P. 1
Tradisyon at Kulturang Pinoy

Tradisyon at Kulturang Pinoy

5.0

|Views: 220,323|Likes:
Published by April M. Bagon-Faeldan
Samu't saring kabatiran tungkol sa tradisyon at kulturang pinoy..
may mga artikulong mapanuri atb...

compiled by:
aprilmbagon-faeldan
aprilbfaeldan@yahoo.com
Samu't saring kabatiran tungkol sa tradisyon at kulturang pinoy..
may mga artikulong mapanuri atb...

compiled by:
aprilmbagon-faeldan
aprilbfaeldan@yahoo.com

More info:

Published by: April M. Bagon-Faeldan on May 14, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/12/2015

pdf

text

original

Mga Pagdiriwang sa Pilipinas

www.seasite.niu.edu/Tagalog/modules_in_Tagalog/mga_pagdiriwang_s a_pilipinas.htm - 25k Maraming pagdiriwang sa loob ng isang taon. Ang mga pagdiriwang sa Pilipinas ay mga pambansang pagdiriwang, mga pansibikong pagdiriwang at mga pagdiriwang na panrelihiyon.

Mga Pambansang Pagdiriwang
Ang mga okasyong ipinagdiriwang sa buong kapuluan ay yaong napakahalaga sa kasaysayan at lipunan. Nakikiisa ang bawat isa sa mga Pilipino sa pagdaraos ng mga ito kaya't tinatawag itong pambansang pagdiriwang. Karaniwang idinedeklarang pista opisyal o walang pasok sa mga opisina at paaralan ang mga pambasang pagdiriwang.

Bagong Taon
Tuwing unang araw ng Enero ipinagdiriwang ang Bagong Taon. Masayang sinasalubong ito bago maghating-gabi ng Disyembre 31. Masayang sama-samang kumakain at nagkukuwentuhan pa ang mga kasapi ng mag-anak. Nag-sisimba, nagbabatian, at nag-iingay pa sila nang buong sigla sa pagsalubong nito. Ginagawa pa nila itong family reunion. Dito ipinapakita ang pagbubukludbuklod ng pamilya.

Araw ng Rebolusyong

EDSA

Makaysaysayan ang araw na ito. Ipinagdiriwang ito tuwing ika-25 ng Pebrero. Ang araw na ito ang naging hudyat ng pagbalik ng kalayaan ng mga mamamayan
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

mula sa rehimeng diktador. Nagkaisang nagtungo ang libu-libong mga Pilipino sa EDSA noong Pebrero 22-25, 1986. Ito ay sa harap ng Camp Aguinaldo at Camp Crame. Sinuportahan ito ng mga mamamayan. Tinawag itong Rebolusyong EDSA o EDSA Revolution. Tinatawag din itong People's Power Revolution o Rebolusyong Lakas-Sambayanan at Rebolusyon ng Pebrero.

Araw ng Kagitingan
Ang krus sa tuktok ng Bundok Samat sa Bataan ang nagpapagunita hinggil sa mga matatapang na sundalong Pilipino na lumaban sa mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Dambana ng Kagitingan ang tawag sa bantayog na ito. Ginugunita ng bansa ang Araw ng Kagitingan tuwing sasapit ang Abril 9. Ipinakita rin dito ang pakakaisa laban sa mga dayuhan.

Araw ng Mangagawa
Ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 ang Araw ng Manggagawa. Pinahahalagahan ang mga manggagawa dahil sa kanilang mga paglilingkod sa lipunan. Sila ang tumutulong sa atin sa pagtugon sa ating mga pangangailangan. Tumutulong sila upang tayo'y may pagkain araw-araw, maayos na tirahan, iba-ibang kagamitan, at iba pang bagay.
Timaura ni Antipas Delotavo, 1991

Araw ng Kalayaan
Tuwing Hunyo 12 ng bawat taon ginugunita at ipinagdiriwang ng mga Pilipino ang Araw ng Kalayaan mula sa España. May parada at pag-aalay rin ng mga bulaklak sa bantayog ni Rizal. Nag-aalay rin ng mga bulaklak sa iba pang mga bayani.
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

Itinataas pa ng pangulo ng bansa ang watawat ng Pilipinas sa Rizal Park. Marami pang inihahandang programa, konsiyerto, at kasayahan sa pagdiriwang na ito. Sama-sama ang mga Pilipino ipinagdiriwang ang okasyong ito.
Imaginary Patriot ni Benedicto Cabrera, 1975

Araw ng mga Bayani
Ang Araw ng mga Bayani ay ipinagdiriwang tuwing Agosto 26 taun-taon. Nag-aalay ang mga Pilipino ng mga bulaklak para sa kanila. May mga palatuntunan pa. Pinahahalagahan sa araw na ito ang mga nagawa ng mga bayani para sa kalayaan at kapakanan ng bansa.

Balik sa simula

Mga Pansibikong Pagdiriwang
May iba pang mga pagdiriwang sa Pilipinas. Kabilang dito ay ang mga pansibikong pagdiriwang. Isinasagawa ang mga ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ipinakikita rito ang mga katangian at ilang kaugalian ng mga Pilipino. Di tulad ng mga pambansang pagdiriwang na idinideklarang pista opisyal, ang mga pangsibikong pagdiriwang ay karaniwang idinaraos nang may pasok din sa opisina at paaralan sa buong bansa. Gayunman, may ilang lugar na nagdedeklarang walang pasok gaya ng Lungsod Quezon kapag nagdiriwang ng pakakatatag nito tuwing Agosto 19.

Araw ng mga Puso
Tuwing ika-14 ng Pebrero ito. Ipinakikita natin sa ating mga mahal sa buhay kung gaano natin sila inaalala. Ipinakikita rin natin ang kahalagahan nila. Marami tayong ginagawang paraan upang ipakita ang

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Linggo ng Wika Marami paligsahan tuwing sasapit ang buwan ng Agosto.com . at sa talakayan. pag-awit. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tinuturuan din tayo sa pag-iwas sa sunog. Araw ng mga Nagkakaisang Bansa Compiled by: April M. Karaniwang nagkakaisa ang buong bansa sa okasyong ito. Karaniwang ipinagdiriwang ito sa ika-19 ng Agosto. Natututuhan pa natin ang nararapat na gagawin kung may sunog. Tuwing ikalawang Linggo ng Mayo ang pagdiriwang para sa mga ina at tuwing ikatlong Linggo ng Hunyo ang sa mga ama. Nagbibigayn tao ng kard o anumang alaala sa araw na ito. Kapag may sunog sa ating lugar. at pagsusulat ng sanaysay sa wikang Filipino. May mga programa pa ang mga barangay na nagpapakita ng mga paraan ng pag-iwas sa sunog. sa pagsulat. Quezon.ating pagmamahal. Ito ang kaarawan ni Pangulong Manuel L. Binibigyang-diin ang mga paraan kung paano tayo mag-iingat sa sunog. Ito'y mga patimpalak sa pagtula. Ginugunita natin sa mga araw na ito ang kabutihan ng ating ina at ama. nagtutulungan tayo upang mapatay ito. Nagkakaisa tayo sa pagdaraos ng pagdiriwang na ito. Pinahahalagahan at pinayayaman pa natin ito. Linggo ng Pag-iwas sa Sunog Ipinagdiriwang ang Linggo ng pag-iwas sa Sunog sa buwan ng Mayo. Binibigyang-diin ang pagmamahal sa ating wika. ang Ama ng Wikang Pambansa. Araw ng mga Ina/mga Ama Mga pagdiriwang na pansibiko ang Araw ng mga Ina at Araw ng mga Ama. Nakikiisa ang mga Pilipino sa paggamit ng Filipino sa pagpupulong.

Pagtutulungan ang isa pang layon nito. Ipinakikita ng pagdiriwang na ito ang ang pakikipagkaibigan natin sa iba't ibang bansa sa buong mundo. Balik sa simula Mga Pagdiriwang na Panrelihiyon Marami pagdiriwang na panrelihiyon sa Pilipinas. Makikita rito ang mga kaugalian at katangiang Pilipino Pasko Mahalaga para sa mga kapatid nating Kristiyano ang pagdiriwang ng Kapaskuhan tuwing ika-25 ng Disyembre. Nagkakaiba-iba ng lamang ito ng petsa ayon sa bayani o natatanging Pilipinong ginugunita.com . ang Anak ng Compiled by: April M. Ang Samahan ng mga Nagkakaisang Bansa ang nagbubuklod upang lubos na magkaunawaan at magkaisa ang mga bansa. ipinagdiriwang ang Araw ng mga Nagkakaisang Bansa. Linggo ng Mag-anak Ito ang araw na ginugunita ng mga Pilipino ang kahalagahan ng mag-anak at ang pagmamahalan at pagkakaisa ng bawat kasapi nito. Araw ng mga Guro Iba-iba ang buwan ng pagdiriwang nito. Isinasagawa rin ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ika -19 naman ng Agosto ang Araw ng Lungsod Quezon. Hindi lamang sa paaralan kundi pati na sa telebisyon at radyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Pagkakabukludbuklod ang simbolo nito. Dito naman pinahahalagahan ang kabutihan ginagawa sa atin ng mga guro. Tuwing Hunyo 24 ang Araw ng Maynila. Araw ito ng paggunita sa pagsilang ni Jesus. Araw ng Maynila/Araw ng Lungsod Quezon Ginugunita rin ng mga Pilipino ang kanilang lungsod o bayan. May mga palatuntunan din inihahanda rito.Pagsapit naman ng Oktubre 24.

Nagsusuot pa sila ng makukulay na kasuotan habang nagsasayaw sa saliw ng tugtog ng mga tambol sa kalsada. Kailangang maghatid ang bawat Kristiyanong Pilipino ng kapayapaan hindi lamang sa buong bansa kundi pati na rin sa buong mundo. Tanda rin ito ng pagkakabuklod ng mga mag-anak. Karaniwang makaririnig ng pabasa sa baryo. Pagmamahal sa bawat isa ang mensaheng ipinahahatid sa atin tuwing sasapit ang Pasko. Ang misa de gallo ang magkakasunod na siyam na simbang-gabi hanggang sumapit ang araw ng Pasko.com . Tatlong araw ito ng pag-awit at pagsayaw sa mga daan. Isa pang napakagandang pagdiriwang kung Pasko ang parada ng makukulay at maiilaw na parol na yari sa San Fernando. Marami ang dumadalo sa misang ito. Sama-samang nagsisimba ang mag-anak dito. Nagsisimula ito sa ika-16 ng Disyembre. Hawak ang imahen ng Santo Niño ng isang ati habang sumsayaw.at pati na rin ng mga kaaway. Isang araw rin ito para sa mga mahal sa buhay . Mahal na Araw Isang napakahalaga at natatanging tradisyon ito ng mga Katolikong Pilipino. Dinarayo ng mga turista ang paradang ito. Kung kaya't dapat tandaan na ang mensahe ng Pasko ay pagmamahal at kapayapaan. Misa de gallo o simbang-gabi ang hudyat ng pagdiriwang ng Kapaskuhan. Compiled by: April M. Sumisigaw naman ng "viva" ang iba sa kanilang pagsasayaw. Nagkakaisa ang mga Pilipino sa pagdiriwang nito. "Mahabang buhay' ang kahulugan ng salitang viva. Nagpaphid ng uling o anumang itim na pangkulay sa buong katawan ang mga sumasali sa parada. Aklan. Ati-atihan Ito ay pagdiriwang sa Kalibo. Nagkakaisa ang ito sa pagdaraos nito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Diyos ng mga Kristiyano. Pampanga. Nagsasama-sama rito o nagkakaroon ng reunion ang mga kasapi ng mag-anak.mga kamaganak at mga kaibigan .

at pati na sa mga tahanan na ikinukuwento ang buhay ni Cristo. Ipinaparada ng mga magsasaka ang kani-kanilang mga kalabaw patungo sa simbahan upang mabasbasan ng pari. Isang makulay na kaugalian pang-Mahal na Araw ito. Isang prusisyon ng mga rebulto ni Cristo at iba pang santo ang inilalakad sa mga pangunahing daan ng baryo o bayan tuwing Biyernes Santo.kapilya. Isang makulay na pagdiriwang ito na kinalulugdan ng lahat sa Quezon tuwing buwan ng Mayo. Maingay at masayang naririnig ang kampana ng lahat ng simbahan tuwing Linggo ng Pagkabuhay upang ipabando o ipahayag ang muling pagkabuhay ng ating Panginoon. Nagkakaisang nagsasabit ang mga tagaQuezon ng mga produktong-bukid at katutubong pagkain sa pintuan at mga bintana ng kanilang bahay. Isang Bahagi ng pagdiriwang ng San Isidro ang pagbasbas sa mga kalabaw. Pahiyas Isang tradisyon din ito. Kanilang pinahihirapan at pinarurusahan ang sarili sa pagdadala ng krus o pagpalo at pagsugat sa kanilang mga katawan. Compiled by: April M.com . May isa pang gawaing isinasagawa tuwing Mahal na Araw. Nagsusuot ng damit ng mga Romanong sundalo at makukulay na maskara ang mga namamanata. Ito ang Moriones ng Marinduque. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Penitensiya naman ang tawag sa ginagawa ng mga Pilipinong nagpapasakit o namamanata tuwing Mahal na Araw. Naniniwala sila na malalayo sila at ang kanilang mga kalabaw sa mga sakit at aksidente sa pagbasbas na ito. Pinararangalan dito ang santo ng mga magsasaka na si San Isidro de Labrador.

Pista ng Peñafrancia Isang kapistahan ang idinaraos tuwing Setyembre 17 sa Lungsod ng Naga. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ginugunita at pinararangalan ang mga namatay na kamag-anak sa araw na ito. Karaniwang nagtutungo ang mga Pilipino sa sementeryo upang magsindi ng mga kandila.Santakrusan Ito ang isa pa ring kasayahan. Camarines Sur sa rehiyon ng Bicol. Araw ng mga Patay o Todos los Santos Ipinagdiriwang ito tuwing unang araw ng Nobyembre. Ang santakrusan ay isinasagawa kung Mayo. Sama-sama at nagkakaisa rin sila sa Compiled by: April M. mag-alay ng mga bulaklak at pagkain. Isang prusisyon ito na nagpapakita at isinasadula ang paghahanap ni Santa Elena sa Banal na Krus. Ramadan Isang buwang pagdiriwang ito ng ating mga kapatid na Muslim sa Timog tuwing Marso hanggang Abril. Maraming naggagandahang kababaihan sa prusisyong ito na kumakatawan kay Birheng Maria at iba pang mga babaing tauhan sa Bibliya at mga akadang kaugnay nito. Nagkakaisa rin ang mga Pilipino sa pagsasagawa ng mga kaugaliang ito. at magdasal para sa namatay na mga mahal sa buhay. Isinasagawa ang prusisyong ito sa Ilog ng Naga at kalalakihan lamang ang lumalahok. Magandang nilagyan ng palamuti ang trono ng birhen na nasa isang kasko.com . Isang prusisyon sa ilog ng mapagmilagrong imahen ng Birhen ng Peñafrancia ang dinarayo sa pagdiriwang na ito.

4. Nagdarasal sila kay Allah na kanilang Panginoon. Ang Koran ay banal na aklat ng mga Muslim. Magagandang dalaga ang mga kasapi sa prusisyong ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dizon Maikling Pagsasanay: A. Hari Raya Puasa Pagkatapos ng Ramadan.com . Nagsusuot ng mahabang belo sa kanilang mukha ang mga babaing Muslim kapag nagtutungo sila sa kanilang mosque. Sabihin kung ano ang inilalarawang pagdiriwang: 1. Ito ang pinakamahalagang pagdiriwang ng mga Muslim. 2. 3. Isang makulay na pagdiriwang ito kung saan nagsasayaw at umaawit sa daan ang mga kasapi. Nakasuot ng sundalong Romano ang mga namamantang kalalakihan sa pagdiriwang na ito sa Marinduque. Araw ng Maynila Compiled by: April M. B. Sabihin kung kailan ipinagdiriwang ang mga sumusunod na okasyon: 1. 5. Linggo ng Wika 2. Balik sa simula Mula sa Librong Bayanihan 2 ni Priscila B. Nangingilin or nag-aayuno ang lahat ng mga Muslim sa mga pagdiriwang na tulad nito. ang propeta ng Islam. Nagsisimula at ginigising sila ng malalakas na ingay ng mga tambol. ipinagdiriwang ng mga kapatid nating Muslim ang Hari Raya Puasa. Nagdarasal sila ng isang oras. Imam ang tawag sa kanilang pari. Agad silang nagbibihis ng kanilang magagarang kasuotan at nagtutungo sa mosque. Mahalagang pagdiriwang ito sa kanila. Ginugunita nila ang pakakahayag o rebelasyon ng Koran kay Mohammmed.pagdiriwang ng okasyong ito. Nagbabasa pa sila ng Koran. Idinaraos ang kaugalian at tradisyong ito ng mga tagasunod ng Islam sa buong mundo. Isa itong pasasalamat nila. Ipinaparada ng magbubukid ang kanilang mga kalabaw sa daan patungo sa simbahan.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. pagkain at awitin. Unang araw pa lang ng Disyembre ay matamang naghahanda na ang mga Filipino upang simulan ang kaugaliang ipagdiwang ang kapanganakan ni Hesukristo. Mula sa dekorasyon. kasuotan. Heto ang ilan sa mga kinagisnan nang kaugalian ng mga Filipino bilang paggunita at paghahanda sa Pasko. talaga namang makikita. dala na rin marahil ng matinding impluwensiya ng relihiyong Kristiyanismo.00 6549 Rating: 5.3. Araw ng mga Bayani 5. Parol Compiled by: April M.com . maririnig at maaamoy na ang Kapaskuhan ay papalapit na. Araw ng Kagitingan 4. Pista ng Peñafrancia Mga Kaugaliang Pilipino Tuwing Pasko  Currently 5.0/5 (2 votes cast) Sinasabing ang Kapaskuhan ang siyang pinakamahabang pagdiriwang sa bansa.

Simbang Gabi Compiled by: April M. Ang parol ay hugis bituin na lampara na sumisimbolo sa tala na nagtanglaw sa tatlong mago sa pagbaybay ng kanilang daan patungo sa sabsaban ni Hesus. tradisyon na rin ang paglalagay ng Belen sa mga tahanan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Malimit ay ito'y isang pinaliit na replika ng nasabing eksena. Ang Belen ay tila isang tableau na nagpapakita ng eksena ng kapanganakan ni Hesus. ito ay ginagamit naman ngayon upang ilawan ang mga daan para sa mga taong dadalo sa Misa de Gallo. Belen  Maliban sa pagsasabit ng Parol. Hindi pa man tumutuntong ang kalendaryo sa buwan ng Disyembre ay paisa-isa nang naglilitwan ang mga naglalakihan at makukulay na parol sa mga tahanan. katabi ang amang si Santo Jose at inang Birheng Maria.com . Tanyag sa Pampanga. ngunit may ilan naman na gumagawa ng makatotohanang anyo nito at inilalagak sa hardin.

Ang tradisyong ito ay patuloy na isinasagawa marahil ay buhat sa paniniwala na ang kahilingan o panata ng sinumang makabuo ng siyam na araw na simbang gabi ay matutupad. na kalimita'y buhat sa Simabahan o paaralan. na naghaharana at nagbabahay-bahay upang maghandog ng awiting pamasko. Dahil maagang nagtutungo sa kabukiran ang mga magsasaka ay napagpasyahan ng mga kura-paroko na magdaos ng misa nang higit na mas maaga upang maging sila ay makadalo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Upang mapawi ang ginaw hatid ng hanging amihan sa umaga ay mayroong mainit na tsokolate ring mabibili na masarap ding panulak sa malagkit na kakanin. Mga Kakanin  Kaakibat ng Simbang Gabi ay ang pagsasalu-salo ng pamilya sa pagkain ng mga kakaning Filipino. simula ika-16 ng Disyembre. Mas kilala bilang Misa de Gallo (o Misa ng Tandang). ito ay isang tradisyon ng pagsisimba sa dakong alas-singko ng bukang liwayway. Kadalasan ay may bitbit silang mga instrumento upang sabayan ang kanilang pag-awit. hanggang sa bisperas ng Pasko.com . Compiled by: April M. Paghaharana  Cumbanchero ang tawag sa grupo. Nagsimula ang tradisyong ito noong panahon ng pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas. Maliban sa kanila. Matatagpuan sa labas ng mga simbahan ang hanay ng mga munting tindahan na nag-hahain ng mga malalagkit na pagkain gaya ng puto bumbong (malagkit na kanin na kulay ube at hinuhulma sa isang bumbong o manipis na kawayan) at bibingka (hinurno sa uling na malagkit na kanin na may kasamang itlog na maalat at niyog).

talamak din sa mga kalsada ang mga paslit na nagsisipag-awit ng kanilang bersyon ng kantang pamasko. Maririnig sa mga paaralan.com . Noche Buena  Tradisyon din ng pamilyang Filipino ang pagsasalu-salo ng hapunan sa bisperas ng Pasko. Hindi kinakailangang masagana ang hapag-kainan. kasama ang ilang kamag-anak at malalapit na kaibigan. Kadalasan ay isang munting pista ang idinaraos sa tahanan. Compiled by: April M. Awiting Pamasko  Bilang senyales na malapit na ang pasko ay maririnig na pumapailanlang na sa hangin ang mga himig o awiting pamasko. kasabay ng pagbibigay ng mga regalo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. simbahan at maging sa istasyon ng radyo ang mga napapanahong musika na kadalasa'y sinulat at inawit ng mga batikang kompositor at mang-aawit sa Pilipinas. matapos ang huling Misa ng Simbang Gabi. Higit na mahalaga ang magkasama at magkabuklod ang buong mag-anak.

Kadalasan ay ginaganap ang dulang ito sa plaza o di kaya'y sa Simbahan bago simulan ang Misa sa bisperas ng pasko. (hinango noong Disyembre 1. (hinango noong Disyembre 2.com Compiled by: April M. 2008) Philippine Christmas.Panunuluyan  Masasaksihan lalo na sa mga lalawigan ang pagsasadula ng masalimuot na paglalakbay ng banal na mag-asawa para sa kapanganakan ng anak nilang si Hesus. Ito ay ang pagbabahay-bahay ng mga bata sa kanilang mga ninong at ninang. Masasaksihan rin dito ang ugaling Filipino na pagmamano o ang paglapat ng noo sa kamay ng mas nakatatanda. Aguinaldo  Pinakahihintay-hintay lalo na ng mga kabataang Filipino ang Pasko dahil sa paghingi ng Aguinaldo (hango sa salitang Espanyol na nangangahulugang “regalo”). 2008) Christmas in the Philippines. 2008) aprilbfaeldan@yahoo. (hinango noong Disyembre 1. Sanggunian    How to Celebrate a Filipino Christmas. maging sa kanilang mga kamag-anak upang sila'y mabiyayaan ng regalo na malimit ay nasa anyo ng salapi. Bagon-Fealdan 2009 .

peryodismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.26% o P39. kung saan dumarami ang bilang ng mga drop-outs.TALUMPATI SA KALAGAYAN NG EDUKASYON SA PILIPINAS http://karwaskil. Mapatutunayan ito sa kalagayan ng UPHSL at iba pang eskuwelahan dito sa lalawigan ng Laguna.39 kada yunit ang halaga ng itinaas.multiply.com . relasyong publiko at adbertaysing. Sa taun-taong pagtataas ng matrikula. Ayon pa sa ulat. Region IV-A and B. sino pa'ng maniniwala na ang mga kapitalistang edukador at may-ari ng paaralan ay hindi nagkakamal ng supertubo? Gayong itinakda ng Konstitusyon ng Pilipinas na ang edukasyon ay karapatan ng mamamayan. Sa kasalukuyan. Iniulat ng Commission on Higher Education (CHED) na may 370 o 28% ng kabuuang bilang ng mga pribadong kolehiyo at unibersidad sa buong bansa ang nagtaas ng matrikula nitong taon. Kung pagbabatayan naman ang Report on Higher Education Institutions with Tuition Fee Increase.com/journal/item/34 (paumanhin at hindi ko nakuha ang pangalan ng may katha) Una sa lahat. Kabi-kabila rin ang mga kilos-protesta ng estudyante at guro para ilantad ang pagsasamantala at kalunus-lunos nilang kalagayan. Commission on Higher Education as of June 4. 2004. Ang national average percentage increase nito ay aabot sa 11. Office of Student Services. kung saan tinatayang 14. para sa mga kapitalistang edukador ito'y isang malaking negosyo. lumalabas na ang De Compiled by: April M.09%. may 70 paaralan ang nagtaas ng matrikula sa rehiyong Timog Katagalugan. tunghayan natin ang kalagayan ng sistema ng edukasyon kung saan hinuhubog ang mga susunod na mga propesyunal sa masmidya. milyun-milyong kabataang Pilipino ang nasasadlak sa karukhaan at patuloy na ninanakawan ng kanilang kinabukasan.

Ito'y upang makapagsanay ng sapat na bilang ng mga Pilipinong propesyunal na siyang gagamitin para patakbuhin ang transportasyon.P13. De La Salle University-Dasmarinas -. Ang talino ng mga abugado. Naging komersyalisado ang katangian ng edukasyon dahil sa kolonyal nitong pinagmulan. ang mga nakatapos lamang ng elementarya.721 (14.839-P15.25%). Pinatotohanan ito ng dating senador Claro Recto.907-P14.P10.16%). ito'y dahil na rin sa kawalan ng Masscom Department ng mga teknolohiyang audiobiswal para sa inyong aktwal na pagsasanay sa kabila ng pagbabayad ninyo ng malaking halaga taun-taon.92%). Noong 1900s.P10. naitatag ang isang malawakang sistema ng pampublikong paaralan bilang instrumento ng panlilinlang sa masa at para suportahan ang mga kampanyang pasipikasyon at pananakop ng gubyernong militar ng US. St.83-15. komunikasyon.P14.96).427 (9. Samantala.364 (14. Sacred Heart College of Lucena -.913 (14.351 (8.99-5. Sa Siena College. nang sabihin niya na ang pagkatalong militar ng rebolusyong Pilipino ay sinundan ng isang henerasyong inalipin ng imperyalistang indoktrinasyon.04% of tuition hike). doktor.P11. hindi natutupad ang gasgas nang pangako na ang pagdaragdag sa matrikula ay mangagahulugan daw sa pagtaas ng sahod ng guro't kawani.P11. Ano pa'ng maaasahan ninyo? Kung tutuusin.01-8. John Colleges of Calamba -. Mula noon hanggang ngayon.831 (14. mura at pleksibleng paggawa sa maraming pabrika gaya ng sa Laguna Compiled by: April M.581-P17. mahusay na pasilidad. komersyo.81%). libro at kagamitan sa pagaaral.P14.731P12. Laguna Northwestern College -.109 (9. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.98%).584 (20%). Ginamit ang Inggles bilang midyum ng pagtuturo sa mga eskuwelahan.com . at industriyang kontrolado ng mga dayuhan.La Salle School of Health Science ang may pinakamataas na halaga ngayon ng 21-unit load sa halagang P17. San Pablo Colleges -. University of Perpetual Help System in Laguna -. at Divine Word College of Theology in Tagaytay -. hindi naman interes ng ganid at suwapang na mga kapitalistang edukador ang paunlarin ang kalidad ng ating edukasyon.682 (4. nagkakahalaga ito ng P7. Bakit ba kayo pinadala dito ng UPHSL para mag-on-the-job training? Bukod sa pagsasapraktika ng inyong kaalamang teoretikal. haksyul o 'yung mga 'di nakatuntong sa eskuwela ay nagiging biktima ng siil. at inhinyero ay pawang mga dayuhang interes din ang nakikinabang. siyentipiko.14%).

ang progresibong tradisyon (alternative). itinataguyod ng konserbatibong masmidya ang paghahari ng mapang-aping mga rehimen. kawalan ng serbisyo at pandarambong sa ating kabang-yaman? Paano ipalilimot sa inyong awdyens ang kumakalam nilang sikmura dahil sa gutom? II. magorganisa at sa sama-samang pagkilos. maliit na sahod.Technopark. MASMIDYA Konserbatibo vs. Pinagpasasaan ng mga monopolyo-kapitalistang US ang yamang likas at pantao ng ating bansa. walang kabuluhan (trivial). mga kapitalistang edukador at may-ari ng eskuwelahan ang panunupil sa kampus. ipinatutupad ng gobyerno.com . Laganap ngayon ang paglabag sa demokratiko at konstitusyunal na mga karapatan ng estudyante tulad ng pagbabawal sa kalayaang magpahayag. umiral na ang ganitong tradisyon sa mga Compiled by: April M. Mahigpit nitong tinutulan ang reporma sa sistema at demokratisasyon ng mga istrukturang panlipunan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Naririyan din ang pagkontrol ng mga administrador ng paaralan sa mga student councils at publications. ang konserbatibong tradisyon (mainstream) at pangalawa. Progresibo Sa proseso ng ating kasaysayan. ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng dekadente. habang nagdurusa sa matinding kahirapan at krisis ang mga mamamayan. paniniwala at estilo ng pamumuhay. Ang bayan ay naging isang malawak na palengke ng labis na produkto at kapital ng mga kapitalistang dayuhan na siyang tagatustos sa ating burges na panlasa. Bago pa ang monopolisasyon ng rehimeng Marcos sa buong masmidya sa panahon ng Batas Militar. Sapagkat dominado ng maka-imperyalistang mga interes. paano natin mabisang maihahatid sa madla ang katotohanan ng tunay na nagaganap sa ating lipunan? Paano ninyo aaliwin ang masa na palaging biktima ng karahasang militar. lumitaw ang dalawang magkasalungat na tradisyon sa masmidyang Pilipino: una. Bukod dito. Kung sa eskuwelahan pa lang ay sinasanay na ang mga estudyante ng Masscom ng pag-aasal-alipin at pagiging kimi sa gitna ng pagsasamantala at kawalang hustisya. 'di lubos na makatotohanan (inaccurate) at naghihikayat ng pagtakas sa reyalidad (escapism). Upang mapanatiling umiiral ang dati nang komersyalisado at kolonyal na sistema ng edukasyon.

Kailangang bumili ng panyo. naging daluyan ang konserbatibong masmidya ng kulturang popular (pop culture) kung saan todo-todong pinasisikat ang mga imahe sa udyok na magkamal ng supertubo. poster. Suriin ninyo ang bawat dyaryo. Habang may emosyonal na kapit ang mga tumatangkilik na awdyens. kapansin-pansin ang lubusang pagkahumaling nila sa imahe nito. alin man sa konserbatibo o progresibong masmidya. ay umusbong sa sinapupunan ng masa. Halimbawa. susuwayin ang kanyang pamilya at guro. dayuhang dominasyon at krisis pangkabuhayan. patuloy ang panatisismo at pangangalakal sa imahe. at makikipag-away sa sinumang may ibang iniidolo sa ngalan ng F4. kahit hindi direkta o personal na kilala ng mga manonood ang grupong Taiwanese na F4. Pero walang libreng tiket sa konsyerto ng F4. mahigit 'sandaang taon na ang nakakaraan. Compiled by: April M. magasin.pahayagang Espanyol na walang ibang laman kundi mga papuri sa prayle at mga kolonyal na opisyales. Kalayaan at La Independencia noong panahon ng unang kilusang propaganda hanggang sa We Forum at iba pang alternatibong publikasyon noong Batas Militar. Ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng nagpapalaya ng ating kamalayan sa gapos ng kamangmangan. Mula sa mga makabayang dyaryo tulad ng La Solidaridad. notebook at bag na may larawan ng F4 para matangkilik sila. Kinabibilangan ito ng mga peryodista at propesyunal na nagsasaliklik ng mga impormasyong makakatulong para higit na maintindihan ng madla ang lipunan at mga problema nito. sine at website sa internet na tinatangkilik ng masang awdyens. gaya ng awtoritaryan na pamamahala. aklat. patuloy na nagsisikap ang progresibong masmidya na makapanaig sa gitna ng kakulangan ng rekurso at mapanupil na sitwasyon.com . billboard. programa sa telebisyon o radyo. Ipagpapalit ng fan ang klase para makapanood ng TV o konsyerto. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. naglalantad ng sosyal-reyalidad at nagbibigay ng gabay sa pagkilos. Dahil na rin sa maimpluwensyang kapangyarihan nito. sa kabilang banda. Sadyang hindi maiiwasang ihanay ang bawat isa sa mga ito. Naiisip ba natin kung gaano ang sakripisyo at halagang ginagasta ng mga fan? Ang progresibong masmidya. na noong huling bahagi ng ika-19 siglo ay nanawagan ng reporma at nang lumaon ay naging instrumento para kamtin ang hinahangad na panlipunang pagbabago.

sa hiwalay na listahan ng Bulatlat. aabot na sa 78 mamamahayag ang napapatay mula noon. isang news-feature website.com . Kung isasama ang mga pinatay noong panahon ng batas militar. ito'y maaaring busalan sa pamamagitan ng mapaniil na instrumento ng gobyerno. Hanggang sa mga oras na ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa ginanap na kilos-protesta noong Agosto 16 ng may di bababa sa 200 mamamahayag mula sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas sa pambansang himpilan ng pulisya sa Camp Crame. ang kainutilan ng Philippine National Police (PNP) na lutasin ang maraming kaso ng pamamaslang sa mga mamamahayag. bagay na hindi gaano tinatalakay sa mga eskuwelahan. Dalawampu rito ay pinaslang sa ilalim ng administrasyong Arroyo. Hangga't hindi nagaganap ang radikal na pagbabago sa lipunan. 110 na lahat-lahat ang mamamahayag na biktima ng pamamaslang.Kahit pa sabihing walang batas na nagreregulisa sa masmidya. matataas na upisyal ng gubyerno at malalaking negosyante. mula nang bumagsak ang diktadurang Marcos noong Pebrero 1986. Nagaganap din ang iba't ibang tipo ng panunuhol ng mga malalaking negosyante't pulitiko sa mga reporter at brodkaster. sa pangunguna ng NUJP. mayroong anim na mamamahayag ang pinatay kung saan apat sa kanila ay sa buwan lamang ng Agosto. Malinaw na kilala ang mga biktima sa pagbatikos sa korapsyon at krimen na kinasasangkutan ng mga pulis. Pitong mamamahayag naman ang pinatay noong 2003. Inihayag sa rali na pumapangalawa na ngayon ang Pilipinas sa mundo (nangunguna ang Iraq na patuloy na ginigyera ng Amerika) sa bilang ng mga mamamahayag na pinaslang habang gumagampan ng kanilang trabaho. binatikos ng iba't ibang organisasyon ng midya. di bababa sa 55 mamamahayag na ang pinapatay sa bansa. istakholder at adbertayser. kapangyarihan ng mga nagmamay-ari ng midya. Lumalalang Panggigipit at Pamamaslang Tumitindi ngayon ang intimidasyon at karahasan na dinaranas ng mga tagamidya. at ng ideolohiyang pagkagapos ng kalakhan sa mga propesyunal. militar. patuloy na mamamayani ang dalawang magkasalungat na tradisyon. Compiled by: April M.com. Samantala. Ayon sa National Union of Journalists of the Philippines (NUJP).

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Batangas. si Noel Villarante. matapos niyang kunan ng bidyo ang isang human rights fact-finding mission sa Rosario. 2003 dahil sa kanyang paglalantad sa mga anomalya. Samantala. maraming mamamahayag ay naging biktima ng harasment. Noong Oktubre hanggang Nobyembre 2002.Hayaan ninyong isalaysay ko ang detalye ng mga kaso. ininteroga at pinagbantaang papatayin ng mga elemento ng 20th Special Forces si Melvin Mamis. isa si Ferdie Roldan. militar at paramilitar sa mga tagamidya ang naitala ng NUJP. dahil lamang sa pagkober niya sa marahas na demolisyon sa lunsod. nakatanggap ng pagbabanta sa buhay at pagmamanman ng mga di-kilalalang lalaki ang isang katrabaho ni Manalo. news presenter ng City TV sa San Pablo. noong Hunyo 23 ay puwersahang pinatatanggal sa ere ng mga militar ang Radyo Anakpawis. Matapos ihayag sa isang interbyu nitong Agosto na alam nila kung sino ang nagpapatay kay Arnnel Manalo. Si Edu Paringit. Pinaratangan ng mga militar at pulis na pinatatakbo umano ng New People's Army (NPA) ang naturang programa. cameraman ng Southern Tagalog Exposure. anim na kaso ng pagdukot at panghaharas ng pulis. korespondent ng dyaryong Bulgar at DZRH matapos niyang ihayag ang panig ng kaaway ng isang makapangyarihang negosyante sa Bauan. napilitang magtago nang ilang araw ang isa pang taga-midya. si Arnnel Manalo. Sa taon ding 'yon. pananakot. kolumnista ng Laguna Score at komentarista sa DZJV na pinaslang noong Agosto 19. isang lokal na istasyon ng telebisyon sa Calapan City. Batangas. lingguhang programa ng Katipunan ng Samahang Magbubukid sa Timog Katagalugan (KASAMA-TK) sa DZRB sa Batangas City. at si Fernando Consignado. Bukod sa pamamaslang. reporter ng dyaryong Newsflash sa Compiled by: April M. Samantala. pambubugbog at iba pang tipo ng panggigipit at paglabag sa karapatang pantao. na pinagbabaril noong Agosto 2002 pagkatapos niyang batikusin ang isang lokal na upisyal ng syudad. Laguna. dating pinuno ng 204th Brigade. Dito sa rehiyong Timog Katagalugan. Noong Mayo 31. ay nakatanggap ng harasment mula kay Gen. Nagbanta sila rereydin ang istasyon kung hindi ititigil ang programa. Jovito Palparan. Laguna. korespondent ng Radyo Veritas na pinaslang noong Agosto 12 dahil sa paglalantad din ng mga anomalya sa Nagcarlan. pinagbubugbog. ang mga biktima ng pamamaslang ay sina: Sonny Alcantara. isang cameraman ng TVnet.com .

Laguna. pakalat-kalat lamang si Wapile sa Pagadian at iba pang lugar sa prubinsya. Sa maraming insidente. pinatakas pa rin siya ng mga kapwa niya pulis. Sa larangan ng edukasyon.com . Hermogenes Ebdane sa mga tagamidya na manahimik na lamang para hindi maging target ng karahasan. Sino ang hindi nakakakilala kay Isabela governor-elect Grace Padaca na dating brodkaster? Paulit-ulit na ipinasara noon ni Mayor Caesar Dy ng Cauayan City ang Bombo Radyo sa Isabela dahil sa pambabatikos nito sa korupsyon at karahasan ng pamilyang Dy. Ang estado mismo ang sumusupil sa kalayaan sa pamamahayag para protektahan ang interes ng mga naghaharing uri sa ating bayan. Samantala. pinatay ng isang pulis si Edgar Damalerio. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kahit natukoy at naaresto na si PO1 Guillermo Wapile. Sa katunayan. "The people united can never be defeated. nang sabihin niyang walang pang malalang tunguhin sa bilang ng mga pinapaslang na mga tagamidya. ay patunay lang na ang demokrasya at kalayaan sa pamamahayag ay mistulang ilusyon. III. MGA ALTERNATIBONG HAMON Kung papawiin ang takot at pag-aalinlangan sa ating mga puso't isipan. Angelo Reyes. At ano ang tugon ng awtoridad sa mga panggigipit at pamamaslang? Nagbigay ng "payo" si PNP Dir. ang mga elemento ng pulisya ang nasasangkot sa pagpatay o panggigipit sa mga tagamidya.daan-daang naging biktima ng madugong pandarahas ng mga pulis at goons laban sa mga manggagawa ng Nestle na mapayapang nagwewelga d'yan sa Cabuyao. Secretary ng Department of Interior and Local Government na nangangasiwa sa PNP. Binalewala naman ni Gen. napilitang magtago ang pamilya ni Demalerio at iba pang testigo. Gen. Mababago lamang ang mundo kung tayo'y magkakaisa at lalaban. may pangangailangang itaguyod ang isang Compiled by: April M. Sa loob ng dalawang taon. Ang mga pahayag na ito ng mga nasa awtoridad at ang kawalan nila ng aksyon sa lumalalang panggigipit at pamamaslang sa mga tagamidya. Noong Mayo 2002. malulutas natin ang mga problemang bumabagabag sa sistema ng edukasyon at masmidya. May adelantadong mungkahi pa na mag-armas na lamang ang mga mamamahayag para maipagtanggol ang sarili. naging badigard pa siya ng isang pulitiko noong nakaraang eleksyon. reporter ng Zamboanga Scribe at Mindanao Gold Star at komentarista sa DXKP sa Pagadian City." Ito ang hamon sa atin.

Pilipinisasyon at pagpapabuti sa kabuhayan ng mga manggagawa sa midya. dapat lumahok ang mga estudyante ng Masscom sa puspusang kampanya para itaguyod ang kalayaan sa pamamahayag.com . repormang agraryo. Dapat nating igiit ang pagpapatupad ng libreng edukasyon para sa mamamayan sa lahat ng antas. pambansang industriyalisasyon. dahil nais nating ibalik ang karangalan ng ating lahing Pilipino. dahil hangad nating mangibabaw ang karapatan at interes ng nakakarami sa ating lipunan. Pol Medina Compiled by: April M. Pambansa.pambansa. Siyentipiko. Demokratiko. Dapat imulat ang mga estudyante upang kondenahin ang imperyalistang agresyon at gyera. Sa aking pagtatapos. dahil nais nating ipalaganap ang pag-aaral ng mga kaalamang nakabatay sa pagsisiyasat at pagsusuri sa reyalidad. pagbabago at rela-relasyon ng mga bagay at pangyayari. makabayang kultura at iba pang kagyat na tungkulin." Komedya Dekada 90: Bob Ong. independyenteng ugnayang panlabas. Kasama ng mga independyente at responsableng propesyunal sa midya. Nangangahulugan ito ng pagtatayo ng mga pangmasang organisasyon na naglalayong lumikha ng opinyong publiko na sasalungat sa panlilinlang ng mga nagsasamantala at nang-aapi. kahirapan at takot. Umaayon ito sa mga batas ng aktwal na pag-iral. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Gawin natin laboratoryo ang mga eskuwelahan para sa pagpapatupad ng demokratikong pamahalaan. nais kong baunin ninyo ang mahalagang mensahe ng International Federation of Journalists (IFJ): "walang kalayaan sa pamamahayag hangga't nabubuhay ang mga mamamahayag sa korupsyon. Jessica Zafra. siyentipiko at demokratikong edukasyon.

Doubtless there are those who will cry "trash" to a topic such as this. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.to outwit the censors). and as such I would respect the taste of each and every individual. and to others not at all? Perhaps I could apply the objective eyes of Hobbes (we laugh at the defects of others as well as our past selves. Kant (we laugh because our expectation is frustrated .because unrelated objects are mixed). but as I started writing.com . Besides. Mark Twain's nomads.I planned on writing this entry in an objective manner. But I didn't and wouldn't . to some. So I indulged my senses. these are the types who label the likes of Oscar Wilde and Woody Allen as unimportant clowns. or Cervantes's eccentric rider. But what is funny to me? A better question would be: who could tell what makes a line funny or not? Who could tell why to some.g. Sionil Jose introducing his fellow National Artist (the short story comic Alejandro Reyes) implied: making the tears fall is as hard in tragedy as it is in laughter. is. but to state that writing comedy is insignificant. It would be sacrilege on my part to do so.humor for me. branding their comedic wits as trivial pursuits. has Compiled by: April M. funny. As the reaction of the radical Muslim mob over Danish embassies attest(incited by the infamous Jyllands-Posten cartoons). As F. To dislike this list is the prerogative of the reader. providing we transcend it . and for necessity last. a single comic strip of Dilbert or a single episode of The Office.prying and poking at the innards of the hyena will halt its laughter. is for me an invalid rhetoric. There is nothing trivial about writing comedy .the writers risk the most in channeling the truth of emotions through mirth.we feel superior to those we laugh at). I laughed. Shakespeare's Falstaff. I trusted my gut. for curiosity second. is an art. Jane Austine's ironic heroine. Moliere's miser. But such is the power of humor that a welldelivered comedy has more impact than any litany and sermon that can emanate from longwinded diatribes (e. or Freud (we laugh to vent our repressed feelings . deflecting anger and protest through laughter is a hit-or-miss affair. pieces of me resisted the cracking soil. and not science . I read for pleasure first.

however crazy and shallow. Dahil dito. He is a tall person. has a tinge of truth"). sa kabutihang o kasamaang palad (depende na sa kung sino ang tumitingin). kahit na gaano kabaliw at kababaw ay may bahid ng katotohanan. kasi totoong nangyari" ("brother it's not a joke. aksidente akong napunta sa Bobong Pinoy. One such afternoon. Aksidente nga ba? O gaya ng sabi ni Einstein. it's nowhere near the intestine"). sinadya ko talagang makita ang Bobong Pinoy ng hindi ko namamalayan? Halos mag-iisang dekada na rin ng una kong naisip na: 'sakto ang timing ng mga patawang nakatapak sa lupa. in an abrupt tone. my teenage sister. 'cause it truly happened"). malayo naman sa bituka" ("It's okay.com .more impact to me than any book I've read concerning the pains of living with clueless coworkers). I told a story of a superstitious friend who has a habit of spewing one-liner clichés. Dahil sa paghahanap ko sa Internet ng isang paksa. replied: "Ang joke. naging usap-usapan sa Compiled by: April M. at napakaitim ng background. As the laughters swirled around the dining table. During a family gathering. witnessing the bump. cut the revelry: "kuya hindi naman joke 'yan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. para lamang malaman kung ano na ang susunod na isusulat ng webmaster ng Bobong Pinoy. to which I. smiling at my sister. Everyone's eyes glanced at mine. was prone to bumping his head on low entrances." ("A Joke. and being that way. gumugol ako ng pagkarami-raming oras sa opisina at kuryente sa bahay. BOBONG PINOY 1998. I blurted to him: "Okay lang 'yan. Nang taon ding iyun. walang aksidente? Sa paghahanap ko ba'y.

malamang hindi na ko tablan sa paulit-ulit na skit ni Bert at Ernie. na kung saang kunot-noo namang nakukulitan si Bert. Isama mo pa ang mga caption na siguradong patok … …This shot is taken on the set of "The Postman" when Costner was taking advise from bert on how to act in a post-epocaliptic world. at sino nga bang makakalimot kay Kevin Cosner at Bert na magkasama sa pelikulang Postman.gaya ng Webby sa Amerika pero para nga lang sa mga Pinoy. Madalas nang kinukulit ni Ernie si Bert. Gamit ang computer.mga webmaster na magkakaroon ng awarding . Si Bert ng Sesame Street ay madalas ko ng mapanood bilang kontrabida kay Ernie. Nariyan ang "ebidensiya" kung saan nakatayo si Bert sa gilid ng isang parada bago mabaril si JFK. meron ding magkasama sila ni Hitler. na kung saan nabuo ang Philippine Web Awards (iba pa ang pangalan noon). Hinangaan at binigyan ng parangal ng mga hurado ng 1998 Webby ang ginawa ni Dino (Bert is Evil). ang eksaheradong pagtukoy sa mga normal. pinagdikit-dikit ni Dino ang mga kuha ni Bert at mga lumang larawang sumasalamin sa masasamang nangyari sa kasaysayan ng tao. Lumaki ako sa panood ng Sesame Street. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Umugong din ang mga bali-balitang maisasali ang mga kathang may pagka-weird. Dalawang Pilipino ang kagyat na sumagi sa isip ko na maaring lumarawan ng pagkabaliw: si Dino Ignacio at si Bob Ong. nakuha ni Dino ang pa-premyo para sa mga website na may nakakabaliw na tema. Compiled by: April M. Noong taong ding iyun. Palatawa at masayahin si Ernie. nariyan ang kamay ni Bert sa singit ng batang si Michael Jackson. upang maipakita kung bakit at ano nga ba nakakatawa kay Bert. Kung mapapanood ko ang mga lumang episode ng Sesame Street ngayon. si Bert nama'y seryoso. Namangha ako sa abilidad ni Dino Ignacio sa paghahabi-habi ng madalas na'y di pinapansin. ayaw ng naiistorbo.com . Ginamit ni Dino ang isa sa mga haligi ng komedya.

Pareho pa rin silang panalo. na kung saan nakasingit si Bert (nakuha daw niya sa Internet.Nakakapanghinyang na pagkatapos manalo ng Webby at PWA ay itinigil na ni Dino ang Bert is Evil. pero parang Edsa pag oras ng uwian 'lagi ang usad ng Bobong Pinoy. mas nagustuhan ko ang Bobong Pinoy. ay lalo pang sumidhi ang kagustuhan ni Dino na tuluyan ng alisin ang kanyang Bert is Evil sa orihinal nitong kinalalagyan. ginaya at dinagdagan ng mga panibagong litrato. Hindi ko alam kung mabagal lang talaga ang koneksiyon ko noon (kapanahuhan kasi ito na pag binanggit mo ang "broadband" malamang matanong ka ng "may CB ka?") o nagsulputan lang talaga ang mga bumibisita dahil sa People's Choice.com. hanggang isang araw hindi na ni-renew ni Bob Ong ang naturang site(dahil siguro alam na ng lahat na maglalabas siya ng libro. Pero 'di ko ba alam. si Dino sa mga may-alam na hurado. pero mas maikli pa ang buhay nito sa bobongpinoy. 'Di kalauna'y lumipat na rin ang katha ni Bob Ong sa bobongpinoy. si Bob Ong nama'y sa botohan ng mga tao (ang People's Choice). "iba pa rin ang orig.ipinatong ang bagong film footage sa luma). bigla na lang nawalang parang bula ang bobongpinoy. At di nga 'rin nagtagal. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Bagama't gaya ni Dino. ngunit gaya nga ng kasabihang pinoy. gag ang style ng patawa (naalala ko tuloy iyung ibang pelikula ni Woody Allen . Compiled by: April M.com . pero sa aking pakiwari'y kakilala din ng Arabong iyun ang gumawa ng collage). Si Dino. Kung tutuusin magkaibang prutas naman talaga ang Bert is Evil sa Bobong Pinoy. may pagka-graphic artist din ako.com (huwag mo ng balaking pasukin ngayon. Ilang beses ding hindi naupdate ang bobongpinoy. Nangibabaw ang pagka-pinoy ko sa pagka-graphic artist. sa isang protesta sa Afghanistan pagkatapos na pagkatapos sumabog ang Twin Towers. kay Bob Ong nama'y socio-political satire. Nakaisip tuloy ako.com.com. iyan ang alam kong kauna-unahang blog ni Bob Ong. mabagal pa rin ang pasok." At dahil sa isang may masamang balak na Arabong naglabas ng napakalaking poster ni Bin Laden. tuwing lunch o uwian na lang sa opisina ako sisilip (nakakabit kasi sa mismong ISP 'yung PC ko sa opisina). Lumitaw din ang Paboritong Website ni Hudas. Mahirap na nga namang umatras sa bagay na naipangako mo na). pag-aari na ito ng isang kumpanyang taga-Estonia). Marami-rami ang nagsulputang kopya.

ay lalong nagpasidhi ang aking pagtawa. Si St. Parang Parokya ni Edgar ang dating (Chikinini na lyrics sa orihinal na Banal na Aso ng Yano). malayo sa amin ang kasakiman mo.Sino nga ba is Bob Ong? Karamihan ng mga nag-kalat na "sightings" na naglipana sa Internet ay mga kuwentong barbero na nangaling malamang sa mga pinag-pasapasahang mga "sinabi raw. pinalitan ni Dolores ang lyrics sa mga iba't ibang dasal Katoliko. ito marahil ay dahil sa gumagamit siya ng nom de plume (Ang Bob Ong na pangalan para sa akin. si Rizal pa kaya na napakaromantiko? Tulad ni Rizal. na nagmula sa pamagat ng dati niyang site. quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit…"). Magkahalong gulat at halakhak ang bumalot sa akin ng una kong mabasa ang La Vision . Aba Guinoong Baria ("Aba guinoong Baria nakapupuno ka nang alcancia…") at Ang Compiled by: April M.hindi ko kasi alam na meron palang ganito si Rizal ang kakarampot at paminsan-minsang pagsilip na kakenkoyan ni Rizal sa mga nobela niya'y umusbong at lumitaw ng buong-buo sa liwanag. Nariyan ang Amain Namin ("Amain naming sumasaconvento ka." Kung mamarapating niyo akong magdagdag ng opinyon: kung madulas pa sa ahas ang pagtuklas sa tunay na katauhan ni Bob Ong. del Pilar) si Rodriguez sa satire na Dasalan at Tuksuhan. binanatan din ni Dolores Manapat (ang alias ni Marcelo H. Pero bakit pa kailangang gumamit ng Alias? Pag tinanong mo ang tanong na ito. dahil nagawang isulat ni Augustine ang malambot at ayaw makisama n'yang tite bilang pilosopiya). bilang pasumbalit sa atake ni Rodriguez sa Noli Me Tangere (Touch me Not o Huwag Mo Akong Salingin). ay biniyak na salitang Bobong. Augustine ay inatasan ng Diyos mismo na ipagbigay alam kay Rodriguez na ang pari'y dapat magsulat ng kanyang ka-bobohan upang merong mapagtawanan ang mga tao! At dahil pa sa nabasa ko na rin dati pa ang Confessions ni Augustine ('kakatwa din ito. sa kanyang satire (ang sobrang kakatwang La Vision del Fray Rodriguez o The Vision of Fray Rodriguez o Ang Pangitain ni Fray Rodriguez). sumpain ang ngalan mo. Napaisip tuloy ako: may katotohan kaya ang sulat ni Ambeth Ocampo na naging parokyano ng prosti si Rizal sa paglalakbay nito sa Europa? Dahil kung si Augustine na halos isabuhay ang konsensiya niya sa pagbabate at pagkikipag-talik sa mga babae. at sumasalamin sa ating pinagsamasamang kahinaan bilang Pilipino).com .kabaliktaran kasi ng tanong ang balak gawin ng pseudonym: si Jose Rizal ginamit ang pen name na Dimas Alang (Dimasalang na ngayon). malamang hindi mo alam ang sagot . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

aba kailangan mo munang sagutin ang isa pang katanungan bago ka maging semi-uber-puwede: kaninong pen name ang huling pangalan? Habang kumakain ako sa isang restaurant. may narinig akong dalawang profesor daw. Mahaba-haba rin ang mga paksang pinag-talunan. Pauline Reage. The Brontes. lalong puwede. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. A. Voltaire. na hindi talaga tao si Bob Ong? Compiled by: April M. Moliere. Kung B. At kung C nama'y SUPER-DUPERPUWEDE! Kung D. B. Pangalan ba? Kung A ang sagot mo puwede. hanggang dumating ang usapan kay Bob Ong: Propesor Bangko: Did you know. na nagpapataasan ng ihi. Pseudonym. Tikbalang. Pare-pareho silang manunulat. C. George Orwell. D. Pablo Neruda. All of the above. Dr. Seuss.Mga Utos Nang Fraile ("Ang mga utos nang Fraile ay sampo: Ang nauna: Sambahin mo ang Fraile na lalo sa lahat…") Pop Quiz: Spot the similarity Mark Twain.com .

MARAMING SALAMAT. Walang mawawala sa inyo kung gagawin ninyo ito. Compiled by: April M.com . ang drug addiction at gangsterimso laluna sa inyong hanay. at ang halos walang katapusang kriminalidad. Ang mundo ngayon ay nababalot ng kaguluhan. Idagdag pa natin ang lumalalang kabulukan ng lahat ng mga gobyerno. epidemya at patuloy na pagkasira ng kalikasan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Para sa mga kabataan-estudyante: Bilang susunod na henerasyon ng uring manggagawa. gutom. mula sa pinakaabante hanggang sa pinakaatrasadong mga bansa kasama ang iba’t-ibang malalaking multilateral na mga institusyon gaya ng United Nations at iba’t-ibang NonGovernment Organizations (NGOs) habang nangangakong hanapan ng solusyon ang mga mabibigat na problemang pinapasan ng sangkatauhan ay nagtuturuan kung sino ang may kasalanan sa delubyong nangyayari ngayon. nanawagan kami sa inyo na basahin at talakayin ninyo ang laman ng aming sulat para sa inyo. Kaliwa man o Kanan ang nasa pamunuan. digmaan. kahirapan. Ang iba’t-ibang gobyerno. at iba pa.

Ang katotohanan. Ang tunay na kaaway ng mga manggagawa kabilang na kayong mga kabataan-estudyante ay hindi lang isa o dalawang imperyalistang kapangyarihan kundi ang buong imperyalistang sistema. Ang matrikula ay mahigpit na nakaugnay sa pagiging ganid ng mga kapitalista sa tubo partikular sa larangan ng edukasyon. Ang kalaban ng mga manggagawang Pilipino ay hindi lang ang mga dayuhang kapitalista kundi mismong Compiled by: April M. kayo ang susunod na henerasyon ng mga sahurang alipin ng kapital. Pribatisasyon at Deregulasyon). hindi malayong papasok ang iba pang ganid at makapangyarihang imperyalista kakutsaba ang mga paksyon ng burgesyang Pilipino o maging ang ilang maka-Kaliwang grupo upang kontrolin ang Pilipinas gaya ng Tsina o Japan sa ngalan ng pagpapalaya sa bansa mula sa kuko ng imperyalistang Amerikano. ang sistema ng kompetisyon. Sa kasalukuyang panahon. nasa kanyang permanenteng krisis. ang pandaigdigang kapitalismo ay nasa kanyang permanenteng pagbulusok-pababa na.Ang mga Kaliwa naman. Kahit pa ilang datos ng ‘pag-unlad’ ng ekonomiya ang ilathala ng mga gobyerno sa buong mundo. Sa Ilalim ng Dekadenteng Kapitalismo Barbarismo ang Kinabukasan ng Sangkatauhan Ang ugat sa mga problemang dinaranas ng sangkatauhan ngayon ay ang sistema ng sahurang pangaalipin. Ang walang hintong mga digmaan ngayon sa iba’t-ibang dako ng mundo ang isa sa pinakamatingkad na patunay na lumalala ang kapitalistang krisis. Kayo ang magkakaroon ng panibagong mga pamilya at siguradung kayo mismo ang bubuhay at magpalaki sa inyong mga anak. Stalinista. Subalit marami pa rin ang nagtatanong at nababahala: May magandang kinabukasan pa ba ang mundo sa ilalim ng kasalukuyang panlipunang sistema o hindi na mapigilang mawasak ito? Kung mayroon mang pinaka-interesado na sagutin ang tanong na ito ay dapat kayong mga kabataanestudyante dahil nasa inyong mga balikat ang kinabukasan ng mundo. Sa panahon ng dekadenteng kapitalismo imposibleng ‘uunlad’ pa ang isang bansa na hindi nito pagsamantalahan ang ibang mga bansa. Hangga’t kapitalismo ang maghari — pribado man o estado ang magkontrol — ang sistema ng edukasyon ay laging magsisilbi sa batas ng pamilihan at sa pagsasamantala sa lakas-paggawa. Kaya napakahalaga ang tanong sa itaas na masagot ninyo bilang mga manggagawa sa hinaharap (kahit marami na sa inyo ngayon ang naging manggagawa para matustusan ang pag-aaral). Subalit hindi ninyo masagot ang tanong kung patuloy kayong matali sa mga usapin sa loob lamang ng eskwelahan gaya ng pagtaas ng matrikula. Ang ‘pag-unlad’ ng isang bansa ay bunga ng matinding pagsasamantala sa kanyang mga manggagawa at/o sa mga manggagawa sa ibang mga bansa. sa panahon ng imperyalismo ang bawat bansa ay may imperyalistang katangian dahil ‘uunlad’ lamang ito kung pagsamantalahan nito ang ibang mga bansa sa ilalim ng islogang ‘pagkapantay-pantay’ at ‘malayang kompetisyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . na ang tunay na kahulugan ay KAPITALISMO NG ESTADO. Ang ‘pagdami’ ng may trabaho sa isang bansa ay may katumbas ng pagdami ng mga walang trabaho sa ibang mga bansa. nasa kanyang dekadenteng yugto. Trotskyista at ‘Leninista’ — at mga anarkista ay sinisisi ang Globalisasyon (Liberalisasyon. Maling-mali ang mga Kaliwa sa kanilang paniniwala na kung maputol ang kontrol ng imperyalismong Amerikano sa Pilipinas ay uunlad na ang ekonomiya ng bansa. Kayo ay nag-aaral at nagsisikap makapagtapos ng pag-aaral dahil sa layuning magkaroon kayo ng magandang kinabukasan hindi lamang para sa inyong mga sarili kundi higit sa lahat para sa inyong mga pamilya sa hinaharap. ang sistema ng tubo at kalakal sa pamilihan. mga umaangking sila ay ‘komunista’ — Maoista. kung maputol man ang kontrol ng Amerika sa bansa. ang katotohanan ay patuloy na lumalala ang kahirapan sa daigdig.’ Pangalawa. Dahil pandaigdigan ang sistemang ito. Para sa Kaliwa. Sa ilalim ng sistemang kapitalismo. walang bansa ngayon ang hindi nakaranas ng permanenteng krisis. ang solusyon ay ang pagtatayo ng ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’ na kokontrol sa buhay panlipunan. sinisisi ang estado dahil pinabayaan diumano na pagsamantalahan ang mga mamamayan ng mga korporasyong multinasyunal at transnasyunal. Ang tawag dito ay KAPITALISMO.

parlyamento at mga unyon. Pagkakaisa para palawakin ang mga pakikibaka at hindi ikulong sa iilang pabrika o ilang linya ng industriya lamang. ang anumang kilusan gaano man ito kalakas at kalawak. Kung hindi madurog ang dekadenteng kapitalistang sistema. Ang kailangang mabuo ay ang malawakang pagkakasia ng uri at pakikibaka laban sa estadong kapitalista at hindi para sa mga reporma. may pag-asa pa ang mundo. Tama si Lenin sa pagsasabing. Dalawa lamang ang pagpipilian ninyo: SOSYALISMO o BARBARISMO.” Ibig sabihin. May pag-asa pa ang kinabukasan ninyo. BAYAN o URI. ‘Leninismo’ at Anarkismo. Stalinismo.mga Pilipinong kapitalista na halos magkatulad lamang ang pagkaganid sa tubo at pagsasamantala sa mga manggagawa. Kamulatan na walang maasahan sa burges na estado. Kailangan itong ipaglaban. “Kung walang rebolusyonaryong teorya ay walang rebolusyonaryong kilusan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. mananalo o matalo man ito. Trotskyismo. Siya lamang ang tanging rebolusyonaryong uri sa ilalim ng kapitalistang kaayusan. Ang pagtatayo ng isang ‘sosyalistang gobyerno’ sa bansa ay pagpapatuloy pa rin ng sahurang pang-aalipin.” Ngunit ang pag-asa ay hindi kusang darating. Ang mga ito ay mga instrumento na ngayon ng kapital para gawing pambala ng kanyon ang uring manggagawsa at kabataan sa nagtunggaliang mga paksyon ng burgesya sa bawat bansa. pag-isipan ninyong mabuti ang kinabukasan ninyo at ng mundo. “Ang emansipasyon ng uring manggagawa ay nasa kamay ng mga manggagawa mismo. Pagkakaisa at kamulatan para ibagsak ang kapitalistang estado at lahat ng mga institusyon nito. Dalawa lamang ang sandata ng internasyunal na uring manggagawa para magapi ang kapitalismo : PAGKAKAISA at KAMULATAN sa pandaigdigang saklaw. Pagkakaisa laban sa lahat ng paksyon ng burgesya (administrasyon man o oposisyon). kasama ang inyong uri ng isang rebolusyonaryong teorya na pinanday ng istorikal na karanasan ng inyong uri. INTERNASYUNALISMO o NASYUNALISMO. istorikal na karanasan na binastardo at punong-puno na ng mga distorsyong kagagawan ng mga ideolohiya ng Kaliwa ng burgesya — Maoismo. Subalit hindi madudurog ang kapitalismo at hindi maibagsak ang paghari ng mga kapitalista kung patuloy tayong matali sa balangkas ng bansa. Kailangang magkaisa ang mga manggagawa sa buong mundo laban sa kapitalistang panlipunang mga relasyon. parlyamento at nasyunalismo. Isang pandaigdigang sistema ang ating kalaban kaya kailangang pandaigdigan din ang pagkakaisa. Compiled by: April M.com . kung hindi rebolusyonaryo ang teoryang gumagabay dito ay tiyak na hindi pagpawi sa pagsasamantala at pang-aapi ang kalalabasan nito. asahan ninyo na ang inyong mga pamilya sa hinaharap ay mas mahirap pa ang maranasan kaysa ngayon. Kailangan ninyo. Mga susunod na henerasyon ng manggagawa. kailangang ganap na itakwil ang mga mistipikasyon at bitag na inihain ng burgesya para ilihis ang pagkakaisa ng buong uring manggagawa — unyonismo. Walang saysay ang mga pagkilos ng ilampung katao o mga protestang tipong riot para lamang sa media projection. Dagdag pa. Ang ‘paglaya’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagpapatuloy pa rin ng kapitalistang pagsasamantala sa manggagawang Pilipino. Ang teoryang ito ay walang iba kundi ang rebolusyonaryong Marxismo. Ang ‘kalayaan’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagkaalipin naman nito sa iba pang kapangyarihan. kamulatan na imposible na ang pakikibaka sa mga reporma dahil wala ng kapasidad ang sistema na ibigay ang mga ito. Ang pag-asa at kinabukasan ninyo ay nasa mga kamay ng inyong uri — ang uring manggagawa. sa balangkas ng nasyunalismo at pagmamahal sa bayan (ang mga ito ay matamis na salita lamang na ang ibig sabihin ay ipagtanggol ang pambansang kapitalismo). Internasyunalistang Pagkakaisa at Pakikibaka: Ang Susi sa Tagumpay Laban sa Kapitalismo Ang uring manggagawa bilang internasyunal na uri ang tanging uri na may istorikal na misyon at kapasidad na durugin ang kapitalismo sa buong daigdig.

magtalakayan at mag-aral kayo sa buhay na karanasan ng pakikibaka ng internasyunal na uring manggagawa sa loob ng mahigit 200 taon.com Blog: http://internasyonalismo. 210 ng Malacañang na nagtatakda ng paggamit ng Ingles bilang medium of instruction o wika sa pagtuturo. Ibig sabihin. Ingles ang dapat umanong gamitin sa di bababa sa 70% ng kabuuang panahon sa pagtuturo ng lahat ng aralin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com .com Link website: www.internationalism. 2007 at 1:35 am (Feature. bukod sa pagtuturo mismo ng English. ang mga organisasyon o kilusan na sinasamahan ninyo ay para ba talaga sa tunay na panlipunang pagbabago o para ipagtanggol ang kapitalismo sa porma ng kapitalismo ng estado sa likod ng programang ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’? Pag-isipan ninyong mabuti.blogsome. Compiled by: April M. simula Grade 1 ay ituturo ang Ingles bilang ikalawang lenggwahe. Re-posted) http://felixrivas.wordpress. Alinsunod sa EO 210.com/2007/10/24/kolonyal-na-patakaran-sa-edukasyon/ Ipinatupad simula ngayong pasukan sa lahat ng paaralang elementarya at hayskul ang Executive Order No.Mga kabataan-estudyante.org Kolonyal na Patakaran sa Edukasyon October 24. INTERNASYONALISMO Email address: internasyonalista@yahoo. Pero simula Grade 3 ay ito na ang siyang pangunahing wikang gagamitin sa pagtuturo ng matematika at mga subject na may kinalaman sa agham at kalusugan. pribado man o pampubliko. Ito na rin ang gagamiting pangunahing wika sa pagtuturo sa lahat ng hayskul.

Cruz.. isang premyadong manunulat. Ang mas matataas na gradong nakukuha ng mga batang katutubo rito sa mga pagsusulit sa literasiya at numerasiya ay patunay na mas madali silang natututo gamit ang lokal na wika sa pagtuturo. Ayon sa CCLP. Palalalain ng EO 210 ang dati nang suliranin sa mapurol na gagap sa syensya at matematika ng mga Pilipinong mag-aaral.com . kritiko at presidente ng WIKA Inc. Ayon sa sarbey ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) nitong 2003. Sa kalagayang hindi ginagamit ang Ingles sa kanilang pang-araw-araw na buhay. Lahat ng subject sa elementarya at hayskul. at Efren Abueg. Ang koalisyon ay kinakatawan nina Dr. maliban sa English at iba Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Taliwas din ang EO 210 sa rekomendasyon ng Congressional Commission on Education (EDCOM) noong 1991 na gamitin ang Pilipino at ang lokal na wika sa pagtuturo ng batayang edukasyon. isang propesor sa University of the Philippines. labag din ang EO 210 sa konstitusyon na nagtatakdang pambansang wika ang Pilipino at siyang gagamitin sa pagtuturo sa buong sistemang pang-edukasyon. sasagka ito sa kakayahang matuto ng mga mag-aaral. sa 45 bansa ay pang-41 ang mga mag-aaral ng hayskul sa Pilipinas sa kaalaman sa matematika. Isagani R.Isang petisyon laban sa EO 210 ang isinampa ng Coalition for a Correct Language Policy (CCLP) sa Korte Suprema. Pumirma rin sa petisyon ang iba pang batikang manunulat at guro. Ayon sa koalisyon. Kadalasan ay mabilis na nawawala ang anumang kaalaman sa pagbabasa at pagsusulat kapag itinuro ito sa wikang Ingles. Patricia Licuanan. Tinukoy nito ang resulta ng mga pananaliksik na ginawa ng United Nations Educational. mahihirapang matuto ang mga mag-aaral sa elementarya at hayskul kung ito ang pangunahing gagamitin sa pagtuturo. presidente ng Miriam College. mga National Artist for Literature na sina Bienvenido Lumbera at Virgilio Almario. magkwenta at umunlad sa pag-iisip ang mga bata kapag ang ginagamit sa pagtuturo ay ang kanilang wikang kinagisnan. Scientific and Cultural Organization (UNESCO) na nagpapakitang mas mabilis matutong magbasa. Randolf David. Sinasalamin ng CCLP ang patriyotikong pagtutol sa EO 210. Inatasan ng EDCOM ang Department of Education (DepEd) noong 1991 na magbalangkas ng mga libro at iba pang materyales sa pagtuturo na nasusulat sa wikang Pilipino. Pang-42 naman sila sa kaalaman sa syensya. Kinukumpirma ito ng karanasan ng Summer Institute of Linguistics sa Bukidnon.

Lalo lamang nitong palalakasin ang neokolonyal na sistema ng edukasyon sa Pilipinas na nagsisilbi pangunahin sa interes ng mga dayuhan at nagpapanatiling mahirap at atrasado sa bansa.” ayon sa mga tumututol sa EO 210. maaaring isa pa nga ito sa mga nagpapalala ng kahirapan ng mga karaniwang masang Pilipino. ang titiyak na natututunan ng mga mag-aaral ang kaalamang makapagbibigay sa kanila ng kakayahang makapag-ambag sa pagpapaunlad ng pambansang ekonomya at lipunang Pilipino.] Compiled by: April M. Nadismaya raw si Gloria Arroyo nang mapag-alaman niyang wala pang 5% ng mga aplikante sa mga call center ang natatanggap dahil sa kahinaan ng karamihan sa Ingles. kasabay ng pagpapayaman ng iba pang lokal na lenggwahe at paggamit pangunahin ng sariling wika maging sa pag-aaral ng syensya at teknolohiya. Hindi lantad (anonymous) ang awtor nito. ayon sa EDCOM. [Ang artikulong ito'y muling ipinost sa aking sayt. Ipagkakait din ng EO 210 sa mas maraming mamamayan ang karapatang matuto at maging bihasa sa pambansang wika. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ay dapat nang ituro sa wikang Pilipino pagsapit ng taong 2000. Bagkus. Sa kabila ng mga syentipikong ebidensyang nagpapakita ng mga pinsalang idudulot ng bagong kautusan sa mga mag-aaral at sa kabila ng mga batas at aksyon ng Kongreso na taliwas dito. ipinipilit pa rin ng Malacañang ang EO 210. Sa katuus-tuusan. Kailangan aniyang tugunan ang pangangailangan ng mga call center at iba pang mga dayuhang kumpanya ng mga Pilipino na mahusay magsalita ng Ingles.com . tanging ang pambansa-demokratikong patakaran ng sistematikong pagtataguyod ng pambansang wika at panitikan.pang pinag-aaralang lenggwahe. Dahil ito sa tulak ng isang bagay na di hamak na mas mahalaga sa rehimen kaysa sa pagkatuto ng mga Pilipinong mag-aaral: ang milyun-milyong dolyar na kikitain ng bangkaroteng gubyerno mula sa mga remitans ng mga Pilipinong manggagawa sa ibang bansa at mga puhunan ng maraming call center na nagsusulputan ngayon sa Pilipinas. “Hindi Ingles ang solusyon sa kahirapan sa bansa.

Mayroon namang “papalarin” na makapag-aral sa pribadong paaralan. Jun. 10. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.php “Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa.indymedia.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon by Samahan ng Demokratikong Kabataan (SDK) Friday. At kung susumahin. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan. Pero magiging mailap din sa kanila ang maayos na edukasyong inaasam dahil ang motibo ng mga mayari ng iskwelahan ay magbenta ng diploma para palaguin ang kanilang negosyo.org/news/2005/06/3560. may dalawang pangunahing problema sa sistema ng edukasyon sa Compiled by: April M. milyon-milyong mga estudyante ang papasok sa mga paaralan na animo’y mga pabrika ng susunod na henerasyon ng manggagawa. Mga institusyong hindi makapagbigay ng dekalidad na edukasyon dahil sa kakapusan ng pondo ng gobyerno. --. At sa buwang ito. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan. Karamihan sa kanila – at patuloy na itong lumalaki – ay nasa pampublikong mga paaralan.com .Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon Tapos na ang bakasyon. kolehiyo at unibersidad. 2005 at 6:41 AM http://qc.

ang pagpapaubaya ng gobyerno sa mga kapitalista-edukador na magtaas ng matrikula sa mga pribadong paaralan. Kapos na Badyet sa Pampublikong Edukasyon Ayon sa 1987 Konstitusyon. tumaas ang badyet sa edukasyon mula P97.bansa. Mula 2001 hanggang 2004. tila tinutupad ng Kongreso ang ganitong probisyon ng Saligang Batas. Kinikilala kasi nito ang edukasyon ay isang “karapatan” hindi pribilehiyo. ang pondo sa edukasyon ay dapat sinusukat sa proporsyon nito sa gross domestic product o GDP. 25% ang walang kisame. kalunos-lunos ang kalagayan ng mga public elementary at high schools bagamat mas nakatuon ang pondo ng Department of Education sa basic education kumpara sa tertiary o college education. ang badyet ng edukasyon ay nasa P103.5 Bilyon ay naging P107. ang pinakamalaking haiskul sa naturang siyudad. Sa biglang tingin. At ngayong taon. Sa survey ng Senate Committee on Education. Una. nasa 84% sa mga public school ang walang tubig.1% ng GDP. ang badyet sa edukasyon ay lumiit mula 2. Nangungulelat ang Pilipinas sa Southeast Asia dahil hindi ito tulad ng Malaysia na nagtutuon ng 7% ng GDP para sa edukasyon. iisa sa salarin: ang gobyernong hindi binibigyang prayoridad ang mga pangangailangan ng kanyang mamamayan.5 Bilyon. Isa sa mga nakakalungkot na larawan ng kalagayan ng edukasyon ay ang Caloocan High School. Ang tunay na halaga nito ay lumiliit dahil sa bumabagsak na halaga ng piso bunga ng inflation o taun-taong pagtaas ng mga presyo. Dahil sa kakapusan sa pondo. Kulang na kulang ito batay sa istandard ng United Nations na nagsasabing ang isang bansa ay dapat na maglaan ng 6% ng GDP para sa edukasyon. Bukod dito.9% noong 2001 ay naging 2. 45% at 43% sa mga guro ang nagsabing nagdadala sila ng sariling mesa at silya sa klase. Pero hindi ito totoo. Ikalawa. Sa parehong suliranin. ang pagpapabaya ng gobyerno sa public school system. Compiled by: April M.6 Bilyon lamang. At kung ito ang gagawin. ito ay nasa 3.3% noong 2004. 55% ang walang kuryente. ang dapat na may pinakamalaking alokasyon sa pondo ng gobyerno ay edukasyon.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ngayong 2005.

“Pero 300 titser lamang ang kayang tustusan ng munisipyo ng Caloocan. ito ay naging 21%. Ang iba naman ay pumapasok nang 1:00 ng hapon hanggang 7:20 ng gabi. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa dami ng aming estudyante. Aniya. Noong 1994.000 dagdag na guro ang kailangan ng Caloocan pero “sa ngayong taon. Subalit walang signipikanteng resulta ang sistemang ito sa mga estudyante. ayon sa kanilang principal na si Erlinda Fornoles. Sa bilang na ito. mahigit 50 estudyante ang nasa bawat klase.595.Karamihan sa mga estudyante ng Caloocan High School ay mula sa mahihirap na pamilya. mula 6:20 ng umaga hanggang 12:40 ng tanghali.com . “Kung susundin naming ang regular na oras ng iskedyul.36 milyon ang enrollees ng mga public elementary at public high school. Nagbibigay kami ng libro pero pinaghahatian ito ng dalawang estudyante. Dapat dagdagan ang pondo sa edukasyon dahil karamihan sa ating kababayan ay umaasa sa pampublikong pag-aaral kaysa sa pribadong mga paaralan.623 ay naging 815. Kalahati ng mga estudyante ay nasa “early shift”. malamang na uuwi ang mga estudyante ng 9:00 ng gabi”.4 milyon ang nagaaral sa kolehiyo para sa 2002-2003 mula sa 1. dumami nang 415. tinatayang nasa 17. Dahil dumadami din ang umaalis sa mga pribadong kolehiyo para mag-aral sa mga State colleges and university. kung saan mas mataas ang matrikula. Subalit hindi lang ang basic education ang kailangang paglaanan ng pondo ng gobyerno. Sa ulat ng Commission on Higher Education (CHED). Libre ang tuition o matrikula pero dahil sa kakulangan sa klasrum at mga guro kinailangan nilang magpatupad ng mga “shift”.972 ang nag-aaral sa mga pampublikong kolehiyo at unibersidad – mula sa 399. Kulang na kulang din kasi sa mga guro”. 10% lamang ng mga nasa kolehiyo ang nasa State Colleges and Universities (SCUs). Humingi sila ng tulong sa mga lokal na pamahalaan para sa pagkuha ng dagdag na mga titser. Pero sa kabila ng ganitong sistema. education undersecretary for operations. walang badyet ang national government para sa dagdag na guro”. Mahigit 2. Noong 2002. tumaas nang 2.23 milyon ang nasa mga pribadong iskwelahan sa basic education.87 milyon noong 1994-1995. “Ganun pa rin – hindi naman gumaling ang mga bata. Noong 1980. ito ay 34% ng kabuuang Compiled by: April M. may 1.” ani Bacani. Ani Fornoles. Ngayong taon. Ayon kay Ramon Bacani noong 2003.

ang matrikula ay tumaas ng P300 kada unit mula sa P11 noong 1989. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . mula P300 kada unit hanggang sa maksimum na P700. re-admission fee at singil sa pagbabago ng subject o iskedyul. acting chairman ng komisyon. Ang Tumataas na Matrikula sa Pribadong Paaralan Noong May 16. gagamitin na ng CHED ang awtoridad nito para sa regulasyon ng tuition at iba pang singil sa mga Compiled by: April M. verification of grades per subject. Ayon kay Dr. mula P10 ay naging P100. hindi tumaas ang matrikula ngunit lumobo ang iba pang mga singil (na karaniwang tinatawag na “miscellaneous fees”). Sa UP. ang tuition ay tumaas noong 2001. Sa Central Luzon State University (CLSU). Ganunpaman. tataas ang tuition at iba pang singil nang 298%. Sa Polytechnic University of the Philippines (PUP). ang tuition ay nananatiling P12 kada unit. Carlito Puno. Sa ibang mga pampublikong unibersidad. kung saan tumaas nang 400 porsyento ang tuition fee.populasyon ng mga estudyante sa kolehiyo. ang laboratory fee sa limang departamento at kolehiyo ay tumaas ng P600 mula P50. Pero ang singil sa late enrolment ay tumaas. Habang ngayong taon. Nagkaroon din ng mga bagong singil tulad ng shifting form.4%. nag-utos ang Commission on Higher Education (CHED) na ang karaniwang pagtaas ng tuition fee ay dapat na katumbas ng inflation rate o 8. Sa University of the Philippines (UP) – ang pangunahing State university sa bansa. Ang per unit tumaas mula sa P10 ay naging P50. Noong 2003. hindi rin sila ligtas sa mga pagtaas sa matrikula na naganap sa nagdaang mga taon. kahit pa mas mura ang singil sa mga pampublikong paaralan. 36. ang pinakamataas na tuition fee increase sa mga State colleges and universities ay naitala sa Philippine Normal University (PNU). Ang pinakasiguradong dahilan ng paglikas ng mga estudyante tungo sa mga pampublikong kolehiyo’t unibersidad ay ang tuloy-tuloy na pagtaas sa matrikula at iba pang singil sa mga private school laluna nang isinabatas ang Education Act of 1982 na nagluwag sa pagtatakda ng tuition fee. “Mula ngayon. Sa mga graduate school nito. Ang Aklan Polytechnic Institute ay magtataas nang 400% sa kanilang matrikula sa loob ng apat na taon.95% ng mga nasa kolehiyo ang nag-aaral sa mga SCU.

ang pagtaas na ito ay nagkakahalagang P680. ang pagtatakda ng tuition ay “sagradong karapatan” bilang negosyanteng nagbebenta ng “edukasyon”. Ang tanong: paano kokontrolin ng CHED ang matrikula kung ang kanilang kautusan ay inilabas lamang sa buwan ng Mayo.76% o P145 kada unit na pagtataas ng tuition fee. ang Centro Escolar University. mas madaling makapagsamantala ang mga kapitalistang namumuhunan sa mga pribadong paaralan. Ang edukasyon ay isang dambuhalang negosyo. binibigyang-laya ang mga kapitalistang-edukador na taon-taong itaas ang kanilang mga singil dahil napakaluwag ng prosesong dadaanan nila bago magpataw ng tuition fee increase. AMA Computer College at STI.000 corporations sa bansa.com . ang pinakamalaking pagtaas ay ang Asian Theological Seminary. Sa Metro Manila. kung kailan natapos na ang proseso ng pagtatakda ng matrikula? Karaniwang itinatakda ang matrikula sa buwan ng Pebrero hanggang Marso bago magtapos ang isang academic year. De la Salle University. Dahil ang patakaran ng gobyerno kaugnay ng matrikula ay deregulasyon. Technological Institute of the Philippines. pwede naman kayong lumipat sa public school”. Ayon sa Senate Committee on Education.13 Bilyon noong 2003. siyam na iskwelahan ang kasama sa top 1. ang halaga ng pagtaas ay nasa P37. Mapua Institute of Technology. Simple lamang ang sagot. Para sa kanila. Sa 18 units na karaniwang kinukuha ng isang estudyante. kung saan magkakaroon ng 22. Kaya’t ang kanilang kadalasang sagot sa mga reklamo sa matrikula: “Hindi naman namin kayo pinilit na dito mag-enrol. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Miriam College. Far Eastern University. Compiled by: April M. kung ito ay totoong totoo. Kung nahihirapan kayo sa tuition fee. Dahil ang inilabas ng order ng CHED ay “pakitang-tao” lamang. Pero sa mismong partial report ng komisyon noong Mayo 17 – na inilabas isang araw matapos ang deklarasyong kokontrolin nila ang matrikula – ang average na pagtaas ng matrikula para sa academic year 2005 – 2006 ay nasa 11.4.58%! Kung sa pera. na nagtaas ng 150% o P900 kada unit sa matrikula. At ang kanilang pinagsamang kita ay nagkakahalagang P1. Ibig sabihin. At habang pinapabayaan ng gobyerno ang public school system. At mapapansin na hindi pa kasama dito ang mga ekslusibong private school na itinuturing na non-profit corporations dahil sa kanilang ugnayan sa mga relihiyosong institusyon kagaya ng Ateneo University.80 kada unit. University of the East. PMI Colleges.” Mainam na mainam sana ang balak ng komisyon.institusyon ng higher education. Kasunod ang STI College Fairview. atbp. Kabilang dito.

com Ang sistemang edukasyon ng Pilipinas ay gingagamit lamang bilang instrumento ng estado sa paghubog ng kamalayan at kakayahan ng mga kabataang Pilipino upang sila ay manilbihan para sa iilang naghaharing uri sa ating lipunan at palaganapin ang mga kaugalian at pamaraan Compiled by: April M. Ang kumperensya ay inisponsor ng Anak ng Bayan party list at ng College Editors Guild of the Philippines (CEGP) Southern Luzon. ang susunod na henerasyon ng mga Pilipino ang naiwanang bukol-bukol dahil sa kapabayaan at kainutilan ng gobyerno. # Ang Sistema ng Edukasyon sa Pilipinas http://www. EDBERTO M.html Ang artikulo na ito ay tungkol sa sistema ng edukasyon sa Pilipinas – isang talumpati ng awtor para sa Southern Luzon Education Conference sa Los Baños.“Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. VILLEGAS Bulatlat.bulatlat.com/news/4-6/4-6-edukasyon. Laguna noong nakaraang Enero 29. Ang resulta: “bagsak” ang grado ng edukasyon sa bansa dahil hindi ito binibigyang prayoridad ng estado. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan. NI DR. Ang problema. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

P271. Kaya. ang nangunguna sa badyet ng gobyerno ay ang pagbayad nito ng utang panlabas sa mga dahuyang institusyon. sa taong 2003 ito ay lumubo ng dagdag pa ng P58 bilyon. sa kabuuang P861 bilyong.6 sa hayskul. Ang Edukasyon ay Instrumento ng Uri na Hawak ang Estado Dahil ang edukasyon ay isa lamang instrumento ng ating estado na kontrolado ng imperyalistang EU at dahil ang pinakamahalagang instrumento ng pananatili ng kasalukuyang sistema ay ang paggamit ng dahas laban sa lumalaking rebelyon sa kanayunan. Para sa PNP naman ang badyet sa taong 2004 ay P33 bilyun. bale wala dito ang kapakanan ng mga estudyante at mga gurong Pilipino.000 guro sa elementarya at sekundaryong paaralang pambuliko mula P4. na naglalaan ng prayoridad sa pagbayad sa utang panlabas ng Pilipinas na kasalukuyan ay umaabot na ng 58 bilyong dolyar (may balak pa ang rehimen ni Macapagal Arroyo na umutang ng panibago sa halaga ng $500 milyun ).com .4% ang nireserba sa pambayad ng utang ng Pilipinas. ang imperyalistang Estados Unidos. Dec. kagaya ng IMF-WB at sa mga bangko ng imperyalismong EU at kanyang mga kapitalistang kaalyado. higit sa lahat. Sa kabuuan. ang porsiyento ng badyet ng Department of Defense sa 2004 ay 5. bumababa ang paglaan ng badyet sa edukasyon. Nananatili din ang kababaan ng sahod ng mga 500.5 bilyun noong 2003 tungo sa P45 bilyun sa 2004 laban sa badyet sa lahat ng state colleges at universities (SCUs) na P15. Taon-taon lumalaki ang tinatakdang pambayad ng utang panlabas ng Pilipinas. Ang interes lamang ng estado sa edukasyon sa Pilipinas ay gumawa ng mga kurikulum na palalaganapin ang tubo ng mga imperyalistang TNC at kanyang mga kakamping Pilipino. Kalunos-lunos ang kalagayan ng mga estudyante at guro sa mga pambublikong paaralan. (Mula sa Badyet ng Pamahalaan para sa Taong 2004 at manipesto ng Anak Bayan Youth Party at iba pa. ang PD 1177. May batas na ginawa pa noong panahon ni Marcos. 2003) Ang Kalunos-lunos na Kalagayan ng mga Estudyante at Gurong Pilipino Dahil sa palagay ng imperyalismo EU sa kanyang direktang pagsusuperbisa sa sistemang eduskasyon ng Pilipinas sa pamamagitan ng WB na ang mga paaralan ng estado ay mahigpit na hawak na niya. kalusugan (1. Ganito din ang paninindigan ng estado ng Pilipinas hinggil sa katayuan ng mga mag-aaral at guro ng bayan. Ang namamayaning uri sa Pilipinas.5 bilyon o 31. Kaya ang kalidad ng edukasyon ay pababa ng pababa. Ang ratio ng bilang ng libro sa mga estudyante ay 0. (Datos ng Alliance of Concerned Compiled by: April M.381. sa 1999 Third International Math and Science Study. Kaya daw tinataasan ang badyet sa pagamit ng dahas ay para kalabanin ang mga “terorista” sa Pilpinas sa sugo ni Uncle Sam.ng pamumuhay ng mga uring ito. Halimbawa sa ginawang badyet sa taong 2004. ang edukasyon ay binibigyan ng mas maliit na prayoridad sa badyet ng gobyerno kung ikukumpara sa militar. ang komprador na burgesya at panginoong may-lupa ay pangunahing tinatangkilik ang interes ng kanilang padrono. ang Pilipinas ay pumuesto ng 36th sa kabuuang 38 na bansang sumali. 10.4%. Habang tumatakbo ang panahon. 943 na mga desks/armchairs sa ating mga paaralan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. pabahay (0. Halimbawa. 000 na klasrom at may 2. Sa kontekstong ito natin mauunawan lamang ang kalikasan ng edukasyon na pinapairal ng gobyerno sa ating lipunan. kung saan mayroon tayong milyun-milyong estudyante ) ay 15. bahala nang maghigpit ng sentoron ang mga guro at magsiksikan ang mga estudyante sa mga klasrom.33 sa mga pampublikong paaralang pang-elementarya at 0. may kakulangan ng 49.5%).3%) at edukasyon (kasama na ang para sa elementarya at sekundaryang baytang. Batay mismo sa estadistika ng gobyerno.000 bawat buwan (sa karaniwan) na take-home pay pagkatapos ng mga deductions at bayad sa utang.21%.68 bilyun lamang para sa taong 2004.000 hanggang P6. samantalang ang pagbayad naman sa utang panlabas at pondo para sa militar ay tumataas. Ngunit. Hambingin naman ang badyet para sa militar na tumaas mula sa P42.

siopao. ay isang malaking bagong industriya na maaaring pasukin. Sabi nga ni Gleen R. Pinagtitipid din ng IMF-WB ang gobyerno ng pondo na sana’y ilalaan para sa edukasyon upang makabayad ang huli ng kanyang utang panlabas. CEO ng virtual university Jones International Inc. Kaya sa PCER ni Estrada at Macapagal-Arroyo. Ang prinsipyong free universal education na nakasaad sa Article 13 ng UN International Covenant on Economic. ang Education 2000 ni Ramos at ang Presidential Commission on Education Reforms (PCER) at Higher Education Modernization Act (HEMA. Ang PCER ay lalong pinapalala ang komersyaslisasyon ng mga paraalang publiko dahil pinapayagan na ang mga paaralang ito lalo na ang mga SCUs na magtaas ng tuition at mag-tie-up sa bisnes. Jones: “Education is one of the fastest-growing of all markets. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa partikular ng EU. Private training and the adult education industry are expected to achieve double-digit growth throughout the next decade. Pinapairal din ang dahandahang pribatisasyong ng mga SCUs. ang Education Commission ni Cory Aquino. Ang mga isponsor ng mga ganitong programa ay mga malalaking bangko tulad ng JP Morgan at Goldman Sachs. Jones. Social and Cultural Rights ay binabangga ng GATS at World Bank. Sa pinapairal na General Agreement on Trade and Services (GATS) ng WTO ay kasama ang serbisyong edukasyon sa mga serbisyo na tinatarget ng mga TNCs. na ang larangan ng edukasyon ay isang mayamang mina na hindi pa nabubungkal para pagtubuan kagaya na ibang larangan sa serbisyo na matagal nang ginagatasan ng mga TNCs. Nais ng WTO na gawing market-based ang education sa kolehiyo at alisin ang mga state-funding. ang pandaigdigan estratehiya ng imperyalismo. Ang WB ay nagtatag din ng Alliance for Global Learning na nagiispesialize sa tinatawag na elearning na ginagamit ang computer. at iba pa sa kanilang mga paaralan. Ang Pakikialam ng Imperayalismong EU sa Programa at Kurikulum sa Edukasyon ng Pilipinas Mula pa noong panahon ni Marcos. isang institusyong hawak ng mga kapitalistang korporasyon. na sa kasalukuyan ay nababalot sa krisis ng Compiled by: April M. sa partikular sa kolehiyo at sa adult education. ang WB ay nagdidikta na ng mga programa at kurikulum sa mga paaralan ng Pilipinas. Nagaalala ang imperyalsimo na sa laki ng kasalukuyang depisito ng Pilipinas na umaabot na sa P220 bilyun na dulot din ng pagbayad sa utang panlabas at pangungurakot ng mga opisyal ng pamahalaan na baka mag-default ang Pilipinas sa pagbayad sa utang panlabas. Ang Alliance na ito ay pinoponduhan ang mga IT rooms. ang consultancy firm Ernst & Young at mga TNCs sa IT kagaya ng Sun Microsystem at 3 Com. Bahagi din ng PCER ang paghintulot sa mga dayuhan na magtayo ng mga paaralan sa ating bansa. Nakikita kasi ng mga TNCs lalo na yung mga nasa IT na ang edukasyon sa daigdig. Ang kabuuang gastos sa edukasyon sa daigdig ay 2 trilyon dolyar o 1/20th ng GDP ng mundo. Ang lahat ng mga programang ito ay naglalayun upang lumikha ng mga estudyanteng Pilipino na may mahusay na kakayahan na kailangan ng negosyo ng imperyalismo at mahubog ang kamalayan ng mga kabataan upang mahalin ang kultura ng imperyalismo. tulad ng Philippine Commission to Survey Philippine Education (PCSPE) ni Marcos noong 1972.Teachers) Kaya di kataka-taka libo-libong guro ang nabibiktima ng mga utangang 5-6 at nagsasyadline bilang mga tindera ng mga kendi. nagsasanay ng mga guro at umuugnay sa mga gobyerno ng mga bansa upang gumawa ng mga intervention program.” (Internet) Ngunit. Ang isang nangungunang lobbyist sa mga pulong ng WTO tungkol sa GATS na inumpisahan noong Pebrero 2000 sa Geneva ay ang tinatawag na Global Allance for Transnational Education na pinapamunuan ni Gleen R. Ang Estratehiya ng Imperyalismo sa Pribatisasyon ng Edukasyon Ang pribatsisasyon ng edukasyon sa Pililpinas ay bahagi lamang ng pandaigdiganng estratehiya ng WTO at WB upang papasukin ang mga TNCs sa Information Technology (mga computer company) sa larangan ng edukasyon pampubliko. Tinuturing ng WTO. tinutulak ng IMF na bigyan ng fiscal autonomy ang mga paaralan ng pamahalaan upang humanap ang mga ito ng mga paraang makakalap ng sariling pondo. 1998) ni Estrada at ni Macapagal-Arroyo. ang Education Act of 1982.com . halimbawa sa pangbabangko at mga restoran at fast food.

kailangang gamitin ang Curriculum 2002 upang Compiled by: April M. at siyempre upang makabayad ng utang panlabas. Pinayo ng PESS ang “streamlining” ng Philippine education at pagkukulaps ng mga asignatura lalo na yung may kaugnayan sa pagbibigay ng panlipunang kamalayan sa mga estudyante.”(PESS. na nadadagdagan ng mga 750. mula pa noong pagpondo ng WB sa panahon ng martial law sa pagsulat ng mga textbook na tinatangkilik ang pagsisilbi ng mga kabataang Pilipino para sa negosyo ng mga kapitalista (ang programang EDPITAF) hanggang sa kasalukuyan sa pagpapairal ng tinatawag ng DepEd na Millennium Curriculum o ang Curriculum 2002 para sa elementarya at sekondaryang baytang. Kasabay din nito ang pagbuwag sa mga asignatura na di kailangan ng bisnis ng imperyalismo at natuturuan pa ang mga kabataan na magkaroon ng kamalayang panlipunan at kritikal na pagiisip. ang bilang ng walang trabaho sa ating lipunan ay 13% ng kabuuang lakas paggawa ng bayan (ayun mismo sa estadistika ng gobyerno). Kinolaps ang mga asignatura sa limang “core areas” ang English. but rather in low-end ‘high-tech’ areas. mekaniko at iba pa.” (PESS. ang European University Association (EUA). Ang pakay kasi ng WB at kanyang alalay na ADB ay upang makatipid ang Pililpinas sa badyet sa edukasyon. Sa kasalukuyan. ay nagreresulta sa sobrang lakas paggawa sa ating lipunan. na pagtubuan pati ang larangan ng edukasyon ay maghigpit na tinutulan ng mga estudyante at mga guro sa Europa sa pamumuno ng National Union of Students in Europe (ESIB) at ng mga guro sa kanilang organisasyon. kagaya ng mga call center. 11. nanganganib ang kabuhayan ng maraming guro na matatanggal dahil ang kanilang mga asignatura ay di na kailangan. Ayun din sa PESS: “The daunting medium-term challenge for Philippine education. italics dinagdag) Ang ibig sabihin ng WBADB ay paano mapapairal ng gobyerno ng Pilipinas ang mahusay na pagtutupad nito sa pagalaga sa interes ng imperyalismo sa harap ng pagtitipid sa edukasyon. therefore. Kaya.com . at pinagsama-sama ang mga ito sa isa lamang asignatura na pinamagatang PAGSIKAP. tiga-silbi sa fast food. pinakamataas sa buong Asya. the Philippines’ future comparative advantage lies not in unskilled-labor production. sa partikular yung mga nagtuturo ng panlipunang aralin. Pinahaba ang oras ng pagtuturo ng English at Math at ginawa muli ang English bilang midyum ng pagtuturo. Ngunit ang papel ng ating mga paaralan bilang mga tagalikha ng mga gradweyt ng mahusay sa kakayahan na kailangan ng negosyo ng mga malalaking korporasyon. p. salesman. Sa bagong kurikulum. inaalis ang mga asignatura na may kaugnayan sa pagtuturo ng kasaysayan at sibikong kamalayaan at iba pang panlipunang pagaaral. Batay sa ganitong layunin ang PESS ay nagsaad: “Given lower-cost labor in the People’s Republic of China and some other Asian countries. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Filipino. is how to preserve the quantitative gains of the past. requiring at least a secondary school education of reasonable quality. Dumarami ang bilang ng mga taong dimakahanap ng trabaho na mga bagong gradwado taon-taon sapagkat lumalaki ang sobrang pwersa sa gawa. Ang mga pagbabago na ito sa kurikulum para sa elementarya at haiskul mula Grade 1 to 10 ay batay sa isang pag-aaral na ginawa ng WB-ADB na pinamagatang “Philippine Education for the 21st Century: The 1998 Philippine Education Sector Study” o (PESS). Science at Pag-Sikap. Ang sagot – ikulaps ang mga asignatura at tanggalin ang mga guro na di kailangan ng bisnes ng mga TNCs. improve equity and raise quality – and to achieve all of these objectives during a period of limited or zero growth in the public budgetary allocation to education as a whole. Math. and rising labor costs at home reinforced by minimum wage regulations. Ang Millennium Curriculum o Curriculum 2002 ng Departement of Education Sa paggawa ng kurikulum para sa mga paaralan ng Pilipinas.1) Ipinapairal ng PESS ang teorya ng mga kapitalista na ang edukasyon ng isang bayan ay iaayun sa “comparative advantage” nito sa mga kapitalistang bansa sa harap ng kumpitesyon ng ibang bansa sa Pangatlong Daigdig. p.sobrang-produksyon. ang imperyalismo ay aktibong nanghihimasok. Sa ilalim ng Millennium Curriculum.000 katao bawat taon. such as electronics manufacturing and tourist services.

kagaya ng “relative autonomy of the state. Siyempre. Ang hangad namang ipribatize ang UP sa impluwensa ng WT0 at WB ay nakalahad sa mga panukulang batas na House Bill 455 at Senate Bill 2587 na nakahain ngayon sa Kongreso at mahigpit na tinututulan ng mga estudyante at guro ng aking pamantasan. kung saan ang pinapalaganap ay kultura ng kapitalismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Noong nakaraang Oktubre. Ang mga semi-skilled na manggagawa ay kailangan sa sektor ng serbisyo at marunong ng Inggles.. ang tunay na emansipasyon ng mga kabataan sa mga ideya at ugali na nilalako ng mga dayuhang impersyalista ay di kailan mangyayari. Sa ilalim ng RGEP ay di na kinakilangan kunin ng lahat ng mga estudyante sa UP ang mga asignatura tulad ng History 1 (History of the Philippines) at Social ScienceII (Social and Political Thought). Ang Pangangailangan ng Isang Rebolusyong Kultural Upang tunay na palayain ang kaisipan ng mga Pilipino sa mga maling kamalayan na pinapalaganap ng mga kapitalista.” ang mga ideya ng post-modernismo na iniinganyo ang mga tao na asikasuhin na lamang ang kanilang sariling kalayaan at huwag sumali sa anumang organisasyon. Nararapat labanan din ng mga mulat na kabataan ang mga bahid ng pyudalismo sa ating kultura.” na siyang batayan ng Macroeconomics at Miccroeconomics ng mga neo-classical economists. at iba pa pang teorya. Ang dating GE program ng UP na kinakailangang kunin ang mga asignatura na nagpupukaw ng kamalayang nasyonalismo (History I) at nagtatalakay sa iba’t-ibang teoryang panlipunan ay nahubog sa panahon na umigting ang nasyonalismo sa UP lalo na noong First Quarter Storm. dahil ang mga estudyante natin ay produkto ng isang sistema sa hayskul at elementarya (kasama dito ang mga pribadong paaralan).makahubog ng mga manggagawa na semi-skilled at huwag na ng mga unskilled dahil marami na nito ang ibang bansa kagaya ng Tsina. ay isang ideyalistang pamaaraan ng pagaanalisa ng ekonomiya na pabor sa interes ng mga mayayaman. ang Unibersidad ng Pilipinas. Halimbawa. nararapat pukawin muli ang diwa ng nasyonalismo sa ating mga kabataan. Marami pang ganitong mga maling ideya na ikinakalat ng mga bayarang teorista ng mga kapitalista sa ating mga paaralan. ang idibidualismo at liberalismo na nakabatay sa pansariling interes. o ng mga guro na walang kamuang-muang na ang tinuturo pala nilang teorya ay ang mga pabor sa mayayaman dahil wala naman silang natutunan sa ating paaralan kundi ang mga teoyrang ito. Ang Revised General Education ng Unibersidad ng Pilipinas (RGEP) Gusto kong talakayin sa puntong ito ang pagbabago ng kurikulum sa aking paaralan.com . Ang mga ideyang ito ay pinapalagnap ng mga direktang bayaran ng mga imeperyalista na mga gurong Pilipino. lalo na ng mga TNC. ang malamang kunin ng mga estudyante sa ilalim ng RGEP ay mga asignaturang pagkakakitaan (kagaya ng mga computer course) o di kaya madaling ipasa. Ang dating GE na napanalunan ng mga estudyante at guro sa mahabang pakikibaka upang gawing relebante ang edukasyon sa UP ay binuwag na noong nakaraang taon (2003). Kailangan palaganapin ang maka-masa at siyentipikong pamamaraan ng pagaaral ng ating kasaysayan at lipunan at itakwil ang mga teorya na nagpapanggap na siyentipiko na kinakalat ng mga kapitalista kagaya ng ideyalistang pananaw na “ceteris paribus” sa economics. ang mga teoryang nilalako ng mga asignatura sa economics sa ating mga paaralan tungkol sa supply at demand analysis na nakabatay sa assumption “that all other things held constant” o ang pananaw ng “ceteris paribus. lalo na sa School of Economics at Political Science Departments ng UP. Pinapaubaya sa mga estudyante sa partikular sa mga freshmen at sophomore ang pagpili kung anong asignatura sa GE ang kanilang pag-aaralan. ang tinatawag na Revised General Education Program (RGEP). Compiled by: April M. Sa kasalukuyang kalagayan ng ating sistemang edukasyon na walang kasarinlan at ginagamit lamang ng pamahalaan upang paunlarin ang interes ng mga nagsasamantalang uri.” kung saan nakuha ni Macapagal-Arroyo ang ideya niyang “strong republic. nabugbog ng mga pulis at militar at naaresto ang mga estudyante at guro ng UP na nag-rali laban sa dalawang panukalang batas na ito sa harap ng Senado. Ang mga ideya at kakayahan na binibigyang-diin sa ating mga paaralan sa loob ng sistemang ito ay lalong pinapaigting ang mala-kolonyal na katangian ng ating lipunan.

kung saaan milyun-milyung mga Pilipino ay nawawalan na ng pagaasa sa umiiral na sistema. Ang katotohanan ng isang ideya ay nalalaman lamang sa praktika. Ang rebolusyong kultural ay mabisang kasangkapan upang mapabilis ang tagumpay ng kilusan ng mga mamayang Pilipino upang makamtan ang isang may-kasarinlan at makatarugang lipunan. malamang mangunguna ito. simpo. Ang rebolusyong kultural na ito ay maaaring maging bagong sigwa ng dekada na ito sa hanay ng mga aktibistang kabataan. sa mga pagawaan at kanayunan. kung tutuusin ay halos magsisinliit lamang ang mga sector kabilang ang kalusugan. pero sa kadahilanang ni hindi man lamang nito nakuha ang kailangan nitong atensyon. fora. sa mga teach-in. Hindi lang dahil “find your height” ang labanan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.. Ang kasalukuyang panahon ng ating bansa.aspx?g=posts&t=45849 Kung ihahanay lamang ang edukasyon sa mga pinakanangangailangan ng tulong na sektor ng lipunan sa ating bansa. Sa loob naman ng mga kampus. Maaari itong matupad sa mga paaralan sa pamamagitan ng paghawak sa mga dyaryo ng mga progresibong estudyante o pagkuha sa mga liderato sa konseho ng mga estudyante.. Maaring gawan ang isang rebolusyon kultura kung saan ang mga kabataan ay magiging pangunahin at aktibong lalahok sa loob at labas ng mga paaralan. kaya kailangan lumabas ang mga estudylante sa kanilang mga klasroom at makisalamuha sa mga organisasyon ng batayang uri.com/boards/Default. na may maka-masa at kritikal na pagiisip. rali at live-in. ay napakainam sa paglaganap ng rebolusyong kultural na ito na sasabay sa pakikibaka ng masa upang buwagin ang mala-kolonyal at mala-pyudal na istruktura ng ating lipunan at magtatag ng bagong sistema.yehey. Nangangaliangang makilahok ang mga kabataang na sinasandatahan ng magpalayang teorya ng dyalektikal at istorikal materyalismo sa mga lugar kung saan naroroon ang batayang masa ng Pililpinas.com ISANG PAGSILIP SA MISEDUKASYON http://www. Una Compiled by: April M. mahalagang hikayatin ang mga ibang estudyante na nagiging biktima ng mga maling ideya na sumali sa mga organisasyon na naglalayun makamit ang isang lipunang Pilipino na nakabatay sa adhikain ng nasyonalismo. Bulatlat.ang mga pamahiin at iba pang atrasadong ideya na pinapalaganap ng mga relihiyon kung saan ang mga lider nito ay kakampi din ng mga nagsasamantalang uri na nais kontrolin ang masang Pilipino. Pumili ako ng tatlong pangunahing problema ng edukasyon mula sa dokyumentaryong “MisEdukasyon” na pinapanood sa amin sa klasrum.com .

Kumapara sa ibang bansa na gobyerno ang mismong nagpapatakbo ng mga eskwela. lalo pa’t maraming naniniwala na kapag marunong magsalita ng Ingles ang isang tao. mabibigyan ng lehitimo ang Amerikano upang maipakilala ang kanilang pagiging mataas kumpara sa kanilang mga tinuturuan. Ipinakilala nila ang sistemang institusyonalisasyon sa pagtuturo. karamihan sa mga paaralan dito sa atin ay pribado. Hindi man lamang mapagyaman ang wikang Filipino at ang kulturang dapat sana’y naipapamana sa mga kabataan. at sa kalaunan ay magandang kinabukasan. kinakailangang gumastos muna siya ng malaking Compiled by: April M. Tuloy. dahil sa barkong sinakyan nila.dito ay ang impluwensyang kolonyal ng Amerika. ang mga Amerikano upang magturo sa mga Pinoy ng Ingles at iba pang kaalaman tulad ng literatura. Bukod pa dito. Tuloy. Nagpahayag ang pamunuan ng Commission on Higher Education. at binabansagan namang “jologs” o baduy ang mga tumatangkilik sa gawa dito sa Pinas. kung saan hindi lamang sila nagtuturo ng mga siyensya. ang mga laman ng mga lektura sa eskwela ay pawang nagpapahiwatig sa kanluraning kaisipan at kultura. sinasamantala nila ang kahinaan ng mga Pinoy. pero syempre hindi naman maasahang magandang trabaho ang naghihintay para sa kanila. isa na siyang edukado at respetado. Ang iba naman ay naghahanap na lamang ng trabaho. Ang pangalawang suliranin ng edukasyon sa Pilipinas ay ang pagiging komersyalisado ng mga paaralan. o CHED. o pagtangkilik sa kaisipang kolonyal at pagpanatili nito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Malaking problema ito dahil nagiging laganap ngayon ang tinatawag na Neo-Colonialism.com . ang iba ay napipilitang pumasok sa mga pampublikong paaralan kung saan kapalit ng maliit na halaga para makapag-aral ay ang mababang kaledad ng edukasyon. Halimbawa na lang ay ang pagkuha ng mga mauunlad na bansa ng mga manggagawa mula sa mga Third World na bansa tulad ng Pilipinas para makamura sa pagpapasweldo. tungkol sa walang tigil na pagtaas ng matrikula ng mga pribadong paaralan at sinabi nilang “quality education is expensive. kundi nagpapahintulot ito upang magbigay ng oriyentasyon sa kamalayan sa pagiging Amerikanisado. Matatandaan na una nang nagpadala ng mga titser na tinawag na Thomasians. Dahilan ito upang mahirapan sa pagpili ng mapapasukan ang mga nais magkaroon ng magandang kaledad ng edukasyon dahil sa pagkakaroon ng mga paaralang ito ng kapangyarihan upang magtaas ng matrikula.” Ibig sabihin. dahilan sa mababang pagtingin ng mga dayuhan sa mga Pilipino at mataas na pagrespeto ng mga kababayan natin sa kanila kahit pa sabihing edukado ang mga tayo. kung nais ng isang estudyante ng magandang edukasyon. Sa pamamagitan nito.

halaga ng pera. Ibig din sabihin nito na ipinagdadamot ng pamahalaan ang kaalaman sa mga mahihirap. Ang huling suliranin na laganap ngayon sa ating bansa ay ang kaisipang elitista. Sa katunayan, ito ang isa sa pangunahing problema ng mga naghahanap ng trabaho. Karamihan kasi sa mga kumpanya ngayon ay tumatanggap lamang ng mga gradweyt ng malalaki at sikat na unibersidad. Kabilang sa mga unibersidad na ito ay ang De La Salle University, University of the Philippines, at Ateneo de Manila University. Kaya naman kung hindi ka nagtapos sa isa sa mga “reputable schools” na nabanggit ay tiyak na mahihirapan ka sa paghahanap ng magandang trabaho. Karugtong na rin ng problemang ito ang pagkakaroon ng maraming aplikante sa limitadong posisyon lamang. Sa kabila ng lahat ng mga suliraning nabanggit, may mga hakbang naman na ginagawa ang gobyerno upang malutas ang mga ito. Tulad na lamang ng argumento hinggil sa paggamit ng wikang Filipino bilang pangunahing midyum sa pagtuturo sa halip na Ingles. Bukod dito, ipinasa rin ang Education Act of 1982, kung saan kinokontrol ang sunod-sunod na pagtaas ng tuition fee upang hindi mabigla ang mga mag-aaral. Meron din tayong Higher Education Modernization Act, kung saan ang mga unibersidad pang-estado ay nagbebenta ng properties upang tulong sa pagpapaganda ng kanilang pasilidad. Nandyan na rin ang nagsulputang parang kabute na mga call centers kung saan ay malaki ang pasweldo sa mga manggagawa at tumatanggap ang mga kumpanya kahit na ano man ang kurso na tinapos at kung saan man nagtapos. Masasabi rin naman pala nating may pakialam nga ang gobyerno. Kung itatanong mo kung bakit parang wala pa ring pagbabago sa kabila ng mga binaggit ko sa itaas, narito ang aking opinyon: Naaalala mo ba nang magkaroon ng mainitang pagtalakay tungkol sa usapin sa kung aling wika ang dapat gamitin sa pagtuturo sa mga paaralan? Hindi ba’t lalo lamang nagkawatak-watak ang mga responsable sa usaping ito? Bakit patuloy na nagkakaroon ng mga kilos protesta tungkol sa pagtaas ng singil sa matrikula? Kasi naman, sakaling hindi magtaas ng singil sa matrikula ang ilang paaralan, bumabawi parin ang mga pribadong paaralan sa mga estudyante sa pamamagitan ng pagpataw ng mataas na presyo sa tinatawag na miscellaneous fees. Kaya’t kahit na mababa na ang tuition fee, mataas parin ang suma total ng babayaran ng isang ordinaryong estudyante ng pribadong paaralan dahil sa
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

iba pang dapat bayaran. Bakit may mga paaralang hindi magamit ang mga pasilidad, lalo na ang mga laboratoryo, at may mataas na bilang ng estudyante sa isang silid-aralan na halos umabot na sa isang daang mag-aaral bawat klasrum at titser? Sana alam ko rin ang sagot sa mga tanong na ito. Sa aking palagay, magiging magandang simula sa sistema ng ating edukasyon ang pagpapalaganap ng kaisipan na magsasabing mahalaga ang wikang Filipino at ang ating kultura. Hindi ko hinihiling na gawing midyum ng pagtuturo ang salitang Filipino, ngunit gawin itong isang mahalagang bahagi ng natututunan sa loob ng eskwela at dapat lamang na pagyamanin pa ito. Magiging malaking tulong din ang pagkakaroon ng mga faculty development programs o mga seminar para sa pagpapalalim ng pwersa ng mga titser upang mas maging makabuluhan ng mainam ang mga itinuturo at paraan ng pagtuturo nila sa kanilang estudyante. Siguro’y sapat muna ang mga ito upang magsimulang bumangon muli ang sistema ng edukasyon sa ating mahal na bansa. Hindi man ito mabilisang paraan, naniniwala naman akong epektibo ito kung maisasagawa ng maayos at tapat.

saan ka man naroon, PILIPINO KA PA RIN.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Sana ay hindi natin malimutan ang kagandahang-asal na likas sa ating pagiging Pilipino.

Ang pagka-MakaDiyos Gumagalang at lubos na nananalig sa iisang Makapangyarihang Diyos - Ang Mapagmahal na Tagapaglikha at Ama nating lahat...

Ang pagka-Makatao Gumagalang at nanalig sa kapwa bilang isang kapatid na may pandama, may lakas at ganda ng loob, may karapatan at hangarin para sa buhay na magana, maayos, mapayapa, at maginhawa.

Ang pagka-Makakalikasan Pinangangalagaan ang kalikasan -- hangin, tubig, lupa, kagubatan, at karagatan -- likas na yaman ng bansang tinubuan...

Ang pagka-Makabansa Minamahal ang sarili nating bayang Pilipinas sa pamamagitan ng pagbibigay-buhay sa limang simulain ng pambansang tradisyong Pilipino: Ang pagsasarili, pakikisama, pagkakaisa, pagkabayani, at pakikipagkapwatao.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

[3][1] Compiled by: April M.[3] Nagsisilbi rin ang misa bilang isang nobena para sa Birheng Maria. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sapagkat sa pagtilaok ng lalaking manok. magsisibangon na ang mga mag-anak para makinig ng misa sa pinakamalapit na simbahang pamparokya[1]).com . hanapin Ang Simbang Gabi ay isang kinaugaliang pagdaraos ng Santa Misa sa Pilipinas tuwing panahon ng Kapaskuhan. alay o regalo").Simbang Gabi Mula sa Tagalog na Wikipedia. o Misa-de-noche (o "misa ng/sa gabi").[4] Sa ibang pagkakataon. ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. kaugnay ng paniniwalang matutupad ang hinihingi kapag nakumpleto ang siyam na misa sa madaling-araw. ang tunay na Misa Aginaldo[1] o Misa-de-galyo.[2] Nagsisimula ang pagmimisa tuwing ika-16 ng Disyembre hanggang ika-24 ng Disyembre. o "misa ng mga handog.[2] Isa itong misang idinaraos bawat madaling araw sa loob ng siyam na araw bago sumapit ang araw ng Pasko. partikular na sa pinakahuling misa. o "misa ng tandang". Misa Aginaldo (mula sa Kastilang Misa de Aguinaldo. Ang misa sa madaling araw na ito isa sa pinakamatagal na at pinakabantog na tradisyong Pilipino. na kadalasang sinasagawa sa mga Romano Katolikong simbahan[1] sa Pilipinas tuwing ikaapat hanggang ikalima ng umaga. Misa-de-notse. nagsisilbi ring pagkakataon ang pagnonobena upang idalangin ang mga kahilingang nakatuon kay Hesukristo.[3][1] Bukod dito. isinasagawa ring kasama ng Simbang Gabi ang panuluyan. Tinatawag din itong Misa-de-galyo (mula sa Kastilang Misa de Gallo.

[3] Nagsisimula ang pagkalembang ng mga batingaw tuwing ikatatlo ng madaling araw.2 Simula sa Pilipinas 2 Sa kasalukuyan 3 Tingnan din 4 Sanggunian 5 Kawing panlabas [baguhin] [baguhin] Kasaysayan Buhat sa Mehiko Nagsimula ang kaugaliang ito noong panahong ng kolonyalismong Kastila. mayroon namang mga bandang lumilibot sa buong bayan na tumutugtog ng mga tugtuging pamasko. nagumpisa ang tradisyon noong 1669. kaya't binansagang itong Simbang gabi ng mga Pilipino.[1] Noong unang panahon. hinahayaang bukas ang mga pinto ng simbahan para sa mga hindi na makapasok sa puno nang gusali.1 Buhat sa Mehiko o 1.Mga nilalaman [itago] • • • • • 1 Kasaysayan o 1. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Inumpisahan ito sa Mehiko noong 1587.[3] Simula sa Pilipinas [baguhin] Sa Pilipinas. naging hudyat na pantawag na pangmisa ang pagpapatunog ng mga batingaw o kampana ng simbahan. Mayroon ding mga paring kumakatok sa mga pintuan ng bahay para gisingin ang mga taumbayan para hikayating makilahok sa misang pangmadaling-araw. nagsisipakinig sa Mabuting Balita bago maging abala sa kanilang mga pang-araw-araw na mga tungkulin. Kabilang dito ang mga magbubukid at mga mangingisda.[4] Sa ibang pook. Hanggang ngayon.[1] Kung sa loob nagmimisa ang pari. at para na rin makalikom ng biyaya at mabuting ani. Ang mga Pilipino ay gumigising tuwing madaling araw para dumalo Compiled by: April M.[1] Idinaos ito tuwing Adbiyento bilang paghahanda sa pagdating ng araw ng pagsisilang kay Hesus. nang payagan ng Santo Papa ang paring Mehikanong si Diego de Soria[1]. isang prayle mula sa kumbento ng San Agustin Acolman.[1] Kadalasan itong isinasagawa tuwing hatinggabi.com . na magdaos ng mga misa sa labas ng simbahan upang mapaunlakan ang malaking bilang ng mga mamamayang ibig makinig ng misang panggabi. nang magsagawa ang mga pari ng mga pangmadaling araw na misa para sa mga magsasakang nais dumalo ng misa tuwing pasko ngunit hindi maaaring maiwan ang sakahan.

tsokolate. idinaraos sa mga lalawigan at kalunsuran ng Pilipinas ang Simbang Gabi.[3][1] Sa kasalukuyan [baguhin] Sa ngayon.[1] Ilan sa mga nakasanayan ng mga Pilipino na may kaugnayan sa Simbang Gabi ang pagtitinda ng mga nakaugaliang pagkain. tulad ng puto bungbong (kulay ube na gawa sa malagkit.[4] Tingnan din • • [baguhin] Pasko sa Pilipinas Awiting Pamasko Compiled by: April M.[3] Mahigit sa anim na raang taon na itong isinasagawa sa Pilipinas. puto bungbong. sa mga sanga ng puno. tsaa. bukod sa pagpapalamuti ng mga makukulay na ilaw at mga parol sa loob at labas ng simbahan. inilalantad din ang Belen na nagpapakitang nasa isang sabsaban ang batang Hesus na kasama sina Santa Maria at San Jose na napapaligiran ng mga pastol at mga hayop ng sakahan. kung saan may handang ring bibingka. at mga inuming salabat. na itinitinda sa tapat ng simbahan para sa mga dumalo ng misa.[1] Pinatutugtog din ang mga musikang pamasko. sa halip na sa madaling araw. bilang paghahanda sa araw ng Pasko.partikular na sa huling araw ng pagnonobena. keso-de-bola (bilog na keso o bolang keso). Kaugnay ng patuloy na pagsasakatuparan ng kaugaliang ito.sa misa upang ipakita ang kanilang malalim na pananampalataya sa Diyos. at sa mga kanto ng mga daanan. Inilalagay ang Belen bilang pagpapahayag ng paghahanda para sa pagsapit ng araw ng pagsilang ni Kristo. Ipinagdiriwang din ito ng mga Romano Katolikong Pilipinong naninirahan sa ibang mga bansa. suman sa pasko. matutunghayan ang pagsasabit ng mga makukulay na mga ilaw at mga parol sa mga dungawan. nagkakaroon ng pagsasalong Notse Buena (binabaybay din ayon sa Kastilang Noche Buena o "mabuting gabi") . sa mga pintuan. Sa kabahayan ng mga pamilya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. suman sa ibos.[3][1] Sa kalsada. bibingka (tinatawag ding putong bibingka). at ng tatlong haring mago may dalang mga regalo. ang araw ng kapanganakan ni Kristo. inuming salabat o tsokolate. upang matugunan ang mga pangangailangan ng mga mamamayan ng pamayanang may iba't ibang oras ng trabaho. at kape[4]. pandesal. nilalagyan ng niyog at ng asukal na pula).[4] Sa mga siyudad.com . Matutunghayan din sa Belen ang tala ng Betlehem na gumabay sa tatlong hari para marating ang kinaroroonan ng Banal na Mag-anak. mayroon ding nagsasagawa ng mga misa tuwing ikawalo hanggang ikasiyam ng gabi.

Ano ang mga dapat malaman para maisulong ang alternatibong pulitika? Compiled by: April M.3 3. RCam.5 3. sa kanilang paglalaro.10 1.13 Simbang Gabi.6 3. ↑ 4. Mass of the Gifts.0 2.1 3.2 3.02 1.4 3. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles).09 1.0 3.. ↑ 3.06 1.Naku po malala na Ting. Mass at Dawn. ↑ 1.4 Del Rosario M.00 1.Sanggunian [baguhin] 1.1 "Simbang gabi". sasabihin ng isa na walang pulitikahan. ↑ 2.Simbang Gabi 85.12 1.2 4.. Filipino Christmas Tradition .03 1.11 1.multiply.com/journal/item/30/ALTERNATIBONG_PULITIKA_SA_PIL IPINAS Ang nakaugalian o pinaniniwalaan ng lahat (ma-Pilipino man o Bangsamoro) na ang pulitika sa Pilipinas ay isang larangan ng pandaraya.. kapag may nandaraya." ito ang naging tugon ng isang matandang trisikad driver.7 Simbang Gabi/Mass at Dawn.com ALTERNATIBONG PULITIKA SA PILIPINAS Apr 28.04 1. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.org 4. Hubpages.08 1. Katunayan nga.com . (1990). Leo James. 3.05 1. SimbanggabiNYC. Gaano na ba kalala ang tradisyonal na pulitika sa ating bansa? ".07 1. '07 10:27 PM for everyone (kaka ali April 26. 2007) http://correctme.3 4.0 4.com 2. English. minsan sa mga bata. Kaya nato ay gumawa ng pananaliksik at heto ang ating recomendasyon. Kinakailangan na ang “overhaul” o pagbabago....1 4.M.01 1.

sistematikong panunuba at pandaraya at pagkapanalo ng mga pulitko sa halalan sa pamamagitan ng "kahit anong paraan". ang saklaw ng kanyang impluwensiya. Gubernador. Board Member at municipal councilor. Sino ang humahawak ng kapangyarihan at impluwensiya? 2.• Kinakailangan nating maunawaan ang halaga ng pagtangkilik sa alternatibong pulitika sa pamamagitan ng paghahambing nito sa tradisyunal na pulitika. Dapat maunawaan ang kahulugan ng tunay na pulitika narito ang ilan sa mga aspetong dapat alam ng mga botante at kandidato: <!--[if !supportLists]-->1.com . Nararapat ding maging mulat sa mga gawaing pangkultura na nagpapanatili o nagtataguyod ng mga uri ng pulitika. pagbibigay pansin sa mga pangangailangan ng mahihirap kung panahon ng halalan lamang. Dapat sa karamihan ng mga botante malaman nila kung papaano sila nabibiktima ng maraming uri ng makaeletistang pulitika: nepotismo. tulad ng mga Senador. at kung papaano nito ginagawang higit na mahirap o madaling makamit ang pagbabagong panlipunan. Sino ang nagpapatakbo ng sistemang pulitikal? 3. <!--[endif]-->Maaaring makita ang pulitika sa aspetong personal: Ang katauhan ng mga pulitiko. Sino ang mga nasasangkot sa buhay-pulitika ng bansa? Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dapat na maunawaan mo na madali para sa mga tradisyunal na pulitikong hikayatin ang ating mga botante na itulak ang kanilang personal na interes at mga ambisyong pampulitika. • • • Narito ang mga makabuluhang tanong na maaaring makapagbigay sa atin ng ideya kung anong uri ng pulitika ang ating isinasagawa: 1. ang mga botante. ang goons ng mga naturang pulitiko. Alkalde.

maaaring sabihin na nagiging kultura ang nasabing ugnayan. Binibigyan sila ng pansin ng mga pulitiko lalung-lalo na sa panahon ng mga kampanya. Mayroon ding aspetong pangkultura ang pulitika: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyunal na pulitika. Maaaring sabihin.com bang . Ang mga halimbawa nito ay ang personalismo. na namayani na sa ating pampulitikang kultura ang "guns. Sa ganitong pananaw. ang mga pulitiko't partidong pampulitika lamang ang mga nasasangkot sa buhaypulitika. <!--[endif]-->Mayroon pagkakapantay-pantay na umiiral? 3. naging kaugalian ang mga karaniwang pakikipagugnayan ng mga tao sa isa't isa at maaring umugat ito sa kanilang paraan ng pamumuhay. mayroong masasabi ang mga tao ukol sa pulitika sa panahon ng halalan lamang. pluralismo. pagbibigay-kapangyarihan sa tao. Compiled by: April M. atbp. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. goons and gold" o 3G (sapagkat malimit na ginagamit ang mga paraang ito upang makakuha ng mga boto sa panahon ng halalan). <!--[endif]-->Anong uring sistemang pulitika ang namamayani sa buhay-pulitika ng mga tao? <!--[if !supportLists]-->2. Maaari ring makita ang pulitika sa aspetong pang-ugnayan: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyonal na pulitika ay tinutukoy nito ang mga sistema't balangkas na pampulitika tulad ng sistema "padrino". Mula sa pananaw ng tradisyunal na pulitika. "utang na loob". at kapag natapos na ang halalan nanunumbalik sila sa kanilang nakaugaliang pamumuhay habang naiiwan ang mga pulitiko sa kanilang mga labanan para sa kapangyarihan. "bayanihan". sa altenatibong pulitika. <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Samantala. bilang halimbawa.2. narito ang ang mga makabuluhang tanong: <!--[if !supportLists]-->1. "palakasan". Sila lamang ang humahawak ng kapangyarihan at sila rin ang maaaring magbahagi nito kung kanino man nila naisin. <!--[endif]-->Papaano nakikipag-ugnay ang mga pulitiko sa mga karaniwang tao? <!--[if !supportLists]-->3.

at inaasahan naman ng kanilang mga padrino ang kanilang suporta sa kanilang mga gawain at sa panahon ng pangangampanya sa halalan. Sa sistemang dependency.• Mula sa pananaw ng alternatibong pulitika. Humahantong ang kaugaliang nabanggit sa itaas sa palakasan. lagi silang handa sa pagbabantay sa mga gawain ng kanilang mga pinuno. Maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan at may pagpapalitan ng mga palagay. ideolohiya at aprilbfaeldan@yahoo. Pinagbabahaginan ng mga tao at mga pampulitikang pinuno na kanilang hinalal ang gawain ng pamahalaan. Itinuturo nito ang sariling sikap at ang pagtayo sa sariling paa. 4. Bagon-Fealdan 2009 . Sapagkat nagbabahaginan ang mga tao sa gawain ng pamahalaan.com • Compiled by: April M. elitismo at mga hindi pantay na pakikipagugnayan. umaasa ang mga tao sa kanilang "padrino" o "ninong" sa mga panahon ng pangangailangan. pagbibigaykapangyarihan sa mga tao at pagkakapantay-pantay. palakasan. lumalakas ang kapangyarihan dahil sa sistemang dependency. Sa pamamagitan nito. sapagkat pinananatili ang mga tao na umasa sa iilang humahawak ng kapangyarihan. Pinalalaganap din ng sistemang dependency ang elitismo. hindi pinapatagal ang buhay ng palakasan at ng sistemang dependency. at tinitiyak nila na pinahahalagahan ang mga pangangailangan ng mahihirap at nakakarami ng mga batas at mga pamamalakad. Sa aspetong pang-ugnayan: • Sa tradisyunal na pulitika. ang mga pampulitikang partido kasama ng mga samahang pantao at mga saligang bahagi ng lipunan ang mga punong-tagapagpakilos ng buhay-pulitika. Sinusubok ng alternatibong pulitika ang pagbabahagi ng kapangyarihan sa nakararami sa pamamagitan ng pluralismo. sapagkat "sumasakay" ang mga tao sa kapangyarihan at paghihikayat ng kanilang mga padrino at kanilang inaasahan din na makatanggap sila ng mga kaparis na pakinabang at kalamangan.

<!--[endif]-->Utang na Loob-Sa sistemang padrino. ginagamit ng pulitiko ang halaga ng hiya ng Pilipino upang ibagay sa kanyang sariling inaasam. tinutulungan ng pulitiko ang mga tao sa mga panahon ng pangangailangan upang maramdaman nila ang kanilang mga pagkakautang sa kaniya at maaaring hilingin ng padrino bilang kapalit ang kanilang pagtangkilik sa kanyang mapansariling inaasam.com . Hindi masama o mapanghamak ang nabanggit na mga pangkulturang pagpapahalaga. <!--[if !supportLists]-->3. Ito ang ilang pagpapahalaga: <!--[if !supportLists]-->1.Makakaramdam ng hiya ang isang taong nagkakautang sa padrino na tanggihan ang kahilingan ng kanyang "ninong". pero sila hindi marunong mahiya. Dito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.prinsipyo. <!--[endif]-->Hiya. sumasapi ang mga pampulitikang partido at nagpapalit ng mga pinuno at partido batay sa kung ano ang matatanggap nila sa larangan ng pulitika sa halip na sa mga prinsipyo. nagiging mga haligi itong nagtataguyod sa tradisyunal na pulitika. Compiled by: April M. na marunogn mahiya. mas malaki ang pagkakataon para sa pagkakapantay-pantay. Ngunit kapag ginamit ang mga ito sa pagwawalang-bahala sa pangangailangan ng nakararami. Sa kanyang pangkultural na aspeto: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->May ilang pangkulturang pagpapahalaga tayo bilang sambayanan na maaaring gamitin sa Tradisyonal na Pulitika upang magsilbi sa kapakanan ng iilan. 5. lalunglalo na sa panahon ng halalan. <!--[if !supportLists]-->2. ideolohiya at mga isyu. <!--[endif]-->Personalismo-Tinutukoy nito ang pagbibigay ng labis na diin sa kung sino ang humahawak ng aling posisyon sa halip na sa pananagutan at responsibilidad ng posisyon na nabanggit. At sapagkat maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan. Sa madaling salita sinasamantala nilang mga pulitiko ang magandang kaugalian ng mga Pilipino. Bilang halimbawa.

mga <!--[if !supportLists]-->1. <!--[endif]-->Ang kapangyarihan sa kamay ng lipunang sibil. <!--[if !supportLists]-->2. namamayani ang tungkulin ng pamamahala sa mga taong may pinanghahawakang pananagutan at sa mga taong nakikilahok sa pamamaraan ng pamamahala. binibigyan ang mga tao ng mga pagkakataon at pamamaraan upang magkaroon sila ng kapangyarihan sa mga pagpapalakad ng pamahalaan. sa kabilang banda.. atbp.com .<!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa kabilang nagpapakita ang alternatibong pulitika sumusunod na paniniwala at pagpapahalaga: ng banda. Tinitingnan ng mga tao. Naririnig ang mamayan ang hinaing ng mamayan sa lahat ng panahon. <!--[endif]-->Pananagutan sa mga pinuno ng mga tao-Tinitingnan ng mga pinuno ang kapangyarihan bilang pananagutan at responsibilidad sa mga taong kanilang pinaglilingkuran sa halip na pribilehiyo. Sa mga pormal at di-pormal na balangkas. Halimbawa nito ang mga kinatawan ng mga saligang sektor sa loob ng lehislatibong sangay ng pamahalaan. Sa nabanggit na sistema. <!--[if !supportLists]-->3. ang alternatibong pulitika ay yaong hindi lamang sa panahon ng pangangampaniya. at people's organizations (POs) sa mga komunidad. <!--[endif]-->Patuloy na pakikilahok ng mga tao sa pamamahala-Hindi itinatakda ang hangganan ng pakikilahok ng tao sa pulitika sa halalan lamang ngunit lumalawak sa kanilang patuloy na pakikisangkot sa extra-parliamentary at extra-legal na pagsisikap tulad ng lobbying para sa pagpasa ng mga batas na makamahirap. kumukunsulta. pulitikang makamaliit. Para madaling maunawaan ang ating pinag-uusapan. Tinatawag ang mga balangkas na ito na mga alternatibong sentro ng kapangyarihan. inilalagay ang pagtuon sa pagkakapantaypantay at pagbabahagi ng kapangyarihan sa ugnayan ng mga tao at ng kanilang mga pinuno. Salungat sa sistemang padrino. nakikipagunagnayan ang kandidato kundi sa lahat ng panahon lalo na kong siya ay nalukluk na sa kanyang pwesto. na hindi pabaya ang kanilang mga pinuno sa kanilang mga gawain at pananagutan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang mamayan naman ay patuloy na sinusuportahan ang kanilang kandidato na nanalo sa pamamagitan ng pagsali sa Compiled by: April M.

Hindi lamang ang kanilang boto sa araw ng halalan ang binabantayan kundi ang mga batas na dapat palakarin at isakatupan. Kabisoteng Edukasyon October 12.pagpapalakaad sa kalaakaran ng pamahalaan. ang iginigiit noon pa mang 2003 ng Kagawaran ng Edukasyon na wikang Ingles ang gawing pangunahing wikang panturo sa elementarya pa lamang bilang pag-alinsunod sa Compiled by: April M. 2008 by plumaatpapel http://plumaatpapel. at handa sila sa lahat ng sandali na ituwid ano mang pagkakamali ng mga kinauukulan.com/2008/10/12/kabisoteng-edukasyon/ ISANG MALAKING kahangalan.com .wordpress. Correct me if i’m wrong. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kundi man ganap na katontonhan. handa ang mamayan at hindi sila natatakot na pangalagaan ang kaban ng bayan sa mga gahaman at ganid.

kapos ang badyet para sa edukasyon na niwawaldas pa nga’t kinukurakot ng mga kinauukulan kaya kulang na kulang din sa mga paaralan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ganito rin nga ang karaniwang nangyayari ngayon sa mga estudyante sa hayskul. Naalaala tuloy namin ang isang kabanata ng Noli Me Tangere ni Rizal (Mga Suliranin ng Isang Guro). Prudente. ang iginigiit na wikang Ingles agad ang gamiting wikang panturo sa elementarya pa lamang ay “sapilitan at pulitikal. Kinailangan tuloy ipanukala ng diumano’y henyong mga opisyal ng naturang kagawaran ang napakakontrobersiyal na “bridge program” na tandisan nang tinututulan hindi lamang ng mga estudyante kundi maging ng mga guro sa pampublikong mga paaralan. kolehiyo at unibersidad sa bansa na dahil sa Ingles nagsipag-aral. Prudente. binigyang-diin niya. isang dayuhang wikang nagsisimula pa lamang nilang pag-aralan. sa siyensiya ng pagtuturo. Sa nasabing kabanata. isang sulat noong nabubuhay pa si Dr.com . makatao. Unang-una. Nemesio E. mga pasilidad. at salat sa kakayahan sa banyagang wikang ito. Dahil wikang Ingles nga ang ginagamit na panturo sa elementarya pa lamang. nakilalang makabayan.” Compiled by: April M.” Natural. napakaliit na porsiyento tuloy ng mga nagsipagtapos sa Grade VI ang pumapasa sa pambansang pagsusulit para matanggap sa mataas na paaralan.” Niliwanag at binigyang-diin ni Dr. Pinipilit ng mga may kaisipang kolonyal na matuto ng pagbasa. “isa sa pinakamalaking problema nga ang wikang ginagamit sa pagtuturo sa elementarya. at sa mga prinsipyong sikolohikal. minimemorya at hindi maipaliwanag ng mga bata ang kanilang aralin. ”repleksiyon ng mababang kalidad ng pamumuhay sa bansa ang sistema ng edukasyon. progresibong intelektuwal at edukador. at may sapat na kakayahang mga guro.balintunang patakaran ng rehimen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. matematika at siyensiya ang mga mag-aaral sa pamamagitan ng Ingles. kainutilan at katiwalian ng mga opisyal ng gobyerno at ng burukrasya. at naging Presidente ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Bukod dito.” gayundin ng “kolonyal na mentalidad. ang tinanggap namin mula sa kanya. Dahil hindi nila nauunawaan. hindi nakabatay sa pananaliksik. mabilis na nakakalimutan ang sinaulong mga leksiyon kaya nagsisipagtapos na kabisote. Ayon sa kanya. Kaugnay nito. sa punto ni Dr. Prudente ang pagtutol niya sa nabanggit na patakaran ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng rehimen ni La Gloria. sa wikang Kastila tinuturuan ang mga bata gayong hindi pa naman sila nakakaintindi ng wikang iyon.

China at Korea na sariling wika ang ginagamit na panturo sa lahat ng asignatura — kabilang ang matematika at siyensiya — at. sa nabanggit na mga grado. ang paggamit sa Ingles bilang wikang panturo (medium of instruction). lumikha pa sila ng mga “calculator” at “computer” na nasa sarili nilang wika bagaman ginagamit din sa kolehiyo ang nasa wikang Ingles. dapat ding ituro bilang isang asignatura (subject) ang Ingles tulad din ng wikang Filipino.” Sa naturang antas. ng mga oplsyal ng edukasyon. ayon pa rin sa kanya. ang mga opisyal ng gobyerno at mga edukador na may kolonyal na mentalidad na magbago ng mga patakaran at paninindigan at huwag igiit na Ingles ang gamiting wikang panturo agad sa elementarya. lima hanggang pitong taong ipinaiilalim sa mga programa sa pag-aaral ng wika ang mga estudyante bago maabot ang kahusayang pang-akademiko.Batay sa mga pagsusuri sa Amerika at Canada. lalo na nga sa siyensiya at matematika. sa nasabing mga bansa. sabi niya. Katunayan. laging nangunguna sa Silangan at Timogsilangang Asya sa mga pagsusulit ang kanilang mga estudyante at nangungulelat ang mga tinuruan agad sa Ingles gaya ng ating mga estudyante. Inihalimbawa ni Dr. sa Filipino dapat ituro ang siyensiya at matematika na maaaring salitan ng katutubong diyalekto sa mga rehiyong diTagalog. samakatuwid. “Isang malaking kabobohan.com . noon pa man. kaya nga dapat na isa itong asignatura sa lahat ng antas ng pag-aaral mulang elementarya hanggang kolehiyo. dapat na wikang Filipino ang gamitin kaagapay ang katutubong diyalekto bagaman. Kaya. Prudente ang sistema edukasyonal ng Japan. sabi niya. dapat na magtayo ang Kagawaran ng Edukasyon sa ilang piling lugar sa bansa ng tinatawag na “pilot schools” na wikang Filipino — katulong ang katutubong mga diyalekto — Compiled by: April M. at hindi pa ganap na humuhusay sa banyagang wikang Ingles. “na gamitin ang Ingles na wikang panturo agad sa mga mag-aaral sa elementarya na tinuturuan pa lamang ng Ingles bilang ikalawang wika o ikatlong wika sa mga rehiyong di-Tagalog. Hindi ito nangangahulugang kakaligtaan na ang Ingles. Sa hayskul na simulan. mulang Grade I hanggang Grade VI. sarisari ang nagiging problema ng dayuhang mga estudyante — pangwika man o pangkultura. bunga nito. taun-taon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ayon nga sa kanya. Tinututulan tuloy ng progresibong mga edukador doon na ipailalim sa gayong programa sa loob lamang ng tatlong taon ang migrante o dayuhang mga estudyante bago pahintulutang isabak sa iba’t ibang asignatura. Ayon sa kanya.” binigyang-diin niya. binigyang-diin niya. Dahil tatlong taon nga lamang. Hinahamon niya tuloy.

kalilimutan na. maka-kapitalista. Batay sa kanyang pagsusuri. Ano nga ba ang narating ng edukasyon sa bansang ito sa pamamagitan ng wikang Ingles? Lumilitaw ngang pababa nang pababa ang kalidad ng edukasyon sa Pilipinas. “ang problema’y nasa sistema at balangkas: elitista.” Binigyang-diin pa niya na sa dispalinghadong mga patakaran ng gobyerno. Bahasa Indonesia sa Indonesia. Prudente. “Kung susumahin. Fookien at Mandarin sa Tsina. Pranses sa Pransiya. habang namamayagpag sa kayamanan at glorya ang mayayaman. pinaaasa lamang kung eleksiyon at. pagkatapos.” Ayon tuloy sa kanya. Nang suriin ang uri ng mga kolehiyo at unibersidad sa Asya. Ruso sa Rusya. Higit na masama. lalo na’t sa nabanggit na dalawang araling akademiko. Nagkaroon tuloy ng nakasusukang pakahulugan ang mga elitista’t may kolonyal na kaisipan na “hindi edukado” at “bobo” ang sinumang hindi marunong o mahina sa Ingles at “nasisiraan na ng ulo.” Compiled by: April M. maka-pribadong mga paaralan. “hindi na katakatakang talagang ayaw nilang paunlarin ang kalidad ng pamumuhay ng masang sambayanan kabilang na ang pagkakaloob ng de kalidad na edukasyon. kolonyal.ang gagamiting panturo sa mga mag-aaral sa elementarya. Ateneo University. at marami pang halimbawang mababanggit — bukod tangi ngang nasa banyagang wikang Ingles ang sistema ng edukasyon sa ating bansa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” ayon kay Dr. nananatiling nagdaralita. Pinaglalaruan lamang nila ang mga maralita at iliterado. “sa ilalim ng kasalukuyang sistema — at pababa nang pababa pa nga ang kalidad ng edukasyon — halos wala nang pag-asa ang masang makaahon sa kinalulublubang burak. De La Salle at Unibersidad ng Santo Tomas. tinitiyak niyang magiging mahusay ang resulta nito sa kabuuan. hindi naman nito matugunan ang pambansang mga pangangailangan at problema para pasukin ang daan ng kaunlaran tungo sa kinakailangang industriyalisasyon. sa kabilang banda. NipponGo sa Japan. Habang nasa kani-kanilang sariling wika ang edukasyon ng halos lahat ng bansa sa mundo — Kastila sa Amerika Latina. English Out: Are We That Nutty?) kapag niyakap natin ang sariling wika at pinabayaan ang Ingles. maliwanag na bangkarote ang kasalukuyang edukasyon — sapagkat kinopya nang pira-piraso mula sa edukasyong Amerikano – kaya.” ayon noon sa isang Max Soliven sa isang kolum niya sa Manila Times (Pilipino In. hindi pa napabilang sa unang 40 ang pangunahing mga pamantasan sa bansa tulad ng Unibersidad ng Pilipinas. Aleman sa Alemanya.com .

“kinakailangang pagtuunan ng pansin at malalim na suriin ang kasalukuyan at hinaharap pang mga problema ng pambayang edukasyon. lumilinaw tuloy ang idinidikta noon pa man ng IMF-World Bank at ng mga instrumento ng imperyalismong Amerikano na isapribado ang mga paaralang pampubliko. Dahil sa ganitong kalakaran. batay sa obserbasyon noon ni Dr. at ni Henry Sy ang Asia-Pacific College. sabi nga. progresibo at demokratikong mga puwersang nagmamalasakit sa pampublikong edukasyon para sa kapakanan ng masang sambayanan. “lubhang napapanahong sama-samang kumilos. lubhang napapanahon na ngang baligtarin naman ang sistema — ang wikang Filipino naman ang gawing wikang panturo sa halos lahat ng asignatura tulad nang ginawa.” sabi ni Dr. higit sa lahat. ni Emilio Sy ang CEU (Centro Escolar University). lalo na ang mga SUC (State Universities and Colleges) sa bansa ngayon upang mapasok ng salanggapang na mga kapitalistang nakabalatkayong edukador na matagal nang nagsisipaglaway sa negosyong edukasyon.” Sa punto niya. Katunayan.com . puspusan din ang pagsisikap ng ordeng relihiyoso — lalo na mula sa kampo ng Simbahan — sa pagtatayo at pagpapalawak ng kani-kanilang mga paaralang sagad hanggang langit ang matrikula sa lahat ng antas ng edukasyon. at sa alinmang punto tingnan at suriin. walang karapatang mag-aral doon ang anak ng isang Juanang Basa at Pedrong Tigas (ibig sabihin ang mga anak-anak ng karaniwang mga manggagawa. kundi maging sa iba pang larangan. Bukod sa mga nabanggit. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mulang kindergarten hanggang kolehiyo. napasok na ng kilalang malalaking negosyante ang larangang ito: kontrolado na ni Lucio Tan ang UE (University of the East). Sapagkat balintuna’t makadayuhan pa nga ang mga patakaran ng gobyerno hindi lamang sa larangan ng edukasyon.” Sa kabuuan. Prudente. ni Alfonso Yuchengco ang MIT (Mapua Institute of Technology). ng maralitang mga mamamayang walang kakayahang pag-aralin sa mandurugas na pribadong mga paaralang pag-aari ng mga santo-santito at diyus-diyosan sa lipunan.Dahil nga sa makadayuhang mga patakarang pang-edukasyon — bukod sa iba pang larangan — na idinidikdik ng gobyerno. Maaaring gawing makabuluhang gabay ang nakaraang kasaysayan nito na hitik ng kapabayaan dahil na rin sa mga elitista at may diwang kolonyal na lantarang kumukontrol sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng bansa. at patuloy na Compiled by: April M. Prudente. hindi nga malayong magsara at isapribado sa malapit na hinaharap ang maraming paaralang pinatatakbo ng gobyerno sa kapinsalaan. magsasaka’t mangingisda o nabibilang sa hukbo ng mga walang-wala). “ang lahat ng makabayan.

Sison Serye ng mga Lektyur sa Asian Center. 1986 Ikaapat na Lektyur: KRISIS NG KULTURANG PlLIPINO Compiled by: April M. mapagpalaya at siyentipiko.htm Jose Ma. Maliwanag. # (Kolum) Krisis at Rebolusyong Pilipino http://digitalpadepa.com/krp4. Panahon na ngang buwagin ito at igiit ang isang edukasyong makabayan. ng mauunlad na nga bansang nagmamahal sa sarili nilang wika at kultura.com . patuloy lamang ibinubulid ng umiiral na elitista at kolonyal na edukasyon ang bansa sa kumunoy ng kamangmangan at kaatrasaduhan.ginagawa. University of the Philippines. makatao. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Ang kultura ay repleksyon ng ekonomya't pulitika. Magpopokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa sa kultura hindi lamang sa pagsasalamin kundi pati sa reaksyon ng mga ito sa mga realidad at tunguhing pulitiko-ekonomiko. Gayunman. Ang nagsasalungatang mga pwersang ito at ang kanilang mga esensyal na kontradiksyon ay nagkakaroon ng mga pang-ideolohiyang porma at depinidong makinarya sa larangan ng kultura. kostumbre. ekonomya. Kabilang sa mga makinarya ng kultura ang mga institusyon. anti-syentipiko at anti-mamamayang papel laban sa bagong lumilitaw na mga pwersa ng pambansa. sining at literatura. sa pagkontra ng mga ito sa bagong lumilitaw na mga pwersa sa kultura at pagganap ng mga ito sa kanilang reaksyunaryong papel sa krisis ng kultura at lipunang Pilipino. Ito rin ay akumulasyon ng mga ideya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang kultura ay hindi lamang pang-ideolohiyang repleksyon ng mga kasalukuyang pwersa at kontradiksyon sa ekonomya at pulitika. at nananatili sa kasalukuyang kalagayan hanggat may mga nagdadala at hanggat bahagi ng sikolohiyang panlipunan ng mamamayan. Sinasaklaw ng kultura ang paraan ng pag-iral at tunguhin ng kaisipan sa pilosopiya. at sa proseso. iba't ibang tipo ng organisasyon at tauhan na nakakonsentra o nag-iispesyalisa sa gawaing pangkultura.com . kaalaman sa batas at moralidad. syentipiko at pangmasang kultura. Ang pangunahing pagtutuunan ng diskusyong ito ay ang paglalahad ng krisis ng kulturang Pilipino kaugnay ng krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. mula pa noong bago nasulat ang kasaysayan. pulitika. syensyang pangkalikasan at panlipunan. Magpokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa habang ginagampanan nila ang kanilang anti-nasyunal. Compiled by: April M. kaugalian at katulad nito. Ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa sa ekonomya't pulitika ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa rin sa kultura.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang mga ito ang bumubuo sa pinakabagong mentalidad na kolonyal ng Compiled by: April M. Ang imperyalismong US ang mas nangingibabaw na pwersa. itinayo ng US ang pagkakaloob ng iskolarsyip sa pamumuno ng mga upisyal na ahensya at pribadong pundasyon ng US para magkaroon ng mga bagong akademisyan. Sa bawat antas ng sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas. teknokrat ng gubyerno at pribadong manedyer na maka-US. Sa paggapi sa lumang demokratikong rebolusyon at pagpapataw ng kapangyarihan sa mamamayang Pilipino.Ang Nangingibabaw na mga Pwersa sa Kultura Ang imperyalismong US at Simbahang Katoliko Romano ang dalawang nangingibabaw na pwersa sa kultura ng Pilipinas. hindi lamang ginamit ng US ang nakakalamang na kakayahang militar at kahandaan nitong itaguyod ang pangingibabaw ng lokal o Pilipinong burgesyang kumprador kundi ginamit din ang ideolohiyang maka-imperyalistang demokrasyang liberal para akitin dito ang rebolusyonaryong nasyunalismo at progresibong demokrasyang liberal ng lumang demokratikong rebolusyon. ang mga pwersang ito ang nagdadala ng nangingibabaw na mga ideya at kumokontrol sa nangingibabaw na makinarya sa kultura. isinagawa ng US ang sistemang pensyonado noong panahon ng kolonyal na paghahari nito. ang mga maka-imperyalistang konsepto at paraan ay nanaig sa pamamagitan ng mga edukador na sinanay ng US at maka-US na mga programa sa pag-aaral at materyales sa pag-aaral. Noong panahong malakolonyal. Para mapalitaw ang pinakamahuhusay na Pilipinong nakapag-aral sa US. Sa malakolonyal at malapyudal na kultura ng Pilipinas.com . Sistematikong nagtreyn ito ng mga Pilipinong upisyal militar sa mga kuta ng US. Itinayo at pinalawak ng US ang pampublikong sistema sa edukasyon at itinatag ang University of the Philippines para maipropaganda ang modernong imperyalismo (ipinahayag sa mga termino ng konserbatibong demokrasyang liberal) at makalikha ng mga manggagawang litereyt at mas maraming katutubong propesyunal at teknisyan kaysa mabibigyang trabaho ng sistemang kolonyal at pyudal.

Bilang institusyon. Ang dyaryo at pelikula-radyo-telebisyon ay naging mga behikulo ng maka-imperyalista at reaksyunaryong propaganda at taga-anunsyo ng mga produkto ng US at tagatimpla ng panlasa ng Pilipinong konsyumer.com . Sinalamin sa malapyudal na ekonomya at pulitika ang pangingibabaw ng modernong ideolohiyang imperyalista sa ideolohiyang pyudal. tagapangasiwa sa negosyo at upisyal militar. Ang pangkulturang impluwensya ng Simbahan ay malaganap sa hanay ng mamamayan sa pamamagitan ng gawaing pangkatekismo. at nakapagbenta ng mga lupain ng prayle para palawakin ang interes ng malaking kumprador sa pagbabangko at bagong kumpanyang pangkomersyo. Ang masmidya ang isa pang larangan ng kultura na pinangingibabawan ng imperyalismong US at mga ahente nito sa kultura. panalangin. Ang mga pelikula at programa sa TV na gawa sa US at mga programa sa radyong maka-US ang mga pinakaepektibong tagapagdala ng maka-imperyalistang mga konsepto at estilo. Mula noon. ritwal. kasama ang pinakabulgar at pinakadekadenteng mga ideya. Noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. ang Simbahan ang malakas na pangideolohiyang tagapagtanggol at tagabasbas ng malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa. Compiled by: April M. publikasyon at katutubong kaugaliang ginawang kristyano o ang tinatawag na katutubong kristyanidad. Ang Simbahang Katoliko ay umangkop sa dominasyon ng US pagkasimula nito noong umpisa ng siglo.mga nakapag-aral na Pilipino na karamiha'y nagmula sa petiburgesya ng lunsod at bihirang-bihirang nagmula sa masang anakpawis at naging mga mataas na burukrata. ang Simbahan ay may malalaking ahensyang kumprador. sermon. at atubiling tinanggap ang prinsipyong magkahiwalay ang simbahan at estado. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. namantini ng Simbahan ang sa esensya'y ideolohiyang pyudal nito kasama ang nag-uumpisang mangibabaw na ideolohiya ng modernong imperyalismo. propesyunal sa pribadong hanapbuhay.

Sa simbahan ang karamihan sa mga pribadong eskwelahan sa bawat antas. Tumutulong ang tradisyunal na mga pasilidad na Katoliko. ang mga Katolikong unibersidad at kolehiyo ay mabisang tagapagpalaganap ng burges na mga teorya sa ekonomya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tomas tulad noong nasa rurok ng sistemang pangedukasyon sa panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya.Hindi na ganoon kaprestihiyoso ang pontipikal na University of Sto. Sa tusong paraan. masmidya at modernong mga pasilidad sa mayor na di sektaryong mga pasilidad sa pagpapalaganap ng maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya at pagpapalitaw ng mga lalaki't babaeng may magugulong pagpapahalaga na ideyalismong pyudal at suhetibismong burges. ang mga eskwelahan. Pero napaunlad ng simbahan ang sariling masaklaw na sistema sa edukasyon.com . paraan ng pamamahala ng negosyo. ang abstraktong liberal na konsepto ng mga indibidwal na karapatan ay ikinontra ng US at mga Pilipinong kinatawan nito sa kultura sa Compiled by: April M. anti-mamamayan at kontrarebolusyonaryo. at pinakapanatikong mga ideyang anti-komunista. at sa simbahan din ang pinakamarami sa antas ng hayskul at kolehiyo. Ang Anti-nasyunal na Papel Sa paglalatag ng pundasyon ng malakolonyalismo sa pamamagitan ng di pantay na mga kasunduang pang-ekonomya at militar noong ikalawang hati ng dekada '40. ang totoo. para mapatibay ang ispiritwal na misyon ng Simbahan at kaugaliang pyudal na nangibabaw sa mga uri sa lipunan. At kahit tinutuligsa ng mga ensiklikal ng Papa ang kapitalismo at liberalismo sa isang banda. ginamit ng US ang cold war para ang anti-imperyalismo ay itumbas sa komunismo bilang panlilito sa salita at pagmumura. kinakaribal ang pampublikong sistema sa edukasyon sa antas ng primarya at elementarya. Ang "pinakamahuhusay" na eskwelahang Katoliko ay kilalangkilala na mga eskwelahan para sa mga anak ng mga nagsasamantalang uri. at sosyalismo at Marxismo sa kabilang banda.

Ginagampanan ng US ang pinakamabigat na papel sa pagsalungat sa pambansang soberanya at kasarinlan ng mamamayang Pilipino. ang makabayang krusada ni Recto. ang pagpapalaganap ng akdang liberal na pambansang pamana na tulad ng Noli at Fili. ang progresibong mga akdang liberal sa University of the Philippines at ang patakarang "Pilipino Muna" ni Presidente Garcia. Bilang mga intelektwal na kumando ng Simbahan. Mawawalan sila ng pagkakataon sa sistemang pangkultura at pang-edukasyon. ang mga Heswitang Amerikano at kanilang mga disipulong Pilipino ay tumampok sa pagsupil sa anti-imperyalista at anti-kolonyalistang mga ideya at pagpapatibay ng Batas Anti-Subersyon. ang anti-imperyalistang inisyatiba ng mga rebolusyonaryong proletaryo at kanilang pakikipagkaisang prente sa mga progresibong liberal ay kumontra sa mga maka-imperyalista at tagapagtaguyod ng cold war at nakapagtamo ng malalaking tagumpay para sa antiimperyalistang kilusan sa larangan ng pulitika at kultura.com . Noong dekada '50. ang manindigan para sa pambansang soberanya at kasarinlan ay naharap sa pagwawalambahala o pangungutya ng mga intelektwal na maka-US. kung Hindi man maihanay sa kinatatakutang klasipikasyong "subersibo". lumitaw ang bagong demokratikong kultura na may malakas na anti-imperyalistang Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa kabila ng patuloy na agresyong pangkultura ng US sa pamamagitan ng foundations na Amerikano. noong dekada '60. Gayunman.konsepto ng pambansang soberanya at sa konsepto ng Pilipinas bilang nagsasariling bansa-estado. maingay na sinalungat ng Simbahan ang sunud-sunod na rebolusyonaryong kilusang anti-imperyalista. Para sa mga makabayang Pilipino. Ginampanan nito ang espesyal na papel na kontrahin ang mga sentimyentong panrelihiyon sa antiimperyalistang kilusan tulad ng ginawa nito noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya laban sa anti-kolonyalistang kilusan. Ang institusyunal na Simbahang Katoliko ay isang epektibong tauhan ng imperyalismong US sa pagbubunsod ng kolonyal na mentalidad at paninira sa anti-imperyalistang kilusan bilang komunistang pakana.

Lalong ipinagmalaki ng mga Pilipinong intelektwal ang kanilang sariling pambansang lenggwahe at ginamit ito sa pagsuway sa matagal nang pangingibabaw ng Ingles sa mga klasrum. at nahikayat ng halimbawa ng papalaking bilang ng mga intelektwal na Amerikano na tumatanggi sa realidad at pangideolohiyang pagpapalagay ng imperyalismong US. Pero ang mapapasukang trabaho ay Hindi kailanman makabuluhang dinagdagan ng mga dayuhang monopolyo sa papabagsak nang ekonomya. Tulad ng lahat ng iba pang rebolusyonaryong pwersa. Malaki din ang pagpapahalaga sa rebolusyonaryong tradisyon at mga tagumpay ng bayan sa pambansang pamanang pangkultura. ang mga pwersa ng rebolusyong pangkultura ay patuloy na dumami sa kilusang lihim sa kalunsuran at sa sonang gerilya. sumiklab at yumabong ang bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. Ang malaking bilang ng nakapag-aral ay nag-umpisang magtanong. Napukaw sila ng krisis ng naghaharing sistema at nabigyan ng inspirasyon ng lumalaking kilusang masa. Isinagawa ng pasistang diktadura ang rekomendasyong idinikta ng US sa PCSPE (Presidential Committee to Study Philippine Education) na ayusin daw ang pang-edukasyong sistema ng Pilipinas sa diumano'y layuning magkaroon ng mga gradweyt na may higit na kasanayang teknikal para sa mga dayuhang kumpanyang multinasyunal.nilalaman. Ang mga nakapag-aral ay nagalit sa gerang agresyon ng US sa Byetnam. Dapat banggitin laluna ang Sigwa ng Unang Kwarto ng 1970. Isinagawa rin ng rehimeng pasista ang patakarang idinikta ng US na gumawa ng mas maraming teksbuk na popondohan ng pautang ng World Bank. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang mga teksbuk ay naging mga Compiled by: April M.com . Noong 1970-72. Nangunguna ang Marxismo-Leninismo sa malaking kilusang intelektwal at pangkultura. Ang pagpapataw ng pasistang diktadura noong 1972 ang desperadong pagtugon ng US at mga lokal na reaksyunaryo sa tumitinding kilusang anti-imperyalista. upisyal na komunikasyon at para sa mataas na antas ng literatura. pumuna at tumanggi sa mga imperyalistang katangian ng kultura at edukasyong Amerikano.

Naubusan ng pondong gubyerno ang edukasyong publiko. ang mga estudyante ay nahirapan sa mas mataas na gastos para mabuhay at makapag-aral. gayundin sa pagtatanggol ng kanilang mga pambansang karapatan sa harap ng imperyalistang pandarambong sa pamamagitan ng multinasyunal na kumpanya at bangko. Ang Anti-syentipikong Papel Madaling makapagpahanga ang mga syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng US at mapaniwala na makakatulong ang US sa syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng Pilipinas. Compiled by: April M. gayundin. ang pagdami ng mga progrcsibong relihiyoso na may makabayang paninindigan.behikulo ng maka-imperyalista at pasistang propaganda na pandagdag sa pang-araw-araw na propagandang inilalabas ng kontroladong masmidya. At pinagkaitan ng sapat na sweldo ang mga titser. parami nang parami ang progresibong mga lider na panrelihiyon at taongsimbahan na pumanig sa mamamayan sa pagtatanggol ng kanilang mga karapatang pantao sa harap ng napakatinding kabangisan at pang-aabuso ng mga pasistang sinulsulan ng US. gayundin. Ang malalaking bitak sa nangingibabaw na pwersang pangkultura ay tiyak na lalawak at sasamantalahin ng mga pwersa ng bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. Itinaguyod o pinalampas ng mga lider ng Simbahang Katoliko ang gawain ng pasistang diktadura ng pangkating US-Marcos dahil ipinakita nito ang sarili bilang pwersang anti-komunista. sa loob ng Simbahang Katoliko. Manipestasyon ng krisis sa sistemang pangkultura na makaimperyalista at reaksyunaryo ang pagtalikod ng mga nakapagaral sa anti-nasyunal na pangkulturang kontrol at impluwensya ng imperyalismong US. at paglabag sa pambansang soberanya at panteritoryong integridad sa pamamagitan ng mga base militar ng US. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Pero sa halos buong dekada '70 at pagkaraan nito.

Ang sobrang inhinyero at teknolodyist ay resulta ng mabilis na lumalawak na sistemang pang-edukasyon noong dekada '50 at '60 at mabagal na paglawak ng sistemang pang-edukasyon na bumuntot sa pagdami ng bata at kabataang pwede nang magaaral sa halos buong dekada '70. sa katunaya'y manipestasyon ito ng di pag-unlad at krisis -. Samantalang pinili ng ilang propesyunal na maghanap ng mga trabaho sa ibang bayan. Umunti rin ang pangangailangan ng US at iba pang bayan sa mga propesyunal sa kalusugan. Gayunman. Hindi maasahan ang US na maging balon ng syentipiko't teknolohikal na pagsulong para sa bayan habang nananatiling malakolonyal at malapyudal ang katangian nito. kung isasaalang-alang natin na sinasalungat ng US ang pambansang industriyalisasyon ng Pilipinas. at gustong mapanatiling agraryo ang ating bayan at maghangad ng Hindi hihigit sa ilang empresang ginagamitan ng maraming lakaspaggawa.Gayunman. Ito'y isang penomenon na Compiled by: April M. At nangingibang bayan ang mga walang makitang trabaho sa sariling bayan. Kaya nagtatrabaho sila bilang mga tagabenta ng mga kumpanyang multinasyunal. Samantalang gustong bolahin ng ilang tao ang sarili na ang pageeksport ng mga propesyunal at manggagawang may kasanayan ay manipestasyon ng maunlad na kalagayan ng Pilipinas.com . ang iba pa'y sumama sa rebolusyonaryong kilusan.ang kawalan ng kakayahan ng pambansang ekonomya na mabigyan ng trabaho ang mga taong kailangang ieksport sa mababang presyo sa kabila ng malaking gastos sa edukasyon na kailangang balikatin ng lipunang Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang pangkalahatang pagkabulok ng sistema sa edukasyon na naging kapansin-pansin noong dekada '80 ay makakapagpaunti ng mga inhinyero at teknolodyist kahit para sa pangingibang bayan. Ang sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas ay sadyang walang anumang programa sa pagtataguyod ng mga pag-aaral sa saligang syensyang panlipunan. inhinyero't teknolodyist at manggagawang may kasanayan. May isa ring penomenon na nakakaligtaan. sobra-sobra ang gumagradweyt na inhinyero at teknolodyist kung ikukumpara sa mapapasukang trabaho sa ekonomyang pre-industriyal.

nagpapakita ng grabeng krisis sa sistema. maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ekonomiks at mga kurso sa bisnes ay mga larangan ng lantaran at pinahabang pagteteorya at pagpopropaganda ng mga ahente ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko sa kultura at edukasyon. at gayundin.com . Sa katunayan. sila ang mga tagapagdala ng ganap na di Syentipiko. batas. syensyang panlipunan. Nananawagan sila para sa naaangkop na edukasyon at radikal na transpormasyon ng lipunan. Sa mga panahong di gaanong kritikal. mapanlito. Compiled by: April M. parami nang paraming estudyante at gradweyt ng kolehiyo ang sumasama sa rebolusyonaryong kilusan. edukasyon. Ang pilosopiya. ginugulo sila ng mga saligang problema ng lipunan na di maipaliwanag ng kanilang pormal na edukasyon. Natutuhan naman ng iba pa na panatilihin ang syentipiko at kapakipakinabang sa kanilang pormal na edukasyon at kahit sa kanilang paniniwalang panrelihiyon. Ang buong petiburgesya ng lunsod ay bumabaling sa panig ng masang anakpawis sa iisang pakikibaka sa pang-aapi at pagsasamantala. maintindihan at matanggap ang pangkalahatang programa ng bagong demokratikong rebolusyon. at naaakit sila sa syentipikong teorya at praktikal na pakikibaka ng mga rebolusyonaryong proletaryo at malawak na pambansa-demokratikong kilusan. Nasa mga larangang ito ang higit na nakakaraming mayorya ng mga estudyante at gradweyt sa kolehiyo. sining at literatura. Pwedeng tanggihan ng ilan ang suhetibismong burges ng ideolohiyang imperyalista at metapisikang midyebal ng pinakamarami sa simbahan at mahahawan ang kanilang daan sa rebolusyonaryong teorya at praktikang proletaryo. Ang kapansin-pansing pagbaling ng mga estudyance at gradweyt sa kolehiyo sa pambansa-demokratikong kilusan ay manipestasyon ng krisis sa kultura at lipunang Pilipino. Pero sa panahong mas kritikal.

isang antas na di makakapaggarantya ng literasi. sistemang pang-edukasyon. gawing lehitimo at mapaganda ang sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. Compiled by: April M. Naglalabas pa itong lalo ng bulgar at nakakaabang kalagayan sa kultura na nakakagulo sa sariling makauring interes at makauring pakikibaka ng masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka. Ang kulturang ito'y nagsisilbi para mabigyang katwiran. Sa pinakamataas na antas ng sistemang pangkultura. hindi lamang pinagpipilitan ng malakolonyal at malapyudal na kultura ang mga pribilehiyo ng mga malaking kumprador at panginoong maylupa kundi pinagkakaitan din ng pagkakataong makapag-aral ang milyunmilyong bata at nililimitahan sa antas ng Ikaapat na Grado ang karamihan ng batang mag-aaral. Ang intelihensya ang mapagrereklutahan ng pinakamahusay na personel sa kultura ng naghaharing uri. ang intelihensya ay may tendensyang umugnay sa masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka at lalo pang pumuna at tumuligsa" sa sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. pandama at moralidad ng mamamayan. Sa lantaran at tusong mga paraan.Ang Anti-Mamamayang Papel Nalikha ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko ang malakolonyal at malapyudal na kultura na naaangkop sa malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa bilang mga naghaharing uri. Hangad nitong mapahina at mapaamo ang mga inaapi at pinagsasamantalahanag mamamayan sa paraang mental. emosyonal at moral at ipatanggap sa kanila ang kanilang kalagayan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Sa panahon ng krisis. masmidya at lahat ng iba pang pangunahing paraan ng pag-impluwensya sa pag-iisip. may-ari at tagakontrol ng pangunahing institusyong pangkultura. Pero ang higit na nakakaraming mayorya ng intelihensya ay hindi makakaangat sa lipunan mula sa antas ng swelduhan tungo sa pagiging naghaharing uri. mabasbasan. nananaig ang mga naghaharing uri bilang mga tagagawa ng patakaran.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang bagong demokratikong kulturang ito ay nagsisilbi sa mamamayan at lumalaban sa anti-mamamayang kultura ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. ang pinakaabanteng pwersa sa produksyon at pulitika -. at kakabig sa panggitnang saray ng lipunan sa isang pambansang nagkakaisang prente.ay kinatawan ng kanilang partido na may teorya at praktikal na programa na hindi lamang sumasaklaw sa mga layunin sa ekonomya at pulitika kundi pati sa layunin sa kultura -.Pero ang krisis sa sistemang pang-ekonomya ay nagiging krisis sa sistemang pampulitika.ang uring manggagawa -. Compiled by: April M. Ang panlipunang pagkaligalig at kawalan ng kakayahan ng mga naghaharing uri na makapanaig sa dating paraan ay nagiging dahilan ng pinakamatinding pangekonomya at pampulitikang paglalabanan sa hanay ng naghaharing uri at sa pagitan ng mga naghahari at pinaghahariang uri. Sa paghahangad na makuha ang kapangyarihang pampulitika.com . Umaabot sa larangan ng kultura ang tunggalian ng mga uri.ang bagong demokratikong kultura na pupukaw at magbubuklod sa saligang alyansa ng uring manggagawa at uring magsasaka bilang pangunahing pwersa.

at kabutihan” ang tatlo “K” na gumagagad wari sa Katipunan nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto. Philippine Ballet Theater. Ang mga residenteng kompanya naman sa Compiled by: April M. Samantala. at saklaw ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining. alinsunod sa isinasaad ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 80. Mula nang itatag ang nasabing institusyon. Taglay nito ang pinakamataas na pamantayan ng kahusayan at may mga serbisyong tumutugon sa Filipino at sa daigdig. at tumutulong na mailapit ang sining sa lahat ng sektor ng lipunan. Nasa ilalim ng Opisina ng Pangulo ang CCP. Pormal itong binuksan noong 8 Setyembre 1969.com . Kabilang dito ang apat na residenteng kompanya sa sayaw: Ballet Philippines. at inililibot ang mga residenteng artista at iba pang alagad ng sining mula sa mga rehiyon sa pamamagitan ng CCP Outreach Program. hinihikayat ang paglikha ng orihinal na obrang inspirado ng tema at tradisyong Filipino. estetikong Filipino at kaakuhan. at positibong halagahang pangkultura tungo sa makataong lipunang pandaigdig.Sentrong Pangkultura ng Pilipinas [Cultural Center of the Philippines/CCP] ang pangunahing institusyon para sa kultura at sining sa bansa. Bayanihan Philippine Folkloric Group. at Ramon Obusan Folkloric Group. kagandahan. sinikap na nitong isabuhay ang logo nitong sumasagisag sa “katotohanan. Ilang kompanya na kumakatawan sa iba't ibang sining ang nasa loob ng CCP. Kasaysayan Pinasinayaan ang CCP noong 1969 at nagsilbing tahanan ng mga sining sa Filipinas. Itinataguyod din nito ang pagtatatag ng mga sentrong panrehiyon sa pakikipagtulungan sa mga samahang lokal. Nililinang at itinataguyod ng CCP ang artistikong kahusayan. ang Tanghalang Pilipino ang residenteng kompanya sa teatro. Nilikha ang CCP sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 30 na may layong itampok at panatilihin ang mga Filipinong sining at kultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Itinatanghal ng CCP ang mga tagumpay sa sining ng Filipino.

gayundin ang panitikan at sining biswal. antolohiya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at Music Competitions for Young Artists Foundation (NAMCYA). Cultural Center of the Philippines Brochure. at gawad.musika ay kinabibilangan ng Philippine Philharmonic Orchestra.com . timpalak. eksibit. Saklaw ng CCP ang pelikula at sining brodkast. simposiya. panlipunang pananagutan. Philippine Madrigal Singers. Ipinatutupad iyon sa pagbubunsod ng mga palihan at seminar. at naglilinang ng pangkulturang halagahan. nagtatampok ng estetikong Filipino. Isang Mahusay na Palabas ng QTV 11 Compiled by: April M. UST Symphony Orchestra. na nagtataglay ng artitikong kahusayan. Nakikipag-ugnayan din ang CCP sa mga internasyonal na samahan upang makita ng mga Filipino ang rikit at lawak ng mga kultura sa buong daigdig. Sanggunian  Opisyal na website ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas. at hinihikayat ang paglago ng mga bagong artista sa naturang larang sa pamamagitan ng mga palihan. 2007  Moms. na matatagpuan sa CCP . Layon ng CCP na maging tahanan ng mga sining na nakatuon sa madla. seminar. at pambansang kaakuhan. Itinataguyod ng CCP ang pagpapalago ng mga konseho ng sining sa buong bansa sa pamamagitan Cultural Exchange Program (Palitang Pangkultura na Programa).

 Ang titulo naman ng palabas ay "Moms" dahil sinasalamin ng  mga hosts ng programa ang makabagong ina. malaya at tunay na ilaw ng  kanilang mga pamilya.  Sa pamamagitan ng mga celebrity guests.  Compiled by: April M.com . Ang mga hosts ng programa ay sina Lani  Mercado.  Iba't ibang mga topics ang pokus ng programa pero ang audience nila ay mga ilaw  at haligi ng tahanan. Naging guest co­hosts naman sina  Christine 'Tin Tin' Bersola at Gladys Reyes. Bukod sa pagiging mapag­alaga. Sherilyn Reyes and Manilyn Reynes. at  iba pang mga problema na kinakaharap ng mga ina sa pagpapalaki sa kanilang  mga anak.Matagal na ring itinatanghal ang palabas na Moms sa QTV 11 mula nang  pamahalaan ng GMA 7 ang istasyon. para sa  modernong ina. kung paanong ang modern parenting. tinatalakay ng palabas ang mga topics na  gaya ng sex education para sa mga bata. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hanggang ngayon ay women empowerment at pagbibigay pa rin ng  makabuluhang impormasyon ang pakay ng Moms bilang isang programa.  ipinapakita rin ng Moms na ang mga ina ay matalino.

Sahal ng mga Muslim. samantalang ang  mga babae naman ay tinatakpan ang buong katawan pwera mukha.  Isa sa mga tradisyunal na telang ginagamit ng mga kababaihang muslim na  pantakip ng ulo ay ang Sahal. nilalagay sa kanilang  mga leeg na parang “scarf” ang dating. ang mga lalake  ay tinatakpan ang kanilang katawan mula tiyan hanggang tuhod. ang sahal ang bagong bandanang nababagay kahit san man. lahat ng babae at lalake ay  kinakailangang manamit ng karapat­dapat sa publiko. Sa mga lalaki naman.  Compiled by: April M. PangPorma Na Rin! Ayon sa Koran. ang banal na aklat ng mga muslim. Kaya’t pinapakita mo man ang iyong  pananampalataya sa pagiging muslim o di kaya’y gustong pumorma sa tag­ginaw  man o tag­init. Madalas makikita ang mga kababaihang suot ito na parang bandana kapag  pumupunta ng mga concert o gigs. gumagamit na ang mga pinoy ng Sahal kahit  saan. Ngayon. Dahil dito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kamay at paa. mapa­Muslim man o hindi.com .

 Ngayon ay muli itong makikita  sa mga pangunahing malls at maging sa mga bangketa.Ang Pagbabalik ng mga Jelly Shoes 1980s noong unang sumikat ang mga Jelly shoes.  bagay ito sa mga kaswal na kasuotan o yung mga pang­araw­araw na bihis.  Gawa ang jelly shoes sa mga jelly rubber na isang uri ng gomang PVC.  Kadalasang flat ang mga jelly shoes ngunit may ibang modelong may makapal  ngunit mababang takong. Ngunit marami na ring mga babae.com . Tulad ng mga sandals at flip flops na uso rin ngayon. Mala­jelly  ang halos kita nitong materyales at unang lumabas matapos ang World War II ng  magkaroon ng kakulangan sa balat sa Europa. pagiging kumportableng suotin at  fashionable na disenyo.  Compiled by: April M.  Ano nga ba ang panghatak ng jelly shoes at tinatangkilik ito uli?  Mura at nakakatuwa ang mga makukulay na disenyo nito kaya’t tamang­tama para  sa mga bata. dalaga man o may asawa ang  naengganyong magsuot nito dahil sa presyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Sa Italya nagmula ang mga unang pizza na isine­serve sa cone. Ito ang nag­motiba sa kanyang  buksan ang unang Amazing Cones sa Pilipinas. Isa itong  makabagong paraan na pumatok sa maraming Europeo dahil na rin sa madali itong  kainin kahit pa nga naglalakad ka. Bukod sa madaling hawakan at kainin ay sulit na sulit ang isang pizza sa Amazing  Cones. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Hindi lamang ice cream ang pambato ng bagong tindahan na ito kundi pati  iba’t­ibang klase ng mga pizza. tiyak na dadayuhin ninyo ang Amazing  Cones. Marami ring  flavors ito na pagpipilian kayat tiyak na hindi magsasawa ang mga tatangkilik dito. Mas mabigat at malaman ito kaysa sa ordinaryong pan pizza.Pizza – Nasa Cones Na! Para sa mga taong on­the­go palagi. Hindi ito nakaligtas sa Pinoy entrepreneur na si  Dondi Onate habang namamasyal sa Europe.  Compiled by: April M.

com . Ang Batang DIva Dahil sa kahusayan sa pagkanta.  Charice Pempengco. Isang Youtuber naman ang  Compiled by: April M. Pinakita ni Charice ang kanyang angking galing nang kanyang  kinanta sa harap ng mga nagpapalakpakang Amerikano ang awiting "And I Am  Telling You I´m Not Going" at "I Will Always Love You.Abangan din ang ibang mga pagkain bukod sa pizza na ihahanda sa loob ng mga  ispesyal na cones ng Amazing Cones. naabot ni  Charice Pempengco ang pangarap ng karamihan sa Pilipinong mang­aawit ­ ang  mag­perform sa international audience. kakaibang swerte at sa YouTube. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Disyembre nang nakaraang taon nang lumabas si Charice Pempengco sa  programang Ellen." Unang nasilayan ang boses ni Charice sa singiing contest ng ABS­CBN na "Little  Big Sta" na kung saan nakamit niya ang Third Place.

  Compiled by: April M.  Nakita naman ng Ten Songs Production. sikat na rin siya sa kanyang sariling bansang Pilipinas. isang recording company na naka­base sa  Sweden.  Marami ulit ang napabilib ni Charice sa kanyang boses kaya't nilagay ng mga  nakapanood ang episode na ito sa YouTube Ang programang ito ang nakita ni  Ellen DeGeneres at siyang nagtulak sa Amerikanang host/komedyante na gawing  panauhin si Charice sa kanyang programa.nakakita sa pagkanta ni Charice sa nasabing patimpalak at siyang inupload ang  pagkanta ni Charice sa YouTube. ang YouTube video na ito at siyang inimbitahan si Charice upang  pumunta sa Sweden upang magrecord ng album.com . nakita naman ng isang broadcasting System sa Seoul.  Dahil dito. Samantala. South Korea ang  pag­kanta ni Charice ng "And I Am Telling You I´m Not Going" sa YouTube rin  kaya't inimbitahan nito si Charice sa sikat na programa sa Korea na Star King. Ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. regular na ring nakikita si Charice sa mga lokal na programa at  iniimbitahan na rin siya ng mga lokal na mang­aawit tulad ni Martin Nievera para  maging panauhin sa kanyang concert. hindi lang sa ibang bansa sikat sa  Charice Pempengco.

Queso: Ang Bagong Henerasyon ng Pinoy Rak en’ Rol Nabuo noong 1994 at nakilala sa pangalang “Cheese”. Hindi man sila nanalo sa WBOB.  pati na rin sa buong mundo. ang Queso ang pinakasikat  at pinakamaingay na bandang Pinoy ngayon. Bboy Garcia (turntables). nasundan ito ng “Pilipinas” album nang 2001 at  ang independent album na “Queso” noong 2006.com . ang  Queso ay napagdaan na ang bawat pagsubok ng paggawa ng musikang hindi man  matanggap ng masa nung una. CJ  Olaguera (percussions) at Ian Tayao (vocals). ay ngayo’y isa sa mga hinahangaan at inaabangan.  nanatili pa ring matunog ang pangalan ng Queso hindi lang sa sarili nilang bansa. Mula nang nilabas ang unang self­titled album na “Cheese” sa ilalim ng Warner  Music Philippines noong 1998. Sa gitna ng pagtugtog ng Queso  sa Luzon. 8 Toleran (guitars). Ang Queso ay binubuo ni Tuts Calinawan(bass). naimbitahan rin sila tumugtog sa 2000 Pusan  Rock Festival sa Korea at nanalo bilang representative ng Pilipinas para sa “World  Battle of the Bands (WBOB)” sa Hong Kong. Visayas at Mindanao. Naging parte rin ng Queso si RT de  Ano (turntables) Paolo Rosal (drums) sa Queso at nananataling mabuting kaibigan  Compiled by: April M. Robert Dela Cruz (drums). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Binubuo ng pitong myembro. Enzo  Ruidera(guitars).

 Mabibili ang mga CDs. Tamang  Compiled by: April M. Sa ngayon. Sabay sa ritmong masarap pakinggan ay ang malalim na liriko.ng banda. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. wag magalala  dahil kasalukuyang gumagawa ng bagong musika ang grupo at mananatili sa  eksena ng musikang lokal at internasyonal. ang tawag sa fans ng banda.  Para sa “mga daga”.com . mananatiling isang inspirasyon  ang Queso sa paggawa ng kakaibang Pinoy na tunog na pwedeng ipagmalaki sa  buong mundo. Sa mga nagaabang na susunod na album ng Queso. t­shirts at ang “Buhay Queso” DVD sa mga  record stores at sa banda mismo. lingo­lingo pa rin tumutugtog ang Queso sa iba’t ibang bar sa Manila at  probinsiya.  Musika ng Sugarfree – Tamang Timpla Ang bandang Sugarfree ay maihahalintulad sa musika nila – simple pero may  ibubuga.

 Jal Taguibao at Kaka Quisumbing. Unang nakilala ang Sugarfree sa mga awiting Telepono at Mariposa mula sa debut  album nilang “Sa Wakas”ngunit higit silang natandaan sa mga awiting “Hari ng  Sablay” at “Makita Kang Muli” na ginamit sa teleseryeng “Panday.  Vigan.  Sa kabila ng kabi­kabilang prediksyon na hindi na panahon ng mga banda sa  Pilipinas ay nagawa ng Sugarfree na patuloy na mamayagpag.timpla talaga.com . Nagkamit na rin sila ng iba’t­ibang karangalan mula  sa NU Rock Awards at Awit Awards. ang trio ng  Sugarfree ay walong taon ng aktibo sa industriya ng musika at nakagawa ng  tatlong tagumpay na album. Noong nakaraang  taon lamang ay itinanghal ng banda ang una nilang major concert kung saan  panauhin nila ang tanyag na Manila Symphony Orchestra. Isang World Heritage City Compiled by: April M.” Kinabibilangan nina Ebe Dancel. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 ang Vigan ay may populasyon na 45.  Tara na sa Pugad Baboy Compiled by: April M. ang pang­anim na presidente ng  Pilipinas. Ang mga cobblestoned na kalsada at mga calesa na nakapalibot sa plaza ay  pandagdag sa ganda ng kakaibang lugar na ito.143 people sa  9. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang pagtapak sa Vigan City ay maihahambing  sa isang pag­atras sa panahon. ang Vigan ay matatagpuan sa Ilocos  Sur.Mapa­Pilipino o banyaga. sa mga taon na ang Pilipinas ay nasa ilalim pa ng  bansang Espanya. Ayon sa isang 2000 census. Maaari ding mag­tour sa palibot ng  Vigan upang makita ang mga lumang bahay at mga simbahan. Si Elpidio Quirino.com . ay nanirahan din sa Vigan.193 na mga kabahayan. kahit sinong tumapak sa Vigan City ay namamangha. Klasipikado bilang isang World Heritage City. bukod sa iba't ibang  mga museum na hitik na hitik sa kasaysayan ng nakaraan. Karamihan ng bumibisita dito ay namamangha sa matandang arkitektura nito  at old­world na ambiance ng lugar.

Sa mahigit dalawampung kumpilasyon ng seryeng Pugad Baboy ay nasaksihan ng  mga mambabasa ang maraming karakter na ginampanan ni Polgas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Naging deep  penetration agent ito. Iba’t­ibang pamilya ang nakatira dito ngunit ang  pinakapopular na karakter ay hindi tao kundi ang asong si Polgas.  Sa kasikatan ng seryeng ito ay ginawa rin itong programa sa telebisyon at  nagkaroon ng mga damit at laruang hango sa mga karakter dito. Nagsimulang ilathala ang Pugad Baboy noong 1988 sa pahayagang Inquirer. tungkol sa isang komunidad na  tinitirhan ng mga matatabang tao. Wolverine at iba pa.  Ito rin ang sinasabing higit na nagkakarakterisa sa may­akdang si Medina. nag mala­Undertaker.com .  Habang patuloy si Medina sa paggawa ng Pugad Baboy ay asahan ang  katatawanang may kabuluhan na mas masarap basahin dahil inilalarawan nito ang  mga Pilipino sa kasalukuyang panahon. patuloy ang pagtawa at pagkilala  ng mga Pinoy sa mga sarili. Sa dalawang dekada ng Pugad Baboy.  Konsepto ito ng arkitektong si Pol Medina Jr.Ito ang komik strip na sumasalamin sa eksenang politikal at kultura ng mga  Pilipino. Sigmund Freud.  Compiled by: April M.

  Compiled by: April M.com . Barcelona ng larawan na pinapakita ang Bayanihan na  nakagawian na ng mga Pilipino. Galing ang salitang ito sa isang tradisyon ng mga Pilipino na kung saan  sama­samang tutulong ang mga tao upang buhatin ang buong bahay ng isang  pamilya at tulungan ito lumipat papunta sa isang lugar. Ito ay ginagawa ng pamilya  bilang pasasalamat.  Nilarawan ng National Artist na si Carlos "Botong" Francisco ang tradisyong ito. Ito ay nagagawa sa pamamagitan ng paglagay ng mga "bamboo poles" sa ilalim ng  bahay kubo upang makagawa ng matatag na balangkas upang madaling mabuhat  ang buong bahay." Ang tradisyon na Bayanihan ay sinusundan ng isang maliit na pyesta na  pinamumunuan ng pamilyang tinulungan ng mga tao.  Lumikha rin si Joselito E. Ang mga kalalakihan naman ay naka­pwesto sa magkabilang  dulo ng mga "bamboo poles.Ang Bayanihan Ang ibig sabihin ng Bayanihan ay ang sama­samang pagkakaisa sa ilalim ng isang  layunin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ten Outstanding Young Persons of the  World (1997). Siya rin ang kauna­unahang Pilipina na ballerina na nag­uwi ng laureate prize at  Compiled by: April M. kilala si Lisa Macuja­Elizalde  bilang isang tanyag na Prima Ballerina dito sa Pilipinas at sa ibang bansa.com . Mahusay na Artist Napakalaki na ng naging kontribusyon ni Lisa Macuja­Elizalde sa mundo ng arte  at kultura dito sa Pilipinas. Kasama  sa mga patimpalak na ginawad sa kanya sa kanyang mahabang karera bilang  ballerina at artist ang Order of International Friendship (na ginawad ni Russian  President Vladimir Putin noong 2001). at ang Special Prize for Artistry by the House of Diaghilev (1992). Dating nabansagang "Ballerina of the People".Lisa Macuja: Pinay na Ballerina.

 Siya rin ang  kasalukuyang Vice Chairperson ng Philippine UNESCO National Commission. Udalenkova. Noong 1992 ay nakilahok siya sa 1992 International Diaghilev  Ballet Competition na ginanap sa Moscow. naging aktibo  si Lisa Macuja­Elizalde sa mga lokal na pang­kulturang mga proyeko.nakakuha ng silver medal mula sa 1987 Asia­Pacific Ballet Competition na  ginanap sa Tokyo. Russia ­ kung saan siya ay nanalo ng  fifth place. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Matapos niyang magtapos bilang pinakamagaling sa kanyang klase ay naging  kauna­unahan siyang foreigner na naimbitahan upang sumali sa Kirov Ballet ­  isang kilala at batikan na 260­taong gulang na institusyon ng sayaw.  Father Suarez Magpapatayo ng Mega-Shrine Compiled by: April M. Naging scholar siya ng USSR  Ministry of Culture at nakapasok ng Vaganova Choreographic Institute (na ngayon  ay tinatawag nang Academy of Russian Ballet) sa Saint Petersburg noong 1982. Mula dito'y  sunod­sunod na ang mga naging tagumpay niya. Dahil na rin sa pagmamahal niya sa pagsayaw at sa kanyang bansa. siya ang tumatayong Artistic Director ng Ballet Manila. Sa  kasalukuyan.com . Kahanga­hanga ang naging karera ni Lisa dahil na din sa mga tanyag na guro at  paaralan ng sayaw kung saan siya ay nag­aral. at  doon ay nahasa siya sa pagsayaw at natuto mula sa dating former Kirov ballerina  na si Tatiana A.

  Una ng naitatag dito ang puting stage kung saan nagmisa si Father Suarez noong  2006.  Ang multi­milyong shrine na ito ay pinuntahan na ng daan­daang mga deboto lalo  pa at aprubado ng Simbahang Katoliko ang panggagamot ni Father Suarez.  Tinatayang matatapos ang proyekto sa limang hektaryang lupain na ito sa loob ng  limang taon. At kahit na nakabase siya sa Canada ay hindi ito naging hadlang  upang maalala ni Father Suarez ang mga kababayan.  rosary garden. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. retreat at lodging houses at ang kawangis ng Tahanan  ng Birheng Maria. Noong Enero 2007 naman isang mataas na estatwa ng Birheng Maria ang  inilagak .com .Marami ang namamangha sa biyayang makapagpagaling ng Pilipinong pari na si  Fernando Suarez.  Compiled by: April M. Bukod sa estatwa ay nasa plano rin ang pagkakaroon ng mga kapilya. ang probinsyang kinalakhan niya.  Plano ng popular na pari na magpatayo ng isang marangyang shrine alay sa  Birheng Maria sa Montemaria sa Batangas. kolumbaryo.

 Ang pagiging mangkukulam daw ay  pinapasa ng mga magulang at mga naunang henerasyon.com .Tunay nga ba ang Kulam at Mangkukulam? Ang “Kulam” ay ang Pinoy Black magic.  maraming tao.  lahat ng gawin ng mangkukulam sa manikang ito ay mangyayari rin sa taong iyon.  Minsan nga’y ito pa ang nagiging dahilan ng kanilang pagkamatay. Kapag malapit na daw  Compiled by: April M. nagbibigkas  ng mga sumpa at gumagamit ng manika para gantihan o bigyan ng masamang  tadhana o sakit ang isang tao. lalo na sa mga probinsya. kadalasan  daw ay nabibilang sila sa isang kulto. Dahil dito. Gumagana nga ba ang mga sumpa ng mangkukulam? Gaya ng mga witch.  Magisa man gumawa ang mga mangkukulam ng kanilang “voodoo”. ang mangkukulam ay gumagawa ng mga potion. samantalang ang “mangkukulam”  naman ay ang katumbas ng mga witch sa ibang bansa at ang “mambabarang” ay  warlocks.  Kapag nabiktima ng mangkukulam ang isang tao sa pamamagitan ng manika. Sa panahon ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang humihingi ng tulong sa mga  mangkukulam para makaganti sa isang tao. maraming nababalitang mga  mangkukulam ang nagpapabayad para gumawa ng sumpa.

 napakadaming pangyayari at  kuwentong nagkalat tungkol sa mga hindi maipaliwanag na nangyayari sa isang  taong pinagdududahang kinukulam.  Sa panahon ng mental o pisikal na istres.com . Madami man nagsasabing hindi totoo ang kulam. Dahil dito. Ito ay pinaniniwalaan ng  marami na nakakabuti sa ating pangkalahatang kalusugan. mabuti nang maging mabait ka sa kapwa para walang magtangkang  magpakulam sa ‘yo. maraming mga tao ang umaasa sa  Compiled by: April M. naniniwala ka man sa kulam o  hindi. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.mamatay ang isang mangkukulam ay pinapasa nito ang kanyang kapangyarihan sa  anak o kamag­anak.  Meditasyon: Kapangyarihan ng Katawan at Pag-iisip Ang meditasyon ay kakaibang antas ng pag­iisip kung saan ang isang tao ay  matindi ang konsentrasyon sa isang bagay o layunin.

 Naghahatid din ito ng mabuting pakiramdam. maramng  nagsasabing pati ang ispiritwal na aspeto ng kanilang buhay ay gumanda. mga ideya sa  paglikha at masayang disposisyon. Sa patuloy na praktis sa meditasyon.com . ginagamit din ang meditasyon para makarekober sa  depresyon at lungkot. Ang Animismo Compiled by: April M.  Maraming pag­aaral ang nagpapakita ng mabuting epekto ng meditasyon sa  kalusugan ng isang indibidwal. Sa  pamamagitan ng meditasyon. at hindi lamang ito sa pisikal na aspeto. Pinaniniwalaan na  mayroong matinding koneksyon ang kaisipan ng tao sa kanyang katawan. maaring maabot ang “state of balance” ng isip at  katawan. Kasama  dito ang positibong tingin sa lahat ng aspeto ng buhay at ang pagiging handa at  matibay sa mga pagsubok na haharapin.meditasyon para maibalik sa mabuti ang kanilang kondisyon. Bukod sa  pagtanggal ng istres. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 bagay.com . Zambia.  Compiled by: April M. gulay at tao  ay may kaluluwa. Indonesia. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Ang paniniwala sa animismo ay paniniwala na ang mga hayop. Laos.Ang animismo ay ang paniniwala sa pagkakaroon ng lahat ng bagay ng kaluluwa. Madalas na makikita ang paniniwala sa animismo sa mga  kulturang "hunter­gatherer. halaman at iba pang puwersa ng kalikasan kaya't mahalaga na ang  lahat ng ito ay ituring ng may respeto at pag­galang. Canada at Pilipinas. ang tao ay bahagi ng kalikasan at hindi mas mataas.  Ngayon. ang ilan sa mga naniniwala sa animismo ay matatagpuan sa mga bansang  Congo. masasabing ang animismo ay matatagpuan sa karamihan sa relihiyon sa  buong mundo.  Dahil dito.  Sa animismo. superyor o  hiwalay dito." Karaniwan ay itinuturing ang tao bilang kapantay ng  mga hayop. Hapon. Bangladesh.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Ang Kultura ng Pilipino ay Makikita sa Suot Nito Ang konseptong ito ay makikita at masusing ipinaliwanag ni Barge Ramos ­ isang  fashion designer na kilala sa kanyang gawang mga Barong Tagalog ­ sa kanyang  libro. paniniwala at tradisyon ng mga Pilipino.com . Pinoy Dressing: Weaving Culture into Fashion.  Sinulat niya ang paniniwala niyang ito sa isang kolum sa pahayagang Malaya mula  1990­1995.  Compiled by: April M. Ang dahilan nito ay  upang malaman ng mga Kastila kung may tinatagong armas o sandata ang mga  Pilipino noon na siyang madaling makita dahil sa nipis ng tela ng Barong Tagalog. posibleng sumunod sa makabago at pinaka­uso na kasuotan  ngunit maging Pinoy na Pinoy pa rin ang dating nito. Ayon kay Ramos. Naniniwala si Ramos na ang  mga damit ng Pilipino ay kailangang ipinagmamalaki ang kasaysayan at kultura. Ang ilan sa mga sinulat nya sa kolum na iyon ay siyang pinagsama­sama sa "coffee  table book" na eto na siyang dumedetalye kung paano nahugis ng kasaysayan ang  paraan ng pananamit. Ang halimbawa ni Ramos ay ang Barong Tagalog na siyang pinilit na pinapasuot  sa mga Pilipinong ilustrado noong panahon ng mga Kastila.

sa aking palagay." Isa sa mga natutunan ko nang bumalik ako sa paaralan noong 2004 ay ang konsepto ng "paradigm shift. gaya ng walang kwentang away sa pagitan ng ilang tinatawag na A-list Pinoy bloggers. at sinasalita sa malaking bahagi ng Camarines Sur at Albay. At pangatlo. ika nga.. ukol sa paglinang ng ating mga wika -. dahil kinilala rin sa wakas ng pamahalaang nasyunal ang pagiging multilinggwal at multikultural ng mga Pilipino.. kundi lakas.5 milyong neytiv ispiker (1990 sensus) . na umani ng maanghang na reaksyon ni Gibbs Cadiz.ang Bikol na ayon kay Irvin Sto. Tomas "ay may 2. Catanduanes at Sorsogon at Burias Island ng Masbate. It made my day. na tulad ni Gibbs ay tubong-Sorsogon. Ang ikalawang dahilan ay maaaring ma-misinterpret ng iba nating kababayan. Nolasco -. Compiled by: April M. sana naman ay hindi.LABIS ang kasiyahan ko matapos basahin ang keynote address ni Ricardo Ma.binigyang diin na hindi kahinaan. ang ideyang ito upang ipaliwanag ang mga mga pagbabagong nagaganap ("scientific revolutions") sa larangan ng siyensya. isang Amerikanong intelektwal. 2007." Inimbento ni Thomas Kuhn. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Una. ang bagong bisyon at misyon ng KWF ay nagbibigaysigla sa mga kagaya ko na nais ding payabungin at pagyamanin ang sarili naming wika -. salig sa pagkilala ng ating pagka multilinggwal at multikultural. aniya. Pangsampu tayo sa buong daigdig na may pinakamaraming wika. Nolasco.ang pinakamalinaw na policy statement ng gobyerno. bahagi ng Camarines Norte. Sa talumpati ni Dr. chairman ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) sa 2007 Nakem conference na isinagawa sa Mariano Marcos State University noong Mayo 23.com . ng bansa ang mahigit nitong 170ng wika. Pero natutuwa akong nangyayari ang pagbabagong ito sa pananaw ng Komisyon sa pangunguna ng isang Bikolano.

Isang paradigm shift ang binuong modelo ni Copernicus. na naniniwalang tapos na ang panahon ng mga tawong lipod sa literaturang Bikolnon. napatunayang mali si Ptolemy at tama si Copernicus. ang Ingles. anupat napilitan ang sikat na astronomong si Galileo na talikuran ang kanyang unang paninindigan na umiikot ang daigdig sa araw. o sa mas eksaktong pormulasyon. Ito rin ang landas na tinatahak ng mga Bikolanong manunulat. ang Philippine English. An sabi ngani kaiyan ni Frank Peñones: "Sa panahon na ini 'dai na maninigo an metapora kan mga taong lipod sa mga parasurat na Bikolano huli ta igwa nang pag-uswag. namamatian kadungan kan naglalawig na terasa kan literaturang Bikol." Naniniwala akong tama at napapanahon ang landas na tinatahak ng mga erehe sa KWF. Maituturing din na isang paradigm shift ang bagong bisyon at misyon ng KWF sa pangunguna ni Nolasco.sa katotohanan o sa karaniwang pagkakaalam -.ay eksklusibong nakatuon sa wikang pambansa. at malawakang binago nito ang pananaw ng tao ukol sa uniberso.Halimbawa." Bilang tugon sa layunin ng Komisyon." Pero ayon sa Pranses na si Victor Hugo.com . nagsasadula at nakikipagtalakayan sa wikang Bikol. Kahit ang Simbahang Katoliko ay nanghawakan dito hanggang sa Middle Ages. naniniwala ang mga tao na ang daigdig ang sentro ng uniberso. kabilang na ang tumutula. nuong unang panahon.'" Sa saiyang rebyu kan libro ni Peñones. anupat si Pope John Paul II mismo ay nagsabi noong 1992 na tama pala si Galileo at nagkamali ang simbahan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. umaawit. pagdakol kan mga parasurat asin pagdugang man kan saindang produksyon. pinagtibay kahapon sa planning workshop ng pamahalaang panlungsod ng Naga ang pagbuo ng isang Compiled by: April M. nagkukwento. Subalit naglaon. sa kapabayaan ng mahigit na 170ng wika ng ating bansa at nang walang makatotohanang pagsasaalangalang sa isa pang opisyal na wika ng bansa. isang erehe lang ang makapagsasabing. "There is nothing more powerful than an idea whose time has come. although in good faith. Sa mga puristang makikitid ang utak. "Gusto naming isipin na lipas na ang panahon na ang mga gawain ng komisyon -. kilala ito bilang ang geocentric model ni Ptolemy. si Kristian Cordero nagsumpay: "An koleksyon na ini sarong dakulang dugang sa nagtatambo tang literatura na haloy bago nakabutas sa imahe kan mga tawong lipod na ngonyan luhayluhay nang namamansayan. kasuwato ng heliocentric model ni Copernicus.

Natutukoy ang mga kaugaliang Pilipino 2. sa tulong ng isang modernong BicolEnglish dictionary.com . Hindi ba mas mainam na makita ang bawat Pilipino na mahusay sa tatlong wikang kailangan para sa matatag na kinabukasan ng bansa -ang wikang kinamulatan. ito ang mangunguna sa pag-stardardize ng Bicol-Naga. 1 I. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. MGA LAYUNIN 1.lokal na institute bago matapos ang taon.upang ang Buwan ng Wika bawat Agosto ay maging pagdiriwang ng kanyang kakayahang harapin ang matinding hamon ng bukas? TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. ang wikang Filipino at ang Ingles -. Naipaliliwanag kung bakit ang mga nabanggit na katangian at kaugalian ng Pilipino ay nakatutulong sa ating pag-unlad Compiled by: April M.

Panlinang na Gawain 1.pagtanaw ng utang na loob . Paglalahad • Buksan ang Basahin Natin Ito sa pahina 2-6. Kagamitan : Radio casette at tape III.com . Pagganyak • • • • • Iparinig ang isang awitin Talakayin ang tungkol sa mensahe ng awit Ipatukoy ang mga katangian at ugali na nabanggit sa awit Ipahambing sa talaan na ginagawa bilang karagdagang gawain noong huling sesyon Ipapili sa talaan ang kanais-nais at hindi kanais-nais B. Balik-Aral • Ipaalaala sa mag-aaral ang ilang kaugaliang Pilipino na napagaralan tulad ng: . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. PAKSA A. Panimulang Gawain 1. Nakapagmamalaki sa iba bilang isang Pilipino 5. Compiled by: April M. Aralin 1 : Ang Katangian at Kaugaliang Pilipino na Nakatutulong sa Pag-unlad Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay B. Naipakikita ang sariling pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. PAMAMARAAN A.pagbibigay ng pabor o espesyal na pagtatrato .pakikisama .pagtanggap ng lagay Kunin ang kanilang reaksiyon tungkol sa mga kaugaliang ito • 2. Nasusunod ang mga paraan sa paggawa ng isang mabuting desisyon 4.3.lakas ng loob o katapangan .hiya .

Ipaalaala ang mga panuntunan sa pakikinig at panonood. kalihim at tagaulat.com Compiled by: April M. Pumili pa ng isa na makakasama upang gumanap na announcer sa radio. Buksan ang pahina 13 ng Modyul. Bilang isang Pilipino pagsalaysayin sila ng reaksiyon nila tungkol sa katangian at kaugaliang ito. Ipasagot sa mag-aaral ang mga tanong na nakasulat sa papel sa pitong grupo na may kanya-kanyang lider. Pasagutan ang mga tanong sa Subukan Natin Ito. Hayaang magkaroon ng talakayan ang bawat grupo. kaugalian ng Pilipino. Pumili ng magkapareha o partner 2. Ipasagot din ang Subukan natin Ito na nasa pahina 13. 3. Ipahambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 28. (Tingnan ang tanong sa pahina 6 at 7). Bigyang panahon na bigyan ng pagpapatunay ang kanilang sagot. 4. Matapos ang talakayan bigyan ng panahon na magbigay ng ulat ang bawat grupo. Pasagutan ang Magbalik-Aral Tayo sa pahina 6. 5. Pagtatalakayan • • • • • Pabuksan ang Modyul sa pahina 4 at 5 at ipabasa ng may damdamin ng magkapareha ang dayalogo. Bagon-Fealdan 2009 . Paglalapat • • • • Upang matukoy ang katangian o kaugaliang ipinakikita sa bawat bilang. Ihambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 30. pahina 13.• • • • Ipabasa ang diyalogo at talakayin ang pinag-usapan ng Nanay at si Dane. pahina 9 upang maunawaan ang mga katangian. Pagpapahalaga • Buksan ang pahina 12 ng Modyul aprilbfaeldan@yahoo. Paglalahat • • • Ipakita at talakayin ang mga larawan sa Subukan Natin Ito.

_______ 6. Kailangang gumastos ng malaki at magkaroon ng marangyang handaan tuwing pista. 2 I. _______ 4. _______ 1. Sabihin kung bakit ito ay sagabal. Ipaawit ang “Ako Ay Pilipino” ng may damdamin. Nagiging malapit ang pagtuturingan ng mag-aaral kung palaging nagtitipun-tipon. Ipasuri sa kanila ang kahulugan ng awiting ito sa mga Pilipino. _______ 7. _______ 5. Lagyan ng tama o mali ang patlang.com Compiled by: April M. V. _______ 9. _______10. KARAGDAGANG GAWAIN • • Gumawa ng talaan ng mga Katangiang Pilipino na nagiging sagabal sa ating pag-unlad. _______ 8. _______ 2. Masayahin tayong mga Pilipino sa kabila ng kahirapan. Ang pag-aabuloy ay isang kaugaliang dapat ipagpatuloy. TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. Basahin ang sumusunod na pahayag. Mangutang ka upang makapaghanda tuwing pista. Bagon-Fealdan 2009 . _______ 3. Maaaring maging masaya kahit kakaunti lamang ang handaan sa pista. MGA LAYUNIN aprilbfaeldan@yahoo. PAGTATAYA Ipasubok ang Moral Grid at ipasagot ang mga tanong dito. Ang pagmamano ay isang magandang kaugaliang Pilipino.• • • IV. Ang pagtulong sa mahihirap at sa mga katutubo ay nararapat lamang. Talakayin ito sa susunod na sesyon. Ang pananampalataya sa Diyos ay mahalaga. Ipinagmamalaki ko na ako ay Pilipino noong manalo si Pacquiao.

1. Natutukoy ang mga katangian at kaugaliang nakasasagabal sa ating pag-unlad kaya nararapat na baguhin 2. Nasasabi ang dahilan at katwiran kung bakit kailangang baguhin ang mga ito 3. Naisasagawa ang pangunguna sa pagtulong at pagpapalaganap ng pagbabagong kinakailangan upang umunlad 4. Naipapamalas ang pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. PAKSA A. Aralin 2 : Mga Kaugalian at Katangiang Pilipino na Mabubuting Baguhin Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay : Pansariling kamalayan, kasanayang magdesisyon B. III. Kagamitan : Comic Strip, Tula : Bahala Na Radio Cassette : Tape-Instrumental Praise Music

PAMAMARAAN A. Panimulang Gawain 1. Balik-Aral • Ipasagot ang sumusunod na mga tanong: 1. Anu-ano ang mga katangian o kaugaliang ipinakikita ng mga Pilipino. 2. Ano ang mga kaugaliang maganda subalit kailangan nang baguhin? 2. Pagganyak Tula : Bahala Na! Bahala na, ang sabi ng karamihan Bahala na, ngayon at kailanman Bahala na palaging kawikaan Ano man ang mangyari, Bahala na • Talakayin ang Tula Anong kaugalian ng Pilipino ang nabanggit sa tula?
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

B.

Ano ang mensahe ng tulang “Bahala Na”? Papaano ito magagawang positibo sa ating buhay?

Panlinang na Gawain 1. Paglalahad • • • • • • 2. Ipabasa ang Kuwento sa pahina 16. Ipaalaala ang panuntunan sa wastong pakikinig. Paharapin sa katabing mag-aaral sa gawing kanan. Talakayin ang tungkol sa kuwento. Pasagutan ang mga tanong na nasa Magbalik-Aral Tayo sa pahina 17. Itanong: Kung kayo si Mang Bert, ano ang dapat na ginawa mo? Pagtibayin ang desisyong ito.

Pagtatalakayan a. Ibigay ang sumusunod na mga kasabihan na nakasulat sa kartolina sa dalawang pangkat. “ Huwag mo nang ipagpabukas ang magagawa mo ngayon. Baka ang bukas ay hindi na dumating at maging huli na ang lahat”.

Pangkat I

Pangkat II

“ Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa”

Itanong: • Anong kaugaliang Pilipino ang nakikita dito. Kailangan bang baguhin ito? Ipaliwanag. • Ipaliwanag ang ibig sabihin ng: b. “Mañana habit” Bahala na ang Diyos

Ipasuri ang mga larawan sa pahina 18 ng Modyul – sa dalawang pangkat

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Ipasagot ang mga sumusunod na tanong: Ano ang nakikita mo sa larawan? Anong kaugalian ang ipinakikita nito? Saan inihahalintulad ang damo sa larawan? Ano ang mga makikita sa ugaling “Ningas Kugon” Ipaulat ang mga sagot

c.

Ipabasa ang komik strip sa pahina 19. • • • Ipasagot ang mga tanong sa pahina 20. Kunin ang mga kuro-kuro ng mag-aaral. Ipasabi kung ito ay mabuting kaugalian. Bigyan ng paliwanang kung bakit?

3.

Paglalahat • • • Ipabasa ang Aralin Natin sa pahina 22 at Basahin Natin pahina 23. Pabayaang ang mag-aaral ang sumulat ng napagaralan nilang katangiang Pilipino na maipagmamalaki. Pagbigayin din ng mga kaugaliang dapat na baguhin upang makatulong sa pag-unlad.

Gamitin ang Tsart sa pagsagot dito: Mga Katangiang Dapat Panatilihin/Palaguin Mga Katangian Dapat Baguhin

4.

Paglalapat
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

Pagpapahalaga Lagyan ng tsek () ang patlang kung ang pahayag ay iniisip at ginagawa mo at ekis (x) naman kung hindi. Ipasulat ang mga natalakay sa kanilang journal. pinakikinggan ko ang lahat ng panig.com . Nahihirapan akong makibagay sa kasamang mahina ang ulo. _______ 8.• Ipasaloob sa mga mag-aaral ang mga dapat gawin batay sa mga napag-aralang mga kaugaliang nakatutulong at nakasasagabal sa pag-unlad. _______ 3. _______ 1. _______ 5. _______ 6. Pagiging masayahin Compiled by: April M. Pantay-pantay ang pagtingin at pakikitungo ko sa mga kasamahan. Nagsisikap ako na tapusin ang gawain. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Himukin ang mag-aaral na magpahayag ng mg katangian na dapat mabago. PAGTATAYA Isulat ang P kung ang katangian at kaugalian ay dapat pagyamanin at B kung nararapat baguhin. Kahit hindi bagay sa akin basta susunod ako sa uso. _______ 1. Kung may di-pagkakaunawaan. Hindi ko ito gagawin. Pakiramdam ko mas mabuti akong tao kaysa sa iba. Hindi ko na ito ipinagpapabukas pa. Masipag lamang ako sa simula _______ 10. Masipag at matiisin _______ 3. Sinisikap kong unawain ang kahinaan ng iba. _______ 2. Tutol ako sa “padrino system”. Iniisip kong kasalanan ng mahihirap kung manatili silang dukha. “Amor Propio” _______ 5. Gaya-gaya _______ 6. _______ 7. 5. Pagmamahal sa pamilya _______ 2. “Mañana habit” _______ 4. IV. _______ 9. _______ 4.

_______ 7.com . manunulat. Computing and Technology in Education sa Teacher’s College ng Columbia University (New York). RAPATAN Tagapangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino 2005-2006. Propesor sa Departamento ng Komunikasyon sa De La Salle University. Tayo-tayo o kanya-kanya _______ 10. Mike ang naging editor. at director ng di iilang mga documentary at pangCompiled by: April M. Sa pamamagitan ng Fulbright Grants. “Padrino system” _______ 9.A. Magsaliksik ng mga kaugalian ng ibang lugar na naiiba sa mga napagaralan sa araling ito www. tinapos niya ang kanyang M.rockczar. KARAGDAGANG GAWAIN A. Si Dr. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Communication (Documentary Film) sa Stanford University at Doctorate sa Communication. Filipino time V.com MANUNURI NG PELIKULANG PILIPINO MIGUEL Q. Isagawa ang mga katangian na nais mong pagyamanin/baguhin B. Ningas – Kogon _______ 8.

University of the Philippines. MPP. Ph. Kasalukuyang miyembro ng Cinema Evaluation Board at host ng Star Talk ng GMA. sa Metro Manila Film Festival mula 1990 hanggang 1993. Daily Tribune. Korea 2003 at International Film Festival. Nagkolum sa People’s Journal at Times Journal. Kasapi ng Film Committee. 2002-2003. BUTCH FRANCISCO Tagapangulo. GRACE JAVIER ALFONSO Tagapangulo. Naging host ng Showbiz Lingo sa ABS-CBN tuwing Linggo. Film School Board of the Philippines.A. isang segment ng Cristy per Minute ng ABS-CBN. CCP Short Film and Video Compiled by: April M. 1987 at 1989. Nagsulat ng mga rebyu at panayam sa Philippine Daily Inquirer. tulad ng Sinaunang Habi. at konseho. Mannheim.D. Dating managing editor ng TV Times. National Commission on Culture and the Arts 1989-91. Kinatawan para sa Women’s International Film Festival in Seoul. Parade Magazine at We Forum at kolumnista at editor sa Malaya. Nagtapos ng Creative Writing (screenwriting) sa Harvard University noong 1998. Trails to an Answer para sa UNICEF Manila. UP Film and Video Festival 1998-hanggang ngayon. Hurado sa Gawad Telebisyon ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas ( CCP ). Germany. MPP. Tomas. Communication at PostDoctoral courses in Media Studies. New York. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. 1989.Manila. Kolumnista sa The Philippine Star. College of Mass Communication. New School for Social Research. Kolumnista. 1989-91.com . Department of Film and Audio-Visual Communication. sa Catholic Mass Media Awards 1990-91. Nagtapos ng Journalism sa Unibersidad ng Sto. UP Open University. BFA major in Painting. M. 1987. Naging media director ng Film Academy of the Philippines. Tagapangulo. 1988. Founding President. Kasalukuyang Director ng Center for Educational Multimedia (CREM) sa De La Salle University . Art History in Humanities.edukasyon na video at programa. Chancellor. at The Shahani Perspective. Propesor at Founding Chairperson. Nagrebyu ng mga pelikula tuwing Biyernes sa Butch Review. Nakapaglathala ng mga rebyu at artikulo sa Panorama at Sunday Magazine.

Gawad CCP para sa Telebisyon. 1985-86 at 199294.S. ng Gawad CCP para sa Sining (cultural research) noong 1991. Dating Managing Editor ng pahayagang Malaya at Sunday Magazine ng Malaya. Focus on Asia 1996. Ginawaran ng Ramon Magsaysay Award noong 1993. Catholic Mass Media Awards mula 1976-1980.A. Nagrebyu ng mga pelikula sa Movie Magazine. Short Film Festival ng Experimental Cinema of the Philippines.com . at Metro Manila Film Festival. Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) Award. at 1999 Chicago International Festival. D sa Comparative Literature sa Indiana University. 1977-78. Editor ng isang aklat ang Lino Brocka: The Artist and His Times (nilimbag ng CCP. Kasapi sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) . BIENVENIDOLUMBERA Tagapangulo ng MPP. propesor ng Panitikang Pilipino sa Unibersidad ng Pilipinas. Dating director ng UP Film Center. 1980-81. sa loob ng pitong taon. Hinirang na hurado ng FAMAS noong 1974. May akda ng lathalaing nilimbag sa apat na libro sa pelikula at mass media. Kinatawan ang Pilipinas sa International Film Festival of Tashkent sa USSR noong 1988. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at dating editor ng Sagisag at Diliman Review. Editor ng Weekend Malaya.S. Nagtapos ng M. International Film Festival of India sa Calcutta noong Enero 1990. isang programa sa television na naging Channel S. Pamana ni Brocka sa PTV4. Film and Video Festival ng CCP. 1993). Special lecturer sa film sa Faculty of Arts and Letters sa UST. ASEAN Film Week sa Singapore noong 1994. at CCP Centennial Honor for Arts noong 1999. Compiled by: April M. Kinatawan din ang Pilipinas sa International Visitor Program ng United States Information Service sa pitong lungsod sa Estados Unidos noong 1991. 1990-91. Telluride at New York Film Festival sa Amerika noong 1991. MARIO A.).Festival 1991. Naging co-host ng Stars and Spies (naging S. isang primetime talk show ng IBC 13. Tele-Vi sa PTV4. HERNANDO Tagapangulo ng MPP noong 2001-2002. at Ph. Hollywood Manila sa PTV4. Fukuoka International Film Festival.

Unibersidad ng Pilipinas. Pambansang Alagad ng Sining sa Panitikan 2006. UP Alumni Association. Compiled by: April M. ang The Urian Anthology 19701979. UP. Film Institute. at kulturang Pilipino sa mga dyornal na lokal at internasyonal. Naging Chairman ng Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB). Dating dekano ng Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. Siya at ang kanyang mga akda ay tumanggap ng mga gawad mula sa Manila Critics Circle. at The Urian Anthology 1980-1989. Noong 1998. pelikula. Acting Director ng U. NICANOR G. Siya ang editor ng 10-bolyum na CCP Encyclopedia of Philippine Art at ng Tuklas Sining ng CCP. D. at National Research Council of the Philippines. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. DR. Professor Emeritus sa College of Arts and Letters. komedya at sarsuwela.Inedit din niya ang dalawang antolohiya ng mga sanaysay ng Manunuri. kasuotan. sa Film. ang 28 video at monograph tungkol sa Sining na Pilipino.P. Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. nakapagpalimbag na siya ng ngayo’y kinikilalang pagaaral sa senakulo. Japan (1994-1998). ROLANDO B.Naging exchange professor sa Osaka University of Foreign Studies noong 1985-1988. Adarna at Realizing Rama at ng iskrip para sa mga video documentary tungkol sa mga dula. Nakapagsulat na rin siya sa ng mga libretto para sa sayaw. at pati na rin ng maraming artikulo sa dula. panitikan. Diliman. isa siya sa isandaang manggagawang pangkultura na tumanggap ng CCP Parangal sa Sining at Kultura. TOLENTINO Associate Professor sa Departamento ng Pelikula at Awdyobiswal na Komunikasyon. Nagsilbi siya bilang artistic director at bise presidente ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas (1986-1994) at visiting professor sa Osaka University of Foreign Studies. tulad ng Siete Dolores. Siya ay kasaping tagapagtatag at dating pangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino. Surian ng Wikang Pambansa. kasuotan at tradisyong Pilipino. Bilang iskolar. TIONGSON Propesor sa UP Film Institute.com . Nagkamit ng Ph. Unibersidad ng Pilipinas. Diliman.

Refiguring Spain. Nagtapos ng A. Diliman Review. ang natatanging dokumentaryo ng ABS-CBN para sa sentenaryo ng kalataan ng Pilipinas noong 1998. Amerasia Journal. Social Text. Asian Cinema. Journalism sa Faculty of Arts and Letters ng Unibersidad ng Sto. Ang kanyang mga review at kritisismo ay regular na lumalabas sa Philippine Daily Inquirer (PDI) at Metro Magazine. Literary Arts Committee. Awtor ng Richard Gomez at ang Mito ng Pagkalalaki.Literature and Culture sa School of Cinema-Television. Media and Cultural Politics in and on the Philippines (Ateneo de Manila University Press). 2004-2005. Sumulat ng mga artikulo hinggil sa kultura at pelikula sa iba’t ibang babasahin at aklat tulad ng Screen. National Commission for Culture & the Arts. Sumulat ng mga dokumentaryong pangtelebisyon tulad ng Revolucion. Foreign Relations Journal. Siya ang katulong ng director ng UST Creative Writing Center. National/Transnational: Subject-Formation. at ibang pang sanaysay ukol sa bida sa pelikula bilang cultural na teksto (Anvil). Transnational Asia Pacific. Sa PDI. Filipiniana Reader. Tagapayo ng The Varsitarian. Commission on Higher Education. Miyembro. ZULUETA Pinuno. Tagapangulo. MPP. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.B. Sharon Cuneta at ang Perpetwal na Birhen. Film Appreciation Journal.com . opisyal na pahayagan ng mga Tomasino at Special Lecturer. at Geopolitics of the Vissible: Essays on Philippine Film Cultures (Ateneo de Manila University Press). Tomas. Ani. Philippines Studies at Philippine Japan Relations Towards the 21st Century. LITO B. Compiled by: April M. siya’y isang patnugot at editorial writer. University of Southern California sa tulong ng Fulbright Grant. Naging Associate Editor ng Manila Chronicle kung saan siya nagwagi ng Best Editorial noong 1993 sa Journalism Awards ng Manila Rotary Club. Peryodista at editor. Technical Panel on the Humanities.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->