaubusan na sila ng mga armas. Inunat ni Tuwaang ang kamay at namatay ang apoy. sinunggaban ng Binata ng Pangumanon si Tuwaang at ibig durugin sa kanyang binti. Ito'y isang dangkal na bakal na ipinulupot kay Tuwaang. Hindi nasaktan si Tuwaang. Pinasan ni Tuwaang sa magkabila niyang balikat ang dalagang Buhong at ang kapatid na si Bai at pumunta rin sila sa Katu-san. Tinawagan ng Binata ng Pangumanon ang kanyang patung. Ginamit naman ni Tuwaang ang iba pang sandata niyang palihuma. Gayon din ang nangyari sa binata ng Pangumanon. Tinawagan naman ni Tuwaang ang kanyang patung at nagliyab ang binata ng Pangumanon at namatay. Inilulan ni Tuwaang sa sinalimba. Itinapon ni Tuwaang ang puluhan nito at kaagad na tumulong ang punong malivutu. Ang patung ay bumuga ng apoy. gayon din ang balaraw hanggang nabali rin sa puluhan ang mga ito. isang ginituang sasakyang lumilipad ang lahat niyang tauhan. At sabay na nagtapon ng baling puluhan ang dalawa at ito'y naging punong maunlapay. ang lupaing walang kamatayan. Sinunggaban naman ni Tuwaang ang Binata ng Pangumanon at tinangkang ihampas sa malaking bato. Ngumanga si Tuwaang at ibinuga ang tabug ng nganga sa mga tauhan ni Batooy at sila'y nabuhay na lahat. Iniuwi ni Tuwaang ang dalaga sa Kuaman. Pagdating nila sa Kuaman ay may ligalig na nagaganap. ~ang pang-abay na pamaraan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad kung paano ginanap ang kilos o pangyayaring isinasaad ng pandiwa~ ~yun lang p0h!!~ ~halimbawa: 1. . minabuti niyang doon na sila sa bayan ng Katu-san manirahang lahat.Nanaog si Tuwaang at nagharap ang dalawang malakas at makapangyarihang lalaki. ang bato ay naging alabok. Ginamit ni Tuwaang ang kanyang kampilan.

Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na walang pananda ang "Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng dulang Pilipino. ito ay nagsasabi kung saan ginawa. Mayroon itong tatlong uri: may pananda. kangina. at iba pa. tuwing umaga. ginagawa. Halimbawa nito ang "Nagpunta sa lalawigan ang mag-anak upang dalawin ang kanilang mga kamaganak.. Isang halimbawa ng paggamit na ganito ang "Tuwing buwan ng Mayo ay nagdaraos kami sa aming pook ng santakrusan. kina o kay. sa ibang pananalita ay tumutukoy ito sa pook na pinangyarihan. ngayon. at hanggang.2.Magalang niyang ibinigay ang libro sa matanda. mamaya. o pangyayarihan ng kilos sa pandiwa. Samantala. Ang walang pananda ay mayroong mga salitang katulad ng kahapon. bukas.. tuwing. Halimbawa ng pangungusap na may pang-abay na pamanahon na mayroong pananda ang "Kailangan mo bang pumasok nang araw-araw?". Halimbawa ng may pananda ang nang. buhat. taun-taon. ~. walang pananda. at gagawin ang kilos sa pangungusap.^_^. umpisa."[3] Karaniwan ding ginagamit sa pangungusap na mayroong pang-abay na panlunan ang mga pariralang sa."[2] LOL Pang-abay na panlunan Ang pang-abay na panlunan ay isang uri ng pang-abay na nagsasaad ng lugar kung saan naganap ang pangyayari. sa. at iba pa. kanina. ginagamit naman ang kay at kina kapag ang kasunod ay pangngalang pantangi na pangalan ng isang tao. Samakatuwid. Ginagamit ang sa kapag ang kasunod ay isang pangngalang pambalana o isang panghalip. sandali." Ang pangabay na pamanahon na nagsasaad ng dalas ay mayroong mga salitang katulad ng araw-araw. Halimbawa na ang mga pangungusap na "Maraming masasarap na ulam ang .. noon.. Mga uri ng pang-abay [ Kabilang sa mga uri ng pang-abay ang mga sumusunod: Pang-abay na pamanahon Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa. at nagsasaad ng dalas. kapag. mula. kung.

"Hindi ako papayag sa iyong desisyon"." Pang-abay na pang-agam Ang pang-abay na pang-agam ay ang pang-abay na nagbabadya ng hindi o kawalan ng katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pasya ng Sandiganbayan. Halimbawa sa paggamit nito ang pangungusap "Kinamayan niya ako nang mahigpit. Ginagamit dito ang mga salitang oo. nagaganap.syempre at iba pang halimbawa. bigat. Nilalagyan ito ng mga pariralang katulad ng hindi. sadya. o sukat."[2] Pang-abay na panang-ayon Ang pang-abay na panang-ayon ay nagsasaad ng pagsang-ayon." at ang "Nagpaluto ako kina Aling Inggay ng masarap na mamon para sa kaarawan mo. Halimbawang pangungusap para rito ang "Tumaba ako nang limang libra. tila. Halimbawang pangungusap para sa pang-abay na ito ang "Kailan po ba kayo uuwi sa lalawigan ninyo?"[2] Pang-abay na panulad [ . di at ayaw.itinitinda sa kantina."[2] Pang-abay na pamitagan Ang pang-abay na pamitagan ay ang pang-abay na nagsasad ng paggalang. Sumasagot ang pang-abay na panggaano sa tanong na gaano o magkano ang halaga. Ginagamit sa ganitong uri ng pang-abay ang mga panandang nang. at -ng. opo." Pang-abay na pananggi [ Ang pang-abay na pananggi ay ang pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi. talaga. Ginagamit sa pangungusap ang mga pariralang marahil. tunay. o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa. wari. Halimbawa ay "Talagang mabilis ang pag-unlad ng bayan.siguro. parang.". Pang-abay na panggaano o pampanukat [ Ang pang-abay na panggaano o pang-abay na pampanukat ay nagsasaad ng timbang. baka."[2] Pang-abay na pamaraan Ang pang-abay na pamaraan ay ang pang-abay na naglalarawan kung paano naganap. at iba pa. na. Halimbawang pangungusap para rito ang "Hindi pa lubusang nagamot ang kanser.

Ang pang-abay na panulad ay ginagamit sa pagtutulad ng dalawang mga bagay. Halimbawa ng paggamit nito ang pangungusap na "Higit na magaling sumayaw si Armando kaysa kay Cristito."[4] .