Mga Pagdiriwang sa Pilipinas

www.seasite.niu.edu/Tagalog/modules_in_Tagalog/mga_pagdiriwang_s a_pilipinas.htm - 25k Maraming pagdiriwang sa loob ng isang taon. Ang mga pagdiriwang sa Pilipinas ay mga pambansang pagdiriwang, mga pansibikong pagdiriwang at mga pagdiriwang na panrelihiyon.

Mga Pambansang Pagdiriwang
Ang mga okasyong ipinagdiriwang sa buong kapuluan ay yaong napakahalaga sa kasaysayan at lipunan. Nakikiisa ang bawat isa sa mga Pilipino sa pagdaraos ng mga ito kaya't tinatawag itong pambansang pagdiriwang. Karaniwang idinedeklarang pista opisyal o walang pasok sa mga opisina at paaralan ang mga pambasang pagdiriwang.

Bagong Taon
Tuwing unang araw ng Enero ipinagdiriwang ang Bagong Taon. Masayang sinasalubong ito bago maghating-gabi ng Disyembre 31. Masayang sama-samang kumakain at nagkukuwentuhan pa ang mga kasapi ng mag-anak. Nag-sisimba, nagbabatian, at nag-iingay pa sila nang buong sigla sa pagsalubong nito. Ginagawa pa nila itong family reunion. Dito ipinapakita ang pagbubukludbuklod ng pamilya.

Araw ng Rebolusyong

EDSA

Makaysaysayan ang araw na ito. Ipinagdiriwang ito tuwing ika-25 ng Pebrero. Ang araw na ito ang naging hudyat ng pagbalik ng kalayaan ng mga mamamayan
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

mula sa rehimeng diktador. Nagkaisang nagtungo ang libu-libong mga Pilipino sa EDSA noong Pebrero 22-25, 1986. Ito ay sa harap ng Camp Aguinaldo at Camp Crame. Sinuportahan ito ng mga mamamayan. Tinawag itong Rebolusyong EDSA o EDSA Revolution. Tinatawag din itong People's Power Revolution o Rebolusyong Lakas-Sambayanan at Rebolusyon ng Pebrero.

Araw ng Kagitingan
Ang krus sa tuktok ng Bundok Samat sa Bataan ang nagpapagunita hinggil sa mga matatapang na sundalong Pilipino na lumaban sa mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Dambana ng Kagitingan ang tawag sa bantayog na ito. Ginugunita ng bansa ang Araw ng Kagitingan tuwing sasapit ang Abril 9. Ipinakita rin dito ang pakakaisa laban sa mga dayuhan.

Araw ng Mangagawa
Ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 ang Araw ng Manggagawa. Pinahahalagahan ang mga manggagawa dahil sa kanilang mga paglilingkod sa lipunan. Sila ang tumutulong sa atin sa pagtugon sa ating mga pangangailangan. Tumutulong sila upang tayo'y may pagkain araw-araw, maayos na tirahan, iba-ibang kagamitan, at iba pang bagay.
Timaura ni Antipas Delotavo, 1991

Araw ng Kalayaan
Tuwing Hunyo 12 ng bawat taon ginugunita at ipinagdiriwang ng mga Pilipino ang Araw ng Kalayaan mula sa España. May parada at pag-aalay rin ng mga bulaklak sa bantayog ni Rizal. Nag-aalay rin ng mga bulaklak sa iba pang mga bayani.
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

Itinataas pa ng pangulo ng bansa ang watawat ng Pilipinas sa Rizal Park. Marami pang inihahandang programa, konsiyerto, at kasayahan sa pagdiriwang na ito. Sama-sama ang mga Pilipino ipinagdiriwang ang okasyong ito.
Imaginary Patriot ni Benedicto Cabrera, 1975

Araw ng mga Bayani
Ang Araw ng mga Bayani ay ipinagdiriwang tuwing Agosto 26 taun-taon. Nag-aalay ang mga Pilipino ng mga bulaklak para sa kanila. May mga palatuntunan pa. Pinahahalagahan sa araw na ito ang mga nagawa ng mga bayani para sa kalayaan at kapakanan ng bansa.

Balik sa simula

Mga Pansibikong Pagdiriwang
May iba pang mga pagdiriwang sa Pilipinas. Kabilang dito ay ang mga pansibikong pagdiriwang. Isinasagawa ang mga ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ipinakikita rito ang mga katangian at ilang kaugalian ng mga Pilipino. Di tulad ng mga pambansang pagdiriwang na idinideklarang pista opisyal, ang mga pangsibikong pagdiriwang ay karaniwang idinaraos nang may pasok din sa opisina at paaralan sa buong bansa. Gayunman, may ilang lugar na nagdedeklarang walang pasok gaya ng Lungsod Quezon kapag nagdiriwang ng pakakatatag nito tuwing Agosto 19.

Araw ng mga Puso
Tuwing ika-14 ng Pebrero ito. Ipinakikita natin sa ating mga mahal sa buhay kung gaano natin sila inaalala. Ipinakikita rin natin ang kahalagahan nila. Marami tayong ginagawang paraan upang ipakita ang

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

ang Ama ng Wikang Pambansa. Araw ng mga Ina/mga Ama Mga pagdiriwang na pansibiko ang Araw ng mga Ina at Araw ng mga Ama. Araw ng mga Nagkakaisang Bansa Compiled by: April M. Natututuhan pa natin ang nararapat na gagawin kung may sunog. Tuwing ikalawang Linggo ng Mayo ang pagdiriwang para sa mga ina at tuwing ikatlong Linggo ng Hunyo ang sa mga ama. Nakikiisa ang mga Pilipino sa paggamit ng Filipino sa pagpupulong. at sa talakayan. Nagbibigayn tao ng kard o anumang alaala sa araw na ito. Binibigyang-diin ang mga paraan kung paano tayo mag-iingat sa sunog. Binibigyang-diin ang pagmamahal sa ating wika. Linggo ng Pag-iwas sa Sunog Ipinagdiriwang ang Linggo ng pag-iwas sa Sunog sa buwan ng Mayo. Ito ang kaarawan ni Pangulong Manuel L. Quezon. Ginugunita natin sa mga araw na ito ang kabutihan ng ating ina at ama. sa pagsulat. Linggo ng Wika Marami paligsahan tuwing sasapit ang buwan ng Agosto. Tinuturuan din tayo sa pag-iwas sa sunog. Nagkakaisa tayo sa pagdaraos ng pagdiriwang na ito. pag-awit. Kapag may sunog sa ating lugar. Karaniwang ipinagdiriwang ito sa ika-19 ng Agosto.ating pagmamahal. Pinahahalagahan at pinayayaman pa natin ito.com . Karaniwang nagkakaisa ang buong bansa sa okasyong ito. nagtutulungan tayo upang mapatay ito. Ito'y mga patimpalak sa pagtula. May mga programa pa ang mga barangay na nagpapakita ng mga paraan ng pag-iwas sa sunog. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at pagsusulat ng sanaysay sa wikang Filipino.

Araw ng mga Guro Iba-iba ang buwan ng pagdiriwang nito. Pagkakabukludbuklod ang simbolo nito.Pagsapit naman ng Oktubre 24. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang Anak ng Compiled by: April M. Hindi lamang sa paaralan kundi pati na sa telebisyon at radyo.com . Tuwing Hunyo 24 ang Araw ng Maynila. Balik sa simula Mga Pagdiriwang na Panrelihiyon Marami pagdiriwang na panrelihiyon sa Pilipinas. ipinagdiriwang ang Araw ng mga Nagkakaisang Bansa. Pagtutulungan ang isa pang layon nito. Dito naman pinahahalagahan ang kabutihan ginagawa sa atin ng mga guro. Ang Samahan ng mga Nagkakaisang Bansa ang nagbubuklod upang lubos na magkaunawaan at magkaisa ang mga bansa. Araw ito ng paggunita sa pagsilang ni Jesus. Nagkakaiba-iba ng lamang ito ng petsa ayon sa bayani o natatanging Pilipinong ginugunita. May mga palatuntunan din inihahanda rito. Araw ng Maynila/Araw ng Lungsod Quezon Ginugunita rin ng mga Pilipino ang kanilang lungsod o bayan. Ipinakikita ng pagdiriwang na ito ang ang pakikipagkaibigan natin sa iba't ibang bansa sa buong mundo. Isinasagawa rin ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Linggo ng Mag-anak Ito ang araw na ginugunita ng mga Pilipino ang kahalagahan ng mag-anak at ang pagmamahalan at pagkakaisa ng bawat kasapi nito. Makikita rito ang mga kaugalian at katangiang Pilipino Pasko Mahalaga para sa mga kapatid nating Kristiyano ang pagdiriwang ng Kapaskuhan tuwing ika-25 ng Disyembre. Ika -19 naman ng Agosto ang Araw ng Lungsod Quezon.

Compiled by: April M. "Mahabang buhay' ang kahulugan ng salitang viva. Ati-atihan Ito ay pagdiriwang sa Kalibo. Hawak ang imahen ng Santo Niño ng isang ati habang sumsayaw. Nagpaphid ng uling o anumang itim na pangkulay sa buong katawan ang mga sumasali sa parada. Nagsasama-sama rito o nagkakaroon ng reunion ang mga kasapi ng mag-anak. Tatlong araw ito ng pag-awit at pagsayaw sa mga daan.at pati na rin ng mga kaaway. Dinarayo ng mga turista ang paradang ito. Mahal na Araw Isang napakahalaga at natatanging tradisyon ito ng mga Katolikong Pilipino. Misa de gallo o simbang-gabi ang hudyat ng pagdiriwang ng Kapaskuhan.mga kamaganak at mga kaibigan . Nagsisimula ito sa ika-16 ng Disyembre.com . Pampanga. Isa pang napakagandang pagdiriwang kung Pasko ang parada ng makukulay at maiilaw na parol na yari sa San Fernando.Diyos ng mga Kristiyano. Tanda rin ito ng pagkakabuklod ng mga mag-anak. Kung kaya't dapat tandaan na ang mensahe ng Pasko ay pagmamahal at kapayapaan. Nagkakaisa ang ito sa pagdaraos nito. Karaniwang makaririnig ng pabasa sa baryo. Isang araw rin ito para sa mga mahal sa buhay . Marami ang dumadalo sa misang ito. Nagsusuot pa sila ng makukulay na kasuotan habang nagsasayaw sa saliw ng tugtog ng mga tambol sa kalsada. Sama-samang nagsisimba ang mag-anak dito. Kailangang maghatid ang bawat Kristiyanong Pilipino ng kapayapaan hindi lamang sa buong bansa kundi pati na rin sa buong mundo. Nagkakaisa ang mga Pilipino sa pagdiriwang nito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Aklan. Pagmamahal sa bawat isa ang mensaheng ipinahahatid sa atin tuwing sasapit ang Pasko. Ang misa de gallo ang magkakasunod na siyam na simbang-gabi hanggang sumapit ang araw ng Pasko. Sumisigaw naman ng "viva" ang iba sa kanilang pagsasayaw.

Pahiyas Isang tradisyon din ito. May isa pang gawaing isinasagawa tuwing Mahal na Araw. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Naniniwala sila na malalayo sila at ang kanilang mga kalabaw sa mga sakit at aksidente sa pagbasbas na ito.com . at pati na sa mga tahanan na ikinukuwento ang buhay ni Cristo. Isang prusisyon ng mga rebulto ni Cristo at iba pang santo ang inilalakad sa mga pangunahing daan ng baryo o bayan tuwing Biyernes Santo.kapilya. Compiled by: April M. Ito ang Moriones ng Marinduque. Isang makulay na pagdiriwang ito na kinalulugdan ng lahat sa Quezon tuwing buwan ng Mayo. Maingay at masayang naririnig ang kampana ng lahat ng simbahan tuwing Linggo ng Pagkabuhay upang ipabando o ipahayag ang muling pagkabuhay ng ating Panginoon. Ipinaparada ng mga magsasaka ang kani-kanilang mga kalabaw patungo sa simbahan upang mabasbasan ng pari. Kanilang pinahihirapan at pinarurusahan ang sarili sa pagdadala ng krus o pagpalo at pagsugat sa kanilang mga katawan. Isang Bahagi ng pagdiriwang ng San Isidro ang pagbasbas sa mga kalabaw. Isang makulay na kaugalian pang-Mahal na Araw ito. Penitensiya naman ang tawag sa ginagawa ng mga Pilipinong nagpapasakit o namamanata tuwing Mahal na Araw. Nagsusuot ng damit ng mga Romanong sundalo at makukulay na maskara ang mga namamanata. Pinararangalan dito ang santo ng mga magsasaka na si San Isidro de Labrador. Nagkakaisang nagsasabit ang mga tagaQuezon ng mga produktong-bukid at katutubong pagkain sa pintuan at mga bintana ng kanilang bahay.

Isinasagawa ang prusisyong ito sa Ilog ng Naga at kalalakihan lamang ang lumalahok.Santakrusan Ito ang isa pa ring kasayahan. Nagkakaisa rin ang mga Pilipino sa pagsasagawa ng mga kaugaliang ito. Karaniwang nagtutungo ang mga Pilipino sa sementeryo upang magsindi ng mga kandila. Araw ng mga Patay o Todos los Santos Ipinagdiriwang ito tuwing unang araw ng Nobyembre. Sama-sama at nagkakaisa rin sila sa Compiled by: April M. Maraming naggagandahang kababaihan sa prusisyong ito na kumakatawan kay Birheng Maria at iba pang mga babaing tauhan sa Bibliya at mga akadang kaugnay nito. Pista ng Peñafrancia Isang kapistahan ang idinaraos tuwing Setyembre 17 sa Lungsod ng Naga. Isang prusisyon sa ilog ng mapagmilagrong imahen ng Birhen ng Peñafrancia ang dinarayo sa pagdiriwang na ito.com . Isang prusisyon ito na nagpapakita at isinasadula ang paghahanap ni Santa Elena sa Banal na Krus. Ginugunita at pinararangalan ang mga namatay na kamag-anak sa araw na ito. at magdasal para sa namatay na mga mahal sa buhay. Magandang nilagyan ng palamuti ang trono ng birhen na nasa isang kasko. Ang santakrusan ay isinasagawa kung Mayo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Camarines Sur sa rehiyon ng Bicol. mag-alay ng mga bulaklak at pagkain. Ramadan Isang buwang pagdiriwang ito ng ating mga kapatid na Muslim sa Timog tuwing Marso hanggang Abril.

Magagandang dalaga ang mga kasapi sa prusisyong ito. Imam ang tawag sa kanilang pari. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Nagsisimula at ginigising sila ng malalakas na ingay ng mga tambol. Agad silang nagbibihis ng kanilang magagarang kasuotan at nagtutungo sa mosque. ipinagdiriwang ng mga kapatid nating Muslim ang Hari Raya Puasa. Ang Koran ay banal na aklat ng mga Muslim. Nagdarasal sila ng isang oras. ang propeta ng Islam. Idinaraos ang kaugalian at tradisyong ito ng mga tagasunod ng Islam sa buong mundo. Hari Raya Puasa Pagkatapos ng Ramadan. B. 4. Dizon Maikling Pagsasanay: A. Ginugunita nila ang pakakahayag o rebelasyon ng Koran kay Mohammmed. Ito ang pinakamahalagang pagdiriwang ng mga Muslim. Isa itong pasasalamat nila. Sabihin kung ano ang inilalarawang pagdiriwang: 1. Mahalagang pagdiriwang ito sa kanila. Nagbabasa pa sila ng Koran. Isang makulay na pagdiriwang ito kung saan nagsasayaw at umaawit sa daan ang mga kasapi.pagdiriwang ng okasyong ito. Linggo ng Wika 2.com . Nangingilin or nag-aayuno ang lahat ng mga Muslim sa mga pagdiriwang na tulad nito. Nagdarasal sila kay Allah na kanilang Panginoon. Ipinaparada ng magbubukid ang kanilang mga kalabaw sa daan patungo sa simbahan. Nakasuot ng sundalong Romano ang mga namamantang kalalakihan sa pagdiriwang na ito sa Marinduque. 5. Balik sa simula Mula sa Librong Bayanihan 2 ni Priscila B. Nagsusuot ng mahabang belo sa kanilang mukha ang mga babaing Muslim kapag nagtutungo sila sa kanilang mosque. Sabihin kung kailan ipinagdiriwang ang mga sumusunod na okasyon: 1. 3. 2. Araw ng Maynila Compiled by: April M.

Parol Compiled by: April M. Araw ng Kagitingan 4.0/5 (2 votes cast) Sinasabing ang Kapaskuhan ang siyang pinakamahabang pagdiriwang sa bansa.00 6549 Rating: 5. dala na rin marahil ng matinding impluwensiya ng relihiyong Kristiyanismo. talaga namang makikita.com . kasuotan. Heto ang ilan sa mga kinagisnan nang kaugalian ng mga Filipino bilang paggunita at paghahanda sa Pasko.3. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mula sa dekorasyon. pagkain at awitin. Araw ng mga Bayani 5. maririnig at maaamoy na ang Kapaskuhan ay papalapit na. Unang araw pa lang ng Disyembre ay matamang naghahanda na ang mga Filipino upang simulan ang kaugaliang ipagdiwang ang kapanganakan ni Hesukristo. Pista ng Peñafrancia Mga Kaugaliang Pilipino Tuwing Pasko  Currently 5.

Ang parol ay hugis bituin na lampara na sumisimbolo sa tala na nagtanglaw sa tatlong mago sa pagbaybay ng kanilang daan patungo sa sabsaban ni Hesus. katabi ang amang si Santo Jose at inang Birheng Maria. ito ay ginagamit naman ngayon upang ilawan ang mga daan para sa mga taong dadalo sa Misa de Gallo. Tanyag sa Pampanga. Hindi pa man tumutuntong ang kalendaryo sa buwan ng Disyembre ay paisa-isa nang naglilitwan ang mga naglalakihan at makukulay na parol sa mga tahanan. Ang Belen ay tila isang tableau na nagpapakita ng eksena ng kapanganakan ni Hesus. tradisyon na rin ang paglalagay ng Belen sa mga tahanan. Simbang Gabi Compiled by: April M.com . Malimit ay ito'y isang pinaliit na replika ng nasabing eksena. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Belen  Maliban sa pagsasabit ng Parol. ngunit may ilan naman na gumagawa ng makatotohanang anyo nito at inilalagak sa hardin.

Maliban sa kanila. Dahil maagang nagtutungo sa kabukiran ang mga magsasaka ay napagpasyahan ng mga kura-paroko na magdaos ng misa nang higit na mas maaga upang maging sila ay makadalo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Upang mapawi ang ginaw hatid ng hanging amihan sa umaga ay mayroong mainit na tsokolate ring mabibili na masarap ding panulak sa malagkit na kakanin. Matatagpuan sa labas ng mga simbahan ang hanay ng mga munting tindahan na nag-hahain ng mga malalagkit na pagkain gaya ng puto bumbong (malagkit na kanin na kulay ube at hinuhulma sa isang bumbong o manipis na kawayan) at bibingka (hinurno sa uling na malagkit na kanin na may kasamang itlog na maalat at niyog). na kalimita'y buhat sa Simabahan o paaralan. simula ika-16 ng Disyembre. Mas kilala bilang Misa de Gallo (o Misa ng Tandang).com . Paghaharana  Cumbanchero ang tawag sa grupo. ito ay isang tradisyon ng pagsisimba sa dakong alas-singko ng bukang liwayway. Compiled by: April M. hanggang sa bisperas ng Pasko. Kadalasan ay may bitbit silang mga instrumento upang sabayan ang kanilang pag-awit. Ang tradisyong ito ay patuloy na isinasagawa marahil ay buhat sa paniniwala na ang kahilingan o panata ng sinumang makabuo ng siyam na araw na simbang gabi ay matutupad. Nagsimula ang tradisyong ito noong panahon ng pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas. Mga Kakanin  Kaakibat ng Simbang Gabi ay ang pagsasalu-salo ng pamilya sa pagkain ng mga kakaning Filipino. na naghaharana at nagbabahay-bahay upang maghandog ng awiting pamasko.

kasabay ng pagbibigay ng mga regalo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Compiled by: April M. Maririnig sa mga paaralan.talamak din sa mga kalsada ang mga paslit na nagsisipag-awit ng kanilang bersyon ng kantang pamasko. simbahan at maging sa istasyon ng radyo ang mga napapanahong musika na kadalasa'y sinulat at inawit ng mga batikang kompositor at mang-aawit sa Pilipinas. Noche Buena  Tradisyon din ng pamilyang Filipino ang pagsasalu-salo ng hapunan sa bisperas ng Pasko. Higit na mahalaga ang magkasama at magkabuklod ang buong mag-anak. Kadalasan ay isang munting pista ang idinaraos sa tahanan.com . Hindi kinakailangang masagana ang hapag-kainan. kasama ang ilang kamag-anak at malalapit na kaibigan. matapos ang huling Misa ng Simbang Gabi. Awiting Pamasko  Bilang senyales na malapit na ang pasko ay maririnig na pumapailanlang na sa hangin ang mga himig o awiting pamasko.

2008) Christmas in the Philippines. Kadalasan ay ginaganap ang dulang ito sa plaza o di kaya'y sa Simbahan bago simulan ang Misa sa bisperas ng pasko. maging sa kanilang mga kamag-anak upang sila'y mabiyayaan ng regalo na malimit ay nasa anyo ng salapi. Sanggunian    How to Celebrate a Filipino Christmas. (hinango noong Disyembre 1. Ito ay ang pagbabahay-bahay ng mga bata sa kanilang mga ninong at ninang. Bagon-Fealdan 2009 . (hinango noong Disyembre 1. Masasaksihan rin dito ang ugaling Filipino na pagmamano o ang paglapat ng noo sa kamay ng mas nakatatanda. (hinango noong Disyembre 2.com Compiled by: April M. 2008) Philippine Christmas.Panunuluyan  Masasaksihan lalo na sa mga lalawigan ang pagsasadula ng masalimuot na paglalakbay ng banal na mag-asawa para sa kapanganakan ng anak nilang si Hesus. Aguinaldo  Pinakahihintay-hintay lalo na ng mga kabataang Filipino ang Pasko dahil sa paghingi ng Aguinaldo (hango sa salitang Espanyol na nangangahulugang “regalo”). 2008) aprilbfaeldan@yahoo.

milyun-milyong kabataang Pilipino ang nasasadlak sa karukhaan at patuloy na ninanakawan ng kanilang kinabukasan. Kabi-kabila rin ang mga kilos-protesta ng estudyante at guro para ilantad ang pagsasamantala at kalunus-lunos nilang kalagayan. 2004.TALUMPATI SA KALAGAYAN NG EDUKASYON SA PILIPINAS http://karwaskil. relasyong publiko at adbertaysing. Sa taun-taong pagtataas ng matrikula. Kung pagbabatayan naman ang Report on Higher Education Institutions with Tuition Fee Increase. kung saan dumarami ang bilang ng mga drop-outs.com/journal/item/34 (paumanhin at hindi ko nakuha ang pangalan ng may katha) Una sa lahat. para sa mga kapitalistang edukador ito'y isang malaking negosyo. Mapatutunayan ito sa kalagayan ng UPHSL at iba pang eskuwelahan dito sa lalawigan ng Laguna. Sa kasalukuyan. Region IV-A and B.39 kada yunit ang halaga ng itinaas. Ang national average percentage increase nito ay aabot sa 11. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.26% o P39.com . tunghayan natin ang kalagayan ng sistema ng edukasyon kung saan hinuhubog ang mga susunod na mga propesyunal sa masmidya. peryodismo. may 70 paaralan ang nagtaas ng matrikula sa rehiyong Timog Katagalugan. kung saan tinatayang 14. sino pa'ng maniniwala na ang mga kapitalistang edukador at may-ari ng paaralan ay hindi nagkakamal ng supertubo? Gayong itinakda ng Konstitusyon ng Pilipinas na ang edukasyon ay karapatan ng mamamayan. Iniulat ng Commission on Higher Education (CHED) na may 370 o 28% ng kabuuang bilang ng mga pribadong kolehiyo at unibersidad sa buong bansa ang nagtaas ng matrikula nitong taon. Ayon pa sa ulat.multiply. lumalabas na ang De Compiled by: April M. Office of Student Services.09%. Commission on Higher Education as of June 4.

Ito'y upang makapagsanay ng sapat na bilang ng mga Pilipinong propesyunal na siyang gagamitin para patakbuhin ang transportasyon.682 (4. Sacred Heart College of Lucena -.109 (9.584 (20%). University of Perpetual Help System in Laguna -.25%).16%). John Colleges of Calamba -.907-P14.351 (8.com .04% of tuition hike). naitatag ang isang malawakang sistema ng pampublikong paaralan bilang instrumento ng panlilinlang sa masa at para suportahan ang mga kampanyang pasipikasyon at pananakop ng gubyernong militar ng US.14%). Ano pa'ng maaasahan ninyo? Kung tutuusin. Ang talino ng mga abugado. De La Salle University-Dasmarinas -. siyentipiko. Naging komersyalisado ang katangian ng edukasyon dahil sa kolonyal nitong pinagmulan.96). hindi naman interes ng ganid at suwapang na mga kapitalistang edukador ang paunlarin ang kalidad ng ating edukasyon.831 (14.P14. ang mga nakatapos lamang ng elementarya. San Pablo Colleges -. komersyo. Mula noon hanggang ngayon.839-P15.P10. Samantala. libro at kagamitan sa pagaaral.427 (9. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.81%).P11. ito'y dahil na rin sa kawalan ng Masscom Department ng mga teknolohiyang audiobiswal para sa inyong aktwal na pagsasanay sa kabila ng pagbabayad ninyo ng malaking halaga taun-taon. doktor. nagkakahalaga ito ng P7.83-15. Bakit ba kayo pinadala dito ng UPHSL para mag-on-the-job training? Bukod sa pagsasapraktika ng inyong kaalamang teoretikal.98%). mahusay na pasilidad.P10.01-8. Laguna Northwestern College -.364 (14.P14. hindi natutupad ang gasgas nang pangako na ang pagdaragdag sa matrikula ay mangagahulugan daw sa pagtaas ng sahod ng guro't kawani.P11.721 (14. haksyul o 'yung mga 'di nakatuntong sa eskuwela ay nagiging biktima ng siil.P13. Pinatotohanan ito ng dating senador Claro Recto. Sa Siena College. St.La Salle School of Health Science ang may pinakamataas na halaga ngayon ng 21-unit load sa halagang P17. nang sabihin niya na ang pagkatalong militar ng rebolusyong Pilipino ay sinundan ng isang henerasyong inalipin ng imperyalistang indoktrinasyon. komunikasyon. Ginamit ang Inggles bilang midyum ng pagtuturo sa mga eskuwelahan.731P12. at Divine Word College of Theology in Tagaytay -.99-5. Noong 1900s. at industriyang kontrolado ng mga dayuhan.581-P17.913 (14. mura at pleksibleng paggawa sa maraming pabrika gaya ng sa Laguna Compiled by: April M. at inhinyero ay pawang mga dayuhang interes din ang nakikinabang.92%).

ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng dekadente. Progresibo Sa proseso ng ating kasaysayan.com . umiral na ang ganitong tradisyon sa mga Compiled by: April M. habang nagdurusa sa matinding kahirapan at krisis ang mga mamamayan. Upang mapanatiling umiiral ang dati nang komersyalisado at kolonyal na sistema ng edukasyon. Bukod dito. ang progresibong tradisyon (alternative). MASMIDYA Konserbatibo vs. mga kapitalistang edukador at may-ari ng eskuwelahan ang panunupil sa kampus. Sapagkat dominado ng maka-imperyalistang mga interes. Pinagpasasaan ng mga monopolyo-kapitalistang US ang yamang likas at pantao ng ating bansa. paniniwala at estilo ng pamumuhay. magorganisa at sa sama-samang pagkilos. Bago pa ang monopolisasyon ng rehimeng Marcos sa buong masmidya sa panahon ng Batas Militar. walang kabuluhan (trivial). ipinatutupad ng gobyerno. Laganap ngayon ang paglabag sa demokratiko at konstitusyunal na mga karapatan ng estudyante tulad ng pagbabawal sa kalayaang magpahayag. Mahigpit nitong tinutulan ang reporma sa sistema at demokratisasyon ng mga istrukturang panlipunan. Naririyan din ang pagkontrol ng mga administrador ng paaralan sa mga student councils at publications. maliit na sahod. itinataguyod ng konserbatibong masmidya ang paghahari ng mapang-aping mga rehimen. 'di lubos na makatotohanan (inaccurate) at naghihikayat ng pagtakas sa reyalidad (escapism). Kung sa eskuwelahan pa lang ay sinasanay na ang mga estudyante ng Masscom ng pag-aasal-alipin at pagiging kimi sa gitna ng pagsasamantala at kawalang hustisya. Ang bayan ay naging isang malawak na palengke ng labis na produkto at kapital ng mga kapitalistang dayuhan na siyang tagatustos sa ating burges na panlasa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang konserbatibong tradisyon (mainstream) at pangalawa.Technopark. lumitaw ang dalawang magkasalungat na tradisyon sa masmidyang Pilipino: una. paano natin mabisang maihahatid sa madla ang katotohanan ng tunay na nagaganap sa ating lipunan? Paano ninyo aaliwin ang masa na palaging biktima ng karahasang militar. kawalan ng serbisyo at pandarambong sa ating kabang-yaman? Paano ipalilimot sa inyong awdyens ang kumakalam nilang sikmura dahil sa gutom? II.

na noong huling bahagi ng ika-19 siglo ay nanawagan ng reporma at nang lumaon ay naging instrumento para kamtin ang hinahangad na panlipunang pagbabago. poster. notebook at bag na may larawan ng F4 para matangkilik sila. naging daluyan ang konserbatibong masmidya ng kulturang popular (pop culture) kung saan todo-todong pinasisikat ang mga imahe sa udyok na magkamal ng supertubo. dayuhang dominasyon at krisis pangkabuhayan. Ipagpapalit ng fan ang klase para makapanood ng TV o konsyerto.pahayagang Espanyol na walang ibang laman kundi mga papuri sa prayle at mga kolonyal na opisyales. at makikipag-away sa sinumang may ibang iniidolo sa ngalan ng F4. Sadyang hindi maiiwasang ihanay ang bawat isa sa mga ito. susuwayin ang kanyang pamilya at guro. gaya ng awtoritaryan na pamamahala. Halimbawa. Suriin ninyo ang bawat dyaryo. magasin. Pero walang libreng tiket sa konsyerto ng F4. Ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng nagpapalaya ng ating kamalayan sa gapos ng kamangmangan. Mula sa mga makabayang dyaryo tulad ng La Solidaridad. Kinabibilangan ito ng mga peryodista at propesyunal na nagsasaliklik ng mga impormasyong makakatulong para higit na maintindihan ng madla ang lipunan at mga problema nito. alin man sa konserbatibo o progresibong masmidya. sine at website sa internet na tinatangkilik ng masang awdyens. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kahit hindi direkta o personal na kilala ng mga manonood ang grupong Taiwanese na F4. Habang may emosyonal na kapit ang mga tumatangkilik na awdyens. sa kabilang banda. Naiisip ba natin kung gaano ang sakripisyo at halagang ginagasta ng mga fan? Ang progresibong masmidya. Kailangang bumili ng panyo. Dahil na rin sa maimpluwensyang kapangyarihan nito. ay umusbong sa sinapupunan ng masa.com . kapansin-pansin ang lubusang pagkahumaling nila sa imahe nito. billboard. naglalantad ng sosyal-reyalidad at nagbibigay ng gabay sa pagkilos. aklat. patuloy ang panatisismo at pangangalakal sa imahe. Kalayaan at La Independencia noong panahon ng unang kilusang propaganda hanggang sa We Forum at iba pang alternatibong publikasyon noong Batas Militar. mahigit 'sandaang taon na ang nakakaraan. patuloy na nagsisikap ang progresibong masmidya na makapanaig sa gitna ng kakulangan ng rekurso at mapanupil na sitwasyon. Compiled by: April M. programa sa telebisyon o radyo.

com . militar. Pitong mamamahayag naman ang pinatay noong 2003. Nagaganap din ang iba't ibang tipo ng panunuhol ng mga malalaking negosyante't pulitiko sa mga reporter at brodkaster.com. sa hiwalay na listahan ng Bulatlat. 110 na lahat-lahat ang mamamahayag na biktima ng pamamaslang. kapangyarihan ng mga nagmamay-ari ng midya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Kahit pa sabihing walang batas na nagreregulisa sa masmidya. matataas na upisyal ng gubyerno at malalaking negosyante. Inihayag sa rali na pumapangalawa na ngayon ang Pilipinas sa mundo (nangunguna ang Iraq na patuloy na ginigyera ng Amerika) sa bilang ng mga mamamahayag na pinaslang habang gumagampan ng kanilang trabaho. mula nang bumagsak ang diktadurang Marcos noong Pebrero 1986. sa pangunguna ng NUJP. bagay na hindi gaano tinatalakay sa mga eskuwelahan. Malinaw na kilala ang mga biktima sa pagbatikos sa korapsyon at krimen na kinasasangkutan ng mga pulis. aabot na sa 78 mamamahayag ang napapatay mula noon. Sa ginanap na kilos-protesta noong Agosto 16 ng may di bababa sa 200 mamamahayag mula sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas sa pambansang himpilan ng pulisya sa Camp Crame. ang kainutilan ng Philippine National Police (PNP) na lutasin ang maraming kaso ng pamamaslang sa mga mamamahayag. isang news-feature website. Dalawampu rito ay pinaslang sa ilalim ng administrasyong Arroyo. Compiled by: April M. Hanggang sa mga oras na ito. at ng ideolohiyang pagkagapos ng kalakhan sa mga propesyunal. istakholder at adbertayser. Ayon sa National Union of Journalists of the Philippines (NUJP). mayroong anim na mamamahayag ang pinatay kung saan apat sa kanila ay sa buwan lamang ng Agosto. Hangga't hindi nagaganap ang radikal na pagbabago sa lipunan. di bababa sa 55 mamamahayag na ang pinapatay sa bansa. ito'y maaaring busalan sa pamamagitan ng mapaniil na instrumento ng gobyerno. Kung isasama ang mga pinatay noong panahon ng batas militar. Samantala. patuloy na mamamayani ang dalawang magkasalungat na tradisyon. binatikos ng iba't ibang organisasyon ng midya. Lumalalang Panggigipit at Pamamaslang Tumitindi ngayon ang intimidasyon at karahasan na dinaranas ng mga tagamidya.

dahil lamang sa pagkober niya sa marahas na demolisyon sa lunsod. pambubugbog at iba pang tipo ng panggigipit at paglabag sa karapatang pantao. isang lokal na istasyon ng telebisyon sa Calapan City. nakatanggap ng pagbabanta sa buhay at pagmamanman ng mga di-kilalalang lalaki ang isang katrabaho ni Manalo. dating pinuno ng 204th Brigade. isa si Ferdie Roldan. Noong Mayo 31. anim na kaso ng pagdukot at panghaharas ng pulis. Laguna. korespondent ng dyaryong Bulgar at DZRH matapos niyang ihayag ang panig ng kaaway ng isang makapangyarihang negosyante sa Bauan. maraming mamamahayag ay naging biktima ng harasment. pananakot. ininteroga at pinagbantaang papatayin ng mga elemento ng 20th Special Forces si Melvin Mamis. pinagbubugbog. Bukod sa pamamaslang. si Arnnel Manalo. news presenter ng City TV sa San Pablo. cameraman ng Southern Tagalog Exposure. Samantala. Si Edu Paringit. Noong Oktubre hanggang Nobyembre 2002. reporter ng dyaryong Newsflash sa Compiled by: April M. Dito sa rehiyong Timog Katagalugan.Hayaan ninyong isalaysay ko ang detalye ng mga kaso. Samantala. lingguhang programa ng Katipunan ng Samahang Magbubukid sa Timog Katagalugan (KASAMA-TK) sa DZRB sa Batangas City. kolumnista ng Laguna Score at komentarista sa DZJV na pinaslang noong Agosto 19. Batangas. Jovito Palparan. matapos niyang kunan ng bidyo ang isang human rights fact-finding mission sa Rosario.com . isang cameraman ng TVnet. Pinaratangan ng mga militar at pulis na pinatatakbo umano ng New People's Army (NPA) ang naturang programa. noong Hunyo 23 ay puwersahang pinatatanggal sa ere ng mga militar ang Radyo Anakpawis. napilitang magtago nang ilang araw ang isa pang taga-midya. Sa taon ding 'yon. at si Fernando Consignado. ang mga biktima ng pamamaslang ay sina: Sonny Alcantara. na pinagbabaril noong Agosto 2002 pagkatapos niyang batikusin ang isang lokal na upisyal ng syudad. militar at paramilitar sa mga tagamidya ang naitala ng NUJP. ay nakatanggap ng harasment mula kay Gen. korespondent ng Radyo Veritas na pinaslang noong Agosto 12 dahil sa paglalantad din ng mga anomalya sa Nagcarlan. Laguna. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. si Noel Villarante. Batangas. Matapos ihayag sa isang interbyu nitong Agosto na alam nila kung sino ang nagpapatay kay Arnnel Manalo. 2003 dahil sa kanyang paglalantad sa mga anomalya. Nagbanta sila rereydin ang istasyon kung hindi ititigil ang programa.

Sino ang hindi nakakakilala kay Isabela governor-elect Grace Padaca na dating brodkaster? Paulit-ulit na ipinasara noon ni Mayor Caesar Dy ng Cauayan City ang Bombo Radyo sa Isabela dahil sa pambabatikos nito sa korupsyon at karahasan ng pamilyang Dy.com . napilitang magtago ang pamilya ni Demalerio at iba pang testigo. Sa loob ng dalawang taon. naging badigard pa siya ng isang pulitiko noong nakaraang eleksyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. May adelantadong mungkahi pa na mag-armas na lamang ang mga mamamahayag para maipagtanggol ang sarili." Ito ang hamon sa atin.daan-daang naging biktima ng madugong pandarahas ng mga pulis at goons laban sa mga manggagawa ng Nestle na mapayapang nagwewelga d'yan sa Cabuyao. pinatakas pa rin siya ng mga kapwa niya pulis. Binalewala naman ni Gen. pakalat-kalat lamang si Wapile sa Pagadian at iba pang lugar sa prubinsya. reporter ng Zamboanga Scribe at Mindanao Gold Star at komentarista sa DXKP sa Pagadian City. Samantala. At ano ang tugon ng awtoridad sa mga panggigipit at pamamaslang? Nagbigay ng "payo" si PNP Dir. Ang mga pahayag na ito ng mga nasa awtoridad at ang kawalan nila ng aksyon sa lumalalang panggigipit at pamamaslang sa mga tagamidya. Angelo Reyes. ang mga elemento ng pulisya ang nasasangkot sa pagpatay o panggigipit sa mga tagamidya. Sa maraming insidente. Mababago lamang ang mundo kung tayo'y magkakaisa at lalaban. Sa larangan ng edukasyon. Noong Mayo 2002. may pangangailangang itaguyod ang isang Compiled by: April M. MGA ALTERNATIBONG HAMON Kung papawiin ang takot at pag-aalinlangan sa ating mga puso't isipan. Laguna. Hermogenes Ebdane sa mga tagamidya na manahimik na lamang para hindi maging target ng karahasan. Ang estado mismo ang sumusupil sa kalayaan sa pamamahayag para protektahan ang interes ng mga naghaharing uri sa ating bayan. Sa katunayan. Kahit natukoy at naaresto na si PO1 Guillermo Wapile. malulutas natin ang mga problemang bumabagabag sa sistema ng edukasyon at masmidya. pinatay ng isang pulis si Edgar Damalerio. Secretary ng Department of Interior and Local Government na nangangasiwa sa PNP. "The people united can never be defeated. nang sabihin niyang walang pang malalang tunguhin sa bilang ng mga pinapaslang na mga tagamidya. III. ay patunay lang na ang demokrasya at kalayaan sa pamamahayag ay mistulang ilusyon. Gen.

Demokratiko. pagbabago at rela-relasyon ng mga bagay at pangyayari. siyentipiko at demokratikong edukasyon. Dapat imulat ang mga estudyante upang kondenahin ang imperyalistang agresyon at gyera. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. dahil nais nating ibalik ang karangalan ng ating lahing Pilipino." Komedya Dekada 90: Bob Ong. pambansang industriyalisasyon. Sa aking pagtatapos. Pilipinisasyon at pagpapabuti sa kabuhayan ng mga manggagawa sa midya. independyenteng ugnayang panlabas. Kasama ng mga independyente at responsableng propesyunal sa midya. kahirapan at takot. Nangangahulugan ito ng pagtatayo ng mga pangmasang organisasyon na naglalayong lumikha ng opinyong publiko na sasalungat sa panlilinlang ng mga nagsasamantala at nang-aapi. Pol Medina Compiled by: April M. Pambansa. dahil hangad nating mangibabaw ang karapatan at interes ng nakakarami sa ating lipunan. Jessica Zafra. Gawin natin laboratoryo ang mga eskuwelahan para sa pagpapatupad ng demokratikong pamahalaan. Dapat nating igiit ang pagpapatupad ng libreng edukasyon para sa mamamayan sa lahat ng antas.pambansa. Umaayon ito sa mga batas ng aktwal na pag-iral. nais kong baunin ninyo ang mahalagang mensahe ng International Federation of Journalists (IFJ): "walang kalayaan sa pamamahayag hangga't nabubuhay ang mga mamamahayag sa korupsyon. repormang agraryo. makabayang kultura at iba pang kagyat na tungkulin. Siyentipiko. dahil nais nating ipalaganap ang pag-aaral ng mga kaalamang nakabatay sa pagsisiyasat at pagsusuri sa reyalidad. dapat lumahok ang mga estudyante ng Masscom sa puspusang kampanya para itaguyod ang kalayaan sa pamamahayag.com .

pieces of me resisted the cracking soil.com . Doubtless there are those who will cry "trash" to a topic such as this. is for me an invalid rhetoric.we feel superior to those we laugh at). or Cervantes's eccentric rider. But such is the power of humor that a welldelivered comedy has more impact than any litany and sermon that can emanate from longwinded diatribes (e. is an art. Jane Austine's ironic heroine. As the reaction of the radical Muslim mob over Danish embassies attest(incited by the infamous Jyllands-Posten cartoons). Shakespeare's Falstaff. but to state that writing comedy is insignificant.because unrelated objects are mixed). Sionil Jose introducing his fellow National Artist (the short story comic Alejandro Reyes) implied: making the tears fall is as hard in tragedy as it is in laughter. Moliere's miser. is. branding their comedic wits as trivial pursuits. funny.humor for me. It would be sacrilege on my part to do so. There is nothing trivial about writing comedy . providing we transcend it . As F.I planned on writing this entry in an objective manner. Kant (we laugh because our expectation is frustrated .g. But what is funny to me? A better question would be: who could tell what makes a line funny or not? Who could tell why to some. But I didn't and wouldn't . has Compiled by: April M.prying and poking at the innards of the hyena will halt its laughter.to outwit the censors). and to others not at all? Perhaps I could apply the objective eyes of Hobbes (we laugh at the defects of others as well as our past selves. but as I started writing. To dislike this list is the prerogative of the reader. Mark Twain's nomads. and for necessity last. a single comic strip of Dilbert or a single episode of The Office. or Freud (we laugh to vent our repressed feelings . and not science . So I indulged my senses. I trusted my gut. I laughed. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Besides. to some. deflecting anger and protest through laughter is a hit-or-miss affair. I read for pleasure first. and as such I would respect the taste of each and every individual. these are the types who label the likes of Oscar Wilde and Woody Allen as unimportant clowns. for curiosity second.the writers risk the most in channeling the truth of emotions through mirth.

I told a story of a superstitious friend who has a habit of spewing one-liner clichés. kahit na gaano kabaliw at kababaw ay may bahid ng katotohanan." ("A Joke. my teenage sister. During a family gathering. para lamang malaman kung ano na ang susunod na isusulat ng webmaster ng Bobong Pinoy. in an abrupt tone. it's nowhere near the intestine"). I blurted to him: "Okay lang 'yan. He is a tall person. Nang taon ding iyun. Everyone's eyes glanced at mine. however crazy and shallow. gumugol ako ng pagkarami-raming oras sa opisina at kuryente sa bahay. at napakaitim ng background. replied: "Ang joke. sa kabutihang o kasamaang palad (depende na sa kung sino ang tumitingin). naging usap-usapan sa Compiled by: April M. As the laughters swirled around the dining table.com . kasi totoong nangyari" ("brother it's not a joke. sinadya ko talagang makita ang Bobong Pinoy ng hindi ko namamalayan? Halos mag-iisang dekada na rin ng una kong naisip na: 'sakto ang timing ng mga patawang nakatapak sa lupa. Dahil sa paghahanap ko sa Internet ng isang paksa. cut the revelry: "kuya hindi naman joke 'yan. was prone to bumping his head on low entrances. walang aksidente? Sa paghahanap ko ba'y. Aksidente nga ba? O gaya ng sabi ni Einstein. BOBONG PINOY 1998. aksidente akong napunta sa Bobong Pinoy. One such afternoon. and being that way. witnessing the bump. has a tinge of truth"). 'cause it truly happened"). smiling at my sister. to which I. Dahil dito. malayo naman sa bituka" ("It's okay. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.more impact to me than any book I've read concerning the pains of living with clueless coworkers).

Kung mapapanood ko ang mga lumang episode ng Sesame Street ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . at sino nga bang makakalimot kay Kevin Cosner at Bert na magkasama sa pelikulang Postman. meron ding magkasama sila ni Hitler. Madalas nang kinukulit ni Ernie si Bert. ayaw ng naiistorbo. Si Bert ng Sesame Street ay madalas ko ng mapanood bilang kontrabida kay Ernie. Gamit ang computer. Compiled by: April M. malamang hindi na ko tablan sa paulit-ulit na skit ni Bert at Ernie. na kung saang kunot-noo namang nakukulitan si Bert. nariyan ang kamay ni Bert sa singit ng batang si Michael Jackson. Namangha ako sa abilidad ni Dino Ignacio sa paghahabi-habi ng madalas na'y di pinapansin. si Bert nama'y seryoso. na kung saan nabuo ang Philippine Web Awards (iba pa ang pangalan noon). Noong taong ding iyun. Nariyan ang "ebidensiya" kung saan nakatayo si Bert sa gilid ng isang parada bago mabaril si JFK.mga webmaster na magkakaroon ng awarding . upang maipakita kung bakit at ano nga ba nakakatawa kay Bert. Umugong din ang mga bali-balitang maisasali ang mga kathang may pagka-weird. Lumaki ako sa panood ng Sesame Street. Isama mo pa ang mga caption na siguradong patok … …This shot is taken on the set of "The Postman" when Costner was taking advise from bert on how to act in a post-epocaliptic world. nakuha ni Dino ang pa-premyo para sa mga website na may nakakabaliw na tema. Dalawang Pilipino ang kagyat na sumagi sa isip ko na maaring lumarawan ng pagkabaliw: si Dino Ignacio at si Bob Ong. Hinangaan at binigyan ng parangal ng mga hurado ng 1998 Webby ang ginawa ni Dino (Bert is Evil). Ginamit ni Dino ang isa sa mga haligi ng komedya. pinagdikit-dikit ni Dino ang mga kuha ni Bert at mga lumang larawang sumasalamin sa masasamang nangyari sa kasaysayan ng tao. ang eksaheradong pagtukoy sa mga normal. Palatawa at masayahin si Ernie.gaya ng Webby sa Amerika pero para nga lang sa mga Pinoy.

com. Pareho pa rin silang panalo. 'Di kalauna'y lumipat na rin ang katha ni Bob Ong sa bobongpinoy. na kung saan nakasingit si Bert (nakuha daw niya sa Internet. may pagka-graphic artist din ako. Bagama't gaya ni Dino.com. mas nagustuhan ko ang Bobong Pinoy. Pero 'di ko ba alam. tuwing lunch o uwian na lang sa opisina ako sisilip (nakakabit kasi sa mismong ISP 'yung PC ko sa opisina). si Dino sa mga may-alam na hurado. ginaya at dinagdagan ng mga panibagong litrato. gag ang style ng patawa (naalala ko tuloy iyung ibang pelikula ni Woody Allen . sa isang protesta sa Afghanistan pagkatapos na pagkatapos sumabog ang Twin Towers. At di nga 'rin nagtagal. si Bob Ong nama'y sa botohan ng mga tao (ang People's Choice). Marami-rami ang nagsulputang kopya. kay Bob Ong nama'y socio-political satire. pero sa aking pakiwari'y kakilala din ng Arabong iyun ang gumawa ng collage). iyan ang alam kong kauna-unahang blog ni Bob Ong." At dahil sa isang may masamang balak na Arabong naglabas ng napakalaking poster ni Bin Laden. pero parang Edsa pag oras ng uwian 'lagi ang usad ng Bobong Pinoy. Si Dino.ipinatong ang bagong film footage sa luma). Compiled by: April M.com . mabagal pa rin ang pasok. Nakaisip tuloy ako. bigla na lang nawalang parang bula ang bobongpinoy. Nangibabaw ang pagka-pinoy ko sa pagka-graphic artist. Mahirap na nga namang umatras sa bagay na naipangako mo na). "iba pa rin ang orig. hanggang isang araw hindi na ni-renew ni Bob Ong ang naturang site(dahil siguro alam na ng lahat na maglalabas siya ng libro.com (huwag mo ng balaking pasukin ngayon. Kung tutuusin magkaibang prutas naman talaga ang Bert is Evil sa Bobong Pinoy. pero mas maikli pa ang buhay nito sa bobongpinoy. ay lalo pang sumidhi ang kagustuhan ni Dino na tuluyan ng alisin ang kanyang Bert is Evil sa orihinal nitong kinalalagyan. Ilang beses ding hindi naupdate ang bobongpinoy.Nakakapanghinyang na pagkatapos manalo ng Webby at PWA ay itinigil na ni Dino ang Bert is Evil. pag-aari na ito ng isang kumpanyang taga-Estonia). Hindi ko alam kung mabagal lang talaga ang koneksiyon ko noon (kapanahuhan kasi ito na pag binanggit mo ang "broadband" malamang matanong ka ng "may CB ka?") o nagsulputan lang talaga ang mga bumibisita dahil sa People's Choice.com. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ngunit gaya nga ng kasabihang pinoy. Lumitaw din ang Paboritong Website ni Hudas.

Parang Parokya ni Edgar ang dating (Chikinini na lyrics sa orihinal na Banal na Aso ng Yano). Napaisip tuloy ako: may katotohan kaya ang sulat ni Ambeth Ocampo na naging parokyano ng prosti si Rizal sa paglalakbay nito sa Europa? Dahil kung si Augustine na halos isabuhay ang konsensiya niya sa pagbabate at pagkikipag-talik sa mga babae. at sumasalamin sa ating pinagsamasamang kahinaan bilang Pilipino). sumpain ang ngalan mo. sa kanyang satire (ang sobrang kakatwang La Vision del Fray Rodriguez o The Vision of Fray Rodriguez o Ang Pangitain ni Fray Rodriguez). del Pilar) si Rodriguez sa satire na Dasalan at Tuksuhan. si Rizal pa kaya na napakaromantiko? Tulad ni Rizal. ay lalong nagpasidhi ang aking pagtawa. malayo sa amin ang kasakiman mo.kabaliktaran kasi ng tanong ang balak gawin ng pseudonym: si Jose Rizal ginamit ang pen name na Dimas Alang (Dimasalang na ngayon). dahil nagawang isulat ni Augustine ang malambot at ayaw makisama n'yang tite bilang pilosopiya). Magkahalong gulat at halakhak ang bumalot sa akin ng una kong mabasa ang La Vision . Nariyan ang Amain Namin ("Amain naming sumasaconvento ka.com . binanatan din ni Dolores Manapat (ang alias ni Marcelo H. quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit…"). pinalitan ni Dolores ang lyrics sa mga iba't ibang dasal Katoliko. na nagmula sa pamagat ng dati niyang site. Si St. bilang pasumbalit sa atake ni Rodriguez sa Noli Me Tangere (Touch me Not o Huwag Mo Akong Salingin). Pero bakit pa kailangang gumamit ng Alias? Pag tinanong mo ang tanong na ito.Sino nga ba is Bob Ong? Karamihan ng mga nag-kalat na "sightings" na naglipana sa Internet ay mga kuwentong barbero na nangaling malamang sa mga pinag-pasapasahang mga "sinabi raw. Augustine ay inatasan ng Diyos mismo na ipagbigay alam kay Rodriguez na ang pari'y dapat magsulat ng kanyang ka-bobohan upang merong mapagtawanan ang mga tao! At dahil pa sa nabasa ko na rin dati pa ang Confessions ni Augustine ('kakatwa din ito.hindi ko kasi alam na meron palang ganito si Rizal ang kakarampot at paminsan-minsang pagsilip na kakenkoyan ni Rizal sa mga nobela niya'y umusbong at lumitaw ng buong-buo sa liwanag. malamang hindi mo alam ang sagot . ay biniyak na salitang Bobong. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Aba Guinoong Baria ("Aba guinoong Baria nakapupuno ka nang alcancia…") at Ang Compiled by: April M." Kung mamarapating niyo akong magdagdag ng opinyon: kung madulas pa sa ahas ang pagtuklas sa tunay na katauhan ni Bob Ong. ito marahil ay dahil sa gumagamit siya ng nom de plume (Ang Bob Ong na pangalan para sa akin.

may narinig akong dalawang profesor daw.Mga Utos Nang Fraile ("Ang mga utos nang Fraile ay sampo: Ang nauna: Sambahin mo ang Fraile na lalo sa lahat…") Pop Quiz: Spot the similarity Mark Twain. All of the above. Voltaire. Kung B. aba kailangan mo munang sagutin ang isa pang katanungan bago ka maging semi-uber-puwede: kaninong pen name ang huling pangalan? Habang kumakain ako sa isang restaurant. Pare-pareho silang manunulat. George Orwell. hanggang dumating ang usapan kay Bob Ong: Propesor Bangko: Did you know. Seuss. Pablo Neruda.com . Pseudonym. The Brontes. Tikbalang. Pauline Reage. A. Moliere. Dr. C. Mahaba-haba rin ang mga paksang pinag-talunan. na hindi talaga tao si Bob Ong? Compiled by: April M. na nagpapataasan ng ihi. D. At kung C nama'y SUPER-DUPERPUWEDE! Kung D. lalong puwede. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. B. Pangalan ba? Kung A ang sagot mo puwede.

kahirapan.com .Para sa mga kabataan-estudyante: Bilang susunod na henerasyon ng uring manggagawa. Ang iba’t-ibang gobyerno. mula sa pinakaabante hanggang sa pinakaatrasadong mga bansa kasama ang iba’t-ibang malalaking multilateral na mga institusyon gaya ng United Nations at iba’t-ibang NonGovernment Organizations (NGOs) habang nangangakong hanapan ng solusyon ang mga mabibigat na problemang pinapasan ng sangkatauhan ay nagtuturuan kung sino ang may kasalanan sa delubyong nangyayari ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. MARAMING SALAMAT. digmaan. Ang mundo ngayon ay nababalot ng kaguluhan. gutom. Idagdag pa natin ang lumalalang kabulukan ng lahat ng mga gobyerno. ang drug addiction at gangsterimso laluna sa inyong hanay. Walang mawawala sa inyo kung gagawin ninyo ito. at ang halos walang katapusang kriminalidad. epidemya at patuloy na pagkasira ng kalikasan. Kaliwa man o Kanan ang nasa pamunuan. Compiled by: April M. at iba pa. nanawagan kami sa inyo na basahin at talakayin ninyo ang laman ng aming sulat para sa inyo.

sinisisi ang estado dahil pinabayaan diumano na pagsamantalahan ang mga mamamayan ng mga korporasyong multinasyunal at transnasyunal. ang sistema ng kompetisyon.Ang mga Kaliwa naman. Dahil pandaigdigan ang sistemang ito. Ang ‘pagdami’ ng may trabaho sa isang bansa ay may katumbas ng pagdami ng mga walang trabaho sa ibang mga bansa. Ang matrikula ay mahigpit na nakaugnay sa pagiging ganid ng mga kapitalista sa tubo partikular sa larangan ng edukasyon. Sa ilalim ng sistemang kapitalismo. Ang katotohanan. Kaya napakahalaga ang tanong sa itaas na masagot ninyo bilang mga manggagawa sa hinaharap (kahit marami na sa inyo ngayon ang naging manggagawa para matustusan ang pag-aaral). kayo ang susunod na henerasyon ng mga sahurang alipin ng kapital. Kayo ay nag-aaral at nagsisikap makapagtapos ng pag-aaral dahil sa layuning magkaroon kayo ng magandang kinabukasan hindi lamang para sa inyong mga sarili kundi higit sa lahat para sa inyong mga pamilya sa hinaharap. Ang ‘pag-unlad’ ng isang bansa ay bunga ng matinding pagsasamantala sa kanyang mga manggagawa at/o sa mga manggagawa sa ibang mga bansa. mga umaangking sila ay ‘komunista’ — Maoista. sa panahon ng imperyalismo ang bawat bansa ay may imperyalistang katangian dahil ‘uunlad’ lamang ito kung pagsamantalahan nito ang ibang mga bansa sa ilalim ng islogang ‘pagkapantay-pantay’ at ‘malayang kompetisyon. ang pandaigdigang kapitalismo ay nasa kanyang permanenteng pagbulusok-pababa na. Pribatisasyon at Deregulasyon). nasa kanyang dekadenteng yugto. na ang tunay na kahulugan ay KAPITALISMO NG ESTADO. Sa panahon ng dekadenteng kapitalismo imposibleng ‘uunlad’ pa ang isang bansa na hindi nito pagsamantalahan ang ibang mga bansa. kung maputol man ang kontrol ng Amerika sa bansa. Kahit pa ilang datos ng ‘pag-unlad’ ng ekonomiya ang ilathala ng mga gobyerno sa buong mundo. Para sa Kaliwa.com . ang solusyon ay ang pagtatayo ng ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’ na kokontrol sa buhay panlipunan. walang bansa ngayon ang hindi nakaranas ng permanenteng krisis. Ang kalaban ng mga manggagawang Pilipino ay hindi lang ang mga dayuhang kapitalista kundi mismong Compiled by: April M. ang sistema ng tubo at kalakal sa pamilihan. Ang walang hintong mga digmaan ngayon sa iba’t-ibang dako ng mundo ang isa sa pinakamatingkad na patunay na lumalala ang kapitalistang krisis. Sa Ilalim ng Dekadenteng Kapitalismo Barbarismo ang Kinabukasan ng Sangkatauhan Ang ugat sa mga problemang dinaranas ng sangkatauhan ngayon ay ang sistema ng sahurang pangaalipin. Ang tunay na kaaway ng mga manggagawa kabilang na kayong mga kabataan-estudyante ay hindi lang isa o dalawang imperyalistang kapangyarihan kundi ang buong imperyalistang sistema. Stalinista. Kayo ang magkakaroon ng panibagong mga pamilya at siguradung kayo mismo ang bubuhay at magpalaki sa inyong mga anak. hindi malayong papasok ang iba pang ganid at makapangyarihang imperyalista kakutsaba ang mga paksyon ng burgesyang Pilipino o maging ang ilang maka-Kaliwang grupo upang kontrolin ang Pilipinas gaya ng Tsina o Japan sa ngalan ng pagpapalaya sa bansa mula sa kuko ng imperyalistang Amerikano. ang katotohanan ay patuloy na lumalala ang kahirapan sa daigdig. Ang tawag dito ay KAPITALISMO. Subalit marami pa rin ang nagtatanong at nababahala: May magandang kinabukasan pa ba ang mundo sa ilalim ng kasalukuyang panlipunang sistema o hindi na mapigilang mawasak ito? Kung mayroon mang pinaka-interesado na sagutin ang tanong na ito ay dapat kayong mga kabataanestudyante dahil nasa inyong mga balikat ang kinabukasan ng mundo. Trotskyista at ‘Leninista’ — at mga anarkista ay sinisisi ang Globalisasyon (Liberalisasyon. Sa kasalukuyang panahon. nasa kanyang permanenteng krisis. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Subalit hindi ninyo masagot ang tanong kung patuloy kayong matali sa mga usapin sa loob lamang ng eskwelahan gaya ng pagtaas ng matrikula.’ Pangalawa. Hangga’t kapitalismo ang maghari — pribado man o estado ang magkontrol — ang sistema ng edukasyon ay laging magsisilbi sa batas ng pamilihan at sa pagsasamantala sa lakas-paggawa. Maling-mali ang mga Kaliwa sa kanilang paniniwala na kung maputol ang kontrol ng imperyalismong Amerikano sa Pilipinas ay uunlad na ang ekonomiya ng bansa.

Ang kailangang mabuo ay ang malawakang pagkakasia ng uri at pakikibaka laban sa estadong kapitalista at hindi para sa mga reporma. Kung hindi madurog ang dekadenteng kapitalistang sistema. Trotskyismo. Walang saysay ang mga pagkilos ng ilampung katao o mga protestang tipong riot para lamang sa media projection. Tama si Lenin sa pagsasabing. May pag-asa pa ang kinabukasan ninyo. asahan ninyo na ang inyong mga pamilya sa hinaharap ay mas mahirap pa ang maranasan kaysa ngayon. ‘Leninismo’ at Anarkismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. istorikal na karanasan na binastardo at punong-puno na ng mga distorsyong kagagawan ng mga ideolohiya ng Kaliwa ng burgesya — Maoismo. Kamulatan na walang maasahan sa burges na estado. kung hindi rebolusyonaryo ang teoryang gumagabay dito ay tiyak na hindi pagpawi sa pagsasamantala at pang-aapi ang kalalabasan nito. Ang ‘kalayaan’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagkaalipin naman nito sa iba pang kapangyarihan. pag-isipan ninyong mabuti ang kinabukasan ninyo at ng mundo. Mga susunod na henerasyon ng manggagawa. kasama ang inyong uri ng isang rebolusyonaryong teorya na pinanday ng istorikal na karanasan ng inyong uri. Ang ‘paglaya’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagpapatuloy pa rin ng kapitalistang pagsasamantala sa manggagawang Pilipino. kailangang ganap na itakwil ang mga mistipikasyon at bitag na inihain ng burgesya para ilihis ang pagkakaisa ng buong uring manggagawa — unyonismo.” Ngunit ang pag-asa ay hindi kusang darating. Ang pag-asa at kinabukasan ninyo ay nasa mga kamay ng inyong uri — ang uring manggagawa. Dalawa lamang ang pagpipilian ninyo: SOSYALISMO o BARBARISMO. Pagkakaisa para palawakin ang mga pakikibaka at hindi ikulong sa iilang pabrika o ilang linya ng industriya lamang. Dalawa lamang ang sandata ng internasyunal na uring manggagawa para magapi ang kapitalismo : PAGKAKAISA at KAMULATAN sa pandaigdigang saklaw. Pagkakaisa laban sa lahat ng paksyon ng burgesya (administrasyon man o oposisyon). INTERNASYUNALISMO o NASYUNALISMO. Kailangang magkaisa ang mga manggagawa sa buong mundo laban sa kapitalistang panlipunang mga relasyon. Pagkakaisa at kamulatan para ibagsak ang kapitalistang estado at lahat ng mga institusyon nito. parlyamento at mga unyon. Ang mga ito ay mga instrumento na ngayon ng kapital para gawing pambala ng kanyon ang uring manggagawsa at kabataan sa nagtunggaliang mga paksyon ng burgesya sa bawat bansa.” Ibig sabihin. Stalinismo. Ang pagtatayo ng isang ‘sosyalistang gobyerno’ sa bansa ay pagpapatuloy pa rin ng sahurang pang-aalipin. Kailangan ninyo. ang anumang kilusan gaano man ito kalakas at kalawak. kamulatan na imposible na ang pakikibaka sa mga reporma dahil wala ng kapasidad ang sistema na ibigay ang mga ito. mananalo o matalo man ito. Ang teoryang ito ay walang iba kundi ang rebolusyonaryong Marxismo. Kailangan itong ipaglaban. BAYAN o URI. sa balangkas ng nasyunalismo at pagmamahal sa bayan (ang mga ito ay matamis na salita lamang na ang ibig sabihin ay ipagtanggol ang pambansang kapitalismo). Siya lamang ang tanging rebolusyonaryong uri sa ilalim ng kapitalistang kaayusan. parlyamento at nasyunalismo.mga Pilipinong kapitalista na halos magkatulad lamang ang pagkaganid sa tubo at pagsasamantala sa mga manggagawa.com . “Ang emansipasyon ng uring manggagawa ay nasa kamay ng mga manggagawa mismo. “Kung walang rebolusyonaryong teorya ay walang rebolusyonaryong kilusan. Compiled by: April M. Internasyunalistang Pagkakaisa at Pakikibaka: Ang Susi sa Tagumpay Laban sa Kapitalismo Ang uring manggagawa bilang internasyunal na uri ang tanging uri na may istorikal na misyon at kapasidad na durugin ang kapitalismo sa buong daigdig. Subalit hindi madudurog ang kapitalismo at hindi maibagsak ang paghari ng mga kapitalista kung patuloy tayong matali sa balangkas ng bansa. Dagdag pa. may pag-asa pa ang mundo. Isang pandaigdigang sistema ang ating kalaban kaya kailangang pandaigdigan din ang pagkakaisa.

2007 at 1:35 am (Feature. Re-posted) http://felixrivas.wordpress.blogsome. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. pribado man o pampubliko. INTERNASYONALISMO Email address: internasyonalista@yahoo. Ingles ang dapat umanong gamitin sa di bababa sa 70% ng kabuuang panahon sa pagtuturo ng lahat ng aralin. Ito na rin ang gagamiting pangunahing wika sa pagtuturo sa lahat ng hayskul.com Blog: http://internasyonalismo.com Link website: www.org Kolonyal na Patakaran sa Edukasyon October 24. Compiled by: April M.Mga kabataan-estudyante.internationalism.com . ang mga organisasyon o kilusan na sinasamahan ninyo ay para ba talaga sa tunay na panlipunang pagbabago o para ipagtanggol ang kapitalismo sa porma ng kapitalismo ng estado sa likod ng programang ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’? Pag-isipan ninyong mabuti.com/2007/10/24/kolonyal-na-patakaran-sa-edukasyon/ Ipinatupad simula ngayong pasukan sa lahat ng paaralang elementarya at hayskul ang Executive Order No. Ibig sabihin. 210 ng Malacañang na nagtatakda ng paggamit ng Ingles bilang medium of instruction o wika sa pagtuturo. magtalakayan at mag-aral kayo sa buhay na karanasan ng pakikibaka ng internasyunal na uring manggagawa sa loob ng mahigit 200 taon. Pero simula Grade 3 ay ito na ang siyang pangunahing wikang gagamitin sa pagtuturo ng matematika at mga subject na may kinalaman sa agham at kalusugan. simula Grade 1 ay ituturo ang Ingles bilang ikalawang lenggwahe. Alinsunod sa EO 210. bukod sa pagtuturo mismo ng English.

com . presidente ng Miriam College. mga National Artist for Literature na sina Bienvenido Lumbera at Virgilio Almario. Patricia Licuanan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. magkwenta at umunlad sa pag-iisip ang mga bata kapag ang ginagamit sa pagtuturo ay ang kanilang wikang kinagisnan. Sa kalagayang hindi ginagamit ang Ingles sa kanilang pang-araw-araw na buhay. Palalalain ng EO 210 ang dati nang suliranin sa mapurol na gagap sa syensya at matematika ng mga Pilipinong mag-aaral. sa 45 bansa ay pang-41 ang mga mag-aaral ng hayskul sa Pilipinas sa kaalaman sa matematika. sasagka ito sa kakayahang matuto ng mga mag-aaral. mahihirapang matuto ang mga mag-aaral sa elementarya at hayskul kung ito ang pangunahing gagamitin sa pagtuturo. Kinukumpirma ito ng karanasan ng Summer Institute of Linguistics sa Bukidnon. Randolf David. Scientific and Cultural Organization (UNESCO) na nagpapakitang mas mabilis matutong magbasa. Taliwas din ang EO 210 sa rekomendasyon ng Congressional Commission on Education (EDCOM) noong 1991 na gamitin ang Pilipino at ang lokal na wika sa pagtuturo ng batayang edukasyon. Ayon sa CCLP. isang propesor sa University of the Philippines. Cruz. kritiko at presidente ng WIKA Inc. Sinasalamin ng CCLP ang patriyotikong pagtutol sa EO 210. Inatasan ng EDCOM ang Department of Education (DepEd) noong 1991 na magbalangkas ng mga libro at iba pang materyales sa pagtuturo na nasusulat sa wikang Pilipino. isang premyadong manunulat. maliban sa English at iba Compiled by: April M. Ayon sa koalisyon. labag din ang EO 210 sa konstitusyon na nagtatakdang pambansang wika ang Pilipino at siyang gagamitin sa pagtuturo sa buong sistemang pang-edukasyon.. Tinukoy nito ang resulta ng mga pananaliksik na ginawa ng United Nations Educational. at Efren Abueg. Pang-42 naman sila sa kaalaman sa syensya. Pumirma rin sa petisyon ang iba pang batikang manunulat at guro. Ang koalisyon ay kinakatawan nina Dr. Kadalasan ay mabilis na nawawala ang anumang kaalaman sa pagbabasa at pagsusulat kapag itinuro ito sa wikang Ingles. Lahat ng subject sa elementarya at hayskul. Isagani R. Ang mas matataas na gradong nakukuha ng mga batang katutubo rito sa mga pagsusulit sa literasiya at numerasiya ay patunay na mas madali silang natututo gamit ang lokal na wika sa pagtuturo. Ayon sa sarbey ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) nitong 2003.Isang petisyon laban sa EO 210 ang isinampa ng Coalition for a Correct Language Policy (CCLP) sa Korte Suprema.

maaaring isa pa nga ito sa mga nagpapalala ng kahirapan ng mga karaniwang masang Pilipino. ayon sa EDCOM. [Ang artikulong ito'y muling ipinost sa aking sayt. Kailangan aniyang tugunan ang pangangailangan ng mga call center at iba pang mga dayuhang kumpanya ng mga Pilipino na mahusay magsalita ng Ingles.com . Sa kabila ng mga syentipikong ebidensyang nagpapakita ng mga pinsalang idudulot ng bagong kautusan sa mga mag-aaral at sa kabila ng mga batas at aksyon ng Kongreso na taliwas dito. ipinipilit pa rin ng Malacañang ang EO 210. tanging ang pambansa-demokratikong patakaran ng sistematikong pagtataguyod ng pambansang wika at panitikan.” ayon sa mga tumututol sa EO 210.pang pinag-aaralang lenggwahe. ang titiyak na natututunan ng mga mag-aaral ang kaalamang makapagbibigay sa kanila ng kakayahang makapag-ambag sa pagpapaunlad ng pambansang ekonomya at lipunang Pilipino. Bagkus. Lalo lamang nitong palalakasin ang neokolonyal na sistema ng edukasyon sa Pilipinas na nagsisilbi pangunahin sa interes ng mga dayuhan at nagpapanatiling mahirap at atrasado sa bansa. kasabay ng pagpapayaman ng iba pang lokal na lenggwahe at paggamit pangunahin ng sariling wika maging sa pag-aaral ng syensya at teknolohiya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.] Compiled by: April M. Dahil ito sa tulak ng isang bagay na di hamak na mas mahalaga sa rehimen kaysa sa pagkatuto ng mga Pilipinong mag-aaral: ang milyun-milyong dolyar na kikitain ng bangkaroteng gubyerno mula sa mga remitans ng mga Pilipinong manggagawa sa ibang bansa at mga puhunan ng maraming call center na nagsusulputan ngayon sa Pilipinas. Nadismaya raw si Gloria Arroyo nang mapag-alaman niyang wala pang 5% ng mga aplikante sa mga call center ang natatanggap dahil sa kahinaan ng karamihan sa Ingles. ay dapat nang ituro sa wikang Pilipino pagsapit ng taong 2000. Sa katuus-tuusan. “Hindi Ingles ang solusyon sa kahirapan sa bansa. Ipagkakait din ng EO 210 sa mas maraming mamamayan ang karapatang matuto at maging bihasa sa pambansang wika. Hindi lantad (anonymous) ang awtor nito.

Mayroon namang “papalarin” na makapag-aral sa pribadong paaralan. Karamihan sa kanila – at patuloy na itong lumalaki – ay nasa pampublikong mga paaralan. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan. At sa buwang ito.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon by Samahan ng Demokratikong Kabataan (SDK) Friday. 2005 at 6:41 AM http://qc. milyon-milyong mga estudyante ang papasok sa mga paaralan na animo’y mga pabrika ng susunod na henerasyon ng manggagawa.org/news/2005/06/3560. Pero magiging mailap din sa kanila ang maayos na edukasyong inaasam dahil ang motibo ng mga mayari ng iskwelahan ay magbenta ng diploma para palaguin ang kanilang negosyo. Mga institusyong hindi makapagbigay ng dekalidad na edukasyon dahil sa kakapusan ng pondo ng gobyerno. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com .indymedia. 10. At kung susumahin.php “Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan. kolehiyo at unibersidad. Jun. may dalawang pangunahing problema sa sistema ng edukasyon sa Compiled by: April M.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon Tapos na ang bakasyon. --.

kalunos-lunos ang kalagayan ng mga public elementary at high schools bagamat mas nakatuon ang pondo ng Department of Education sa basic education kumpara sa tertiary o college education.1% ng GDP. Sa parehong suliranin. Ang tunay na halaga nito ay lumiliit dahil sa bumabagsak na halaga ng piso bunga ng inflation o taun-taong pagtaas ng mga presyo. Compiled by: April M. tila tinutupad ng Kongreso ang ganitong probisyon ng Saligang Batas. iisa sa salarin: ang gobyernong hindi binibigyang prayoridad ang mga pangangailangan ng kanyang mamamayan. ang pondo sa edukasyon ay dapat sinusukat sa proporsyon nito sa gross domestic product o GDP.com . Ikalawa. Kulang na kulang ito batay sa istandard ng United Nations na nagsasabing ang isang bansa ay dapat na maglaan ng 6% ng GDP para sa edukasyon.6 Bilyon lamang. 25% ang walang kisame. ang badyet sa edukasyon ay lumiit mula 2. Bukod dito. Una. At kung ito ang gagawin. Nangungulelat ang Pilipinas sa Southeast Asia dahil hindi ito tulad ng Malaysia na nagtutuon ng 7% ng GDP para sa edukasyon. ito ay nasa 3. Sa survey ng Senate Committee on Education.5 Bilyon. ang pinakamalaking haiskul sa naturang siyudad. 45% at 43% sa mga guro ang nagsabing nagdadala sila ng sariling mesa at silya sa klase. tumaas ang badyet sa edukasyon mula P97. Ngayong 2005. ang pagpapabaya ng gobyerno sa public school system.3% noong 2004. 55% ang walang kuryente. Mula 2001 hanggang 2004. At ngayong taon. Kinikilala kasi nito ang edukasyon ay isang “karapatan” hindi pribilehiyo. Sa biglang tingin. Isa sa mga nakakalungkot na larawan ng kalagayan ng edukasyon ay ang Caloocan High School. Pero hindi ito totoo. ang badyet ng edukasyon ay nasa P103. ang pagpapaubaya ng gobyerno sa mga kapitalista-edukador na magtaas ng matrikula sa mga pribadong paaralan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.5 Bilyon ay naging P107.9% noong 2001 ay naging 2.bansa. nasa 84% sa mga public school ang walang tubig. Dahil sa kakapusan sa pondo. ang dapat na may pinakamalaking alokasyon sa pondo ng gobyerno ay edukasyon. Kapos na Badyet sa Pampublikong Edukasyon Ayon sa 1987 Konstitusyon.

mula 6:20 ng umaga hanggang 12:40 ng tanghali.23 milyon ang nasa mga pribadong iskwelahan sa basic education. Humingi sila ng tulong sa mga lokal na pamahalaan para sa pagkuha ng dagdag na mga titser. Kulang na kulang din kasi sa mga guro”. Sa bilang na ito. 10% lamang ng mga nasa kolehiyo ang nasa State Colleges and Universities (SCUs). ayon sa kanilang principal na si Erlinda Fornoles.595. Dahil dumadami din ang umaalis sa mga pribadong kolehiyo para mag-aral sa mga State colleges and university. Subalit hindi lang ang basic education ang kailangang paglaanan ng pondo ng gobyerno. Noong 1994. Noong 1980. Ang iba naman ay pumapasok nang 1:00 ng hapon hanggang 7:20 ng gabi. Nagbibigay kami ng libro pero pinaghahatian ito ng dalawang estudyante. walang badyet ang national government para sa dagdag na guro”.” ani Bacani. Pero sa kabila ng ganitong sistema. Libre ang tuition o matrikula pero dahil sa kakulangan sa klasrum at mga guro kinailangan nilang magpatupad ng mga “shift”. Kalahati ng mga estudyante ay nasa “early shift”.623 ay naging 815. sa dami ng aming estudyante. “Pero 300 titser lamang ang kayang tustusan ng munisipyo ng Caloocan. tumaas nang 2. Noong 2002.Karamihan sa mga estudyante ng Caloocan High School ay mula sa mahihirap na pamilya. dumami nang 415. “Ganun pa rin – hindi naman gumaling ang mga bata. Sa ulat ng Commission on Higher Education (CHED). Dapat dagdagan ang pondo sa edukasyon dahil karamihan sa ating kababayan ay umaasa sa pampublikong pag-aaral kaysa sa pribadong mga paaralan.36 milyon ang enrollees ng mga public elementary at public high school.com . may 1.87 milyon noong 1994-1995. education undersecretary for operations. tinatayang nasa 17. kung saan mas mataas ang matrikula. Ani Fornoles. malamang na uuwi ang mga estudyante ng 9:00 ng gabi”. Ngayong taon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mahigit 2. Subalit walang signipikanteng resulta ang sistemang ito sa mga estudyante. Ayon kay Ramon Bacani noong 2003.000 dagdag na guro ang kailangan ng Caloocan pero “sa ngayong taon. “Kung susundin naming ang regular na oras ng iskedyul.4 milyon ang nagaaral sa kolehiyo para sa 2002-2003 mula sa 1. Aniya. mahigit 50 estudyante ang nasa bawat klase.972 ang nag-aaral sa mga pampublikong kolehiyo at unibersidad – mula sa 399. ito ay 34% ng kabuuang Compiled by: April M. ito ay naging 21%.

gagamitin na ng CHED ang awtoridad nito para sa regulasyon ng tuition at iba pang singil sa mga Compiled by: April M. mula P10 ay naging P100. Ang Aklan Polytechnic Institute ay magtataas nang 400% sa kanilang matrikula sa loob ng apat na taon. Pero ang singil sa late enrolment ay tumaas. Ayon kay Dr.95% ng mga nasa kolehiyo ang nag-aaral sa mga SCU. kung saan tumaas nang 400 porsyento ang tuition fee. Ang per unit tumaas mula sa P10 ay naging P50.com . 36. verification of grades per subject. Sa UP. Sa Polytechnic University of the Philippines (PUP). ang laboratory fee sa limang departamento at kolehiyo ay tumaas ng P600 mula P50. hindi tumaas ang matrikula ngunit lumobo ang iba pang mga singil (na karaniwang tinatawag na “miscellaneous fees”). nag-utos ang Commission on Higher Education (CHED) na ang karaniwang pagtaas ng tuition fee ay dapat na katumbas ng inflation rate o 8.populasyon ng mga estudyante sa kolehiyo. kahit pa mas mura ang singil sa mga pampublikong paaralan. ang pinakamataas na tuition fee increase sa mga State colleges and universities ay naitala sa Philippine Normal University (PNU). Nagkaroon din ng mga bagong singil tulad ng shifting form. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ganunpaman. “Mula ngayon. re-admission fee at singil sa pagbabago ng subject o iskedyul. Sa University of the Philippines (UP) – ang pangunahing State university sa bansa. Sa mga graduate school nito. Ang Tumataas na Matrikula sa Pribadong Paaralan Noong May 16. ang matrikula ay tumaas ng P300 kada unit mula sa P11 noong 1989. hindi rin sila ligtas sa mga pagtaas sa matrikula na naganap sa nagdaang mga taon. Sa Central Luzon State University (CLSU). Sa ibang mga pampublikong unibersidad. Ang pinakasiguradong dahilan ng paglikas ng mga estudyante tungo sa mga pampublikong kolehiyo’t unibersidad ay ang tuloy-tuloy na pagtaas sa matrikula at iba pang singil sa mga private school laluna nang isinabatas ang Education Act of 1982 na nagluwag sa pagtatakda ng tuition fee. ang tuition ay tumaas noong 2001. mula P300 kada unit hanggang sa maksimum na P700.4%. Carlito Puno. tataas ang tuition at iba pang singil nang 298%. Habang ngayong taon. acting chairman ng komisyon. Noong 2003. ang tuition ay nananatiling P12 kada unit.

pwede naman kayong lumipat sa public school”. University of the East. De la Salle University. kung ito ay totoong totoo. Dahil ang inilabas ng order ng CHED ay “pakitang-tao” lamang.80 kada unit. Pero sa mismong partial report ng komisyon noong Mayo 17 – na inilabas isang araw matapos ang deklarasyong kokontrolin nila ang matrikula – ang average na pagtaas ng matrikula para sa academic year 2005 – 2006 ay nasa 11. At ang kanilang pinagsamang kita ay nagkakahalagang P1. Kung nahihirapan kayo sa tuition fee. ang pagtatakda ng tuition ay “sagradong karapatan” bilang negosyanteng nagbebenta ng “edukasyon”. ang halaga ng pagtaas ay nasa P37. ang pinakamalaking pagtaas ay ang Asian Theological Seminary. Dahil ang patakaran ng gobyerno kaugnay ng matrikula ay deregulasyon. binibigyang-laya ang mga kapitalistang-edukador na taon-taong itaas ang kanilang mga singil dahil napakaluwag ng prosesong dadaanan nila bago magpataw ng tuition fee increase. At habang pinapabayaan ng gobyerno ang public school system. Kasunod ang STI College Fairview. PMI Colleges. Far Eastern University. Sa Metro Manila. kung saan magkakaroon ng 22. ang Centro Escolar University. ang pagtaas na ito ay nagkakahalagang P680. Simple lamang ang sagot. Miriam College. Ang tanong: paano kokontrolin ng CHED ang matrikula kung ang kanilang kautusan ay inilabas lamang sa buwan ng Mayo. Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” Mainam na mainam sana ang balak ng komisyon. AMA Computer College at STI. Technological Institute of the Philippines.76% o P145 kada unit na pagtataas ng tuition fee. Ang edukasyon ay isang dambuhalang negosyo. Mapua Institute of Technology. Para sa kanila. Sa 18 units na karaniwang kinukuha ng isang estudyante. atbp. mas madaling makapagsamantala ang mga kapitalistang namumuhunan sa mga pribadong paaralan.58%! Kung sa pera. Kabilang dito.4.13 Bilyon noong 2003.institusyon ng higher education.com . na nagtaas ng 150% o P900 kada unit sa matrikula.000 corporations sa bansa. Ibig sabihin. Ayon sa Senate Committee on Education. Kaya’t ang kanilang kadalasang sagot sa mga reklamo sa matrikula: “Hindi naman namin kayo pinilit na dito mag-enrol. siyam na iskwelahan ang kasama sa top 1. kung kailan natapos na ang proseso ng pagtatakda ng matrikula? Karaniwang itinatakda ang matrikula sa buwan ng Pebrero hanggang Marso bago magtapos ang isang academic year. At mapapansin na hindi pa kasama dito ang mga ekslusibong private school na itinuturing na non-profit corporations dahil sa kanilang ugnayan sa mga relihiyosong institusyon kagaya ng Ateneo University.

com Ang sistemang edukasyon ng Pilipinas ay gingagamit lamang bilang instrumento ng estado sa paghubog ng kamalayan at kakayahan ng mga kabataang Pilipino upang sila ay manilbihan para sa iilang naghaharing uri sa ating lipunan at palaganapin ang mga kaugalian at pamaraan Compiled by: April M. EDBERTO M. ang susunod na henerasyon ng mga Pilipino ang naiwanang bukol-bukol dahil sa kapabayaan at kainutilan ng gobyerno. Ang resulta: “bagsak” ang grado ng edukasyon sa bansa dahil hindi ito binibigyang prayoridad ng estado. VILLEGAS Bulatlat. Ang kumperensya ay inisponsor ng Anak ng Bayan party list at ng College Editors Guild of the Philippines (CEGP) Southern Luzon. # Ang Sistema ng Edukasyon sa Pilipinas http://www. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan.html Ang artikulo na ito ay tungkol sa sistema ng edukasyon sa Pilipinas – isang talumpati ng awtor para sa Southern Luzon Education Conference sa Los Baños. NI DR.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.bulatlat. Laguna noong nakaraang Enero 29.“Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan. Ang problema.com/news/4-6/4-6-edukasyon.

381. bahala nang maghigpit ng sentoron ang mga guro at magsiksikan ang mga estudyante sa mga klasrom. sa kabuuang P861 bilyong. Ngunit. Kaya daw tinataasan ang badyet sa pagamit ng dahas ay para kalabanin ang mga “terorista” sa Pilpinas sa sugo ni Uncle Sam. bumababa ang paglaan ng badyet sa edukasyon. Ang ratio ng bilang ng libro sa mga estudyante ay 0. kagaya ng IMF-WB at sa mga bangko ng imperyalismong EU at kanyang mga kapitalistang kaalyado. bale wala dito ang kapakanan ng mga estudyante at mga gurong Pilipino. Sa kabuuan. ang imperyalistang Estados Unidos. 000 na klasrom at may 2. Halimbawa sa ginawang badyet sa taong 2004. 2003) Ang Kalunos-lunos na Kalagayan ng mga Estudyante at Gurong Pilipino Dahil sa palagay ng imperyalismo EU sa kanyang direktang pagsusuperbisa sa sistemang eduskasyon ng Pilipinas sa pamamagitan ng WB na ang mga paaralan ng estado ay mahigpit na hawak na niya. sa taong 2003 ito ay lumubo ng dagdag pa ng P58 bilyon. ang porsiyento ng badyet ng Department of Defense sa 2004 ay 5. ang nangunguna sa badyet ng gobyerno ay ang pagbayad nito ng utang panlabas sa mga dahuyang institusyon.3%) at edukasyon (kasama na ang para sa elementarya at sekundaryang baytang. 10.000 guro sa elementarya at sekundaryong paaralang pambuliko mula P4.4%.com . ang edukasyon ay binibigyan ng mas maliit na prayoridad sa badyet ng gobyerno kung ikukumpara sa militar. ang komprador na burgesya at panginoong may-lupa ay pangunahing tinatangkilik ang interes ng kanilang padrono. Kaya. Para sa PNP naman ang badyet sa taong 2004 ay P33 bilyun. Ang Edukasyon ay Instrumento ng Uri na Hawak ang Estado Dahil ang edukasyon ay isa lamang instrumento ng ating estado na kontrolado ng imperyalistang EU at dahil ang pinakamahalagang instrumento ng pananatili ng kasalukuyang sistema ay ang paggamit ng dahas laban sa lumalaking rebelyon sa kanayunan. sa 1999 Third International Math and Science Study.ng pamumuhay ng mga uring ito. Sa kontekstong ito natin mauunawan lamang ang kalikasan ng edukasyon na pinapairal ng gobyerno sa ating lipunan. Taon-taon lumalaki ang tinatakdang pambayad ng utang panlabas ng Pilipinas. 943 na mga desks/armchairs sa ating mga paaralan.21%. Batay mismo sa estadistika ng gobyerno. samantalang ang pagbayad naman sa utang panlabas at pondo para sa militar ay tumataas. higit sa lahat. na naglalaan ng prayoridad sa pagbayad sa utang panlabas ng Pilipinas na kasalukuyan ay umaabot na ng 58 bilyong dolyar (may balak pa ang rehimen ni Macapagal Arroyo na umutang ng panibago sa halaga ng $500 milyun ).5 bilyon o 31. Halimbawa.000 hanggang P6. ang PD 1177. ang Pilipinas ay pumuesto ng 36th sa kabuuang 38 na bansang sumali. Kalunos-lunos ang kalagayan ng mga estudyante at guro sa mga pambublikong paaralan. Nananatili din ang kababaan ng sahod ng mga 500. pabahay (0.33 sa mga pampublikong paaralang pang-elementarya at 0. P271. Hambingin naman ang badyet para sa militar na tumaas mula sa P42.000 bawat buwan (sa karaniwan) na take-home pay pagkatapos ng mga deductions at bayad sa utang. may kakulangan ng 49. Ang interes lamang ng estado sa edukasyon sa Pilipinas ay gumawa ng mga kurikulum na palalaganapin ang tubo ng mga imperyalistang TNC at kanyang mga kakamping Pilipino.68 bilyun lamang para sa taong 2004. (Datos ng Alliance of Concerned Compiled by: April M. kung saan mayroon tayong milyun-milyong estudyante ) ay 15. kalusugan (1.4% ang nireserba sa pambayad ng utang ng Pilipinas. Kaya ang kalidad ng edukasyon ay pababa ng pababa. May batas na ginawa pa noong panahon ni Marcos. Dec.5%). (Mula sa Badyet ng Pamahalaan para sa Taong 2004 at manipesto ng Anak Bayan Youth Party at iba pa.5 bilyun noong 2003 tungo sa P45 bilyun sa 2004 laban sa badyet sa lahat ng state colleges at universities (SCUs) na P15. Habang tumatakbo ang panahon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang namamayaning uri sa Pilipinas. Ganito din ang paninindigan ng estado ng Pilipinas hinggil sa katayuan ng mga mag-aaral at guro ng bayan.6 sa hayskul.

com . ang WB ay nagdidikta na ng mga programa at kurikulum sa mga paaralan ng Pilipinas. ang Education Act of 1982. CEO ng virtual university Jones International Inc. 1998) ni Estrada at ni Macapagal-Arroyo. Ang kabuuang gastos sa edukasyon sa daigdig ay 2 trilyon dolyar o 1/20th ng GDP ng mundo. sa partikular ng EU. Ang Estratehiya ng Imperyalismo sa Pribatisasyon ng Edukasyon Ang pribatsisasyon ng edukasyon sa Pililpinas ay bahagi lamang ng pandaigdiganng estratehiya ng WTO at WB upang papasukin ang mga TNCs sa Information Technology (mga computer company) sa larangan ng edukasyon pampubliko. ang Education 2000 ni Ramos at ang Presidential Commission on Education Reforms (PCER) at Higher Education Modernization Act (HEMA. Ang WB ay nagtatag din ng Alliance for Global Learning na nagiispesialize sa tinatawag na elearning na ginagamit ang computer. Ang prinsipyong free universal education na nakasaad sa Article 13 ng UN International Covenant on Economic.” (Internet) Ngunit. Private training and the adult education industry are expected to achieve double-digit growth throughout the next decade. tinutulak ng IMF na bigyan ng fiscal autonomy ang mga paaralan ng pamahalaan upang humanap ang mga ito ng mga paraang makakalap ng sariling pondo. ang consultancy firm Ernst & Young at mga TNCs sa IT kagaya ng Sun Microsystem at 3 Com. Nagaalala ang imperyalsimo na sa laki ng kasalukuyang depisito ng Pilipinas na umaabot na sa P220 bilyun na dulot din ng pagbayad sa utang panlabas at pangungurakot ng mga opisyal ng pamahalaan na baka mag-default ang Pilipinas sa pagbayad sa utang panlabas. siopao.Teachers) Kaya di kataka-taka libo-libong guro ang nabibiktima ng mga utangang 5-6 at nagsasyadline bilang mga tindera ng mga kendi. Ang mga isponsor ng mga ganitong programa ay mga malalaking bangko tulad ng JP Morgan at Goldman Sachs. Ang Alliance na ito ay pinoponduhan ang mga IT rooms. ang Education Commission ni Cory Aquino. Jones. Ang lahat ng mga programang ito ay naglalayun upang lumikha ng mga estudyanteng Pilipino na may mahusay na kakayahan na kailangan ng negosyo ng imperyalismo at mahubog ang kamalayan ng mga kabataan upang mahalin ang kultura ng imperyalismo. Pinapairal din ang dahandahang pribatisasyong ng mga SCUs. ay isang malaking bagong industriya na maaaring pasukin. Kaya sa PCER ni Estrada at Macapagal-Arroyo. Social and Cultural Rights ay binabangga ng GATS at World Bank. halimbawa sa pangbabangko at mga restoran at fast food. Jones: “Education is one of the fastest-growing of all markets. Nakikita kasi ng mga TNCs lalo na yung mga nasa IT na ang edukasyon sa daigdig. Sa pinapairal na General Agreement on Trade and Services (GATS) ng WTO ay kasama ang serbisyong edukasyon sa mga serbisyo na tinatarget ng mga TNCs. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang PCER ay lalong pinapalala ang komersyaslisasyon ng mga paraalang publiko dahil pinapayagan na ang mga paaralang ito lalo na ang mga SCUs na magtaas ng tuition at mag-tie-up sa bisnes. Bahagi din ng PCER ang paghintulot sa mga dayuhan na magtayo ng mga paaralan sa ating bansa. Nais ng WTO na gawing market-based ang education sa kolehiyo at alisin ang mga state-funding. na ang larangan ng edukasyon ay isang mayamang mina na hindi pa nabubungkal para pagtubuan kagaya na ibang larangan sa serbisyo na matagal nang ginagatasan ng mga TNCs. sa partikular sa kolehiyo at sa adult education. at iba pa sa kanilang mga paaralan. tulad ng Philippine Commission to Survey Philippine Education (PCSPE) ni Marcos noong 1972. Sabi nga ni Gleen R. Pinagtitipid din ng IMF-WB ang gobyerno ng pondo na sana’y ilalaan para sa edukasyon upang makabayad ang huli ng kanyang utang panlabas. Ang Pakikialam ng Imperayalismong EU sa Programa at Kurikulum sa Edukasyon ng Pilipinas Mula pa noong panahon ni Marcos. Ang isang nangungunang lobbyist sa mga pulong ng WTO tungkol sa GATS na inumpisahan noong Pebrero 2000 sa Geneva ay ang tinatawag na Global Allance for Transnational Education na pinapamunuan ni Gleen R. nagsasanay ng mga guro at umuugnay sa mga gobyerno ng mga bansa upang gumawa ng mga intervention program. ang pandaigdigan estratehiya ng imperyalismo. isang institusyong hawak ng mga kapitalistang korporasyon. Tinuturing ng WTO. na sa kasalukuyan ay nababalot sa krisis ng Compiled by: April M.

Ngunit ang papel ng ating mga paaralan bilang mga tagalikha ng mga gradweyt ng mahusay sa kakayahan na kailangan ng negosyo ng mga malalaking korporasyon. p. Kaya. ang bilang ng walang trabaho sa ating lipunan ay 13% ng kabuuang lakas paggawa ng bayan (ayun mismo sa estadistika ng gobyerno). kagaya ng mga call center. Kasabay din nito ang pagbuwag sa mga asignatura na di kailangan ng bisnis ng imperyalismo at natuturuan pa ang mga kabataan na magkaroon ng kamalayang panlipunan at kritikal na pagiisip. the Philippines’ future comparative advantage lies not in unskilled-labor production. nanganganib ang kabuhayan ng maraming guro na matatanggal dahil ang kanilang mga asignatura ay di na kailangan. Ang pakay kasi ng WB at kanyang alalay na ADB ay upang makatipid ang Pililpinas sa badyet sa edukasyon. inaalis ang mga asignatura na may kaugnayan sa pagtuturo ng kasaysayan at sibikong kamalayaan at iba pang panlipunang pagaaral. ang European University Association (EUA). Math. Batay sa ganitong layunin ang PESS ay nagsaad: “Given lower-cost labor in the People’s Republic of China and some other Asian countries. 11. ay nagreresulta sa sobrang lakas paggawa sa ating lipunan. Science at Pag-Sikap.” (PESS. mula pa noong pagpondo ng WB sa panahon ng martial law sa pagsulat ng mga textbook na tinatangkilik ang pagsisilbi ng mga kabataang Pilipino para sa negosyo ng mga kapitalista (ang programang EDPITAF) hanggang sa kasalukuyan sa pagpapairal ng tinatawag ng DepEd na Millennium Curriculum o ang Curriculum 2002 para sa elementarya at sekondaryang baytang. Ang mga pagbabago na ito sa kurikulum para sa elementarya at haiskul mula Grade 1 to 10 ay batay sa isang pag-aaral na ginawa ng WB-ADB na pinamagatang “Philippine Education for the 21st Century: The 1998 Philippine Education Sector Study” o (PESS). requiring at least a secondary school education of reasonable quality. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. but rather in low-end ‘high-tech’ areas. p.sobrang-produksyon. na nadadagdagan ng mga 750. Kinolaps ang mga asignatura sa limang “core areas” ang English. na pagtubuan pati ang larangan ng edukasyon ay maghigpit na tinutulan ng mga estudyante at mga guro sa Europa sa pamumuno ng National Union of Students in Europe (ESIB) at ng mga guro sa kanilang organisasyon. pinakamataas sa buong Asya. Pinayo ng PESS ang “streamlining” ng Philippine education at pagkukulaps ng mga asignatura lalo na yung may kaugnayan sa pagbibigay ng panlipunang kamalayan sa mga estudyante. therefore. Sa kasalukuyan.1) Ipinapairal ng PESS ang teorya ng mga kapitalista na ang edukasyon ng isang bayan ay iaayun sa “comparative advantage” nito sa mga kapitalistang bansa sa harap ng kumpitesyon ng ibang bansa sa Pangatlong Daigdig. sa partikular yung mga nagtuturo ng panlipunang aralin. is how to preserve the quantitative gains of the past.com . at pinagsama-sama ang mga ito sa isa lamang asignatura na pinamagatang PAGSIKAP. Sa bagong kurikulum. tiga-silbi sa fast food.000 katao bawat taon. such as electronics manufacturing and tourist services. ang imperyalismo ay aktibong nanghihimasok. improve equity and raise quality – and to achieve all of these objectives during a period of limited or zero growth in the public budgetary allocation to education as a whole. kailangang gamitin ang Curriculum 2002 upang Compiled by: April M.”(PESS. Sa ilalim ng Millennium Curriculum. italics dinagdag) Ang ibig sabihin ng WBADB ay paano mapapairal ng gobyerno ng Pilipinas ang mahusay na pagtutupad nito sa pagalaga sa interes ng imperyalismo sa harap ng pagtitipid sa edukasyon. mekaniko at iba pa. Ang Millennium Curriculum o Curriculum 2002 ng Departement of Education Sa paggawa ng kurikulum para sa mga paaralan ng Pilipinas. at siyempre upang makabayad ng utang panlabas. Ang sagot – ikulaps ang mga asignatura at tanggalin ang mga guro na di kailangan ng bisnes ng mga TNCs. Pinahaba ang oras ng pagtuturo ng English at Math at ginawa muli ang English bilang midyum ng pagtuturo. Dumarami ang bilang ng mga taong dimakahanap ng trabaho na mga bagong gradwado taon-taon sapagkat lumalaki ang sobrang pwersa sa gawa. salesman. Filipino. and rising labor costs at home reinforced by minimum wage regulations. Ayun din sa PESS: “The daunting medium-term challenge for Philippine education.

” ang mga ideya ng post-modernismo na iniinganyo ang mga tao na asikasuhin na lamang ang kanilang sariling kalayaan at huwag sumali sa anumang organisasyon. dahil ang mga estudyante natin ay produkto ng isang sistema sa hayskul at elementarya (kasama dito ang mga pribadong paaralan). Ang hangad namang ipribatize ang UP sa impluwensa ng WT0 at WB ay nakalahad sa mga panukulang batas na House Bill 455 at Senate Bill 2587 na nakahain ngayon sa Kongreso at mahigpit na tinututulan ng mga estudyante at guro ng aking pamantasan. Pinapaubaya sa mga estudyante sa partikular sa mga freshmen at sophomore ang pagpili kung anong asignatura sa GE ang kanilang pag-aaralan. Compiled by: April M. ang mga teoryang nilalako ng mga asignatura sa economics sa ating mga paaralan tungkol sa supply at demand analysis na nakabatay sa assumption “that all other things held constant” o ang pananaw ng “ceteris paribus. Ang Revised General Education ng Unibersidad ng Pilipinas (RGEP) Gusto kong talakayin sa puntong ito ang pagbabago ng kurikulum sa aking paaralan. lalo na sa School of Economics at Political Science Departments ng UP. Ang Pangangailangan ng Isang Rebolusyong Kultural Upang tunay na palayain ang kaisipan ng mga Pilipino sa mga maling kamalayan na pinapalaganap ng mga kapitalista.” na siyang batayan ng Macroeconomics at Miccroeconomics ng mga neo-classical economists. ang tinatawag na Revised General Education Program (RGEP). ay isang ideyalistang pamaaraan ng pagaanalisa ng ekonomiya na pabor sa interes ng mga mayayaman. Ang dating GE program ng UP na kinakailangang kunin ang mga asignatura na nagpupukaw ng kamalayang nasyonalismo (History I) at nagtatalakay sa iba’t-ibang teoryang panlipunan ay nahubog sa panahon na umigting ang nasyonalismo sa UP lalo na noong First Quarter Storm. at iba pa pang teorya. Ang dating GE na napanalunan ng mga estudyante at guro sa mahabang pakikibaka upang gawing relebante ang edukasyon sa UP ay binuwag na noong nakaraang taon (2003). Siyempre. Ang mga ideyang ito ay pinapalagnap ng mga direktang bayaran ng mga imeperyalista na mga gurong Pilipino.. Ang mga semi-skilled na manggagawa ay kailangan sa sektor ng serbisyo at marunong ng Inggles. lalo na ng mga TNC. Sa kasalukuyang kalagayan ng ating sistemang edukasyon na walang kasarinlan at ginagamit lamang ng pamahalaan upang paunlarin ang interes ng mga nagsasamantalang uri. Noong nakaraang Oktubre. ang malamang kunin ng mga estudyante sa ilalim ng RGEP ay mga asignaturang pagkakakitaan (kagaya ng mga computer course) o di kaya madaling ipasa. Kailangan palaganapin ang maka-masa at siyentipikong pamamaraan ng pagaaral ng ating kasaysayan at lipunan at itakwil ang mga teorya na nagpapanggap na siyentipiko na kinakalat ng mga kapitalista kagaya ng ideyalistang pananaw na “ceteris paribus” sa economics. Halimbawa.com . nararapat pukawin muli ang diwa ng nasyonalismo sa ating mga kabataan.” kung saan nakuha ni Macapagal-Arroyo ang ideya niyang “strong republic. Marami pang ganitong mga maling ideya na ikinakalat ng mga bayarang teorista ng mga kapitalista sa ating mga paaralan.makahubog ng mga manggagawa na semi-skilled at huwag na ng mga unskilled dahil marami na nito ang ibang bansa kagaya ng Tsina. ang idibidualismo at liberalismo na nakabatay sa pansariling interes. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. o ng mga guro na walang kamuang-muang na ang tinuturo pala nilang teorya ay ang mga pabor sa mayayaman dahil wala naman silang natutunan sa ating paaralan kundi ang mga teoyrang ito. kagaya ng “relative autonomy of the state. kung saan ang pinapalaganap ay kultura ng kapitalismo. Ang mga ideya at kakayahan na binibigyang-diin sa ating mga paaralan sa loob ng sistemang ito ay lalong pinapaigting ang mala-kolonyal na katangian ng ating lipunan. Sa ilalim ng RGEP ay di na kinakilangan kunin ng lahat ng mga estudyante sa UP ang mga asignatura tulad ng History 1 (History of the Philippines) at Social ScienceII (Social and Political Thought). ang Unibersidad ng Pilipinas. ang tunay na emansipasyon ng mga kabataan sa mga ideya at ugali na nilalako ng mga dayuhang impersyalista ay di kailan mangyayari. nabugbog ng mga pulis at militar at naaresto ang mga estudyante at guro ng UP na nag-rali laban sa dalawang panukalang batas na ito sa harap ng Senado. Nararapat labanan din ng mga mulat na kabataan ang mga bahid ng pyudalismo sa ating kultura.

yehey.ang mga pamahiin at iba pang atrasadong ideya na pinapalaganap ng mga relihiyon kung saan ang mga lider nito ay kakampi din ng mga nagsasamantalang uri na nais kontrolin ang masang Pilipino. Nangangaliangang makilahok ang mga kabataang na sinasandatahan ng magpalayang teorya ng dyalektikal at istorikal materyalismo sa mga lugar kung saan naroroon ang batayang masa ng Pililpinas. na may maka-masa at kritikal na pagiisip. pero sa kadahilanang ni hindi man lamang nito nakuha ang kailangan nitong atensyon..aspx?g=posts&t=45849 Kung ihahanay lamang ang edukasyon sa mga pinakanangangailangan ng tulong na sektor ng lipunan sa ating bansa. Sa loob naman ng mga kampus.com/boards/Default. Ang rebolusyong kultural na ito ay maaaring maging bagong sigwa ng dekada na ito sa hanay ng mga aktibistang kabataan. Hindi lang dahil “find your height” ang labanan. rali at live-in. Bulatlat. Ang kasalukuyang panahon ng ating bansa. fora. Pumili ako ng tatlong pangunahing problema ng edukasyon mula sa dokyumentaryong “MisEdukasyon” na pinapanood sa amin sa klasrum. kaya kailangan lumabas ang mga estudylante sa kanilang mga klasroom at makisalamuha sa mga organisasyon ng batayang uri.com . Maaari itong matupad sa mga paaralan sa pamamagitan ng paghawak sa mga dyaryo ng mga progresibong estudyante o pagkuha sa mga liderato sa konseho ng mga estudyante. Ang katotohanan ng isang ideya ay nalalaman lamang sa praktika. sa mga pagawaan at kanayunan.. kung tutuusin ay halos magsisinliit lamang ang mga sector kabilang ang kalusugan. simpo. Una Compiled by: April M. mahalagang hikayatin ang mga ibang estudyante na nagiging biktima ng mga maling ideya na sumali sa mga organisasyon na naglalayun makamit ang isang lipunang Pilipino na nakabatay sa adhikain ng nasyonalismo. malamang mangunguna ito. Ang rebolusyong kultural ay mabisang kasangkapan upang mapabilis ang tagumpay ng kilusan ng mga mamayang Pilipino upang makamtan ang isang may-kasarinlan at makatarugang lipunan. sa mga teach-in. Maaring gawan ang isang rebolusyon kultura kung saan ang mga kabataan ay magiging pangunahin at aktibong lalahok sa loob at labas ng mga paaralan. ay napakainam sa paglaganap ng rebolusyong kultural na ito na sasabay sa pakikibaka ng masa upang buwagin ang mala-kolonyal at mala-pyudal na istruktura ng ating lipunan at magtatag ng bagong sistema.com ISANG PAGSILIP SA MISEDUKASYON http://www. kung saaan milyun-milyung mga Pilipino ay nawawalan na ng pagaasa sa umiiral na sistema. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

ang mga Amerikano upang magturo sa mga Pinoy ng Ingles at iba pang kaalaman tulad ng literatura.com . lalo pa’t maraming naniniwala na kapag marunong magsalita ng Ingles ang isang tao. Dahilan ito upang mahirapan sa pagpili ng mapapasukan ang mga nais magkaroon ng magandang kaledad ng edukasyon dahil sa pagkakaroon ng mga paaralang ito ng kapangyarihan upang magtaas ng matrikula. Malaking problema ito dahil nagiging laganap ngayon ang tinatawag na Neo-Colonialism. kung saan hindi lamang sila nagtuturo ng mga siyensya. Sa pamamagitan nito. Ang pangalawang suliranin ng edukasyon sa Pilipinas ay ang pagiging komersyalisado ng mga paaralan. dahil sa barkong sinakyan nila. dahilan sa mababang pagtingin ng mga dayuhan sa mga Pilipino at mataas na pagrespeto ng mga kababayan natin sa kanila kahit pa sabihing edukado ang mga tayo. o CHED. at sa kalaunan ay magandang kinabukasan. Halimbawa na lang ay ang pagkuha ng mga mauunlad na bansa ng mga manggagawa mula sa mga Third World na bansa tulad ng Pilipinas para makamura sa pagpapasweldo. Kumapara sa ibang bansa na gobyerno ang mismong nagpapatakbo ng mga eskwela. Nagpahayag ang pamunuan ng Commission on Higher Education. Tuloy. kundi nagpapahintulot ito upang magbigay ng oriyentasyon sa kamalayan sa pagiging Amerikanisado. ang mga laman ng mga lektura sa eskwela ay pawang nagpapahiwatig sa kanluraning kaisipan at kultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. o pagtangkilik sa kaisipang kolonyal at pagpanatili nito. Tuloy.” Ibig sabihin. Hindi man lamang mapagyaman ang wikang Filipino at ang kulturang dapat sana’y naipapamana sa mga kabataan. kinakailangang gumastos muna siya ng malaking Compiled by: April M. ang iba ay napipilitang pumasok sa mga pampublikong paaralan kung saan kapalit ng maliit na halaga para makapag-aral ay ang mababang kaledad ng edukasyon. sinasamantala nila ang kahinaan ng mga Pinoy. pero syempre hindi naman maasahang magandang trabaho ang naghihintay para sa kanila. Matatandaan na una nang nagpadala ng mga titser na tinawag na Thomasians. mabibigyan ng lehitimo ang Amerikano upang maipakilala ang kanilang pagiging mataas kumpara sa kanilang mga tinuturuan.dito ay ang impluwensyang kolonyal ng Amerika. Ipinakilala nila ang sistemang institusyonalisasyon sa pagtuturo. Bukod pa dito. isa na siyang edukado at respetado. at binabansagan namang “jologs” o baduy ang mga tumatangkilik sa gawa dito sa Pinas. karamihan sa mga paaralan dito sa atin ay pribado. Ang iba naman ay naghahanap na lamang ng trabaho. tungkol sa walang tigil na pagtaas ng matrikula ng mga pribadong paaralan at sinabi nilang “quality education is expensive. kung nais ng isang estudyante ng magandang edukasyon.

halaga ng pera. Ibig din sabihin nito na ipinagdadamot ng pamahalaan ang kaalaman sa mga mahihirap. Ang huling suliranin na laganap ngayon sa ating bansa ay ang kaisipang elitista. Sa katunayan, ito ang isa sa pangunahing problema ng mga naghahanap ng trabaho. Karamihan kasi sa mga kumpanya ngayon ay tumatanggap lamang ng mga gradweyt ng malalaki at sikat na unibersidad. Kabilang sa mga unibersidad na ito ay ang De La Salle University, University of the Philippines, at Ateneo de Manila University. Kaya naman kung hindi ka nagtapos sa isa sa mga “reputable schools” na nabanggit ay tiyak na mahihirapan ka sa paghahanap ng magandang trabaho. Karugtong na rin ng problemang ito ang pagkakaroon ng maraming aplikante sa limitadong posisyon lamang. Sa kabila ng lahat ng mga suliraning nabanggit, may mga hakbang naman na ginagawa ang gobyerno upang malutas ang mga ito. Tulad na lamang ng argumento hinggil sa paggamit ng wikang Filipino bilang pangunahing midyum sa pagtuturo sa halip na Ingles. Bukod dito, ipinasa rin ang Education Act of 1982, kung saan kinokontrol ang sunod-sunod na pagtaas ng tuition fee upang hindi mabigla ang mga mag-aaral. Meron din tayong Higher Education Modernization Act, kung saan ang mga unibersidad pang-estado ay nagbebenta ng properties upang tulong sa pagpapaganda ng kanilang pasilidad. Nandyan na rin ang nagsulputang parang kabute na mga call centers kung saan ay malaki ang pasweldo sa mga manggagawa at tumatanggap ang mga kumpanya kahit na ano man ang kurso na tinapos at kung saan man nagtapos. Masasabi rin naman pala nating may pakialam nga ang gobyerno. Kung itatanong mo kung bakit parang wala pa ring pagbabago sa kabila ng mga binaggit ko sa itaas, narito ang aking opinyon: Naaalala mo ba nang magkaroon ng mainitang pagtalakay tungkol sa usapin sa kung aling wika ang dapat gamitin sa pagtuturo sa mga paaralan? Hindi ba’t lalo lamang nagkawatak-watak ang mga responsable sa usaping ito? Bakit patuloy na nagkakaroon ng mga kilos protesta tungkol sa pagtaas ng singil sa matrikula? Kasi naman, sakaling hindi magtaas ng singil sa matrikula ang ilang paaralan, bumabawi parin ang mga pribadong paaralan sa mga estudyante sa pamamagitan ng pagpataw ng mataas na presyo sa tinatawag na miscellaneous fees. Kaya’t kahit na mababa na ang tuition fee, mataas parin ang suma total ng babayaran ng isang ordinaryong estudyante ng pribadong paaralan dahil sa
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

iba pang dapat bayaran. Bakit may mga paaralang hindi magamit ang mga pasilidad, lalo na ang mga laboratoryo, at may mataas na bilang ng estudyante sa isang silid-aralan na halos umabot na sa isang daang mag-aaral bawat klasrum at titser? Sana alam ko rin ang sagot sa mga tanong na ito. Sa aking palagay, magiging magandang simula sa sistema ng ating edukasyon ang pagpapalaganap ng kaisipan na magsasabing mahalaga ang wikang Filipino at ang ating kultura. Hindi ko hinihiling na gawing midyum ng pagtuturo ang salitang Filipino, ngunit gawin itong isang mahalagang bahagi ng natututunan sa loob ng eskwela at dapat lamang na pagyamanin pa ito. Magiging malaking tulong din ang pagkakaroon ng mga faculty development programs o mga seminar para sa pagpapalalim ng pwersa ng mga titser upang mas maging makabuluhan ng mainam ang mga itinuturo at paraan ng pagtuturo nila sa kanilang estudyante. Siguro’y sapat muna ang mga ito upang magsimulang bumangon muli ang sistema ng edukasyon sa ating mahal na bansa. Hindi man ito mabilisang paraan, naniniwala naman akong epektibo ito kung maisasagawa ng maayos at tapat.

saan ka man naroon, PILIPINO KA PA RIN.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Sana ay hindi natin malimutan ang kagandahang-asal na likas sa ating pagiging Pilipino.

Ang pagka-MakaDiyos Gumagalang at lubos na nananalig sa iisang Makapangyarihang Diyos - Ang Mapagmahal na Tagapaglikha at Ama nating lahat...

Ang pagka-Makatao Gumagalang at nanalig sa kapwa bilang isang kapatid na may pandama, may lakas at ganda ng loob, may karapatan at hangarin para sa buhay na magana, maayos, mapayapa, at maginhawa.

Ang pagka-Makakalikasan Pinangangalagaan ang kalikasan -- hangin, tubig, lupa, kagubatan, at karagatan -- likas na yaman ng bansang tinubuan...

Ang pagka-Makabansa Minamahal ang sarili nating bayang Pilipinas sa pamamagitan ng pagbibigay-buhay sa limang simulain ng pambansang tradisyong Pilipino: Ang pagsasarili, pakikisama, pagkakaisa, pagkabayani, at pakikipagkapwatao.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

[2] Nagsisimula ang pagmimisa tuwing ika-16 ng Disyembre hanggang ika-24 ng Disyembre. o "misa ng tandang".com . Misa Aginaldo (mula sa Kastilang Misa de Aguinaldo. Tinatawag din itong Misa-de-galyo (mula sa Kastilang Misa de Gallo. ang tunay na Misa Aginaldo[1] o Misa-de-galyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. nagsisilbi ring pagkakataon ang pagnonobena upang idalangin ang mga kahilingang nakatuon kay Hesukristo. o Misa-de-noche (o "misa ng/sa gabi").[2] Isa itong misang idinaraos bawat madaling araw sa loob ng siyam na araw bago sumapit ang araw ng Pasko.[3][1] Compiled by: April M. Misa-de-notse. Ang misa sa madaling araw na ito isa sa pinakamatagal na at pinakabantog na tradisyong Pilipino. kaugnay ng paniniwalang matutupad ang hinihingi kapag nakumpleto ang siyam na misa sa madaling-araw. hanapin Ang Simbang Gabi ay isang kinaugaliang pagdaraos ng Santa Misa sa Pilipinas tuwing panahon ng Kapaskuhan. ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. partikular na sa pinakahuling misa. na kadalasang sinasagawa sa mga Romano Katolikong simbahan[1] sa Pilipinas tuwing ikaapat hanggang ikalima ng umaga. sapagkat sa pagtilaok ng lalaking manok.Simbang Gabi Mula sa Tagalog na Wikipedia. isinasagawa ring kasama ng Simbang Gabi ang panuluyan. alay o regalo").[3] Nagsisilbi rin ang misa bilang isang nobena para sa Birheng Maria. magsisibangon na ang mga mag-anak para makinig ng misa sa pinakamalapit na simbahang pamparokya[1]).[4] Sa ibang pagkakataon. o "misa ng mga handog.[3][1] Bukod dito.

Ang mga Pilipino ay gumigising tuwing madaling araw para dumalo Compiled by: April M. na magdaos ng mga misa sa labas ng simbahan upang mapaunlakan ang malaking bilang ng mga mamamayang ibig makinig ng misang panggabi. nagsisipakinig sa Mabuting Balita bago maging abala sa kanilang mga pang-araw-araw na mga tungkulin.com . nagumpisa ang tradisyon noong 1669. Inumpisahan ito sa Mehiko noong 1587.Mga nilalaman [itago] • • • • • 1 Kasaysayan o 1. hinahayaang bukas ang mga pinto ng simbahan para sa mga hindi na makapasok sa puno nang gusali.2 Simula sa Pilipinas 2 Sa kasalukuyan 3 Tingnan din 4 Sanggunian 5 Kawing panlabas [baguhin] [baguhin] Kasaysayan Buhat sa Mehiko Nagsimula ang kaugaliang ito noong panahong ng kolonyalismong Kastila.[1] Noong unang panahon. Mayroon ding mga paring kumakatok sa mga pintuan ng bahay para gisingin ang mga taumbayan para hikayating makilahok sa misang pangmadaling-araw. at para na rin makalikom ng biyaya at mabuting ani. nang payagan ng Santo Papa ang paring Mehikanong si Diego de Soria[1].[3] Simula sa Pilipinas [baguhin] Sa Pilipinas.[3] Nagsisimula ang pagkalembang ng mga batingaw tuwing ikatatlo ng madaling araw.[1] Kadalasan itong isinasagawa tuwing hatinggabi. mayroon namang mga bandang lumilibot sa buong bayan na tumutugtog ng mga tugtuging pamasko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. isang prayle mula sa kumbento ng San Agustin Acolman.1 Buhat sa Mehiko o 1. Hanggang ngayon.[4] Sa ibang pook. naging hudyat na pantawag na pangmisa ang pagpapatunog ng mga batingaw o kampana ng simbahan. Kabilang dito ang mga magbubukid at mga mangingisda.[1] Idinaos ito tuwing Adbiyento bilang paghahanda sa pagdating ng araw ng pagsisilang kay Hesus. nang magsagawa ang mga pari ng mga pangmadaling araw na misa para sa mga magsasakang nais dumalo ng misa tuwing pasko ngunit hindi maaaring maiwan ang sakahan.[1] Kung sa loob nagmimisa ang pari. kaya't binansagang itong Simbang gabi ng mga Pilipino.

mayroon ding nagsasagawa ng mga misa tuwing ikawalo hanggang ikasiyam ng gabi. Sa kabahayan ng mga pamilya. nilalagyan ng niyog at ng asukal na pula). Inilalagay ang Belen bilang pagpapahayag ng paghahanda para sa pagsapit ng araw ng pagsilang ni Kristo. puto bungbong. matutunghayan ang pagsasabit ng mga makukulay na mga ilaw at mga parol sa mga dungawan. bibingka (tinatawag ding putong bibingka). inuming salabat o tsokolate.com . at ng tatlong haring mago may dalang mga regalo. nagkakaroon ng pagsasalong Notse Buena (binabaybay din ayon sa Kastilang Noche Buena o "mabuting gabi") .[1] Ilan sa mga nakasanayan ng mga Pilipino na may kaugnayan sa Simbang Gabi ang pagtitinda ng mga nakaugaliang pagkain. sa mga sanga ng puno. tsaa. ang araw ng kapanganakan ni Kristo.[4] Tingnan din • • [baguhin] Pasko sa Pilipinas Awiting Pamasko Compiled by: April M.sa misa upang ipakita ang kanilang malalim na pananampalataya sa Diyos. bilang paghahanda sa araw ng Pasko. sa halip na sa madaling araw. upang matugunan ang mga pangangailangan ng mga mamamayan ng pamayanang may iba't ibang oras ng trabaho. idinaraos sa mga lalawigan at kalunsuran ng Pilipinas ang Simbang Gabi. suman sa ibos. at sa mga kanto ng mga daanan. Ipinagdiriwang din ito ng mga Romano Katolikong Pilipinong naninirahan sa ibang mga bansa. kung saan may handang ring bibingka. Matutunghayan din sa Belen ang tala ng Betlehem na gumabay sa tatlong hari para marating ang kinaroroonan ng Banal na Mag-anak.[4] Sa mga siyudad. at mga inuming salabat.[3][1] Sa kalsada. na itinitinda sa tapat ng simbahan para sa mga dumalo ng misa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa mga pintuan. at kape[4]. keso-de-bola (bilog na keso o bolang keso). bukod sa pagpapalamuti ng mga makukulay na ilaw at mga parol sa loob at labas ng simbahan. pandesal.partikular na sa huling araw ng pagnonobena.[1] Pinatutugtog din ang mga musikang pamasko. tulad ng puto bungbong (kulay ube na gawa sa malagkit. suman sa pasko. inilalantad din ang Belen na nagpapakitang nasa isang sabsaban ang batang Hesus na kasama sina Santa Maria at San Jose na napapaligiran ng mga pastol at mga hayop ng sakahan.[3][1] Sa kasalukuyan [baguhin] Sa ngayon. Kaugnay ng patuloy na pagsasakatuparan ng kaugaliang ito.[3] Mahigit sa anim na raang taon na itong isinasagawa sa Pilipinas. tsokolate.

1 "Simbang gabi".com/journal/item/30/ALTERNATIBONG_PULITIKA_SA_PIL IPINAS Ang nakaugalian o pinaniniwalaan ng lahat (ma-Pilipino man o Bangsamoro) na ang pulitika sa Pilipinas ay isang larangan ng pandaraya. 2007) http://correctme. ↑ 1..6 3. kapag may nandaraya. English. ↑ 3..00 1. Kinakailangan na ang “overhaul” o pagbabago. (1990).10 1..07 1. SimbanggabiNYC. minsan sa mga bata..0 2. ↑ 4.3 3. Mass of the Gifts. Ano ang mga dapat malaman para maisulong ang alternatibong pulitika? Compiled by: April M.01 1.0 4.1 4.08 1.1 3. Mass at Dawn. Katunayan nga.Simbang Gabi 85. sa kanilang paglalaro.3 4.com .com ALTERNATIBONG PULITIKA SA PILIPINAS Apr 28.2 4.02 1. sasabihin ng isa na walang pulitikahan.12 1.multiply. Gaano na ba kalala ang tradisyonal na pulitika sa ating bansa? ".03 1.13 Simbang Gabi.Naku po malala na Ting..com 2.11 1.4 Del Rosario M.5 3.7 Simbang Gabi/Mass at Dawn. Kaya nato ay gumawa ng pananaliksik at heto ang ating recomendasyon.06 1.05 1.Sanggunian [baguhin] 1. RCam. ↑ 2. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). Filipino Christmas Tradition . Hubpages. Leo James.0 3..M.4 3. '07 10:27 PM for everyone (kaka ali April 26." ito ang naging tugon ng isang matandang trisikad driver.04 1.org 4.09 1. 3.2 3. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

• • • Narito ang mga makabuluhang tanong na maaaring makapagbigay sa atin ng ideya kung anong uri ng pulitika ang ating isinasagawa: 1. Sino ang humahawak ng kapangyarihan at impluwensiya? 2. Dapat sa karamihan ng mga botante malaman nila kung papaano sila nabibiktima ng maraming uri ng makaeletistang pulitika: nepotismo. Sino ang mga nasasangkot sa buhay-pulitika ng bansa? Compiled by: April M. pagbibigay pansin sa mga pangangailangan ng mahihirap kung panahon ng halalan lamang. tulad ng mga Senador. sistematikong panunuba at pandaraya at pagkapanalo ng mga pulitko sa halalan sa pamamagitan ng "kahit anong paraan".com . at kung papaano nito ginagawang higit na mahirap o madaling makamit ang pagbabagong panlipunan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Board Member at municipal councilor. ang mga botante. ang saklaw ng kanyang impluwensiya. <!--[endif]-->Maaaring makita ang pulitika sa aspetong personal: Ang katauhan ng mga pulitiko. Sino ang nagpapatakbo ng sistemang pulitikal? 3.• Kinakailangan nating maunawaan ang halaga ng pagtangkilik sa alternatibong pulitika sa pamamagitan ng paghahambing nito sa tradisyunal na pulitika. Nararapat ding maging mulat sa mga gawaing pangkultura na nagpapanatili o nagtataguyod ng mga uri ng pulitika. Alkalde. Gubernador. Dapat maunawaan ang kahulugan ng tunay na pulitika narito ang ilan sa mga aspetong dapat alam ng mga botante at kandidato: <!--[if !supportLists]-->1. Dapat na maunawaan mo na madali para sa mga tradisyunal na pulitikong hikayatin ang ating mga botante na itulak ang kanilang personal na interes at mga ambisyong pampulitika. ang goons ng mga naturang pulitiko.

Compiled by: April M. Mula sa pananaw ng tradisyunal na pulitika.com bang . "bayanihan". na namayani na sa ating pampulitikang kultura ang "guns. narito ang ang mga makabuluhang tanong: <!--[if !supportLists]-->1. at kapag natapos na ang halalan nanunumbalik sila sa kanilang nakaugaliang pamumuhay habang naiiwan ang mga pulitiko sa kanilang mga labanan para sa kapangyarihan. Binibigyan sila ng pansin ng mga pulitiko lalung-lalo na sa panahon ng mga kampanya. Ang mga halimbawa nito ay ang personalismo. pagbibigay-kapangyarihan sa tao. mayroong masasabi ang mga tao ukol sa pulitika sa panahon ng halalan lamang. bilang halimbawa. goons and gold" o 3G (sapagkat malimit na ginagamit ang mga paraang ito upang makakuha ng mga boto sa panahon ng halalan). Sa ganitong pananaw. maaaring sabihin na nagiging kultura ang nasabing ugnayan. <!--[endif]-->Mayroon pagkakapantay-pantay na umiiral? 3. sa altenatibong pulitika. ang mga pulitiko't partidong pampulitika lamang ang mga nasasangkot sa buhaypulitika. atbp. Maaari ring makita ang pulitika sa aspetong pang-ugnayan: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyonal na pulitika ay tinutukoy nito ang mga sistema't balangkas na pampulitika tulad ng sistema "padrino". <!--[endif]-->Papaano nakikipag-ugnay ang mga pulitiko sa mga karaniwang tao? <!--[if !supportLists]-->3. Mayroon ding aspetong pangkultura ang pulitika: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyunal na pulitika. "palakasan". <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Samantala. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. <!--[endif]-->Anong uring sistemang pulitika ang namamayani sa buhay-pulitika ng mga tao? <!--[if !supportLists]-->2. Sila lamang ang humahawak ng kapangyarihan at sila rin ang maaaring magbahagi nito kung kanino man nila naisin. naging kaugalian ang mga karaniwang pakikipagugnayan ng mga tao sa isa't isa at maaring umugat ito sa kanilang paraan ng pamumuhay. pluralismo. "utang na loob".2. Maaaring sabihin.

Sapagkat nagbabahaginan ang mga tao sa gawain ng pamahalaan. lumalakas ang kapangyarihan dahil sa sistemang dependency. Sa aspetong pang-ugnayan: • Sa tradisyunal na pulitika. sapagkat pinananatili ang mga tao na umasa sa iilang humahawak ng kapangyarihan. Humahantong ang kaugaliang nabanggit sa itaas sa palakasan. 4. Sa pamamagitan nito. Bagon-Fealdan 2009 . ideolohiya at aprilbfaeldan@yahoo.com • Compiled by: April M. hindi pinapatagal ang buhay ng palakasan at ng sistemang dependency. sapagkat "sumasakay" ang mga tao sa kapangyarihan at paghihikayat ng kanilang mga padrino at kanilang inaasahan din na makatanggap sila ng mga kaparis na pakinabang at kalamangan. at tinitiyak nila na pinahahalagahan ang mga pangangailangan ng mahihirap at nakakarami ng mga batas at mga pamamalakad. Sa sistemang dependency. pagbibigaykapangyarihan sa mga tao at pagkakapantay-pantay. Sinusubok ng alternatibong pulitika ang pagbabahagi ng kapangyarihan sa nakararami sa pamamagitan ng pluralismo. palakasan. Pinagbabahaginan ng mga tao at mga pampulitikang pinuno na kanilang hinalal ang gawain ng pamahalaan. lagi silang handa sa pagbabantay sa mga gawain ng kanilang mga pinuno. ang mga pampulitikang partido kasama ng mga samahang pantao at mga saligang bahagi ng lipunan ang mga punong-tagapagpakilos ng buhay-pulitika. Maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan at may pagpapalitan ng mga palagay. Pinalalaganap din ng sistemang dependency ang elitismo.• Mula sa pananaw ng alternatibong pulitika. at inaasahan naman ng kanilang mga padrino ang kanilang suporta sa kanilang mga gawain at sa panahon ng pangangampanya sa halalan. Itinuturo nito ang sariling sikap at ang pagtayo sa sariling paa. umaasa ang mga tao sa kanilang "padrino" o "ninong" sa mga panahon ng pangangailangan. elitismo at mga hindi pantay na pakikipagugnayan.

pero sila hindi marunong mahiya. mas malaki ang pagkakataon para sa pagkakapantay-pantay. na marunogn mahiya. Ngunit kapag ginamit ang mga ito sa pagwawalang-bahala sa pangangailangan ng nakararami. Sa kanyang pangkultural na aspeto: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->May ilang pangkulturang pagpapahalaga tayo bilang sambayanan na maaaring gamitin sa Tradisyonal na Pulitika upang magsilbi sa kapakanan ng iilan. Hindi masama o mapanghamak ang nabanggit na mga pangkulturang pagpapahalaga. Sa madaling salita sinasamantala nilang mga pulitiko ang magandang kaugalian ng mga Pilipino. <!--[if !supportLists]-->2. ginagamit ng pulitiko ang halaga ng hiya ng Pilipino upang ibagay sa kanyang sariling inaasam. tinutulungan ng pulitiko ang mga tao sa mga panahon ng pangangailangan upang maramdaman nila ang kanilang mga pagkakautang sa kaniya at maaaring hilingin ng padrino bilang kapalit ang kanilang pagtangkilik sa kanyang mapansariling inaasam. <!--[endif]-->Utang na Loob-Sa sistemang padrino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Bilang halimbawa. Compiled by: April M. Dito. nagiging mga haligi itong nagtataguyod sa tradisyunal na pulitika.com . lalunglalo na sa panahon ng halalan. 5.prinsipyo. sumasapi ang mga pampulitikang partido at nagpapalit ng mga pinuno at partido batay sa kung ano ang matatanggap nila sa larangan ng pulitika sa halip na sa mga prinsipyo. ideolohiya at mga isyu. At sapagkat maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan.Makakaramdam ng hiya ang isang taong nagkakautang sa padrino na tanggihan ang kahilingan ng kanyang "ninong". Ito ang ilang pagpapahalaga: <!--[if !supportLists]-->1. <!--[if !supportLists]-->3. <!--[endif]-->Personalismo-Tinutukoy nito ang pagbibigay ng labis na diin sa kung sino ang humahawak ng aling posisyon sa halip na sa pananagutan at responsibilidad ng posisyon na nabanggit. <!--[endif]-->Hiya.

nakikipagunagnayan ang kandidato kundi sa lahat ng panahon lalo na kong siya ay nalukluk na sa kanyang pwesto. kumukunsulta. Tinatawag ang mga balangkas na ito na mga alternatibong sentro ng kapangyarihan. Sa mga pormal at di-pormal na balangkas. pulitikang makamaliit. sa kabilang banda. <!--[endif]-->Pananagutan sa mga pinuno ng mga tao-Tinitingnan ng mga pinuno ang kapangyarihan bilang pananagutan at responsibilidad sa mga taong kanilang pinaglilingkuran sa halip na pribilehiyo. ang alternatibong pulitika ay yaong hindi lamang sa panahon ng pangangampaniya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang mamayan naman ay patuloy na sinusuportahan ang kanilang kandidato na nanalo sa pamamagitan ng pagsali sa Compiled by: April M. Para madaling maunawaan ang ating pinag-uusapan. Naririnig ang mamayan ang hinaing ng mamayan sa lahat ng panahon. Sa nabanggit na sistema. inilalagay ang pagtuon sa pagkakapantaypantay at pagbabahagi ng kapangyarihan sa ugnayan ng mga tao at ng kanilang mga pinuno. <!--[if !supportLists]-->2.<!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa kabilang nagpapakita ang alternatibong pulitika sumusunod na paniniwala at pagpapahalaga: ng banda. <!--[endif]-->Ang kapangyarihan sa kamay ng lipunang sibil. Halimbawa nito ang mga kinatawan ng mga saligang sektor sa loob ng lehislatibong sangay ng pamahalaan.com . namamayani ang tungkulin ng pamamahala sa mga taong may pinanghahawakang pananagutan at sa mga taong nakikilahok sa pamamaraan ng pamamahala. <!--[endif]-->Patuloy na pakikilahok ng mga tao sa pamamahala-Hindi itinatakda ang hangganan ng pakikilahok ng tao sa pulitika sa halalan lamang ngunit lumalawak sa kanilang patuloy na pakikisangkot sa extra-parliamentary at extra-legal na pagsisikap tulad ng lobbying para sa pagpasa ng mga batas na makamahirap. atbp. na hindi pabaya ang kanilang mga pinuno sa kanilang mga gawain at pananagutan. at people's organizations (POs) sa mga komunidad. binibigyan ang mga tao ng mga pagkakataon at pamamaraan upang magkaroon sila ng kapangyarihan sa mga pagpapalakad ng pamahalaan. Salungat sa sistemang padrino.. <!--[if !supportLists]-->3. mga <!--[if !supportLists]-->1. Tinitingnan ng mga tao.

Hindi lamang ang kanilang boto sa araw ng halalan ang binabantayan kundi ang mga batas na dapat palakarin at isakatupan. kundi man ganap na katontonhan. Kabisoteng Edukasyon October 12. handa ang mamayan at hindi sila natatakot na pangalagaan ang kaban ng bayan sa mga gahaman at ganid.com/2008/10/12/kabisoteng-edukasyon/ ISANG MALAKING kahangalan. at handa sila sa lahat ng sandali na ituwid ano mang pagkakamali ng mga kinauukulan. ang iginigiit noon pa mang 2003 ng Kagawaran ng Edukasyon na wikang Ingles ang gawing pangunahing wikang panturo sa elementarya pa lamang bilang pag-alinsunod sa Compiled by: April M. 2008 by plumaatpapel http://plumaatpapel. Correct me if i’m wrong.wordpress.pagpapalakaad sa kalaakaran ng pamahalaan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com .

progresibong intelektuwal at edukador. at sa mga prinsipyong sikolohikal. Dahil wikang Ingles nga ang ginagamit na panturo sa elementarya pa lamang. Sa nasabing kabanata. ang iginigiit na wikang Ingles agad ang gamiting wikang panturo sa elementarya pa lamang ay “sapilitan at pulitikal. Ayon sa kanya. ”repleksiyon ng mababang kalidad ng pamumuhay sa bansa ang sistema ng edukasyon. Nemesio E.” Niliwanag at binigyang-diin ni Dr. isang dayuhang wikang nagsisimula pa lamang nilang pag-aralan. at salat sa kakayahan sa banyagang wikang ito. Dahil hindi nila nauunawaan. at may sapat na kakayahang mga guro. kapos ang badyet para sa edukasyon na niwawaldas pa nga’t kinukurakot ng mga kinauukulan kaya kulang na kulang din sa mga paaralan. hindi nakabatay sa pananaliksik. Kaugnay nito. binigyang-diin niya.balintunang patakaran ng rehimen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. kainutilan at katiwalian ng mga opisyal ng gobyerno at ng burukrasya. Prudente ang pagtutol niya sa nabanggit na patakaran ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng rehimen ni La Gloria. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kolehiyo at unibersidad sa bansa na dahil sa Ingles nagsipag-aral. sa wikang Kastila tinuturuan ang mga bata gayong hindi pa naman sila nakakaintindi ng wikang iyon.com . Ganito rin nga ang karaniwang nangyayari ngayon sa mga estudyante sa hayskul. Pinipilit ng mga may kaisipang kolonyal na matuto ng pagbasa. sa siyensiya ng pagtuturo. matematika at siyensiya ang mga mag-aaral sa pamamagitan ng Ingles. at naging Presidente ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Naalaala tuloy namin ang isang kabanata ng Noli Me Tangere ni Rizal (Mga Suliranin ng Isang Guro). nakilalang makabayan. ang tinanggap namin mula sa kanya. sa punto ni Dr. mga pasilidad.” Natural. mabilis na nakakalimutan ang sinaulong mga leksiyon kaya nagsisipagtapos na kabisote. “isa sa pinakamalaking problema nga ang wikang ginagamit sa pagtuturo sa elementarya. Bukod dito. Prudente. makatao. isang sulat noong nabubuhay pa si Dr. Kinailangan tuloy ipanukala ng diumano’y henyong mga opisyal ng naturang kagawaran ang napakakontrobersiyal na “bridge program” na tandisan nang tinututulan hindi lamang ng mga estudyante kundi maging ng mga guro sa pampublikong mga paaralan.” gayundin ng “kolonyal na mentalidad. Unang-una. minimemorya at hindi maipaliwanag ng mga bata ang kanilang aralin.” Compiled by: April M. Prudente. napakaliit na porsiyento tuloy ng mga nagsipagtapos sa Grade VI ang pumapasa sa pambansang pagsusulit para matanggap sa mataas na paaralan.

Inihalimbawa ni Dr. dapat na magtayo ang Kagawaran ng Edukasyon sa ilang piling lugar sa bansa ng tinatawag na “pilot schools” na wikang Filipino — katulong ang katutubong mga diyalekto — Compiled by: April M. Prudente ang sistema edukasyonal ng Japan. binigyang-diin niya. China at Korea na sariling wika ang ginagamit na panturo sa lahat ng asignatura — kabilang ang matematika at siyensiya — at. sa nasabing mga bansa.” binigyang-diin niya. ang paggamit sa Ingles bilang wikang panturo (medium of instruction). at hindi pa ganap na humuhusay sa banyagang wikang Ingles. sabi niya. samakatuwid. “Isang malaking kabobohan. Ayon sa kanya. dapat na wikang Filipino ang gamitin kaagapay ang katutubong diyalekto bagaman. sabi niya. sa nabanggit na mga grado. dapat ding ituro bilang isang asignatura (subject) ang Ingles tulad din ng wikang Filipino. mulang Grade I hanggang Grade VI. Kaya. Katunayan. kaya nga dapat na isa itong asignatura sa lahat ng antas ng pag-aaral mulang elementarya hanggang kolehiyo. Sa hayskul na simulan. ng mga oplsyal ng edukasyon. ang mga opisyal ng gobyerno at mga edukador na may kolonyal na mentalidad na magbago ng mga patakaran at paninindigan at huwag igiit na Ingles ang gamiting wikang panturo agad sa elementarya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ayon nga sa kanya. noon pa man.” Sa naturang antas.com . ayon pa rin sa kanya. laging nangunguna sa Silangan at Timogsilangang Asya sa mga pagsusulit ang kanilang mga estudyante at nangungulelat ang mga tinuruan agad sa Ingles gaya ng ating mga estudyante. Hindi ito nangangahulugang kakaligtaan na ang Ingles. sarisari ang nagiging problema ng dayuhang mga estudyante — pangwika man o pangkultura. lumikha pa sila ng mga “calculator” at “computer” na nasa sarili nilang wika bagaman ginagamit din sa kolehiyo ang nasa wikang Ingles. bunga nito. lima hanggang pitong taong ipinaiilalim sa mga programa sa pag-aaral ng wika ang mga estudyante bago maabot ang kahusayang pang-akademiko.Batay sa mga pagsusuri sa Amerika at Canada. lalo na nga sa siyensiya at matematika. Tinututulan tuloy ng progresibong mga edukador doon na ipailalim sa gayong programa sa loob lamang ng tatlong taon ang migrante o dayuhang mga estudyante bago pahintulutang isabak sa iba’t ibang asignatura. sa Filipino dapat ituro ang siyensiya at matematika na maaaring salitan ng katutubong diyalekto sa mga rehiyong diTagalog. taun-taon. “na gamitin ang Ingles na wikang panturo agad sa mga mag-aaral sa elementarya na tinuturuan pa lamang ng Ingles bilang ikalawang wika o ikatlong wika sa mga rehiyong di-Tagalog. Dahil tatlong taon nga lamang. Hinahamon niya tuloy.

Ano nga ba ang narating ng edukasyon sa bansang ito sa pamamagitan ng wikang Ingles? Lumilitaw ngang pababa nang pababa ang kalidad ng edukasyon sa Pilipinas. tinitiyak niyang magiging mahusay ang resulta nito sa kabuuan. Ruso sa Rusya. habang namamayagpag sa kayamanan at glorya ang mayayaman. kolonyal.” Compiled by: April M. “Kung susumahin. maka-kapitalista. at marami pang halimbawang mababanggit — bukod tangi ngang nasa banyagang wikang Ingles ang sistema ng edukasyon sa ating bansa. De La Salle at Unibersidad ng Santo Tomas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa kabilang banda. Batay sa kanyang pagsusuri. Prudente. Bahasa Indonesia sa Indonesia. Habang nasa kani-kanilang sariling wika ang edukasyon ng halos lahat ng bansa sa mundo — Kastila sa Amerika Latina. maka-pribadong mga paaralan.” Ayon tuloy sa kanya. Ateneo University. “ang problema’y nasa sistema at balangkas: elitista. Nang suriin ang uri ng mga kolehiyo at unibersidad sa Asya.ang gagamiting panturo sa mga mag-aaral sa elementarya. lalo na’t sa nabanggit na dalawang araling akademiko. Fookien at Mandarin sa Tsina. pinaaasa lamang kung eleksiyon at. nananatiling nagdaralita.” ayon kay Dr. hindi naman nito matugunan ang pambansang mga pangangailangan at problema para pasukin ang daan ng kaunlaran tungo sa kinakailangang industriyalisasyon.” ayon noon sa isang Max Soliven sa isang kolum niya sa Manila Times (Pilipino In. maliwanag na bangkarote ang kasalukuyang edukasyon — sapagkat kinopya nang pira-piraso mula sa edukasyong Amerikano – kaya.com . NipponGo sa Japan.” Binigyang-diin pa niya na sa dispalinghadong mga patakaran ng gobyerno. pagkatapos. “sa ilalim ng kasalukuyang sistema — at pababa nang pababa pa nga ang kalidad ng edukasyon — halos wala nang pag-asa ang masang makaahon sa kinalulublubang burak. kalilimutan na. “hindi na katakatakang talagang ayaw nilang paunlarin ang kalidad ng pamumuhay ng masang sambayanan kabilang na ang pagkakaloob ng de kalidad na edukasyon. Pinaglalaruan lamang nila ang mga maralita at iliterado. English Out: Are We That Nutty?) kapag niyakap natin ang sariling wika at pinabayaan ang Ingles. Higit na masama. Nagkaroon tuloy ng nakasusukang pakahulugan ang mga elitista’t may kolonyal na kaisipan na “hindi edukado” at “bobo” ang sinumang hindi marunong o mahina sa Ingles at “nasisiraan na ng ulo. hindi pa napabilang sa unang 40 ang pangunahing mga pamantasan sa bansa tulad ng Unibersidad ng Pilipinas. Pranses sa Pransiya. Aleman sa Alemanya.

“kinakailangang pagtuunan ng pansin at malalim na suriin ang kasalukuyan at hinaharap pang mga problema ng pambayang edukasyon.” sabi ni Dr. sabi nga. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Katunayan. Prudente. lumilinaw tuloy ang idinidikta noon pa man ng IMF-World Bank at ng mga instrumento ng imperyalismong Amerikano na isapribado ang mga paaralang pampubliko. lalo na ang mga SUC (State Universities and Colleges) sa bansa ngayon upang mapasok ng salanggapang na mga kapitalistang nakabalatkayong edukador na matagal nang nagsisipaglaway sa negosyong edukasyon. at sa alinmang punto tingnan at suriin. kundi maging sa iba pang larangan. Dahil sa ganitong kalakaran. ng maralitang mga mamamayang walang kakayahang pag-aralin sa mandurugas na pribadong mga paaralang pag-aari ng mga santo-santito at diyus-diyosan sa lipunan. “ang lahat ng makabayan. hindi nga malayong magsara at isapribado sa malapit na hinaharap ang maraming paaralang pinatatakbo ng gobyerno sa kapinsalaan. ni Emilio Sy ang CEU (Centro Escolar University). ni Alfonso Yuchengco ang MIT (Mapua Institute of Technology). magsasaka’t mangingisda o nabibilang sa hukbo ng mga walang-wala). at patuloy na Compiled by: April M. progresibo at demokratikong mga puwersang nagmamalasakit sa pampublikong edukasyon para sa kapakanan ng masang sambayanan. lubhang napapanahon na ngang baligtarin naman ang sistema — ang wikang Filipino naman ang gawing wikang panturo sa halos lahat ng asignatura tulad nang ginawa. walang karapatang mag-aral doon ang anak ng isang Juanang Basa at Pedrong Tigas (ibig sabihin ang mga anak-anak ng karaniwang mga manggagawa. Maaaring gawing makabuluhang gabay ang nakaraang kasaysayan nito na hitik ng kapabayaan dahil na rin sa mga elitista at may diwang kolonyal na lantarang kumukontrol sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng bansa. higit sa lahat. Prudente. “lubhang napapanahong sama-samang kumilos. batay sa obserbasyon noon ni Dr. Mulang kindergarten hanggang kolehiyo.Dahil nga sa makadayuhang mga patakarang pang-edukasyon — bukod sa iba pang larangan — na idinidikdik ng gobyerno. at ni Henry Sy ang Asia-Pacific College. napasok na ng kilalang malalaking negosyante ang larangang ito: kontrolado na ni Lucio Tan ang UE (University of the East).” Sa punto niya. Sapagkat balintuna’t makadayuhan pa nga ang mga patakaran ng gobyerno hindi lamang sa larangan ng edukasyon.” Sa kabuuan. puspusan din ang pagsisikap ng ordeng relihiyoso — lalo na mula sa kampo ng Simbahan — sa pagtatayo at pagpapalawak ng kani-kanilang mga paaralang sagad hanggang langit ang matrikula sa lahat ng antas ng edukasyon. Bukod sa mga nabanggit.com .

com .com/krp4. mapagpalaya at siyentipiko. makatao. Maliwanag. University of the Philippines.ginagawa. ng mauunlad na nga bansang nagmamahal sa sarili nilang wika at kultura. # (Kolum) Krisis at Rebolusyong Pilipino http://digitalpadepa.htm Jose Ma. Panahon na ngang buwagin ito at igiit ang isang edukasyong makabayan. patuloy lamang ibinubulid ng umiiral na elitista at kolonyal na edukasyon ang bansa sa kumunoy ng kamangmangan at kaatrasaduhan. Sison Serye ng mga Lektyur sa Asian Center. 1986 Ikaapat na Lektyur: KRISIS NG KULTURANG PlLIPINO Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

ekonomya. mula pa noong bago nasulat ang kasaysayan. sa pagkontra ng mga ito sa bagong lumilitaw na mga pwersa sa kultura at pagganap ng mga ito sa kanilang reaksyunaryong papel sa krisis ng kultura at lipunang Pilipino. anti-syentipiko at anti-mamamayang papel laban sa bagong lumilitaw na mga pwersa ng pambansa. Ito rin ay akumulasyon ng mga ideya. Ang pangunahing pagtutuunan ng diskusyong ito ay ang paglalahad ng krisis ng kulturang Pilipino kaugnay ng krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. iba't ibang tipo ng organisasyon at tauhan na nakakonsentra o nag-iispesyalisa sa gawaing pangkultura. Magpopokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa sa kultura hindi lamang sa pagsasalamin kundi pati sa reaksyon ng mga ito sa mga realidad at tunguhing pulitiko-ekonomiko. syentipiko at pangmasang kultura. Ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa sa ekonomya't pulitika ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa rin sa kultura. sining at literatura. at nananatili sa kasalukuyang kalagayan hanggat may mga nagdadala at hanggat bahagi ng sikolohiyang panlipunan ng mamamayan. ang kultura ay hindi lamang pang-ideolohiyang repleksyon ng mga kasalukuyang pwersa at kontradiksyon sa ekonomya at pulitika. at sa proseso. Compiled by: April M. Kabilang sa mga makinarya ng kultura ang mga institusyon. Magpokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa habang ginagampanan nila ang kanilang anti-nasyunal. syensyang pangkalikasan at panlipunan. kostumbre. pulitika.com . Gayunman. kaalaman sa batas at moralidad. Ang nagsasalungatang mga pwersang ito at ang kanilang mga esensyal na kontradiksyon ay nagkakaroon ng mga pang-ideolohiyang porma at depinidong makinarya sa larangan ng kultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Ang kultura ay repleksyon ng ekonomya't pulitika. Sinasaklaw ng kultura ang paraan ng pag-iral at tunguhin ng kaisipan sa pilosopiya. kaugalian at katulad nito.

ang mga pwersang ito ang nagdadala ng nangingibabaw na mga ideya at kumokontrol sa nangingibabaw na makinarya sa kultura.Ang Nangingibabaw na mga Pwersa sa Kultura Ang imperyalismong US at Simbahang Katoliko Romano ang dalawang nangingibabaw na pwersa sa kultura ng Pilipinas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. itinayo ng US ang pagkakaloob ng iskolarsyip sa pamumuno ng mga upisyal na ahensya at pribadong pundasyon ng US para magkaroon ng mga bagong akademisyan. Sa paggapi sa lumang demokratikong rebolusyon at pagpapataw ng kapangyarihan sa mamamayang Pilipino. Itinayo at pinalawak ng US ang pampublikong sistema sa edukasyon at itinatag ang University of the Philippines para maipropaganda ang modernong imperyalismo (ipinahayag sa mga termino ng konserbatibong demokrasyang liberal) at makalikha ng mga manggagawang litereyt at mas maraming katutubong propesyunal at teknisyan kaysa mabibigyang trabaho ng sistemang kolonyal at pyudal. ang mga maka-imperyalistang konsepto at paraan ay nanaig sa pamamagitan ng mga edukador na sinanay ng US at maka-US na mga programa sa pag-aaral at materyales sa pag-aaral. Para mapalitaw ang pinakamahuhusay na Pilipinong nakapag-aral sa US. hindi lamang ginamit ng US ang nakakalamang na kakayahang militar at kahandaan nitong itaguyod ang pangingibabaw ng lokal o Pilipinong burgesyang kumprador kundi ginamit din ang ideolohiyang maka-imperyalistang demokrasyang liberal para akitin dito ang rebolusyonaryong nasyunalismo at progresibong demokrasyang liberal ng lumang demokratikong rebolusyon. Sistematikong nagtreyn ito ng mga Pilipinong upisyal militar sa mga kuta ng US. Ang mga ito ang bumubuo sa pinakabagong mentalidad na kolonyal ng Compiled by: April M. teknokrat ng gubyerno at pribadong manedyer na maka-US. Sa malakolonyal at malapyudal na kultura ng Pilipinas. Sa bawat antas ng sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas. isinagawa ng US ang sistemang pensyonado noong panahon ng kolonyal na paghahari nito.com . Noong panahong malakolonyal. Ang imperyalismong US ang mas nangingibabaw na pwersa.

panalangin. at atubiling tinanggap ang prinsipyong magkahiwalay ang simbahan at estado. Ang pangkulturang impluwensya ng Simbahan ay malaganap sa hanay ng mamamayan sa pamamagitan ng gawaing pangkatekismo. Ang masmidya ang isa pang larangan ng kultura na pinangingibabawan ng imperyalismong US at mga ahente nito sa kultura. ritwal. Ang dyaryo at pelikula-radyo-telebisyon ay naging mga behikulo ng maka-imperyalista at reaksyunaryong propaganda at taga-anunsyo ng mga produkto ng US at tagatimpla ng panlasa ng Pilipinong konsyumer. Bilang institusyon. Mula noon. ang Simbahan ang malakas na pangideolohiyang tagapagtanggol at tagabasbas ng malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa. Noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. publikasyon at katutubong kaugaliang ginawang kristyano o ang tinatawag na katutubong kristyanidad. Sinalamin sa malapyudal na ekonomya at pulitika ang pangingibabaw ng modernong ideolohiyang imperyalista sa ideolohiyang pyudal. Ang mga pelikula at programa sa TV na gawa sa US at mga programa sa radyong maka-US ang mga pinakaepektibong tagapagdala ng maka-imperyalistang mga konsepto at estilo. tagapangasiwa sa negosyo at upisyal militar. at nakapagbenta ng mga lupain ng prayle para palawakin ang interes ng malaking kumprador sa pagbabangko at bagong kumpanyang pangkomersyo. sermon. propesyunal sa pribadong hanapbuhay. Ang Simbahang Katoliko ay umangkop sa dominasyon ng US pagkasimula nito noong umpisa ng siglo. kasama ang pinakabulgar at pinakadekadenteng mga ideya.com . namantini ng Simbahan ang sa esensya'y ideolohiyang pyudal nito kasama ang nag-uumpisang mangibabaw na ideolohiya ng modernong imperyalismo. ang Simbahan ay may malalaking ahensyang kumprador.mga nakapag-aral na Pilipino na karamiha'y nagmula sa petiburgesya ng lunsod at bihirang-bihirang nagmula sa masang anakpawis at naging mga mataas na burukrata.

Ang "pinakamahuhusay" na eskwelahang Katoliko ay kilalangkilala na mga eskwelahan para sa mga anak ng mga nagsasamantalang uri. at sa simbahan din ang pinakamarami sa antas ng hayskul at kolehiyo. ang abstraktong liberal na konsepto ng mga indibidwal na karapatan ay ikinontra ng US at mga Pilipinong kinatawan nito sa kultura sa Compiled by: April M. Tumutulong ang tradisyunal na mga pasilidad na Katoliko. at sosyalismo at Marxismo sa kabilang banda. masmidya at modernong mga pasilidad sa mayor na di sektaryong mga pasilidad sa pagpapalaganap ng maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya at pagpapalitaw ng mga lalaki't babaeng may magugulong pagpapahalaga na ideyalismong pyudal at suhetibismong burges. Ang Anti-nasyunal na Papel Sa paglalatag ng pundasyon ng malakolonyalismo sa pamamagitan ng di pantay na mga kasunduang pang-ekonomya at militar noong ikalawang hati ng dekada '40.com .Hindi na ganoon kaprestihiyoso ang pontipikal na University of Sto. kinakaribal ang pampublikong sistema sa edukasyon sa antas ng primarya at elementarya. anti-mamamayan at kontrarebolusyonaryo. paraan ng pamamahala ng negosyo. ginamit ng US ang cold war para ang anti-imperyalismo ay itumbas sa komunismo bilang panlilito sa salita at pagmumura. Sa tusong paraan. para mapatibay ang ispiritwal na misyon ng Simbahan at kaugaliang pyudal na nangibabaw sa mga uri sa lipunan. Tomas tulad noong nasa rurok ng sistemang pangedukasyon sa panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. Pero napaunlad ng simbahan ang sariling masaklaw na sistema sa edukasyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at pinakapanatikong mga ideyang anti-komunista. ang totoo. At kahit tinutuligsa ng mga ensiklikal ng Papa ang kapitalismo at liberalismo sa isang banda. Sa simbahan ang karamihan sa mga pribadong eskwelahan sa bawat antas. ang mga Katolikong unibersidad at kolehiyo ay mabisang tagapagpalaganap ng burges na mga teorya sa ekonomya. ang mga eskwelahan.

ang anti-imperyalistang inisyatiba ng mga rebolusyonaryong proletaryo at kanilang pakikipagkaisang prente sa mga progresibong liberal ay kumontra sa mga maka-imperyalista at tagapagtaguyod ng cold war at nakapagtamo ng malalaking tagumpay para sa antiimperyalistang kilusan sa larangan ng pulitika at kultura. kung Hindi man maihanay sa kinatatakutang klasipikasyong "subersibo". maingay na sinalungat ng Simbahan ang sunud-sunod na rebolusyonaryong kilusang anti-imperyalista. Noong dekada '50. lumitaw ang bagong demokratikong kultura na may malakas na anti-imperyalistang Compiled by: April M. ang pagpapalaganap ng akdang liberal na pambansang pamana na tulad ng Noli at Fili. Ginampanan nito ang espesyal na papel na kontrahin ang mga sentimyentong panrelihiyon sa antiimperyalistang kilusan tulad ng ginawa nito noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya laban sa anti-kolonyalistang kilusan. ang makabayang krusada ni Recto. Sa kabila ng patuloy na agresyong pangkultura ng US sa pamamagitan ng foundations na Amerikano.konsepto ng pambansang soberanya at sa konsepto ng Pilipinas bilang nagsasariling bansa-estado. Gayunman.com . ang mga Heswitang Amerikano at kanilang mga disipulong Pilipino ay tumampok sa pagsupil sa anti-imperyalista at anti-kolonyalistang mga ideya at pagpapatibay ng Batas Anti-Subersyon. Para sa mga makabayang Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. noong dekada '60. ang manindigan para sa pambansang soberanya at kasarinlan ay naharap sa pagwawalambahala o pangungutya ng mga intelektwal na maka-US. ang progresibong mga akdang liberal sa University of the Philippines at ang patakarang "Pilipino Muna" ni Presidente Garcia. Ginagampanan ng US ang pinakamabigat na papel sa pagsalungat sa pambansang soberanya at kasarinlan ng mamamayang Pilipino. Mawawalan sila ng pagkakataon sa sistemang pangkultura at pang-edukasyon. Bilang mga intelektwal na kumando ng Simbahan. Ang institusyunal na Simbahang Katoliko ay isang epektibong tauhan ng imperyalismong US sa pagbubunsod ng kolonyal na mentalidad at paninira sa anti-imperyalistang kilusan bilang komunistang pakana.

sumiklab at yumabong ang bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. at nahikayat ng halimbawa ng papalaking bilang ng mga intelektwal na Amerikano na tumatanggi sa realidad at pangideolohiyang pagpapalagay ng imperyalismong US. Ang mga teksbuk ay naging mga Compiled by: April M. Ang mga nakapag-aral ay nagalit sa gerang agresyon ng US sa Byetnam. Tulad ng lahat ng iba pang rebolusyonaryong pwersa. Ang malaking bilang ng nakapag-aral ay nag-umpisang magtanong. Dapat banggitin laluna ang Sigwa ng Unang Kwarto ng 1970. Malaki din ang pagpapahalaga sa rebolusyonaryong tradisyon at mga tagumpay ng bayan sa pambansang pamanang pangkultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Isinagawa ng pasistang diktadura ang rekomendasyong idinikta ng US sa PCSPE (Presidential Committee to Study Philippine Education) na ayusin daw ang pang-edukasyong sistema ng Pilipinas sa diumano'y layuning magkaroon ng mga gradweyt na may higit na kasanayang teknikal para sa mga dayuhang kumpanyang multinasyunal. Lalong ipinagmalaki ng mga Pilipinong intelektwal ang kanilang sariling pambansang lenggwahe at ginamit ito sa pagsuway sa matagal nang pangingibabaw ng Ingles sa mga klasrum. Nangunguna ang Marxismo-Leninismo sa malaking kilusang intelektwal at pangkultura. ang mga pwersa ng rebolusyong pangkultura ay patuloy na dumami sa kilusang lihim sa kalunsuran at sa sonang gerilya. pumuna at tumanggi sa mga imperyalistang katangian ng kultura at edukasyong Amerikano. Pero ang mapapasukang trabaho ay Hindi kailanman makabuluhang dinagdagan ng mga dayuhang monopolyo sa papabagsak nang ekonomya. Napukaw sila ng krisis ng naghaharing sistema at nabigyan ng inspirasyon ng lumalaking kilusang masa. Isinagawa rin ng rehimeng pasista ang patakarang idinikta ng US na gumawa ng mas maraming teksbuk na popondohan ng pautang ng World Bank.nilalaman. upisyal na komunikasyon at para sa mataas na antas ng literatura. Noong 1970-72. Ang pagpapataw ng pasistang diktadura noong 1972 ang desperadong pagtugon ng US at mga lokal na reaksyunaryo sa tumitinding kilusang anti-imperyalista.

sa loob ng Simbahang Katoliko. gayundin. parami nang parami ang progresibong mga lider na panrelihiyon at taongsimbahan na pumanig sa mamamayan sa pagtatanggol ng kanilang mga karapatang pantao sa harap ng napakatinding kabangisan at pang-aabuso ng mga pasistang sinulsulan ng US. Naubusan ng pondong gubyerno ang edukasyong publiko. Ang malalaking bitak sa nangingibabaw na pwersang pangkultura ay tiyak na lalawak at sasamantalahin ng mga pwersa ng bagong demokratikong rebolusyon sa kultura. Compiled by: April M. Ang Anti-syentipikong Papel Madaling makapagpahanga ang mga syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng US at mapaniwala na makakatulong ang US sa syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng Pilipinas. Manipestasyon ng krisis sa sistemang pangkultura na makaimperyalista at reaksyunaryo ang pagtalikod ng mga nakapagaral sa anti-nasyunal na pangkulturang kontrol at impluwensya ng imperyalismong US. gayundin. Itinaguyod o pinalampas ng mga lider ng Simbahang Katoliko ang gawain ng pasistang diktadura ng pangkating US-Marcos dahil ipinakita nito ang sarili bilang pwersang anti-komunista. ang mga estudyante ay nahirapan sa mas mataas na gastos para mabuhay at makapag-aral. At pinagkaitan ng sapat na sweldo ang mga titser. Pero sa halos buong dekada '70 at pagkaraan nito. gayundin sa pagtatanggol ng kanilang mga pambansang karapatan sa harap ng imperyalistang pandarambong sa pamamagitan ng multinasyunal na kumpanya at bangko.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.behikulo ng maka-imperyalista at pasistang propaganda na pandagdag sa pang-araw-araw na propagandang inilalabas ng kontroladong masmidya. ang pagdami ng mga progrcsibong relihiyoso na may makabayang paninindigan. at paglabag sa pambansang soberanya at panteritoryong integridad sa pamamagitan ng mga base militar ng US.

May isa ring penomenon na nakakaligtaan. Samantalang gustong bolahin ng ilang tao ang sarili na ang pageeksport ng mga propesyunal at manggagawang may kasanayan ay manipestasyon ng maunlad na kalagayan ng Pilipinas. inhinyero't teknolodyist at manggagawang may kasanayan. sobra-sobra ang gumagradweyt na inhinyero at teknolodyist kung ikukumpara sa mapapasukang trabaho sa ekonomyang pre-industriyal. sa katunaya'y manipestasyon ito ng di pag-unlad at krisis -. At nangingibang bayan ang mga walang makitang trabaho sa sariling bayan. Umunti rin ang pangangailangan ng US at iba pang bayan sa mga propesyunal sa kalusugan.ang kawalan ng kakayahan ng pambansang ekonomya na mabigyan ng trabaho ang mga taong kailangang ieksport sa mababang presyo sa kabila ng malaking gastos sa edukasyon na kailangang balikatin ng lipunang Pilipino.Gayunman. Kaya nagtatrabaho sila bilang mga tagabenta ng mga kumpanyang multinasyunal. Ang sobrang inhinyero at teknolodyist ay resulta ng mabilis na lumalawak na sistemang pang-edukasyon noong dekada '50 at '60 at mabagal na paglawak ng sistemang pang-edukasyon na bumuntot sa pagdami ng bata at kabataang pwede nang magaaral sa halos buong dekada '70. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Ito'y isang penomenon na Compiled by: April M. at gustong mapanatiling agraryo ang ating bayan at maghangad ng Hindi hihigit sa ilang empresang ginagamitan ng maraming lakaspaggawa. Ang sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas ay sadyang walang anumang programa sa pagtataguyod ng mga pag-aaral sa saligang syensyang panlipunan. Gayunman. Samantalang pinili ng ilang propesyunal na maghanap ng mga trabaho sa ibang bayan. ang iba pa'y sumama sa rebolusyonaryong kilusan. Ang pangkalahatang pagkabulok ng sistema sa edukasyon na naging kapansin-pansin noong dekada '80 ay makakapagpaunti ng mga inhinyero at teknolodyist kahit para sa pangingibang bayan. kung isasaalang-alang natin na sinasalungat ng US ang pambansang industriyalisasyon ng Pilipinas. Hindi maasahan ang US na maging balon ng syentipiko't teknolohikal na pagsulong para sa bayan habang nananatiling malakolonyal at malapyudal ang katangian nito.

Sa katunayan. parami nang paraming estudyante at gradweyt ng kolehiyo ang sumasama sa rebolusyonaryong kilusan. batas. ginugulo sila ng mga saligang problema ng lipunan na di maipaliwanag ng kanilang pormal na edukasyon. Natutuhan naman ng iba pa na panatilihin ang syentipiko at kapakipakinabang sa kanilang pormal na edukasyon at kahit sa kanilang paniniwalang panrelihiyon. Nananawagan sila para sa naaangkop na edukasyon at radikal na transpormasyon ng lipunan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. maintindihan at matanggap ang pangkalahatang programa ng bagong demokratikong rebolusyon. sining at literatura. Nasa mga larangang ito ang higit na nakakaraming mayorya ng mga estudyante at gradweyt sa kolehiyo. Ang pilosopiya. syensyang panlipunan.com .nagpapakita ng grabeng krisis sa sistema. maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya. at naaakit sila sa syentipikong teorya at praktikal na pakikibaka ng mga rebolusyonaryong proletaryo at malawak na pambansa-demokratikong kilusan. edukasyon. Pero sa panahong mas kritikal. Pwedeng tanggihan ng ilan ang suhetibismong burges ng ideolohiyang imperyalista at metapisikang midyebal ng pinakamarami sa simbahan at mahahawan ang kanilang daan sa rebolusyonaryong teorya at praktikang proletaryo. Compiled by: April M. ekonomiks at mga kurso sa bisnes ay mga larangan ng lantaran at pinahabang pagteteorya at pagpopropaganda ng mga ahente ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko sa kultura at edukasyon. Ang kapansin-pansing pagbaling ng mga estudyance at gradweyt sa kolehiyo sa pambansa-demokratikong kilusan ay manipestasyon ng krisis sa kultura at lipunang Pilipino. at gayundin. sila ang mga tagapagdala ng ganap na di Syentipiko. Ang buong petiburgesya ng lunsod ay bumabaling sa panig ng masang anakpawis sa iisang pakikibaka sa pang-aapi at pagsasamantala. mapanlito. Sa mga panahong di gaanong kritikal.

Pero ang higit na nakakaraming mayorya ng intelihensya ay hindi makakaangat sa lipunan mula sa antas ng swelduhan tungo sa pagiging naghaharing uri. gawing lehitimo at mapaganda ang sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. Compiled by: April M. may-ari at tagakontrol ng pangunahing institusyong pangkultura. hindi lamang pinagpipilitan ng malakolonyal at malapyudal na kultura ang mga pribilehiyo ng mga malaking kumprador at panginoong maylupa kundi pinagkakaitan din ng pagkakataong makapag-aral ang milyunmilyong bata at nililimitahan sa antas ng Ikaapat na Grado ang karamihan ng batang mag-aaral. Ang intelihensya ang mapagrereklutahan ng pinakamahusay na personel sa kultura ng naghaharing uri. masmidya at lahat ng iba pang pangunahing paraan ng pag-impluwensya sa pag-iisip. pandama at moralidad ng mamamayan.com . sistemang pang-edukasyon. Ang kulturang ito'y nagsisilbi para mabigyang katwiran. ang intelihensya ay may tendensyang umugnay sa masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka at lalo pang pumuna at tumuligsa" sa sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. nananaig ang mga naghaharing uri bilang mga tagagawa ng patakaran. Sa lantaran at tusong mga paraan.Ang Anti-Mamamayang Papel Nalikha ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko ang malakolonyal at malapyudal na kultura na naaangkop sa malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa bilang mga naghaharing uri. emosyonal at moral at ipatanggap sa kanila ang kanilang kalagayan. Sa panahon ng krisis. Naglalabas pa itong lalo ng bulgar at nakakaabang kalagayan sa kultura na nakakagulo sa sariling makauring interes at makauring pakikibaka ng masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka. mabasbasan. isang antas na di makakapaggarantya ng literasi. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa pinakamataas na antas ng sistemang pangkultura. Hangad nitong mapahina at mapaamo ang mga inaapi at pinagsasamantalahanag mamamayan sa paraang mental.

ang bagong demokratikong kultura na pupukaw at magbubuklod sa saligang alyansa ng uring manggagawa at uring magsasaka bilang pangunahing pwersa. Ang bagong demokratikong kulturang ito ay nagsisilbi sa mamamayan at lumalaban sa anti-mamamayang kultura ng malakolonyal at malapyudal na lipunan.com . Umaabot sa larangan ng kultura ang tunggalian ng mga uri. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Pero ang krisis sa sistemang pang-ekonomya ay nagiging krisis sa sistemang pampulitika.ay kinatawan ng kanilang partido na may teorya at praktikal na programa na hindi lamang sumasaklaw sa mga layunin sa ekonomya at pulitika kundi pati sa layunin sa kultura -.ang uring manggagawa -. ang pinakaabanteng pwersa sa produksyon at pulitika -. at kakabig sa panggitnang saray ng lipunan sa isang pambansang nagkakaisang prente. Sa paghahangad na makuha ang kapangyarihang pampulitika. Ang panlipunang pagkaligalig at kawalan ng kakayahan ng mga naghaharing uri na makapanaig sa dating paraan ay nagiging dahilan ng pinakamatinding pangekonomya at pampulitikang paglalabanan sa hanay ng naghaharing uri at sa pagitan ng mga naghahari at pinaghahariang uri. Compiled by: April M.

Kabilang dito ang apat na residenteng kompanya sa sayaw: Ballet Philippines. at positibong halagahang pangkultura tungo sa makataong lipunang pandaigdig. at kabutihan” ang tatlo “K” na gumagagad wari sa Katipunan nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto. at Ramon Obusan Folkloric Group. kagandahan. Samantala. Itinatanghal ng CCP ang mga tagumpay sa sining ng Filipino. at inililibot ang mga residenteng artista at iba pang alagad ng sining mula sa mga rehiyon sa pamamagitan ng CCP Outreach Program. Nilikha ang CCP sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 30 na may layong itampok at panatilihin ang mga Filipinong sining at kultura. estetikong Filipino at kaakuhan. Pormal itong binuksan noong 8 Setyembre 1969.Sentrong Pangkultura ng Pilipinas [Cultural Center of the Philippines/CCP] ang pangunahing institusyon para sa kultura at sining sa bansa. Mula nang itatag ang nasabing institusyon. at saklaw ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining. at tumutulong na mailapit ang sining sa lahat ng sektor ng lipunan. Nasa ilalim ng Opisina ng Pangulo ang CCP. Ilang kompanya na kumakatawan sa iba't ibang sining ang nasa loob ng CCP.com . Ang mga residenteng kompanya naman sa Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sinikap na nitong isabuhay ang logo nitong sumasagisag sa “katotohanan. alinsunod sa isinasaad ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 80. Itinataguyod din nito ang pagtatatag ng mga sentrong panrehiyon sa pakikipagtulungan sa mga samahang lokal. Nililinang at itinataguyod ng CCP ang artistikong kahusayan. hinihikayat ang paglikha ng orihinal na obrang inspirado ng tema at tradisyong Filipino. Philippine Ballet Theater. Kasaysayan Pinasinayaan ang CCP noong 1969 at nagsilbing tahanan ng mga sining sa Filipinas. Bayanihan Philippine Folkloric Group. Taglay nito ang pinakamataas na pamantayan ng kahusayan at may mga serbisyong tumutugon sa Filipino at sa daigdig. ang Tanghalang Pilipino ang residenteng kompanya sa teatro.

at naglilinang ng pangkulturang halagahan. Sanggunian  Opisyal na website ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas. 2007  Moms. UST Symphony Orchestra. nagtatampok ng estetikong Filipino. panlipunang pananagutan. Layon ng CCP na maging tahanan ng mga sining na nakatuon sa madla. antolohiya. gayundin ang panitikan at sining biswal. Saklaw ng CCP ang pelikula at sining brodkast. Cultural Center of the Philippines Brochure. at hinihikayat ang paglago ng mga bagong artista sa naturang larang sa pamamagitan ng mga palihan. Nakikipag-ugnayan din ang CCP sa mga internasyonal na samahan upang makita ng mga Filipino ang rikit at lawak ng mga kultura sa buong daigdig. Itinataguyod ng CCP ang pagpapalago ng mga konseho ng sining sa buong bansa sa pamamagitan Cultural Exchange Program (Palitang Pangkultura na Programa). timpalak. at Music Competitions for Young Artists Foundation (NAMCYA). Isang Mahusay na Palabas ng QTV 11 Compiled by: April M. seminar. Philippine Madrigal Singers. at pambansang kaakuhan. na matatagpuan sa CCP . at gawad. simposiya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.musika ay kinabibilangan ng Philippine Philharmonic Orchestra. Ipinatutupad iyon sa pagbubunsod ng mga palihan at seminar.com . na nagtataglay ng artitikong kahusayan. eksibit.

 Ang mga hosts ng programa ay sina Lani  Mercado.  Sa pamamagitan ng mga celebrity guests.com . tinatalakay ng palabas ang mga topics na  gaya ng sex education para sa mga bata. kung paanong ang modern parenting. para sa  modernong ina.  Compiled by: April M. Ang titulo naman ng palabas ay "Moms" dahil sinasalamin ng  mga hosts ng programa ang makabagong ina.  ipinapakita rin ng Moms na ang mga ina ay matalino. Hanggang ngayon ay women empowerment at pagbibigay pa rin ng  makabuluhang impormasyon ang pakay ng Moms bilang isang programa. at  iba pang mga problema na kinakaharap ng mga ina sa pagpapalaki sa kanilang  mga anak. malaya at tunay na ilaw ng  kanilang mga pamilya.  Iba't ibang mga topics ang pokus ng programa pero ang audience nila ay mga ilaw  at haligi ng tahanan. Sherilyn Reyes and Manilyn Reynes. Naging guest co­hosts naman sina  Christine 'Tin Tin' Bersola at Gladys Reyes. Bukod sa pagiging mapag­alaga.Matagal na ring itinatanghal ang palabas na Moms sa QTV 11 mula nang  pamahalaan ng GMA 7 ang istasyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 ang banal na aklat ng mga muslim. Dahil dito. Madalas makikita ang mga kababaihang suot ito na parang bandana kapag  pumupunta ng mga concert o gigs. kamay at paa. Kaya’t pinapakita mo man ang iyong  pananampalataya sa pagiging muslim o di kaya’y gustong pumorma sa tag­ginaw  man o tag­init. ang mga lalake  ay tinatakpan ang kanilang katawan mula tiyan hanggang tuhod. samantalang ang  mga babae naman ay tinatakpan ang buong katawan pwera mukha. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. lahat ng babae at lalake ay  kinakailangang manamit ng karapat­dapat sa publiko. gumagamit na ang mga pinoy ng Sahal kahit  saan.  Compiled by: April M. PangPorma Na Rin! Ayon sa Koran. nilalagay sa kanilang  mga leeg na parang “scarf” ang dating. mapa­Muslim man o hindi.  Isa sa mga tradisyunal na telang ginagamit ng mga kababaihang muslim na  pantakip ng ulo ay ang Sahal. Sa mga lalaki naman.com . Ngayon. ang sahal ang bagong bandanang nababagay kahit san man.Sahal ng mga Muslim.

 Tulad ng mga sandals at flip flops na uso rin ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mala­jelly  ang halos kita nitong materyales at unang lumabas matapos ang World War II ng  magkaroon ng kakulangan sa balat sa Europa. dalaga man o may asawa ang  naengganyong magsuot nito dahil sa presyo.com .  Kadalasang flat ang mga jelly shoes ngunit may ibang modelong may makapal  ngunit mababang takong.  Ano nga ba ang panghatak ng jelly shoes at tinatangkilik ito uli?  Mura at nakakatuwa ang mga makukulay na disenyo nito kaya’t tamang­tama para  sa mga bata.Ang Pagbabalik ng mga Jelly Shoes 1980s noong unang sumikat ang mga Jelly shoes.  bagay ito sa mga kaswal na kasuotan o yung mga pang­araw­araw na bihis.  Compiled by: April M. Ngayon ay muli itong makikita  sa mga pangunahing malls at maging sa mga bangketa.  Gawa ang jelly shoes sa mga jelly rubber na isang uri ng gomang PVC. Ngunit marami na ring mga babae. pagiging kumportableng suotin at  fashionable na disenyo.

 Mas mabigat at malaman ito kaysa sa ordinaryong pan pizza. Isa itong  makabagong paraan na pumatok sa maraming Europeo dahil na rin sa madali itong  kainin kahit pa nga naglalakad ka.com . Hindi ito nakaligtas sa Pinoy entrepreneur na si  Dondi Onate habang namamasyal sa Europe. Ito ang nag­motiba sa kanyang  buksan ang unang Amazing Cones sa Pilipinas. Sa Italya nagmula ang mga unang pizza na isine­serve sa cone.  Compiled by: April M. Hindi lamang ice cream ang pambato ng bagong tindahan na ito kundi pati  iba’t­ibang klase ng mga pizza.Pizza – Nasa Cones Na! Para sa mga taong on­the­go palagi. Marami ring  flavors ito na pagpipilian kayat tiyak na hindi magsasawa ang mga tatangkilik dito. tiyak na dadayuhin ninyo ang Amazing  Cones. Bukod sa madaling hawakan at kainin ay sulit na sulit ang isang pizza sa Amazing  Cones. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 kakaibang swerte at sa YouTube.  Disyembre nang nakaraang taon nang lumabas si Charice Pempengco sa  programang Ellen. Isang Youtuber naman ang  Compiled by: April M.  Charice Pempengco.com .Abangan din ang ibang mga pagkain bukod sa pizza na ihahanda sa loob ng mga  ispesyal na cones ng Amazing Cones." Unang nasilayan ang boses ni Charice sa singiing contest ng ABS­CBN na "Little  Big Sta" na kung saan nakamit niya ang Third Place. naabot ni  Charice Pempengco ang pangarap ng karamihan sa Pilipinong mang­aawit ­ ang  mag­perform sa international audience. Pinakita ni Charice ang kanyang angking galing nang kanyang  kinanta sa harap ng mga nagpapalakpakang Amerikano ang awiting "And I Am  Telling You I´m Not Going" at "I Will Always Love You. Ang Batang DIva Dahil sa kahusayan sa pagkanta. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

  Nakita naman ng Ten Songs Production. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. isang recording company na naka­base sa  Sweden.com . ang YouTube video na ito at siyang inimbitahan si Charice upang  pumunta sa Sweden upang magrecord ng album. Samantala. South Korea ang  pag­kanta ni Charice ng "And I Am Telling You I´m Not Going" sa YouTube rin  kaya't inimbitahan nito si Charice sa sikat na programa sa Korea na Star King.  Compiled by: April M. regular na ring nakikita si Charice sa mga lokal na programa at  iniimbitahan na rin siya ng mga lokal na mang­aawit tulad ni Martin Nievera para  maging panauhin sa kanyang concert. nakita naman ng isang broadcasting System sa Seoul. sikat na rin siya sa kanyang sariling bansang Pilipinas.nakakita sa pagkanta ni Charice sa nasabing patimpalak at siyang inupload ang  pagkanta ni Charice sa YouTube.  Dahil dito. hindi lang sa ibang bansa sikat sa  Charice Pempengco. Ngayon.  Marami ulit ang napabilib ni Charice sa kanyang boses kaya't nilagay ng mga  nakapanood ang episode na ito sa YouTube Ang programang ito ang nakita ni  Ellen DeGeneres at siyang nagtulak sa Amerikanang host/komedyante na gawing  panauhin si Charice sa kanyang programa.

 CJ  Olaguera (percussions) at Ian Tayao (vocals). Naging parte rin ng Queso si RT de  Ano (turntables) Paolo Rosal (drums) sa Queso at nananataling mabuting kaibigan  Compiled by: April M. Visayas at Mindanao. Binubuo ng pitong myembro.Queso: Ang Bagong Henerasyon ng Pinoy Rak en’ Rol Nabuo noong 1994 at nakilala sa pangalang “Cheese”. ang Queso ang pinakasikat  at pinakamaingay na bandang Pinoy ngayon.  nanatili pa ring matunog ang pangalan ng Queso hindi lang sa sarili nilang bansa. Bboy Garcia (turntables). Mula nang nilabas ang unang self­titled album na “Cheese” sa ilalim ng Warner  Music Philippines noong 1998. Enzo  Ruidera(guitars).  pati na rin sa buong mundo.com . ang  Queso ay napagdaan na ang bawat pagsubok ng paggawa ng musikang hindi man  matanggap ng masa nung una. naimbitahan rin sila tumugtog sa 2000 Pusan  Rock Festival sa Korea at nanalo bilang representative ng Pilipinas para sa “World  Battle of the Bands (WBOB)” sa Hong Kong. ay ngayo’y isa sa mga hinahangaan at inaabangan. Ang Queso ay binubuo ni Tuts Calinawan(bass). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hindi man sila nanalo sa WBOB. Robert Dela Cruz (drums). nasundan ito ng “Pilipinas” album nang 2001 at  ang independent album na “Queso” noong 2006. Sa gitna ng pagtugtog ng Queso  sa Luzon. 8 Toleran (guitars).

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. wag magalala  dahil kasalukuyang gumagawa ng bagong musika ang grupo at mananatili sa  eksena ng musikang lokal at internasyonal.  Musika ng Sugarfree – Tamang Timpla Ang bandang Sugarfree ay maihahalintulad sa musika nila – simple pero may  ibubuga. Sabay sa ritmong masarap pakinggan ay ang malalim na liriko.com . mananatiling isang inspirasyon  ang Queso sa paggawa ng kakaibang Pinoy na tunog na pwedeng ipagmalaki sa  buong mundo. t­shirts at ang “Buhay Queso” DVD sa mga  record stores at sa banda mismo. Tamang  Compiled by: April M. Sa ngayon.ng banda.  Para sa “mga daga”. Mabibili ang mga CDs. ang tawag sa fans ng banda. Sa mga nagaabang na susunod na album ng Queso. lingo­lingo pa rin tumutugtog ang Queso sa iba’t ibang bar sa Manila at  probinsiya.

  Sa kabila ng kabi­kabilang prediksyon na hindi na panahon ng mga banda sa  Pilipinas ay nagawa ng Sugarfree na patuloy na mamayagpag.  Vigan.” Kinabibilangan nina Ebe Dancel. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Noong nakaraang  taon lamang ay itinanghal ng banda ang una nilang major concert kung saan  panauhin nila ang tanyag na Manila Symphony Orchestra. Isang World Heritage City Compiled by: April M. Nagkamit na rin sila ng iba’t­ibang karangalan mula  sa NU Rock Awards at Awit Awards. Jal Taguibao at Kaka Quisumbing.com . ang trio ng  Sugarfree ay walong taon ng aktibo sa industriya ng musika at nakagawa ng  tatlong tagumpay na album.timpla talaga. Unang nakilala ang Sugarfree sa mga awiting Telepono at Mariposa mula sa debut  album nilang “Sa Wakas”ngunit higit silang natandaan sa mga awiting “Hari ng  Sablay” at “Makita Kang Muli” na ginamit sa teleseryeng “Panday.

193 na mga kabahayan. ang Vigan ay matatagpuan sa Ilocos  Sur. Ayon sa isang 2000 census. Ang mga cobblestoned na kalsada at mga calesa na nakapalibot sa plaza ay  pandagdag sa ganda ng kakaibang lugar na ito. ang pang­anim na presidente ng  Pilipinas. sa mga taon na ang Pilipinas ay nasa ilalim pa ng  bansang Espanya. bukod sa iba't ibang  mga museum na hitik na hitik sa kasaysayan ng nakaraan.  Tara na sa Pugad Baboy Compiled by: April M.com . Si Elpidio Quirino. Karamihan ng bumibisita dito ay namamangha sa matandang arkitektura nito  at old­world na ambiance ng lugar.Mapa­Pilipino o banyaga. Maaari ding mag­tour sa palibot ng  Vigan upang makita ang mga lumang bahay at mga simbahan.143 people sa  9. Klasipikado bilang isang World Heritage City. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kahit sinong tumapak sa Vigan City ay namamangha. Ang pagtapak sa Vigan City ay maihahambing  sa isang pag­atras sa panahon. ang Vigan ay may populasyon na 45. ay nanirahan din sa Vigan.

com .  Compiled by: April M. Sa dalawang dekada ng Pugad Baboy. Iba’t­ibang pamilya ang nakatira dito ngunit ang  pinakapopular na karakter ay hindi tao kundi ang asong si Polgas. Sigmund Freud. tungkol sa isang komunidad na  tinitirhan ng mga matatabang tao.  Habang patuloy si Medina sa paggawa ng Pugad Baboy ay asahan ang  katatawanang may kabuluhan na mas masarap basahin dahil inilalarawan nito ang  mga Pilipino sa kasalukuyang panahon. patuloy ang pagtawa at pagkilala  ng mga Pinoy sa mga sarili.Ito ang komik strip na sumasalamin sa eksenang politikal at kultura ng mga  Pilipino. nag mala­Undertaker.  Sa kasikatan ng seryeng ito ay ginawa rin itong programa sa telebisyon at  nagkaroon ng mga damit at laruang hango sa mga karakter dito. Naging deep  penetration agent ito.  Ito rin ang sinasabing higit na nagkakarakterisa sa may­akdang si Medina.  Konsepto ito ng arkitektong si Pol Medina Jr. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa mahigit dalawampung kumpilasyon ng seryeng Pugad Baboy ay nasaksihan ng  mga mambabasa ang maraming karakter na ginampanan ni Polgas. Nagsimulang ilathala ang Pugad Baboy noong 1988 sa pahayagang Inquirer. Wolverine at iba pa.

  Compiled by: April M. Ito ay nagagawa sa pamamagitan ng paglagay ng mga "bamboo poles" sa ilalim ng  bahay kubo upang makagawa ng matatag na balangkas upang madaling mabuhat  ang buong bahay.com . Galing ang salitang ito sa isang tradisyon ng mga Pilipino na kung saan  sama­samang tutulong ang mga tao upang buhatin ang buong bahay ng isang  pamilya at tulungan ito lumipat papunta sa isang lugar. Barcelona ng larawan na pinapakita ang Bayanihan na  nakagawian na ng mga Pilipino.  Nilarawan ng National Artist na si Carlos "Botong" Francisco ang tradisyong ito. Ito ay ginagawa ng pamilya  bilang pasasalamat. Ang mga kalalakihan naman ay naka­pwesto sa magkabilang  dulo ng mga "bamboo poles.  Lumikha rin si Joselito E.Ang Bayanihan Ang ibig sabihin ng Bayanihan ay ang sama­samang pagkakaisa sa ilalim ng isang  layunin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo." Ang tradisyon na Bayanihan ay sinusundan ng isang maliit na pyesta na  pinamumunuan ng pamilyang tinulungan ng mga tao.

com . Dating nabansagang "Ballerina of the People". kilala si Lisa Macuja­Elizalde  bilang isang tanyag na Prima Ballerina dito sa Pilipinas at sa ibang bansa. Kasama  sa mga patimpalak na ginawad sa kanya sa kanyang mahabang karera bilang  ballerina at artist ang Order of International Friendship (na ginawad ni Russian  President Vladimir Putin noong 2001). Siya rin ang kauna­unahang Pilipina na ballerina na nag­uwi ng laureate prize at  Compiled by: April M. Mahusay na Artist Napakalaki na ng naging kontribusyon ni Lisa Macuja­Elizalde sa mundo ng arte  at kultura dito sa Pilipinas. Ten Outstanding Young Persons of the  World (1997). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Lisa Macuja: Pinay na Ballerina. at ang Special Prize for Artistry by the House of Diaghilev (1992).

 Mula dito'y  sunod­sunod na ang mga naging tagumpay niya. Matapos niyang magtapos bilang pinakamagaling sa kanyang klase ay naging  kauna­unahan siyang foreigner na naimbitahan upang sumali sa Kirov Ballet ­  isang kilala at batikan na 260­taong gulang na institusyon ng sayaw. Sa  kasalukuyan. Kahanga­hanga ang naging karera ni Lisa dahil na din sa mga tanyag na guro at  paaralan ng sayaw kung saan siya ay nag­aral. Dahil na rin sa pagmamahal niya sa pagsayaw at sa kanyang bansa.com . at  doon ay nahasa siya sa pagsayaw at natuto mula sa dating former Kirov ballerina  na si Tatiana A. siya ang tumatayong Artistic Director ng Ballet Manila. naging aktibo  si Lisa Macuja­Elizalde sa mga lokal na pang­kulturang mga proyeko. Siya rin ang  kasalukuyang Vice Chairperson ng Philippine UNESCO National Commission. Udalenkova. Russia ­ kung saan siya ay nanalo ng  fifth place.nakakuha ng silver medal mula sa 1987 Asia­Pacific Ballet Competition na  ginanap sa Tokyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Naging scholar siya ng USSR  Ministry of Culture at nakapasok ng Vaganova Choreographic Institute (na ngayon  ay tinatawag nang Academy of Russian Ballet) sa Saint Petersburg noong 1982. Noong 1992 ay nakilahok siya sa 1992 International Diaghilev  Ballet Competition na ginanap sa Moscow.  Father Suarez Magpapatayo ng Mega-Shrine Compiled by: April M.

 ang probinsyang kinalakhan niya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. At kahit na nakabase siya sa Canada ay hindi ito naging hadlang  upang maalala ni Father Suarez ang mga kababayan. retreat at lodging houses at ang kawangis ng Tahanan  ng Birheng Maria.  Una ng naitatag dito ang puting stage kung saan nagmisa si Father Suarez noong  2006.  Plano ng popular na pari na magpatayo ng isang marangyang shrine alay sa  Birheng Maria sa Montemaria sa Batangas. Bukod sa estatwa ay nasa plano rin ang pagkakaroon ng mga kapilya. kolumbaryo.  rosary garden.  Compiled by: April M.Marami ang namamangha sa biyayang makapagpagaling ng Pilipinong pari na si  Fernando Suarez.  Ang multi­milyong shrine na ito ay pinuntahan na ng daan­daang mga deboto lalo  pa at aprubado ng Simbahang Katoliko ang panggagamot ni Father Suarez.  Tinatayang matatapos ang proyekto sa limang hektaryang lupain na ito sa loob ng  limang taon.com . Noong Enero 2007 naman isang mataas na estatwa ng Birheng Maria ang  inilagak .

 Sa panahon ngayon. ang mangkukulam ay gumagawa ng mga potion. Kapag malapit na daw  Compiled by: April M.  Magisa man gumawa ang mga mangkukulam ng kanilang “voodoo”. Dahil dito. maraming nababalitang mga  mangkukulam ang nagpapabayad para gumawa ng sumpa.  Kapag nabiktima ng mangkukulam ang isang tao sa pamamagitan ng manika.Tunay nga ba ang Kulam at Mangkukulam? Ang “Kulam” ay ang Pinoy Black magic.  Minsan nga’y ito pa ang nagiging dahilan ng kanilang pagkamatay.  lahat ng gawin ng mangkukulam sa manikang ito ay mangyayari rin sa taong iyon.  maraming tao. nagbibigkas  ng mga sumpa at gumagamit ng manika para gantihan o bigyan ng masamang  tadhana o sakit ang isang tao. samantalang ang “mangkukulam”  naman ay ang katumbas ng mga witch sa ibang bansa at ang “mambabarang” ay  warlocks.com . lalo na sa mga probinsya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Gumagana nga ba ang mga sumpa ng mangkukulam? Gaya ng mga witch. kadalasan  daw ay nabibilang sila sa isang kulto. Ang pagiging mangkukulam daw ay  pinapasa ng mga magulang at mga naunang henerasyon. ang humihingi ng tulong sa mga  mangkukulam para makaganti sa isang tao.

 maraming mga tao ang umaasa sa  Compiled by: April M. Ito ay pinaniniwalaan ng  marami na nakakabuti sa ating pangkalahatang kalusugan.  Sa panahon ng mental o pisikal na istres.  Meditasyon: Kapangyarihan ng Katawan at Pag-iisip Ang meditasyon ay kakaibang antas ng pag­iisip kung saan ang isang tao ay  matindi ang konsentrasyon sa isang bagay o layunin. naniniwala ka man sa kulam o  hindi. mabuti nang maging mabait ka sa kapwa para walang magtangkang  magpakulam sa ‘yo.com . Madami man nagsasabing hindi totoo ang kulam.mamatay ang isang mangkukulam ay pinapasa nito ang kanyang kapangyarihan sa  anak o kamag­anak. napakadaming pangyayari at  kuwentong nagkalat tungkol sa mga hindi maipaliwanag na nangyayari sa isang  taong pinagdududahang kinukulam. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dahil dito.

 Sa  pamamagitan ng meditasyon. at hindi lamang ito sa pisikal na aspeto.meditasyon para maibalik sa mabuti ang kanilang kondisyon.  Maraming pag­aaral ang nagpapakita ng mabuting epekto ng meditasyon sa  kalusugan ng isang indibidwal. Pinaniniwalaan na  mayroong matinding koneksyon ang kaisipan ng tao sa kanyang katawan.com . ginagamit din ang meditasyon para makarekober sa  depresyon at lungkot. Naghahatid din ito ng mabuting pakiramdam. Kasama  dito ang positibong tingin sa lahat ng aspeto ng buhay at ang pagiging handa at  matibay sa mga pagsubok na haharapin. mga ideya sa  paglikha at masayang disposisyon. maaring maabot ang “state of balance” ng isip at  katawan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. maramng  nagsasabing pati ang ispiritwal na aspeto ng kanilang buhay ay gumanda. Ang Animismo Compiled by: April M. Bukod sa  pagtanggal ng istres. Sa patuloy na praktis sa meditasyon.

  Sa animismo. Bangladesh. Zambia. masasabing ang animismo ay matatagpuan sa karamihan sa relihiyon sa  buong mundo. halaman at iba pang puwersa ng kalikasan kaya't mahalaga na ang  lahat ng ito ay ituring ng may respeto at pag­galang.  Compiled by: April M.com .  Ngayon." Karaniwan ay itinuturing ang tao bilang kapantay ng  mga hayop. Canada at Pilipinas. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Madalas na makikita ang paniniwala sa animismo sa mga  kulturang "hunter­gatherer.  Dahil dito. ang tao ay bahagi ng kalikasan at hindi mas mataas.Ang animismo ay ang paniniwala sa pagkakaroon ng lahat ng bagay ng kaluluwa.  Ang paniniwala sa animismo ay paniniwala na ang mga hayop. superyor o  hiwalay dito. bagay. Indonesia. Laos. ang ilan sa mga naniniwala sa animismo ay matatagpuan sa mga bansang  Congo. Hapon. gulay at tao  ay may kaluluwa.

Ang Kultura ng Pilipino ay Makikita sa Suot Nito Ang konseptong ito ay makikita at masusing ipinaliwanag ni Barge Ramos ­ isang  fashion designer na kilala sa kanyang gawang mga Barong Tagalog ­ sa kanyang  libro. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Pinoy Dressing: Weaving Culture into Fashion.  Compiled by: April M. Ayon kay Ramos. Ang halimbawa ni Ramos ay ang Barong Tagalog na siyang pinilit na pinapasuot  sa mga Pilipinong ilustrado noong panahon ng mga Kastila. Naniniwala si Ramos na ang  mga damit ng Pilipino ay kailangang ipinagmamalaki ang kasaysayan at kultura.  Sinulat niya ang paniniwala niyang ito sa isang kolum sa pahayagang Malaya mula  1990­1995. paniniwala at tradisyon ng mga Pilipino. Ang dahilan nito ay  upang malaman ng mga Kastila kung may tinatagong armas o sandata ang mga  Pilipino noon na siyang madaling makita dahil sa nipis ng tela ng Barong Tagalog. Ang ilan sa mga sinulat nya sa kolum na iyon ay siyang pinagsama­sama sa "coffee  table book" na eto na siyang dumedetalye kung paano nahugis ng kasaysayan ang  paraan ng pananamit. posibleng sumunod sa makabago at pinaka­uso na kasuotan  ngunit maging Pinoy na Pinoy pa rin ang dating nito.

Tomas "ay may 2. Nolasco. dahil kinilala rin sa wakas ng pamahalaang nasyunal ang pagiging multilinggwal at multikultural ng mga Pilipino. ang bagong bisyon at misyon ng KWF ay nagbibigaysigla sa mga kagaya ko na nais ding payabungin at pagyamanin ang sarili naming wika -. chairman ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) sa 2007 Nakem conference na isinagawa sa Mariano Marcos State University noong Mayo 23. Sa talumpati ni Dr. ika nga. Catanduanes at Sorsogon at Burias Island ng Masbate. 2007. Pangsampu tayo sa buong daigdig na may pinakamaraming wika. na umani ng maanghang na reaksyon ni Gibbs Cadiz. Nolasco -. Una. ang ideyang ito upang ipaliwanag ang mga mga pagbabagong nagaganap ("scientific revolutions") sa larangan ng siyensya. kundi lakas.binigyang diin na hindi kahinaan." Inimbento ni Thomas Kuhn. sana naman ay hindi.com . aniya. Pero natutuwa akong nangyayari ang pagbabagong ito sa pananaw ng Komisyon sa pangunguna ng isang Bikolano. bahagi ng Camarines Norte. It made my day. isang Amerikanong intelektwal.ang pinakamalinaw na policy statement ng gobyerno. Ang ikalawang dahilan ay maaaring ma-misinterpret ng iba nating kababayan. gaya ng walang kwentang away sa pagitan ng ilang tinatawag na A-list Pinoy bloggers. na tulad ni Gibbs ay tubong-Sorsogon. salig sa pagkilala ng ating pagka multilinggwal at multikultural.. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo." Isa sa mga natutunan ko nang bumalik ako sa paaralan noong 2004 ay ang konsepto ng "paradigm shift. ukol sa paglinang ng ating mga wika -.5 milyong neytiv ispiker (1990 sensus) . ng bansa ang mahigit nitong 170ng wika. at sinasalita sa malaking bahagi ng Camarines Sur at Albay. At pangatlo.LABIS ang kasiyahan ko matapos basahin ang keynote address ni Ricardo Ma.. sa aking palagay. Compiled by: April M.ang Bikol na ayon kay Irvin Sto.

sa kapabayaan ng mahigit na 170ng wika ng ating bansa at nang walang makatotohanang pagsasaalangalang sa isa pang opisyal na wika ng bansa. na naniniwalang tapos na ang panahon ng mga tawong lipod sa literaturang Bikolnon. "There is nothing more powerful than an idea whose time has come. although in good faith. Isang paradigm shift ang binuong modelo ni Copernicus. isang erehe lang ang makapagsasabing. kasuwato ng heliocentric model ni Copernicus. Maituturing din na isang paradigm shift ang bagong bisyon at misyon ng KWF sa pangunguna ni Nolasco. An sabi ngani kaiyan ni Frank Peñones: "Sa panahon na ini 'dai na maninigo an metapora kan mga taong lipod sa mga parasurat na Bikolano huli ta igwa nang pag-uswag. nagsasadula at nakikipagtalakayan sa wikang Bikol. "Gusto naming isipin na lipas na ang panahon na ang mga gawain ng komisyon -. naniniwala ang mga tao na ang daigdig ang sentro ng uniberso. Ito rin ang landas na tinatahak ng mga Bikolanong manunulat. ang Philippine English. Sa mga puristang makikitid ang utak.com ." Pero ayon sa Pranses na si Victor Hugo. ang Ingles. nagkukwento. Subalit naglaon. napatunayang mali si Ptolemy at tama si Copernicus. Kahit ang Simbahang Katoliko ay nanghawakan dito hanggang sa Middle Ages. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kilala ito bilang ang geocentric model ni Ptolemy." Naniniwala akong tama at napapanahon ang landas na tinatahak ng mga erehe sa KWF. o sa mas eksaktong pormulasyon." Bilang tugon sa layunin ng Komisyon. at malawakang binago nito ang pananaw ng tao ukol sa uniberso. umaawit. kabilang na ang tumutula. pagdakol kan mga parasurat asin pagdugang man kan saindang produksyon.ay eksklusibong nakatuon sa wikang pambansa. anupat si Pope John Paul II mismo ay nagsabi noong 1992 na tama pala si Galileo at nagkamali ang simbahan.Halimbawa. anupat napilitan ang sikat na astronomong si Galileo na talikuran ang kanyang unang paninindigan na umiikot ang daigdig sa araw.sa katotohanan o sa karaniwang pagkakaalam -. pinagtibay kahapon sa planning workshop ng pamahalaang panlungsod ng Naga ang pagbuo ng isang Compiled by: April M. namamatian kadungan kan naglalawig na terasa kan literaturang Bikol.'" Sa saiyang rebyu kan libro ni Peñones. nuong unang panahon. si Kristian Cordero nagsumpay: "An koleksyon na ini sarong dakulang dugang sa nagtatambo tang literatura na haloy bago nakabutas sa imahe kan mga tawong lipod na ngonyan luhayluhay nang namamansayan.

1 I.upang ang Buwan ng Wika bawat Agosto ay maging pagdiriwang ng kanyang kakayahang harapin ang matinding hamon ng bukas? TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg.com . Naipaliliwanag kung bakit ang mga nabanggit na katangian at kaugalian ng Pilipino ay nakatutulong sa ating pag-unlad Compiled by: April M. ang wikang Filipino at ang Ingles -. Hindi ba mas mainam na makita ang bawat Pilipino na mahusay sa tatlong wikang kailangan para sa matatag na kinabukasan ng bansa -ang wikang kinamulatan. sa tulong ng isang modernong BicolEnglish dictionary.lokal na institute bago matapos ang taon. MGA LAYUNIN 1. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ito ang mangunguna sa pag-stardardize ng Bicol-Naga. Natutukoy ang mga kaugaliang Pilipino 2.

pagtanggap ng lagay Kunin ang kanilang reaksiyon tungkol sa mga kaugaliang ito • 2. Nasusunod ang mga paraan sa paggawa ng isang mabuting desisyon 4. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.3. PAKSA A. Pagganyak • • • • • Iparinig ang isang awitin Talakayin ang tungkol sa mensahe ng awit Ipatukoy ang mga katangian at ugali na nabanggit sa awit Ipahambing sa talaan na ginagawa bilang karagdagang gawain noong huling sesyon Ipapili sa talaan ang kanais-nais at hindi kanais-nais B. Compiled by: April M. Aralin 1 : Ang Katangian at Kaugaliang Pilipino na Nakatutulong sa Pag-unlad Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay B. Balik-Aral • Ipaalaala sa mag-aaral ang ilang kaugaliang Pilipino na napagaralan tulad ng: .com . Kagamitan : Radio casette at tape III.pagtanaw ng utang na loob .hiya . Panlinang na Gawain 1. Paglalahad • Buksan ang Basahin Natin Ito sa pahina 2-6. Naipakikita ang sariling pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II.pakikisama .lakas ng loob o katapangan . PAMAMARAAN A.pagbibigay ng pabor o espesyal na pagtatrato . Nakapagmamalaki sa iba bilang isang Pilipino 5. Panimulang Gawain 1.

Matapos ang talakayan bigyan ng panahon na magbigay ng ulat ang bawat grupo. Pagpapahalaga • Buksan ang pahina 12 ng Modyul aprilbfaeldan@yahoo. Ihambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 30. Bigyang panahon na bigyan ng pagpapatunay ang kanilang sagot. Hayaang magkaroon ng talakayan ang bawat grupo. Bagon-Fealdan 2009 . Pasagutan ang mga tanong sa Subukan Natin Ito. Pumili pa ng isa na makakasama upang gumanap na announcer sa radio. Pasagutan ang Magbalik-Aral Tayo sa pahina 6.• • • • Ipabasa ang diyalogo at talakayin ang pinag-usapan ng Nanay at si Dane. Paglalahat • • • Ipakita at talakayin ang mga larawan sa Subukan Natin Ito. Ipasagot sa mag-aaral ang mga tanong na nakasulat sa papel sa pitong grupo na may kanya-kanyang lider. Bilang isang Pilipino pagsalaysayin sila ng reaksiyon nila tungkol sa katangian at kaugaliang ito. Ipasagot din ang Subukan natin Ito na nasa pahina 13. pahina 9 upang maunawaan ang mga katangian. pahina 13. kaugalian ng Pilipino. (Tingnan ang tanong sa pahina 6 at 7). 3. Ipahambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 28. 4. Pumili ng magkapareha o partner 2. kalihim at tagaulat. Ipaalaala ang mga panuntunan sa pakikinig at panonood. Paglalapat • • • • Upang matukoy ang katangian o kaugaliang ipinakikita sa bawat bilang. Pagtatalakayan • • • • • Pabuksan ang Modyul sa pahina 4 at 5 at ipabasa ng may damdamin ng magkapareha ang dayalogo.com Compiled by: April M. 5. Buksan ang pahina 13 ng Modyul.

_______ 8. Talakayin ito sa susunod na sesyon. _______ 4.• • • IV. Ipaawit ang “Ako Ay Pilipino” ng may damdamin. _______ 3. _______ 1. Bagon-Fealdan 2009 . _______10. PAGTATAYA Ipasubok ang Moral Grid at ipasagot ang mga tanong dito. _______ 6. _______ 2. Sabihin kung bakit ito ay sagabal. Ipasuri sa kanila ang kahulugan ng awiting ito sa mga Pilipino. Mangutang ka upang makapaghanda tuwing pista. Ang pagtulong sa mahihirap at sa mga katutubo ay nararapat lamang.com Compiled by: April M. TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. Lagyan ng tama o mali ang patlang. Maaaring maging masaya kahit kakaunti lamang ang handaan sa pista. KARAGDAGANG GAWAIN • • Gumawa ng talaan ng mga Katangiang Pilipino na nagiging sagabal sa ating pag-unlad. MGA LAYUNIN aprilbfaeldan@yahoo. _______ 7. V. 2 I. Ipinagmamalaki ko na ako ay Pilipino noong manalo si Pacquiao. Masayahin tayong mga Pilipino sa kabila ng kahirapan. Ang pananampalataya sa Diyos ay mahalaga. _______ 9. _______ 5. Ang pagmamano ay isang magandang kaugaliang Pilipino. Basahin ang sumusunod na pahayag. Nagiging malapit ang pagtuturingan ng mag-aaral kung palaging nagtitipun-tipon. Kailangang gumastos ng malaki at magkaroon ng marangyang handaan tuwing pista. Ang pag-aabuloy ay isang kaugaliang dapat ipagpatuloy.

1. Natutukoy ang mga katangian at kaugaliang nakasasagabal sa ating pag-unlad kaya nararapat na baguhin 2. Nasasabi ang dahilan at katwiran kung bakit kailangang baguhin ang mga ito 3. Naisasagawa ang pangunguna sa pagtulong at pagpapalaganap ng pagbabagong kinakailangan upang umunlad 4. Naipapamalas ang pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. PAKSA A. Aralin 2 : Mga Kaugalian at Katangiang Pilipino na Mabubuting Baguhin Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay : Pansariling kamalayan, kasanayang magdesisyon B. III. Kagamitan : Comic Strip, Tula : Bahala Na Radio Cassette : Tape-Instrumental Praise Music

PAMAMARAAN A. Panimulang Gawain 1. Balik-Aral • Ipasagot ang sumusunod na mga tanong: 1. Anu-ano ang mga katangian o kaugaliang ipinakikita ng mga Pilipino. 2. Ano ang mga kaugaliang maganda subalit kailangan nang baguhin? 2. Pagganyak Tula : Bahala Na! Bahala na, ang sabi ng karamihan Bahala na, ngayon at kailanman Bahala na palaging kawikaan Ano man ang mangyari, Bahala na • Talakayin ang Tula Anong kaugalian ng Pilipino ang nabanggit sa tula?
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

B.

Ano ang mensahe ng tulang “Bahala Na”? Papaano ito magagawang positibo sa ating buhay?

Panlinang na Gawain 1. Paglalahad • • • • • • 2. Ipabasa ang Kuwento sa pahina 16. Ipaalaala ang panuntunan sa wastong pakikinig. Paharapin sa katabing mag-aaral sa gawing kanan. Talakayin ang tungkol sa kuwento. Pasagutan ang mga tanong na nasa Magbalik-Aral Tayo sa pahina 17. Itanong: Kung kayo si Mang Bert, ano ang dapat na ginawa mo? Pagtibayin ang desisyong ito.

Pagtatalakayan a. Ibigay ang sumusunod na mga kasabihan na nakasulat sa kartolina sa dalawang pangkat. “ Huwag mo nang ipagpabukas ang magagawa mo ngayon. Baka ang bukas ay hindi na dumating at maging huli na ang lahat”.

Pangkat I

Pangkat II

“ Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa”

Itanong: • Anong kaugaliang Pilipino ang nakikita dito. Kailangan bang baguhin ito? Ipaliwanag. • Ipaliwanag ang ibig sabihin ng: b. “Mañana habit” Bahala na ang Diyos

Ipasuri ang mga larawan sa pahina 18 ng Modyul – sa dalawang pangkat

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Ipasagot ang mga sumusunod na tanong: Ano ang nakikita mo sa larawan? Anong kaugalian ang ipinakikita nito? Saan inihahalintulad ang damo sa larawan? Ano ang mga makikita sa ugaling “Ningas Kugon” Ipaulat ang mga sagot

c.

Ipabasa ang komik strip sa pahina 19. • • • Ipasagot ang mga tanong sa pahina 20. Kunin ang mga kuro-kuro ng mag-aaral. Ipasabi kung ito ay mabuting kaugalian. Bigyan ng paliwanang kung bakit?

3.

Paglalahat • • • Ipabasa ang Aralin Natin sa pahina 22 at Basahin Natin pahina 23. Pabayaang ang mag-aaral ang sumulat ng napagaralan nilang katangiang Pilipino na maipagmamalaki. Pagbigayin din ng mga kaugaliang dapat na baguhin upang makatulong sa pag-unlad.

Gamitin ang Tsart sa pagsagot dito: Mga Katangiang Dapat Panatilihin/Palaguin Mga Katangian Dapat Baguhin

4.

Paglalapat
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

5. Iniisip kong kasalanan ng mahihirap kung manatili silang dukha. PAGTATAYA Isulat ang P kung ang katangian at kaugalian ay dapat pagyamanin at B kung nararapat baguhin. Kung may di-pagkakaunawaan. _______ 1. IV. _______ 4. Gaya-gaya _______ 6. Himukin ang mag-aaral na magpahayag ng mg katangian na dapat mabago. Masipag lamang ako sa simula _______ 10. Nahihirapan akong makibagay sa kasamang mahina ang ulo. Pagmamahal sa pamilya _______ 2. pinakikinggan ko ang lahat ng panig. _______ 6. _______ 1. Kahit hindi bagay sa akin basta susunod ako sa uso. Tutol ako sa “padrino system”. Pakiramdam ko mas mabuti akong tao kaysa sa iba. Pantay-pantay ang pagtingin at pakikitungo ko sa mga kasamahan. _______ 7. Hindi ko na ito ipinagpapabukas pa. Pagpapahalaga Lagyan ng tsek () ang patlang kung ang pahayag ay iniisip at ginagawa mo at ekis (x) naman kung hindi. Sinisikap kong unawain ang kahinaan ng iba. _______ 9. Hindi ko ito gagawin. Pagiging masayahin Compiled by: April M. _______ 8. “Mañana habit” _______ 4. Ipasulat ang mga natalakay sa kanilang journal. _______ 5. _______ 3.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. _______ 2.• Ipasaloob sa mga mag-aaral ang mga dapat gawin batay sa mga napag-aralang mga kaugaliang nakatutulong at nakasasagabal sa pag-unlad. Masipag at matiisin _______ 3. Nagsisikap ako na tapusin ang gawain. “Amor Propio” _______ 5.

manunulat.com MANUNURI NG PELIKULANG PILIPINO MIGUEL Q. at director ng di iilang mga documentary at pangCompiled by: April M. Si Dr.A. Filipino time V. Isagawa ang mga katangian na nais mong pagyamanin/baguhin B. Tayo-tayo o kanya-kanya _______ 10. “Padrino system” _______ 9. Communication (Documentary Film) sa Stanford University at Doctorate sa Communication._______ 7. RAPATAN Tagapangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino 2005-2006. Mike ang naging editor. Computing and Technology in Education sa Teacher’s College ng Columbia University (New York). Propesor sa Departamento ng Komunikasyon sa De La Salle University.com . Magsaliksik ng mga kaugalian ng ibang lugar na naiiba sa mga napagaralan sa araling ito www. Sa pamamagitan ng Fulbright Grants. Ningas – Kogon _______ 8.rockczar. KARAGDAGANG GAWAIN A. tinapos niya ang kanyang M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

UP Film and Video Festival 1998-hanggang ngayon. Trails to an Answer para sa UNICEF Manila. New School for Social Research. College of Mass Communication. M.D. BUTCH FRANCISCO Tagapangulo. Tagapangulo. 1987 at 1989. Nagsulat ng mga rebyu at panayam sa Philippine Daily Inquirer. Art History in Humanities. Hurado sa Gawad Telebisyon ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas ( CCP ). Nagkolum sa People’s Journal at Times Journal. Dating managing editor ng TV Times. Germany. Nakapaglathala ng mga rebyu at artikulo sa Panorama at Sunday Magazine. Department of Film and Audio-Visual Communication. 2002-2003. Ph. Nagrebyu ng mga pelikula tuwing Biyernes sa Butch Review.edukasyon na video at programa. Nagtapos ng Journalism sa Unibersidad ng Sto. Daily Tribune. Chancellor.com . at The Shahani Perspective. Kolumnista sa The Philippine Star. Mannheim. 1989. Kasalukuyang miyembro ng Cinema Evaluation Board at host ng Star Talk ng GMA. University of the Philippines. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.A. Korea 2003 at International Film Festival. sa Metro Manila Film Festival mula 1990 hanggang 1993.Manila. sa Catholic Mass Media Awards 1990-91. MPP. National Commission on Culture and the Arts 1989-91. Tomas. tulad ng Sinaunang Habi. CCP Short Film and Video Compiled by: April M. Naging media director ng Film Academy of the Philippines. Nagtapos ng Creative Writing (screenwriting) sa Harvard University noong 1998. Kasapi ng Film Committee. Founding President. Film School Board of the Philippines. GRACE JAVIER ALFONSO Tagapangulo. 1989-91. MPP. Kasalukuyang Director ng Center for Educational Multimedia (CREM) sa De La Salle University . at konseho. 1988. Communication at PostDoctoral courses in Media Studies. New York. Naging host ng Showbiz Lingo sa ABS-CBN tuwing Linggo. Kinatawan para sa Women’s International Film Festival in Seoul. 1987. Propesor at Founding Chairperson. Kolumnista. BFA major in Painting. UP Open University. isang segment ng Cristy per Minute ng ABS-CBN. Parade Magazine at We Forum at kolumnista at editor sa Malaya.

at dating editor ng Sagisag at Diliman Review.com . Pamana ni Brocka sa PTV4. Kinatawan ang Pilipinas sa International Film Festival of Tashkent sa USSR noong 1988. Compiled by: April M. 1993). 1990-91.). isang primetime talk show ng IBC 13.Festival 1991. sa loob ng pitong taon. May akda ng lathalaing nilimbag sa apat na libro sa pelikula at mass media. at Metro Manila Film Festival. ng Gawad CCP para sa Sining (cultural research) noong 1991. propesor ng Panitikang Pilipino sa Unibersidad ng Pilipinas. isang programa sa television na naging Channel S. Special lecturer sa film sa Faculty of Arts and Letters sa UST. Kinatawan din ang Pilipinas sa International Visitor Program ng United States Information Service sa pitong lungsod sa Estados Unidos noong 1991. Short Film Festival ng Experimental Cinema of the Philippines. International Film Festival of India sa Calcutta noong Enero 1990. at Ph. Dating director ng UP Film Center. Hollywood Manila sa PTV4. Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) Award. Kasapi sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) . 1985-86 at 199294. MARIO A. Hinirang na hurado ng FAMAS noong 1974. Naging co-host ng Stars and Spies (naging S. 1980-81. Nagrebyu ng mga pelikula sa Movie Magazine. Telluride at New York Film Festival sa Amerika noong 1991. at CCP Centennial Honor for Arts noong 1999. Nagtapos ng M.S. Gawad CCP para sa Telebisyon. Editor ng Weekend Malaya. Catholic Mass Media Awards mula 1976-1980.A. Fukuoka International Film Festival. HERNANDO Tagapangulo ng MPP noong 2001-2002. Editor ng isang aklat ang Lino Brocka: The Artist and His Times (nilimbag ng CCP. Focus on Asia 1996. ASEAN Film Week sa Singapore noong 1994. Dating Managing Editor ng pahayagang Malaya at Sunday Magazine ng Malaya. at 1999 Chicago International Festival. 1977-78. D sa Comparative Literature sa Indiana University. BIENVENIDOLUMBERA Tagapangulo ng MPP. Ginawaran ng Ramon Magsaysay Award noong 1993. Film and Video Festival ng CCP. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.S. Tele-Vi sa PTV4.

Bilang iskolar. Unibersidad ng Pilipinas. Professor Emeritus sa College of Arts and Letters. Dating dekano ng Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. at National Research Council of the Philippines. DR. Japan (1994-1998). pelikula. Siya ay kasaping tagapagtatag at dating pangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino. Nagkamit ng Ph.Inedit din niya ang dalawang antolohiya ng mga sanaysay ng Manunuri. Adarna at Realizing Rama at ng iskrip para sa mga video documentary tungkol sa mga dula. sa Film. ROLANDO B. at The Urian Anthology 1980-1989. Nakapagsulat na rin siya sa ng mga libretto para sa sayaw. Acting Director ng U. Unibersidad ng Pilipinas. kasuotan at tradisyong Pilipino. isa siya sa isandaang manggagawang pangkultura na tumanggap ng CCP Parangal sa Sining at Kultura. kasuotan. Noong 1998. Nagsilbi siya bilang artistic director at bise presidente ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas (1986-1994) at visiting professor sa Osaka University of Foreign Studies. TIONGSON Propesor sa UP Film Institute.P. at pati na rin ng maraming artikulo sa dula. Compiled by: April M. at kulturang Pilipino sa mga dyornal na lokal at internasyonal.com . ang 28 video at monograph tungkol sa Sining na Pilipino. panitikan. Diliman. Surian ng Wikang Pambansa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang The Urian Anthology 19701979. nakapagpalimbag na siya ng ngayo’y kinikilalang pagaaral sa senakulo. komedya at sarsuwela. UP.Naging exchange professor sa Osaka University of Foreign Studies noong 1985-1988. Siya at ang kanyang mga akda ay tumanggap ng mga gawad mula sa Manila Critics Circle. Naging Chairman ng Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB). UP Alumni Association. Pambansang Alagad ng Sining sa Panitikan 2006. Diliman. Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. Film Institute. tulad ng Siete Dolores. D. Siya ang editor ng 10-bolyum na CCP Encyclopedia of Philippine Art at ng Tuklas Sining ng CCP. TOLENTINO Associate Professor sa Departamento ng Pelikula at Awdyobiswal na Komunikasyon. NICANOR G.

MPP. Film Appreciation Journal. Miyembro. Media and Cultural Politics in and on the Philippines (Ateneo de Manila University Press).com . Transnational Asia Pacific. Tagapangulo. Filipiniana Reader. ZULUETA Pinuno. 2004-2005. Technical Panel on the Humanities. LITO B. Literary Arts Committee. University of Southern California sa tulong ng Fulbright Grant. Philippines Studies at Philippine Japan Relations Towards the 21st Century. Sumulat ng mga dokumentaryong pangtelebisyon tulad ng Revolucion. at ibang pang sanaysay ukol sa bida sa pelikula bilang cultural na teksto (Anvil). siya’y isang patnugot at editorial writer. Journalism sa Faculty of Arts and Letters ng Unibersidad ng Sto. National Commission for Culture & the Arts. Ang kanyang mga review at kritisismo ay regular na lumalabas sa Philippine Daily Inquirer (PDI) at Metro Magazine. opisyal na pahayagan ng mga Tomasino at Special Lecturer. Asian Cinema. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Literature and Culture sa School of Cinema-Television. Nagtapos ng A. Peryodista at editor. Diliman Review. Compiled by: April M. Sa PDI. Foreign Relations Journal. Naging Associate Editor ng Manila Chronicle kung saan siya nagwagi ng Best Editorial noong 1993 sa Journalism Awards ng Manila Rotary Club. at Geopolitics of the Vissible: Essays on Philippine Film Cultures (Ateneo de Manila University Press). Sumulat ng mga artikulo hinggil sa kultura at pelikula sa iba’t ibang babasahin at aklat tulad ng Screen. Social Text. Ani. Amerasia Journal. Tagapayo ng The Varsitarian. Awtor ng Richard Gomez at ang Mito ng Pagkalalaki. Siya ang katulong ng director ng UST Creative Writing Center. Refiguring Spain. Tomas. Sharon Cuneta at ang Perpetwal na Birhen. ang natatanging dokumentaryo ng ABS-CBN para sa sentenaryo ng kalataan ng Pilipinas noong 1998.B. Commission on Higher Education. National/Transnational: Subject-Formation.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful