Mga Pagdiriwang sa Pilipinas

www.seasite.niu.edu/Tagalog/modules_in_Tagalog/mga_pagdiriwang_s a_pilipinas.htm - 25k Maraming pagdiriwang sa loob ng isang taon. Ang mga pagdiriwang sa Pilipinas ay mga pambansang pagdiriwang, mga pansibikong pagdiriwang at mga pagdiriwang na panrelihiyon.

Mga Pambansang Pagdiriwang
Ang mga okasyong ipinagdiriwang sa buong kapuluan ay yaong napakahalaga sa kasaysayan at lipunan. Nakikiisa ang bawat isa sa mga Pilipino sa pagdaraos ng mga ito kaya't tinatawag itong pambansang pagdiriwang. Karaniwang idinedeklarang pista opisyal o walang pasok sa mga opisina at paaralan ang mga pambasang pagdiriwang.

Bagong Taon
Tuwing unang araw ng Enero ipinagdiriwang ang Bagong Taon. Masayang sinasalubong ito bago maghating-gabi ng Disyembre 31. Masayang sama-samang kumakain at nagkukuwentuhan pa ang mga kasapi ng mag-anak. Nag-sisimba, nagbabatian, at nag-iingay pa sila nang buong sigla sa pagsalubong nito. Ginagawa pa nila itong family reunion. Dito ipinapakita ang pagbubukludbuklod ng pamilya.

Araw ng Rebolusyong

EDSA

Makaysaysayan ang araw na ito. Ipinagdiriwang ito tuwing ika-25 ng Pebrero. Ang araw na ito ang naging hudyat ng pagbalik ng kalayaan ng mga mamamayan
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

mula sa rehimeng diktador. Nagkaisang nagtungo ang libu-libong mga Pilipino sa EDSA noong Pebrero 22-25, 1986. Ito ay sa harap ng Camp Aguinaldo at Camp Crame. Sinuportahan ito ng mga mamamayan. Tinawag itong Rebolusyong EDSA o EDSA Revolution. Tinatawag din itong People's Power Revolution o Rebolusyong Lakas-Sambayanan at Rebolusyon ng Pebrero.

Araw ng Kagitingan
Ang krus sa tuktok ng Bundok Samat sa Bataan ang nagpapagunita hinggil sa mga matatapang na sundalong Pilipino na lumaban sa mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Dambana ng Kagitingan ang tawag sa bantayog na ito. Ginugunita ng bansa ang Araw ng Kagitingan tuwing sasapit ang Abril 9. Ipinakita rin dito ang pakakaisa laban sa mga dayuhan.

Araw ng Mangagawa
Ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 ang Araw ng Manggagawa. Pinahahalagahan ang mga manggagawa dahil sa kanilang mga paglilingkod sa lipunan. Sila ang tumutulong sa atin sa pagtugon sa ating mga pangangailangan. Tumutulong sila upang tayo'y may pagkain araw-araw, maayos na tirahan, iba-ibang kagamitan, at iba pang bagay.
Timaura ni Antipas Delotavo, 1991

Araw ng Kalayaan
Tuwing Hunyo 12 ng bawat taon ginugunita at ipinagdiriwang ng mga Pilipino ang Araw ng Kalayaan mula sa España. May parada at pag-aalay rin ng mga bulaklak sa bantayog ni Rizal. Nag-aalay rin ng mga bulaklak sa iba pang mga bayani.
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

Itinataas pa ng pangulo ng bansa ang watawat ng Pilipinas sa Rizal Park. Marami pang inihahandang programa, konsiyerto, at kasayahan sa pagdiriwang na ito. Sama-sama ang mga Pilipino ipinagdiriwang ang okasyong ito.
Imaginary Patriot ni Benedicto Cabrera, 1975

Araw ng mga Bayani
Ang Araw ng mga Bayani ay ipinagdiriwang tuwing Agosto 26 taun-taon. Nag-aalay ang mga Pilipino ng mga bulaklak para sa kanila. May mga palatuntunan pa. Pinahahalagahan sa araw na ito ang mga nagawa ng mga bayani para sa kalayaan at kapakanan ng bansa.

Balik sa simula

Mga Pansibikong Pagdiriwang
May iba pang mga pagdiriwang sa Pilipinas. Kabilang dito ay ang mga pansibikong pagdiriwang. Isinasagawa ang mga ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ipinakikita rito ang mga katangian at ilang kaugalian ng mga Pilipino. Di tulad ng mga pambansang pagdiriwang na idinideklarang pista opisyal, ang mga pangsibikong pagdiriwang ay karaniwang idinaraos nang may pasok din sa opisina at paaralan sa buong bansa. Gayunman, may ilang lugar na nagdedeklarang walang pasok gaya ng Lungsod Quezon kapag nagdiriwang ng pakakatatag nito tuwing Agosto 19.

Araw ng mga Puso
Tuwing ika-14 ng Pebrero ito. Ipinakikita natin sa ating mga mahal sa buhay kung gaano natin sila inaalala. Ipinakikita rin natin ang kahalagahan nila. Marami tayong ginagawang paraan upang ipakita ang

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Binibigyang-diin ang pagmamahal sa ating wika. sa pagsulat. Karaniwang nagkakaisa ang buong bansa sa okasyong ito. Binibigyang-diin ang mga paraan kung paano tayo mag-iingat sa sunog. ang Ama ng Wikang Pambansa. Kapag may sunog sa ating lugar. pag-awit. Araw ng mga Ina/mga Ama Mga pagdiriwang na pansibiko ang Araw ng mga Ina at Araw ng mga Ama. Nagbibigayn tao ng kard o anumang alaala sa araw na ito. Karaniwang ipinagdiriwang ito sa ika-19 ng Agosto. Natututuhan pa natin ang nararapat na gagawin kung may sunog.ating pagmamahal. Pinahahalagahan at pinayayaman pa natin ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Nakikiisa ang mga Pilipino sa paggamit ng Filipino sa pagpupulong. Ito ang kaarawan ni Pangulong Manuel L.com . Ginugunita natin sa mga araw na ito ang kabutihan ng ating ina at ama. May mga programa pa ang mga barangay na nagpapakita ng mga paraan ng pag-iwas sa sunog. Tinuturuan din tayo sa pag-iwas sa sunog. nagtutulungan tayo upang mapatay ito. at sa talakayan. Quezon. Tuwing ikalawang Linggo ng Mayo ang pagdiriwang para sa mga ina at tuwing ikatlong Linggo ng Hunyo ang sa mga ama. Linggo ng Wika Marami paligsahan tuwing sasapit ang buwan ng Agosto. Araw ng mga Nagkakaisang Bansa Compiled by: April M. at pagsusulat ng sanaysay sa wikang Filipino. Nagkakaisa tayo sa pagdaraos ng pagdiriwang na ito. Linggo ng Pag-iwas sa Sunog Ipinagdiriwang ang Linggo ng pag-iwas sa Sunog sa buwan ng Mayo. Ito'y mga patimpalak sa pagtula.

Dito naman pinahahalagahan ang kabutihan ginagawa sa atin ng mga guro. Pagkakabukludbuklod ang simbolo nito. Araw ng mga Guro Iba-iba ang buwan ng pagdiriwang nito. Hindi lamang sa paaralan kundi pati na sa telebisyon at radyo. Nagkakaiba-iba ng lamang ito ng petsa ayon sa bayani o natatanging Pilipinong ginugunita. Ika -19 naman ng Agosto ang Araw ng Lungsod Quezon.Pagsapit naman ng Oktubre 24. Balik sa simula Mga Pagdiriwang na Panrelihiyon Marami pagdiriwang na panrelihiyon sa Pilipinas. ipinagdiriwang ang Araw ng mga Nagkakaisang Bansa. Ipinakikita ng pagdiriwang na ito ang ang pakikipagkaibigan natin sa iba't ibang bansa sa buong mundo. ang Anak ng Compiled by: April M. Makikita rito ang mga kaugalian at katangiang Pilipino Pasko Mahalaga para sa mga kapatid nating Kristiyano ang pagdiriwang ng Kapaskuhan tuwing ika-25 ng Disyembre. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Isinasagawa rin ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ang Samahan ng mga Nagkakaisang Bansa ang nagbubuklod upang lubos na magkaunawaan at magkaisa ang mga bansa. Tuwing Hunyo 24 ang Araw ng Maynila. Pagtutulungan ang isa pang layon nito. Araw ng Maynila/Araw ng Lungsod Quezon Ginugunita rin ng mga Pilipino ang kanilang lungsod o bayan. May mga palatuntunan din inihahanda rito. Araw ito ng paggunita sa pagsilang ni Jesus. Linggo ng Mag-anak Ito ang araw na ginugunita ng mga Pilipino ang kahalagahan ng mag-anak at ang pagmamahalan at pagkakaisa ng bawat kasapi nito.com .

Diyos ng mga Kristiyano. Nagsisimula ito sa ika-16 ng Disyembre. Kailangang maghatid ang bawat Kristiyanong Pilipino ng kapayapaan hindi lamang sa buong bansa kundi pati na rin sa buong mundo. Tanda rin ito ng pagkakabuklod ng mga mag-anak. Nagkakaisa ang ito sa pagdaraos nito. Nagsasama-sama rito o nagkakaroon ng reunion ang mga kasapi ng mag-anak. Pampanga. Compiled by: April M. Hawak ang imahen ng Santo Niño ng isang ati habang sumsayaw. Dinarayo ng mga turista ang paradang ito.mga kamaganak at mga kaibigan . Isa pang napakagandang pagdiriwang kung Pasko ang parada ng makukulay at maiilaw na parol na yari sa San Fernando. Ati-atihan Ito ay pagdiriwang sa Kalibo. Pagmamahal sa bawat isa ang mensaheng ipinahahatid sa atin tuwing sasapit ang Pasko. Ang misa de gallo ang magkakasunod na siyam na simbang-gabi hanggang sumapit ang araw ng Pasko. Mahal na Araw Isang napakahalaga at natatanging tradisyon ito ng mga Katolikong Pilipino. Marami ang dumadalo sa misang ito. Misa de gallo o simbang-gabi ang hudyat ng pagdiriwang ng Kapaskuhan.at pati na rin ng mga kaaway. Sumisigaw naman ng "viva" ang iba sa kanilang pagsasayaw. "Mahabang buhay' ang kahulugan ng salitang viva. Isang araw rin ito para sa mga mahal sa buhay . Nagkakaisa ang mga Pilipino sa pagdiriwang nito. Aklan.com . Kung kaya't dapat tandaan na ang mensahe ng Pasko ay pagmamahal at kapayapaan. Nagsusuot pa sila ng makukulay na kasuotan habang nagsasayaw sa saliw ng tugtog ng mga tambol sa kalsada. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sama-samang nagsisimba ang mag-anak dito. Tatlong araw ito ng pag-awit at pagsayaw sa mga daan. Nagpaphid ng uling o anumang itim na pangkulay sa buong katawan ang mga sumasali sa parada. Karaniwang makaririnig ng pabasa sa baryo.

Ito ang Moriones ng Marinduque. Nagkakaisang nagsasabit ang mga tagaQuezon ng mga produktong-bukid at katutubong pagkain sa pintuan at mga bintana ng kanilang bahay. Pinararangalan dito ang santo ng mga magsasaka na si San Isidro de Labrador. Maingay at masayang naririnig ang kampana ng lahat ng simbahan tuwing Linggo ng Pagkabuhay upang ipabando o ipahayag ang muling pagkabuhay ng ating Panginoon. Penitensiya naman ang tawag sa ginagawa ng mga Pilipinong nagpapasakit o namamanata tuwing Mahal na Araw. Pahiyas Isang tradisyon din ito. Isang makulay na pagdiriwang ito na kinalulugdan ng lahat sa Quezon tuwing buwan ng Mayo. Isang makulay na kaugalian pang-Mahal na Araw ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Nagsusuot ng damit ng mga Romanong sundalo at makukulay na maskara ang mga namamanata. Isang Bahagi ng pagdiriwang ng San Isidro ang pagbasbas sa mga kalabaw. Naniniwala sila na malalayo sila at ang kanilang mga kalabaw sa mga sakit at aksidente sa pagbasbas na ito.kapilya. Kanilang pinahihirapan at pinarurusahan ang sarili sa pagdadala ng krus o pagpalo at pagsugat sa kanilang mga katawan. Isang prusisyon ng mga rebulto ni Cristo at iba pang santo ang inilalakad sa mga pangunahing daan ng baryo o bayan tuwing Biyernes Santo. May isa pang gawaing isinasagawa tuwing Mahal na Araw. at pati na sa mga tahanan na ikinukuwento ang buhay ni Cristo. Ipinaparada ng mga magsasaka ang kani-kanilang mga kalabaw patungo sa simbahan upang mabasbasan ng pari. Compiled by: April M.com .

Ginugunita at pinararangalan ang mga namatay na kamag-anak sa araw na ito. Camarines Sur sa rehiyon ng Bicol. mag-alay ng mga bulaklak at pagkain. Isang prusisyon ito na nagpapakita at isinasadula ang paghahanap ni Santa Elena sa Banal na Krus. Karaniwang nagtutungo ang mga Pilipino sa sementeryo upang magsindi ng mga kandila. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sama-sama at nagkakaisa rin sila sa Compiled by: April M. Ang santakrusan ay isinasagawa kung Mayo. Ramadan Isang buwang pagdiriwang ito ng ating mga kapatid na Muslim sa Timog tuwing Marso hanggang Abril. Magandang nilagyan ng palamuti ang trono ng birhen na nasa isang kasko. Nagkakaisa rin ang mga Pilipino sa pagsasagawa ng mga kaugaliang ito.Santakrusan Ito ang isa pa ring kasayahan.com . Isang prusisyon sa ilog ng mapagmilagrong imahen ng Birhen ng Peñafrancia ang dinarayo sa pagdiriwang na ito. Pista ng Peñafrancia Isang kapistahan ang idinaraos tuwing Setyembre 17 sa Lungsod ng Naga. Maraming naggagandahang kababaihan sa prusisyong ito na kumakatawan kay Birheng Maria at iba pang mga babaing tauhan sa Bibliya at mga akadang kaugnay nito. Isinasagawa ang prusisyong ito sa Ilog ng Naga at kalalakihan lamang ang lumalahok. Araw ng mga Patay o Todos los Santos Ipinagdiriwang ito tuwing unang araw ng Nobyembre. at magdasal para sa namatay na mga mahal sa buhay.

Magagandang dalaga ang mga kasapi sa prusisyong ito. Ang Koran ay banal na aklat ng mga Muslim. Nagdarasal sila kay Allah na kanilang Panginoon. Nakasuot ng sundalong Romano ang mga namamantang kalalakihan sa pagdiriwang na ito sa Marinduque. Nagbabasa pa sila ng Koran. Ito ang pinakamahalagang pagdiriwang ng mga Muslim. 2. ang propeta ng Islam. Mahalagang pagdiriwang ito sa kanila. B. Ginugunita nila ang pakakahayag o rebelasyon ng Koran kay Mohammmed.com . 3. Agad silang nagbibihis ng kanilang magagarang kasuotan at nagtutungo sa mosque. Nangingilin or nag-aayuno ang lahat ng mga Muslim sa mga pagdiriwang na tulad nito. 4. Imam ang tawag sa kanilang pari.pagdiriwang ng okasyong ito. ipinagdiriwang ng mga kapatid nating Muslim ang Hari Raya Puasa. Araw ng Maynila Compiled by: April M. Idinaraos ang kaugalian at tradisyong ito ng mga tagasunod ng Islam sa buong mundo. Sabihin kung ano ang inilalarawang pagdiriwang: 1. Balik sa simula Mula sa Librong Bayanihan 2 ni Priscila B. Isa itong pasasalamat nila. Hari Raya Puasa Pagkatapos ng Ramadan. 5. Nagsusuot ng mahabang belo sa kanilang mukha ang mga babaing Muslim kapag nagtutungo sila sa kanilang mosque. Nagdarasal sila ng isang oras. Sabihin kung kailan ipinagdiriwang ang mga sumusunod na okasyon: 1. Isang makulay na pagdiriwang ito kung saan nagsasayaw at umaawit sa daan ang mga kasapi. Linggo ng Wika 2. Nagsisimula at ginigising sila ng malalakas na ingay ng mga tambol. Dizon Maikling Pagsasanay: A. Ipinaparada ng magbubukid ang kanilang mga kalabaw sa daan patungo sa simbahan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

00 6549 Rating: 5. Parol Compiled by: April M. Pista ng Peñafrancia Mga Kaugaliang Pilipino Tuwing Pasko  Currently 5. kasuotan. maririnig at maaamoy na ang Kapaskuhan ay papalapit na.com . Unang araw pa lang ng Disyembre ay matamang naghahanda na ang mga Filipino upang simulan ang kaugaliang ipagdiwang ang kapanganakan ni Hesukristo. Araw ng Kagitingan 4. Mula sa dekorasyon. dala na rin marahil ng matinding impluwensiya ng relihiyong Kristiyanismo.0/5 (2 votes cast) Sinasabing ang Kapaskuhan ang siyang pinakamahabang pagdiriwang sa bansa. Heto ang ilan sa mga kinagisnan nang kaugalian ng mga Filipino bilang paggunita at paghahanda sa Pasko. Araw ng mga Bayani 5. talaga namang makikita. pagkain at awitin.3. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

ito ay ginagamit naman ngayon upang ilawan ang mga daan para sa mga taong dadalo sa Misa de Gallo. ngunit may ilan naman na gumagawa ng makatotohanang anyo nito at inilalagak sa hardin. Malimit ay ito'y isang pinaliit na replika ng nasabing eksena. Ang Belen ay tila isang tableau na nagpapakita ng eksena ng kapanganakan ni Hesus. Simbang Gabi Compiled by: April M. Hindi pa man tumutuntong ang kalendaryo sa buwan ng Disyembre ay paisa-isa nang naglilitwan ang mga naglalakihan at makukulay na parol sa mga tahanan. tradisyon na rin ang paglalagay ng Belen sa mga tahanan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang parol ay hugis bituin na lampara na sumisimbolo sa tala na nagtanglaw sa tatlong mago sa pagbaybay ng kanilang daan patungo sa sabsaban ni Hesus. Belen  Maliban sa pagsasabit ng Parol. katabi ang amang si Santo Jose at inang Birheng Maria. Tanyag sa Pampanga.com .

hanggang sa bisperas ng Pasko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dahil maagang nagtutungo sa kabukiran ang mga magsasaka ay napagpasyahan ng mga kura-paroko na magdaos ng misa nang higit na mas maaga upang maging sila ay makadalo. Upang mapawi ang ginaw hatid ng hanging amihan sa umaga ay mayroong mainit na tsokolate ring mabibili na masarap ding panulak sa malagkit na kakanin.com . Paghaharana  Cumbanchero ang tawag sa grupo. Kadalasan ay may bitbit silang mga instrumento upang sabayan ang kanilang pag-awit. simula ika-16 ng Disyembre. Nagsimula ang tradisyong ito noong panahon ng pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas. Mga Kakanin  Kaakibat ng Simbang Gabi ay ang pagsasalu-salo ng pamilya sa pagkain ng mga kakaning Filipino. Maliban sa kanila. Compiled by: April M. na naghaharana at nagbabahay-bahay upang maghandog ng awiting pamasko. na kalimita'y buhat sa Simabahan o paaralan. Ang tradisyong ito ay patuloy na isinasagawa marahil ay buhat sa paniniwala na ang kahilingan o panata ng sinumang makabuo ng siyam na araw na simbang gabi ay matutupad. ito ay isang tradisyon ng pagsisimba sa dakong alas-singko ng bukang liwayway. Mas kilala bilang Misa de Gallo (o Misa ng Tandang). Matatagpuan sa labas ng mga simbahan ang hanay ng mga munting tindahan na nag-hahain ng mga malalagkit na pagkain gaya ng puto bumbong (malagkit na kanin na kulay ube at hinuhulma sa isang bumbong o manipis na kawayan) at bibingka (hinurno sa uling na malagkit na kanin na may kasamang itlog na maalat at niyog).

Maririnig sa mga paaralan. kasama ang ilang kamag-anak at malalapit na kaibigan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Higit na mahalaga ang magkasama at magkabuklod ang buong mag-anak. Compiled by: April M. kasabay ng pagbibigay ng mga regalo. matapos ang huling Misa ng Simbang Gabi.com . Kadalasan ay isang munting pista ang idinaraos sa tahanan. Hindi kinakailangang masagana ang hapag-kainan.talamak din sa mga kalsada ang mga paslit na nagsisipag-awit ng kanilang bersyon ng kantang pamasko. Awiting Pamasko  Bilang senyales na malapit na ang pasko ay maririnig na pumapailanlang na sa hangin ang mga himig o awiting pamasko. Noche Buena  Tradisyon din ng pamilyang Filipino ang pagsasalu-salo ng hapunan sa bisperas ng Pasko. simbahan at maging sa istasyon ng radyo ang mga napapanahong musika na kadalasa'y sinulat at inawit ng mga batikang kompositor at mang-aawit sa Pilipinas.

2008) aprilbfaeldan@yahoo. Masasaksihan rin dito ang ugaling Filipino na pagmamano o ang paglapat ng noo sa kamay ng mas nakatatanda.Panunuluyan  Masasaksihan lalo na sa mga lalawigan ang pagsasadula ng masalimuot na paglalakbay ng banal na mag-asawa para sa kapanganakan ng anak nilang si Hesus. (hinango noong Disyembre 2. Sanggunian    How to Celebrate a Filipino Christmas. Bagon-Fealdan 2009 . 2008) Christmas in the Philippines. maging sa kanilang mga kamag-anak upang sila'y mabiyayaan ng regalo na malimit ay nasa anyo ng salapi. Aguinaldo  Pinakahihintay-hintay lalo na ng mga kabataang Filipino ang Pasko dahil sa paghingi ng Aguinaldo (hango sa salitang Espanyol na nangangahulugang “regalo”). (hinango noong Disyembre 1. (hinango noong Disyembre 1. 2008) Philippine Christmas. Ito ay ang pagbabahay-bahay ng mga bata sa kanilang mga ninong at ninang.com Compiled by: April M. Kadalasan ay ginaganap ang dulang ito sa plaza o di kaya'y sa Simbahan bago simulan ang Misa sa bisperas ng pasko.

peryodismo.TALUMPATI SA KALAGAYAN NG EDUKASYON SA PILIPINAS http://karwaskil. Office of Student Services. milyun-milyong kabataang Pilipino ang nasasadlak sa karukhaan at patuloy na ninanakawan ng kanilang kinabukasan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.26% o P39. Commission on Higher Education as of June 4. para sa mga kapitalistang edukador ito'y isang malaking negosyo. tunghayan natin ang kalagayan ng sistema ng edukasyon kung saan hinuhubog ang mga susunod na mga propesyunal sa masmidya. may 70 paaralan ang nagtaas ng matrikula sa rehiyong Timog Katagalugan. kung saan tinatayang 14. sino pa'ng maniniwala na ang mga kapitalistang edukador at may-ari ng paaralan ay hindi nagkakamal ng supertubo? Gayong itinakda ng Konstitusyon ng Pilipinas na ang edukasyon ay karapatan ng mamamayan. 2004. Sa kasalukuyan. Ang national average percentage increase nito ay aabot sa 11. kung saan dumarami ang bilang ng mga drop-outs.com .com/journal/item/34 (paumanhin at hindi ko nakuha ang pangalan ng may katha) Una sa lahat. Mapatutunayan ito sa kalagayan ng UPHSL at iba pang eskuwelahan dito sa lalawigan ng Laguna. Kung pagbabatayan naman ang Report on Higher Education Institutions with Tuition Fee Increase. Iniulat ng Commission on Higher Education (CHED) na may 370 o 28% ng kabuuang bilang ng mga pribadong kolehiyo at unibersidad sa buong bansa ang nagtaas ng matrikula nitong taon. Sa taun-taong pagtataas ng matrikula.09%.39 kada yunit ang halaga ng itinaas. relasyong publiko at adbertaysing. lumalabas na ang De Compiled by: April M. Ayon pa sa ulat. Kabi-kabila rin ang mga kilos-protesta ng estudyante at guro para ilantad ang pagsasamantala at kalunus-lunos nilang kalagayan.multiply. Region IV-A and B.

hindi natutupad ang gasgas nang pangako na ang pagdaragdag sa matrikula ay mangagahulugan daw sa pagtaas ng sahod ng guro't kawani.99-5. doktor. John Colleges of Calamba -. naitatag ang isang malawakang sistema ng pampublikong paaralan bilang instrumento ng panlilinlang sa masa at para suportahan ang mga kampanyang pasipikasyon at pananakop ng gubyernong militar ng US.83-15. Samantala. Mula noon hanggang ngayon.16%).427 (9. Ginamit ang Inggles bilang midyum ng pagtuturo sa mga eskuwelahan.25%).P13. Sa Siena College. Naging komersyalisado ang katangian ng edukasyon dahil sa kolonyal nitong pinagmulan. University of Perpetual Help System in Laguna -.682 (4.com . Ito'y upang makapagsanay ng sapat na bilang ng mga Pilipinong propesyunal na siyang gagamitin para patakbuhin ang transportasyon. St.721 (14. Laguna Northwestern College -.92%).La Salle School of Health Science ang may pinakamataas na halaga ngayon ng 21-unit load sa halagang P17.584 (20%).831 (14.14%). De La Salle University-Dasmarinas -.96). San Pablo Colleges -.04% of tuition hike). mahusay na pasilidad.P14.P11.839-P15.913 (14. Ano pa'ng maaasahan ninyo? Kung tutuusin.109 (9. at industriyang kontrolado ng mga dayuhan. at inhinyero ay pawang mga dayuhang interes din ang nakikinabang. komersyo. siyentipiko. nang sabihin niya na ang pagkatalong militar ng rebolusyong Pilipino ay sinundan ng isang henerasyong inalipin ng imperyalistang indoktrinasyon.01-8.907-P14. ito'y dahil na rin sa kawalan ng Masscom Department ng mga teknolohiyang audiobiswal para sa inyong aktwal na pagsasanay sa kabila ng pagbabayad ninyo ng malaking halaga taun-taon.581-P17. Noong 1900s. nagkakahalaga ito ng P7.351 (8.81%).P10.P14. libro at kagamitan sa pagaaral. hindi naman interes ng ganid at suwapang na mga kapitalistang edukador ang paunlarin ang kalidad ng ating edukasyon. ang mga nakatapos lamang ng elementarya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.731P12. haksyul o 'yung mga 'di nakatuntong sa eskuwela ay nagiging biktima ng siil. at Divine Word College of Theology in Tagaytay -.P10. mura at pleksibleng paggawa sa maraming pabrika gaya ng sa Laguna Compiled by: April M.98%).P11. Ang talino ng mga abugado.364 (14. Pinatotohanan ito ng dating senador Claro Recto. komunikasyon. Bakit ba kayo pinadala dito ng UPHSL para mag-on-the-job training? Bukod sa pagsasapraktika ng inyong kaalamang teoretikal. Sacred Heart College of Lucena -.

walang kabuluhan (trivial). paniniwala at estilo ng pamumuhay. Pinagpasasaan ng mga monopolyo-kapitalistang US ang yamang likas at pantao ng ating bansa.Technopark. magorganisa at sa sama-samang pagkilos. ang konserbatibong tradisyon (mainstream) at pangalawa. Naririyan din ang pagkontrol ng mga administrador ng paaralan sa mga student councils at publications. itinataguyod ng konserbatibong masmidya ang paghahari ng mapang-aping mga rehimen. Kung sa eskuwelahan pa lang ay sinasanay na ang mga estudyante ng Masscom ng pag-aasal-alipin at pagiging kimi sa gitna ng pagsasamantala at kawalang hustisya. Ang bayan ay naging isang malawak na palengke ng labis na produkto at kapital ng mga kapitalistang dayuhan na siyang tagatustos sa ating burges na panlasa. Mahigpit nitong tinutulan ang reporma sa sistema at demokratisasyon ng mga istrukturang panlipunan. ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng dekadente. Progresibo Sa proseso ng ating kasaysayan. mga kapitalistang edukador at may-ari ng eskuwelahan ang panunupil sa kampus. ipinatutupad ng gobyerno. lumitaw ang dalawang magkasalungat na tradisyon sa masmidyang Pilipino: una.com . MASMIDYA Konserbatibo vs. habang nagdurusa sa matinding kahirapan at krisis ang mga mamamayan. umiral na ang ganitong tradisyon sa mga Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Upang mapanatiling umiiral ang dati nang komersyalisado at kolonyal na sistema ng edukasyon. ang progresibong tradisyon (alternative). kawalan ng serbisyo at pandarambong sa ating kabang-yaman? Paano ipalilimot sa inyong awdyens ang kumakalam nilang sikmura dahil sa gutom? II. Bukod dito. 'di lubos na makatotohanan (inaccurate) at naghihikayat ng pagtakas sa reyalidad (escapism). Bago pa ang monopolisasyon ng rehimeng Marcos sa buong masmidya sa panahon ng Batas Militar. paano natin mabisang maihahatid sa madla ang katotohanan ng tunay na nagaganap sa ating lipunan? Paano ninyo aaliwin ang masa na palaging biktima ng karahasang militar. Laganap ngayon ang paglabag sa demokratiko at konstitusyunal na mga karapatan ng estudyante tulad ng pagbabawal sa kalayaang magpahayag. maliit na sahod. Sapagkat dominado ng maka-imperyalistang mga interes.

sa kabilang banda. at makikipag-away sa sinumang may ibang iniidolo sa ngalan ng F4. naging daluyan ang konserbatibong masmidya ng kulturang popular (pop culture) kung saan todo-todong pinasisikat ang mga imahe sa udyok na magkamal ng supertubo. patuloy na nagsisikap ang progresibong masmidya na makapanaig sa gitna ng kakulangan ng rekurso at mapanupil na sitwasyon. sine at website sa internet na tinatangkilik ng masang awdyens. Ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng nagpapalaya ng ating kamalayan sa gapos ng kamangmangan. Ipagpapalit ng fan ang klase para makapanood ng TV o konsyerto. Mula sa mga makabayang dyaryo tulad ng La Solidaridad. Naiisip ba natin kung gaano ang sakripisyo at halagang ginagasta ng mga fan? Ang progresibong masmidya. Kailangang bumili ng panyo. notebook at bag na may larawan ng F4 para matangkilik sila. mahigit 'sandaang taon na ang nakakaraan. ay umusbong sa sinapupunan ng masa. aklat. Dahil na rin sa maimpluwensyang kapangyarihan nito. Kalayaan at La Independencia noong panahon ng unang kilusang propaganda hanggang sa We Forum at iba pang alternatibong publikasyon noong Batas Militar. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. gaya ng awtoritaryan na pamamahala. susuwayin ang kanyang pamilya at guro. kahit hindi direkta o personal na kilala ng mga manonood ang grupong Taiwanese na F4. patuloy ang panatisismo at pangangalakal sa imahe. naglalantad ng sosyal-reyalidad at nagbibigay ng gabay sa pagkilos. alin man sa konserbatibo o progresibong masmidya. programa sa telebisyon o radyo. kapansin-pansin ang lubusang pagkahumaling nila sa imahe nito. magasin.pahayagang Espanyol na walang ibang laman kundi mga papuri sa prayle at mga kolonyal na opisyales. Halimbawa. Kinabibilangan ito ng mga peryodista at propesyunal na nagsasaliklik ng mga impormasyong makakatulong para higit na maintindihan ng madla ang lipunan at mga problema nito. Compiled by: April M. na noong huling bahagi ng ika-19 siglo ay nanawagan ng reporma at nang lumaon ay naging instrumento para kamtin ang hinahangad na panlipunang pagbabago. Pero walang libreng tiket sa konsyerto ng F4. Sadyang hindi maiiwasang ihanay ang bawat isa sa mga ito. billboard. Suriin ninyo ang bawat dyaryo.com . poster. dayuhang dominasyon at krisis pangkabuhayan. Habang may emosyonal na kapit ang mga tumatangkilik na awdyens.

com . Malinaw na kilala ang mga biktima sa pagbatikos sa korapsyon at krimen na kinasasangkutan ng mga pulis. mayroong anim na mamamahayag ang pinatay kung saan apat sa kanila ay sa buwan lamang ng Agosto. Samantala. Hangga't hindi nagaganap ang radikal na pagbabago sa lipunan. Dalawampu rito ay pinaslang sa ilalim ng administrasyong Arroyo. isang news-feature website. sa pangunguna ng NUJP. patuloy na mamamayani ang dalawang magkasalungat na tradisyon. di bababa sa 55 mamamahayag na ang pinapatay sa bansa. 110 na lahat-lahat ang mamamahayag na biktima ng pamamaslang. ang kainutilan ng Philippine National Police (PNP) na lutasin ang maraming kaso ng pamamaslang sa mga mamamahayag. ito'y maaaring busalan sa pamamagitan ng mapaniil na instrumento ng gobyerno. Sa ginanap na kilos-protesta noong Agosto 16 ng may di bababa sa 200 mamamahayag mula sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas sa pambansang himpilan ng pulisya sa Camp Crame. at ng ideolohiyang pagkagapos ng kalakhan sa mga propesyunal. militar. Nagaganap din ang iba't ibang tipo ng panunuhol ng mga malalaking negosyante't pulitiko sa mga reporter at brodkaster. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ayon sa National Union of Journalists of the Philippines (NUJP). sa hiwalay na listahan ng Bulatlat.com. matataas na upisyal ng gubyerno at malalaking negosyante. mula nang bumagsak ang diktadurang Marcos noong Pebrero 1986. Lumalalang Panggigipit at Pamamaslang Tumitindi ngayon ang intimidasyon at karahasan na dinaranas ng mga tagamidya. kapangyarihan ng mga nagmamay-ari ng midya. istakholder at adbertayser. Kung isasama ang mga pinatay noong panahon ng batas militar. bagay na hindi gaano tinatalakay sa mga eskuwelahan. aabot na sa 78 mamamahayag ang napapatay mula noon. binatikos ng iba't ibang organisasyon ng midya. Pitong mamamahayag naman ang pinatay noong 2003. Compiled by: April M.Kahit pa sabihing walang batas na nagreregulisa sa masmidya. Hanggang sa mga oras na ito. Inihayag sa rali na pumapangalawa na ngayon ang Pilipinas sa mundo (nangunguna ang Iraq na patuloy na ginigyera ng Amerika) sa bilang ng mga mamamahayag na pinaslang habang gumagampan ng kanilang trabaho.

Batangas. militar at paramilitar sa mga tagamidya ang naitala ng NUJP. noong Hunyo 23 ay puwersahang pinatatanggal sa ere ng mga militar ang Radyo Anakpawis. korespondent ng Radyo Veritas na pinaslang noong Agosto 12 dahil sa paglalantad din ng mga anomalya sa Nagcarlan. Noong Mayo 31. matapos niyang kunan ng bidyo ang isang human rights fact-finding mission sa Rosario. na pinagbabaril noong Agosto 2002 pagkatapos niyang batikusin ang isang lokal na upisyal ng syudad. ininteroga at pinagbantaang papatayin ng mga elemento ng 20th Special Forces si Melvin Mamis. ay nakatanggap ng harasment mula kay Gen. reporter ng dyaryong Newsflash sa Compiled by: April M. napilitang magtago nang ilang araw ang isa pang taga-midya. isang cameraman ng TVnet. ang mga biktima ng pamamaslang ay sina: Sonny Alcantara. lingguhang programa ng Katipunan ng Samahang Magbubukid sa Timog Katagalugan (KASAMA-TK) sa DZRB sa Batangas City. Bukod sa pamamaslang. maraming mamamahayag ay naging biktima ng harasment. Jovito Palparan. Laguna.Hayaan ninyong isalaysay ko ang detalye ng mga kaso. Samantala. Dito sa rehiyong Timog Katagalugan. si Noel Villarante. si Arnnel Manalo. isa si Ferdie Roldan. Batangas. Samantala. anim na kaso ng pagdukot at panghaharas ng pulis. Matapos ihayag sa isang interbyu nitong Agosto na alam nila kung sino ang nagpapatay kay Arnnel Manalo. at si Fernando Consignado. nakatanggap ng pagbabanta sa buhay at pagmamanman ng mga di-kilalalang lalaki ang isang katrabaho ni Manalo. dating pinuno ng 204th Brigade. cameraman ng Southern Tagalog Exposure. kolumnista ng Laguna Score at komentarista sa DZJV na pinaslang noong Agosto 19. Pinaratangan ng mga militar at pulis na pinatatakbo umano ng New People's Army (NPA) ang naturang programa. Si Edu Paringit. pinagbubugbog. Noong Oktubre hanggang Nobyembre 2002. news presenter ng City TV sa San Pablo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. isang lokal na istasyon ng telebisyon sa Calapan City. pananakot.com . 2003 dahil sa kanyang paglalantad sa mga anomalya. Sa taon ding 'yon. pambubugbog at iba pang tipo ng panggigipit at paglabag sa karapatang pantao. dahil lamang sa pagkober niya sa marahas na demolisyon sa lunsod. Nagbanta sila rereydin ang istasyon kung hindi ititigil ang programa. Laguna. korespondent ng dyaryong Bulgar at DZRH matapos niyang ihayag ang panig ng kaaway ng isang makapangyarihang negosyante sa Bauan.

pinatay ng isang pulis si Edgar Damalerio. Angelo Reyes. Samantala. Ang estado mismo ang sumusupil sa kalayaan sa pamamahayag para protektahan ang interes ng mga naghaharing uri sa ating bayan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Secretary ng Department of Interior and Local Government na nangangasiwa sa PNP. Gen. nang sabihin niyang walang pang malalang tunguhin sa bilang ng mga pinapaslang na mga tagamidya. Mababago lamang ang mundo kung tayo'y magkakaisa at lalaban. napilitang magtago ang pamilya ni Demalerio at iba pang testigo. malulutas natin ang mga problemang bumabagabag sa sistema ng edukasyon at masmidya. III. pakalat-kalat lamang si Wapile sa Pagadian at iba pang lugar sa prubinsya. At ano ang tugon ng awtoridad sa mga panggigipit at pamamaslang? Nagbigay ng "payo" si PNP Dir." Ito ang hamon sa atin. may pangangailangang itaguyod ang isang Compiled by: April M. Hermogenes Ebdane sa mga tagamidya na manahimik na lamang para hindi maging target ng karahasan. Kahit natukoy at naaresto na si PO1 Guillermo Wapile. reporter ng Zamboanga Scribe at Mindanao Gold Star at komentarista sa DXKP sa Pagadian City.com . Noong Mayo 2002. Sa maraming insidente.daan-daang naging biktima ng madugong pandarahas ng mga pulis at goons laban sa mga manggagawa ng Nestle na mapayapang nagwewelga d'yan sa Cabuyao. MGA ALTERNATIBONG HAMON Kung papawiin ang takot at pag-aalinlangan sa ating mga puso't isipan. naging badigard pa siya ng isang pulitiko noong nakaraang eleksyon. Ang mga pahayag na ito ng mga nasa awtoridad at ang kawalan nila ng aksyon sa lumalalang panggigipit at pamamaslang sa mga tagamidya. pinatakas pa rin siya ng mga kapwa niya pulis. May adelantadong mungkahi pa na mag-armas na lamang ang mga mamamahayag para maipagtanggol ang sarili. Binalewala naman ni Gen. "The people united can never be defeated. Sa loob ng dalawang taon. ay patunay lang na ang demokrasya at kalayaan sa pamamahayag ay mistulang ilusyon. Sa larangan ng edukasyon. Sa katunayan. Laguna. ang mga elemento ng pulisya ang nasasangkot sa pagpatay o panggigipit sa mga tagamidya. Sino ang hindi nakakakilala kay Isabela governor-elect Grace Padaca na dating brodkaster? Paulit-ulit na ipinasara noon ni Mayor Caesar Dy ng Cauayan City ang Bombo Radyo sa Isabela dahil sa pambabatikos nito sa korupsyon at karahasan ng pamilyang Dy.

dahil hangad nating mangibabaw ang karapatan at interes ng nakakarami sa ating lipunan. makabayang kultura at iba pang kagyat na tungkulin. kahirapan at takot. siyentipiko at demokratikong edukasyon. nais kong baunin ninyo ang mahalagang mensahe ng International Federation of Journalists (IFJ): "walang kalayaan sa pamamahayag hangga't nabubuhay ang mga mamamahayag sa korupsyon. Siyentipiko. Kasama ng mga independyente at responsableng propesyunal sa midya.com .pambansa. Dapat nating igiit ang pagpapatupad ng libreng edukasyon para sa mamamayan sa lahat ng antas. pagbabago at rela-relasyon ng mga bagay at pangyayari. Jessica Zafra. repormang agraryo. Umaayon ito sa mga batas ng aktwal na pag-iral. Demokratiko. dahil nais nating ibalik ang karangalan ng ating lahing Pilipino." Komedya Dekada 90: Bob Ong. Pilipinisasyon at pagpapabuti sa kabuhayan ng mga manggagawa sa midya. Dapat imulat ang mga estudyante upang kondenahin ang imperyalistang agresyon at gyera. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Pol Medina Compiled by: April M. Sa aking pagtatapos. Nangangahulugan ito ng pagtatayo ng mga pangmasang organisasyon na naglalayong lumikha ng opinyong publiko na sasalungat sa panlilinlang ng mga nagsasamantala at nang-aapi. Gawin natin laboratoryo ang mga eskuwelahan para sa pagpapatupad ng demokratikong pamahalaan. dapat lumahok ang mga estudyante ng Masscom sa puspusang kampanya para itaguyod ang kalayaan sa pamamahayag. Pambansa. dahil nais nating ipalaganap ang pag-aaral ng mga kaalamang nakabatay sa pagsisiyasat at pagsusuri sa reyalidad. pambansang industriyalisasyon. independyenteng ugnayang panlabas.

So I indulged my senses. It would be sacrilege on my part to do so.the writers risk the most in channeling the truth of emotions through mirth.com . for curiosity second. I laughed. To dislike this list is the prerogative of the reader.because unrelated objects are mixed). There is nothing trivial about writing comedy . pieces of me resisted the cracking soil. Jane Austine's ironic heroine. Kant (we laugh because our expectation is frustrated . Sionil Jose introducing his fellow National Artist (the short story comic Alejandro Reyes) implied: making the tears fall is as hard in tragedy as it is in laughter.prying and poking at the innards of the hyena will halt its laughter. but as I started writing. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.humor for me. branding their comedic wits as trivial pursuits. deflecting anger and protest through laughter is a hit-or-miss affair. has Compiled by: April M. As F. I read for pleasure first. funny. or Cervantes's eccentric rider. and to others not at all? Perhaps I could apply the objective eyes of Hobbes (we laugh at the defects of others as well as our past selves. Besides. providing we transcend it . Shakespeare's Falstaff. As the reaction of the radical Muslim mob over Danish embassies attest(incited by the infamous Jyllands-Posten cartoons). Doubtless there are those who will cry "trash" to a topic such as this. is an art. But such is the power of humor that a welldelivered comedy has more impact than any litany and sermon that can emanate from longwinded diatribes (e. or Freud (we laugh to vent our repressed feelings . these are the types who label the likes of Oscar Wilde and Woody Allen as unimportant clowns. Mark Twain's nomads. and for necessity last. I trusted my gut.g. a single comic strip of Dilbert or a single episode of The Office.we feel superior to those we laugh at). is for me an invalid rhetoric. and as such I would respect the taste of each and every individual.to outwit the censors).I planned on writing this entry in an objective manner. to some. but to state that writing comedy is insignificant. But what is funny to me? A better question would be: who could tell what makes a line funny or not? Who could tell why to some. But I didn't and wouldn't . is. Moliere's miser. and not science .

to which I. cut the revelry: "kuya hindi naman joke 'yan. sa kabutihang o kasamaang palad (depende na sa kung sino ang tumitingin). BOBONG PINOY 1998. in an abrupt tone. malayo naman sa bituka" ("It's okay. kahit na gaano kabaliw at kababaw ay may bahid ng katotohanan. and being that way. walang aksidente? Sa paghahanap ko ba'y. One such afternoon." ("A Joke. my teenage sister.more impact to me than any book I've read concerning the pains of living with clueless coworkers).com . He is a tall person. As the laughters swirled around the dining table. Dahil dito. para lamang malaman kung ano na ang susunod na isusulat ng webmaster ng Bobong Pinoy. has a tinge of truth"). I blurted to him: "Okay lang 'yan. smiling at my sister. was prone to bumping his head on low entrances. 'cause it truly happened"). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Everyone's eyes glanced at mine. kasi totoong nangyari" ("brother it's not a joke. During a family gathering. however crazy and shallow. witnessing the bump. at napakaitim ng background. gumugol ako ng pagkarami-raming oras sa opisina at kuryente sa bahay. aksidente akong napunta sa Bobong Pinoy. it's nowhere near the intestine"). Nang taon ding iyun. naging usap-usapan sa Compiled by: April M. I told a story of a superstitious friend who has a habit of spewing one-liner clichés. replied: "Ang joke. Aksidente nga ba? O gaya ng sabi ni Einstein. sinadya ko talagang makita ang Bobong Pinoy ng hindi ko namamalayan? Halos mag-iisang dekada na rin ng una kong naisip na: 'sakto ang timing ng mga patawang nakatapak sa lupa. Dahil sa paghahanap ko sa Internet ng isang paksa.

malamang hindi na ko tablan sa paulit-ulit na skit ni Bert at Ernie. Dalawang Pilipino ang kagyat na sumagi sa isip ko na maaring lumarawan ng pagkabaliw: si Dino Ignacio at si Bob Ong. Si Bert ng Sesame Street ay madalas ko ng mapanood bilang kontrabida kay Ernie. Compiled by: April M. Namangha ako sa abilidad ni Dino Ignacio sa paghahabi-habi ng madalas na'y di pinapansin. Umugong din ang mga bali-balitang maisasali ang mga kathang may pagka-weird. na kung saan nabuo ang Philippine Web Awards (iba pa ang pangalan noon). Noong taong ding iyun. upang maipakita kung bakit at ano nga ba nakakatawa kay Bert. Kung mapapanood ko ang mga lumang episode ng Sesame Street ngayon. Isama mo pa ang mga caption na siguradong patok … …This shot is taken on the set of "The Postman" when Costner was taking advise from bert on how to act in a post-epocaliptic world. Nariyan ang "ebidensiya" kung saan nakatayo si Bert sa gilid ng isang parada bago mabaril si JFK. Palatawa at masayahin si Ernie.mga webmaster na magkakaroon ng awarding . pinagdikit-dikit ni Dino ang mga kuha ni Bert at mga lumang larawang sumasalamin sa masasamang nangyari sa kasaysayan ng tao. at sino nga bang makakalimot kay Kevin Cosner at Bert na magkasama sa pelikulang Postman. meron ding magkasama sila ni Hitler. ayaw ng naiistorbo. ang eksaheradong pagtukoy sa mga normal. nariyan ang kamay ni Bert sa singit ng batang si Michael Jackson. Gamit ang computer. nakuha ni Dino ang pa-premyo para sa mga website na may nakakabaliw na tema. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.gaya ng Webby sa Amerika pero para nga lang sa mga Pinoy. Hinangaan at binigyan ng parangal ng mga hurado ng 1998 Webby ang ginawa ni Dino (Bert is Evil). Madalas nang kinukulit ni Ernie si Bert.com . Ginamit ni Dino ang isa sa mga haligi ng komedya. na kung saang kunot-noo namang nakukulitan si Bert. si Bert nama'y seryoso. Lumaki ako sa panood ng Sesame Street.

sa isang protesta sa Afghanistan pagkatapos na pagkatapos sumabog ang Twin Towers. ngunit gaya nga ng kasabihang pinoy. Pero 'di ko ba alam." At dahil sa isang may masamang balak na Arabong naglabas ng napakalaking poster ni Bin Laden. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ilang beses ding hindi naupdate ang bobongpinoy. si Dino sa mga may-alam na hurado. pero parang Edsa pag oras ng uwian 'lagi ang usad ng Bobong Pinoy. ginaya at dinagdagan ng mga panibagong litrato. Bagama't gaya ni Dino. Lumitaw din ang Paboritong Website ni Hudas.Nakakapanghinyang na pagkatapos manalo ng Webby at PWA ay itinigil na ni Dino ang Bert is Evil. Marami-rami ang nagsulputang kopya. hanggang isang araw hindi na ni-renew ni Bob Ong ang naturang site(dahil siguro alam na ng lahat na maglalabas siya ng libro. pero mas maikli pa ang buhay nito sa bobongpinoy. pero sa aking pakiwari'y kakilala din ng Arabong iyun ang gumawa ng collage).com. mas nagustuhan ko ang Bobong Pinoy. Compiled by: April M. Mahirap na nga namang umatras sa bagay na naipangako mo na). tuwing lunch o uwian na lang sa opisina ako sisilip (nakakabit kasi sa mismong ISP 'yung PC ko sa opisina). Nakaisip tuloy ako. Nangibabaw ang pagka-pinoy ko sa pagka-graphic artist. "iba pa rin ang orig. Hindi ko alam kung mabagal lang talaga ang koneksiyon ko noon (kapanahuhan kasi ito na pag binanggit mo ang "broadband" malamang matanong ka ng "may CB ka?") o nagsulputan lang talaga ang mga bumibisita dahil sa People's Choice. iyan ang alam kong kauna-unahang blog ni Bob Ong. may pagka-graphic artist din ako.ipinatong ang bagong film footage sa luma). si Bob Ong nama'y sa botohan ng mga tao (ang People's Choice). na kung saan nakasingit si Bert (nakuha daw niya sa Internet.com (huwag mo ng balaking pasukin ngayon.com. Pareho pa rin silang panalo. gag ang style ng patawa (naalala ko tuloy iyung ibang pelikula ni Woody Allen . kay Bob Ong nama'y socio-political satire. ay lalo pang sumidhi ang kagustuhan ni Dino na tuluyan ng alisin ang kanyang Bert is Evil sa orihinal nitong kinalalagyan. bigla na lang nawalang parang bula ang bobongpinoy. mabagal pa rin ang pasok.com. At di nga 'rin nagtagal. Kung tutuusin magkaibang prutas naman talaga ang Bert is Evil sa Bobong Pinoy. Si Dino. pag-aari na ito ng isang kumpanyang taga-Estonia). 'Di kalauna'y lumipat na rin ang katha ni Bob Ong sa bobongpinoy.com .

bilang pasumbalit sa atake ni Rodriguez sa Noli Me Tangere (Touch me Not o Huwag Mo Akong Salingin). Nariyan ang Amain Namin ("Amain naming sumasaconvento ka." Kung mamarapating niyo akong magdagdag ng opinyon: kung madulas pa sa ahas ang pagtuklas sa tunay na katauhan ni Bob Ong. si Rizal pa kaya na napakaromantiko? Tulad ni Rizal. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ay biniyak na salitang Bobong. Aba Guinoong Baria ("Aba guinoong Baria nakapupuno ka nang alcancia…") at Ang Compiled by: April M.hindi ko kasi alam na meron palang ganito si Rizal ang kakarampot at paminsan-minsang pagsilip na kakenkoyan ni Rizal sa mga nobela niya'y umusbong at lumitaw ng buong-buo sa liwanag. Parang Parokya ni Edgar ang dating (Chikinini na lyrics sa orihinal na Banal na Aso ng Yano). binanatan din ni Dolores Manapat (ang alias ni Marcelo H. sumpain ang ngalan mo. pinalitan ni Dolores ang lyrics sa mga iba't ibang dasal Katoliko. ay lalong nagpasidhi ang aking pagtawa. Napaisip tuloy ako: may katotohan kaya ang sulat ni Ambeth Ocampo na naging parokyano ng prosti si Rizal sa paglalakbay nito sa Europa? Dahil kung si Augustine na halos isabuhay ang konsensiya niya sa pagbabate at pagkikipag-talik sa mga babae. quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit…"). sa kanyang satire (ang sobrang kakatwang La Vision del Fray Rodriguez o The Vision of Fray Rodriguez o Ang Pangitain ni Fray Rodriguez). Si St.kabaliktaran kasi ng tanong ang balak gawin ng pseudonym: si Jose Rizal ginamit ang pen name na Dimas Alang (Dimasalang na ngayon). malamang hindi mo alam ang sagot . malayo sa amin ang kasakiman mo. del Pilar) si Rodriguez sa satire na Dasalan at Tuksuhan. dahil nagawang isulat ni Augustine ang malambot at ayaw makisama n'yang tite bilang pilosopiya). na nagmula sa pamagat ng dati niyang site. at sumasalamin sa ating pinagsamasamang kahinaan bilang Pilipino). Augustine ay inatasan ng Diyos mismo na ipagbigay alam kay Rodriguez na ang pari'y dapat magsulat ng kanyang ka-bobohan upang merong mapagtawanan ang mga tao! At dahil pa sa nabasa ko na rin dati pa ang Confessions ni Augustine ('kakatwa din ito. ito marahil ay dahil sa gumagamit siya ng nom de plume (Ang Bob Ong na pangalan para sa akin. Magkahalong gulat at halakhak ang bumalot sa akin ng una kong mabasa ang La Vision .Sino nga ba is Bob Ong? Karamihan ng mga nag-kalat na "sightings" na naglipana sa Internet ay mga kuwentong barbero na nangaling malamang sa mga pinag-pasapasahang mga "sinabi raw.com . Pero bakit pa kailangang gumamit ng Alias? Pag tinanong mo ang tanong na ito.

Pauline Reage.Mga Utos Nang Fraile ("Ang mga utos nang Fraile ay sampo: Ang nauna: Sambahin mo ang Fraile na lalo sa lahat…") Pop Quiz: Spot the similarity Mark Twain. na hindi talaga tao si Bob Ong? Compiled by: April M. Voltaire. Seuss. George Orwell. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Moliere.com . Pseudonym. hanggang dumating ang usapan kay Bob Ong: Propesor Bangko: Did you know. Pablo Neruda. Mahaba-haba rin ang mga paksang pinag-talunan. At kung C nama'y SUPER-DUPERPUWEDE! Kung D. na nagpapataasan ng ihi. D. Dr. lalong puwede. Pare-pareho silang manunulat. C. All of the above. A. Tikbalang. The Brontes. may narinig akong dalawang profesor daw. Kung B. aba kailangan mo munang sagutin ang isa pang katanungan bago ka maging semi-uber-puwede: kaninong pen name ang huling pangalan? Habang kumakain ako sa isang restaurant. Pangalan ba? Kung A ang sagot mo puwede. B.

Ang iba’t-ibang gobyerno. Kaliwa man o Kanan ang nasa pamunuan. MARAMING SALAMAT. kahirapan. at iba pa. Compiled by: April M. digmaan. ang drug addiction at gangsterimso laluna sa inyong hanay. at ang halos walang katapusang kriminalidad. nanawagan kami sa inyo na basahin at talakayin ninyo ang laman ng aming sulat para sa inyo.com . gutom. Walang mawawala sa inyo kung gagawin ninyo ito. mula sa pinakaabante hanggang sa pinakaatrasadong mga bansa kasama ang iba’t-ibang malalaking multilateral na mga institusyon gaya ng United Nations at iba’t-ibang NonGovernment Organizations (NGOs) habang nangangakong hanapan ng solusyon ang mga mabibigat na problemang pinapasan ng sangkatauhan ay nagtuturuan kung sino ang may kasalanan sa delubyong nangyayari ngayon. epidemya at patuloy na pagkasira ng kalikasan. Idagdag pa natin ang lumalalang kabulukan ng lahat ng mga gobyerno.Para sa mga kabataan-estudyante: Bilang susunod na henerasyon ng uring manggagawa. Ang mundo ngayon ay nababalot ng kaguluhan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Ang ‘pag-unlad’ ng isang bansa ay bunga ng matinding pagsasamantala sa kanyang mga manggagawa at/o sa mga manggagawa sa ibang mga bansa. Sa ilalim ng sistemang kapitalismo. Maling-mali ang mga Kaliwa sa kanilang paniniwala na kung maputol ang kontrol ng imperyalismong Amerikano sa Pilipinas ay uunlad na ang ekonomiya ng bansa. Subalit marami pa rin ang nagtatanong at nababahala: May magandang kinabukasan pa ba ang mundo sa ilalim ng kasalukuyang panlipunang sistema o hindi na mapigilang mawasak ito? Kung mayroon mang pinaka-interesado na sagutin ang tanong na ito ay dapat kayong mga kabataanestudyante dahil nasa inyong mga balikat ang kinabukasan ng mundo. walang bansa ngayon ang hindi nakaranas ng permanenteng krisis.Ang mga Kaliwa naman. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang katotohanan. Pribatisasyon at Deregulasyon). sinisisi ang estado dahil pinabayaan diumano na pagsamantalahan ang mga mamamayan ng mga korporasyong multinasyunal at transnasyunal.com . mga umaangking sila ay ‘komunista’ — Maoista. Ang tawag dito ay KAPITALISMO. ang pandaigdigang kapitalismo ay nasa kanyang permanenteng pagbulusok-pababa na. hindi malayong papasok ang iba pang ganid at makapangyarihang imperyalista kakutsaba ang mga paksyon ng burgesyang Pilipino o maging ang ilang maka-Kaliwang grupo upang kontrolin ang Pilipinas gaya ng Tsina o Japan sa ngalan ng pagpapalaya sa bansa mula sa kuko ng imperyalistang Amerikano. ang katotohanan ay patuloy na lumalala ang kahirapan sa daigdig. Trotskyista at ‘Leninista’ — at mga anarkista ay sinisisi ang Globalisasyon (Liberalisasyon. Kayo ay nag-aaral at nagsisikap makapagtapos ng pag-aaral dahil sa layuning magkaroon kayo ng magandang kinabukasan hindi lamang para sa inyong mga sarili kundi higit sa lahat para sa inyong mga pamilya sa hinaharap. Dahil pandaigdigan ang sistemang ito. Ang matrikula ay mahigpit na nakaugnay sa pagiging ganid ng mga kapitalista sa tubo partikular sa larangan ng edukasyon. na ang tunay na kahulugan ay KAPITALISMO NG ESTADO. Ang kalaban ng mga manggagawang Pilipino ay hindi lang ang mga dayuhang kapitalista kundi mismong Compiled by: April M. kung maputol man ang kontrol ng Amerika sa bansa. nasa kanyang permanenteng krisis. Kahit pa ilang datos ng ‘pag-unlad’ ng ekonomiya ang ilathala ng mga gobyerno sa buong mundo. nasa kanyang dekadenteng yugto. Sa panahon ng dekadenteng kapitalismo imposibleng ‘uunlad’ pa ang isang bansa na hindi nito pagsamantalahan ang ibang mga bansa. ang sistema ng tubo at kalakal sa pamilihan. Para sa Kaliwa. kayo ang susunod na henerasyon ng mga sahurang alipin ng kapital.’ Pangalawa. Kaya napakahalaga ang tanong sa itaas na masagot ninyo bilang mga manggagawa sa hinaharap (kahit marami na sa inyo ngayon ang naging manggagawa para matustusan ang pag-aaral). Subalit hindi ninyo masagot ang tanong kung patuloy kayong matali sa mga usapin sa loob lamang ng eskwelahan gaya ng pagtaas ng matrikula. ang solusyon ay ang pagtatayo ng ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’ na kokontrol sa buhay panlipunan. sa panahon ng imperyalismo ang bawat bansa ay may imperyalistang katangian dahil ‘uunlad’ lamang ito kung pagsamantalahan nito ang ibang mga bansa sa ilalim ng islogang ‘pagkapantay-pantay’ at ‘malayang kompetisyon. Sa kasalukuyang panahon. ang sistema ng kompetisyon. Stalinista. Kayo ang magkakaroon ng panibagong mga pamilya at siguradung kayo mismo ang bubuhay at magpalaki sa inyong mga anak. Ang ‘pagdami’ ng may trabaho sa isang bansa ay may katumbas ng pagdami ng mga walang trabaho sa ibang mga bansa. Ang tunay na kaaway ng mga manggagawa kabilang na kayong mga kabataan-estudyante ay hindi lang isa o dalawang imperyalistang kapangyarihan kundi ang buong imperyalistang sistema. Sa Ilalim ng Dekadenteng Kapitalismo Barbarismo ang Kinabukasan ng Sangkatauhan Ang ugat sa mga problemang dinaranas ng sangkatauhan ngayon ay ang sistema ng sahurang pangaalipin. Hangga’t kapitalismo ang maghari — pribado man o estado ang magkontrol — ang sistema ng edukasyon ay laging magsisilbi sa batas ng pamilihan at sa pagsasamantala sa lakas-paggawa. Ang walang hintong mga digmaan ngayon sa iba’t-ibang dako ng mundo ang isa sa pinakamatingkad na patunay na lumalala ang kapitalistang krisis.

Siya lamang ang tanging rebolusyonaryong uri sa ilalim ng kapitalistang kaayusan. istorikal na karanasan na binastardo at punong-puno na ng mga distorsyong kagagawan ng mga ideolohiya ng Kaliwa ng burgesya — Maoismo. kung hindi rebolusyonaryo ang teoryang gumagabay dito ay tiyak na hindi pagpawi sa pagsasamantala at pang-aapi ang kalalabasan nito.” Ibig sabihin. Isang pandaigdigang sistema ang ating kalaban kaya kailangang pandaigdigan din ang pagkakaisa. kailangang ganap na itakwil ang mga mistipikasyon at bitag na inihain ng burgesya para ilihis ang pagkakaisa ng buong uring manggagawa — unyonismo. parlyamento at mga unyon. Dalawa lamang ang pagpipilian ninyo: SOSYALISMO o BARBARISMO. sa balangkas ng nasyunalismo at pagmamahal sa bayan (ang mga ito ay matamis na salita lamang na ang ibig sabihin ay ipagtanggol ang pambansang kapitalismo). Subalit hindi madudurog ang kapitalismo at hindi maibagsak ang paghari ng mga kapitalista kung patuloy tayong matali sa balangkas ng bansa. Mga susunod na henerasyon ng manggagawa. Kailangang magkaisa ang mga manggagawa sa buong mundo laban sa kapitalistang panlipunang mga relasyon.com . Compiled by: April M. mananalo o matalo man ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kamulatan na imposible na ang pakikibaka sa mga reporma dahil wala ng kapasidad ang sistema na ibigay ang mga ito. Kung hindi madurog ang dekadenteng kapitalistang sistema. Pagkakaisa para palawakin ang mga pakikibaka at hindi ikulong sa iilang pabrika o ilang linya ng industriya lamang. Dalawa lamang ang sandata ng internasyunal na uring manggagawa para magapi ang kapitalismo : PAGKAKAISA at KAMULATAN sa pandaigdigang saklaw. Walang saysay ang mga pagkilos ng ilampung katao o mga protestang tipong riot para lamang sa media projection. BAYAN o URI. Ang teoryang ito ay walang iba kundi ang rebolusyonaryong Marxismo. Ang pagtatayo ng isang ‘sosyalistang gobyerno’ sa bansa ay pagpapatuloy pa rin ng sahurang pang-aalipin. Pagkakaisa at kamulatan para ibagsak ang kapitalistang estado at lahat ng mga institusyon nito. Ang mga ito ay mga instrumento na ngayon ng kapital para gawing pambala ng kanyon ang uring manggagawsa at kabataan sa nagtunggaliang mga paksyon ng burgesya sa bawat bansa. ‘Leninismo’ at Anarkismo. ang anumang kilusan gaano man ito kalakas at kalawak. pag-isipan ninyong mabuti ang kinabukasan ninyo at ng mundo. Tama si Lenin sa pagsasabing. “Ang emansipasyon ng uring manggagawa ay nasa kamay ng mga manggagawa mismo. Dagdag pa. asahan ninyo na ang inyong mga pamilya sa hinaharap ay mas mahirap pa ang maranasan kaysa ngayon. Ang kailangang mabuo ay ang malawakang pagkakasia ng uri at pakikibaka laban sa estadong kapitalista at hindi para sa mga reporma. Ang ‘paglaya’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagpapatuloy pa rin ng kapitalistang pagsasamantala sa manggagawang Pilipino. may pag-asa pa ang mundo. Kailangan ninyo. Stalinismo.” Ngunit ang pag-asa ay hindi kusang darating. Ang pag-asa at kinabukasan ninyo ay nasa mga kamay ng inyong uri — ang uring manggagawa. Kailangan itong ipaglaban. Ang ‘kalayaan’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagkaalipin naman nito sa iba pang kapangyarihan. parlyamento at nasyunalismo.mga Pilipinong kapitalista na halos magkatulad lamang ang pagkaganid sa tubo at pagsasamantala sa mga manggagawa. May pag-asa pa ang kinabukasan ninyo. “Kung walang rebolusyonaryong teorya ay walang rebolusyonaryong kilusan. Internasyunalistang Pagkakaisa at Pakikibaka: Ang Susi sa Tagumpay Laban sa Kapitalismo Ang uring manggagawa bilang internasyunal na uri ang tanging uri na may istorikal na misyon at kapasidad na durugin ang kapitalismo sa buong daigdig. Trotskyismo. INTERNASYUNALISMO o NASYUNALISMO. Kamulatan na walang maasahan sa burges na estado. kasama ang inyong uri ng isang rebolusyonaryong teorya na pinanday ng istorikal na karanasan ng inyong uri. Pagkakaisa laban sa lahat ng paksyon ng burgesya (administrasyon man o oposisyon).

wordpress. Alinsunod sa EO 210. Ito na rin ang gagamiting pangunahing wika sa pagtuturo sa lahat ng hayskul. simula Grade 1 ay ituturo ang Ingles bilang ikalawang lenggwahe.com/2007/10/24/kolonyal-na-patakaran-sa-edukasyon/ Ipinatupad simula ngayong pasukan sa lahat ng paaralang elementarya at hayskul ang Executive Order No. 210 ng Malacañang na nagtatakda ng paggamit ng Ingles bilang medium of instruction o wika sa pagtuturo. bukod sa pagtuturo mismo ng English. ang mga organisasyon o kilusan na sinasamahan ninyo ay para ba talaga sa tunay na panlipunang pagbabago o para ipagtanggol ang kapitalismo sa porma ng kapitalismo ng estado sa likod ng programang ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’? Pag-isipan ninyong mabuti. Pero simula Grade 3 ay ito na ang siyang pangunahing wikang gagamitin sa pagtuturo ng matematika at mga subject na may kinalaman sa agham at kalusugan.com Link website: www. Compiled by: April M. Ingles ang dapat umanong gamitin sa di bababa sa 70% ng kabuuang panahon sa pagtuturo ng lahat ng aralin. Ibig sabihin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.blogsome.Mga kabataan-estudyante.org Kolonyal na Patakaran sa Edukasyon October 24. INTERNASYONALISMO Email address: internasyonalista@yahoo.internationalism. pribado man o pampubliko. magtalakayan at mag-aral kayo sa buhay na karanasan ng pakikibaka ng internasyunal na uring manggagawa sa loob ng mahigit 200 taon. 2007 at 1:35 am (Feature. Re-posted) http://felixrivas.com .com Blog: http://internasyonalismo.

Ayon sa sarbey ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) nitong 2003. Pumirma rin sa petisyon ang iba pang batikang manunulat at guro. sa 45 bansa ay pang-41 ang mga mag-aaral ng hayskul sa Pilipinas sa kaalaman sa matematika. Isagani R. Ayon sa koalisyon. Randolf David. kritiko at presidente ng WIKA Inc. Tinukoy nito ang resulta ng mga pananaliksik na ginawa ng United Nations Educational. isang propesor sa University of the Philippines. Scientific and Cultural Organization (UNESCO) na nagpapakitang mas mabilis matutong magbasa. mga National Artist for Literature na sina Bienvenido Lumbera at Virgilio Almario. Inatasan ng EDCOM ang Department of Education (DepEd) noong 1991 na magbalangkas ng mga libro at iba pang materyales sa pagtuturo na nasusulat sa wikang Pilipino. Ayon sa CCLP.Isang petisyon laban sa EO 210 ang isinampa ng Coalition for a Correct Language Policy (CCLP) sa Korte Suprema. at Efren Abueg. Pang-42 naman sila sa kaalaman sa syensya. Taliwas din ang EO 210 sa rekomendasyon ng Congressional Commission on Education (EDCOM) noong 1991 na gamitin ang Pilipino at ang lokal na wika sa pagtuturo ng batayang edukasyon. Sa kalagayang hindi ginagamit ang Ingles sa kanilang pang-araw-araw na buhay. maliban sa English at iba Compiled by: April M..com . Patricia Licuanan. Cruz. mahihirapang matuto ang mga mag-aaral sa elementarya at hayskul kung ito ang pangunahing gagamitin sa pagtuturo. Sinasalamin ng CCLP ang patriyotikong pagtutol sa EO 210. Ang koalisyon ay kinakatawan nina Dr. magkwenta at umunlad sa pag-iisip ang mga bata kapag ang ginagamit sa pagtuturo ay ang kanilang wikang kinagisnan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang mas matataas na gradong nakukuha ng mga batang katutubo rito sa mga pagsusulit sa literasiya at numerasiya ay patunay na mas madali silang natututo gamit ang lokal na wika sa pagtuturo. Kadalasan ay mabilis na nawawala ang anumang kaalaman sa pagbabasa at pagsusulat kapag itinuro ito sa wikang Ingles. Palalalain ng EO 210 ang dati nang suliranin sa mapurol na gagap sa syensya at matematika ng mga Pilipinong mag-aaral. labag din ang EO 210 sa konstitusyon na nagtatakdang pambansang wika ang Pilipino at siyang gagamitin sa pagtuturo sa buong sistemang pang-edukasyon. sasagka ito sa kakayahang matuto ng mga mag-aaral. Lahat ng subject sa elementarya at hayskul. Kinukumpirma ito ng karanasan ng Summer Institute of Linguistics sa Bukidnon. presidente ng Miriam College. isang premyadong manunulat.

com . maaaring isa pa nga ito sa mga nagpapalala ng kahirapan ng mga karaniwang masang Pilipino. ipinipilit pa rin ng Malacañang ang EO 210. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Nadismaya raw si Gloria Arroyo nang mapag-alaman niyang wala pang 5% ng mga aplikante sa mga call center ang natatanggap dahil sa kahinaan ng karamihan sa Ingles.] Compiled by: April M. Sa katuus-tuusan.” ayon sa mga tumututol sa EO 210. Bagkus. Hindi lantad (anonymous) ang awtor nito. “Hindi Ingles ang solusyon sa kahirapan sa bansa. Ipagkakait din ng EO 210 sa mas maraming mamamayan ang karapatang matuto at maging bihasa sa pambansang wika. ayon sa EDCOM.pang pinag-aaralang lenggwahe. Sa kabila ng mga syentipikong ebidensyang nagpapakita ng mga pinsalang idudulot ng bagong kautusan sa mga mag-aaral at sa kabila ng mga batas at aksyon ng Kongreso na taliwas dito. kasabay ng pagpapayaman ng iba pang lokal na lenggwahe at paggamit pangunahin ng sariling wika maging sa pag-aaral ng syensya at teknolohiya. Dahil ito sa tulak ng isang bagay na di hamak na mas mahalaga sa rehimen kaysa sa pagkatuto ng mga Pilipinong mag-aaral: ang milyun-milyong dolyar na kikitain ng bangkaroteng gubyerno mula sa mga remitans ng mga Pilipinong manggagawa sa ibang bansa at mga puhunan ng maraming call center na nagsusulputan ngayon sa Pilipinas. Lalo lamang nitong palalakasin ang neokolonyal na sistema ng edukasyon sa Pilipinas na nagsisilbi pangunahin sa interes ng mga dayuhan at nagpapanatiling mahirap at atrasado sa bansa. ang titiyak na natututunan ng mga mag-aaral ang kaalamang makapagbibigay sa kanila ng kakayahang makapag-ambag sa pagpapaunlad ng pambansang ekonomya at lipunang Pilipino. ay dapat nang ituro sa wikang Pilipino pagsapit ng taong 2000. tanging ang pambansa-demokratikong patakaran ng sistematikong pagtataguyod ng pambansang wika at panitikan. [Ang artikulong ito'y muling ipinost sa aking sayt. Kailangan aniyang tugunan ang pangangailangan ng mga call center at iba pang mga dayuhang kumpanya ng mga Pilipino na mahusay magsalita ng Ingles.

kolehiyo at unibersidad.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon by Samahan ng Demokratikong Kabataan (SDK) Friday.com . Mayroon namang “papalarin” na makapag-aral sa pribadong paaralan. may dalawang pangunahing problema sa sistema ng edukasyon sa Compiled by: April M. milyon-milyong mga estudyante ang papasok sa mga paaralan na animo’y mga pabrika ng susunod na henerasyon ng manggagawa. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan. Jun. Karamihan sa kanila – at patuloy na itong lumalaki – ay nasa pampublikong mga paaralan. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan. 10. 2005 at 6:41 AM http://qc. Mga institusyong hindi makapagbigay ng dekalidad na edukasyon dahil sa kakapusan ng pondo ng gobyerno. At sa buwang ito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.org/news/2005/06/3560.php “Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. At kung susumahin. Pero magiging mailap din sa kanila ang maayos na edukasyong inaasam dahil ang motibo ng mga mayari ng iskwelahan ay magbenta ng diploma para palaguin ang kanilang negosyo.indymedia.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon Tapos na ang bakasyon. --.

Compiled by: April M.5 Bilyon.1% ng GDP. Kapos na Badyet sa Pampublikong Edukasyon Ayon sa 1987 Konstitusyon.6 Bilyon lamang. Pero hindi ito totoo. Ikalawa.bansa. ang pondo sa edukasyon ay dapat sinusukat sa proporsyon nito sa gross domestic product o GDP. ang badyet sa edukasyon ay lumiit mula 2. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kalunos-lunos ang kalagayan ng mga public elementary at high schools bagamat mas nakatuon ang pondo ng Department of Education sa basic education kumpara sa tertiary o college education. nasa 84% sa mga public school ang walang tubig. At ngayong taon.3% noong 2004. iisa sa salarin: ang gobyernong hindi binibigyang prayoridad ang mga pangangailangan ng kanyang mamamayan. tumaas ang badyet sa edukasyon mula P97. Sa parehong suliranin.com . Una. ang badyet ng edukasyon ay nasa P103. 55% ang walang kuryente. Dahil sa kakapusan sa pondo. 25% ang walang kisame. Ang tunay na halaga nito ay lumiliit dahil sa bumabagsak na halaga ng piso bunga ng inflation o taun-taong pagtaas ng mga presyo. Isa sa mga nakakalungkot na larawan ng kalagayan ng edukasyon ay ang Caloocan High School. Bukod dito. ang pagpapabaya ng gobyerno sa public school system. Kinikilala kasi nito ang edukasyon ay isang “karapatan” hindi pribilehiyo. Kulang na kulang ito batay sa istandard ng United Nations na nagsasabing ang isang bansa ay dapat na maglaan ng 6% ng GDP para sa edukasyon. ang pagpapaubaya ng gobyerno sa mga kapitalista-edukador na magtaas ng matrikula sa mga pribadong paaralan. ang dapat na may pinakamalaking alokasyon sa pondo ng gobyerno ay edukasyon.9% noong 2001 ay naging 2. Nangungulelat ang Pilipinas sa Southeast Asia dahil hindi ito tulad ng Malaysia na nagtutuon ng 7% ng GDP para sa edukasyon. Ngayong 2005. Sa biglang tingin.5 Bilyon ay naging P107. At kung ito ang gagawin. Mula 2001 hanggang 2004. ang pinakamalaking haiskul sa naturang siyudad. ito ay nasa 3. 45% at 43% sa mga guro ang nagsabing nagdadala sila ng sariling mesa at silya sa klase. Sa survey ng Senate Committee on Education. tila tinutupad ng Kongreso ang ganitong probisyon ng Saligang Batas.

623 ay naging 815. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.000 dagdag na guro ang kailangan ng Caloocan pero “sa ngayong taon. Sa bilang na ito. “Pero 300 titser lamang ang kayang tustusan ng munisipyo ng Caloocan.” ani Bacani. Noong 1980. 10% lamang ng mga nasa kolehiyo ang nasa State Colleges and Universities (SCUs). mahigit 50 estudyante ang nasa bawat klase. Humingi sila ng tulong sa mga lokal na pamahalaan para sa pagkuha ng dagdag na mga titser. tumaas nang 2. Subalit hindi lang ang basic education ang kailangang paglaanan ng pondo ng gobyerno. Pero sa kabila ng ganitong sistema.595. “Kung susundin naming ang regular na oras ng iskedyul. sa dami ng aming estudyante. education undersecretary for operations.23 milyon ang nasa mga pribadong iskwelahan sa basic education. Dahil dumadami din ang umaalis sa mga pribadong kolehiyo para mag-aral sa mga State colleges and university. Noong 2002. ito ay naging 21%. Sa ulat ng Commission on Higher Education (CHED). malamang na uuwi ang mga estudyante ng 9:00 ng gabi”. Kulang na kulang din kasi sa mga guro”. Ang iba naman ay pumapasok nang 1:00 ng hapon hanggang 7:20 ng gabi. Ani Fornoles. Ngayong taon. kung saan mas mataas ang matrikula. Aniya. ayon sa kanilang principal na si Erlinda Fornoles.972 ang nag-aaral sa mga pampublikong kolehiyo at unibersidad – mula sa 399. Ayon kay Ramon Bacani noong 2003. walang badyet ang national government para sa dagdag na guro”. ito ay 34% ng kabuuang Compiled by: April M. dumami nang 415. Libre ang tuition o matrikula pero dahil sa kakulangan sa klasrum at mga guro kinailangan nilang magpatupad ng mga “shift”.4 milyon ang nagaaral sa kolehiyo para sa 2002-2003 mula sa 1. Dapat dagdagan ang pondo sa edukasyon dahil karamihan sa ating kababayan ay umaasa sa pampublikong pag-aaral kaysa sa pribadong mga paaralan. Mahigit 2. Nagbibigay kami ng libro pero pinaghahatian ito ng dalawang estudyante. mula 6:20 ng umaga hanggang 12:40 ng tanghali. may 1.Karamihan sa mga estudyante ng Caloocan High School ay mula sa mahihirap na pamilya. Kalahati ng mga estudyante ay nasa “early shift”. “Ganun pa rin – hindi naman gumaling ang mga bata.com . Subalit walang signipikanteng resulta ang sistemang ito sa mga estudyante. tinatayang nasa 17. Noong 1994.87 milyon noong 1994-1995.36 milyon ang enrollees ng mga public elementary at public high school.

Sa UP. gagamitin na ng CHED ang awtoridad nito para sa regulasyon ng tuition at iba pang singil sa mga Compiled by: April M. Sa mga graduate school nito. mula P300 kada unit hanggang sa maksimum na P700. Ayon kay Dr. Habang ngayong taon. Nagkaroon din ng mga bagong singil tulad ng shifting form. hindi rin sila ligtas sa mga pagtaas sa matrikula na naganap sa nagdaang mga taon. ang matrikula ay tumaas ng P300 kada unit mula sa P11 noong 1989. 36. Sa Central Luzon State University (CLSU). ang tuition ay nananatiling P12 kada unit. kahit pa mas mura ang singil sa mga pampublikong paaralan. Ganunpaman.4%.populasyon ng mga estudyante sa kolehiyo. Sa University of the Philippines (UP) – ang pangunahing State university sa bansa. Sa ibang mga pampublikong unibersidad. Ang Tumataas na Matrikula sa Pribadong Paaralan Noong May 16. Ang pinakasiguradong dahilan ng paglikas ng mga estudyante tungo sa mga pampublikong kolehiyo’t unibersidad ay ang tuloy-tuloy na pagtaas sa matrikula at iba pang singil sa mga private school laluna nang isinabatas ang Education Act of 1982 na nagluwag sa pagtatakda ng tuition fee. tataas ang tuition at iba pang singil nang 298%. hindi tumaas ang matrikula ngunit lumobo ang iba pang mga singil (na karaniwang tinatawag na “miscellaneous fees”). ang laboratory fee sa limang departamento at kolehiyo ay tumaas ng P600 mula P50. verification of grades per subject. Ang Aklan Polytechnic Institute ay magtataas nang 400% sa kanilang matrikula sa loob ng apat na taon.com . “Mula ngayon. ang tuition ay tumaas noong 2001.95% ng mga nasa kolehiyo ang nag-aaral sa mga SCU. re-admission fee at singil sa pagbabago ng subject o iskedyul. mula P10 ay naging P100. Sa Polytechnic University of the Philippines (PUP). ang pinakamataas na tuition fee increase sa mga State colleges and universities ay naitala sa Philippine Normal University (PNU). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. nag-utos ang Commission on Higher Education (CHED) na ang karaniwang pagtaas ng tuition fee ay dapat na katumbas ng inflation rate o 8. Ang per unit tumaas mula sa P10 ay naging P50. kung saan tumaas nang 400 porsyento ang tuition fee. Pero ang singil sa late enrolment ay tumaas. acting chairman ng komisyon. Carlito Puno. Noong 2003.

Simple lamang ang sagot. Dahil ang inilabas ng order ng CHED ay “pakitang-tao” lamang. Pero sa mismong partial report ng komisyon noong Mayo 17 – na inilabas isang araw matapos ang deklarasyong kokontrolin nila ang matrikula – ang average na pagtaas ng matrikula para sa academic year 2005 – 2006 ay nasa 11. Compiled by: April M. ang pagtaas na ito ay nagkakahalagang P680. ang halaga ng pagtaas ay nasa P37. PMI Colleges.13 Bilyon noong 2003. University of the East. At mapapansin na hindi pa kasama dito ang mga ekslusibong private school na itinuturing na non-profit corporations dahil sa kanilang ugnayan sa mga relihiyosong institusyon kagaya ng Ateneo University.” Mainam na mainam sana ang balak ng komisyon.com . Ang tanong: paano kokontrolin ng CHED ang matrikula kung ang kanilang kautusan ay inilabas lamang sa buwan ng Mayo.4. Para sa kanila. Kasunod ang STI College Fairview. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. At habang pinapabayaan ng gobyerno ang public school system. Ang edukasyon ay isang dambuhalang negosyo. kung ito ay totoong totoo. Mapua Institute of Technology. Technological Institute of the Philippines. ang pagtatakda ng tuition ay “sagradong karapatan” bilang negosyanteng nagbebenta ng “edukasyon”. At ang kanilang pinagsamang kita ay nagkakahalagang P1.58%! Kung sa pera. Ayon sa Senate Committee on Education. pwede naman kayong lumipat sa public school”. AMA Computer College at STI. Kaya’t ang kanilang kadalasang sagot sa mga reklamo sa matrikula: “Hindi naman namin kayo pinilit na dito mag-enrol. binibigyang-laya ang mga kapitalistang-edukador na taon-taong itaas ang kanilang mga singil dahil napakaluwag ng prosesong dadaanan nila bago magpataw ng tuition fee increase. atbp. Dahil ang patakaran ng gobyerno kaugnay ng matrikula ay deregulasyon. na nagtaas ng 150% o P900 kada unit sa matrikula. kung saan magkakaroon ng 22. ang Centro Escolar University. kung kailan natapos na ang proseso ng pagtatakda ng matrikula? Karaniwang itinatakda ang matrikula sa buwan ng Pebrero hanggang Marso bago magtapos ang isang academic year. Kabilang dito.institusyon ng higher education. Far Eastern University.76% o P145 kada unit na pagtataas ng tuition fee. Sa Metro Manila. Miriam College. Sa 18 units na karaniwang kinukuha ng isang estudyante.80 kada unit. Ibig sabihin. De la Salle University. ang pinakamalaking pagtaas ay ang Asian Theological Seminary.000 corporations sa bansa. Kung nahihirapan kayo sa tuition fee. mas madaling makapagsamantala ang mga kapitalistang namumuhunan sa mga pribadong paaralan. siyam na iskwelahan ang kasama sa top 1.

Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan. Ang resulta: “bagsak” ang grado ng edukasyon sa bansa dahil hindi ito binibigyang prayoridad ng estado.com/news/4-6/4-6-edukasyon. VILLEGAS Bulatlat.com Ang sistemang edukasyon ng Pilipinas ay gingagamit lamang bilang instrumento ng estado sa paghubog ng kamalayan at kakayahan ng mga kabataang Pilipino upang sila ay manilbihan para sa iilang naghaharing uri sa ating lipunan at palaganapin ang mga kaugalian at pamaraan Compiled by: April M. # Ang Sistema ng Edukasyon sa Pilipinas http://www. ang susunod na henerasyon ng mga Pilipino ang naiwanang bukol-bukol dahil sa kapabayaan at kainutilan ng gobyerno. Ang kumperensya ay inisponsor ng Anak ng Bayan party list at ng College Editors Guild of the Philippines (CEGP) Southern Luzon.com . Laguna noong nakaraang Enero 29. Ang problema. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.html Ang artikulo na ito ay tungkol sa sistema ng edukasyon sa Pilipinas – isang talumpati ng awtor para sa Southern Luzon Education Conference sa Los Baños. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan.“Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. NI DR.bulatlat. EDBERTO M.

Ang interes lamang ng estado sa edukasyon sa Pilipinas ay gumawa ng mga kurikulum na palalaganapin ang tubo ng mga imperyalistang TNC at kanyang mga kakamping Pilipino. na naglalaan ng prayoridad sa pagbayad sa utang panlabas ng Pilipinas na kasalukuyan ay umaabot na ng 58 bilyong dolyar (may balak pa ang rehimen ni Macapagal Arroyo na umutang ng panibago sa halaga ng $500 milyun ).5%). Ngunit. 943 na mga desks/armchairs sa ating mga paaralan. 10. Habang tumatakbo ang panahon. May batas na ginawa pa noong panahon ni Marcos. ang imperyalistang Estados Unidos.68 bilyun lamang para sa taong 2004. P271. Hambingin naman ang badyet para sa militar na tumaas mula sa P42. Nananatili din ang kababaan ng sahod ng mga 500. ang nangunguna sa badyet ng gobyerno ay ang pagbayad nito ng utang panlabas sa mga dahuyang institusyon. Halimbawa. Ang ratio ng bilang ng libro sa mga estudyante ay 0. ang PD 1177. 2003) Ang Kalunos-lunos na Kalagayan ng mga Estudyante at Gurong Pilipino Dahil sa palagay ng imperyalismo EU sa kanyang direktang pagsusuperbisa sa sistemang eduskasyon ng Pilipinas sa pamamagitan ng WB na ang mga paaralan ng estado ay mahigpit na hawak na niya. Kaya. (Mula sa Badyet ng Pamahalaan para sa Taong 2004 at manipesto ng Anak Bayan Youth Party at iba pa. ang edukasyon ay binibigyan ng mas maliit na prayoridad sa badyet ng gobyerno kung ikukumpara sa militar. Ang namamayaning uri sa Pilipinas. pabahay (0.381. sa kabuuang P861 bilyong.4% ang nireserba sa pambayad ng utang ng Pilipinas. kung saan mayroon tayong milyun-milyong estudyante ) ay 15. 000 na klasrom at may 2.ng pamumuhay ng mga uring ito. Sa kabuuan. ang porsiyento ng badyet ng Department of Defense sa 2004 ay 5. samantalang ang pagbayad naman sa utang panlabas at pondo para sa militar ay tumataas. Batay mismo sa estadistika ng gobyerno. Dec. Halimbawa sa ginawang badyet sa taong 2004. ang komprador na burgesya at panginoong may-lupa ay pangunahing tinatangkilik ang interes ng kanilang padrono.000 hanggang P6. Kaya daw tinataasan ang badyet sa pagamit ng dahas ay para kalabanin ang mga “terorista” sa Pilpinas sa sugo ni Uncle Sam. Sa kontekstong ito natin mauunawan lamang ang kalikasan ng edukasyon na pinapairal ng gobyerno sa ating lipunan.com .4%. Kalunos-lunos ang kalagayan ng mga estudyante at guro sa mga pambublikong paaralan. bale wala dito ang kapakanan ng mga estudyante at mga gurong Pilipino. may kakulangan ng 49. Kaya ang kalidad ng edukasyon ay pababa ng pababa.6 sa hayskul.000 bawat buwan (sa karaniwan) na take-home pay pagkatapos ng mga deductions at bayad sa utang. bumababa ang paglaan ng badyet sa edukasyon.21%. higit sa lahat. sa 1999 Third International Math and Science Study. Para sa PNP naman ang badyet sa taong 2004 ay P33 bilyun. bahala nang maghigpit ng sentoron ang mga guro at magsiksikan ang mga estudyante sa mga klasrom. kalusugan (1. Ganito din ang paninindigan ng estado ng Pilipinas hinggil sa katayuan ng mga mag-aaral at guro ng bayan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa taong 2003 ito ay lumubo ng dagdag pa ng P58 bilyon. kagaya ng IMF-WB at sa mga bangko ng imperyalismong EU at kanyang mga kapitalistang kaalyado.3%) at edukasyon (kasama na ang para sa elementarya at sekundaryang baytang.33 sa mga pampublikong paaralang pang-elementarya at 0.5 bilyon o 31. (Datos ng Alliance of Concerned Compiled by: April M. Taon-taon lumalaki ang tinatakdang pambayad ng utang panlabas ng Pilipinas. Ang Edukasyon ay Instrumento ng Uri na Hawak ang Estado Dahil ang edukasyon ay isa lamang instrumento ng ating estado na kontrolado ng imperyalistang EU at dahil ang pinakamahalagang instrumento ng pananatili ng kasalukuyang sistema ay ang paggamit ng dahas laban sa lumalaking rebelyon sa kanayunan.5 bilyun noong 2003 tungo sa P45 bilyun sa 2004 laban sa badyet sa lahat ng state colleges at universities (SCUs) na P15.000 guro sa elementarya at sekundaryong paaralang pambuliko mula P4. ang Pilipinas ay pumuesto ng 36th sa kabuuang 38 na bansang sumali.

Bahagi din ng PCER ang paghintulot sa mga dayuhan na magtayo ng mga paaralan sa ating bansa. isang institusyong hawak ng mga kapitalistang korporasyon.” (Internet) Ngunit. ang Education Act of 1982. Pinagtitipid din ng IMF-WB ang gobyerno ng pondo na sana’y ilalaan para sa edukasyon upang makabayad ang huli ng kanyang utang panlabas. at iba pa sa kanilang mga paaralan. ang Education Commission ni Cory Aquino. ang pandaigdigan estratehiya ng imperyalismo. sa partikular ng EU. sa partikular sa kolehiyo at sa adult education.com . Pinapairal din ang dahandahang pribatisasyong ng mga SCUs. Private training and the adult education industry are expected to achieve double-digit growth throughout the next decade. Ang lahat ng mga programang ito ay naglalayun upang lumikha ng mga estudyanteng Pilipino na may mahusay na kakayahan na kailangan ng negosyo ng imperyalismo at mahubog ang kamalayan ng mga kabataan upang mahalin ang kultura ng imperyalismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang isang nangungunang lobbyist sa mga pulong ng WTO tungkol sa GATS na inumpisahan noong Pebrero 2000 sa Geneva ay ang tinatawag na Global Allance for Transnational Education na pinapamunuan ni Gleen R. Nagaalala ang imperyalsimo na sa laki ng kasalukuyang depisito ng Pilipinas na umaabot na sa P220 bilyun na dulot din ng pagbayad sa utang panlabas at pangungurakot ng mga opisyal ng pamahalaan na baka mag-default ang Pilipinas sa pagbayad sa utang panlabas. Ang PCER ay lalong pinapalala ang komersyaslisasyon ng mga paraalang publiko dahil pinapayagan na ang mga paaralang ito lalo na ang mga SCUs na magtaas ng tuition at mag-tie-up sa bisnes. Nais ng WTO na gawing market-based ang education sa kolehiyo at alisin ang mga state-funding. Jones. CEO ng virtual university Jones International Inc. siopao. Nakikita kasi ng mga TNCs lalo na yung mga nasa IT na ang edukasyon sa daigdig. na ang larangan ng edukasyon ay isang mayamang mina na hindi pa nabubungkal para pagtubuan kagaya na ibang larangan sa serbisyo na matagal nang ginagatasan ng mga TNCs. Sa pinapairal na General Agreement on Trade and Services (GATS) ng WTO ay kasama ang serbisyong edukasyon sa mga serbisyo na tinatarget ng mga TNCs. Ang WB ay nagtatag din ng Alliance for Global Learning na nagiispesialize sa tinatawag na elearning na ginagamit ang computer. Ang Pakikialam ng Imperayalismong EU sa Programa at Kurikulum sa Edukasyon ng Pilipinas Mula pa noong panahon ni Marcos. 1998) ni Estrada at ni Macapagal-Arroyo. ang Education 2000 ni Ramos at ang Presidential Commission on Education Reforms (PCER) at Higher Education Modernization Act (HEMA. nagsasanay ng mga guro at umuugnay sa mga gobyerno ng mga bansa upang gumawa ng mga intervention program. tinutulak ng IMF na bigyan ng fiscal autonomy ang mga paaralan ng pamahalaan upang humanap ang mga ito ng mga paraang makakalap ng sariling pondo. Ang Alliance na ito ay pinoponduhan ang mga IT rooms. Ang kabuuang gastos sa edukasyon sa daigdig ay 2 trilyon dolyar o 1/20th ng GDP ng mundo. Kaya sa PCER ni Estrada at Macapagal-Arroyo. Social and Cultural Rights ay binabangga ng GATS at World Bank. Tinuturing ng WTO. Ang Estratehiya ng Imperyalismo sa Pribatisasyon ng Edukasyon Ang pribatsisasyon ng edukasyon sa Pililpinas ay bahagi lamang ng pandaigdiganng estratehiya ng WTO at WB upang papasukin ang mga TNCs sa Information Technology (mga computer company) sa larangan ng edukasyon pampubliko. Jones: “Education is one of the fastest-growing of all markets. halimbawa sa pangbabangko at mga restoran at fast food. ang consultancy firm Ernst & Young at mga TNCs sa IT kagaya ng Sun Microsystem at 3 Com. Ang prinsipyong free universal education na nakasaad sa Article 13 ng UN International Covenant on Economic. ang WB ay nagdidikta na ng mga programa at kurikulum sa mga paaralan ng Pilipinas. na sa kasalukuyan ay nababalot sa krisis ng Compiled by: April M.Teachers) Kaya di kataka-taka libo-libong guro ang nabibiktima ng mga utangang 5-6 at nagsasyadline bilang mga tindera ng mga kendi. ay isang malaking bagong industriya na maaaring pasukin. tulad ng Philippine Commission to Survey Philippine Education (PCSPE) ni Marcos noong 1972. Ang mga isponsor ng mga ganitong programa ay mga malalaking bangko tulad ng JP Morgan at Goldman Sachs. Sabi nga ni Gleen R.

at siyempre upang makabayad ng utang panlabas. Pinayo ng PESS ang “streamlining” ng Philippine education at pagkukulaps ng mga asignatura lalo na yung may kaugnayan sa pagbibigay ng panlipunang kamalayan sa mga estudyante. 11. Kasabay din nito ang pagbuwag sa mga asignatura na di kailangan ng bisnis ng imperyalismo at natuturuan pa ang mga kabataan na magkaroon ng kamalayang panlipunan at kritikal na pagiisip. is how to preserve the quantitative gains of the past. tiga-silbi sa fast food.000 katao bawat taon. Dumarami ang bilang ng mga taong dimakahanap ng trabaho na mga bagong gradwado taon-taon sapagkat lumalaki ang sobrang pwersa sa gawa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang European University Association (EUA). ang imperyalismo ay aktibong nanghihimasok. but rather in low-end ‘high-tech’ areas. inaalis ang mga asignatura na may kaugnayan sa pagtuturo ng kasaysayan at sibikong kamalayaan at iba pang panlipunang pagaaral. Science at Pag-Sikap. kagaya ng mga call center. ang bilang ng walang trabaho sa ating lipunan ay 13% ng kabuuang lakas paggawa ng bayan (ayun mismo sa estadistika ng gobyerno). Sa bagong kurikulum.sobrang-produksyon.com . Batay sa ganitong layunin ang PESS ay nagsaad: “Given lower-cost labor in the People’s Republic of China and some other Asian countries. Pinahaba ang oras ng pagtuturo ng English at Math at ginawa muli ang English bilang midyum ng pagtuturo. p. Ang pakay kasi ng WB at kanyang alalay na ADB ay upang makatipid ang Pililpinas sa badyet sa edukasyon. ay nagreresulta sa sobrang lakas paggawa sa ating lipunan. salesman. Ngunit ang papel ng ating mga paaralan bilang mga tagalikha ng mga gradweyt ng mahusay sa kakayahan na kailangan ng negosyo ng mga malalaking korporasyon. therefore. Sa kasalukuyan. such as electronics manufacturing and tourist services. p. italics dinagdag) Ang ibig sabihin ng WBADB ay paano mapapairal ng gobyerno ng Pilipinas ang mahusay na pagtutupad nito sa pagalaga sa interes ng imperyalismo sa harap ng pagtitipid sa edukasyon. Sa ilalim ng Millennium Curriculum. at pinagsama-sama ang mga ito sa isa lamang asignatura na pinamagatang PAGSIKAP. Ang Millennium Curriculum o Curriculum 2002 ng Departement of Education Sa paggawa ng kurikulum para sa mga paaralan ng Pilipinas. Ang mga pagbabago na ito sa kurikulum para sa elementarya at haiskul mula Grade 1 to 10 ay batay sa isang pag-aaral na ginawa ng WB-ADB na pinamagatang “Philippine Education for the 21st Century: The 1998 Philippine Education Sector Study” o (PESS). nanganganib ang kabuhayan ng maraming guro na matatanggal dahil ang kanilang mga asignatura ay di na kailangan. requiring at least a secondary school education of reasonable quality. the Philippines’ future comparative advantage lies not in unskilled-labor production. Ang sagot – ikulaps ang mga asignatura at tanggalin ang mga guro na di kailangan ng bisnes ng mga TNCs. kailangang gamitin ang Curriculum 2002 upang Compiled by: April M. Kinolaps ang mga asignatura sa limang “core areas” ang English. Ayun din sa PESS: “The daunting medium-term challenge for Philippine education.1) Ipinapairal ng PESS ang teorya ng mga kapitalista na ang edukasyon ng isang bayan ay iaayun sa “comparative advantage” nito sa mga kapitalistang bansa sa harap ng kumpitesyon ng ibang bansa sa Pangatlong Daigdig. na pagtubuan pati ang larangan ng edukasyon ay maghigpit na tinutulan ng mga estudyante at mga guro sa Europa sa pamumuno ng National Union of Students in Europe (ESIB) at ng mga guro sa kanilang organisasyon. and rising labor costs at home reinforced by minimum wage regulations. improve equity and raise quality – and to achieve all of these objectives during a period of limited or zero growth in the public budgetary allocation to education as a whole. Math. sa partikular yung mga nagtuturo ng panlipunang aralin.” (PESS. Filipino. Kaya. pinakamataas sa buong Asya.”(PESS. na nadadagdagan ng mga 750. mula pa noong pagpondo ng WB sa panahon ng martial law sa pagsulat ng mga textbook na tinatangkilik ang pagsisilbi ng mga kabataang Pilipino para sa negosyo ng mga kapitalista (ang programang EDPITAF) hanggang sa kasalukuyan sa pagpapairal ng tinatawag ng DepEd na Millennium Curriculum o ang Curriculum 2002 para sa elementarya at sekondaryang baytang. mekaniko at iba pa.

Marami pang ganitong mga maling ideya na ikinakalat ng mga bayarang teorista ng mga kapitalista sa ating mga paaralan. ang idibidualismo at liberalismo na nakabatay sa pansariling interes. Ang mga ideya at kakayahan na binibigyang-diin sa ating mga paaralan sa loob ng sistemang ito ay lalong pinapaigting ang mala-kolonyal na katangian ng ating lipunan. Pinapaubaya sa mga estudyante sa partikular sa mga freshmen at sophomore ang pagpili kung anong asignatura sa GE ang kanilang pag-aaralan. ang tinatawag na Revised General Education Program (RGEP). Ang dating GE program ng UP na kinakailangang kunin ang mga asignatura na nagpupukaw ng kamalayang nasyonalismo (History I) at nagtatalakay sa iba’t-ibang teoryang panlipunan ay nahubog sa panahon na umigting ang nasyonalismo sa UP lalo na noong First Quarter Storm. Ang hangad namang ipribatize ang UP sa impluwensa ng WT0 at WB ay nakalahad sa mga panukulang batas na House Bill 455 at Senate Bill 2587 na nakahain ngayon sa Kongreso at mahigpit na tinututulan ng mga estudyante at guro ng aking pamantasan. ang malamang kunin ng mga estudyante sa ilalim ng RGEP ay mga asignaturang pagkakakitaan (kagaya ng mga computer course) o di kaya madaling ipasa. Noong nakaraang Oktubre. kung saan ang pinapalaganap ay kultura ng kapitalismo. nabugbog ng mga pulis at militar at naaresto ang mga estudyante at guro ng UP na nag-rali laban sa dalawang panukalang batas na ito sa harap ng Senado.” kung saan nakuha ni Macapagal-Arroyo ang ideya niyang “strong republic. Ang Revised General Education ng Unibersidad ng Pilipinas (RGEP) Gusto kong talakayin sa puntong ito ang pagbabago ng kurikulum sa aking paaralan. Sa ilalim ng RGEP ay di na kinakilangan kunin ng lahat ng mga estudyante sa UP ang mga asignatura tulad ng History 1 (History of the Philippines) at Social ScienceII (Social and Political Thought). ang Unibersidad ng Pilipinas. ang mga teoryang nilalako ng mga asignatura sa economics sa ating mga paaralan tungkol sa supply at demand analysis na nakabatay sa assumption “that all other things held constant” o ang pananaw ng “ceteris paribus. Compiled by: April M. Halimbawa. ang tunay na emansipasyon ng mga kabataan sa mga ideya at ugali na nilalako ng mga dayuhang impersyalista ay di kailan mangyayari. Ang mga semi-skilled na manggagawa ay kailangan sa sektor ng serbisyo at marunong ng Inggles. Ang dating GE na napanalunan ng mga estudyante at guro sa mahabang pakikibaka upang gawing relebante ang edukasyon sa UP ay binuwag na noong nakaraang taon (2003). Ang mga ideyang ito ay pinapalagnap ng mga direktang bayaran ng mga imeperyalista na mga gurong Pilipino. Kailangan palaganapin ang maka-masa at siyentipikong pamamaraan ng pagaaral ng ating kasaysayan at lipunan at itakwil ang mga teorya na nagpapanggap na siyentipiko na kinakalat ng mga kapitalista kagaya ng ideyalistang pananaw na “ceteris paribus” sa economics.” ang mga ideya ng post-modernismo na iniinganyo ang mga tao na asikasuhin na lamang ang kanilang sariling kalayaan at huwag sumali sa anumang organisasyon. dahil ang mga estudyante natin ay produkto ng isang sistema sa hayskul at elementarya (kasama dito ang mga pribadong paaralan). nararapat pukawin muli ang diwa ng nasyonalismo sa ating mga kabataan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” na siyang batayan ng Macroeconomics at Miccroeconomics ng mga neo-classical economists. lalo na sa School of Economics at Political Science Departments ng UP. at iba pa pang teorya. ay isang ideyalistang pamaaraan ng pagaanalisa ng ekonomiya na pabor sa interes ng mga mayayaman. lalo na ng mga TNC. Ang Pangangailangan ng Isang Rebolusyong Kultural Upang tunay na palayain ang kaisipan ng mga Pilipino sa mga maling kamalayan na pinapalaganap ng mga kapitalista.makahubog ng mga manggagawa na semi-skilled at huwag na ng mga unskilled dahil marami na nito ang ibang bansa kagaya ng Tsina. Siyempre.. kagaya ng “relative autonomy of the state. Nararapat labanan din ng mga mulat na kabataan ang mga bahid ng pyudalismo sa ating kultura. Sa kasalukuyang kalagayan ng ating sistemang edukasyon na walang kasarinlan at ginagamit lamang ng pamahalaan upang paunlarin ang interes ng mga nagsasamantalang uri.com . o ng mga guro na walang kamuang-muang na ang tinuturo pala nilang teorya ay ang mga pabor sa mayayaman dahil wala naman silang natutunan sa ating paaralan kundi ang mga teoyrang ito.

Ang rebolusyong kultural ay mabisang kasangkapan upang mapabilis ang tagumpay ng kilusan ng mga mamayang Pilipino upang makamtan ang isang may-kasarinlan at makatarugang lipunan. kung saaan milyun-milyung mga Pilipino ay nawawalan na ng pagaasa sa umiiral na sistema.ang mga pamahiin at iba pang atrasadong ideya na pinapalaganap ng mga relihiyon kung saan ang mga lider nito ay kakampi din ng mga nagsasamantalang uri na nais kontrolin ang masang Pilipino. fora. Nangangaliangang makilahok ang mga kabataang na sinasandatahan ng magpalayang teorya ng dyalektikal at istorikal materyalismo sa mga lugar kung saan naroroon ang batayang masa ng Pililpinas. sa mga pagawaan at kanayunan. na may maka-masa at kritikal na pagiisip.com . Ang katotohanan ng isang ideya ay nalalaman lamang sa praktika. ay napakainam sa paglaganap ng rebolusyong kultural na ito na sasabay sa pakikibaka ng masa upang buwagin ang mala-kolonyal at mala-pyudal na istruktura ng ating lipunan at magtatag ng bagong sistema. malamang mangunguna ito. sa mga teach-in. Hindi lang dahil “find your height” ang labanan.com ISANG PAGSILIP SA MISEDUKASYON http://www. Maaari itong matupad sa mga paaralan sa pamamagitan ng paghawak sa mga dyaryo ng mga progresibong estudyante o pagkuha sa mga liderato sa konseho ng mga estudyante.aspx?g=posts&t=45849 Kung ihahanay lamang ang edukasyon sa mga pinakanangangailangan ng tulong na sektor ng lipunan sa ating bansa. Sa loob naman ng mga kampus. Maaring gawan ang isang rebolusyon kultura kung saan ang mga kabataan ay magiging pangunahin at aktibong lalahok sa loob at labas ng mga paaralan. pero sa kadahilanang ni hindi man lamang nito nakuha ang kailangan nitong atensyon.com/boards/Default. Bulatlat.. mahalagang hikayatin ang mga ibang estudyante na nagiging biktima ng mga maling ideya na sumali sa mga organisasyon na naglalayun makamit ang isang lipunang Pilipino na nakabatay sa adhikain ng nasyonalismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. rali at live-in. Pumili ako ng tatlong pangunahing problema ng edukasyon mula sa dokyumentaryong “MisEdukasyon” na pinapanood sa amin sa klasrum. kung tutuusin ay halos magsisinliit lamang ang mga sector kabilang ang kalusugan. Una Compiled by: April M. Ang rebolusyong kultural na ito ay maaaring maging bagong sigwa ng dekada na ito sa hanay ng mga aktibistang kabataan. Ang kasalukuyang panahon ng ating bansa. kaya kailangan lumabas ang mga estudylante sa kanilang mga klasroom at makisalamuha sa mga organisasyon ng batayang uri.yehey.. simpo.

kung saan hindi lamang sila nagtuturo ng mga siyensya. dahilan sa mababang pagtingin ng mga dayuhan sa mga Pilipino at mataas na pagrespeto ng mga kababayan natin sa kanila kahit pa sabihing edukado ang mga tayo. Ang iba naman ay naghahanap na lamang ng trabaho.dito ay ang impluwensyang kolonyal ng Amerika. Hindi man lamang mapagyaman ang wikang Filipino at ang kulturang dapat sana’y naipapamana sa mga kabataan. Tuloy. Ipinakilala nila ang sistemang institusyonalisasyon sa pagtuturo. Kumapara sa ibang bansa na gobyerno ang mismong nagpapatakbo ng mga eskwela.com . o pagtangkilik sa kaisipang kolonyal at pagpanatili nito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa pamamagitan nito. dahil sa barkong sinakyan nila. at binabansagan namang “jologs” o baduy ang mga tumatangkilik sa gawa dito sa Pinas. Tuloy. o CHED.” Ibig sabihin. mabibigyan ng lehitimo ang Amerikano upang maipakilala ang kanilang pagiging mataas kumpara sa kanilang mga tinuturuan. Nagpahayag ang pamunuan ng Commission on Higher Education. lalo pa’t maraming naniniwala na kapag marunong magsalita ng Ingles ang isang tao. sinasamantala nila ang kahinaan ng mga Pinoy. Halimbawa na lang ay ang pagkuha ng mga mauunlad na bansa ng mga manggagawa mula sa mga Third World na bansa tulad ng Pilipinas para makamura sa pagpapasweldo. kinakailangang gumastos muna siya ng malaking Compiled by: April M. Bukod pa dito. Matatandaan na una nang nagpadala ng mga titser na tinawag na Thomasians. Ang pangalawang suliranin ng edukasyon sa Pilipinas ay ang pagiging komersyalisado ng mga paaralan. Dahilan ito upang mahirapan sa pagpili ng mapapasukan ang mga nais magkaroon ng magandang kaledad ng edukasyon dahil sa pagkakaroon ng mga paaralang ito ng kapangyarihan upang magtaas ng matrikula. isa na siyang edukado at respetado. pero syempre hindi naman maasahang magandang trabaho ang naghihintay para sa kanila. karamihan sa mga paaralan dito sa atin ay pribado. kung nais ng isang estudyante ng magandang edukasyon. ang mga Amerikano upang magturo sa mga Pinoy ng Ingles at iba pang kaalaman tulad ng literatura. Malaking problema ito dahil nagiging laganap ngayon ang tinatawag na Neo-Colonialism. ang iba ay napipilitang pumasok sa mga pampublikong paaralan kung saan kapalit ng maliit na halaga para makapag-aral ay ang mababang kaledad ng edukasyon. tungkol sa walang tigil na pagtaas ng matrikula ng mga pribadong paaralan at sinabi nilang “quality education is expensive. kundi nagpapahintulot ito upang magbigay ng oriyentasyon sa kamalayan sa pagiging Amerikanisado. at sa kalaunan ay magandang kinabukasan. ang mga laman ng mga lektura sa eskwela ay pawang nagpapahiwatig sa kanluraning kaisipan at kultura.

halaga ng pera. Ibig din sabihin nito na ipinagdadamot ng pamahalaan ang kaalaman sa mga mahihirap. Ang huling suliranin na laganap ngayon sa ating bansa ay ang kaisipang elitista. Sa katunayan, ito ang isa sa pangunahing problema ng mga naghahanap ng trabaho. Karamihan kasi sa mga kumpanya ngayon ay tumatanggap lamang ng mga gradweyt ng malalaki at sikat na unibersidad. Kabilang sa mga unibersidad na ito ay ang De La Salle University, University of the Philippines, at Ateneo de Manila University. Kaya naman kung hindi ka nagtapos sa isa sa mga “reputable schools” na nabanggit ay tiyak na mahihirapan ka sa paghahanap ng magandang trabaho. Karugtong na rin ng problemang ito ang pagkakaroon ng maraming aplikante sa limitadong posisyon lamang. Sa kabila ng lahat ng mga suliraning nabanggit, may mga hakbang naman na ginagawa ang gobyerno upang malutas ang mga ito. Tulad na lamang ng argumento hinggil sa paggamit ng wikang Filipino bilang pangunahing midyum sa pagtuturo sa halip na Ingles. Bukod dito, ipinasa rin ang Education Act of 1982, kung saan kinokontrol ang sunod-sunod na pagtaas ng tuition fee upang hindi mabigla ang mga mag-aaral. Meron din tayong Higher Education Modernization Act, kung saan ang mga unibersidad pang-estado ay nagbebenta ng properties upang tulong sa pagpapaganda ng kanilang pasilidad. Nandyan na rin ang nagsulputang parang kabute na mga call centers kung saan ay malaki ang pasweldo sa mga manggagawa at tumatanggap ang mga kumpanya kahit na ano man ang kurso na tinapos at kung saan man nagtapos. Masasabi rin naman pala nating may pakialam nga ang gobyerno. Kung itatanong mo kung bakit parang wala pa ring pagbabago sa kabila ng mga binaggit ko sa itaas, narito ang aking opinyon: Naaalala mo ba nang magkaroon ng mainitang pagtalakay tungkol sa usapin sa kung aling wika ang dapat gamitin sa pagtuturo sa mga paaralan? Hindi ba’t lalo lamang nagkawatak-watak ang mga responsable sa usaping ito? Bakit patuloy na nagkakaroon ng mga kilos protesta tungkol sa pagtaas ng singil sa matrikula? Kasi naman, sakaling hindi magtaas ng singil sa matrikula ang ilang paaralan, bumabawi parin ang mga pribadong paaralan sa mga estudyante sa pamamagitan ng pagpataw ng mataas na presyo sa tinatawag na miscellaneous fees. Kaya’t kahit na mababa na ang tuition fee, mataas parin ang suma total ng babayaran ng isang ordinaryong estudyante ng pribadong paaralan dahil sa
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

iba pang dapat bayaran. Bakit may mga paaralang hindi magamit ang mga pasilidad, lalo na ang mga laboratoryo, at may mataas na bilang ng estudyante sa isang silid-aralan na halos umabot na sa isang daang mag-aaral bawat klasrum at titser? Sana alam ko rin ang sagot sa mga tanong na ito. Sa aking palagay, magiging magandang simula sa sistema ng ating edukasyon ang pagpapalaganap ng kaisipan na magsasabing mahalaga ang wikang Filipino at ang ating kultura. Hindi ko hinihiling na gawing midyum ng pagtuturo ang salitang Filipino, ngunit gawin itong isang mahalagang bahagi ng natututunan sa loob ng eskwela at dapat lamang na pagyamanin pa ito. Magiging malaking tulong din ang pagkakaroon ng mga faculty development programs o mga seminar para sa pagpapalalim ng pwersa ng mga titser upang mas maging makabuluhan ng mainam ang mga itinuturo at paraan ng pagtuturo nila sa kanilang estudyante. Siguro’y sapat muna ang mga ito upang magsimulang bumangon muli ang sistema ng edukasyon sa ating mahal na bansa. Hindi man ito mabilisang paraan, naniniwala naman akong epektibo ito kung maisasagawa ng maayos at tapat.

saan ka man naroon, PILIPINO KA PA RIN.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Sana ay hindi natin malimutan ang kagandahang-asal na likas sa ating pagiging Pilipino.

Ang pagka-MakaDiyos Gumagalang at lubos na nananalig sa iisang Makapangyarihang Diyos - Ang Mapagmahal na Tagapaglikha at Ama nating lahat...

Ang pagka-Makatao Gumagalang at nanalig sa kapwa bilang isang kapatid na may pandama, may lakas at ganda ng loob, may karapatan at hangarin para sa buhay na magana, maayos, mapayapa, at maginhawa.

Ang pagka-Makakalikasan Pinangangalagaan ang kalikasan -- hangin, tubig, lupa, kagubatan, at karagatan -- likas na yaman ng bansang tinubuan...

Ang pagka-Makabansa Minamahal ang sarili nating bayang Pilipinas sa pamamagitan ng pagbibigay-buhay sa limang simulain ng pambansang tradisyong Pilipino: Ang pagsasarili, pakikisama, pagkakaisa, pagkabayani, at pakikipagkapwatao.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon.Simbang Gabi Mula sa Tagalog na Wikipedia.[4] Sa ibang pagkakataon. Misa-de-notse. sapagkat sa pagtilaok ng lalaking manok. magsisibangon na ang mga mag-anak para makinig ng misa sa pinakamalapit na simbahang pamparokya[1]). isinasagawa ring kasama ng Simbang Gabi ang panuluyan. hanapin Ang Simbang Gabi ay isang kinaugaliang pagdaraos ng Santa Misa sa Pilipinas tuwing panahon ng Kapaskuhan.com .[3][1] Compiled by: April M. alay o regalo"). o Misa-de-noche (o "misa ng/sa gabi"). o "misa ng tandang".[2] Isa itong misang idinaraos bawat madaling araw sa loob ng siyam na araw bago sumapit ang araw ng Pasko. o "misa ng mga handog. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. na kadalasang sinasagawa sa mga Romano Katolikong simbahan[1] sa Pilipinas tuwing ikaapat hanggang ikalima ng umaga. nagsisilbi ring pagkakataon ang pagnonobena upang idalangin ang mga kahilingang nakatuon kay Hesukristo.[3] Nagsisilbi rin ang misa bilang isang nobena para sa Birheng Maria. Misa Aginaldo (mula sa Kastilang Misa de Aguinaldo.[2] Nagsisimula ang pagmimisa tuwing ika-16 ng Disyembre hanggang ika-24 ng Disyembre. ang tunay na Misa Aginaldo[1] o Misa-de-galyo. kaugnay ng paniniwalang matutupad ang hinihingi kapag nakumpleto ang siyam na misa sa madaling-araw. Ang misa sa madaling araw na ito isa sa pinakamatagal na at pinakabantog na tradisyong Pilipino. Tinatawag din itong Misa-de-galyo (mula sa Kastilang Misa de Gallo.[3][1] Bukod dito. partikular na sa pinakahuling misa.

Ang mga Pilipino ay gumigising tuwing madaling araw para dumalo Compiled by: April M.[3] Simula sa Pilipinas [baguhin] Sa Pilipinas.Mga nilalaman [itago] • • • • • 1 Kasaysayan o 1. kaya't binansagang itong Simbang gabi ng mga Pilipino. nang magsagawa ang mga pari ng mga pangmadaling araw na misa para sa mga magsasakang nais dumalo ng misa tuwing pasko ngunit hindi maaaring maiwan ang sakahan.[3] Nagsisimula ang pagkalembang ng mga batingaw tuwing ikatatlo ng madaling araw. Hanggang ngayon. na magdaos ng mga misa sa labas ng simbahan upang mapaunlakan ang malaking bilang ng mga mamamayang ibig makinig ng misang panggabi. nang payagan ng Santo Papa ang paring Mehikanong si Diego de Soria[1]. isang prayle mula sa kumbento ng San Agustin Acolman. hinahayaang bukas ang mga pinto ng simbahan para sa mga hindi na makapasok sa puno nang gusali.[1] Kadalasan itong isinasagawa tuwing hatinggabi. Kabilang dito ang mga magbubukid at mga mangingisda. at para na rin makalikom ng biyaya at mabuting ani. Inumpisahan ito sa Mehiko noong 1587.1 Buhat sa Mehiko o 1.2 Simula sa Pilipinas 2 Sa kasalukuyan 3 Tingnan din 4 Sanggunian 5 Kawing panlabas [baguhin] [baguhin] Kasaysayan Buhat sa Mehiko Nagsimula ang kaugaliang ito noong panahong ng kolonyalismong Kastila.[1] Idinaos ito tuwing Adbiyento bilang paghahanda sa pagdating ng araw ng pagsisilang kay Hesus.[4] Sa ibang pook.[1] Kung sa loob nagmimisa ang pari. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mayroon ding mga paring kumakatok sa mga pintuan ng bahay para gisingin ang mga taumbayan para hikayating makilahok sa misang pangmadaling-araw. mayroon namang mga bandang lumilibot sa buong bayan na tumutugtog ng mga tugtuging pamasko. nagumpisa ang tradisyon noong 1669. nagsisipakinig sa Mabuting Balita bago maging abala sa kanilang mga pang-araw-araw na mga tungkulin.[1] Noong unang panahon. naging hudyat na pantawag na pangmisa ang pagpapatunog ng mga batingaw o kampana ng simbahan.com .

sa mga sanga ng puno. at mga inuming salabat.[1] Pinatutugtog din ang mga musikang pamasko. upang matugunan ang mga pangangailangan ng mga mamamayan ng pamayanang may iba't ibang oras ng trabaho. Inilalagay ang Belen bilang pagpapahayag ng paghahanda para sa pagsapit ng araw ng pagsilang ni Kristo. inilalantad din ang Belen na nagpapakitang nasa isang sabsaban ang batang Hesus na kasama sina Santa Maria at San Jose na napapaligiran ng mga pastol at mga hayop ng sakahan.[3] Mahigit sa anim na raang taon na itong isinasagawa sa Pilipinas. sa halip na sa madaling araw. pandesal. tsaa. at sa mga kanto ng mga daanan. mayroon ding nagsasagawa ng mga misa tuwing ikawalo hanggang ikasiyam ng gabi. sa mga pintuan.sa misa upang ipakita ang kanilang malalim na pananampalataya sa Diyos. Ipinagdiriwang din ito ng mga Romano Katolikong Pilipinong naninirahan sa ibang mga bansa. suman sa pasko. na itinitinda sa tapat ng simbahan para sa mga dumalo ng misa. puto bungbong. tulad ng puto bungbong (kulay ube na gawa sa malagkit. at ng tatlong haring mago may dalang mga regalo. bibingka (tinatawag ding putong bibingka). suman sa ibos. tsokolate.[4] Tingnan din • • [baguhin] Pasko sa Pilipinas Awiting Pamasko Compiled by: April M. matutunghayan ang pagsasabit ng mga makukulay na mga ilaw at mga parol sa mga dungawan. idinaraos sa mga lalawigan at kalunsuran ng Pilipinas ang Simbang Gabi. at kape[4]. Sa kabahayan ng mga pamilya.[3][1] Sa kalsada.com . nilalagyan ng niyog at ng asukal na pula). bukod sa pagpapalamuti ng mga makukulay na ilaw at mga parol sa loob at labas ng simbahan.partikular na sa huling araw ng pagnonobena. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Matutunghayan din sa Belen ang tala ng Betlehem na gumabay sa tatlong hari para marating ang kinaroroonan ng Banal na Mag-anak. Kaugnay ng patuloy na pagsasakatuparan ng kaugaliang ito.[4] Sa mga siyudad. keso-de-bola (bilog na keso o bolang keso). kung saan may handang ring bibingka.[1] Ilan sa mga nakasanayan ng mga Pilipino na may kaugnayan sa Simbang Gabi ang pagtitinda ng mga nakaugaliang pagkain. nagkakaroon ng pagsasalong Notse Buena (binabaybay din ayon sa Kastilang Noche Buena o "mabuting gabi") .[3][1] Sa kasalukuyan [baguhin] Sa ngayon. inuming salabat o tsokolate. ang araw ng kapanganakan ni Kristo. bilang paghahanda sa araw ng Pasko.

Mass at Dawn. RCam.1 3.. Katunayan nga.7 Simbang Gabi/Mass at Dawn.com . ↑ 3. sasabihin ng isa na walang pulitikahan.Simbang Gabi 85.01 1. English.6 3.09 1..1 "Simbang gabi".06 1.07 1..2 3.Sanggunian [baguhin] 1.2 4..com ALTERNATIBONG PULITIKA SA PILIPINAS Apr 28. ↑ 4. minsan sa mga bata.org 4. sa kanilang paglalaro. '07 10:27 PM for everyone (kaka ali April 26. 2007) http://correctme. Leo James.11 1.08 1.4 Del Rosario M.00 1. Hubpages. Kaya nato ay gumawa ng pananaliksik at heto ang ating recomendasyon.1 4.0 3.multiply. Kinakailangan na ang “overhaul” o pagbabago.com/journal/item/30/ALTERNATIBONG_PULITIKA_SA_PIL IPINAS Ang nakaugalian o pinaniniwalaan ng lahat (ma-Pilipino man o Bangsamoro) na ang pulitika sa Pilipinas ay isang larangan ng pandaraya.4 3.13 Simbang Gabi." ito ang naging tugon ng isang matandang trisikad driver.M. kapag may nandaraya.02 1.10 1.5 3.12 1. ↑ 1. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles).03 1. 3.04 1.Naku po malala na Ting. ↑ 2. Mass of the Gifts. (1990)..0 4.3 3. Ano ang mga dapat malaman para maisulong ang alternatibong pulitika? Compiled by: April M. Gaano na ba kalala ang tradisyonal na pulitika sa ating bansa? ". SimbanggabiNYC..3 4. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.0 2.05 1.com 2. Filipino Christmas Tradition .

ang mga botante. • • • Narito ang mga makabuluhang tanong na maaaring makapagbigay sa atin ng ideya kung anong uri ng pulitika ang ating isinasagawa: 1. Gubernador. Nararapat ding maging mulat sa mga gawaing pangkultura na nagpapanatili o nagtataguyod ng mga uri ng pulitika. ang saklaw ng kanyang impluwensiya. tulad ng mga Senador. Dapat sa karamihan ng mga botante malaman nila kung papaano sila nabibiktima ng maraming uri ng makaeletistang pulitika: nepotismo. ang goons ng mga naturang pulitiko. Board Member at municipal councilor. Dapat na maunawaan mo na madali para sa mga tradisyunal na pulitikong hikayatin ang ating mga botante na itulak ang kanilang personal na interes at mga ambisyong pampulitika. Sino ang nagpapatakbo ng sistemang pulitikal? 3. at kung papaano nito ginagawang higit na mahirap o madaling makamit ang pagbabagong panlipunan. Alkalde. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.• Kinakailangan nating maunawaan ang halaga ng pagtangkilik sa alternatibong pulitika sa pamamagitan ng paghahambing nito sa tradisyunal na pulitika. pagbibigay pansin sa mga pangangailangan ng mahihirap kung panahon ng halalan lamang. <!--[endif]-->Maaaring makita ang pulitika sa aspetong personal: Ang katauhan ng mga pulitiko. Sino ang mga nasasangkot sa buhay-pulitika ng bansa? Compiled by: April M. sistematikong panunuba at pandaraya at pagkapanalo ng mga pulitko sa halalan sa pamamagitan ng "kahit anong paraan". Dapat maunawaan ang kahulugan ng tunay na pulitika narito ang ilan sa mga aspetong dapat alam ng mga botante at kandidato: <!--[if !supportLists]-->1. Sino ang humahawak ng kapangyarihan at impluwensiya? 2.com .

Sila lamang ang humahawak ng kapangyarihan at sila rin ang maaaring magbahagi nito kung kanino man nila naisin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. mayroong masasabi ang mga tao ukol sa pulitika sa panahon ng halalan lamang. Binibigyan sila ng pansin ng mga pulitiko lalung-lalo na sa panahon ng mga kampanya. Mayroon ding aspetong pangkultura ang pulitika: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyunal na pulitika. maaaring sabihin na nagiging kultura ang nasabing ugnayan.com bang . <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Samantala. Sa ganitong pananaw. sa altenatibong pulitika. goons and gold" o 3G (sapagkat malimit na ginagamit ang mga paraang ito upang makakuha ng mga boto sa panahon ng halalan). Maaaring sabihin. <!--[endif]-->Papaano nakikipag-ugnay ang mga pulitiko sa mga karaniwang tao? <!--[if !supportLists]-->3. ang mga pulitiko't partidong pampulitika lamang ang mga nasasangkot sa buhaypulitika. bilang halimbawa. Compiled by: April M. "bayanihan". Mula sa pananaw ng tradisyunal na pulitika. pluralismo. at kapag natapos na ang halalan nanunumbalik sila sa kanilang nakaugaliang pamumuhay habang naiiwan ang mga pulitiko sa kanilang mga labanan para sa kapangyarihan. <!--[endif]-->Anong uring sistemang pulitika ang namamayani sa buhay-pulitika ng mga tao? <!--[if !supportLists]-->2. pagbibigay-kapangyarihan sa tao.2. naging kaugalian ang mga karaniwang pakikipagugnayan ng mga tao sa isa't isa at maaring umugat ito sa kanilang paraan ng pamumuhay. Maaari ring makita ang pulitika sa aspetong pang-ugnayan: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyonal na pulitika ay tinutukoy nito ang mga sistema't balangkas na pampulitika tulad ng sistema "padrino". "palakasan". narito ang ang mga makabuluhang tanong: <!--[if !supportLists]-->1. Ang mga halimbawa nito ay ang personalismo. atbp. na namayani na sa ating pampulitikang kultura ang "guns. <!--[endif]-->Mayroon pagkakapantay-pantay na umiiral? 3. "utang na loob".

ang mga pampulitikang partido kasama ng mga samahang pantao at mga saligang bahagi ng lipunan ang mga punong-tagapagpakilos ng buhay-pulitika. umaasa ang mga tao sa kanilang "padrino" o "ninong" sa mga panahon ng pangangailangan. 4. Pinagbabahaginan ng mga tao at mga pampulitikang pinuno na kanilang hinalal ang gawain ng pamahalaan.com • Compiled by: April M. Pinalalaganap din ng sistemang dependency ang elitismo. at tinitiyak nila na pinahahalagahan ang mga pangangailangan ng mahihirap at nakakarami ng mga batas at mga pamamalakad. pagbibigaykapangyarihan sa mga tao at pagkakapantay-pantay. at inaasahan naman ng kanilang mga padrino ang kanilang suporta sa kanilang mga gawain at sa panahon ng pangangampanya sa halalan. sapagkat pinananatili ang mga tao na umasa sa iilang humahawak ng kapangyarihan.• Mula sa pananaw ng alternatibong pulitika. Maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan at may pagpapalitan ng mga palagay. Bagon-Fealdan 2009 . hindi pinapatagal ang buhay ng palakasan at ng sistemang dependency. Sinusubok ng alternatibong pulitika ang pagbabahagi ng kapangyarihan sa nakararami sa pamamagitan ng pluralismo. ideolohiya at aprilbfaeldan@yahoo. Itinuturo nito ang sariling sikap at ang pagtayo sa sariling paa. Sapagkat nagbabahaginan ang mga tao sa gawain ng pamahalaan. lumalakas ang kapangyarihan dahil sa sistemang dependency. Sa aspetong pang-ugnayan: • Sa tradisyunal na pulitika. Humahantong ang kaugaliang nabanggit sa itaas sa palakasan. lagi silang handa sa pagbabantay sa mga gawain ng kanilang mga pinuno. Sa pamamagitan nito. Sa sistemang dependency. palakasan. sapagkat "sumasakay" ang mga tao sa kapangyarihan at paghihikayat ng kanilang mga padrino at kanilang inaasahan din na makatanggap sila ng mga kaparis na pakinabang at kalamangan. elitismo at mga hindi pantay na pakikipagugnayan.

Ngunit kapag ginamit ang mga ito sa pagwawalang-bahala sa pangangailangan ng nakararami.prinsipyo. ideolohiya at mga isyu.com . Bilang halimbawa. lalunglalo na sa panahon ng halalan. At sapagkat maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan. Dito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. <!--[endif]-->Utang na Loob-Sa sistemang padrino. Hindi masama o mapanghamak ang nabanggit na mga pangkulturang pagpapahalaga. na marunogn mahiya. ginagamit ng pulitiko ang halaga ng hiya ng Pilipino upang ibagay sa kanyang sariling inaasam. nagiging mga haligi itong nagtataguyod sa tradisyunal na pulitika. Ito ang ilang pagpapahalaga: <!--[if !supportLists]-->1. 5. tinutulungan ng pulitiko ang mga tao sa mga panahon ng pangangailangan upang maramdaman nila ang kanilang mga pagkakautang sa kaniya at maaaring hilingin ng padrino bilang kapalit ang kanilang pagtangkilik sa kanyang mapansariling inaasam. Compiled by: April M. mas malaki ang pagkakataon para sa pagkakapantay-pantay. <!--[if !supportLists]-->3. <!--[if !supportLists]-->2.Makakaramdam ng hiya ang isang taong nagkakautang sa padrino na tanggihan ang kahilingan ng kanyang "ninong". <!--[endif]-->Hiya. sumasapi ang mga pampulitikang partido at nagpapalit ng mga pinuno at partido batay sa kung ano ang matatanggap nila sa larangan ng pulitika sa halip na sa mga prinsipyo. Sa kanyang pangkultural na aspeto: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->May ilang pangkulturang pagpapahalaga tayo bilang sambayanan na maaaring gamitin sa Tradisyonal na Pulitika upang magsilbi sa kapakanan ng iilan. <!--[endif]-->Personalismo-Tinutukoy nito ang pagbibigay ng labis na diin sa kung sino ang humahawak ng aling posisyon sa halip na sa pananagutan at responsibilidad ng posisyon na nabanggit. pero sila hindi marunong mahiya. Sa madaling salita sinasamantala nilang mga pulitiko ang magandang kaugalian ng mga Pilipino.

atbp.com . <!--[if !supportLists]-->2. inilalagay ang pagtuon sa pagkakapantaypantay at pagbabahagi ng kapangyarihan sa ugnayan ng mga tao at ng kanilang mga pinuno. namamayani ang tungkulin ng pamamahala sa mga taong may pinanghahawakang pananagutan at sa mga taong nakikilahok sa pamamaraan ng pamamahala. nakikipagunagnayan ang kandidato kundi sa lahat ng panahon lalo na kong siya ay nalukluk na sa kanyang pwesto. <!--[if !supportLists]-->3. <!--[endif]-->Pananagutan sa mga pinuno ng mga tao-Tinitingnan ng mga pinuno ang kapangyarihan bilang pananagutan at responsibilidad sa mga taong kanilang pinaglilingkuran sa halip na pribilehiyo. Salungat sa sistemang padrino. pulitikang makamaliit. mga <!--[if !supportLists]-->1. kumukunsulta. sa kabilang banda. Sa mga pormal at di-pormal na balangkas. <!--[endif]-->Patuloy na pakikilahok ng mga tao sa pamamahala-Hindi itinatakda ang hangganan ng pakikilahok ng tao sa pulitika sa halalan lamang ngunit lumalawak sa kanilang patuloy na pakikisangkot sa extra-parliamentary at extra-legal na pagsisikap tulad ng lobbying para sa pagpasa ng mga batas na makamahirap. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tinitingnan ng mga tao. ang alternatibong pulitika ay yaong hindi lamang sa panahon ng pangangampaniya. Para madaling maunawaan ang ating pinag-uusapan. Naririnig ang mamayan ang hinaing ng mamayan sa lahat ng panahon..<!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa kabilang nagpapakita ang alternatibong pulitika sumusunod na paniniwala at pagpapahalaga: ng banda. na hindi pabaya ang kanilang mga pinuno sa kanilang mga gawain at pananagutan. binibigyan ang mga tao ng mga pagkakataon at pamamaraan upang magkaroon sila ng kapangyarihan sa mga pagpapalakad ng pamahalaan. Halimbawa nito ang mga kinatawan ng mga saligang sektor sa loob ng lehislatibong sangay ng pamahalaan. Tinatawag ang mga balangkas na ito na mga alternatibong sentro ng kapangyarihan. at people's organizations (POs) sa mga komunidad. Sa nabanggit na sistema. <!--[endif]-->Ang kapangyarihan sa kamay ng lipunang sibil. Ang mamayan naman ay patuloy na sinusuportahan ang kanilang kandidato na nanalo sa pamamagitan ng pagsali sa Compiled by: April M.

kundi man ganap na katontonhan.wordpress. Hindi lamang ang kanilang boto sa araw ng halalan ang binabantayan kundi ang mga batas na dapat palakarin at isakatupan. ang iginigiit noon pa mang 2003 ng Kagawaran ng Edukasyon na wikang Ingles ang gawing pangunahing wikang panturo sa elementarya pa lamang bilang pag-alinsunod sa Compiled by: April M. at handa sila sa lahat ng sandali na ituwid ano mang pagkakamali ng mga kinauukulan.com/2008/10/12/kabisoteng-edukasyon/ ISANG MALAKING kahangalan. handa ang mamayan at hindi sila natatakot na pangalagaan ang kaban ng bayan sa mga gahaman at ganid. 2008 by plumaatpapel http://plumaatpapel.pagpapalakaad sa kalaakaran ng pamahalaan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Correct me if i’m wrong. Kabisoteng Edukasyon October 12.

Dahil wikang Ingles nga ang ginagamit na panturo sa elementarya pa lamang. Bukod dito. isang dayuhang wikang nagsisimula pa lamang nilang pag-aralan. Prudente ang pagtutol niya sa nabanggit na patakaran ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng rehimen ni La Gloria. Prudente. ang tinanggap namin mula sa kanya. at sa mga prinsipyong sikolohikal. Pinipilit ng mga may kaisipang kolonyal na matuto ng pagbasa.” Compiled by: April M. matematika at siyensiya ang mga mag-aaral sa pamamagitan ng Ingles. minimemorya at hindi maipaliwanag ng mga bata ang kanilang aralin. Kinailangan tuloy ipanukala ng diumano’y henyong mga opisyal ng naturang kagawaran ang napakakontrobersiyal na “bridge program” na tandisan nang tinututulan hindi lamang ng mga estudyante kundi maging ng mga guro sa pampublikong mga paaralan. sa punto ni Dr.balintunang patakaran ng rehimen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. napakaliit na porsiyento tuloy ng mga nagsipagtapos sa Grade VI ang pumapasa sa pambansang pagsusulit para matanggap sa mataas na paaralan. kainutilan at katiwalian ng mga opisyal ng gobyerno at ng burukrasya. mga pasilidad. kapos ang badyet para sa edukasyon na niwawaldas pa nga’t kinukurakot ng mga kinauukulan kaya kulang na kulang din sa mga paaralan. Unang-una. Kaugnay nito. nakilalang makabayan. Naalaala tuloy namin ang isang kabanata ng Noli Me Tangere ni Rizal (Mga Suliranin ng Isang Guro). “isa sa pinakamalaking problema nga ang wikang ginagamit sa pagtuturo sa elementarya. Nemesio E. sa siyensiya ng pagtuturo. makatao. progresibong intelektuwal at edukador.” Natural. Prudente. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. isang sulat noong nabubuhay pa si Dr. at may sapat na kakayahang mga guro. ang iginigiit na wikang Ingles agad ang gamiting wikang panturo sa elementarya pa lamang ay “sapilitan at pulitikal.” gayundin ng “kolonyal na mentalidad. binigyang-diin niya. at naging Presidente ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Sa nasabing kabanata. kolehiyo at unibersidad sa bansa na dahil sa Ingles nagsipag-aral. hindi nakabatay sa pananaliksik. ”repleksiyon ng mababang kalidad ng pamumuhay sa bansa ang sistema ng edukasyon. Ganito rin nga ang karaniwang nangyayari ngayon sa mga estudyante sa hayskul.com . mabilis na nakakalimutan ang sinaulong mga leksiyon kaya nagsisipagtapos na kabisote. Ayon sa kanya.” Niliwanag at binigyang-diin ni Dr. sa wikang Kastila tinuturuan ang mga bata gayong hindi pa naman sila nakakaintindi ng wikang iyon. at salat sa kakayahan sa banyagang wikang ito. Dahil hindi nila nauunawaan.

ayon nga sa kanya. binigyang-diin niya. taun-taon. at hindi pa ganap na humuhusay sa banyagang wikang Ingles. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Inihalimbawa ni Dr. Tinututulan tuloy ng progresibong mga edukador doon na ipailalim sa gayong programa sa loob lamang ng tatlong taon ang migrante o dayuhang mga estudyante bago pahintulutang isabak sa iba’t ibang asignatura. lima hanggang pitong taong ipinaiilalim sa mga programa sa pag-aaral ng wika ang mga estudyante bago maabot ang kahusayang pang-akademiko. Sa hayskul na simulan. dapat na magtayo ang Kagawaran ng Edukasyon sa ilang piling lugar sa bansa ng tinatawag na “pilot schools” na wikang Filipino — katulong ang katutubong mga diyalekto — Compiled by: April M.Batay sa mga pagsusuri sa Amerika at Canada. lalo na nga sa siyensiya at matematika. samakatuwid. sa nasabing mga bansa. Hinahamon niya tuloy. bunga nito. mulang Grade I hanggang Grade VI. “Isang malaking kabobohan. sabi niya.” Sa naturang antas. dapat ding ituro bilang isang asignatura (subject) ang Ingles tulad din ng wikang Filipino. ng mga oplsyal ng edukasyon. ayon pa rin sa kanya. noon pa man. sabi niya. sa Filipino dapat ituro ang siyensiya at matematika na maaaring salitan ng katutubong diyalekto sa mga rehiyong diTagalog.com . Hindi ito nangangahulugang kakaligtaan na ang Ingles. sarisari ang nagiging problema ng dayuhang mga estudyante — pangwika man o pangkultura. Kaya. kaya nga dapat na isa itong asignatura sa lahat ng antas ng pag-aaral mulang elementarya hanggang kolehiyo. ang mga opisyal ng gobyerno at mga edukador na may kolonyal na mentalidad na magbago ng mga patakaran at paninindigan at huwag igiit na Ingles ang gamiting wikang panturo agad sa elementarya. lumikha pa sila ng mga “calculator” at “computer” na nasa sarili nilang wika bagaman ginagamit din sa kolehiyo ang nasa wikang Ingles.” binigyang-diin niya. laging nangunguna sa Silangan at Timogsilangang Asya sa mga pagsusulit ang kanilang mga estudyante at nangungulelat ang mga tinuruan agad sa Ingles gaya ng ating mga estudyante. Dahil tatlong taon nga lamang. Ayon sa kanya. ang paggamit sa Ingles bilang wikang panturo (medium of instruction). Katunayan. Prudente ang sistema edukasyonal ng Japan. sa nabanggit na mga grado. dapat na wikang Filipino ang gamitin kaagapay ang katutubong diyalekto bagaman. “na gamitin ang Ingles na wikang panturo agad sa mga mag-aaral sa elementarya na tinuturuan pa lamang ng Ingles bilang ikalawang wika o ikatlong wika sa mga rehiyong di-Tagalog. China at Korea na sariling wika ang ginagamit na panturo sa lahat ng asignatura — kabilang ang matematika at siyensiya — at.

pinaaasa lamang kung eleksiyon at.ang gagamiting panturo sa mga mag-aaral sa elementarya.” Ayon tuloy sa kanya. De La Salle at Unibersidad ng Santo Tomas. maliwanag na bangkarote ang kasalukuyang edukasyon — sapagkat kinopya nang pira-piraso mula sa edukasyong Amerikano – kaya. English Out: Are We That Nutty?) kapag niyakap natin ang sariling wika at pinabayaan ang Ingles. Habang nasa kani-kanilang sariling wika ang edukasyon ng halos lahat ng bansa sa mundo — Kastila sa Amerika Latina. “ang problema’y nasa sistema at balangkas: elitista. hindi naman nito matugunan ang pambansang mga pangangailangan at problema para pasukin ang daan ng kaunlaran tungo sa kinakailangang industriyalisasyon. Ruso sa Rusya. Pinaglalaruan lamang nila ang mga maralita at iliterado. Pranses sa Pransiya. pagkatapos. “Kung susumahin. sa kabilang banda. “sa ilalim ng kasalukuyang sistema — at pababa nang pababa pa nga ang kalidad ng edukasyon — halos wala nang pag-asa ang masang makaahon sa kinalulublubang burak. hindi pa napabilang sa unang 40 ang pangunahing mga pamantasan sa bansa tulad ng Unibersidad ng Pilipinas. lalo na’t sa nabanggit na dalawang araling akademiko.com . Aleman sa Alemanya.” Binigyang-diin pa niya na sa dispalinghadong mga patakaran ng gobyerno. Bahasa Indonesia sa Indonesia. NipponGo sa Japan. at marami pang halimbawang mababanggit — bukod tangi ngang nasa banyagang wikang Ingles ang sistema ng edukasyon sa ating bansa. kolonyal. nananatiling nagdaralita. Nang suriin ang uri ng mga kolehiyo at unibersidad sa Asya. Batay sa kanyang pagsusuri. kalilimutan na.” ayon kay Dr. tinitiyak niyang magiging mahusay ang resulta nito sa kabuuan. maka-kapitalista. Ateneo University. Higit na masama. Ano nga ba ang narating ng edukasyon sa bansang ito sa pamamagitan ng wikang Ingles? Lumilitaw ngang pababa nang pababa ang kalidad ng edukasyon sa Pilipinas.” Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” ayon noon sa isang Max Soliven sa isang kolum niya sa Manila Times (Pilipino In. Fookien at Mandarin sa Tsina. Nagkaroon tuloy ng nakasusukang pakahulugan ang mga elitista’t may kolonyal na kaisipan na “hindi edukado” at “bobo” ang sinumang hindi marunong o mahina sa Ingles at “nasisiraan na ng ulo. habang namamayagpag sa kayamanan at glorya ang mayayaman. Prudente. “hindi na katakatakang talagang ayaw nilang paunlarin ang kalidad ng pamumuhay ng masang sambayanan kabilang na ang pagkakaloob ng de kalidad na edukasyon. maka-pribadong mga paaralan.

Katunayan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ni Alfonso Yuchengco ang MIT (Mapua Institute of Technology). batay sa obserbasyon noon ni Dr.com . “ang lahat ng makabayan. magsasaka’t mangingisda o nabibilang sa hukbo ng mga walang-wala). ni Emilio Sy ang CEU (Centro Escolar University). Dahil sa ganitong kalakaran. sabi nga. “lubhang napapanahong sama-samang kumilos. Prudente. walang karapatang mag-aral doon ang anak ng isang Juanang Basa at Pedrong Tigas (ibig sabihin ang mga anak-anak ng karaniwang mga manggagawa. kundi maging sa iba pang larangan. Sapagkat balintuna’t makadayuhan pa nga ang mga patakaran ng gobyerno hindi lamang sa larangan ng edukasyon. higit sa lahat. puspusan din ang pagsisikap ng ordeng relihiyoso — lalo na mula sa kampo ng Simbahan — sa pagtatayo at pagpapalawak ng kani-kanilang mga paaralang sagad hanggang langit ang matrikula sa lahat ng antas ng edukasyon.” Sa kabuuan.Dahil nga sa makadayuhang mga patakarang pang-edukasyon — bukod sa iba pang larangan — na idinidikdik ng gobyerno. napasok na ng kilalang malalaking negosyante ang larangang ito: kontrolado na ni Lucio Tan ang UE (University of the East). at patuloy na Compiled by: April M. lalo na ang mga SUC (State Universities and Colleges) sa bansa ngayon upang mapasok ng salanggapang na mga kapitalistang nakabalatkayong edukador na matagal nang nagsisipaglaway sa negosyong edukasyon. Maaaring gawing makabuluhang gabay ang nakaraang kasaysayan nito na hitik ng kapabayaan dahil na rin sa mga elitista at may diwang kolonyal na lantarang kumukontrol sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng bansa. lubhang napapanahon na ngang baligtarin naman ang sistema — ang wikang Filipino naman ang gawing wikang panturo sa halos lahat ng asignatura tulad nang ginawa. Bukod sa mga nabanggit.” sabi ni Dr. at ni Henry Sy ang Asia-Pacific College. hindi nga malayong magsara at isapribado sa malapit na hinaharap ang maraming paaralang pinatatakbo ng gobyerno sa kapinsalaan. Mulang kindergarten hanggang kolehiyo. at sa alinmang punto tingnan at suriin. “kinakailangang pagtuunan ng pansin at malalim na suriin ang kasalukuyan at hinaharap pang mga problema ng pambayang edukasyon.” Sa punto niya. Prudente. progresibo at demokratikong mga puwersang nagmamalasakit sa pampublikong edukasyon para sa kapakanan ng masang sambayanan. lumilinaw tuloy ang idinidikta noon pa man ng IMF-World Bank at ng mga instrumento ng imperyalismong Amerikano na isapribado ang mga paaralang pampubliko. ng maralitang mga mamamayang walang kakayahang pag-aralin sa mandurugas na pribadong mga paaralang pag-aari ng mga santo-santito at diyus-diyosan sa lipunan.

1986 Ikaapat na Lektyur: KRISIS NG KULTURANG PlLIPINO Compiled by: April M. mapagpalaya at siyentipiko.com . Sison Serye ng mga Lektyur sa Asian Center.htm Jose Ma. Panahon na ngang buwagin ito at igiit ang isang edukasyong makabayan. University of the Philippines. # (Kolum) Krisis at Rebolusyong Pilipino http://digitalpadepa.com/krp4. ng mauunlad na nga bansang nagmamahal sa sarili nilang wika at kultura. makatao. patuloy lamang ibinubulid ng umiiral na elitista at kolonyal na edukasyon ang bansa sa kumunoy ng kamangmangan at kaatrasaduhan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.ginagawa. Maliwanag.

Kabilang sa mga makinarya ng kultura ang mga institusyon. syensyang pangkalikasan at panlipunan. kaalaman sa batas at moralidad. sining at literatura. ekonomya. anti-syentipiko at anti-mamamayang papel laban sa bagong lumilitaw na mga pwersa ng pambansa. iba't ibang tipo ng organisasyon at tauhan na nakakonsentra o nag-iispesyalisa sa gawaing pangkultura. mula pa noong bago nasulat ang kasaysayan. kostumbre. sa pagkontra ng mga ito sa bagong lumilitaw na mga pwersa sa kultura at pagganap ng mga ito sa kanilang reaksyunaryong papel sa krisis ng kultura at lipunang Pilipino.Ang kultura ay repleksyon ng ekonomya't pulitika. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kaugalian at katulad nito. Magpopokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa sa kultura hindi lamang sa pagsasalamin kundi pati sa reaksyon ng mga ito sa mga realidad at tunguhing pulitiko-ekonomiko. Gayunman. at sa proseso. pulitika. Magpokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa habang ginagampanan nila ang kanilang anti-nasyunal. Sinasaklaw ng kultura ang paraan ng pag-iral at tunguhin ng kaisipan sa pilosopiya. ang kultura ay hindi lamang pang-ideolohiyang repleksyon ng mga kasalukuyang pwersa at kontradiksyon sa ekonomya at pulitika.com . Ang nagsasalungatang mga pwersang ito at ang kanilang mga esensyal na kontradiksyon ay nagkakaroon ng mga pang-ideolohiyang porma at depinidong makinarya sa larangan ng kultura. at nananatili sa kasalukuyang kalagayan hanggat may mga nagdadala at hanggat bahagi ng sikolohiyang panlipunan ng mamamayan. Ito rin ay akumulasyon ng mga ideya. Compiled by: April M. Ang pangunahing pagtutuunan ng diskusyong ito ay ang paglalahad ng krisis ng kulturang Pilipino kaugnay ng krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. Ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa sa ekonomya't pulitika ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa rin sa kultura. syentipiko at pangmasang kultura.

com . Sa bawat antas ng sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas. ang mga pwersang ito ang nagdadala ng nangingibabaw na mga ideya at kumokontrol sa nangingibabaw na makinarya sa kultura. Ang imperyalismong US ang mas nangingibabaw na pwersa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa paggapi sa lumang demokratikong rebolusyon at pagpapataw ng kapangyarihan sa mamamayang Pilipino. teknokrat ng gubyerno at pribadong manedyer na maka-US. Sistematikong nagtreyn ito ng mga Pilipinong upisyal militar sa mga kuta ng US. hindi lamang ginamit ng US ang nakakalamang na kakayahang militar at kahandaan nitong itaguyod ang pangingibabaw ng lokal o Pilipinong burgesyang kumprador kundi ginamit din ang ideolohiyang maka-imperyalistang demokrasyang liberal para akitin dito ang rebolusyonaryong nasyunalismo at progresibong demokrasyang liberal ng lumang demokratikong rebolusyon. Para mapalitaw ang pinakamahuhusay na Pilipinong nakapag-aral sa US. ang mga maka-imperyalistang konsepto at paraan ay nanaig sa pamamagitan ng mga edukador na sinanay ng US at maka-US na mga programa sa pag-aaral at materyales sa pag-aaral. Sa malakolonyal at malapyudal na kultura ng Pilipinas. Itinayo at pinalawak ng US ang pampublikong sistema sa edukasyon at itinatag ang University of the Philippines para maipropaganda ang modernong imperyalismo (ipinahayag sa mga termino ng konserbatibong demokrasyang liberal) at makalikha ng mga manggagawang litereyt at mas maraming katutubong propesyunal at teknisyan kaysa mabibigyang trabaho ng sistemang kolonyal at pyudal. isinagawa ng US ang sistemang pensyonado noong panahon ng kolonyal na paghahari nito. Noong panahong malakolonyal. Ang mga ito ang bumubuo sa pinakabagong mentalidad na kolonyal ng Compiled by: April M.Ang Nangingibabaw na mga Pwersa sa Kultura Ang imperyalismong US at Simbahang Katoliko Romano ang dalawang nangingibabaw na pwersa sa kultura ng Pilipinas. itinayo ng US ang pagkakaloob ng iskolarsyip sa pamumuno ng mga upisyal na ahensya at pribadong pundasyon ng US para magkaroon ng mga bagong akademisyan.

Ang Simbahang Katoliko ay umangkop sa dominasyon ng US pagkasimula nito noong umpisa ng siglo. Ang dyaryo at pelikula-radyo-telebisyon ay naging mga behikulo ng maka-imperyalista at reaksyunaryong propaganda at taga-anunsyo ng mga produkto ng US at tagatimpla ng panlasa ng Pilipinong konsyumer. tagapangasiwa sa negosyo at upisyal militar. ang Simbahan ang malakas na pangideolohiyang tagapagtanggol at tagabasbas ng malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa. kasama ang pinakabulgar at pinakadekadenteng mga ideya. Ang masmidya ang isa pang larangan ng kultura na pinangingibabawan ng imperyalismong US at mga ahente nito sa kultura. Mula noon. Sinalamin sa malapyudal na ekonomya at pulitika ang pangingibabaw ng modernong ideolohiyang imperyalista sa ideolohiyang pyudal.mga nakapag-aral na Pilipino na karamiha'y nagmula sa petiburgesya ng lunsod at bihirang-bihirang nagmula sa masang anakpawis at naging mga mataas na burukrata. publikasyon at katutubong kaugaliang ginawang kristyano o ang tinatawag na katutubong kristyanidad. ritwal. at atubiling tinanggap ang prinsipyong magkahiwalay ang simbahan at estado. panalangin. namantini ng Simbahan ang sa esensya'y ideolohiyang pyudal nito kasama ang nag-uumpisang mangibabaw na ideolohiya ng modernong imperyalismo. Ang pangkulturang impluwensya ng Simbahan ay malaganap sa hanay ng mamamayan sa pamamagitan ng gawaing pangkatekismo. at nakapagbenta ng mga lupain ng prayle para palawakin ang interes ng malaking kumprador sa pagbabangko at bagong kumpanyang pangkomersyo. propesyunal sa pribadong hanapbuhay. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang Simbahan ay may malalaking ahensyang kumprador. Noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. Bilang institusyon. Ang mga pelikula at programa sa TV na gawa sa US at mga programa sa radyong maka-US ang mga pinakaepektibong tagapagdala ng maka-imperyalistang mga konsepto at estilo.com . Compiled by: April M. sermon.

kinakaribal ang pampublikong sistema sa edukasyon sa antas ng primarya at elementarya. Tumutulong ang tradisyunal na mga pasilidad na Katoliko. Ang Anti-nasyunal na Papel Sa paglalatag ng pundasyon ng malakolonyalismo sa pamamagitan ng di pantay na mga kasunduang pang-ekonomya at militar noong ikalawang hati ng dekada '40. At kahit tinutuligsa ng mga ensiklikal ng Papa ang kapitalismo at liberalismo sa isang banda.Hindi na ganoon kaprestihiyoso ang pontipikal na University of Sto. anti-mamamayan at kontrarebolusyonaryo. ang mga eskwelahan. para mapatibay ang ispiritwal na misyon ng Simbahan at kaugaliang pyudal na nangibabaw sa mga uri sa lipunan. ang abstraktong liberal na konsepto ng mga indibidwal na karapatan ay ikinontra ng US at mga Pilipinong kinatawan nito sa kultura sa Compiled by: April M. at sosyalismo at Marxismo sa kabilang banda. ginamit ng US ang cold war para ang anti-imperyalismo ay itumbas sa komunismo bilang panlilito sa salita at pagmumura. Sa tusong paraan. Tomas tulad noong nasa rurok ng sistemang pangedukasyon sa panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. at sa simbahan din ang pinakamarami sa antas ng hayskul at kolehiyo. Sa simbahan ang karamihan sa mga pribadong eskwelahan sa bawat antas. ang totoo. masmidya at modernong mga pasilidad sa mayor na di sektaryong mga pasilidad sa pagpapalaganap ng maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya at pagpapalitaw ng mga lalaki't babaeng may magugulong pagpapahalaga na ideyalismong pyudal at suhetibismong burges. at pinakapanatikong mga ideyang anti-komunista. Pero napaunlad ng simbahan ang sariling masaklaw na sistema sa edukasyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. paraan ng pamamahala ng negosyo.com . Ang "pinakamahuhusay" na eskwelahang Katoliko ay kilalangkilala na mga eskwelahan para sa mga anak ng mga nagsasamantalang uri. ang mga Katolikong unibersidad at kolehiyo ay mabisang tagapagpalaganap ng burges na mga teorya sa ekonomya.

Ang institusyunal na Simbahang Katoliko ay isang epektibong tauhan ng imperyalismong US sa pagbubunsod ng kolonyal na mentalidad at paninira sa anti-imperyalistang kilusan bilang komunistang pakana.konsepto ng pambansang soberanya at sa konsepto ng Pilipinas bilang nagsasariling bansa-estado. Ginampanan nito ang espesyal na papel na kontrahin ang mga sentimyentong panrelihiyon sa antiimperyalistang kilusan tulad ng ginawa nito noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya laban sa anti-kolonyalistang kilusan. ang progresibong mga akdang liberal sa University of the Philippines at ang patakarang "Pilipino Muna" ni Presidente Garcia.com . ang anti-imperyalistang inisyatiba ng mga rebolusyonaryong proletaryo at kanilang pakikipagkaisang prente sa mga progresibong liberal ay kumontra sa mga maka-imperyalista at tagapagtaguyod ng cold war at nakapagtamo ng malalaking tagumpay para sa antiimperyalistang kilusan sa larangan ng pulitika at kultura. maingay na sinalungat ng Simbahan ang sunud-sunod na rebolusyonaryong kilusang anti-imperyalista. Mawawalan sila ng pagkakataon sa sistemang pangkultura at pang-edukasyon. Gayunman. kung Hindi man maihanay sa kinatatakutang klasipikasyong "subersibo". Para sa mga makabayang Pilipino. ang makabayang krusada ni Recto. ang mga Heswitang Amerikano at kanilang mga disipulong Pilipino ay tumampok sa pagsupil sa anti-imperyalista at anti-kolonyalistang mga ideya at pagpapatibay ng Batas Anti-Subersyon. ang pagpapalaganap ng akdang liberal na pambansang pamana na tulad ng Noli at Fili. Ginagampanan ng US ang pinakamabigat na papel sa pagsalungat sa pambansang soberanya at kasarinlan ng mamamayang Pilipino. lumitaw ang bagong demokratikong kultura na may malakas na anti-imperyalistang Compiled by: April M. noong dekada '60. Sa kabila ng patuloy na agresyong pangkultura ng US sa pamamagitan ng foundations na Amerikano. Bilang mga intelektwal na kumando ng Simbahan. Noong dekada '50. ang manindigan para sa pambansang soberanya at kasarinlan ay naharap sa pagwawalambahala o pangungutya ng mga intelektwal na maka-US. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

at nahikayat ng halimbawa ng papalaking bilang ng mga intelektwal na Amerikano na tumatanggi sa realidad at pangideolohiyang pagpapalagay ng imperyalismong US. Ang mga nakapag-aral ay nagalit sa gerang agresyon ng US sa Byetnam. sumiklab at yumabong ang bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. Ang malaking bilang ng nakapag-aral ay nag-umpisang magtanong. Pero ang mapapasukang trabaho ay Hindi kailanman makabuluhang dinagdagan ng mga dayuhang monopolyo sa papabagsak nang ekonomya. Ang mga teksbuk ay naging mga Compiled by: April M. Ang pagpapataw ng pasistang diktadura noong 1972 ang desperadong pagtugon ng US at mga lokal na reaksyunaryo sa tumitinding kilusang anti-imperyalista. Nangunguna ang Marxismo-Leninismo sa malaking kilusang intelektwal at pangkultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tulad ng lahat ng iba pang rebolusyonaryong pwersa.nilalaman. Napukaw sila ng krisis ng naghaharing sistema at nabigyan ng inspirasyon ng lumalaking kilusang masa. pumuna at tumanggi sa mga imperyalistang katangian ng kultura at edukasyong Amerikano.com . ang mga pwersa ng rebolusyong pangkultura ay patuloy na dumami sa kilusang lihim sa kalunsuran at sa sonang gerilya. Dapat banggitin laluna ang Sigwa ng Unang Kwarto ng 1970. Isinagawa rin ng rehimeng pasista ang patakarang idinikta ng US na gumawa ng mas maraming teksbuk na popondohan ng pautang ng World Bank. upisyal na komunikasyon at para sa mataas na antas ng literatura. Malaki din ang pagpapahalaga sa rebolusyonaryong tradisyon at mga tagumpay ng bayan sa pambansang pamanang pangkultura. Isinagawa ng pasistang diktadura ang rekomendasyong idinikta ng US sa PCSPE (Presidential Committee to Study Philippine Education) na ayusin daw ang pang-edukasyong sistema ng Pilipinas sa diumano'y layuning magkaroon ng mga gradweyt na may higit na kasanayang teknikal para sa mga dayuhang kumpanyang multinasyunal. Lalong ipinagmalaki ng mga Pilipinong intelektwal ang kanilang sariling pambansang lenggwahe at ginamit ito sa pagsuway sa matagal nang pangingibabaw ng Ingles sa mga klasrum. Noong 1970-72.

Itinaguyod o pinalampas ng mga lider ng Simbahang Katoliko ang gawain ng pasistang diktadura ng pangkating US-Marcos dahil ipinakita nito ang sarili bilang pwersang anti-komunista. Pero sa halos buong dekada '70 at pagkaraan nito. At pinagkaitan ng sapat na sweldo ang mga titser. parami nang parami ang progresibong mga lider na panrelihiyon at taongsimbahan na pumanig sa mamamayan sa pagtatanggol ng kanilang mga karapatang pantao sa harap ng napakatinding kabangisan at pang-aabuso ng mga pasistang sinulsulan ng US. ang pagdami ng mga progrcsibong relihiyoso na may makabayang paninindigan.com . Ang malalaking bitak sa nangingibabaw na pwersang pangkultura ay tiyak na lalawak at sasamantalahin ng mga pwersa ng bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. sa loob ng Simbahang Katoliko. at paglabag sa pambansang soberanya at panteritoryong integridad sa pamamagitan ng mga base militar ng US. Compiled by: April M.behikulo ng maka-imperyalista at pasistang propaganda na pandagdag sa pang-araw-araw na propagandang inilalabas ng kontroladong masmidya. gayundin. gayundin. ang mga estudyante ay nahirapan sa mas mataas na gastos para mabuhay at makapag-aral. gayundin sa pagtatanggol ng kanilang mga pambansang karapatan sa harap ng imperyalistang pandarambong sa pamamagitan ng multinasyunal na kumpanya at bangko. Manipestasyon ng krisis sa sistemang pangkultura na makaimperyalista at reaksyunaryo ang pagtalikod ng mga nakapagaral sa anti-nasyunal na pangkulturang kontrol at impluwensya ng imperyalismong US. Naubusan ng pondong gubyerno ang edukasyong publiko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang Anti-syentipikong Papel Madaling makapagpahanga ang mga syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng US at mapaniwala na makakatulong ang US sa syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng Pilipinas.

ang kawalan ng kakayahan ng pambansang ekonomya na mabigyan ng trabaho ang mga taong kailangang ieksport sa mababang presyo sa kabila ng malaking gastos sa edukasyon na kailangang balikatin ng lipunang Pilipino. Umunti rin ang pangangailangan ng US at iba pang bayan sa mga propesyunal sa kalusugan. at gustong mapanatiling agraryo ang ating bayan at maghangad ng Hindi hihigit sa ilang empresang ginagamitan ng maraming lakaspaggawa. Ito'y isang penomenon na Compiled by: April M. Ang pangkalahatang pagkabulok ng sistema sa edukasyon na naging kapansin-pansin noong dekada '80 ay makakapagpaunti ng mga inhinyero at teknolodyist kahit para sa pangingibang bayan. ang iba pa'y sumama sa rebolusyonaryong kilusan. Gayunman.com . sobra-sobra ang gumagradweyt na inhinyero at teknolodyist kung ikukumpara sa mapapasukang trabaho sa ekonomyang pre-industriyal. Samantalang gustong bolahin ng ilang tao ang sarili na ang pageeksport ng mga propesyunal at manggagawang may kasanayan ay manipestasyon ng maunlad na kalagayan ng Pilipinas. kung isasaalang-alang natin na sinasalungat ng US ang pambansang industriyalisasyon ng Pilipinas.Gayunman. May isa ring penomenon na nakakaligtaan. Ang sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas ay sadyang walang anumang programa sa pagtataguyod ng mga pag-aaral sa saligang syensyang panlipunan. At nangingibang bayan ang mga walang makitang trabaho sa sariling bayan. sa katunaya'y manipestasyon ito ng di pag-unlad at krisis -. Kaya nagtatrabaho sila bilang mga tagabenta ng mga kumpanyang multinasyunal. inhinyero't teknolodyist at manggagawang may kasanayan. Hindi maasahan ang US na maging balon ng syentipiko't teknolohikal na pagsulong para sa bayan habang nananatiling malakolonyal at malapyudal ang katangian nito. Samantalang pinili ng ilang propesyunal na maghanap ng mga trabaho sa ibang bayan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang sobrang inhinyero at teknolodyist ay resulta ng mabilis na lumalawak na sistemang pang-edukasyon noong dekada '50 at '60 at mabagal na paglawak ng sistemang pang-edukasyon na bumuntot sa pagdami ng bata at kabataang pwede nang magaaral sa halos buong dekada '70.

Pwedeng tanggihan ng ilan ang suhetibismong burges ng ideolohiyang imperyalista at metapisikang midyebal ng pinakamarami sa simbahan at mahahawan ang kanilang daan sa rebolusyonaryong teorya at praktikang proletaryo. Nananawagan sila para sa naaangkop na edukasyon at radikal na transpormasyon ng lipunan.com .nagpapakita ng grabeng krisis sa sistema. Sa mga panahong di gaanong kritikal. parami nang paraming estudyante at gradweyt ng kolehiyo ang sumasama sa rebolusyonaryong kilusan. edukasyon. Ang buong petiburgesya ng lunsod ay bumabaling sa panig ng masang anakpawis sa iisang pakikibaka sa pang-aapi at pagsasamantala. Ang pilosopiya. ekonomiks at mga kurso sa bisnes ay mga larangan ng lantaran at pinahabang pagteteorya at pagpopropaganda ng mga ahente ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko sa kultura at edukasyon. Sa katunayan. Pero sa panahong mas kritikal. Nasa mga larangang ito ang higit na nakakaraming mayorya ng mga estudyante at gradweyt sa kolehiyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Compiled by: April M. maintindihan at matanggap ang pangkalahatang programa ng bagong demokratikong rebolusyon. batas. maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya. at naaakit sila sa syentipikong teorya at praktikal na pakikibaka ng mga rebolusyonaryong proletaryo at malawak na pambansa-demokratikong kilusan. at gayundin. mapanlito. Ang kapansin-pansing pagbaling ng mga estudyance at gradweyt sa kolehiyo sa pambansa-demokratikong kilusan ay manipestasyon ng krisis sa kultura at lipunang Pilipino. ginugulo sila ng mga saligang problema ng lipunan na di maipaliwanag ng kanilang pormal na edukasyon. Natutuhan naman ng iba pa na panatilihin ang syentipiko at kapakipakinabang sa kanilang pormal na edukasyon at kahit sa kanilang paniniwalang panrelihiyon. sining at literatura. syensyang panlipunan. sila ang mga tagapagdala ng ganap na di Syentipiko.

Ang intelihensya ang mapagrereklutahan ng pinakamahusay na personel sa kultura ng naghaharing uri. Pero ang higit na nakakaraming mayorya ng intelihensya ay hindi makakaangat sa lipunan mula sa antas ng swelduhan tungo sa pagiging naghaharing uri. Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. mabasbasan.com . gawing lehitimo at mapaganda ang sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. Sa pinakamataas na antas ng sistemang pangkultura. Sa lantaran at tusong mga paraan. nananaig ang mga naghaharing uri bilang mga tagagawa ng patakaran. Hangad nitong mapahina at mapaamo ang mga inaapi at pinagsasamantalahanag mamamayan sa paraang mental. Ang kulturang ito'y nagsisilbi para mabigyang katwiran. emosyonal at moral at ipatanggap sa kanila ang kanilang kalagayan. Naglalabas pa itong lalo ng bulgar at nakakaabang kalagayan sa kultura na nakakagulo sa sariling makauring interes at makauring pakikibaka ng masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka. hindi lamang pinagpipilitan ng malakolonyal at malapyudal na kultura ang mga pribilehiyo ng mga malaking kumprador at panginoong maylupa kundi pinagkakaitan din ng pagkakataong makapag-aral ang milyunmilyong bata at nililimitahan sa antas ng Ikaapat na Grado ang karamihan ng batang mag-aaral. Sa panahon ng krisis. may-ari at tagakontrol ng pangunahing institusyong pangkultura. isang antas na di makakapaggarantya ng literasi. sistemang pang-edukasyon. ang intelihensya ay may tendensyang umugnay sa masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka at lalo pang pumuna at tumuligsa" sa sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. pandama at moralidad ng mamamayan.Ang Anti-Mamamayang Papel Nalikha ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko ang malakolonyal at malapyudal na kultura na naaangkop sa malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa bilang mga naghaharing uri. masmidya at lahat ng iba pang pangunahing paraan ng pag-impluwensya sa pag-iisip.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang bagong demokratikong kulturang ito ay nagsisilbi sa mamamayan at lumalaban sa anti-mamamayang kultura ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. Sa paghahangad na makuha ang kapangyarihang pampulitika.ang bagong demokratikong kultura na pupukaw at magbubuklod sa saligang alyansa ng uring manggagawa at uring magsasaka bilang pangunahing pwersa.com .ay kinatawan ng kanilang partido na may teorya at praktikal na programa na hindi lamang sumasaklaw sa mga layunin sa ekonomya at pulitika kundi pati sa layunin sa kultura -. ang pinakaabanteng pwersa sa produksyon at pulitika -. at kakabig sa panggitnang saray ng lipunan sa isang pambansang nagkakaisang prente.ang uring manggagawa -. Umaabot sa larangan ng kultura ang tunggalian ng mga uri.Pero ang krisis sa sistemang pang-ekonomya ay nagiging krisis sa sistemang pampulitika. Ang panlipunang pagkaligalig at kawalan ng kakayahan ng mga naghaharing uri na makapanaig sa dating paraan ay nagiging dahilan ng pinakamatinding pangekonomya at pampulitikang paglalabanan sa hanay ng naghaharing uri at sa pagitan ng mga naghahari at pinaghahariang uri.

estetikong Filipino at kaakuhan. Nilikha ang CCP sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 30 na may layong itampok at panatilihin ang mga Filipinong sining at kultura. Taglay nito ang pinakamataas na pamantayan ng kahusayan at may mga serbisyong tumutugon sa Filipino at sa daigdig. sinikap na nitong isabuhay ang logo nitong sumasagisag sa “katotohanan.Sentrong Pangkultura ng Pilipinas [Cultural Center of the Philippines/CCP] ang pangunahing institusyon para sa kultura at sining sa bansa. Nasa ilalim ng Opisina ng Pangulo ang CCP. Mula nang itatag ang nasabing institusyon. Kabilang dito ang apat na residenteng kompanya sa sayaw: Ballet Philippines. Pormal itong binuksan noong 8 Setyembre 1969. at kabutihan” ang tatlo “K” na gumagagad wari sa Katipunan nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto. Ang mga residenteng kompanya naman sa Compiled by: April M. Itinataguyod din nito ang pagtatatag ng mga sentrong panrehiyon sa pakikipagtulungan sa mga samahang lokal. alinsunod sa isinasaad ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 80. Philippine Ballet Theater. Kasaysayan Pinasinayaan ang CCP noong 1969 at nagsilbing tahanan ng mga sining sa Filipinas. at Ramon Obusan Folkloric Group. Nililinang at itinataguyod ng CCP ang artistikong kahusayan. at positibong halagahang pangkultura tungo sa makataong lipunang pandaigdig. Samantala. Itinatanghal ng CCP ang mga tagumpay sa sining ng Filipino. at saklaw ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining. Bayanihan Philippine Folkloric Group. at inililibot ang mga residenteng artista at iba pang alagad ng sining mula sa mga rehiyon sa pamamagitan ng CCP Outreach Program. at tumutulong na mailapit ang sining sa lahat ng sektor ng lipunan. ang Tanghalang Pilipino ang residenteng kompanya sa teatro. hinihikayat ang paglikha ng orihinal na obrang inspirado ng tema at tradisyong Filipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kagandahan. Ilang kompanya na kumakatawan sa iba't ibang sining ang nasa loob ng CCP.com .

na matatagpuan sa CCP . simposiya. timpalak. antolohiya. Ipinatutupad iyon sa pagbubunsod ng mga palihan at seminar. at pambansang kaakuhan.musika ay kinabibilangan ng Philippine Philharmonic Orchestra. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at gawad.com . Cultural Center of the Philippines Brochure. Sanggunian  Opisyal na website ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas. gayundin ang panitikan at sining biswal. at naglilinang ng pangkulturang halagahan. 2007  Moms. Philippine Madrigal Singers. panlipunang pananagutan. at Music Competitions for Young Artists Foundation (NAMCYA). Itinataguyod ng CCP ang pagpapalago ng mga konseho ng sining sa buong bansa sa pamamagitan Cultural Exchange Program (Palitang Pangkultura na Programa). Saklaw ng CCP ang pelikula at sining brodkast. Nakikipag-ugnayan din ang CCP sa mga internasyonal na samahan upang makita ng mga Filipino ang rikit at lawak ng mga kultura sa buong daigdig. nagtatampok ng estetikong Filipino. at hinihikayat ang paglago ng mga bagong artista sa naturang larang sa pamamagitan ng mga palihan. Layon ng CCP na maging tahanan ng mga sining na nakatuon sa madla. seminar. UST Symphony Orchestra. Isang Mahusay na Palabas ng QTV 11 Compiled by: April M. na nagtataglay ng artitikong kahusayan. eksibit.

  Compiled by: April M. malaya at tunay na ilaw ng  kanilang mga pamilya.  ipinapakita rin ng Moms na ang mga ina ay matalino. para sa  modernong ina. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Sa pamamagitan ng mga celebrity guests. Ang mga hosts ng programa ay sina Lani  Mercado. tinatalakay ng palabas ang mga topics na  gaya ng sex education para sa mga bata. Bukod sa pagiging mapag­alaga. Hanggang ngayon ay women empowerment at pagbibigay pa rin ng  makabuluhang impormasyon ang pakay ng Moms bilang isang programa. at  iba pang mga problema na kinakaharap ng mga ina sa pagpapalaki sa kanilang  mga anak. Sherilyn Reyes and Manilyn Reynes.  Iba't ibang mga topics ang pokus ng programa pero ang audience nila ay mga ilaw  at haligi ng tahanan. Naging guest co­hosts naman sina  Christine 'Tin Tin' Bersola at Gladys Reyes.com . kung paanong ang modern parenting. Ang titulo naman ng palabas ay "Moms" dahil sinasalamin ng  mga hosts ng programa ang makabagong ina.Matagal na ring itinatanghal ang palabas na Moms sa QTV 11 mula nang  pamahalaan ng GMA 7 ang istasyon.

 samantalang ang  mga babae naman ay tinatakpan ang buong katawan pwera mukha. lahat ng babae at lalake ay  kinakailangang manamit ng karapat­dapat sa publiko. ang sahal ang bagong bandanang nababagay kahit san man. Ngayon. Madalas makikita ang mga kababaihang suot ito na parang bandana kapag  pumupunta ng mga concert o gigs. ang mga lalake  ay tinatakpan ang kanilang katawan mula tiyan hanggang tuhod. gumagamit na ang mga pinoy ng Sahal kahit  saan. PangPorma Na Rin! Ayon sa Koran. mapa­Muslim man o hindi. Dahil dito. ang banal na aklat ng mga muslim.  Compiled by: April M. Sa mga lalaki naman. Kaya’t pinapakita mo man ang iyong  pananampalataya sa pagiging muslim o di kaya’y gustong pumorma sa tag­ginaw  man o tag­init. nilalagay sa kanilang  mga leeg na parang “scarf” ang dating. kamay at paa.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Isa sa mga tradisyunal na telang ginagamit ng mga kababaihang muslim na  pantakip ng ulo ay ang Sahal.Sahal ng mga Muslim.

 dalaga man o may asawa ang  naengganyong magsuot nito dahil sa presyo.  Ano nga ba ang panghatak ng jelly shoes at tinatangkilik ito uli?  Mura at nakakatuwa ang mga makukulay na disenyo nito kaya’t tamang­tama para  sa mga bata.  bagay ito sa mga kaswal na kasuotan o yung mga pang­araw­araw na bihis.  Gawa ang jelly shoes sa mga jelly rubber na isang uri ng gomang PVC. Ngayon ay muli itong makikita  sa mga pangunahing malls at maging sa mga bangketa.com .  Compiled by: April M. pagiging kumportableng suotin at  fashionable na disenyo. Ngunit marami na ring mga babae. Mala­jelly  ang halos kita nitong materyales at unang lumabas matapos ang World War II ng  magkaroon ng kakulangan sa balat sa Europa.  Kadalasang flat ang mga jelly shoes ngunit may ibang modelong may makapal  ngunit mababang takong.Ang Pagbabalik ng mga Jelly Shoes 1980s noong unang sumikat ang mga Jelly shoes. Tulad ng mga sandals at flip flops na uso rin ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 Hindi ito nakaligtas sa Pinoy entrepreneur na si  Dondi Onate habang namamasyal sa Europe. Mas mabigat at malaman ito kaysa sa ordinaryong pan pizza. Marami ring  flavors ito na pagpipilian kayat tiyak na hindi magsasawa ang mga tatangkilik dito. Hindi lamang ice cream ang pambato ng bagong tindahan na ito kundi pati  iba’t­ibang klase ng mga pizza. Bukod sa madaling hawakan at kainin ay sulit na sulit ang isang pizza sa Amazing  Cones. tiyak na dadayuhin ninyo ang Amazing  Cones. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Isa itong  makabagong paraan na pumatok sa maraming Europeo dahil na rin sa madali itong  kainin kahit pa nga naglalakad ka. Ito ang nag­motiba sa kanyang  buksan ang unang Amazing Cones sa Pilipinas. Sa Italya nagmula ang mga unang pizza na isine­serve sa cone.com .Pizza – Nasa Cones Na! Para sa mga taong on­the­go palagi.  Compiled by: April M.

 Isang Youtuber naman ang  Compiled by: April M." Unang nasilayan ang boses ni Charice sa singiing contest ng ABS­CBN na "Little  Big Sta" na kung saan nakamit niya ang Third Place.com . Pinakita ni Charice ang kanyang angking galing nang kanyang  kinanta sa harap ng mga nagpapalakpakang Amerikano ang awiting "And I Am  Telling You I´m Not Going" at "I Will Always Love You. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. naabot ni  Charice Pempengco ang pangarap ng karamihan sa Pilipinong mang­aawit ­ ang  mag­perform sa international audience.  Charice Pempengco. Ang Batang DIva Dahil sa kahusayan sa pagkanta.Abangan din ang ibang mga pagkain bukod sa pizza na ihahanda sa loob ng mga  ispesyal na cones ng Amazing Cones. kakaibang swerte at sa YouTube.  Disyembre nang nakaraang taon nang lumabas si Charice Pempengco sa  programang Ellen.

 nakita naman ng isang broadcasting System sa Seoul. Samantala.  Marami ulit ang napabilib ni Charice sa kanyang boses kaya't nilagay ng mga  nakapanood ang episode na ito sa YouTube Ang programang ito ang nakita ni  Ellen DeGeneres at siyang nagtulak sa Amerikanang host/komedyante na gawing  panauhin si Charice sa kanyang programa. sikat na rin siya sa kanyang sariling bansang Pilipinas. hindi lang sa ibang bansa sikat sa  Charice Pempengco.  Compiled by: April M. regular na ring nakikita si Charice sa mga lokal na programa at  iniimbitahan na rin siya ng mga lokal na mang­aawit tulad ni Martin Nievera para  maging panauhin sa kanyang concert. isang recording company na naka­base sa  Sweden.nakakita sa pagkanta ni Charice sa nasabing patimpalak at siyang inupload ang  pagkanta ni Charice sa YouTube.com . South Korea ang  pag­kanta ni Charice ng "And I Am Telling You I´m Not Going" sa YouTube rin  kaya't inimbitahan nito si Charice sa sikat na programa sa Korea na Star King.  Nakita naman ng Ten Songs Production. ang YouTube video na ito at siyang inimbitahan si Charice upang  pumunta sa Sweden upang magrecord ng album. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Dahil dito. Ngayon.

Ang Queso ay binubuo ni Tuts Calinawan(bass). naimbitahan rin sila tumugtog sa 2000 Pusan  Rock Festival sa Korea at nanalo bilang representative ng Pilipinas para sa “World  Battle of the Bands (WBOB)” sa Hong Kong. ay ngayo’y isa sa mga hinahangaan at inaabangan. Sa gitna ng pagtugtog ng Queso  sa Luzon. Visayas at Mindanao. CJ  Olaguera (percussions) at Ian Tayao (vocals).  nanatili pa ring matunog ang pangalan ng Queso hindi lang sa sarili nilang bansa.com . Mula nang nilabas ang unang self­titled album na “Cheese” sa ilalim ng Warner  Music Philippines noong 1998. Bboy Garcia (turntables). Naging parte rin ng Queso si RT de  Ano (turntables) Paolo Rosal (drums) sa Queso at nananataling mabuting kaibigan  Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hindi man sila nanalo sa WBOB. Binubuo ng pitong myembro. nasundan ito ng “Pilipinas” album nang 2001 at  ang independent album na “Queso” noong 2006. ang  Queso ay napagdaan na ang bawat pagsubok ng paggawa ng musikang hindi man  matanggap ng masa nung una.  pati na rin sa buong mundo. ang Queso ang pinakasikat  at pinakamaingay na bandang Pinoy ngayon.Queso: Ang Bagong Henerasyon ng Pinoy Rak en’ Rol Nabuo noong 1994 at nakilala sa pangalang “Cheese”. Robert Dela Cruz (drums). 8 Toleran (guitars). Enzo  Ruidera(guitars).

 wag magalala  dahil kasalukuyang gumagawa ng bagong musika ang grupo at mananatili sa  eksena ng musikang lokal at internasyonal. ang tawag sa fans ng banda. mananatiling isang inspirasyon  ang Queso sa paggawa ng kakaibang Pinoy na tunog na pwedeng ipagmalaki sa  buong mundo. Mabibili ang mga CDs. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tamang  Compiled by: April M.  Para sa “mga daga”.com . Sa mga nagaabang na susunod na album ng Queso. lingo­lingo pa rin tumutugtog ang Queso sa iba’t ibang bar sa Manila at  probinsiya.  Musika ng Sugarfree – Tamang Timpla Ang bandang Sugarfree ay maihahalintulad sa musika nila – simple pero may  ibubuga. Sa ngayon. t­shirts at ang “Buhay Queso” DVD sa mga  record stores at sa banda mismo.ng banda. Sabay sa ritmong masarap pakinggan ay ang malalim na liriko.

 ang trio ng  Sugarfree ay walong taon ng aktibo sa industriya ng musika at nakagawa ng  tatlong tagumpay na album.  Vigan. Jal Taguibao at Kaka Quisumbing. Nagkamit na rin sila ng iba’t­ibang karangalan mula  sa NU Rock Awards at Awit Awards.timpla talaga. Unang nakilala ang Sugarfree sa mga awiting Telepono at Mariposa mula sa debut  album nilang “Sa Wakas”ngunit higit silang natandaan sa mga awiting “Hari ng  Sablay” at “Makita Kang Muli” na ginamit sa teleseryeng “Panday.com . Isang World Heritage City Compiled by: April M.  Sa kabila ng kabi­kabilang prediksyon na hindi na panahon ng mga banda sa  Pilipinas ay nagawa ng Sugarfree na patuloy na mamayagpag. Noong nakaraang  taon lamang ay itinanghal ng banda ang una nilang major concert kung saan  panauhin nila ang tanyag na Manila Symphony Orchestra.” Kinabibilangan nina Ebe Dancel. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

  Tara na sa Pugad Baboy Compiled by: April M. ang Vigan ay matatagpuan sa Ilocos  Sur. ay nanirahan din sa Vigan. ang pang­anim na presidente ng  Pilipinas.Mapa­Pilipino o banyaga. Klasipikado bilang isang World Heritage City. sa mga taon na ang Pilipinas ay nasa ilalim pa ng  bansang Espanya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang Vigan ay may populasyon na 45. kahit sinong tumapak sa Vigan City ay namamangha. Ang mga cobblestoned na kalsada at mga calesa na nakapalibot sa plaza ay  pandagdag sa ganda ng kakaibang lugar na ito. bukod sa iba't ibang  mga museum na hitik na hitik sa kasaysayan ng nakaraan. Ayon sa isang 2000 census. Maaari ding mag­tour sa palibot ng  Vigan upang makita ang mga lumang bahay at mga simbahan.com . Si Elpidio Quirino.193 na mga kabahayan.143 people sa  9. Ang pagtapak sa Vigan City ay maihahambing  sa isang pag­atras sa panahon. Karamihan ng bumibisita dito ay namamangha sa matandang arkitektura nito  at old­world na ambiance ng lugar.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. patuloy ang pagtawa at pagkilala  ng mga Pinoy sa mga sarili. Sigmund Freud.  Habang patuloy si Medina sa paggawa ng Pugad Baboy ay asahan ang  katatawanang may kabuluhan na mas masarap basahin dahil inilalarawan nito ang  mga Pilipino sa kasalukuyang panahon. nag mala­Undertaker. Wolverine at iba pa. Sa dalawang dekada ng Pugad Baboy. Naging deep  penetration agent ito.  Konsepto ito ng arkitektong si Pol Medina Jr.Ito ang komik strip na sumasalamin sa eksenang politikal at kultura ng mga  Pilipino.  Sa kasikatan ng seryeng ito ay ginawa rin itong programa sa telebisyon at  nagkaroon ng mga damit at laruang hango sa mga karakter dito. Nagsimulang ilathala ang Pugad Baboy noong 1988 sa pahayagang Inquirer.  Ito rin ang sinasabing higit na nagkakarakterisa sa may­akdang si Medina.com . Iba’t­ibang pamilya ang nakatira dito ngunit ang  pinakapopular na karakter ay hindi tao kundi ang asong si Polgas.  Compiled by: April M. Sa mahigit dalawampung kumpilasyon ng seryeng Pugad Baboy ay nasaksihan ng  mga mambabasa ang maraming karakter na ginampanan ni Polgas. tungkol sa isang komunidad na  tinitirhan ng mga matatabang tao.

" Ang tradisyon na Bayanihan ay sinusundan ng isang maliit na pyesta na  pinamumunuan ng pamilyang tinulungan ng mga tao.  Lumikha rin si Joselito E.com .  Nilarawan ng National Artist na si Carlos "Botong" Francisco ang tradisyong ito.Ang Bayanihan Ang ibig sabihin ng Bayanihan ay ang sama­samang pagkakaisa sa ilalim ng isang  layunin. Galing ang salitang ito sa isang tradisyon ng mga Pilipino na kung saan  sama­samang tutulong ang mga tao upang buhatin ang buong bahay ng isang  pamilya at tulungan ito lumipat papunta sa isang lugar.  Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ito ay ginagawa ng pamilya  bilang pasasalamat. Barcelona ng larawan na pinapakita ang Bayanihan na  nakagawian na ng mga Pilipino. Ito ay nagagawa sa pamamagitan ng paglagay ng mga "bamboo poles" sa ilalim ng  bahay kubo upang makagawa ng matatag na balangkas upang madaling mabuhat  ang buong bahay. Ang mga kalalakihan naman ay naka­pwesto sa magkabilang  dulo ng mga "bamboo poles.

 Kasama  sa mga patimpalak na ginawad sa kanya sa kanyang mahabang karera bilang  ballerina at artist ang Order of International Friendship (na ginawad ni Russian  President Vladimir Putin noong 2001). Ten Outstanding Young Persons of the  World (1997).Lisa Macuja: Pinay na Ballerina. Siya rin ang kauna­unahang Pilipina na ballerina na nag­uwi ng laureate prize at  Compiled by: April M. at ang Special Prize for Artistry by the House of Diaghilev (1992).com . Mahusay na Artist Napakalaki na ng naging kontribusyon ni Lisa Macuja­Elizalde sa mundo ng arte  at kultura dito sa Pilipinas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dating nabansagang "Ballerina of the People". kilala si Lisa Macuja­Elizalde  bilang isang tanyag na Prima Ballerina dito sa Pilipinas at sa ibang bansa.

Dahil na rin sa pagmamahal niya sa pagsayaw at sa kanyang bansa. Naging scholar siya ng USSR  Ministry of Culture at nakapasok ng Vaganova Choreographic Institute (na ngayon  ay tinatawag nang Academy of Russian Ballet) sa Saint Petersburg noong 1982.com . at  doon ay nahasa siya sa pagsayaw at natuto mula sa dating former Kirov ballerina  na si Tatiana A. naging aktibo  si Lisa Macuja­Elizalde sa mga lokal na pang­kulturang mga proyeko. Mula dito'y  sunod­sunod na ang mga naging tagumpay niya. Matapos niyang magtapos bilang pinakamagaling sa kanyang klase ay naging  kauna­unahan siyang foreigner na naimbitahan upang sumali sa Kirov Ballet ­  isang kilala at batikan na 260­taong gulang na institusyon ng sayaw. Noong 1992 ay nakilahok siya sa 1992 International Diaghilev  Ballet Competition na ginanap sa Moscow.  Father Suarez Magpapatayo ng Mega-Shrine Compiled by: April M. Kahanga­hanga ang naging karera ni Lisa dahil na din sa mga tanyag na guro at  paaralan ng sayaw kung saan siya ay nag­aral. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. siya ang tumatayong Artistic Director ng Ballet Manila. Siya rin ang  kasalukuyang Vice Chairperson ng Philippine UNESCO National Commission. Udalenkova.nakakuha ng silver medal mula sa 1987 Asia­Pacific Ballet Competition na  ginanap sa Tokyo. Russia ­ kung saan siya ay nanalo ng  fifth place. Sa  kasalukuyan.

 Bukod sa estatwa ay nasa plano rin ang pagkakaroon ng mga kapilya. ang probinsyang kinalakhan niya.  Una ng naitatag dito ang puting stage kung saan nagmisa si Father Suarez noong  2006. kolumbaryo. At kahit na nakabase siya sa Canada ay hindi ito naging hadlang  upang maalala ni Father Suarez ang mga kababayan.  Compiled by: April M.  Plano ng popular na pari na magpatayo ng isang marangyang shrine alay sa  Birheng Maria sa Montemaria sa Batangas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Ang multi­milyong shrine na ito ay pinuntahan na ng daan­daang mga deboto lalo  pa at aprubado ng Simbahang Katoliko ang panggagamot ni Father Suarez. retreat at lodging houses at ang kawangis ng Tahanan  ng Birheng Maria.com .Marami ang namamangha sa biyayang makapagpagaling ng Pilipinong pari na si  Fernando Suarez.  rosary garden. Noong Enero 2007 naman isang mataas na estatwa ng Birheng Maria ang  inilagak .  Tinatayang matatapos ang proyekto sa limang hektaryang lupain na ito sa loob ng  limang taon.

 nagbibigkas  ng mga sumpa at gumagamit ng manika para gantihan o bigyan ng masamang  tadhana o sakit ang isang tao. lalo na sa mga probinsya.  Magisa man gumawa ang mga mangkukulam ng kanilang “voodoo”. Sa panahon ngayon. ang mangkukulam ay gumagawa ng mga potion.  lahat ng gawin ng mangkukulam sa manikang ito ay mangyayari rin sa taong iyon.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang pagiging mangkukulam daw ay  pinapasa ng mga magulang at mga naunang henerasyon.  Minsan nga’y ito pa ang nagiging dahilan ng kanilang pagkamatay. maraming nababalitang mga  mangkukulam ang nagpapabayad para gumawa ng sumpa. samantalang ang “mangkukulam”  naman ay ang katumbas ng mga witch sa ibang bansa at ang “mambabarang” ay  warlocks.  Kapag nabiktima ng mangkukulam ang isang tao sa pamamagitan ng manika.Tunay nga ba ang Kulam at Mangkukulam? Ang “Kulam” ay ang Pinoy Black magic.  maraming tao. ang humihingi ng tulong sa mga  mangkukulam para makaganti sa isang tao. Dahil dito. Kapag malapit na daw  Compiled by: April M. kadalasan  daw ay nabibilang sila sa isang kulto. Gumagana nga ba ang mga sumpa ng mangkukulam? Gaya ng mga witch.

 napakadaming pangyayari at  kuwentong nagkalat tungkol sa mga hindi maipaliwanag na nangyayari sa isang  taong pinagdududahang kinukulam. mabuti nang maging mabait ka sa kapwa para walang magtangkang  magpakulam sa ‘yo. naniniwala ka man sa kulam o  hindi. maraming mga tao ang umaasa sa  Compiled by: April M. Ito ay pinaniniwalaan ng  marami na nakakabuti sa ating pangkalahatang kalusugan.  Sa panahon ng mental o pisikal na istres.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.mamatay ang isang mangkukulam ay pinapasa nito ang kanyang kapangyarihan sa  anak o kamag­anak. Dahil dito. Madami man nagsasabing hindi totoo ang kulam.  Meditasyon: Kapangyarihan ng Katawan at Pag-iisip Ang meditasyon ay kakaibang antas ng pag­iisip kung saan ang isang tao ay  matindi ang konsentrasyon sa isang bagay o layunin.

  Maraming pag­aaral ang nagpapakita ng mabuting epekto ng meditasyon sa  kalusugan ng isang indibidwal. Sa  pamamagitan ng meditasyon.com . Naghahatid din ito ng mabuting pakiramdam.meditasyon para maibalik sa mabuti ang kanilang kondisyon. maaring maabot ang “state of balance” ng isip at  katawan. at hindi lamang ito sa pisikal na aspeto. ginagamit din ang meditasyon para makarekober sa  depresyon at lungkot. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa patuloy na praktis sa meditasyon. maramng  nagsasabing pati ang ispiritwal na aspeto ng kanilang buhay ay gumanda. Bukod sa  pagtanggal ng istres. Ang Animismo Compiled by: April M. Kasama  dito ang positibong tingin sa lahat ng aspeto ng buhay at ang pagiging handa at  matibay sa mga pagsubok na haharapin. mga ideya sa  paglikha at masayang disposisyon. Pinaniniwalaan na  mayroong matinding koneksyon ang kaisipan ng tao sa kanyang katawan.

  Dahil dito. bagay. Madalas na makikita ang paniniwala sa animismo sa mga  kulturang "hunter­gatherer. ang tao ay bahagi ng kalikasan at hindi mas mataas.  Ngayon. superyor o  hiwalay dito. gulay at tao  ay may kaluluwa.  Sa animismo. Indonesia. Laos. halaman at iba pang puwersa ng kalikasan kaya't mahalaga na ang  lahat ng ito ay ituring ng may respeto at pag­galang. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Ang animismo ay ang paniniwala sa pagkakaroon ng lahat ng bagay ng kaluluwa.  Compiled by: April M. Hapon. Bangladesh. masasabing ang animismo ay matatagpuan sa karamihan sa relihiyon sa  buong mundo.  Ang paniniwala sa animismo ay paniniwala na ang mga hayop." Karaniwan ay itinuturing ang tao bilang kapantay ng  mga hayop. Canada at Pilipinas. ang ilan sa mga naniniwala sa animismo ay matatagpuan sa mga bansang  Congo. Zambia.com .

  Compiled by: April M. Naniniwala si Ramos na ang  mga damit ng Pilipino ay kailangang ipinagmamalaki ang kasaysayan at kultura. Pinoy Dressing: Weaving Culture into Fashion. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang ilan sa mga sinulat nya sa kolum na iyon ay siyang pinagsama­sama sa "coffee  table book" na eto na siyang dumedetalye kung paano nahugis ng kasaysayan ang  paraan ng pananamit.com .Ang Kultura ng Pilipino ay Makikita sa Suot Nito Ang konseptong ito ay makikita at masusing ipinaliwanag ni Barge Ramos ­ isang  fashion designer na kilala sa kanyang gawang mga Barong Tagalog ­ sa kanyang  libro. Ayon kay Ramos. Ang dahilan nito ay  upang malaman ng mga Kastila kung may tinatagong armas o sandata ang mga  Pilipino noon na siyang madaling makita dahil sa nipis ng tela ng Barong Tagalog. paniniwala at tradisyon ng mga Pilipino. posibleng sumunod sa makabago at pinaka­uso na kasuotan  ngunit maging Pinoy na Pinoy pa rin ang dating nito. Ang halimbawa ni Ramos ay ang Barong Tagalog na siyang pinilit na pinapasuot  sa mga Pilipinong ilustrado noong panahon ng mga Kastila.  Sinulat niya ang paniniwala niyang ito sa isang kolum sa pahayagang Malaya mula  1990­1995.

binigyang diin na hindi kahinaan. aniya. ang ideyang ito upang ipaliwanag ang mga mga pagbabagong nagaganap ("scientific revolutions") sa larangan ng siyensya. Pangsampu tayo sa buong daigdig na may pinakamaraming wika. chairman ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) sa 2007 Nakem conference na isinagawa sa Mariano Marcos State University noong Mayo 23. na umani ng maanghang na reaksyon ni Gibbs Cadiz. sa aking palagay. Ang ikalawang dahilan ay maaaring ma-misinterpret ng iba nating kababayan. At pangatlo. Una. Nolasco -.ang Bikol na ayon kay Irvin Sto.ang pinakamalinaw na policy statement ng gobyerno. ang bagong bisyon at misyon ng KWF ay nagbibigaysigla sa mga kagaya ko na nais ding payabungin at pagyamanin ang sarili naming wika -. salig sa pagkilala ng ating pagka multilinggwal at multikultural. at sinasalita sa malaking bahagi ng Camarines Sur at Albay. ukol sa paglinang ng ating mga wika -. ng bansa ang mahigit nitong 170ng wika. sana naman ay hindi. Nolasco. kundi lakas. 2007. Catanduanes at Sorsogon at Burias Island ng Masbate. It made my day.5 milyong neytiv ispiker (1990 sensus) . dahil kinilala rin sa wakas ng pamahalaang nasyunal ang pagiging multilinggwal at multikultural ng mga Pilipino. Tomas "ay may 2. isang Amerikanong intelektwal. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Compiled by: April M. Sa talumpati ni Dr.com ." Isa sa mga natutunan ko nang bumalik ako sa paaralan noong 2004 ay ang konsepto ng "paradigm shift." Inimbento ni Thomas Kuhn. ika nga. Pero natutuwa akong nangyayari ang pagbabagong ito sa pananaw ng Komisyon sa pangunguna ng isang Bikolano.. gaya ng walang kwentang away sa pagitan ng ilang tinatawag na A-list Pinoy bloggers.. bahagi ng Camarines Norte.LABIS ang kasiyahan ko matapos basahin ang keynote address ni Ricardo Ma. na tulad ni Gibbs ay tubong-Sorsogon.

si Kristian Cordero nagsumpay: "An koleksyon na ini sarong dakulang dugang sa nagtatambo tang literatura na haloy bago nakabutas sa imahe kan mga tawong lipod na ngonyan luhayluhay nang namamansayan. namamatian kadungan kan naglalawig na terasa kan literaturang Bikol. pagdakol kan mga parasurat asin pagdugang man kan saindang produksyon. nagsasadula at nakikipagtalakayan sa wikang Bikol. o sa mas eksaktong pormulasyon. An sabi ngani kaiyan ni Frank Peñones: "Sa panahon na ini 'dai na maninigo an metapora kan mga taong lipod sa mga parasurat na Bikolano huli ta igwa nang pag-uswag. kabilang na ang tumutula.sa katotohanan o sa karaniwang pagkakaalam -. isang erehe lang ang makapagsasabing.com . ang Ingles. although in good faith. at malawakang binago nito ang pananaw ng tao ukol sa uniberso. "There is nothing more powerful than an idea whose time has come." Naniniwala akong tama at napapanahon ang landas na tinatahak ng mga erehe sa KWF. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo." Bilang tugon sa layunin ng Komisyon.'" Sa saiyang rebyu kan libro ni Peñones.ay eksklusibong nakatuon sa wikang pambansa. Subalit naglaon. nagkukwento." Pero ayon sa Pranses na si Victor Hugo. "Gusto naming isipin na lipas na ang panahon na ang mga gawain ng komisyon -. anupat si Pope John Paul II mismo ay nagsabi noong 1992 na tama pala si Galileo at nagkamali ang simbahan. nuong unang panahon. anupat napilitan ang sikat na astronomong si Galileo na talikuran ang kanyang unang paninindigan na umiikot ang daigdig sa araw. Ito rin ang landas na tinatahak ng mga Bikolanong manunulat. napatunayang mali si Ptolemy at tama si Copernicus. Sa mga puristang makikitid ang utak. sa kapabayaan ng mahigit na 170ng wika ng ating bansa at nang walang makatotohanang pagsasaalangalang sa isa pang opisyal na wika ng bansa. Isang paradigm shift ang binuong modelo ni Copernicus. umaawit. kilala ito bilang ang geocentric model ni Ptolemy. Maituturing din na isang paradigm shift ang bagong bisyon at misyon ng KWF sa pangunguna ni Nolasco. naniniwala ang mga tao na ang daigdig ang sentro ng uniberso. na naniniwalang tapos na ang panahon ng mga tawong lipod sa literaturang Bikolnon. pinagtibay kahapon sa planning workshop ng pamahalaang panlungsod ng Naga ang pagbuo ng isang Compiled by: April M. ang Philippine English.Halimbawa. kasuwato ng heliocentric model ni Copernicus. Kahit ang Simbahang Katoliko ay nanghawakan dito hanggang sa Middle Ages.

sa tulong ng isang modernong BicolEnglish dictionary.com . ito ang mangunguna sa pag-stardardize ng Bicol-Naga. Natutukoy ang mga kaugaliang Pilipino 2. Hindi ba mas mainam na makita ang bawat Pilipino na mahusay sa tatlong wikang kailangan para sa matatag na kinabukasan ng bansa -ang wikang kinamulatan. 1 I. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Naipaliliwanag kung bakit ang mga nabanggit na katangian at kaugalian ng Pilipino ay nakatutulong sa ating pag-unlad Compiled by: April M. ang wikang Filipino at ang Ingles -.lokal na institute bago matapos ang taon.upang ang Buwan ng Wika bawat Agosto ay maging pagdiriwang ng kanyang kakayahang harapin ang matinding hamon ng bukas? TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. MGA LAYUNIN 1.

pagbibigay ng pabor o espesyal na pagtatrato . Aralin 1 : Ang Katangian at Kaugaliang Pilipino na Nakatutulong sa Pag-unlad Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay B.com .pagtanggap ng lagay Kunin ang kanilang reaksiyon tungkol sa mga kaugaliang ito • 2. Kagamitan : Radio casette at tape III. Panlinang na Gawain 1.lakas ng loob o katapangan . Panimulang Gawain 1.hiya . Balik-Aral • Ipaalaala sa mag-aaral ang ilang kaugaliang Pilipino na napagaralan tulad ng: .3. PAKSA A. Nakapagmamalaki sa iba bilang isang Pilipino 5.pakikisama . Paglalahad • Buksan ang Basahin Natin Ito sa pahina 2-6. Naipakikita ang sariling pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. Pagganyak • • • • • Iparinig ang isang awitin Talakayin ang tungkol sa mensahe ng awit Ipatukoy ang mga katangian at ugali na nabanggit sa awit Ipahambing sa talaan na ginagawa bilang karagdagang gawain noong huling sesyon Ipapili sa talaan ang kanais-nais at hindi kanais-nais B. Nasusunod ang mga paraan sa paggawa ng isang mabuting desisyon 4.pagtanaw ng utang na loob . Compiled by: April M. PAMAMARAAN A. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Pasagutan ang Magbalik-Aral Tayo sa pahina 6. Ihambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 30. 3. Pagtatalakayan • • • • • Pabuksan ang Modyul sa pahina 4 at 5 at ipabasa ng may damdamin ng magkapareha ang dayalogo. Pumili pa ng isa na makakasama upang gumanap na announcer sa radio. Buksan ang pahina 13 ng Modyul. Ipaalaala ang mga panuntunan sa pakikinig at panonood. Ipasagot din ang Subukan natin Ito na nasa pahina 13.com Compiled by: April M. Bigyang panahon na bigyan ng pagpapatunay ang kanilang sagot. Hayaang magkaroon ng talakayan ang bawat grupo. pahina 9 upang maunawaan ang mga katangian. Ipahambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 28. (Tingnan ang tanong sa pahina 6 at 7). kalihim at tagaulat. 4. kaugalian ng Pilipino.• • • • Ipabasa ang diyalogo at talakayin ang pinag-usapan ng Nanay at si Dane. 5. Paglalapat • • • • Upang matukoy ang katangian o kaugaliang ipinakikita sa bawat bilang. Bilang isang Pilipino pagsalaysayin sila ng reaksiyon nila tungkol sa katangian at kaugaliang ito. Matapos ang talakayan bigyan ng panahon na magbigay ng ulat ang bawat grupo. Ipasagot sa mag-aaral ang mga tanong na nakasulat sa papel sa pitong grupo na may kanya-kanyang lider. Pasagutan ang mga tanong sa Subukan Natin Ito. Paglalahat • • • Ipakita at talakayin ang mga larawan sa Subukan Natin Ito. Pagpapahalaga • Buksan ang pahina 12 ng Modyul aprilbfaeldan@yahoo. Bagon-Fealdan 2009 . Pumili ng magkapareha o partner 2. pahina 13.

Nagiging malapit ang pagtuturingan ng mag-aaral kung palaging nagtitipun-tipon. Ipasuri sa kanila ang kahulugan ng awiting ito sa mga Pilipino. _______ 1. Bagon-Fealdan 2009 . _______ 2. Ipinagmamalaki ko na ako ay Pilipino noong manalo si Pacquiao. Kailangang gumastos ng malaki at magkaroon ng marangyang handaan tuwing pista. _______10.com Compiled by: April M. Basahin ang sumusunod na pahayag. Mangutang ka upang makapaghanda tuwing pista. Lagyan ng tama o mali ang patlang. Ang pagmamano ay isang magandang kaugaliang Pilipino. Masayahin tayong mga Pilipino sa kabila ng kahirapan. Ang pagtulong sa mahihirap at sa mga katutubo ay nararapat lamang. Ang pag-aabuloy ay isang kaugaliang dapat ipagpatuloy. Sabihin kung bakit ito ay sagabal. PAGTATAYA Ipasubok ang Moral Grid at ipasagot ang mga tanong dito. MGA LAYUNIN aprilbfaeldan@yahoo.• • • IV. _______ 3. _______ 7. _______ 9. 2 I. _______ 4. TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. Ang pananampalataya sa Diyos ay mahalaga. Maaaring maging masaya kahit kakaunti lamang ang handaan sa pista. Ipaawit ang “Ako Ay Pilipino” ng may damdamin. KARAGDAGANG GAWAIN • • Gumawa ng talaan ng mga Katangiang Pilipino na nagiging sagabal sa ating pag-unlad. V. Talakayin ito sa susunod na sesyon. _______ 5. _______ 8. _______ 6.

1. Natutukoy ang mga katangian at kaugaliang nakasasagabal sa ating pag-unlad kaya nararapat na baguhin 2. Nasasabi ang dahilan at katwiran kung bakit kailangang baguhin ang mga ito 3. Naisasagawa ang pangunguna sa pagtulong at pagpapalaganap ng pagbabagong kinakailangan upang umunlad 4. Naipapamalas ang pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. PAKSA A. Aralin 2 : Mga Kaugalian at Katangiang Pilipino na Mabubuting Baguhin Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay : Pansariling kamalayan, kasanayang magdesisyon B. III. Kagamitan : Comic Strip, Tula : Bahala Na Radio Cassette : Tape-Instrumental Praise Music

PAMAMARAAN A. Panimulang Gawain 1. Balik-Aral • Ipasagot ang sumusunod na mga tanong: 1. Anu-ano ang mga katangian o kaugaliang ipinakikita ng mga Pilipino. 2. Ano ang mga kaugaliang maganda subalit kailangan nang baguhin? 2. Pagganyak Tula : Bahala Na! Bahala na, ang sabi ng karamihan Bahala na, ngayon at kailanman Bahala na palaging kawikaan Ano man ang mangyari, Bahala na • Talakayin ang Tula Anong kaugalian ng Pilipino ang nabanggit sa tula?
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

B.

Ano ang mensahe ng tulang “Bahala Na”? Papaano ito magagawang positibo sa ating buhay?

Panlinang na Gawain 1. Paglalahad • • • • • • 2. Ipabasa ang Kuwento sa pahina 16. Ipaalaala ang panuntunan sa wastong pakikinig. Paharapin sa katabing mag-aaral sa gawing kanan. Talakayin ang tungkol sa kuwento. Pasagutan ang mga tanong na nasa Magbalik-Aral Tayo sa pahina 17. Itanong: Kung kayo si Mang Bert, ano ang dapat na ginawa mo? Pagtibayin ang desisyong ito.

Pagtatalakayan a. Ibigay ang sumusunod na mga kasabihan na nakasulat sa kartolina sa dalawang pangkat. “ Huwag mo nang ipagpabukas ang magagawa mo ngayon. Baka ang bukas ay hindi na dumating at maging huli na ang lahat”.

Pangkat I

Pangkat II

“ Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa”

Itanong: • Anong kaugaliang Pilipino ang nakikita dito. Kailangan bang baguhin ito? Ipaliwanag. • Ipaliwanag ang ibig sabihin ng: b. “Mañana habit” Bahala na ang Diyos

Ipasuri ang mga larawan sa pahina 18 ng Modyul – sa dalawang pangkat

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Ipasagot ang mga sumusunod na tanong: Ano ang nakikita mo sa larawan? Anong kaugalian ang ipinakikita nito? Saan inihahalintulad ang damo sa larawan? Ano ang mga makikita sa ugaling “Ningas Kugon” Ipaulat ang mga sagot

c.

Ipabasa ang komik strip sa pahina 19. • • • Ipasagot ang mga tanong sa pahina 20. Kunin ang mga kuro-kuro ng mag-aaral. Ipasabi kung ito ay mabuting kaugalian. Bigyan ng paliwanang kung bakit?

3.

Paglalahat • • • Ipabasa ang Aralin Natin sa pahina 22 at Basahin Natin pahina 23. Pabayaang ang mag-aaral ang sumulat ng napagaralan nilang katangiang Pilipino na maipagmamalaki. Pagbigayin din ng mga kaugaliang dapat na baguhin upang makatulong sa pag-unlad.

Gamitin ang Tsart sa pagsagot dito: Mga Katangiang Dapat Panatilihin/Palaguin Mga Katangian Dapat Baguhin

4.

Paglalapat
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

Pantay-pantay ang pagtingin at pakikitungo ko sa mga kasamahan. PAGTATAYA Isulat ang P kung ang katangian at kaugalian ay dapat pagyamanin at B kung nararapat baguhin. Iniisip kong kasalanan ng mahihirap kung manatili silang dukha. Pagiging masayahin Compiled by: April M. Hindi ko ito gagawin. Masipag lamang ako sa simula _______ 10. Tutol ako sa “padrino system”. Nahihirapan akong makibagay sa kasamang mahina ang ulo. _______ 1. Hindi ko na ito ipinagpapabukas pa. _______ 6. IV. Himukin ang mag-aaral na magpahayag ng mg katangian na dapat mabago. Pagpapahalaga Lagyan ng tsek () ang patlang kung ang pahayag ay iniisip at ginagawa mo at ekis (x) naman kung hindi. Pagmamahal sa pamilya _______ 2. Masipag at matiisin _______ 3. pinakikinggan ko ang lahat ng panig. Pakiramdam ko mas mabuti akong tao kaysa sa iba. Gaya-gaya _______ 6. _______ 5. _______ 4.• Ipasaloob sa mga mag-aaral ang mga dapat gawin batay sa mga napag-aralang mga kaugaliang nakatutulong at nakasasagabal sa pag-unlad. “Mañana habit” _______ 4. Kahit hindi bagay sa akin basta susunod ako sa uso. _______ 3. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. _______ 8. 5. Nagsisikap ako na tapusin ang gawain. Sinisikap kong unawain ang kahinaan ng iba. _______ 1. “Amor Propio” _______ 5. _______ 7. Kung may di-pagkakaunawaan.com . _______ 9. Ipasulat ang mga natalakay sa kanilang journal. _______ 2.

RAPATAN Tagapangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino 2005-2006. Filipino time V.com MANUNURI NG PELIKULANG PILIPINO MIGUEL Q. Mike ang naging editor. Tayo-tayo o kanya-kanya _______ 10. “Padrino system” _______ 9. manunulat. Communication (Documentary Film) sa Stanford University at Doctorate sa Communication. KARAGDAGANG GAWAIN A. Sa pamamagitan ng Fulbright Grants.rockczar. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo._______ 7. Isagawa ang mga katangian na nais mong pagyamanin/baguhin B.A. Ningas – Kogon _______ 8. at director ng di iilang mga documentary at pangCompiled by: April M. Si Dr. Computing and Technology in Education sa Teacher’s College ng Columbia University (New York).com . Propesor sa Departamento ng Komunikasyon sa De La Salle University. Magsaliksik ng mga kaugalian ng ibang lugar na naiiba sa mga napagaralan sa araling ito www. tinapos niya ang kanyang M.

College of Mass Communication. sa Metro Manila Film Festival mula 1990 hanggang 1993. 1988. Hurado sa Gawad Telebisyon ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas ( CCP ). Ph. Kasapi ng Film Committee. MPP. Nagrebyu ng mga pelikula tuwing Biyernes sa Butch Review. M. Founding President. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kasalukuyang Director ng Center for Educational Multimedia (CREM) sa De La Salle University . 2002-2003. 1987 at 1989.com . National Commission on Culture and the Arts 1989-91. UP Film and Video Festival 1998-hanggang ngayon. GRACE JAVIER ALFONSO Tagapangulo. Nagtapos ng Creative Writing (screenwriting) sa Harvard University noong 1998. Naging host ng Showbiz Lingo sa ABS-CBN tuwing Linggo. CCP Short Film and Video Compiled by: April M. Mannheim. Kolumnista sa The Philippine Star. Communication at PostDoctoral courses in Media Studies.edukasyon na video at programa.D. at The Shahani Perspective. Kinatawan para sa Women’s International Film Festival in Seoul. New School for Social Research. Dating managing editor ng TV Times. MPP. New York. 1987. UP Open University. Chancellor. at konseho. Germany. Nagtapos ng Journalism sa Unibersidad ng Sto. Art History in Humanities. sa Catholic Mass Media Awards 1990-91. Trails to an Answer para sa UNICEF Manila. Tagapangulo. Film School Board of the Philippines. Daily Tribune. 1989-91. Naging media director ng Film Academy of the Philippines. BFA major in Painting. Korea 2003 at International Film Festival. 1989.A. Kasalukuyang miyembro ng Cinema Evaluation Board at host ng Star Talk ng GMA. Kolumnista. Nagkolum sa People’s Journal at Times Journal. tulad ng Sinaunang Habi. University of the Philippines. isang segment ng Cristy per Minute ng ABS-CBN. Nakapaglathala ng mga rebyu at artikulo sa Panorama at Sunday Magazine. Tomas. Parade Magazine at We Forum at kolumnista at editor sa Malaya. Nagsulat ng mga rebyu at panayam sa Philippine Daily Inquirer. Propesor at Founding Chairperson.Manila. Department of Film and Audio-Visual Communication. BUTCH FRANCISCO Tagapangulo.

Nagtapos ng M.S. D sa Comparative Literature sa Indiana University. 1977-78.A.S. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hinirang na hurado ng FAMAS noong 1974. Ginawaran ng Ramon Magsaysay Award noong 1993. Dating Managing Editor ng pahayagang Malaya at Sunday Magazine ng Malaya. 1980-81. Fukuoka International Film Festival. Nagrebyu ng mga pelikula sa Movie Magazine. May akda ng lathalaing nilimbag sa apat na libro sa pelikula at mass media. Hollywood Manila sa PTV4. Dating director ng UP Film Center. 1990-91. Kinatawan din ang Pilipinas sa International Visitor Program ng United States Information Service sa pitong lungsod sa Estados Unidos noong 1991. ASEAN Film Week sa Singapore noong 1994. Kinatawan ang Pilipinas sa International Film Festival of Tashkent sa USSR noong 1988. BIENVENIDOLUMBERA Tagapangulo ng MPP. at dating editor ng Sagisag at Diliman Review. isang programa sa television na naging Channel S. International Film Festival of India sa Calcutta noong Enero 1990. MARIO A.Festival 1991. Kasapi sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) .com . Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) Award. at CCP Centennial Honor for Arts noong 1999. Pamana ni Brocka sa PTV4. at Ph. HERNANDO Tagapangulo ng MPP noong 2001-2002. ng Gawad CCP para sa Sining (cultural research) noong 1991. 1985-86 at 199294. at 1999 Chicago International Festival. 1993). Editor ng Weekend Malaya. sa loob ng pitong taon. Focus on Asia 1996. propesor ng Panitikang Pilipino sa Unibersidad ng Pilipinas. Special lecturer sa film sa Faculty of Arts and Letters sa UST. Catholic Mass Media Awards mula 1976-1980. at Metro Manila Film Festival. Telluride at New York Film Festival sa Amerika noong 1991. Short Film Festival ng Experimental Cinema of the Philippines. Compiled by: April M. Naging co-host ng Stars and Spies (naging S. isang primetime talk show ng IBC 13. Gawad CCP para sa Telebisyon. Editor ng isang aklat ang Lino Brocka: The Artist and His Times (nilimbag ng CCP.). Tele-Vi sa PTV4. Film and Video Festival ng CCP.

at kulturang Pilipino sa mga dyornal na lokal at internasyonal. Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. Unibersidad ng Pilipinas. nakapagpalimbag na siya ng ngayo’y kinikilalang pagaaral sa senakulo. kasuotan at tradisyong Pilipino. D. ang 28 video at monograph tungkol sa Sining na Pilipino. panitikan. Japan (1994-1998). DR. UP. Acting Director ng U. Unibersidad ng Pilipinas. at pati na rin ng maraming artikulo sa dula. Nakapagsulat na rin siya sa ng mga libretto para sa sayaw. sa Film. isa siya sa isandaang manggagawang pangkultura na tumanggap ng CCP Parangal sa Sining at Kultura. NICANOR G. Pambansang Alagad ng Sining sa Panitikan 2006. Noong 1998. Bilang iskolar. komedya at sarsuwela. Surian ng Wikang Pambansa. at The Urian Anthology 1980-1989. UP Alumni Association. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Professor Emeritus sa College of Arts and Letters. Film Institute.Naging exchange professor sa Osaka University of Foreign Studies noong 1985-1988. ang The Urian Anthology 19701979. Nagkamit ng Ph. Adarna at Realizing Rama at ng iskrip para sa mga video documentary tungkol sa mga dula. pelikula. TIONGSON Propesor sa UP Film Institute. Siya at ang kanyang mga akda ay tumanggap ng mga gawad mula sa Manila Critics Circle.Inedit din niya ang dalawang antolohiya ng mga sanaysay ng Manunuri. Nagsilbi siya bilang artistic director at bise presidente ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas (1986-1994) at visiting professor sa Osaka University of Foreign Studies. ROLANDO B. Compiled by: April M. TOLENTINO Associate Professor sa Departamento ng Pelikula at Awdyobiswal na Komunikasyon. at National Research Council of the Philippines. Diliman.P. Siya ang editor ng 10-bolyum na CCP Encyclopedia of Philippine Art at ng Tuklas Sining ng CCP. kasuotan. Siya ay kasaping tagapagtatag at dating pangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino.com . Diliman. Naging Chairman ng Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB). tulad ng Siete Dolores. Dating dekano ng Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon.

Sharon Cuneta at ang Perpetwal na Birhen. Technical Panel on the Humanities.com . siya’y isang patnugot at editorial writer.Literature and Culture sa School of Cinema-Television. National/Transnational: Subject-Formation. University of Southern California sa tulong ng Fulbright Grant. Amerasia Journal. Film Appreciation Journal. 2004-2005. Refiguring Spain. Compiled by: April M. Sumulat ng mga dokumentaryong pangtelebisyon tulad ng Revolucion. Awtor ng Richard Gomez at ang Mito ng Pagkalalaki. Filipiniana Reader. Transnational Asia Pacific. Peryodista at editor. at ibang pang sanaysay ukol sa bida sa pelikula bilang cultural na teksto (Anvil). Social Text. Miyembro. Sumulat ng mga artikulo hinggil sa kultura at pelikula sa iba’t ibang babasahin at aklat tulad ng Screen. MPP. Naging Associate Editor ng Manila Chronicle kung saan siya nagwagi ng Best Editorial noong 1993 sa Journalism Awards ng Manila Rotary Club. Tagapangulo. Journalism sa Faculty of Arts and Letters ng Unibersidad ng Sto. Nagtapos ng A. ang natatanging dokumentaryo ng ABS-CBN para sa sentenaryo ng kalataan ng Pilipinas noong 1998. Diliman Review. Tagapayo ng The Varsitarian. Sa PDI. at Geopolitics of the Vissible: Essays on Philippine Film Cultures (Ateneo de Manila University Press). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ani. Commission on Higher Education. National Commission for Culture & the Arts. Siya ang katulong ng director ng UST Creative Writing Center. opisyal na pahayagan ng mga Tomasino at Special Lecturer. Literary Arts Committee. Media and Cultural Politics in and on the Philippines (Ateneo de Manila University Press). LITO B. Tomas. Ang kanyang mga review at kritisismo ay regular na lumalabas sa Philippine Daily Inquirer (PDI) at Metro Magazine.B. Philippines Studies at Philippine Japan Relations Towards the 21st Century. ZULUETA Pinuno. Asian Cinema. Foreign Relations Journal.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful