Mga Pagdiriwang sa Pilipinas

www.seasite.niu.edu/Tagalog/modules_in_Tagalog/mga_pagdiriwang_s a_pilipinas.htm - 25k Maraming pagdiriwang sa loob ng isang taon. Ang mga pagdiriwang sa Pilipinas ay mga pambansang pagdiriwang, mga pansibikong pagdiriwang at mga pagdiriwang na panrelihiyon.

Mga Pambansang Pagdiriwang
Ang mga okasyong ipinagdiriwang sa buong kapuluan ay yaong napakahalaga sa kasaysayan at lipunan. Nakikiisa ang bawat isa sa mga Pilipino sa pagdaraos ng mga ito kaya't tinatawag itong pambansang pagdiriwang. Karaniwang idinedeklarang pista opisyal o walang pasok sa mga opisina at paaralan ang mga pambasang pagdiriwang.

Bagong Taon
Tuwing unang araw ng Enero ipinagdiriwang ang Bagong Taon. Masayang sinasalubong ito bago maghating-gabi ng Disyembre 31. Masayang sama-samang kumakain at nagkukuwentuhan pa ang mga kasapi ng mag-anak. Nag-sisimba, nagbabatian, at nag-iingay pa sila nang buong sigla sa pagsalubong nito. Ginagawa pa nila itong family reunion. Dito ipinapakita ang pagbubukludbuklod ng pamilya.

Araw ng Rebolusyong

EDSA

Makaysaysayan ang araw na ito. Ipinagdiriwang ito tuwing ika-25 ng Pebrero. Ang araw na ito ang naging hudyat ng pagbalik ng kalayaan ng mga mamamayan
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

mula sa rehimeng diktador. Nagkaisang nagtungo ang libu-libong mga Pilipino sa EDSA noong Pebrero 22-25, 1986. Ito ay sa harap ng Camp Aguinaldo at Camp Crame. Sinuportahan ito ng mga mamamayan. Tinawag itong Rebolusyong EDSA o EDSA Revolution. Tinatawag din itong People's Power Revolution o Rebolusyong Lakas-Sambayanan at Rebolusyon ng Pebrero.

Araw ng Kagitingan
Ang krus sa tuktok ng Bundok Samat sa Bataan ang nagpapagunita hinggil sa mga matatapang na sundalong Pilipino na lumaban sa mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Dambana ng Kagitingan ang tawag sa bantayog na ito. Ginugunita ng bansa ang Araw ng Kagitingan tuwing sasapit ang Abril 9. Ipinakita rin dito ang pakakaisa laban sa mga dayuhan.

Araw ng Mangagawa
Ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 ang Araw ng Manggagawa. Pinahahalagahan ang mga manggagawa dahil sa kanilang mga paglilingkod sa lipunan. Sila ang tumutulong sa atin sa pagtugon sa ating mga pangangailangan. Tumutulong sila upang tayo'y may pagkain araw-araw, maayos na tirahan, iba-ibang kagamitan, at iba pang bagay.
Timaura ni Antipas Delotavo, 1991

Araw ng Kalayaan
Tuwing Hunyo 12 ng bawat taon ginugunita at ipinagdiriwang ng mga Pilipino ang Araw ng Kalayaan mula sa España. May parada at pag-aalay rin ng mga bulaklak sa bantayog ni Rizal. Nag-aalay rin ng mga bulaklak sa iba pang mga bayani.
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

Itinataas pa ng pangulo ng bansa ang watawat ng Pilipinas sa Rizal Park. Marami pang inihahandang programa, konsiyerto, at kasayahan sa pagdiriwang na ito. Sama-sama ang mga Pilipino ipinagdiriwang ang okasyong ito.
Imaginary Patriot ni Benedicto Cabrera, 1975

Araw ng mga Bayani
Ang Araw ng mga Bayani ay ipinagdiriwang tuwing Agosto 26 taun-taon. Nag-aalay ang mga Pilipino ng mga bulaklak para sa kanila. May mga palatuntunan pa. Pinahahalagahan sa araw na ito ang mga nagawa ng mga bayani para sa kalayaan at kapakanan ng bansa.

Balik sa simula

Mga Pansibikong Pagdiriwang
May iba pang mga pagdiriwang sa Pilipinas. Kabilang dito ay ang mga pansibikong pagdiriwang. Isinasagawa ang mga ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Ipinakikita rito ang mga katangian at ilang kaugalian ng mga Pilipino. Di tulad ng mga pambansang pagdiriwang na idinideklarang pista opisyal, ang mga pangsibikong pagdiriwang ay karaniwang idinaraos nang may pasok din sa opisina at paaralan sa buong bansa. Gayunman, may ilang lugar na nagdedeklarang walang pasok gaya ng Lungsod Quezon kapag nagdiriwang ng pakakatatag nito tuwing Agosto 19.

Araw ng mga Puso
Tuwing ika-14 ng Pebrero ito. Ipinakikita natin sa ating mga mahal sa buhay kung gaano natin sila inaalala. Ipinakikita rin natin ang kahalagahan nila. Marami tayong ginagawang paraan upang ipakita ang

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

May mga programa pa ang mga barangay na nagpapakita ng mga paraan ng pag-iwas sa sunog. Karaniwang nagkakaisa ang buong bansa sa okasyong ito. Linggo ng Pag-iwas sa Sunog Ipinagdiriwang ang Linggo ng pag-iwas sa Sunog sa buwan ng Mayo. at pagsusulat ng sanaysay sa wikang Filipino. sa pagsulat. Ito'y mga patimpalak sa pagtula. Quezon.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ito ang kaarawan ni Pangulong Manuel L. Ginugunita natin sa mga araw na ito ang kabutihan ng ating ina at ama. Araw ng mga Nagkakaisang Bansa Compiled by: April M. Linggo ng Wika Marami paligsahan tuwing sasapit ang buwan ng Agosto. Binibigyang-diin ang mga paraan kung paano tayo mag-iingat sa sunog. nagtutulungan tayo upang mapatay ito. pag-awit. Tuwing ikalawang Linggo ng Mayo ang pagdiriwang para sa mga ina at tuwing ikatlong Linggo ng Hunyo ang sa mga ama. Kapag may sunog sa ating lugar. Nagkakaisa tayo sa pagdaraos ng pagdiriwang na ito. Binibigyang-diin ang pagmamahal sa ating wika. Araw ng mga Ina/mga Ama Mga pagdiriwang na pansibiko ang Araw ng mga Ina at Araw ng mga Ama. Natututuhan pa natin ang nararapat na gagawin kung may sunog. Pinahahalagahan at pinayayaman pa natin ito. Karaniwang ipinagdiriwang ito sa ika-19 ng Agosto.ating pagmamahal. Nakikiisa ang mga Pilipino sa paggamit ng Filipino sa pagpupulong. Nagbibigayn tao ng kard o anumang alaala sa araw na ito. ang Ama ng Wikang Pambansa. at sa talakayan. Tinuturuan din tayo sa pag-iwas sa sunog.

Ang Samahan ng mga Nagkakaisang Bansa ang nagbubuklod upang lubos na magkaunawaan at magkaisa ang mga bansa. Araw ng Maynila/Araw ng Lungsod Quezon Ginugunita rin ng mga Pilipino ang kanilang lungsod o bayan. ang Anak ng Compiled by: April M.com . Balik sa simula Mga Pagdiriwang na Panrelihiyon Marami pagdiriwang na panrelihiyon sa Pilipinas. Tuwing Hunyo 24 ang Araw ng Maynila.Pagsapit naman ng Oktubre 24. Nagkakaiba-iba ng lamang ito ng petsa ayon sa bayani o natatanging Pilipinong ginugunita. Araw ito ng paggunita sa pagsilang ni Jesus. Isinasagawa rin ito sa iba't ibang buwan sa buong taon. Pagtutulungan ang isa pang layon nito. Ika -19 naman ng Agosto ang Araw ng Lungsod Quezon. Araw ng mga Guro Iba-iba ang buwan ng pagdiriwang nito. Linggo ng Mag-anak Ito ang araw na ginugunita ng mga Pilipino ang kahalagahan ng mag-anak at ang pagmamahalan at pagkakaisa ng bawat kasapi nito. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Makikita rito ang mga kaugalian at katangiang Pilipino Pasko Mahalaga para sa mga kapatid nating Kristiyano ang pagdiriwang ng Kapaskuhan tuwing ika-25 ng Disyembre. Pagkakabukludbuklod ang simbolo nito. Dito naman pinahahalagahan ang kabutihan ginagawa sa atin ng mga guro. Hindi lamang sa paaralan kundi pati na sa telebisyon at radyo. Ipinakikita ng pagdiriwang na ito ang ang pakikipagkaibigan natin sa iba't ibang bansa sa buong mundo. May mga palatuntunan din inihahanda rito. ipinagdiriwang ang Araw ng mga Nagkakaisang Bansa.

Pagmamahal sa bawat isa ang mensaheng ipinahahatid sa atin tuwing sasapit ang Pasko.at pati na rin ng mga kaaway. Compiled by: April M. Tatlong araw ito ng pag-awit at pagsayaw sa mga daan. "Mahabang buhay' ang kahulugan ng salitang viva.Diyos ng mga Kristiyano. Nagpaphid ng uling o anumang itim na pangkulay sa buong katawan ang mga sumasali sa parada. Nagkakaisa ang mga Pilipino sa pagdiriwang nito. Pampanga. Tanda rin ito ng pagkakabuklod ng mga mag-anak. Kailangang maghatid ang bawat Kristiyanong Pilipino ng kapayapaan hindi lamang sa buong bansa kundi pati na rin sa buong mundo.com . Mahal na Araw Isang napakahalaga at natatanging tradisyon ito ng mga Katolikong Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Nagsisimula ito sa ika-16 ng Disyembre. Sumisigaw naman ng "viva" ang iba sa kanilang pagsasayaw. Kung kaya't dapat tandaan na ang mensahe ng Pasko ay pagmamahal at kapayapaan. Hawak ang imahen ng Santo Niño ng isang ati habang sumsayaw. Marami ang dumadalo sa misang ito. Sama-samang nagsisimba ang mag-anak dito. Nagsasama-sama rito o nagkakaroon ng reunion ang mga kasapi ng mag-anak. Karaniwang makaririnig ng pabasa sa baryo. Nagkakaisa ang ito sa pagdaraos nito. Isang araw rin ito para sa mga mahal sa buhay . Isa pang napakagandang pagdiriwang kung Pasko ang parada ng makukulay at maiilaw na parol na yari sa San Fernando. Nagsusuot pa sila ng makukulay na kasuotan habang nagsasayaw sa saliw ng tugtog ng mga tambol sa kalsada. Aklan. Ati-atihan Ito ay pagdiriwang sa Kalibo. Ang misa de gallo ang magkakasunod na siyam na simbang-gabi hanggang sumapit ang araw ng Pasko. Dinarayo ng mga turista ang paradang ito. Misa de gallo o simbang-gabi ang hudyat ng pagdiriwang ng Kapaskuhan.mga kamaganak at mga kaibigan .

Pahiyas Isang tradisyon din ito. Penitensiya naman ang tawag sa ginagawa ng mga Pilipinong nagpapasakit o namamanata tuwing Mahal na Araw. Naniniwala sila na malalayo sila at ang kanilang mga kalabaw sa mga sakit at aksidente sa pagbasbas na ito. Nagkakaisang nagsasabit ang mga tagaQuezon ng mga produktong-bukid at katutubong pagkain sa pintuan at mga bintana ng kanilang bahay. Isang makulay na pagdiriwang ito na kinalulugdan ng lahat sa Quezon tuwing buwan ng Mayo. Maingay at masayang naririnig ang kampana ng lahat ng simbahan tuwing Linggo ng Pagkabuhay upang ipabando o ipahayag ang muling pagkabuhay ng ating Panginoon. Ito ang Moriones ng Marinduque.com . Isang makulay na kaugalian pang-Mahal na Araw ito. Isang prusisyon ng mga rebulto ni Cristo at iba pang santo ang inilalakad sa mga pangunahing daan ng baryo o bayan tuwing Biyernes Santo. Isang Bahagi ng pagdiriwang ng San Isidro ang pagbasbas sa mga kalabaw. Nagsusuot ng damit ng mga Romanong sundalo at makukulay na maskara ang mga namamanata. Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.kapilya. Pinararangalan dito ang santo ng mga magsasaka na si San Isidro de Labrador. at pati na sa mga tahanan na ikinukuwento ang buhay ni Cristo. Ipinaparada ng mga magsasaka ang kani-kanilang mga kalabaw patungo sa simbahan upang mabasbasan ng pari. Kanilang pinahihirapan at pinarurusahan ang sarili sa pagdadala ng krus o pagpalo at pagsugat sa kanilang mga katawan. May isa pang gawaing isinasagawa tuwing Mahal na Araw.

Nagkakaisa rin ang mga Pilipino sa pagsasagawa ng mga kaugaliang ito. Sama-sama at nagkakaisa rin sila sa Compiled by: April M. Camarines Sur sa rehiyon ng Bicol. at magdasal para sa namatay na mga mahal sa buhay. Karaniwang nagtutungo ang mga Pilipino sa sementeryo upang magsindi ng mga kandila. mag-alay ng mga bulaklak at pagkain. Ang santakrusan ay isinasagawa kung Mayo. Ramadan Isang buwang pagdiriwang ito ng ating mga kapatid na Muslim sa Timog tuwing Marso hanggang Abril. Ginugunita at pinararangalan ang mga namatay na kamag-anak sa araw na ito. Isang prusisyon ito na nagpapakita at isinasadula ang paghahanap ni Santa Elena sa Banal na Krus.com . Maraming naggagandahang kababaihan sa prusisyong ito na kumakatawan kay Birheng Maria at iba pang mga babaing tauhan sa Bibliya at mga akadang kaugnay nito. Pista ng Peñafrancia Isang kapistahan ang idinaraos tuwing Setyembre 17 sa Lungsod ng Naga. Magandang nilagyan ng palamuti ang trono ng birhen na nasa isang kasko. Isinasagawa ang prusisyong ito sa Ilog ng Naga at kalalakihan lamang ang lumalahok.Santakrusan Ito ang isa pa ring kasayahan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Araw ng mga Patay o Todos los Santos Ipinagdiriwang ito tuwing unang araw ng Nobyembre. Isang prusisyon sa ilog ng mapagmilagrong imahen ng Birhen ng Peñafrancia ang dinarayo sa pagdiriwang na ito.

Sabihin kung ano ang inilalarawang pagdiriwang: 1. Linggo ng Wika 2. Ipinaparada ng magbubukid ang kanilang mga kalabaw sa daan patungo sa simbahan. Magagandang dalaga ang mga kasapi sa prusisyong ito.com . Idinaraos ang kaugalian at tradisyong ito ng mga tagasunod ng Islam sa buong mundo. Nangingilin or nag-aayuno ang lahat ng mga Muslim sa mga pagdiriwang na tulad nito. Nagdarasal sila ng isang oras. Sabihin kung kailan ipinagdiriwang ang mga sumusunod na okasyon: 1. Nakasuot ng sundalong Romano ang mga namamantang kalalakihan sa pagdiriwang na ito sa Marinduque. ang propeta ng Islam. Hari Raya Puasa Pagkatapos ng Ramadan. Isa itong pasasalamat nila. ipinagdiriwang ng mga kapatid nating Muslim ang Hari Raya Puasa. Araw ng Maynila Compiled by: April M. Nagdarasal sila kay Allah na kanilang Panginoon. B. Ito ang pinakamahalagang pagdiriwang ng mga Muslim. Nagsisimula at ginigising sila ng malalakas na ingay ng mga tambol. Mahalagang pagdiriwang ito sa kanila. Ang Koran ay banal na aklat ng mga Muslim. Balik sa simula Mula sa Librong Bayanihan 2 ni Priscila B. Dizon Maikling Pagsasanay: A.pagdiriwang ng okasyong ito. Agad silang nagbibihis ng kanilang magagarang kasuotan at nagtutungo sa mosque. 4. Nagbabasa pa sila ng Koran. 3. 2. Nagsusuot ng mahabang belo sa kanilang mukha ang mga babaing Muslim kapag nagtutungo sila sa kanilang mosque. 5. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Imam ang tawag sa kanilang pari. Ginugunita nila ang pakakahayag o rebelasyon ng Koran kay Mohammmed. Isang makulay na pagdiriwang ito kung saan nagsasayaw at umaawit sa daan ang mga kasapi.

3. Araw ng Kagitingan 4. Unang araw pa lang ng Disyembre ay matamang naghahanda na ang mga Filipino upang simulan ang kaugaliang ipagdiwang ang kapanganakan ni Hesukristo. Heto ang ilan sa mga kinagisnan nang kaugalian ng mga Filipino bilang paggunita at paghahanda sa Pasko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Mula sa dekorasyon. maririnig at maaamoy na ang Kapaskuhan ay papalapit na. pagkain at awitin.0/5 (2 votes cast) Sinasabing ang Kapaskuhan ang siyang pinakamahabang pagdiriwang sa bansa. Pista ng Peñafrancia Mga Kaugaliang Pilipino Tuwing Pasko  Currently 5. dala na rin marahil ng matinding impluwensiya ng relihiyong Kristiyanismo. Parol Compiled by: April M.com . Araw ng mga Bayani 5. kasuotan. talaga namang makikita.00 6549 Rating: 5.

com . ito ay ginagamit naman ngayon upang ilawan ang mga daan para sa mga taong dadalo sa Misa de Gallo. Belen  Maliban sa pagsasabit ng Parol. Malimit ay ito'y isang pinaliit na replika ng nasabing eksena. Tanyag sa Pampanga. ngunit may ilan naman na gumagawa ng makatotohanang anyo nito at inilalagak sa hardin. Hindi pa man tumutuntong ang kalendaryo sa buwan ng Disyembre ay paisa-isa nang naglilitwan ang mga naglalakihan at makukulay na parol sa mga tahanan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Simbang Gabi Compiled by: April M. Ang parol ay hugis bituin na lampara na sumisimbolo sa tala na nagtanglaw sa tatlong mago sa pagbaybay ng kanilang daan patungo sa sabsaban ni Hesus. Ang Belen ay tila isang tableau na nagpapakita ng eksena ng kapanganakan ni Hesus. tradisyon na rin ang paglalagay ng Belen sa mga tahanan. katabi ang amang si Santo Jose at inang Birheng Maria.

Mga Kakanin  Kaakibat ng Simbang Gabi ay ang pagsasalu-salo ng pamilya sa pagkain ng mga kakaning Filipino. na kalimita'y buhat sa Simabahan o paaralan. Maliban sa kanila. hanggang sa bisperas ng Pasko. Compiled by: April M. Ang tradisyong ito ay patuloy na isinasagawa marahil ay buhat sa paniniwala na ang kahilingan o panata ng sinumang makabuo ng siyam na araw na simbang gabi ay matutupad. Matatagpuan sa labas ng mga simbahan ang hanay ng mga munting tindahan na nag-hahain ng mga malalagkit na pagkain gaya ng puto bumbong (malagkit na kanin na kulay ube at hinuhulma sa isang bumbong o manipis na kawayan) at bibingka (hinurno sa uling na malagkit na kanin na may kasamang itlog na maalat at niyog). Paghaharana  Cumbanchero ang tawag sa grupo. Mas kilala bilang Misa de Gallo (o Misa ng Tandang). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . na naghaharana at nagbabahay-bahay upang maghandog ng awiting pamasko. Nagsimula ang tradisyong ito noong panahon ng pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas. simula ika-16 ng Disyembre. Upang mapawi ang ginaw hatid ng hanging amihan sa umaga ay mayroong mainit na tsokolate ring mabibili na masarap ding panulak sa malagkit na kakanin. ito ay isang tradisyon ng pagsisimba sa dakong alas-singko ng bukang liwayway. Kadalasan ay may bitbit silang mga instrumento upang sabayan ang kanilang pag-awit. Dahil maagang nagtutungo sa kabukiran ang mga magsasaka ay napagpasyahan ng mga kura-paroko na magdaos ng misa nang higit na mas maaga upang maging sila ay makadalo.

matapos ang huling Misa ng Simbang Gabi. Compiled by: April M. Hindi kinakailangang masagana ang hapag-kainan. Noche Buena  Tradisyon din ng pamilyang Filipino ang pagsasalu-salo ng hapunan sa bisperas ng Pasko. kasabay ng pagbibigay ng mga regalo. simbahan at maging sa istasyon ng radyo ang mga napapanahong musika na kadalasa'y sinulat at inawit ng mga batikang kompositor at mang-aawit sa Pilipinas.talamak din sa mga kalsada ang mga paslit na nagsisipag-awit ng kanilang bersyon ng kantang pamasko. kasama ang ilang kamag-anak at malalapit na kaibigan.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Higit na mahalaga ang magkasama at magkabuklod ang buong mag-anak. Maririnig sa mga paaralan. Awiting Pamasko  Bilang senyales na malapit na ang pasko ay maririnig na pumapailanlang na sa hangin ang mga himig o awiting pamasko. Kadalasan ay isang munting pista ang idinaraos sa tahanan.

Panunuluyan  Masasaksihan lalo na sa mga lalawigan ang pagsasadula ng masalimuot na paglalakbay ng banal na mag-asawa para sa kapanganakan ng anak nilang si Hesus. Kadalasan ay ginaganap ang dulang ito sa plaza o di kaya'y sa Simbahan bago simulan ang Misa sa bisperas ng pasko. (hinango noong Disyembre 2. Bagon-Fealdan 2009 . Aguinaldo  Pinakahihintay-hintay lalo na ng mga kabataang Filipino ang Pasko dahil sa paghingi ng Aguinaldo (hango sa salitang Espanyol na nangangahulugang “regalo”).com Compiled by: April M. Masasaksihan rin dito ang ugaling Filipino na pagmamano o ang paglapat ng noo sa kamay ng mas nakatatanda. 2008) Christmas in the Philippines. Sanggunian    How to Celebrate a Filipino Christmas. Ito ay ang pagbabahay-bahay ng mga bata sa kanilang mga ninong at ninang. 2008) aprilbfaeldan@yahoo. (hinango noong Disyembre 1. (hinango noong Disyembre 1. maging sa kanilang mga kamag-anak upang sila'y mabiyayaan ng regalo na malimit ay nasa anyo ng salapi. 2008) Philippine Christmas.

tunghayan natin ang kalagayan ng sistema ng edukasyon kung saan hinuhubog ang mga susunod na mga propesyunal sa masmidya. kung saan tinatayang 14. Sa taun-taong pagtataas ng matrikula. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.multiply. Commission on Higher Education as of June 4. may 70 paaralan ang nagtaas ng matrikula sa rehiyong Timog Katagalugan. Region IV-A and B. kung saan dumarami ang bilang ng mga drop-outs. Sa kasalukuyan.TALUMPATI SA KALAGAYAN NG EDUKASYON SA PILIPINAS http://karwaskil. Ang national average percentage increase nito ay aabot sa 11.com .09%. Mapatutunayan ito sa kalagayan ng UPHSL at iba pang eskuwelahan dito sa lalawigan ng Laguna. Iniulat ng Commission on Higher Education (CHED) na may 370 o 28% ng kabuuang bilang ng mga pribadong kolehiyo at unibersidad sa buong bansa ang nagtaas ng matrikula nitong taon. Kung pagbabatayan naman ang Report on Higher Education Institutions with Tuition Fee Increase. Ayon pa sa ulat. para sa mga kapitalistang edukador ito'y isang malaking negosyo.39 kada yunit ang halaga ng itinaas. peryodismo. 2004.26% o P39.com/journal/item/34 (paumanhin at hindi ko nakuha ang pangalan ng may katha) Una sa lahat. Office of Student Services. sino pa'ng maniniwala na ang mga kapitalistang edukador at may-ari ng paaralan ay hindi nagkakamal ng supertubo? Gayong itinakda ng Konstitusyon ng Pilipinas na ang edukasyon ay karapatan ng mamamayan. relasyong publiko at adbertaysing. Kabi-kabila rin ang mga kilos-protesta ng estudyante at guro para ilantad ang pagsasamantala at kalunus-lunos nilang kalagayan. milyun-milyong kabataang Pilipino ang nasasadlak sa karukhaan at patuloy na ninanakawan ng kanilang kinabukasan. lumalabas na ang De Compiled by: April M.

at industriyang kontrolado ng mga dayuhan.83-15.913 (14.01-8. Samantala.581-P17. ang mga nakatapos lamang ng elementarya.P10. Ang talino ng mga abugado. komersyo. haksyul o 'yung mga 'di nakatuntong sa eskuwela ay nagiging biktima ng siil.P14. St.351 (8. Naging komersyalisado ang katangian ng edukasyon dahil sa kolonyal nitong pinagmulan.364 (14.721 (14. John Colleges of Calamba -.98%).P11. mahusay na pasilidad. nagkakahalaga ito ng P7.P14. at inhinyero ay pawang mga dayuhang interes din ang nakikinabang. San Pablo Colleges -. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.584 (20%).907-P14.682 (4. Bakit ba kayo pinadala dito ng UPHSL para mag-on-the-job training? Bukod sa pagsasapraktika ng inyong kaalamang teoretikal.81%). doktor.99-5. Pinatotohanan ito ng dating senador Claro Recto. Noong 1900s. naitatag ang isang malawakang sistema ng pampublikong paaralan bilang instrumento ng panlilinlang sa masa at para suportahan ang mga kampanyang pasipikasyon at pananakop ng gubyernong militar ng US. mura at pleksibleng paggawa sa maraming pabrika gaya ng sa Laguna Compiled by: April M. University of Perpetual Help System in Laguna -. Sacred Heart College of Lucena -.839-P15.P11.831 (14. at Divine Word College of Theology in Tagaytay -.427 (9. nang sabihin niya na ang pagkatalong militar ng rebolusyong Pilipino ay sinundan ng isang henerasyong inalipin ng imperyalistang indoktrinasyon. Sa Siena College.25%).P10. De La Salle University-Dasmarinas -. libro at kagamitan sa pagaaral.com .P13.109 (9. siyentipiko. Ano pa'ng maaasahan ninyo? Kung tutuusin. komunikasyon.731P12.04% of tuition hike). ito'y dahil na rin sa kawalan ng Masscom Department ng mga teknolohiyang audiobiswal para sa inyong aktwal na pagsasanay sa kabila ng pagbabayad ninyo ng malaking halaga taun-taon.16%). Mula noon hanggang ngayon.96). hindi natutupad ang gasgas nang pangako na ang pagdaragdag sa matrikula ay mangagahulugan daw sa pagtaas ng sahod ng guro't kawani. Laguna Northwestern College -.La Salle School of Health Science ang may pinakamataas na halaga ngayon ng 21-unit load sa halagang P17.92%). Ginamit ang Inggles bilang midyum ng pagtuturo sa mga eskuwelahan. hindi naman interes ng ganid at suwapang na mga kapitalistang edukador ang paunlarin ang kalidad ng ating edukasyon.14%). Ito'y upang makapagsanay ng sapat na bilang ng mga Pilipinong propesyunal na siyang gagamitin para patakbuhin ang transportasyon.

magorganisa at sa sama-samang pagkilos. Bukod dito. walang kabuluhan (trivial). ipinatutupad ng gobyerno. ang konserbatibong tradisyon (mainstream) at pangalawa.Technopark. Pinagpasasaan ng mga monopolyo-kapitalistang US ang yamang likas at pantao ng ating bansa. kawalan ng serbisyo at pandarambong sa ating kabang-yaman? Paano ipalilimot sa inyong awdyens ang kumakalam nilang sikmura dahil sa gutom? II. Naririyan din ang pagkontrol ng mga administrador ng paaralan sa mga student councils at publications. paniniwala at estilo ng pamumuhay.com . mga kapitalistang edukador at may-ari ng eskuwelahan ang panunupil sa kampus. paano natin mabisang maihahatid sa madla ang katotohanan ng tunay na nagaganap sa ating lipunan? Paano ninyo aaliwin ang masa na palaging biktima ng karahasang militar. maliit na sahod. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Laganap ngayon ang paglabag sa demokratiko at konstitusyunal na mga karapatan ng estudyante tulad ng pagbabawal sa kalayaang magpahayag. lumitaw ang dalawang magkasalungat na tradisyon sa masmidyang Pilipino: una. MASMIDYA Konserbatibo vs. Upang mapanatiling umiiral ang dati nang komersyalisado at kolonyal na sistema ng edukasyon. Progresibo Sa proseso ng ating kasaysayan. Mahigpit nitong tinutulan ang reporma sa sistema at demokratisasyon ng mga istrukturang panlipunan. ang progresibong tradisyon (alternative). Sapagkat dominado ng maka-imperyalistang mga interes. itinataguyod ng konserbatibong masmidya ang paghahari ng mapang-aping mga rehimen. ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng dekadente. Bago pa ang monopolisasyon ng rehimeng Marcos sa buong masmidya sa panahon ng Batas Militar. Ang bayan ay naging isang malawak na palengke ng labis na produkto at kapital ng mga kapitalistang dayuhan na siyang tagatustos sa ating burges na panlasa. habang nagdurusa sa matinding kahirapan at krisis ang mga mamamayan. Kung sa eskuwelahan pa lang ay sinasanay na ang mga estudyante ng Masscom ng pag-aasal-alipin at pagiging kimi sa gitna ng pagsasamantala at kawalang hustisya. 'di lubos na makatotohanan (inaccurate) at naghihikayat ng pagtakas sa reyalidad (escapism). umiral na ang ganitong tradisyon sa mga Compiled by: April M.

programa sa telebisyon o radyo. Mula sa mga makabayang dyaryo tulad ng La Solidaridad. Kailangang bumili ng panyo. patuloy na nagsisikap ang progresibong masmidya na makapanaig sa gitna ng kakulangan ng rekurso at mapanupil na sitwasyon.com . Pero walang libreng tiket sa konsyerto ng F4. Habang may emosyonal na kapit ang mga tumatangkilik na awdyens. Kinabibilangan ito ng mga peryodista at propesyunal na nagsasaliklik ng mga impormasyong makakatulong para higit na maintindihan ng madla ang lipunan at mga problema nito. sa kabilang banda. Ipagpapalit ng fan ang klase para makapanood ng TV o konsyerto. sine at website sa internet na tinatangkilik ng masang awdyens. at makikipag-away sa sinumang may ibang iniidolo sa ngalan ng F4. dayuhang dominasyon at krisis pangkabuhayan. naglalantad ng sosyal-reyalidad at nagbibigay ng gabay sa pagkilos. billboard. notebook at bag na may larawan ng F4 para matangkilik sila. gaya ng awtoritaryan na pamamahala. Ipinalalaganap nito ang mga impormasyon o mensaheng nagpapalaya ng ating kamalayan sa gapos ng kamangmangan. Suriin ninyo ang bawat dyaryo. susuwayin ang kanyang pamilya at guro. Compiled by: April M. Halimbawa. patuloy ang panatisismo at pangangalakal sa imahe. Naiisip ba natin kung gaano ang sakripisyo at halagang ginagasta ng mga fan? Ang progresibong masmidya. na noong huling bahagi ng ika-19 siglo ay nanawagan ng reporma at nang lumaon ay naging instrumento para kamtin ang hinahangad na panlipunang pagbabago. Kalayaan at La Independencia noong panahon ng unang kilusang propaganda hanggang sa We Forum at iba pang alternatibong publikasyon noong Batas Militar. alin man sa konserbatibo o progresibong masmidya. magasin. kapansin-pansin ang lubusang pagkahumaling nila sa imahe nito. Dahil na rin sa maimpluwensyang kapangyarihan nito. naging daluyan ang konserbatibong masmidya ng kulturang popular (pop culture) kung saan todo-todong pinasisikat ang mga imahe sa udyok na magkamal ng supertubo. kahit hindi direkta o personal na kilala ng mga manonood ang grupong Taiwanese na F4.pahayagang Espanyol na walang ibang laman kundi mga papuri sa prayle at mga kolonyal na opisyales. mahigit 'sandaang taon na ang nakakaraan. ay umusbong sa sinapupunan ng masa. poster. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. aklat. Sadyang hindi maiiwasang ihanay ang bawat isa sa mga ito.

patuloy na mamamayani ang dalawang magkasalungat na tradisyon. 110 na lahat-lahat ang mamamahayag na biktima ng pamamaslang.com . aabot na sa 78 mamamahayag ang napapatay mula noon. isang news-feature website. bagay na hindi gaano tinatalakay sa mga eskuwelahan. Lumalalang Panggigipit at Pamamaslang Tumitindi ngayon ang intimidasyon at karahasan na dinaranas ng mga tagamidya. Hangga't hindi nagaganap ang radikal na pagbabago sa lipunan. Ayon sa National Union of Journalists of the Philippines (NUJP). militar. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. binatikos ng iba't ibang organisasyon ng midya. Inihayag sa rali na pumapangalawa na ngayon ang Pilipinas sa mundo (nangunguna ang Iraq na patuloy na ginigyera ng Amerika) sa bilang ng mga mamamahayag na pinaslang habang gumagampan ng kanilang trabaho. ito'y maaaring busalan sa pamamagitan ng mapaniil na instrumento ng gobyerno. Kung isasama ang mga pinatay noong panahon ng batas militar. Dalawampu rito ay pinaslang sa ilalim ng administrasyong Arroyo. Compiled by: April M. Sa ginanap na kilos-protesta noong Agosto 16 ng may di bababa sa 200 mamamahayag mula sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas sa pambansang himpilan ng pulisya sa Camp Crame. kapangyarihan ng mga nagmamay-ari ng midya. istakholder at adbertayser. Malinaw na kilala ang mga biktima sa pagbatikos sa korapsyon at krimen na kinasasangkutan ng mga pulis. at ng ideolohiyang pagkagapos ng kalakhan sa mga propesyunal. mayroong anim na mamamahayag ang pinatay kung saan apat sa kanila ay sa buwan lamang ng Agosto. Pitong mamamahayag naman ang pinatay noong 2003. Nagaganap din ang iba't ibang tipo ng panunuhol ng mga malalaking negosyante't pulitiko sa mga reporter at brodkaster. Samantala. di bababa sa 55 mamamahayag na ang pinapatay sa bansa. ang kainutilan ng Philippine National Police (PNP) na lutasin ang maraming kaso ng pamamaslang sa mga mamamahayag.com. Hanggang sa mga oras na ito. mula nang bumagsak ang diktadurang Marcos noong Pebrero 1986. sa hiwalay na listahan ng Bulatlat.Kahit pa sabihing walang batas na nagreregulisa sa masmidya. sa pangunguna ng NUJP. matataas na upisyal ng gubyerno at malalaking negosyante.

Matapos ihayag sa isang interbyu nitong Agosto na alam nila kung sino ang nagpapatay kay Arnnel Manalo. Jovito Palparan. dating pinuno ng 204th Brigade. korespondent ng Radyo Veritas na pinaslang noong Agosto 12 dahil sa paglalantad din ng mga anomalya sa Nagcarlan. anim na kaso ng pagdukot at panghaharas ng pulis. Sa taon ding 'yon. si Noel Villarante. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. militar at paramilitar sa mga tagamidya ang naitala ng NUJP. Laguna. Pinaratangan ng mga militar at pulis na pinatatakbo umano ng New People's Army (NPA) ang naturang programa. isang lokal na istasyon ng telebisyon sa Calapan City. korespondent ng dyaryong Bulgar at DZRH matapos niyang ihayag ang panig ng kaaway ng isang makapangyarihang negosyante sa Bauan.Hayaan ninyong isalaysay ko ang detalye ng mga kaso. Si Edu Paringit. Samantala. pananakot. at si Fernando Consignado. Samantala. si Arnnel Manalo. reporter ng dyaryong Newsflash sa Compiled by: April M. Dito sa rehiyong Timog Katagalugan. news presenter ng City TV sa San Pablo. Batangas. kolumnista ng Laguna Score at komentarista sa DZJV na pinaslang noong Agosto 19. cameraman ng Southern Tagalog Exposure. 2003 dahil sa kanyang paglalantad sa mga anomalya. maraming mamamahayag ay naging biktima ng harasment. Nagbanta sila rereydin ang istasyon kung hindi ititigil ang programa. Laguna. pambubugbog at iba pang tipo ng panggigipit at paglabag sa karapatang pantao. ang mga biktima ng pamamaslang ay sina: Sonny Alcantara. napilitang magtago nang ilang araw ang isa pang taga-midya. lingguhang programa ng Katipunan ng Samahang Magbubukid sa Timog Katagalugan (KASAMA-TK) sa DZRB sa Batangas City. dahil lamang sa pagkober niya sa marahas na demolisyon sa lunsod.com . noong Hunyo 23 ay puwersahang pinatatanggal sa ere ng mga militar ang Radyo Anakpawis. Bukod sa pamamaslang. Noong Oktubre hanggang Nobyembre 2002. nakatanggap ng pagbabanta sa buhay at pagmamanman ng mga di-kilalalang lalaki ang isang katrabaho ni Manalo. isa si Ferdie Roldan. matapos niyang kunan ng bidyo ang isang human rights fact-finding mission sa Rosario. Noong Mayo 31. Batangas. ay nakatanggap ng harasment mula kay Gen. ininteroga at pinagbantaang papatayin ng mga elemento ng 20th Special Forces si Melvin Mamis. pinagbubugbog. na pinagbabaril noong Agosto 2002 pagkatapos niyang batikusin ang isang lokal na upisyal ng syudad. isang cameraman ng TVnet.

Secretary ng Department of Interior and Local Government na nangangasiwa sa PNP. naging badigard pa siya ng isang pulitiko noong nakaraang eleksyon. Kahit natukoy at naaresto na si PO1 Guillermo Wapile. pakalat-kalat lamang si Wapile sa Pagadian at iba pang lugar sa prubinsya. Ang mga pahayag na ito ng mga nasa awtoridad at ang kawalan nila ng aksyon sa lumalalang panggigipit at pamamaslang sa mga tagamidya. Angelo Reyes. Noong Mayo 2002.com . napilitang magtago ang pamilya ni Demalerio at iba pang testigo. nang sabihin niyang walang pang malalang tunguhin sa bilang ng mga pinapaslang na mga tagamidya. At ano ang tugon ng awtoridad sa mga panggigipit at pamamaslang? Nagbigay ng "payo" si PNP Dir. ay patunay lang na ang demokrasya at kalayaan sa pamamahayag ay mistulang ilusyon. Sa loob ng dalawang taon. Gen. Sa larangan ng edukasyon. III. may pangangailangang itaguyod ang isang Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Samantala. Sa katunayan. MGA ALTERNATIBONG HAMON Kung papawiin ang takot at pag-aalinlangan sa ating mga puso't isipan. Sa maraming insidente. pinatakas pa rin siya ng mga kapwa niya pulis. Hermogenes Ebdane sa mga tagamidya na manahimik na lamang para hindi maging target ng karahasan. pinatay ng isang pulis si Edgar Damalerio.daan-daang naging biktima ng madugong pandarahas ng mga pulis at goons laban sa mga manggagawa ng Nestle na mapayapang nagwewelga d'yan sa Cabuyao. May adelantadong mungkahi pa na mag-armas na lamang ang mga mamamahayag para maipagtanggol ang sarili. Sino ang hindi nakakakilala kay Isabela governor-elect Grace Padaca na dating brodkaster? Paulit-ulit na ipinasara noon ni Mayor Caesar Dy ng Cauayan City ang Bombo Radyo sa Isabela dahil sa pambabatikos nito sa korupsyon at karahasan ng pamilyang Dy. Laguna. malulutas natin ang mga problemang bumabagabag sa sistema ng edukasyon at masmidya. ang mga elemento ng pulisya ang nasasangkot sa pagpatay o panggigipit sa mga tagamidya. reporter ng Zamboanga Scribe at Mindanao Gold Star at komentarista sa DXKP sa Pagadian City." Ito ang hamon sa atin. Binalewala naman ni Gen. Mababago lamang ang mundo kung tayo'y magkakaisa at lalaban. "The people united can never be defeated. Ang estado mismo ang sumusupil sa kalayaan sa pamamahayag para protektahan ang interes ng mga naghaharing uri sa ating bayan.

Kasama ng mga independyente at responsableng propesyunal sa midya. Pol Medina Compiled by: April M. Pambansa. Gawin natin laboratoryo ang mga eskuwelahan para sa pagpapatupad ng demokratikong pamahalaan. Siyentipiko. Sa aking pagtatapos.pambansa. nais kong baunin ninyo ang mahalagang mensahe ng International Federation of Journalists (IFJ): "walang kalayaan sa pamamahayag hangga't nabubuhay ang mga mamamahayag sa korupsyon. Pilipinisasyon at pagpapabuti sa kabuhayan ng mga manggagawa sa midya. Demokratiko. Jessica Zafra. dahil nais nating ibalik ang karangalan ng ating lahing Pilipino. dahil nais nating ipalaganap ang pag-aaral ng mga kaalamang nakabatay sa pagsisiyasat at pagsusuri sa reyalidad. repormang agraryo.com ." Komedya Dekada 90: Bob Ong. kahirapan at takot. siyentipiko at demokratikong edukasyon. makabayang kultura at iba pang kagyat na tungkulin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Umaayon ito sa mga batas ng aktwal na pag-iral. Dapat nating igiit ang pagpapatupad ng libreng edukasyon para sa mamamayan sa lahat ng antas. pambansang industriyalisasyon. independyenteng ugnayang panlabas. pagbabago at rela-relasyon ng mga bagay at pangyayari. dapat lumahok ang mga estudyante ng Masscom sa puspusang kampanya para itaguyod ang kalayaan sa pamamahayag. Nangangahulugan ito ng pagtatayo ng mga pangmasang organisasyon na naglalayong lumikha ng opinyong publiko na sasalungat sa panlilinlang ng mga nagsasamantala at nang-aapi. dahil hangad nating mangibabaw ang karapatan at interes ng nakakarami sa ating lipunan. Dapat imulat ang mga estudyante upang kondenahin ang imperyalistang agresyon at gyera.

the writers risk the most in channeling the truth of emotions through mirth. As F. Doubtless there are those who will cry "trash" to a topic such as this.I planned on writing this entry in an objective manner.we feel superior to those we laugh at).com . a single comic strip of Dilbert or a single episode of The Office. Mark Twain's nomads. Jane Austine's ironic heroine.g.humor for me. and for necessity last. There is nothing trivial about writing comedy . branding their comedic wits as trivial pursuits. but to state that writing comedy is insignificant. and to others not at all? Perhaps I could apply the objective eyes of Hobbes (we laugh at the defects of others as well as our past selves. To dislike this list is the prerogative of the reader. to some. Kant (we laugh because our expectation is frustrated . funny. But what is funny to me? A better question would be: who could tell what makes a line funny or not? Who could tell why to some. or Cervantes's eccentric rider. But I didn't and wouldn't . providing we transcend it . these are the types who label the likes of Oscar Wilde and Woody Allen as unimportant clowns.because unrelated objects are mixed). or Freud (we laugh to vent our repressed feelings . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. is. and not science .prying and poking at the innards of the hyena will halt its laughter. Moliere's miser. but as I started writing. I read for pleasure first. Shakespeare's Falstaff. It would be sacrilege on my part to do so. As the reaction of the radical Muslim mob over Danish embassies attest(incited by the infamous Jyllands-Posten cartoons).to outwit the censors). Sionil Jose introducing his fellow National Artist (the short story comic Alejandro Reyes) implied: making the tears fall is as hard in tragedy as it is in laughter. I laughed. is an art. But such is the power of humor that a welldelivered comedy has more impact than any litany and sermon that can emanate from longwinded diatribes (e. has Compiled by: April M. for curiosity second. So I indulged my senses. Besides. deflecting anger and protest through laughter is a hit-or-miss affair. I trusted my gut. pieces of me resisted the cracking soil. and as such I would respect the taste of each and every individual. is for me an invalid rhetoric.

smiling at my sister. in an abrupt tone. Aksidente nga ba? O gaya ng sabi ni Einstein. Everyone's eyes glanced at mine. kahit na gaano kabaliw at kababaw ay may bahid ng katotohanan. Nang taon ding iyun. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dahil sa paghahanap ko sa Internet ng isang paksa. sinadya ko talagang makita ang Bobong Pinoy ng hindi ko namamalayan? Halos mag-iisang dekada na rin ng una kong naisip na: 'sakto ang timing ng mga patawang nakatapak sa lupa. para lamang malaman kung ano na ang susunod na isusulat ng webmaster ng Bobong Pinoy. Dahil dito. I told a story of a superstitious friend who has a habit of spewing one-liner clichés. kasi totoong nangyari" ("brother it's not a joke. malayo naman sa bituka" ("It's okay. has a tinge of truth"). He is a tall person. to which I. naging usap-usapan sa Compiled by: April M. 'cause it truly happened"). During a family gathering. at napakaitim ng background. gumugol ako ng pagkarami-raming oras sa opisina at kuryente sa bahay. One such afternoon. aksidente akong napunta sa Bobong Pinoy. replied: "Ang joke. witnessing the bump.more impact to me than any book I've read concerning the pains of living with clueless coworkers). sa kabutihang o kasamaang palad (depende na sa kung sino ang tumitingin). As the laughters swirled around the dining table. it's nowhere near the intestine"). cut the revelry: "kuya hindi naman joke 'yan. and being that way.com . BOBONG PINOY 1998. my teenage sister." ("A Joke. I blurted to him: "Okay lang 'yan. however crazy and shallow. was prone to bumping his head on low entrances. walang aksidente? Sa paghahanap ko ba'y.

Ginamit ni Dino ang isa sa mga haligi ng komedya. si Bert nama'y seryoso. Hinangaan at binigyan ng parangal ng mga hurado ng 1998 Webby ang ginawa ni Dino (Bert is Evil). Palatawa at masayahin si Ernie. nakuha ni Dino ang pa-premyo para sa mga website na may nakakabaliw na tema. nariyan ang kamay ni Bert sa singit ng batang si Michael Jackson. Nariyan ang "ebidensiya" kung saan nakatayo si Bert sa gilid ng isang parada bago mabaril si JFK. ang eksaheradong pagtukoy sa mga normal. upang maipakita kung bakit at ano nga ba nakakatawa kay Bert. Lumaki ako sa panood ng Sesame Street. Kung mapapanood ko ang mga lumang episode ng Sesame Street ngayon. na kung saan nabuo ang Philippine Web Awards (iba pa ang pangalan noon).com . Compiled by: April M. na kung saang kunot-noo namang nakukulitan si Bert. Madalas nang kinukulit ni Ernie si Bert. pinagdikit-dikit ni Dino ang mga kuha ni Bert at mga lumang larawang sumasalamin sa masasamang nangyari sa kasaysayan ng tao.gaya ng Webby sa Amerika pero para nga lang sa mga Pinoy. Isama mo pa ang mga caption na siguradong patok … …This shot is taken on the set of "The Postman" when Costner was taking advise from bert on how to act in a post-epocaliptic world. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ayaw ng naiistorbo. Si Bert ng Sesame Street ay madalas ko ng mapanood bilang kontrabida kay Ernie. at sino nga bang makakalimot kay Kevin Cosner at Bert na magkasama sa pelikulang Postman. malamang hindi na ko tablan sa paulit-ulit na skit ni Bert at Ernie. Noong taong ding iyun. Namangha ako sa abilidad ni Dino Ignacio sa paghahabi-habi ng madalas na'y di pinapansin. Gamit ang computer.mga webmaster na magkakaroon ng awarding . Umugong din ang mga bali-balitang maisasali ang mga kathang may pagka-weird. meron ding magkasama sila ni Hitler. Dalawang Pilipino ang kagyat na sumagi sa isip ko na maaring lumarawan ng pagkabaliw: si Dino Ignacio at si Bob Ong.

may pagka-graphic artist din ako. sa isang protesta sa Afghanistan pagkatapos na pagkatapos sumabog ang Twin Towers. ngunit gaya nga ng kasabihang pinoy. Mahirap na nga namang umatras sa bagay na naipangako mo na). Marami-rami ang nagsulputang kopya. iyan ang alam kong kauna-unahang blog ni Bob Ong. Pareho pa rin silang panalo. ginaya at dinagdagan ng mga panibagong litrato. Nangibabaw ang pagka-pinoy ko sa pagka-graphic artist. bigla na lang nawalang parang bula ang bobongpinoy. mas nagustuhan ko ang Bobong Pinoy. tuwing lunch o uwian na lang sa opisina ako sisilip (nakakabit kasi sa mismong ISP 'yung PC ko sa opisina). gag ang style ng patawa (naalala ko tuloy iyung ibang pelikula ni Woody Allen . pero parang Edsa pag oras ng uwian 'lagi ang usad ng Bobong Pinoy.com. Lumitaw din ang Paboritong Website ni Hudas. pero mas maikli pa ang buhay nito sa bobongpinoy. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Bagama't gaya ni Dino. "iba pa rin ang orig." At dahil sa isang may masamang balak na Arabong naglabas ng napakalaking poster ni Bin Laden. kay Bob Ong nama'y socio-political satire.com (huwag mo ng balaking pasukin ngayon. Compiled by: April M.com. pag-aari na ito ng isang kumpanyang taga-Estonia).Nakakapanghinyang na pagkatapos manalo ng Webby at PWA ay itinigil na ni Dino ang Bert is Evil. Kung tutuusin magkaibang prutas naman talaga ang Bert is Evil sa Bobong Pinoy.ipinatong ang bagong film footage sa luma). si Bob Ong nama'y sa botohan ng mga tao (ang People's Choice).com . Ilang beses ding hindi naupdate ang bobongpinoy. Hindi ko alam kung mabagal lang talaga ang koneksiyon ko noon (kapanahuhan kasi ito na pag binanggit mo ang "broadband" malamang matanong ka ng "may CB ka?") o nagsulputan lang talaga ang mga bumibisita dahil sa People's Choice. 'Di kalauna'y lumipat na rin ang katha ni Bob Ong sa bobongpinoy.com. si Dino sa mga may-alam na hurado. na kung saan nakasingit si Bert (nakuha daw niya sa Internet. hanggang isang araw hindi na ni-renew ni Bob Ong ang naturang site(dahil siguro alam na ng lahat na maglalabas siya ng libro. ay lalo pang sumidhi ang kagustuhan ni Dino na tuluyan ng alisin ang kanyang Bert is Evil sa orihinal nitong kinalalagyan. mabagal pa rin ang pasok. pero sa aking pakiwari'y kakilala din ng Arabong iyun ang gumawa ng collage). Nakaisip tuloy ako. At di nga 'rin nagtagal. Pero 'di ko ba alam. Si Dino.

Napaisip tuloy ako: may katotohan kaya ang sulat ni Ambeth Ocampo na naging parokyano ng prosti si Rizal sa paglalakbay nito sa Europa? Dahil kung si Augustine na halos isabuhay ang konsensiya niya sa pagbabate at pagkikipag-talik sa mga babae. Parang Parokya ni Edgar ang dating (Chikinini na lyrics sa orihinal na Banal na Aso ng Yano). sumpain ang ngalan mo. bilang pasumbalit sa atake ni Rodriguez sa Noli Me Tangere (Touch me Not o Huwag Mo Akong Salingin). at sumasalamin sa ating pinagsamasamang kahinaan bilang Pilipino). pinalitan ni Dolores ang lyrics sa mga iba't ibang dasal Katoliko. del Pilar) si Rodriguez sa satire na Dasalan at Tuksuhan.com .hindi ko kasi alam na meron palang ganito si Rizal ang kakarampot at paminsan-minsang pagsilip na kakenkoyan ni Rizal sa mga nobela niya'y umusbong at lumitaw ng buong-buo sa liwanag. Si St. ay lalong nagpasidhi ang aking pagtawa. Augustine ay inatasan ng Diyos mismo na ipagbigay alam kay Rodriguez na ang pari'y dapat magsulat ng kanyang ka-bobohan upang merong mapagtawanan ang mga tao! At dahil pa sa nabasa ko na rin dati pa ang Confessions ni Augustine ('kakatwa din ito. sa kanyang satire (ang sobrang kakatwang La Vision del Fray Rodriguez o The Vision of Fray Rodriguez o Ang Pangitain ni Fray Rodriguez). Pero bakit pa kailangang gumamit ng Alias? Pag tinanong mo ang tanong na ito. Nariyan ang Amain Namin ("Amain naming sumasaconvento ka.Sino nga ba is Bob Ong? Karamihan ng mga nag-kalat na "sightings" na naglipana sa Internet ay mga kuwentong barbero na nangaling malamang sa mga pinag-pasapasahang mga "sinabi raw. Aba Guinoong Baria ("Aba guinoong Baria nakapupuno ka nang alcancia…") at Ang Compiled by: April M. dahil nagawang isulat ni Augustine ang malambot at ayaw makisama n'yang tite bilang pilosopiya). ito marahil ay dahil sa gumagamit siya ng nom de plume (Ang Bob Ong na pangalan para sa akin. malamang hindi mo alam ang sagot . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo." Kung mamarapating niyo akong magdagdag ng opinyon: kung madulas pa sa ahas ang pagtuklas sa tunay na katauhan ni Bob Ong. si Rizal pa kaya na napakaromantiko? Tulad ni Rizal. quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit…"). na nagmula sa pamagat ng dati niyang site. Magkahalong gulat at halakhak ang bumalot sa akin ng una kong mabasa ang La Vision . malayo sa amin ang kasakiman mo.kabaliktaran kasi ng tanong ang balak gawin ng pseudonym: si Jose Rizal ginamit ang pen name na Dimas Alang (Dimasalang na ngayon). binanatan din ni Dolores Manapat (ang alias ni Marcelo H. ay biniyak na salitang Bobong.

Kung B. hanggang dumating ang usapan kay Bob Ong: Propesor Bangko: Did you know. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tikbalang. George Orwell. At kung C nama'y SUPER-DUPERPUWEDE! Kung D. Moliere. aba kailangan mo munang sagutin ang isa pang katanungan bago ka maging semi-uber-puwede: kaninong pen name ang huling pangalan? Habang kumakain ako sa isang restaurant. All of the above.com . The Brontes. Pablo Neruda. may narinig akong dalawang profesor daw. Seuss.Mga Utos Nang Fraile ("Ang mga utos nang Fraile ay sampo: Ang nauna: Sambahin mo ang Fraile na lalo sa lahat…") Pop Quiz: Spot the similarity Mark Twain. Pauline Reage. C. Pseudonym. Voltaire. Mahaba-haba rin ang mga paksang pinag-talunan. A. Pare-pareho silang manunulat. lalong puwede. B. Pangalan ba? Kung A ang sagot mo puwede. Dr. na nagpapataasan ng ihi. D. na hindi talaga tao si Bob Ong? Compiled by: April M.

at ang halos walang katapusang kriminalidad. digmaan. Walang mawawala sa inyo kung gagawin ninyo ito. Kaliwa man o Kanan ang nasa pamunuan.Para sa mga kabataan-estudyante: Bilang susunod na henerasyon ng uring manggagawa. Ang iba’t-ibang gobyerno. nanawagan kami sa inyo na basahin at talakayin ninyo ang laman ng aming sulat para sa inyo. kahirapan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at iba pa.com . gutom. Ang mundo ngayon ay nababalot ng kaguluhan. Compiled by: April M. epidemya at patuloy na pagkasira ng kalikasan. Idagdag pa natin ang lumalalang kabulukan ng lahat ng mga gobyerno. mula sa pinakaabante hanggang sa pinakaatrasadong mga bansa kasama ang iba’t-ibang malalaking multilateral na mga institusyon gaya ng United Nations at iba’t-ibang NonGovernment Organizations (NGOs) habang nangangakong hanapan ng solusyon ang mga mabibigat na problemang pinapasan ng sangkatauhan ay nagtuturuan kung sino ang may kasalanan sa delubyong nangyayari ngayon. MARAMING SALAMAT. ang drug addiction at gangsterimso laluna sa inyong hanay.

Ang ‘pagdami’ ng may trabaho sa isang bansa ay may katumbas ng pagdami ng mga walang trabaho sa ibang mga bansa. Subalit marami pa rin ang nagtatanong at nababahala: May magandang kinabukasan pa ba ang mundo sa ilalim ng kasalukuyang panlipunang sistema o hindi na mapigilang mawasak ito? Kung mayroon mang pinaka-interesado na sagutin ang tanong na ito ay dapat kayong mga kabataanestudyante dahil nasa inyong mga balikat ang kinabukasan ng mundo. walang bansa ngayon ang hindi nakaranas ng permanenteng krisis. Maling-mali ang mga Kaliwa sa kanilang paniniwala na kung maputol ang kontrol ng imperyalismong Amerikano sa Pilipinas ay uunlad na ang ekonomiya ng bansa. Ang ‘pag-unlad’ ng isang bansa ay bunga ng matinding pagsasamantala sa kanyang mga manggagawa at/o sa mga manggagawa sa ibang mga bansa. Trotskyista at ‘Leninista’ — at mga anarkista ay sinisisi ang Globalisasyon (Liberalisasyon. nasa kanyang dekadenteng yugto. Ang matrikula ay mahigpit na nakaugnay sa pagiging ganid ng mga kapitalista sa tubo partikular sa larangan ng edukasyon. Dahil pandaigdigan ang sistemang ito. Ang kalaban ng mga manggagawang Pilipino ay hindi lang ang mga dayuhang kapitalista kundi mismong Compiled by: April M. na ang tunay na kahulugan ay KAPITALISMO NG ESTADO. kayo ang susunod na henerasyon ng mga sahurang alipin ng kapital. sa panahon ng imperyalismo ang bawat bansa ay may imperyalistang katangian dahil ‘uunlad’ lamang ito kung pagsamantalahan nito ang ibang mga bansa sa ilalim ng islogang ‘pagkapantay-pantay’ at ‘malayang kompetisyon.com .Ang mga Kaliwa naman. Pribatisasyon at Deregulasyon). kung maputol man ang kontrol ng Amerika sa bansa. ang solusyon ay ang pagtatayo ng ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’ na kokontrol sa buhay panlipunan. Hangga’t kapitalismo ang maghari — pribado man o estado ang magkontrol — ang sistema ng edukasyon ay laging magsisilbi sa batas ng pamilihan at sa pagsasamantala sa lakas-paggawa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. nasa kanyang permanenteng krisis. ang sistema ng tubo at kalakal sa pamilihan. Ang tunay na kaaway ng mga manggagawa kabilang na kayong mga kabataan-estudyante ay hindi lang isa o dalawang imperyalistang kapangyarihan kundi ang buong imperyalistang sistema. ang pandaigdigang kapitalismo ay nasa kanyang permanenteng pagbulusok-pababa na. Sa Ilalim ng Dekadenteng Kapitalismo Barbarismo ang Kinabukasan ng Sangkatauhan Ang ugat sa mga problemang dinaranas ng sangkatauhan ngayon ay ang sistema ng sahurang pangaalipin. Sa kasalukuyang panahon. Kayo ang magkakaroon ng panibagong mga pamilya at siguradung kayo mismo ang bubuhay at magpalaki sa inyong mga anak. Sa ilalim ng sistemang kapitalismo. Para sa Kaliwa. Sa panahon ng dekadenteng kapitalismo imposibleng ‘uunlad’ pa ang isang bansa na hindi nito pagsamantalahan ang ibang mga bansa. Ang tawag dito ay KAPITALISMO. Kahit pa ilang datos ng ‘pag-unlad’ ng ekonomiya ang ilathala ng mga gobyerno sa buong mundo. sinisisi ang estado dahil pinabayaan diumano na pagsamantalahan ang mga mamamayan ng mga korporasyong multinasyunal at transnasyunal. Kayo ay nag-aaral at nagsisikap makapagtapos ng pag-aaral dahil sa layuning magkaroon kayo ng magandang kinabukasan hindi lamang para sa inyong mga sarili kundi higit sa lahat para sa inyong mga pamilya sa hinaharap.’ Pangalawa. ang sistema ng kompetisyon. Kaya napakahalaga ang tanong sa itaas na masagot ninyo bilang mga manggagawa sa hinaharap (kahit marami na sa inyo ngayon ang naging manggagawa para matustusan ang pag-aaral). Ang katotohanan. Stalinista. mga umaangking sila ay ‘komunista’ — Maoista. hindi malayong papasok ang iba pang ganid at makapangyarihang imperyalista kakutsaba ang mga paksyon ng burgesyang Pilipino o maging ang ilang maka-Kaliwang grupo upang kontrolin ang Pilipinas gaya ng Tsina o Japan sa ngalan ng pagpapalaya sa bansa mula sa kuko ng imperyalistang Amerikano. Subalit hindi ninyo masagot ang tanong kung patuloy kayong matali sa mga usapin sa loob lamang ng eskwelahan gaya ng pagtaas ng matrikula. Ang walang hintong mga digmaan ngayon sa iba’t-ibang dako ng mundo ang isa sa pinakamatingkad na patunay na lumalala ang kapitalistang krisis. ang katotohanan ay patuloy na lumalala ang kahirapan sa daigdig.

Walang saysay ang mga pagkilos ng ilampung katao o mga protestang tipong riot para lamang sa media projection. Kamulatan na walang maasahan sa burges na estado. kamulatan na imposible na ang pakikibaka sa mga reporma dahil wala ng kapasidad ang sistema na ibigay ang mga ito. istorikal na karanasan na binastardo at punong-puno na ng mga distorsyong kagagawan ng mga ideolohiya ng Kaliwa ng burgesya — Maoismo. “Kung walang rebolusyonaryong teorya ay walang rebolusyonaryong kilusan. Dagdag pa. Trotskyismo. Pagkakaisa at kamulatan para ibagsak ang kapitalistang estado at lahat ng mga institusyon nito. kailangang ganap na itakwil ang mga mistipikasyon at bitag na inihain ng burgesya para ilihis ang pagkakaisa ng buong uring manggagawa — unyonismo. Dalawa lamang ang sandata ng internasyunal na uring manggagawa para magapi ang kapitalismo : PAGKAKAISA at KAMULATAN sa pandaigdigang saklaw. May pag-asa pa ang kinabukasan ninyo. Ang teoryang ito ay walang iba kundi ang rebolusyonaryong Marxismo. INTERNASYUNALISMO o NASYUNALISMO. kasama ang inyong uri ng isang rebolusyonaryong teorya na pinanday ng istorikal na karanasan ng inyong uri. Kung hindi madurog ang dekadenteng kapitalistang sistema. Ang kailangang mabuo ay ang malawakang pagkakasia ng uri at pakikibaka laban sa estadong kapitalista at hindi para sa mga reporma. Kailangang magkaisa ang mga manggagawa sa buong mundo laban sa kapitalistang panlipunang mga relasyon. BAYAN o URI. Ang pag-asa at kinabukasan ninyo ay nasa mga kamay ng inyong uri — ang uring manggagawa. mananalo o matalo man ito. kung hindi rebolusyonaryo ang teoryang gumagabay dito ay tiyak na hindi pagpawi sa pagsasamantala at pang-aapi ang kalalabasan nito. Ang ‘kalayaan’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagkaalipin naman nito sa iba pang kapangyarihan. ang anumang kilusan gaano man ito kalakas at kalawak. asahan ninyo na ang inyong mga pamilya sa hinaharap ay mas mahirap pa ang maranasan kaysa ngayon. Compiled by: April M. Mga susunod na henerasyon ng manggagawa. Ang mga ito ay mga instrumento na ngayon ng kapital para gawing pambala ng kanyon ang uring manggagawsa at kabataan sa nagtunggaliang mga paksyon ng burgesya sa bawat bansa. parlyamento at nasyunalismo. pag-isipan ninyong mabuti ang kinabukasan ninyo at ng mundo.com . Ang ‘paglaya’ ng Pilipinas mula sa isang imperyalistang kapangyarihan ay pagpapatuloy pa rin ng kapitalistang pagsasamantala sa manggagawang Pilipino. Kailangan ninyo. parlyamento at mga unyon. Internasyunalistang Pagkakaisa at Pakikibaka: Ang Susi sa Tagumpay Laban sa Kapitalismo Ang uring manggagawa bilang internasyunal na uri ang tanging uri na may istorikal na misyon at kapasidad na durugin ang kapitalismo sa buong daigdig. Dalawa lamang ang pagpipilian ninyo: SOSYALISMO o BARBARISMO. ‘Leninismo’ at Anarkismo. Pagkakaisa para palawakin ang mga pakikibaka at hindi ikulong sa iilang pabrika o ilang linya ng industriya lamang. sa balangkas ng nasyunalismo at pagmamahal sa bayan (ang mga ito ay matamis na salita lamang na ang ibig sabihin ay ipagtanggol ang pambansang kapitalismo). Isang pandaigdigang sistema ang ating kalaban kaya kailangang pandaigdigan din ang pagkakaisa. Kailangan itong ipaglaban. may pag-asa pa ang mundo. Subalit hindi madudurog ang kapitalismo at hindi maibagsak ang paghari ng mga kapitalista kung patuloy tayong matali sa balangkas ng bansa. “Ang emansipasyon ng uring manggagawa ay nasa kamay ng mga manggagawa mismo. Pagkakaisa laban sa lahat ng paksyon ng burgesya (administrasyon man o oposisyon). Ang pagtatayo ng isang ‘sosyalistang gobyerno’ sa bansa ay pagpapatuloy pa rin ng sahurang pang-aalipin. Tama si Lenin sa pagsasabing.mga Pilipinong kapitalista na halos magkatulad lamang ang pagkaganid sa tubo at pagsasamantala sa mga manggagawa. Siya lamang ang tanging rebolusyonaryong uri sa ilalim ng kapitalistang kaayusan. Stalinismo.” Ngunit ang pag-asa ay hindi kusang darating. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” Ibig sabihin.

INTERNASYONALISMO Email address: internasyonalista@yahoo.wordpress. ang mga organisasyon o kilusan na sinasamahan ninyo ay para ba talaga sa tunay na panlipunang pagbabago o para ipagtanggol ang kapitalismo sa porma ng kapitalismo ng estado sa likod ng programang ‘estado ng manggagawa’ o ‘demokratikong gobyernong koalisyon’? Pag-isipan ninyong mabuti.com/2007/10/24/kolonyal-na-patakaran-sa-edukasyon/ Ipinatupad simula ngayong pasukan sa lahat ng paaralang elementarya at hayskul ang Executive Order No. Ibig sabihin.internationalism.blogsome. magtalakayan at mag-aral kayo sa buhay na karanasan ng pakikibaka ng internasyunal na uring manggagawa sa loob ng mahigit 200 taon.com . 2007 at 1:35 am (Feature.com Link website: www.Mga kabataan-estudyante.org Kolonyal na Patakaran sa Edukasyon October 24. Ingles ang dapat umanong gamitin sa di bababa sa 70% ng kabuuang panahon sa pagtuturo ng lahat ng aralin. 210 ng Malacañang na nagtatakda ng paggamit ng Ingles bilang medium of instruction o wika sa pagtuturo. simula Grade 1 ay ituturo ang Ingles bilang ikalawang lenggwahe. pribado man o pampubliko. bukod sa pagtuturo mismo ng English. Pero simula Grade 3 ay ito na ang siyang pangunahing wikang gagamitin sa pagtuturo ng matematika at mga subject na may kinalaman sa agham at kalusugan. Compiled by: April M. Alinsunod sa EO 210.com Blog: http://internasyonalismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ito na rin ang gagamiting pangunahing wika sa pagtuturo sa lahat ng hayskul. Re-posted) http://felixrivas.

Randolf David. Patricia Licuanan. Cruz. Isagani R. labag din ang EO 210 sa konstitusyon na nagtatakdang pambansang wika ang Pilipino at siyang gagamitin sa pagtuturo sa buong sistemang pang-edukasyon. kritiko at presidente ng WIKA Inc. Kinukumpirma ito ng karanasan ng Summer Institute of Linguistics sa Bukidnon. maliban sa English at iba Compiled by: April M. mahihirapang matuto ang mga mag-aaral sa elementarya at hayskul kung ito ang pangunahing gagamitin sa pagtuturo. isang propesor sa University of the Philippines. presidente ng Miriam College. Taliwas din ang EO 210 sa rekomendasyon ng Congressional Commission on Education (EDCOM) noong 1991 na gamitin ang Pilipino at ang lokal na wika sa pagtuturo ng batayang edukasyon. Ang mas matataas na gradong nakukuha ng mga batang katutubo rito sa mga pagsusulit sa literasiya at numerasiya ay patunay na mas madali silang natututo gamit ang lokal na wika sa pagtuturo.Isang petisyon laban sa EO 210 ang isinampa ng Coalition for a Correct Language Policy (CCLP) sa Korte Suprema. Inatasan ng EDCOM ang Department of Education (DepEd) noong 1991 na magbalangkas ng mga libro at iba pang materyales sa pagtuturo na nasusulat sa wikang Pilipino. Palalalain ng EO 210 ang dati nang suliranin sa mapurol na gagap sa syensya at matematika ng mga Pilipinong mag-aaral. isang premyadong manunulat. magkwenta at umunlad sa pag-iisip ang mga bata kapag ang ginagamit sa pagtuturo ay ang kanilang wikang kinagisnan. Ayon sa sarbey ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) nitong 2003. sa 45 bansa ay pang-41 ang mga mag-aaral ng hayskul sa Pilipinas sa kaalaman sa matematika.. Tinukoy nito ang resulta ng mga pananaliksik na ginawa ng United Nations Educational. at Efren Abueg. Ang koalisyon ay kinakatawan nina Dr. Lahat ng subject sa elementarya at hayskul. mga National Artist for Literature na sina Bienvenido Lumbera at Virgilio Almario. Ayon sa CCLP. Sinasalamin ng CCLP ang patriyotikong pagtutol sa EO 210. Sa kalagayang hindi ginagamit ang Ingles sa kanilang pang-araw-araw na buhay. Scientific and Cultural Organization (UNESCO) na nagpapakitang mas mabilis matutong magbasa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kadalasan ay mabilis na nawawala ang anumang kaalaman sa pagbabasa at pagsusulat kapag itinuro ito sa wikang Ingles. Pang-42 naman sila sa kaalaman sa syensya. sasagka ito sa kakayahang matuto ng mga mag-aaral.com . Ayon sa koalisyon. Pumirma rin sa petisyon ang iba pang batikang manunulat at guro.

] Compiled by: April M. maaaring isa pa nga ito sa mga nagpapalala ng kahirapan ng mga karaniwang masang Pilipino. Kailangan aniyang tugunan ang pangangailangan ng mga call center at iba pang mga dayuhang kumpanya ng mga Pilipino na mahusay magsalita ng Ingles. Lalo lamang nitong palalakasin ang neokolonyal na sistema ng edukasyon sa Pilipinas na nagsisilbi pangunahin sa interes ng mga dayuhan at nagpapanatiling mahirap at atrasado sa bansa. ayon sa EDCOM. ipinipilit pa rin ng Malacañang ang EO 210. Nadismaya raw si Gloria Arroyo nang mapag-alaman niyang wala pang 5% ng mga aplikante sa mga call center ang natatanggap dahil sa kahinaan ng karamihan sa Ingles. tanging ang pambansa-demokratikong patakaran ng sistematikong pagtataguyod ng pambansang wika at panitikan. Bagkus.” ayon sa mga tumututol sa EO 210.com . Hindi lantad (anonymous) ang awtor nito. kasabay ng pagpapayaman ng iba pang lokal na lenggwahe at paggamit pangunahin ng sariling wika maging sa pag-aaral ng syensya at teknolohiya. Dahil ito sa tulak ng isang bagay na di hamak na mas mahalaga sa rehimen kaysa sa pagkatuto ng mga Pilipinong mag-aaral: ang milyun-milyong dolyar na kikitain ng bangkaroteng gubyerno mula sa mga remitans ng mga Pilipinong manggagawa sa ibang bansa at mga puhunan ng maraming call center na nagsusulputan ngayon sa Pilipinas.pang pinag-aaralang lenggwahe. [Ang artikulong ito'y muling ipinost sa aking sayt. ang titiyak na natututunan ng mga mag-aaral ang kaalamang makapagbibigay sa kanila ng kakayahang makapag-ambag sa pagpapaunlad ng pambansang ekonomya at lipunang Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa katuus-tuusan. Sa kabila ng mga syentipikong ebidensyang nagpapakita ng mga pinsalang idudulot ng bagong kautusan sa mga mag-aaral at sa kabila ng mga batas at aksyon ng Kongreso na taliwas dito. Ipagkakait din ng EO 210 sa mas maraming mamamayan ang karapatang matuto at maging bihasa sa pambansang wika. ay dapat nang ituro sa wikang Pilipino pagsapit ng taong 2000. “Hindi Ingles ang solusyon sa kahirapan sa bansa.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. may dalawang pangunahing problema sa sistema ng edukasyon sa Compiled by: April M.org/news/2005/06/3560. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan.com . Jun.php “Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. milyon-milyong mga estudyante ang papasok sa mga paaralan na animo’y mga pabrika ng susunod na henerasyon ng manggagawa. 10.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon Tapos na ang bakasyon. --. Mga institusyong hindi makapagbigay ng dekalidad na edukasyon dahil sa kakapusan ng pondo ng gobyerno.Ang “Iskul Bukol” na Sistema ng Edukasyon by Samahan ng Demokratikong Kabataan (SDK) Friday.indymedia. Pero magiging mailap din sa kanila ang maayos na edukasyong inaasam dahil ang motibo ng mga mayari ng iskwelahan ay magbenta ng diploma para palaguin ang kanilang negosyo. At sa buwang ito. kolehiyo at unibersidad. Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan. At kung susumahin. 2005 at 6:41 AM http://qc. Mayroon namang “papalarin” na makapag-aral sa pribadong paaralan. Karamihan sa kanila – at patuloy na itong lumalaki – ay nasa pampublikong mga paaralan.

At kung ito ang gagawin. Sa parehong suliranin. Kulang na kulang ito batay sa istandard ng United Nations na nagsasabing ang isang bansa ay dapat na maglaan ng 6% ng GDP para sa edukasyon. Sa survey ng Senate Committee on Education. 25% ang walang kisame. At ngayong taon.com . ang pondo sa edukasyon ay dapat sinusukat sa proporsyon nito sa gross domestic product o GDP. Sa biglang tingin. Nangungulelat ang Pilipinas sa Southeast Asia dahil hindi ito tulad ng Malaysia na nagtutuon ng 7% ng GDP para sa edukasyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Compiled by: April M. Ngayong 2005. ang badyet ng edukasyon ay nasa P103. Pero hindi ito totoo. ang badyet sa edukasyon ay lumiit mula 2. ito ay nasa 3. ang pinakamalaking haiskul sa naturang siyudad. Bukod dito. iisa sa salarin: ang gobyernong hindi binibigyang prayoridad ang mga pangangailangan ng kanyang mamamayan.1% ng GDP. Kinikilala kasi nito ang edukasyon ay isang “karapatan” hindi pribilehiyo. tumaas ang badyet sa edukasyon mula P97. Kapos na Badyet sa Pampublikong Edukasyon Ayon sa 1987 Konstitusyon.5 Bilyon. Dahil sa kakapusan sa pondo. Ang tunay na halaga nito ay lumiliit dahil sa bumabagsak na halaga ng piso bunga ng inflation o taun-taong pagtaas ng mga presyo. ang pagpapabaya ng gobyerno sa public school system. ang pagpapaubaya ng gobyerno sa mga kapitalista-edukador na magtaas ng matrikula sa mga pribadong paaralan. Mula 2001 hanggang 2004. Una. 45% at 43% sa mga guro ang nagsabing nagdadala sila ng sariling mesa at silya sa klase.5 Bilyon ay naging P107. ang dapat na may pinakamalaking alokasyon sa pondo ng gobyerno ay edukasyon. Isa sa mga nakakalungkot na larawan ng kalagayan ng edukasyon ay ang Caloocan High School.bansa. nasa 84% sa mga public school ang walang tubig.3% noong 2004. kalunos-lunos ang kalagayan ng mga public elementary at high schools bagamat mas nakatuon ang pondo ng Department of Education sa basic education kumpara sa tertiary o college education.6 Bilyon lamang. Ikalawa. 55% ang walang kuryente. tila tinutupad ng Kongreso ang ganitong probisyon ng Saligang Batas.9% noong 2001 ay naging 2.

“Kung susundin naming ang regular na oras ng iskedyul.595. mula 6:20 ng umaga hanggang 12:40 ng tanghali. dumami nang 415. may 1. Noong 2002. Kulang na kulang din kasi sa mga guro”. Ayon kay Ramon Bacani noong 2003.623 ay naging 815. tinatayang nasa 17. Nagbibigay kami ng libro pero pinaghahatian ito ng dalawang estudyante. ayon sa kanilang principal na si Erlinda Fornoles. Subalit hindi lang ang basic education ang kailangang paglaanan ng pondo ng gobyerno. education undersecretary for operations. mahigit 50 estudyante ang nasa bawat klase.23 milyon ang nasa mga pribadong iskwelahan sa basic education.36 milyon ang enrollees ng mga public elementary at public high school. Sa bilang na ito. Ang iba naman ay pumapasok nang 1:00 ng hapon hanggang 7:20 ng gabi. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Libre ang tuition o matrikula pero dahil sa kakulangan sa klasrum at mga guro kinailangan nilang magpatupad ng mga “shift”.Karamihan sa mga estudyante ng Caloocan High School ay mula sa mahihirap na pamilya.” ani Bacani. malamang na uuwi ang mga estudyante ng 9:00 ng gabi”. kung saan mas mataas ang matrikula. sa dami ng aming estudyante. Noong 1980. Noong 1994. ito ay naging 21%. ito ay 34% ng kabuuang Compiled by: April M. Dapat dagdagan ang pondo sa edukasyon dahil karamihan sa ating kababayan ay umaasa sa pampublikong pag-aaral kaysa sa pribadong mga paaralan. Sa ulat ng Commission on Higher Education (CHED).972 ang nag-aaral sa mga pampublikong kolehiyo at unibersidad – mula sa 399. walang badyet ang national government para sa dagdag na guro”. tumaas nang 2.000 dagdag na guro ang kailangan ng Caloocan pero “sa ngayong taon. “Ganun pa rin – hindi naman gumaling ang mga bata. Subalit walang signipikanteng resulta ang sistemang ito sa mga estudyante. Dahil dumadami din ang umaalis sa mga pribadong kolehiyo para mag-aral sa mga State colleges and university. Aniya. Pero sa kabila ng ganitong sistema. Kalahati ng mga estudyante ay nasa “early shift”. Ani Fornoles. 10% lamang ng mga nasa kolehiyo ang nasa State Colleges and Universities (SCUs).4 milyon ang nagaaral sa kolehiyo para sa 2002-2003 mula sa 1. “Pero 300 titser lamang ang kayang tustusan ng munisipyo ng Caloocan.87 milyon noong 1994-1995. Ngayong taon.com . Humingi sila ng tulong sa mga lokal na pamahalaan para sa pagkuha ng dagdag na mga titser. Mahigit 2.

re-admission fee at singil sa pagbabago ng subject o iskedyul. Nagkaroon din ng mga bagong singil tulad ng shifting form. Pero ang singil sa late enrolment ay tumaas. 36. Ganunpaman. ang matrikula ay tumaas ng P300 kada unit mula sa P11 noong 1989. Sa Central Luzon State University (CLSU). nag-utos ang Commission on Higher Education (CHED) na ang karaniwang pagtaas ng tuition fee ay dapat na katumbas ng inflation rate o 8. ang laboratory fee sa limang departamento at kolehiyo ay tumaas ng P600 mula P50. verification of grades per subject. Ayon kay Dr. Ang pinakasiguradong dahilan ng paglikas ng mga estudyante tungo sa mga pampublikong kolehiyo’t unibersidad ay ang tuloy-tuloy na pagtaas sa matrikula at iba pang singil sa mga private school laluna nang isinabatas ang Education Act of 1982 na nagluwag sa pagtatakda ng tuition fee.populasyon ng mga estudyante sa kolehiyo. “Mula ngayon. Sa UP. kahit pa mas mura ang singil sa mga pampublikong paaralan.4%.com .95% ng mga nasa kolehiyo ang nag-aaral sa mga SCU. Carlito Puno. acting chairman ng komisyon. gagamitin na ng CHED ang awtoridad nito para sa regulasyon ng tuition at iba pang singil sa mga Compiled by: April M. ang tuition ay tumaas noong 2001. Habang ngayong taon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang per unit tumaas mula sa P10 ay naging P50. Ang Tumataas na Matrikula sa Pribadong Paaralan Noong May 16. Noong 2003. tataas ang tuition at iba pang singil nang 298%. Sa mga graduate school nito. Ang Aklan Polytechnic Institute ay magtataas nang 400% sa kanilang matrikula sa loob ng apat na taon. Sa University of the Philippines (UP) – ang pangunahing State university sa bansa. mula P300 kada unit hanggang sa maksimum na P700. ang tuition ay nananatiling P12 kada unit. Sa ibang mga pampublikong unibersidad. ang pinakamataas na tuition fee increase sa mga State colleges and universities ay naitala sa Philippine Normal University (PNU). mula P10 ay naging P100. Sa Polytechnic University of the Philippines (PUP). hindi rin sila ligtas sa mga pagtaas sa matrikula na naganap sa nagdaang mga taon. kung saan tumaas nang 400 porsyento ang tuition fee. hindi tumaas ang matrikula ngunit lumobo ang iba pang mga singil (na karaniwang tinatawag na “miscellaneous fees”).

Kabilang dito. atbp. Kasunod ang STI College Fairview. Ang edukasyon ay isang dambuhalang negosyo. De la Salle University. Dahil ang patakaran ng gobyerno kaugnay ng matrikula ay deregulasyon. pwede naman kayong lumipat sa public school”. Para sa kanila. Simple lamang ang sagot. Ayon sa Senate Committee on Education. At mapapansin na hindi pa kasama dito ang mga ekslusibong private school na itinuturing na non-profit corporations dahil sa kanilang ugnayan sa mga relihiyosong institusyon kagaya ng Ateneo University. Mapua Institute of Technology.000 corporations sa bansa.com . At ang kanilang pinagsamang kita ay nagkakahalagang P1. Ang tanong: paano kokontrolin ng CHED ang matrikula kung ang kanilang kautusan ay inilabas lamang sa buwan ng Mayo. ang pagtatakda ng tuition ay “sagradong karapatan” bilang negosyanteng nagbebenta ng “edukasyon”. mas madaling makapagsamantala ang mga kapitalistang namumuhunan sa mga pribadong paaralan. University of the East. Far Eastern University.13 Bilyon noong 2003. ang halaga ng pagtaas ay nasa P37. Pero sa mismong partial report ng komisyon noong Mayo 17 – na inilabas isang araw matapos ang deklarasyong kokontrolin nila ang matrikula – ang average na pagtaas ng matrikula para sa academic year 2005 – 2006 ay nasa 11.4. At habang pinapabayaan ng gobyerno ang public school system.” Mainam na mainam sana ang balak ng komisyon. kung saan magkakaroon ng 22. PMI Colleges.76% o P145 kada unit na pagtataas ng tuition fee. Technological Institute of the Philippines.institusyon ng higher education. Dahil ang inilabas ng order ng CHED ay “pakitang-tao” lamang. AMA Computer College at STI. Compiled by: April M. Sa Metro Manila. Kaya’t ang kanilang kadalasang sagot sa mga reklamo sa matrikula: “Hindi naman namin kayo pinilit na dito mag-enrol. siyam na iskwelahan ang kasama sa top 1. Kung nahihirapan kayo sa tuition fee. binibigyang-laya ang mga kapitalistang-edukador na taon-taong itaas ang kanilang mga singil dahil napakaluwag ng prosesong dadaanan nila bago magpataw ng tuition fee increase. kung ito ay totoong totoo. ang pinakamalaking pagtaas ay ang Asian Theological Seminary. Miriam College.58%! Kung sa pera. Ibig sabihin. na nagtaas ng 150% o P900 kada unit sa matrikula. Sa 18 units na karaniwang kinukuha ng isang estudyante. ang Centro Escolar University.80 kada unit. ang pagtaas na ito ay nagkakahalagang P680. kung kailan natapos na ang proseso ng pagtatakda ng matrikula? Karaniwang itinatakda ang matrikula sa buwan ng Pebrero hanggang Marso bago magtapos ang isang academic year. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

ang susunod na henerasyon ng mga Pilipino ang naiwanang bukol-bukol dahil sa kapabayaan at kainutilan ng gobyerno. VILLEGAS Bulatlat.“Iskul Bukol” Ganito maisasalarawan ang kalagayan ng edukasyon sa bansa. Ang problema.bulatlat. Kulang na kulang sa pondo ang mga pampublikong paaralan.com/news/4-6/4-6-edukasyon. # Ang Sistema ng Edukasyon sa Pilipinas http://www.com . Sobra-sobra ang pagtaas ng matrikula at iba pang mga singil sa pribadong mga paaralan.html Ang artikulo na ito ay tungkol sa sistema ng edukasyon sa Pilipinas – isang talumpati ng awtor para sa Southern Luzon Education Conference sa Los Baños. EDBERTO M. NI DR. Laguna noong nakaraang Enero 29. Ang resulta: “bagsak” ang grado ng edukasyon sa bansa dahil hindi ito binibigyang prayoridad ng estado. Ang kumperensya ay inisponsor ng Anak ng Bayan party list at ng College Editors Guild of the Philippines (CEGP) Southern Luzon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com Ang sistemang edukasyon ng Pilipinas ay gingagamit lamang bilang instrumento ng estado sa paghubog ng kamalayan at kakayahan ng mga kabataang Pilipino upang sila ay manilbihan para sa iilang naghaharing uri sa ating lipunan at palaganapin ang mga kaugalian at pamaraan Compiled by: April M.

ang Pilipinas ay pumuesto ng 36th sa kabuuang 38 na bansang sumali. pabahay (0.381. higit sa lahat.3%) at edukasyon (kasama na ang para sa elementarya at sekundaryang baytang. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Halimbawa sa ginawang badyet sa taong 2004. sa kabuuang P861 bilyong. ang nangunguna sa badyet ng gobyerno ay ang pagbayad nito ng utang panlabas sa mga dahuyang institusyon. Kaya. Ang namamayaning uri sa Pilipinas. Habang tumatakbo ang panahon. May batas na ginawa pa noong panahon ni Marcos. ang porsiyento ng badyet ng Department of Defense sa 2004 ay 5. Taon-taon lumalaki ang tinatakdang pambayad ng utang panlabas ng Pilipinas. Halimbawa.ng pamumuhay ng mga uring ito. Ang ratio ng bilang ng libro sa mga estudyante ay 0.com . kalusugan (1.000 bawat buwan (sa karaniwan) na take-home pay pagkatapos ng mga deductions at bayad sa utang. 000 na klasrom at may 2. ang imperyalistang Estados Unidos.4%. ang komprador na burgesya at panginoong may-lupa ay pangunahing tinatangkilik ang interes ng kanilang padrono. Ganito din ang paninindigan ng estado ng Pilipinas hinggil sa katayuan ng mga mag-aaral at guro ng bayan. Kalunos-lunos ang kalagayan ng mga estudyante at guro sa mga pambublikong paaralan.5 bilyon o 31.33 sa mga pampublikong paaralang pang-elementarya at 0.5%). Kaya daw tinataasan ang badyet sa pagamit ng dahas ay para kalabanin ang mga “terorista” sa Pilpinas sa sugo ni Uncle Sam.4% ang nireserba sa pambayad ng utang ng Pilipinas. bumababa ang paglaan ng badyet sa edukasyon. Sa kabuuan. sa taong 2003 ito ay lumubo ng dagdag pa ng P58 bilyon. Sa kontekstong ito natin mauunawan lamang ang kalikasan ng edukasyon na pinapairal ng gobyerno sa ating lipunan.000 guro sa elementarya at sekundaryong paaralang pambuliko mula P4. bahala nang maghigpit ng sentoron ang mga guro at magsiksikan ang mga estudyante sa mga klasrom. na naglalaan ng prayoridad sa pagbayad sa utang panlabas ng Pilipinas na kasalukuyan ay umaabot na ng 58 bilyong dolyar (may balak pa ang rehimen ni Macapagal Arroyo na umutang ng panibago sa halaga ng $500 milyun ). Dec. samantalang ang pagbayad naman sa utang panlabas at pondo para sa militar ay tumataas.21%. (Mula sa Badyet ng Pamahalaan para sa Taong 2004 at manipesto ng Anak Bayan Youth Party at iba pa. 943 na mga desks/armchairs sa ating mga paaralan. kung saan mayroon tayong milyun-milyong estudyante ) ay 15. Ngunit. may kakulangan ng 49.5 bilyun noong 2003 tungo sa P45 bilyun sa 2004 laban sa badyet sa lahat ng state colleges at universities (SCUs) na P15. bale wala dito ang kapakanan ng mga estudyante at mga gurong Pilipino.6 sa hayskul. Kaya ang kalidad ng edukasyon ay pababa ng pababa. Ang Edukasyon ay Instrumento ng Uri na Hawak ang Estado Dahil ang edukasyon ay isa lamang instrumento ng ating estado na kontrolado ng imperyalistang EU at dahil ang pinakamahalagang instrumento ng pananatili ng kasalukuyang sistema ay ang paggamit ng dahas laban sa lumalaking rebelyon sa kanayunan. ang PD 1177. P271. Hambingin naman ang badyet para sa militar na tumaas mula sa P42. ang edukasyon ay binibigyan ng mas maliit na prayoridad sa badyet ng gobyerno kung ikukumpara sa militar. Ang interes lamang ng estado sa edukasyon sa Pilipinas ay gumawa ng mga kurikulum na palalaganapin ang tubo ng mga imperyalistang TNC at kanyang mga kakamping Pilipino. kagaya ng IMF-WB at sa mga bangko ng imperyalismong EU at kanyang mga kapitalistang kaalyado.000 hanggang P6. (Datos ng Alliance of Concerned Compiled by: April M. Batay mismo sa estadistika ng gobyerno. Nananatili din ang kababaan ng sahod ng mga 500. sa 1999 Third International Math and Science Study. 10. 2003) Ang Kalunos-lunos na Kalagayan ng mga Estudyante at Gurong Pilipino Dahil sa palagay ng imperyalismo EU sa kanyang direktang pagsusuperbisa sa sistemang eduskasyon ng Pilipinas sa pamamagitan ng WB na ang mga paaralan ng estado ay mahigpit na hawak na niya.68 bilyun lamang para sa taong 2004. Para sa PNP naman ang badyet sa taong 2004 ay P33 bilyun.

Kaya sa PCER ni Estrada at Macapagal-Arroyo. Nais ng WTO na gawing market-based ang education sa kolehiyo at alisin ang mga state-funding. tulad ng Philippine Commission to Survey Philippine Education (PCSPE) ni Marcos noong 1972. Pinapairal din ang dahandahang pribatisasyong ng mga SCUs. sa partikular ng EU. Ang Pakikialam ng Imperayalismong EU sa Programa at Kurikulum sa Edukasyon ng Pilipinas Mula pa noong panahon ni Marcos. Jones: “Education is one of the fastest-growing of all markets. ang Education 2000 ni Ramos at ang Presidential Commission on Education Reforms (PCER) at Higher Education Modernization Act (HEMA. CEO ng virtual university Jones International Inc. Jones. halimbawa sa pangbabangko at mga restoran at fast food. Bahagi din ng PCER ang paghintulot sa mga dayuhan na magtayo ng mga paaralan sa ating bansa. Ang Alliance na ito ay pinoponduhan ang mga IT rooms. Sabi nga ni Gleen R. isang institusyong hawak ng mga kapitalistang korporasyon. Nakikita kasi ng mga TNCs lalo na yung mga nasa IT na ang edukasyon sa daigdig. Pinagtitipid din ng IMF-WB ang gobyerno ng pondo na sana’y ilalaan para sa edukasyon upang makabayad ang huli ng kanyang utang panlabas. Ang PCER ay lalong pinapalala ang komersyaslisasyon ng mga paraalang publiko dahil pinapayagan na ang mga paaralang ito lalo na ang mga SCUs na magtaas ng tuition at mag-tie-up sa bisnes. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. sa partikular sa kolehiyo at sa adult education. ang Education Act of 1982. Social and Cultural Rights ay binabangga ng GATS at World Bank. Nagaalala ang imperyalsimo na sa laki ng kasalukuyang depisito ng Pilipinas na umaabot na sa P220 bilyun na dulot din ng pagbayad sa utang panlabas at pangungurakot ng mga opisyal ng pamahalaan na baka mag-default ang Pilipinas sa pagbayad sa utang panlabas. ang WB ay nagdidikta na ng mga programa at kurikulum sa mga paaralan ng Pilipinas. na ang larangan ng edukasyon ay isang mayamang mina na hindi pa nabubungkal para pagtubuan kagaya na ibang larangan sa serbisyo na matagal nang ginagatasan ng mga TNCs. ang Education Commission ni Cory Aquino. na sa kasalukuyan ay nababalot sa krisis ng Compiled by: April M. at iba pa sa kanilang mga paaralan. Ang Estratehiya ng Imperyalismo sa Pribatisasyon ng Edukasyon Ang pribatsisasyon ng edukasyon sa Pililpinas ay bahagi lamang ng pandaigdiganng estratehiya ng WTO at WB upang papasukin ang mga TNCs sa Information Technology (mga computer company) sa larangan ng edukasyon pampubliko.Teachers) Kaya di kataka-taka libo-libong guro ang nabibiktima ng mga utangang 5-6 at nagsasyadline bilang mga tindera ng mga kendi. ang pandaigdigan estratehiya ng imperyalismo.” (Internet) Ngunit. ay isang malaking bagong industriya na maaaring pasukin. Ang WB ay nagtatag din ng Alliance for Global Learning na nagiispesialize sa tinatawag na elearning na ginagamit ang computer. Ang lahat ng mga programang ito ay naglalayun upang lumikha ng mga estudyanteng Pilipino na may mahusay na kakayahan na kailangan ng negosyo ng imperyalismo at mahubog ang kamalayan ng mga kabataan upang mahalin ang kultura ng imperyalismo. Ang isang nangungunang lobbyist sa mga pulong ng WTO tungkol sa GATS na inumpisahan noong Pebrero 2000 sa Geneva ay ang tinatawag na Global Allance for Transnational Education na pinapamunuan ni Gleen R. Ang mga isponsor ng mga ganitong programa ay mga malalaking bangko tulad ng JP Morgan at Goldman Sachs. Sa pinapairal na General Agreement on Trade and Services (GATS) ng WTO ay kasama ang serbisyong edukasyon sa mga serbisyo na tinatarget ng mga TNCs. Ang prinsipyong free universal education na nakasaad sa Article 13 ng UN International Covenant on Economic. tinutulak ng IMF na bigyan ng fiscal autonomy ang mga paaralan ng pamahalaan upang humanap ang mga ito ng mga paraang makakalap ng sariling pondo.com . siopao. Private training and the adult education industry are expected to achieve double-digit growth throughout the next decade. Tinuturing ng WTO. ang consultancy firm Ernst & Young at mga TNCs sa IT kagaya ng Sun Microsystem at 3 Com. 1998) ni Estrada at ni Macapagal-Arroyo. Ang kabuuang gastos sa edukasyon sa daigdig ay 2 trilyon dolyar o 1/20th ng GDP ng mundo. nagsasanay ng mga guro at umuugnay sa mga gobyerno ng mga bansa upang gumawa ng mga intervention program.

p. the Philippines’ future comparative advantage lies not in unskilled-labor production.000 katao bawat taon. Ang pakay kasi ng WB at kanyang alalay na ADB ay upang makatipid ang Pililpinas sa badyet sa edukasyon. Sa kasalukuyan.com . ay nagreresulta sa sobrang lakas paggawa sa ating lipunan. improve equity and raise quality – and to achieve all of these objectives during a period of limited or zero growth in the public budgetary allocation to education as a whole. mula pa noong pagpondo ng WB sa panahon ng martial law sa pagsulat ng mga textbook na tinatangkilik ang pagsisilbi ng mga kabataang Pilipino para sa negosyo ng mga kapitalista (ang programang EDPITAF) hanggang sa kasalukuyan sa pagpapairal ng tinatawag ng DepEd na Millennium Curriculum o ang Curriculum 2002 para sa elementarya at sekondaryang baytang. at pinagsama-sama ang mga ito sa isa lamang asignatura na pinamagatang PAGSIKAP. Filipino.1) Ipinapairal ng PESS ang teorya ng mga kapitalista na ang edukasyon ng isang bayan ay iaayun sa “comparative advantage” nito sa mga kapitalistang bansa sa harap ng kumpitesyon ng ibang bansa sa Pangatlong Daigdig. inaalis ang mga asignatura na may kaugnayan sa pagtuturo ng kasaysayan at sibikong kamalayaan at iba pang panlipunang pagaaral. such as electronics manufacturing and tourist services. at siyempre upang makabayad ng utang panlabas. Science at Pag-Sikap. mekaniko at iba pa. p. 11. Kinolaps ang mga asignatura sa limang “core areas” ang English. is how to preserve the quantitative gains of the past. therefore. kailangang gamitin ang Curriculum 2002 upang Compiled by: April M. pinakamataas sa buong Asya. Pinahaba ang oras ng pagtuturo ng English at Math at ginawa muli ang English bilang midyum ng pagtuturo. Ngunit ang papel ng ating mga paaralan bilang mga tagalikha ng mga gradweyt ng mahusay sa kakayahan na kailangan ng negosyo ng mga malalaking korporasyon. Ang mga pagbabago na ito sa kurikulum para sa elementarya at haiskul mula Grade 1 to 10 ay batay sa isang pag-aaral na ginawa ng WB-ADB na pinamagatang “Philippine Education for the 21st Century: The 1998 Philippine Education Sector Study” o (PESS). Sa ilalim ng Millennium Curriculum. na pagtubuan pati ang larangan ng edukasyon ay maghigpit na tinutulan ng mga estudyante at mga guro sa Europa sa pamumuno ng National Union of Students in Europe (ESIB) at ng mga guro sa kanilang organisasyon. Ang Millennium Curriculum o Curriculum 2002 ng Departement of Education Sa paggawa ng kurikulum para sa mga paaralan ng Pilipinas. Dumarami ang bilang ng mga taong dimakahanap ng trabaho na mga bagong gradwado taon-taon sapagkat lumalaki ang sobrang pwersa sa gawa. but rather in low-end ‘high-tech’ areas. Batay sa ganitong layunin ang PESS ay nagsaad: “Given lower-cost labor in the People’s Republic of China and some other Asian countries. salesman. Ayun din sa PESS: “The daunting medium-term challenge for Philippine education. and rising labor costs at home reinforced by minimum wage regulations. Math. ang imperyalismo ay aktibong nanghihimasok. na nadadagdagan ng mga 750. Pinayo ng PESS ang “streamlining” ng Philippine education at pagkukulaps ng mga asignatura lalo na yung may kaugnayan sa pagbibigay ng panlipunang kamalayan sa mga estudyante. Kaya. requiring at least a secondary school education of reasonable quality. italics dinagdag) Ang ibig sabihin ng WBADB ay paano mapapairal ng gobyerno ng Pilipinas ang mahusay na pagtutupad nito sa pagalaga sa interes ng imperyalismo sa harap ng pagtitipid sa edukasyon. ang bilang ng walang trabaho sa ating lipunan ay 13% ng kabuuang lakas paggawa ng bayan (ayun mismo sa estadistika ng gobyerno). tiga-silbi sa fast food. nanganganib ang kabuhayan ng maraming guro na matatanggal dahil ang kanilang mga asignatura ay di na kailangan. Sa bagong kurikulum.sobrang-produksyon.”(PESS. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kasabay din nito ang pagbuwag sa mga asignatura na di kailangan ng bisnis ng imperyalismo at natuturuan pa ang mga kabataan na magkaroon ng kamalayang panlipunan at kritikal na pagiisip.” (PESS. kagaya ng mga call center. Ang sagot – ikulaps ang mga asignatura at tanggalin ang mga guro na di kailangan ng bisnes ng mga TNCs. sa partikular yung mga nagtuturo ng panlipunang aralin. ang European University Association (EUA).

com . kagaya ng “relative autonomy of the state. Siyempre. Ang mga ideyang ito ay pinapalagnap ng mga direktang bayaran ng mga imeperyalista na mga gurong Pilipino. Pinapaubaya sa mga estudyante sa partikular sa mga freshmen at sophomore ang pagpili kung anong asignatura sa GE ang kanilang pag-aaralan. dahil ang mga estudyante natin ay produkto ng isang sistema sa hayskul at elementarya (kasama dito ang mga pribadong paaralan).” kung saan nakuha ni Macapagal-Arroyo ang ideya niyang “strong republic. Ang mga semi-skilled na manggagawa ay kailangan sa sektor ng serbisyo at marunong ng Inggles. Sa kasalukuyang kalagayan ng ating sistemang edukasyon na walang kasarinlan at ginagamit lamang ng pamahalaan upang paunlarin ang interes ng mga nagsasamantalang uri. Ang Pangangailangan ng Isang Rebolusyong Kultural Upang tunay na palayain ang kaisipan ng mga Pilipino sa mga maling kamalayan na pinapalaganap ng mga kapitalista. ang Unibersidad ng Pilipinas. Ang dating GE na napanalunan ng mga estudyante at guro sa mahabang pakikibaka upang gawing relebante ang edukasyon sa UP ay binuwag na noong nakaraang taon (2003). ay isang ideyalistang pamaaraan ng pagaanalisa ng ekonomiya na pabor sa interes ng mga mayayaman. Sa ilalim ng RGEP ay di na kinakilangan kunin ng lahat ng mga estudyante sa UP ang mga asignatura tulad ng History 1 (History of the Philippines) at Social ScienceII (Social and Political Thought). ang idibidualismo at liberalismo na nakabatay sa pansariling interes. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Halimbawa. o ng mga guro na walang kamuang-muang na ang tinuturo pala nilang teorya ay ang mga pabor sa mayayaman dahil wala naman silang natutunan sa ating paaralan kundi ang mga teoyrang ito. Kailangan palaganapin ang maka-masa at siyentipikong pamamaraan ng pagaaral ng ating kasaysayan at lipunan at itakwil ang mga teorya na nagpapanggap na siyentipiko na kinakalat ng mga kapitalista kagaya ng ideyalistang pananaw na “ceteris paribus” sa economics. Compiled by: April M. Nararapat labanan din ng mga mulat na kabataan ang mga bahid ng pyudalismo sa ating kultura.” na siyang batayan ng Macroeconomics at Miccroeconomics ng mga neo-classical economists. Noong nakaraang Oktubre. lalo na ng mga TNC.. lalo na sa School of Economics at Political Science Departments ng UP. nararapat pukawin muli ang diwa ng nasyonalismo sa ating mga kabataan.” ang mga ideya ng post-modernismo na iniinganyo ang mga tao na asikasuhin na lamang ang kanilang sariling kalayaan at huwag sumali sa anumang organisasyon. ang malamang kunin ng mga estudyante sa ilalim ng RGEP ay mga asignaturang pagkakakitaan (kagaya ng mga computer course) o di kaya madaling ipasa. nabugbog ng mga pulis at militar at naaresto ang mga estudyante at guro ng UP na nag-rali laban sa dalawang panukalang batas na ito sa harap ng Senado. kung saan ang pinapalaganap ay kultura ng kapitalismo.makahubog ng mga manggagawa na semi-skilled at huwag na ng mga unskilled dahil marami na nito ang ibang bansa kagaya ng Tsina. ang tinatawag na Revised General Education Program (RGEP). Marami pang ganitong mga maling ideya na ikinakalat ng mga bayarang teorista ng mga kapitalista sa ating mga paaralan. at iba pa pang teorya. ang tunay na emansipasyon ng mga kabataan sa mga ideya at ugali na nilalako ng mga dayuhang impersyalista ay di kailan mangyayari. Ang hangad namang ipribatize ang UP sa impluwensa ng WT0 at WB ay nakalahad sa mga panukulang batas na House Bill 455 at Senate Bill 2587 na nakahain ngayon sa Kongreso at mahigpit na tinututulan ng mga estudyante at guro ng aking pamantasan. Ang mga ideya at kakayahan na binibigyang-diin sa ating mga paaralan sa loob ng sistemang ito ay lalong pinapaigting ang mala-kolonyal na katangian ng ating lipunan. Ang Revised General Education ng Unibersidad ng Pilipinas (RGEP) Gusto kong talakayin sa puntong ito ang pagbabago ng kurikulum sa aking paaralan. ang mga teoryang nilalako ng mga asignatura sa economics sa ating mga paaralan tungkol sa supply at demand analysis na nakabatay sa assumption “that all other things held constant” o ang pananaw ng “ceteris paribus. Ang dating GE program ng UP na kinakailangang kunin ang mga asignatura na nagpupukaw ng kamalayang nasyonalismo (History I) at nagtatalakay sa iba’t-ibang teoryang panlipunan ay nahubog sa panahon na umigting ang nasyonalismo sa UP lalo na noong First Quarter Storm.

simpo.com ISANG PAGSILIP SA MISEDUKASYON http://www.com .yehey. Sa loob naman ng mga kampus. malamang mangunguna ito. sa mga teach-in. Nangangaliangang makilahok ang mga kabataang na sinasandatahan ng magpalayang teorya ng dyalektikal at istorikal materyalismo sa mga lugar kung saan naroroon ang batayang masa ng Pililpinas. rali at live-in. Maaring gawan ang isang rebolusyon kultura kung saan ang mga kabataan ay magiging pangunahin at aktibong lalahok sa loob at labas ng mga paaralan.. Bulatlat. Ang rebolusyong kultural na ito ay maaaring maging bagong sigwa ng dekada na ito sa hanay ng mga aktibistang kabataan.. kung tutuusin ay halos magsisinliit lamang ang mga sector kabilang ang kalusugan. ay napakainam sa paglaganap ng rebolusyong kultural na ito na sasabay sa pakikibaka ng masa upang buwagin ang mala-kolonyal at mala-pyudal na istruktura ng ating lipunan at magtatag ng bagong sistema. fora. na may maka-masa at kritikal na pagiisip. kaya kailangan lumabas ang mga estudylante sa kanilang mga klasroom at makisalamuha sa mga organisasyon ng batayang uri. pero sa kadahilanang ni hindi man lamang nito nakuha ang kailangan nitong atensyon. Ang kasalukuyang panahon ng ating bansa. Hindi lang dahil “find your height” ang labanan.com/boards/Default. sa mga pagawaan at kanayunan. Ang rebolusyong kultural ay mabisang kasangkapan upang mapabilis ang tagumpay ng kilusan ng mga mamayang Pilipino upang makamtan ang isang may-kasarinlan at makatarugang lipunan. Ang katotohanan ng isang ideya ay nalalaman lamang sa praktika. Maaari itong matupad sa mga paaralan sa pamamagitan ng paghawak sa mga dyaryo ng mga progresibong estudyante o pagkuha sa mga liderato sa konseho ng mga estudyante.aspx?g=posts&t=45849 Kung ihahanay lamang ang edukasyon sa mga pinakanangangailangan ng tulong na sektor ng lipunan sa ating bansa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kung saaan milyun-milyung mga Pilipino ay nawawalan na ng pagaasa sa umiiral na sistema. Pumili ako ng tatlong pangunahing problema ng edukasyon mula sa dokyumentaryong “MisEdukasyon” na pinapanood sa amin sa klasrum.ang mga pamahiin at iba pang atrasadong ideya na pinapalaganap ng mga relihiyon kung saan ang mga lider nito ay kakampi din ng mga nagsasamantalang uri na nais kontrolin ang masang Pilipino. Una Compiled by: April M. mahalagang hikayatin ang mga ibang estudyante na nagiging biktima ng mga maling ideya na sumali sa mga organisasyon na naglalayun makamit ang isang lipunang Pilipino na nakabatay sa adhikain ng nasyonalismo.

tungkol sa walang tigil na pagtaas ng matrikula ng mga pribadong paaralan at sinabi nilang “quality education is expensive. at binabansagan namang “jologs” o baduy ang mga tumatangkilik sa gawa dito sa Pinas. isa na siyang edukado at respetado. kung saan hindi lamang sila nagtuturo ng mga siyensya. kung nais ng isang estudyante ng magandang edukasyon. Halimbawa na lang ay ang pagkuha ng mga mauunlad na bansa ng mga manggagawa mula sa mga Third World na bansa tulad ng Pilipinas para makamura sa pagpapasweldo.com . Ang iba naman ay naghahanap na lamang ng trabaho. karamihan sa mga paaralan dito sa atin ay pribado. kundi nagpapahintulot ito upang magbigay ng oriyentasyon sa kamalayan sa pagiging Amerikanisado. Malaking problema ito dahil nagiging laganap ngayon ang tinatawag na Neo-Colonialism. dahilan sa mababang pagtingin ng mga dayuhan sa mga Pilipino at mataas na pagrespeto ng mga kababayan natin sa kanila kahit pa sabihing edukado ang mga tayo. ang mga laman ng mga lektura sa eskwela ay pawang nagpapahiwatig sa kanluraning kaisipan at kultura. at sa kalaunan ay magandang kinabukasan. kinakailangang gumastos muna siya ng malaking Compiled by: April M. o pagtangkilik sa kaisipang kolonyal at pagpanatili nito. Tuloy. mabibigyan ng lehitimo ang Amerikano upang maipakilala ang kanilang pagiging mataas kumpara sa kanilang mga tinuturuan.dito ay ang impluwensyang kolonyal ng Amerika. Kumapara sa ibang bansa na gobyerno ang mismong nagpapatakbo ng mga eskwela. Matatandaan na una nang nagpadala ng mga titser na tinawag na Thomasians. Nagpahayag ang pamunuan ng Commission on Higher Education. Sa pamamagitan nito. Ipinakilala nila ang sistemang institusyonalisasyon sa pagtuturo. pero syempre hindi naman maasahang magandang trabaho ang naghihintay para sa kanila. Tuloy. Hindi man lamang mapagyaman ang wikang Filipino at ang kulturang dapat sana’y naipapamana sa mga kabataan. Bukod pa dito. Dahilan ito upang mahirapan sa pagpili ng mapapasukan ang mga nais magkaroon ng magandang kaledad ng edukasyon dahil sa pagkakaroon ng mga paaralang ito ng kapangyarihan upang magtaas ng matrikula. ang iba ay napipilitang pumasok sa mga pampublikong paaralan kung saan kapalit ng maliit na halaga para makapag-aral ay ang mababang kaledad ng edukasyon. lalo pa’t maraming naniniwala na kapag marunong magsalita ng Ingles ang isang tao. Ang pangalawang suliranin ng edukasyon sa Pilipinas ay ang pagiging komersyalisado ng mga paaralan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang mga Amerikano upang magturo sa mga Pinoy ng Ingles at iba pang kaalaman tulad ng literatura.” Ibig sabihin. o CHED. sinasamantala nila ang kahinaan ng mga Pinoy. dahil sa barkong sinakyan nila.

halaga ng pera. Ibig din sabihin nito na ipinagdadamot ng pamahalaan ang kaalaman sa mga mahihirap. Ang huling suliranin na laganap ngayon sa ating bansa ay ang kaisipang elitista. Sa katunayan, ito ang isa sa pangunahing problema ng mga naghahanap ng trabaho. Karamihan kasi sa mga kumpanya ngayon ay tumatanggap lamang ng mga gradweyt ng malalaki at sikat na unibersidad. Kabilang sa mga unibersidad na ito ay ang De La Salle University, University of the Philippines, at Ateneo de Manila University. Kaya naman kung hindi ka nagtapos sa isa sa mga “reputable schools” na nabanggit ay tiyak na mahihirapan ka sa paghahanap ng magandang trabaho. Karugtong na rin ng problemang ito ang pagkakaroon ng maraming aplikante sa limitadong posisyon lamang. Sa kabila ng lahat ng mga suliraning nabanggit, may mga hakbang naman na ginagawa ang gobyerno upang malutas ang mga ito. Tulad na lamang ng argumento hinggil sa paggamit ng wikang Filipino bilang pangunahing midyum sa pagtuturo sa halip na Ingles. Bukod dito, ipinasa rin ang Education Act of 1982, kung saan kinokontrol ang sunod-sunod na pagtaas ng tuition fee upang hindi mabigla ang mga mag-aaral. Meron din tayong Higher Education Modernization Act, kung saan ang mga unibersidad pang-estado ay nagbebenta ng properties upang tulong sa pagpapaganda ng kanilang pasilidad. Nandyan na rin ang nagsulputang parang kabute na mga call centers kung saan ay malaki ang pasweldo sa mga manggagawa at tumatanggap ang mga kumpanya kahit na ano man ang kurso na tinapos at kung saan man nagtapos. Masasabi rin naman pala nating may pakialam nga ang gobyerno. Kung itatanong mo kung bakit parang wala pa ring pagbabago sa kabila ng mga binaggit ko sa itaas, narito ang aking opinyon: Naaalala mo ba nang magkaroon ng mainitang pagtalakay tungkol sa usapin sa kung aling wika ang dapat gamitin sa pagtuturo sa mga paaralan? Hindi ba’t lalo lamang nagkawatak-watak ang mga responsable sa usaping ito? Bakit patuloy na nagkakaroon ng mga kilos protesta tungkol sa pagtaas ng singil sa matrikula? Kasi naman, sakaling hindi magtaas ng singil sa matrikula ang ilang paaralan, bumabawi parin ang mga pribadong paaralan sa mga estudyante sa pamamagitan ng pagpataw ng mataas na presyo sa tinatawag na miscellaneous fees. Kaya’t kahit na mababa na ang tuition fee, mataas parin ang suma total ng babayaran ng isang ordinaryong estudyante ng pribadong paaralan dahil sa
Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com

iba pang dapat bayaran. Bakit may mga paaralang hindi magamit ang mga pasilidad, lalo na ang mga laboratoryo, at may mataas na bilang ng estudyante sa isang silid-aralan na halos umabot na sa isang daang mag-aaral bawat klasrum at titser? Sana alam ko rin ang sagot sa mga tanong na ito. Sa aking palagay, magiging magandang simula sa sistema ng ating edukasyon ang pagpapalaganap ng kaisipan na magsasabing mahalaga ang wikang Filipino at ang ating kultura. Hindi ko hinihiling na gawing midyum ng pagtuturo ang salitang Filipino, ngunit gawin itong isang mahalagang bahagi ng natututunan sa loob ng eskwela at dapat lamang na pagyamanin pa ito. Magiging malaking tulong din ang pagkakaroon ng mga faculty development programs o mga seminar para sa pagpapalalim ng pwersa ng mga titser upang mas maging makabuluhan ng mainam ang mga itinuturo at paraan ng pagtuturo nila sa kanilang estudyante. Siguro’y sapat muna ang mga ito upang magsimulang bumangon muli ang sistema ng edukasyon sa ating mahal na bansa. Hindi man ito mabilisang paraan, naniniwala naman akong epektibo ito kung maisasagawa ng maayos at tapat.

saan ka man naroon, PILIPINO KA PA RIN.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Sana ay hindi natin malimutan ang kagandahang-asal na likas sa ating pagiging Pilipino.

Ang pagka-MakaDiyos Gumagalang at lubos na nananalig sa iisang Makapangyarihang Diyos - Ang Mapagmahal na Tagapaglikha at Ama nating lahat...

Ang pagka-Makatao Gumagalang at nanalig sa kapwa bilang isang kapatid na may pandama, may lakas at ganda ng loob, may karapatan at hangarin para sa buhay na magana, maayos, mapayapa, at maginhawa.

Ang pagka-Makakalikasan Pinangangalagaan ang kalikasan -- hangin, tubig, lupa, kagubatan, at karagatan -- likas na yaman ng bansang tinubuan...

Ang pagka-Makabansa Minamahal ang sarili nating bayang Pilipinas sa pamamagitan ng pagbibigay-buhay sa limang simulain ng pambansang tradisyong Pilipino: Ang pagsasarili, pakikisama, pagkakaisa, pagkabayani, at pakikipagkapwatao.

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

hanapin Ang Simbang Gabi ay isang kinaugaliang pagdaraos ng Santa Misa sa Pilipinas tuwing panahon ng Kapaskuhan.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.[3] Nagsisilbi rin ang misa bilang isang nobena para sa Birheng Maria. kaugnay ng paniniwalang matutupad ang hinihingi kapag nakumpleto ang siyam na misa sa madaling-araw. Ang misa sa madaling araw na ito isa sa pinakamatagal na at pinakabantog na tradisyong Pilipino. sapagkat sa pagtilaok ng lalaking manok. Tinatawag din itong Misa-de-galyo (mula sa Kastilang Misa de Gallo. o "misa ng mga handog. ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. partikular na sa pinakahuling misa. alay o regalo"). o Misa-de-noche (o "misa ng/sa gabi").[3][1] Compiled by: April M.[3][1] Bukod dito.Simbang Gabi Mula sa Tagalog na Wikipedia.[2] Isa itong misang idinaraos bawat madaling araw sa loob ng siyam na araw bago sumapit ang araw ng Pasko.[2] Nagsisimula ang pagmimisa tuwing ika-16 ng Disyembre hanggang ika-24 ng Disyembre. nagsisilbi ring pagkakataon ang pagnonobena upang idalangin ang mga kahilingang nakatuon kay Hesukristo. ang tunay na Misa Aginaldo[1] o Misa-de-galyo. Misa-de-notse.[4] Sa ibang pagkakataon. Misa Aginaldo (mula sa Kastilang Misa de Aguinaldo. isinasagawa ring kasama ng Simbang Gabi ang panuluyan. na kadalasang sinasagawa sa mga Romano Katolikong simbahan[1] sa Pilipinas tuwing ikaapat hanggang ikalima ng umaga. magsisibangon na ang mga mag-anak para makinig ng misa sa pinakamalapit na simbahang pamparokya[1]). o "misa ng tandang".

naging hudyat na pantawag na pangmisa ang pagpapatunog ng mga batingaw o kampana ng simbahan.Mga nilalaman [itago] • • • • • 1 Kasaysayan o 1. mayroon namang mga bandang lumilibot sa buong bayan na tumutugtog ng mga tugtuging pamasko. Kabilang dito ang mga magbubukid at mga mangingisda.[1] Noong unang panahon. nang payagan ng Santo Papa ang paring Mehikanong si Diego de Soria[1].[1] Kung sa loob nagmimisa ang pari.[1] Idinaos ito tuwing Adbiyento bilang paghahanda sa pagdating ng araw ng pagsisilang kay Hesus. at para na rin makalikom ng biyaya at mabuting ani.1 Buhat sa Mehiko o 1. hinahayaang bukas ang mga pinto ng simbahan para sa mga hindi na makapasok sa puno nang gusali. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.[1] Kadalasan itong isinasagawa tuwing hatinggabi. Mayroon ding mga paring kumakatok sa mga pintuan ng bahay para gisingin ang mga taumbayan para hikayating makilahok sa misang pangmadaling-araw.[4] Sa ibang pook. Hanggang ngayon. kaya't binansagang itong Simbang gabi ng mga Pilipino.2 Simula sa Pilipinas 2 Sa kasalukuyan 3 Tingnan din 4 Sanggunian 5 Kawing panlabas [baguhin] [baguhin] Kasaysayan Buhat sa Mehiko Nagsimula ang kaugaliang ito noong panahong ng kolonyalismong Kastila. na magdaos ng mga misa sa labas ng simbahan upang mapaunlakan ang malaking bilang ng mga mamamayang ibig makinig ng misang panggabi.[3] Nagsisimula ang pagkalembang ng mga batingaw tuwing ikatatlo ng madaling araw. nagumpisa ang tradisyon noong 1669. Inumpisahan ito sa Mehiko noong 1587. Ang mga Pilipino ay gumigising tuwing madaling araw para dumalo Compiled by: April M. isang prayle mula sa kumbento ng San Agustin Acolman. nagsisipakinig sa Mabuting Balita bago maging abala sa kanilang mga pang-araw-araw na mga tungkulin.[3] Simula sa Pilipinas [baguhin] Sa Pilipinas. nang magsagawa ang mga pari ng mga pangmadaling araw na misa para sa mga magsasakang nais dumalo ng misa tuwing pasko ngunit hindi maaaring maiwan ang sakahan.com .

partikular na sa huling araw ng pagnonobena. pandesal.[3][1] Sa kasalukuyan [baguhin] Sa ngayon. at sa mga kanto ng mga daanan.com . sa halip na sa madaling araw. bibingka (tinatawag ding putong bibingka). Ipinagdiriwang din ito ng mga Romano Katolikong Pilipinong naninirahan sa ibang mga bansa.[4] Tingnan din • • [baguhin] Pasko sa Pilipinas Awiting Pamasko Compiled by: April M. keso-de-bola (bilog na keso o bolang keso). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. upang matugunan ang mga pangangailangan ng mga mamamayan ng pamayanang may iba't ibang oras ng trabaho. bilang paghahanda sa araw ng Pasko. Kaugnay ng patuloy na pagsasakatuparan ng kaugaliang ito. mayroon ding nagsasagawa ng mga misa tuwing ikawalo hanggang ikasiyam ng gabi.[4] Sa mga siyudad. matutunghayan ang pagsasabit ng mga makukulay na mga ilaw at mga parol sa mga dungawan. idinaraos sa mga lalawigan at kalunsuran ng Pilipinas ang Simbang Gabi. Matutunghayan din sa Belen ang tala ng Betlehem na gumabay sa tatlong hari para marating ang kinaroroonan ng Banal na Mag-anak. suman sa ibos.sa misa upang ipakita ang kanilang malalim na pananampalataya sa Diyos. ang araw ng kapanganakan ni Kristo. at mga inuming salabat. tsokolate.[1] Ilan sa mga nakasanayan ng mga Pilipino na may kaugnayan sa Simbang Gabi ang pagtitinda ng mga nakaugaliang pagkain. inuming salabat o tsokolate. Sa kabahayan ng mga pamilya. puto bungbong. Inilalagay ang Belen bilang pagpapahayag ng paghahanda para sa pagsapit ng araw ng pagsilang ni Kristo.[1] Pinatutugtog din ang mga musikang pamasko. sa mga pintuan. kung saan may handang ring bibingka.[3][1] Sa kalsada.[3] Mahigit sa anim na raang taon na itong isinasagawa sa Pilipinas. bukod sa pagpapalamuti ng mga makukulay na ilaw at mga parol sa loob at labas ng simbahan. at kape[4]. na itinitinda sa tapat ng simbahan para sa mga dumalo ng misa. at ng tatlong haring mago may dalang mga regalo. suman sa pasko. sa mga sanga ng puno. nilalagyan ng niyog at ng asukal na pula). tulad ng puto bungbong (kulay ube na gawa sa malagkit. nagkakaroon ng pagsasalong Notse Buena (binabaybay din ayon sa Kastilang Noche Buena o "mabuting gabi") . tsaa. inilalantad din ang Belen na nagpapakitang nasa isang sabsaban ang batang Hesus na kasama sina Santa Maria at San Jose na napapaligiran ng mga pastol at mga hayop ng sakahan.

(1990). Katunayan nga." ito ang naging tugon ng isang matandang trisikad driver. ↑ 2.06 1.com . minsan sa mga bata..03 1. SimbanggabiNYC.3 3.6 3. RCam.com ALTERNATIBONG PULITIKA SA PILIPINAS Apr 28.10 1.Sanggunian [baguhin] 1.0 4. English.2 3.07 1.05 1..2 4. Filipino Christmas Tradition . '07 10:27 PM for everyone (kaka ali April 26.Naku po malala na Ting. ↑ 1.org 4.01 1.11 1.0 3.1 3.5 3.09 1.com/journal/item/30/ALTERNATIBONG_PULITIKA_SA_PIL IPINAS Ang nakaugalian o pinaniniwalaan ng lahat (ma-Pilipino man o Bangsamoro) na ang pulitika sa Pilipinas ay isang larangan ng pandaraya. Leo James.Simbang Gabi 85. ↑ 3. ↑ 4.4 3.13 Simbang Gabi.M. Mass of the Gifts.1 4.08 1.00 1.multiply..4 Del Rosario M. Kinakailangan na ang “overhaul” o pagbabago. Mass at Dawn. 2007) http://correctme. sa kanilang paglalaro.12 1. Ano ang mga dapat malaman para maisulong ang alternatibong pulitika? Compiled by: April M. Hubpages..0 2..com 2. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). 3. Kaya nato ay gumawa ng pananaliksik at heto ang ating recomendasyon.3 4. kapag may nandaraya.04 1.1 "Simbang gabi". sasabihin ng isa na walang pulitikahan.02 1. Gaano na ba kalala ang tradisyonal na pulitika sa ating bansa? ".7 Simbang Gabi/Mass at Dawn.. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

at kung papaano nito ginagawang higit na mahirap o madaling makamit ang pagbabagong panlipunan. Board Member at municipal councilor. Dapat sa karamihan ng mga botante malaman nila kung papaano sila nabibiktima ng maraming uri ng makaeletistang pulitika: nepotismo. Gubernador. sistematikong panunuba at pandaraya at pagkapanalo ng mga pulitko sa halalan sa pamamagitan ng "kahit anong paraan". Sino ang mga nasasangkot sa buhay-pulitika ng bansa? Compiled by: April M. ang goons ng mga naturang pulitiko. Sino ang nagpapatakbo ng sistemang pulitikal? 3.• Kinakailangan nating maunawaan ang halaga ng pagtangkilik sa alternatibong pulitika sa pamamagitan ng paghahambing nito sa tradisyunal na pulitika. Nararapat ding maging mulat sa mga gawaing pangkultura na nagpapanatili o nagtataguyod ng mga uri ng pulitika.com . tulad ng mga Senador. ang saklaw ng kanyang impluwensiya. <!--[endif]-->Maaaring makita ang pulitika sa aspetong personal: Ang katauhan ng mga pulitiko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. • • • Narito ang mga makabuluhang tanong na maaaring makapagbigay sa atin ng ideya kung anong uri ng pulitika ang ating isinasagawa: 1. Dapat maunawaan ang kahulugan ng tunay na pulitika narito ang ilan sa mga aspetong dapat alam ng mga botante at kandidato: <!--[if !supportLists]-->1. ang mga botante. Alkalde. pagbibigay pansin sa mga pangangailangan ng mahihirap kung panahon ng halalan lamang. Sino ang humahawak ng kapangyarihan at impluwensiya? 2. Dapat na maunawaan mo na madali para sa mga tradisyunal na pulitikong hikayatin ang ating mga botante na itulak ang kanilang personal na interes at mga ambisyong pampulitika.

<!--[endif]-->Mayroon pagkakapantay-pantay na umiiral? 3. Ang mga halimbawa nito ay ang personalismo. at kapag natapos na ang halalan nanunumbalik sila sa kanilang nakaugaliang pamumuhay habang naiiwan ang mga pulitiko sa kanilang mga labanan para sa kapangyarihan. <!--[endif]-->Papaano nakikipag-ugnay ang mga pulitiko sa mga karaniwang tao? <!--[if !supportLists]-->3. maaaring sabihin na nagiging kultura ang nasabing ugnayan. Maaaring sabihin. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sila lamang ang humahawak ng kapangyarihan at sila rin ang maaaring magbahagi nito kung kanino man nila naisin.com bang . na namayani na sa ating pampulitikang kultura ang "guns. sa altenatibong pulitika. atbp. "utang na loob". bilang halimbawa. goons and gold" o 3G (sapagkat malimit na ginagamit ang mga paraang ito upang makakuha ng mga boto sa panahon ng halalan). <!--[endif]-->Anong uring sistemang pulitika ang namamayani sa buhay-pulitika ng mga tao? <!--[if !supportLists]-->2. <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Samantala. Sa ganitong pananaw. narito ang ang mga makabuluhang tanong: <!--[if !supportLists]-->1. Mula sa pananaw ng tradisyunal na pulitika.2. Binibigyan sila ng pansin ng mga pulitiko lalung-lalo na sa panahon ng mga kampanya. naging kaugalian ang mga karaniwang pakikipagugnayan ng mga tao sa isa't isa at maaring umugat ito sa kanilang paraan ng pamumuhay. pagbibigay-kapangyarihan sa tao. Compiled by: April M. mayroong masasabi ang mga tao ukol sa pulitika sa panahon ng halalan lamang. "bayanihan". "palakasan". Mayroon ding aspetong pangkultura ang pulitika: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyunal na pulitika. Maaari ring makita ang pulitika sa aspetong pang-ugnayan: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa tradisyonal na pulitika ay tinutukoy nito ang mga sistema't balangkas na pampulitika tulad ng sistema "padrino". pluralismo. ang mga pulitiko't partidong pampulitika lamang ang mga nasasangkot sa buhaypulitika.

Itinuturo nito ang sariling sikap at ang pagtayo sa sariling paa. pagbibigaykapangyarihan sa mga tao at pagkakapantay-pantay.• Mula sa pananaw ng alternatibong pulitika. at tinitiyak nila na pinahahalagahan ang mga pangangailangan ng mahihirap at nakakarami ng mga batas at mga pamamalakad. Sapagkat nagbabahaginan ang mga tao sa gawain ng pamahalaan. Pinagbabahaginan ng mga tao at mga pampulitikang pinuno na kanilang hinalal ang gawain ng pamahalaan. Sa pamamagitan nito. elitismo at mga hindi pantay na pakikipagugnayan. at inaasahan naman ng kanilang mga padrino ang kanilang suporta sa kanilang mga gawain at sa panahon ng pangangampanya sa halalan. Humahantong ang kaugaliang nabanggit sa itaas sa palakasan. Pinalalaganap din ng sistemang dependency ang elitismo. sapagkat "sumasakay" ang mga tao sa kapangyarihan at paghihikayat ng kanilang mga padrino at kanilang inaasahan din na makatanggap sila ng mga kaparis na pakinabang at kalamangan. 4. Bagon-Fealdan 2009 . umaasa ang mga tao sa kanilang "padrino" o "ninong" sa mga panahon ng pangangailangan. Sinusubok ng alternatibong pulitika ang pagbabahagi ng kapangyarihan sa nakararami sa pamamagitan ng pluralismo. ideolohiya at aprilbfaeldan@yahoo. sapagkat pinananatili ang mga tao na umasa sa iilang humahawak ng kapangyarihan. lumalakas ang kapangyarihan dahil sa sistemang dependency. palakasan. hindi pinapatagal ang buhay ng palakasan at ng sistemang dependency. ang mga pampulitikang partido kasama ng mga samahang pantao at mga saligang bahagi ng lipunan ang mga punong-tagapagpakilos ng buhay-pulitika. lagi silang handa sa pagbabantay sa mga gawain ng kanilang mga pinuno. Sa sistemang dependency. Sa aspetong pang-ugnayan: • Sa tradisyunal na pulitika.com • Compiled by: April M. Maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan at may pagpapalitan ng mga palagay.

nagiging mga haligi itong nagtataguyod sa tradisyunal na pulitika. <!--[if !supportLists]-->2.com . na marunogn mahiya. <!--[endif]-->Personalismo-Tinutukoy nito ang pagbibigay ng labis na diin sa kung sino ang humahawak ng aling posisyon sa halip na sa pananagutan at responsibilidad ng posisyon na nabanggit. Compiled by: April M. sumasapi ang mga pampulitikang partido at nagpapalit ng mga pinuno at partido batay sa kung ano ang matatanggap nila sa larangan ng pulitika sa halip na sa mga prinsipyo. <!--[endif]-->Utang na Loob-Sa sistemang padrino. pero sila hindi marunong mahiya.prinsipyo. Ngunit kapag ginamit ang mga ito sa pagwawalang-bahala sa pangangailangan ng nakararami. Sa kanyang pangkultural na aspeto: <!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->May ilang pangkulturang pagpapahalaga tayo bilang sambayanan na maaaring gamitin sa Tradisyonal na Pulitika upang magsilbi sa kapakanan ng iilan. tinutulungan ng pulitiko ang mga tao sa mga panahon ng pangangailangan upang maramdaman nila ang kanilang mga pagkakautang sa kaniya at maaaring hilingin ng padrino bilang kapalit ang kanilang pagtangkilik sa kanyang mapansariling inaasam.Makakaramdam ng hiya ang isang taong nagkakautang sa padrino na tanggihan ang kahilingan ng kanyang "ninong". 5. <!--[if !supportLists]-->3. Dito. Hindi masama o mapanghamak ang nabanggit na mga pangkulturang pagpapahalaga. Bilang halimbawa. ideolohiya at mga isyu. <!--[endif]-->Hiya. ginagamit ng pulitiko ang halaga ng hiya ng Pilipino upang ibagay sa kanyang sariling inaasam. lalunglalo na sa panahon ng halalan. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. mas malaki ang pagkakataon para sa pagkakapantay-pantay. Sa madaling salita sinasamantala nilang mga pulitiko ang magandang kaugalian ng mga Pilipino. Ito ang ilang pagpapahalaga: <!--[if !supportLists]-->1. At sapagkat maaaring hawakan ng kahit sino ang kapangyarihan.

namamayani ang tungkulin ng pamamahala sa mga taong may pinanghahawakang pananagutan at sa mga taong nakikilahok sa pamamaraan ng pamamahala. sa kabilang banda. at people's organizations (POs) sa mga komunidad. <!--[endif]-->Ang kapangyarihan sa kamay ng lipunang sibil. Naririnig ang mamayan ang hinaing ng mamayan sa lahat ng panahon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Tinatawag ang mga balangkas na ito na mga alternatibong sentro ng kapangyarihan. kumukunsulta. atbp.<!--[if !supportLists]-->• <!--[endif]-->Sa kabilang nagpapakita ang alternatibong pulitika sumusunod na paniniwala at pagpapahalaga: ng banda. ang alternatibong pulitika ay yaong hindi lamang sa panahon ng pangangampaniya. <!--[if !supportLists]-->2. nakikipagunagnayan ang kandidato kundi sa lahat ng panahon lalo na kong siya ay nalukluk na sa kanyang pwesto. mga <!--[if !supportLists]-->1.com . Salungat sa sistemang padrino. Halimbawa nito ang mga kinatawan ng mga saligang sektor sa loob ng lehislatibong sangay ng pamahalaan. Sa mga pormal at di-pormal na balangkas. <!--[endif]-->Pananagutan sa mga pinuno ng mga tao-Tinitingnan ng mga pinuno ang kapangyarihan bilang pananagutan at responsibilidad sa mga taong kanilang pinaglilingkuran sa halip na pribilehiyo. <!--[if !supportLists]-->3. binibigyan ang mga tao ng mga pagkakataon at pamamaraan upang magkaroon sila ng kapangyarihan sa mga pagpapalakad ng pamahalaan. pulitikang makamaliit. Tinitingnan ng mga tao. na hindi pabaya ang kanilang mga pinuno sa kanilang mga gawain at pananagutan. inilalagay ang pagtuon sa pagkakapantaypantay at pagbabahagi ng kapangyarihan sa ugnayan ng mga tao at ng kanilang mga pinuno.. <!--[endif]-->Patuloy na pakikilahok ng mga tao sa pamamahala-Hindi itinatakda ang hangganan ng pakikilahok ng tao sa pulitika sa halalan lamang ngunit lumalawak sa kanilang patuloy na pakikisangkot sa extra-parliamentary at extra-legal na pagsisikap tulad ng lobbying para sa pagpasa ng mga batas na makamahirap. Ang mamayan naman ay patuloy na sinusuportahan ang kanilang kandidato na nanalo sa pamamagitan ng pagsali sa Compiled by: April M. Para madaling maunawaan ang ating pinag-uusapan. Sa nabanggit na sistema.

com/2008/10/12/kabisoteng-edukasyon/ ISANG MALAKING kahangalan. handa ang mamayan at hindi sila natatakot na pangalagaan ang kaban ng bayan sa mga gahaman at ganid. Correct me if i’m wrong. Hindi lamang ang kanilang boto sa araw ng halalan ang binabantayan kundi ang mga batas na dapat palakarin at isakatupan.wordpress. at handa sila sa lahat ng sandali na ituwid ano mang pagkakamali ng mga kinauukulan. kundi man ganap na katontonhan.pagpapalakaad sa kalaakaran ng pamahalaan. 2008 by plumaatpapel http://plumaatpapel. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . Kabisoteng Edukasyon October 12. ang iginigiit noon pa mang 2003 ng Kagawaran ng Edukasyon na wikang Ingles ang gawing pangunahing wikang panturo sa elementarya pa lamang bilang pag-alinsunod sa Compiled by: April M.

sa siyensiya ng pagtuturo. ang tinanggap namin mula sa kanya.” Niliwanag at binigyang-diin ni Dr. matematika at siyensiya ang mga mag-aaral sa pamamagitan ng Ingles. Prudente ang pagtutol niya sa nabanggit na patakaran ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng rehimen ni La Gloria.” gayundin ng “kolonyal na mentalidad.com . at may sapat na kakayahang mga guro. minimemorya at hindi maipaliwanag ng mga bata ang kanilang aralin. kapos ang badyet para sa edukasyon na niwawaldas pa nga’t kinukurakot ng mga kinauukulan kaya kulang na kulang din sa mga paaralan. isang sulat noong nabubuhay pa si Dr. hindi nakabatay sa pananaliksik. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ayon sa kanya. Ganito rin nga ang karaniwang nangyayari ngayon sa mga estudyante sa hayskul. ”repleksiyon ng mababang kalidad ng pamumuhay sa bansa ang sistema ng edukasyon. Naalaala tuloy namin ang isang kabanata ng Noli Me Tangere ni Rizal (Mga Suliranin ng Isang Guro). Dahil hindi nila nauunawaan. mabilis na nakakalimutan ang sinaulong mga leksiyon kaya nagsisipagtapos na kabisote.” Compiled by: April M. Nemesio E. at salat sa kakayahan sa banyagang wikang ito. makatao. kainutilan at katiwalian ng mga opisyal ng gobyerno at ng burukrasya. Kaugnay nito. Pinipilit ng mga may kaisipang kolonyal na matuto ng pagbasa. binigyang-diin niya. at sa mga prinsipyong sikolohikal. Dahil wikang Ingles nga ang ginagamit na panturo sa elementarya pa lamang. sa wikang Kastila tinuturuan ang mga bata gayong hindi pa naman sila nakakaintindi ng wikang iyon. at naging Presidente ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Unang-una. Prudente. sa punto ni Dr. Prudente.balintunang patakaran ng rehimen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. Bukod dito. Sa nasabing kabanata. “isa sa pinakamalaking problema nga ang wikang ginagamit sa pagtuturo sa elementarya. napakaliit na porsiyento tuloy ng mga nagsipagtapos sa Grade VI ang pumapasa sa pambansang pagsusulit para matanggap sa mataas na paaralan. isang dayuhang wikang nagsisimula pa lamang nilang pag-aralan. mga pasilidad. Kinailangan tuloy ipanukala ng diumano’y henyong mga opisyal ng naturang kagawaran ang napakakontrobersiyal na “bridge program” na tandisan nang tinututulan hindi lamang ng mga estudyante kundi maging ng mga guro sa pampublikong mga paaralan. progresibong intelektuwal at edukador.” Natural. nakilalang makabayan. kolehiyo at unibersidad sa bansa na dahil sa Ingles nagsipag-aral. ang iginigiit na wikang Ingles agad ang gamiting wikang panturo sa elementarya pa lamang ay “sapilitan at pulitikal.

binigyang-diin niya. sabi niya. Dahil tatlong taon nga lamang. sa nasabing mga bansa. lalo na nga sa siyensiya at matematika. ang paggamit sa Ingles bilang wikang panturo (medium of instruction). dapat na magtayo ang Kagawaran ng Edukasyon sa ilang piling lugar sa bansa ng tinatawag na “pilot schools” na wikang Filipino — katulong ang katutubong mga diyalekto — Compiled by: April M. Kaya. Katunayan. sarisari ang nagiging problema ng dayuhang mga estudyante — pangwika man o pangkultura. dapat ding ituro bilang isang asignatura (subject) ang Ingles tulad din ng wikang Filipino. bunga nito. noon pa man. China at Korea na sariling wika ang ginagamit na panturo sa lahat ng asignatura — kabilang ang matematika at siyensiya — at. Hinahamon niya tuloy. dapat na wikang Filipino ang gamitin kaagapay ang katutubong diyalekto bagaman. sa nabanggit na mga grado. “na gamitin ang Ingles na wikang panturo agad sa mga mag-aaral sa elementarya na tinuturuan pa lamang ng Ingles bilang ikalawang wika o ikatlong wika sa mga rehiyong di-Tagalog. “Isang malaking kabobohan. ng mga oplsyal ng edukasyon.” Sa naturang antas. Sa hayskul na simulan. Tinututulan tuloy ng progresibong mga edukador doon na ipailalim sa gayong programa sa loob lamang ng tatlong taon ang migrante o dayuhang mga estudyante bago pahintulutang isabak sa iba’t ibang asignatura. lima hanggang pitong taong ipinaiilalim sa mga programa sa pag-aaral ng wika ang mga estudyante bago maabot ang kahusayang pang-akademiko.Batay sa mga pagsusuri sa Amerika at Canada.com . laging nangunguna sa Silangan at Timogsilangang Asya sa mga pagsusulit ang kanilang mga estudyante at nangungulelat ang mga tinuruan agad sa Ingles gaya ng ating mga estudyante. sa Filipino dapat ituro ang siyensiya at matematika na maaaring salitan ng katutubong diyalekto sa mga rehiyong diTagalog. Ayon sa kanya. Inihalimbawa ni Dr. kaya nga dapat na isa itong asignatura sa lahat ng antas ng pag-aaral mulang elementarya hanggang kolehiyo. samakatuwid. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hindi ito nangangahulugang kakaligtaan na ang Ingles. ang mga opisyal ng gobyerno at mga edukador na may kolonyal na mentalidad na magbago ng mga patakaran at paninindigan at huwag igiit na Ingles ang gamiting wikang panturo agad sa elementarya. Prudente ang sistema edukasyonal ng Japan. ayon pa rin sa kanya. ayon nga sa kanya. taun-taon. sabi niya. mulang Grade I hanggang Grade VI.” binigyang-diin niya. lumikha pa sila ng mga “calculator” at “computer” na nasa sarili nilang wika bagaman ginagamit din sa kolehiyo ang nasa wikang Ingles. at hindi pa ganap na humuhusay sa banyagang wikang Ingles.

nananatiling nagdaralita. tinitiyak niyang magiging mahusay ang resulta nito sa kabuuan.ang gagamiting panturo sa mga mag-aaral sa elementarya. Fookien at Mandarin sa Tsina. pagkatapos. maka-kapitalista. Pranses sa Pransiya. kolonyal. Habang nasa kani-kanilang sariling wika ang edukasyon ng halos lahat ng bansa sa mundo — Kastila sa Amerika Latina. Nang suriin ang uri ng mga kolehiyo at unibersidad sa Asya.” Binigyang-diin pa niya na sa dispalinghadong mga patakaran ng gobyerno. lalo na’t sa nabanggit na dalawang araling akademiko.” ayon noon sa isang Max Soliven sa isang kolum niya sa Manila Times (Pilipino In. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. maliwanag na bangkarote ang kasalukuyang edukasyon — sapagkat kinopya nang pira-piraso mula sa edukasyong Amerikano – kaya. hindi naman nito matugunan ang pambansang mga pangangailangan at problema para pasukin ang daan ng kaunlaran tungo sa kinakailangang industriyalisasyon. “Kung susumahin. Ano nga ba ang narating ng edukasyon sa bansang ito sa pamamagitan ng wikang Ingles? Lumilitaw ngang pababa nang pababa ang kalidad ng edukasyon sa Pilipinas. sa kabilang banda. Prudente. maka-pribadong mga paaralan. pinaaasa lamang kung eleksiyon at. NipponGo sa Japan. Ruso sa Rusya. Nagkaroon tuloy ng nakasusukang pakahulugan ang mga elitista’t may kolonyal na kaisipan na “hindi edukado” at “bobo” ang sinumang hindi marunong o mahina sa Ingles at “nasisiraan na ng ulo.” Ayon tuloy sa kanya. Bahasa Indonesia sa Indonesia. Higit na masama.” ayon kay Dr. Batay sa kanyang pagsusuri. “ang problema’y nasa sistema at balangkas: elitista. English Out: Are We That Nutty?) kapag niyakap natin ang sariling wika at pinabayaan ang Ingles. “sa ilalim ng kasalukuyang sistema — at pababa nang pababa pa nga ang kalidad ng edukasyon — halos wala nang pag-asa ang masang makaahon sa kinalulublubang burak. Ateneo University. “hindi na katakatakang talagang ayaw nilang paunlarin ang kalidad ng pamumuhay ng masang sambayanan kabilang na ang pagkakaloob ng de kalidad na edukasyon. Aleman sa Alemanya. Pinaglalaruan lamang nila ang mga maralita at iliterado.” Compiled by: April M. at marami pang halimbawang mababanggit — bukod tangi ngang nasa banyagang wikang Ingles ang sistema ng edukasyon sa ating bansa. hindi pa napabilang sa unang 40 ang pangunahing mga pamantasan sa bansa tulad ng Unibersidad ng Pilipinas.com . kalilimutan na. De La Salle at Unibersidad ng Santo Tomas. habang namamayagpag sa kayamanan at glorya ang mayayaman.

kundi maging sa iba pang larangan. “lubhang napapanahong sama-samang kumilos. puspusan din ang pagsisikap ng ordeng relihiyoso — lalo na mula sa kampo ng Simbahan — sa pagtatayo at pagpapalawak ng kani-kanilang mga paaralang sagad hanggang langit ang matrikula sa lahat ng antas ng edukasyon. lumilinaw tuloy ang idinidikta noon pa man ng IMF-World Bank at ng mga instrumento ng imperyalismong Amerikano na isapribado ang mga paaralang pampubliko.” Sa kabuuan. hindi nga malayong magsara at isapribado sa malapit na hinaharap ang maraming paaralang pinatatakbo ng gobyerno sa kapinsalaan. Maaaring gawing makabuluhang gabay ang nakaraang kasaysayan nito na hitik ng kapabayaan dahil na rin sa mga elitista at may diwang kolonyal na lantarang kumukontrol sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng bansa. Dahil sa ganitong kalakaran. Bukod sa mga nabanggit.” sabi ni Dr. Sapagkat balintuna’t makadayuhan pa nga ang mga patakaran ng gobyerno hindi lamang sa larangan ng edukasyon.com . Prudente. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at ni Henry Sy ang Asia-Pacific College. at sa alinmang punto tingnan at suriin. ni Alfonso Yuchengco ang MIT (Mapua Institute of Technology). higit sa lahat.” Sa punto niya. walang karapatang mag-aral doon ang anak ng isang Juanang Basa at Pedrong Tigas (ibig sabihin ang mga anak-anak ng karaniwang mga manggagawa. “ang lahat ng makabayan. batay sa obserbasyon noon ni Dr. ni Emilio Sy ang CEU (Centro Escolar University). “kinakailangang pagtuunan ng pansin at malalim na suriin ang kasalukuyan at hinaharap pang mga problema ng pambayang edukasyon. Katunayan. sabi nga. lalo na ang mga SUC (State Universities and Colleges) sa bansa ngayon upang mapasok ng salanggapang na mga kapitalistang nakabalatkayong edukador na matagal nang nagsisipaglaway sa negosyong edukasyon. ng maralitang mga mamamayang walang kakayahang pag-aralin sa mandurugas na pribadong mga paaralang pag-aari ng mga santo-santito at diyus-diyosan sa lipunan. Mulang kindergarten hanggang kolehiyo. lubhang napapanahon na ngang baligtarin naman ang sistema — ang wikang Filipino naman ang gawing wikang panturo sa halos lahat ng asignatura tulad nang ginawa. progresibo at demokratikong mga puwersang nagmamalasakit sa pampublikong edukasyon para sa kapakanan ng masang sambayanan.Dahil nga sa makadayuhang mga patakarang pang-edukasyon — bukod sa iba pang larangan — na idinidikdik ng gobyerno. Prudente. magsasaka’t mangingisda o nabibilang sa hukbo ng mga walang-wala). napasok na ng kilalang malalaking negosyante ang larangang ito: kontrolado na ni Lucio Tan ang UE (University of the East). at patuloy na Compiled by: April M.

htm Jose Ma. Sison Serye ng mga Lektyur sa Asian Center. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. 1986 Ikaapat na Lektyur: KRISIS NG KULTURANG PlLIPINO Compiled by: April M. University of the Philippines.com . Maliwanag.ginagawa. mapagpalaya at siyentipiko. Panahon na ngang buwagin ito at igiit ang isang edukasyong makabayan. # (Kolum) Krisis at Rebolusyong Pilipino http://digitalpadepa. ng mauunlad na nga bansang nagmamahal sa sarili nilang wika at kultura.com/krp4. patuloy lamang ibinubulid ng umiiral na elitista at kolonyal na edukasyon ang bansa sa kumunoy ng kamangmangan at kaatrasaduhan. makatao.

syentipiko at pangmasang kultura. ekonomya. Magpopokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa sa kultura hindi lamang sa pagsasalamin kundi pati sa reaksyon ng mga ito sa mga realidad at tunguhing pulitiko-ekonomiko.Ang kultura ay repleksyon ng ekonomya't pulitika. anti-syentipiko at anti-mamamayang papel laban sa bagong lumilitaw na mga pwersa ng pambansa. syensyang pangkalikasan at panlipunan. kostumbre. Sinasaklaw ng kultura ang paraan ng pag-iral at tunguhin ng kaisipan sa pilosopiya.com . ang kultura ay hindi lamang pang-ideolohiyang repleksyon ng mga kasalukuyang pwersa at kontradiksyon sa ekonomya at pulitika. sa pagkontra ng mga ito sa bagong lumilitaw na mga pwersa sa kultura at pagganap ng mga ito sa kanilang reaksyunaryong papel sa krisis ng kultura at lipunang Pilipino. Compiled by: April M. mula pa noong bago nasulat ang kasaysayan. kaugalian at katulad nito. Magpokus tayo sa nangingibabaw na mga pwersa habang ginagampanan nila ang kanilang anti-nasyunal. kaalaman sa batas at moralidad. Ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa sa ekonomya't pulitika ang nangingibabaw na mga pwersa at bagong lumilitaw na mga pwersa rin sa kultura. at sa proseso. Ito rin ay akumulasyon ng mga ideya. iba't ibang tipo ng organisasyon at tauhan na nakakonsentra o nag-iispesyalisa sa gawaing pangkultura. at nananatili sa kasalukuyang kalagayan hanggat may mga nagdadala at hanggat bahagi ng sikolohiyang panlipunan ng mamamayan. Ang nagsasalungatang mga pwersang ito at ang kanilang mga esensyal na kontradiksyon ay nagkakaroon ng mga pang-ideolohiyang porma at depinidong makinarya sa larangan ng kultura. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kabilang sa mga makinarya ng kultura ang mga institusyon. Ang pangunahing pagtutuunan ng diskusyong ito ay ang paglalahad ng krisis ng kulturang Pilipino kaugnay ng krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. sining at literatura. Gayunman. pulitika.

Ang imperyalismong US ang mas nangingibabaw na pwersa. Sistematikong nagtreyn ito ng mga Pilipinong upisyal militar sa mga kuta ng US. Noong panahong malakolonyal. Sa paggapi sa lumang demokratikong rebolusyon at pagpapataw ng kapangyarihan sa mamamayang Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa bawat antas ng sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas.com . isinagawa ng US ang sistemang pensyonado noong panahon ng kolonyal na paghahari nito. ang mga maka-imperyalistang konsepto at paraan ay nanaig sa pamamagitan ng mga edukador na sinanay ng US at maka-US na mga programa sa pag-aaral at materyales sa pag-aaral. teknokrat ng gubyerno at pribadong manedyer na maka-US. itinayo ng US ang pagkakaloob ng iskolarsyip sa pamumuno ng mga upisyal na ahensya at pribadong pundasyon ng US para magkaroon ng mga bagong akademisyan. Ang mga ito ang bumubuo sa pinakabagong mentalidad na kolonyal ng Compiled by: April M. Para mapalitaw ang pinakamahuhusay na Pilipinong nakapag-aral sa US. Sa malakolonyal at malapyudal na kultura ng Pilipinas.Ang Nangingibabaw na mga Pwersa sa Kultura Ang imperyalismong US at Simbahang Katoliko Romano ang dalawang nangingibabaw na pwersa sa kultura ng Pilipinas. Itinayo at pinalawak ng US ang pampublikong sistema sa edukasyon at itinatag ang University of the Philippines para maipropaganda ang modernong imperyalismo (ipinahayag sa mga termino ng konserbatibong demokrasyang liberal) at makalikha ng mga manggagawang litereyt at mas maraming katutubong propesyunal at teknisyan kaysa mabibigyang trabaho ng sistemang kolonyal at pyudal. hindi lamang ginamit ng US ang nakakalamang na kakayahang militar at kahandaan nitong itaguyod ang pangingibabaw ng lokal o Pilipinong burgesyang kumprador kundi ginamit din ang ideolohiyang maka-imperyalistang demokrasyang liberal para akitin dito ang rebolusyonaryong nasyunalismo at progresibong demokrasyang liberal ng lumang demokratikong rebolusyon. ang mga pwersang ito ang nagdadala ng nangingibabaw na mga ideya at kumokontrol sa nangingibabaw na makinarya sa kultura.

kasama ang pinakabulgar at pinakadekadenteng mga ideya. propesyunal sa pribadong hanapbuhay. Ang dyaryo at pelikula-radyo-telebisyon ay naging mga behikulo ng maka-imperyalista at reaksyunaryong propaganda at taga-anunsyo ng mga produkto ng US at tagatimpla ng panlasa ng Pilipinong konsyumer. Ang masmidya ang isa pang larangan ng kultura na pinangingibabawan ng imperyalismong US at mga ahente nito sa kultura. Ang mga pelikula at programa sa TV na gawa sa US at mga programa sa radyong maka-US ang mga pinakaepektibong tagapagdala ng maka-imperyalistang mga konsepto at estilo. panalangin.com . Mula noon. namantini ng Simbahan ang sa esensya'y ideolohiyang pyudal nito kasama ang nag-uumpisang mangibabaw na ideolohiya ng modernong imperyalismo. ritwal. ang Simbahan ay may malalaking ahensyang kumprador. Bilang institusyon. ang Simbahan ang malakas na pangideolohiyang tagapagtanggol at tagabasbas ng malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa. Ang Simbahang Katoliko ay umangkop sa dominasyon ng US pagkasimula nito noong umpisa ng siglo. Noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. Sinalamin sa malapyudal na ekonomya at pulitika ang pangingibabaw ng modernong ideolohiyang imperyalista sa ideolohiyang pyudal. at atubiling tinanggap ang prinsipyong magkahiwalay ang simbahan at estado. at nakapagbenta ng mga lupain ng prayle para palawakin ang interes ng malaking kumprador sa pagbabangko at bagong kumpanyang pangkomersyo. sermon. Ang pangkulturang impluwensya ng Simbahan ay malaganap sa hanay ng mamamayan sa pamamagitan ng gawaing pangkatekismo.mga nakapag-aral na Pilipino na karamiha'y nagmula sa petiburgesya ng lunsod at bihirang-bihirang nagmula sa masang anakpawis at naging mga mataas na burukrata. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. tagapangasiwa sa negosyo at upisyal militar. publikasyon at katutubong kaugaliang ginawang kristyano o ang tinatawag na katutubong kristyanidad. Compiled by: April M.

kinakaribal ang pampublikong sistema sa edukasyon sa antas ng primarya at elementarya. para mapatibay ang ispiritwal na misyon ng Simbahan at kaugaliang pyudal na nangibabaw sa mga uri sa lipunan. ang abstraktong liberal na konsepto ng mga indibidwal na karapatan ay ikinontra ng US at mga Pilipinong kinatawan nito sa kultura sa Compiled by: April M. at sa simbahan din ang pinakamarami sa antas ng hayskul at kolehiyo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Pero napaunlad ng simbahan ang sariling masaklaw na sistema sa edukasyon. Tomas tulad noong nasa rurok ng sistemang pangedukasyon sa panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya. anti-mamamayan at kontrarebolusyonaryo. at pinakapanatikong mga ideyang anti-komunista. masmidya at modernong mga pasilidad sa mayor na di sektaryong mga pasilidad sa pagpapalaganap ng maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya at pagpapalitaw ng mga lalaki't babaeng may magugulong pagpapahalaga na ideyalismong pyudal at suhetibismong burges. At kahit tinutuligsa ng mga ensiklikal ng Papa ang kapitalismo at liberalismo sa isang banda. Ang Anti-nasyunal na Papel Sa paglalatag ng pundasyon ng malakolonyalismo sa pamamagitan ng di pantay na mga kasunduang pang-ekonomya at militar noong ikalawang hati ng dekada '40. ang mga eskwelahan. ginamit ng US ang cold war para ang anti-imperyalismo ay itumbas sa komunismo bilang panlilito sa salita at pagmumura. ang totoo. Ang "pinakamahuhusay" na eskwelahang Katoliko ay kilalangkilala na mga eskwelahan para sa mga anak ng mga nagsasamantalang uri.com .Hindi na ganoon kaprestihiyoso ang pontipikal na University of Sto. at sosyalismo at Marxismo sa kabilang banda. paraan ng pamamahala ng negosyo. Sa tusong paraan. Sa simbahan ang karamihan sa mga pribadong eskwelahan sa bawat antas. Tumutulong ang tradisyunal na mga pasilidad na Katoliko. ang mga Katolikong unibersidad at kolehiyo ay mabisang tagapagpalaganap ng burges na mga teorya sa ekonomya.

konsepto ng pambansang soberanya at sa konsepto ng Pilipinas bilang nagsasariling bansa-estado. Noong dekada '50. ang mga Heswitang Amerikano at kanilang mga disipulong Pilipino ay tumampok sa pagsupil sa anti-imperyalista at anti-kolonyalistang mga ideya at pagpapatibay ng Batas Anti-Subersyon. Mawawalan sila ng pagkakataon sa sistemang pangkultura at pang-edukasyon. ang pagpapalaganap ng akdang liberal na pambansang pamana na tulad ng Noli at Fili. ang anti-imperyalistang inisyatiba ng mga rebolusyonaryong proletaryo at kanilang pakikipagkaisang prente sa mga progresibong liberal ay kumontra sa mga maka-imperyalista at tagapagtaguyod ng cold war at nakapagtamo ng malalaking tagumpay para sa antiimperyalistang kilusan sa larangan ng pulitika at kultura. ang makabayang krusada ni Recto. Ang institusyunal na Simbahang Katoliko ay isang epektibong tauhan ng imperyalismong US sa pagbubunsod ng kolonyal na mentalidad at paninira sa anti-imperyalistang kilusan bilang komunistang pakana. Gayunman. noong dekada '60. ang manindigan para sa pambansang soberanya at kasarinlan ay naharap sa pagwawalambahala o pangungutya ng mga intelektwal na maka-US. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Bilang mga intelektwal na kumando ng Simbahan. Ginampanan nito ang espesyal na papel na kontrahin ang mga sentimyentong panrelihiyon sa antiimperyalistang kilusan tulad ng ginawa nito noong panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya laban sa anti-kolonyalistang kilusan. kung Hindi man maihanay sa kinatatakutang klasipikasyong "subersibo". ang progresibong mga akdang liberal sa University of the Philippines at ang patakarang "Pilipino Muna" ni Presidente Garcia. Ginagampanan ng US ang pinakamabigat na papel sa pagsalungat sa pambansang soberanya at kasarinlan ng mamamayang Pilipino. maingay na sinalungat ng Simbahan ang sunud-sunod na rebolusyonaryong kilusang anti-imperyalista. Para sa mga makabayang Pilipino. Sa kabila ng patuloy na agresyong pangkultura ng US sa pamamagitan ng foundations na Amerikano.com . lumitaw ang bagong demokratikong kultura na may malakas na anti-imperyalistang Compiled by: April M.

com . Nangunguna ang Marxismo-Leninismo sa malaking kilusang intelektwal at pangkultura. Dapat banggitin laluna ang Sigwa ng Unang Kwarto ng 1970. Malaki din ang pagpapahalaga sa rebolusyonaryong tradisyon at mga tagumpay ng bayan sa pambansang pamanang pangkultura. Napukaw sila ng krisis ng naghaharing sistema at nabigyan ng inspirasyon ng lumalaking kilusang masa. Ang mga teksbuk ay naging mga Compiled by: April M. Pero ang mapapasukang trabaho ay Hindi kailanman makabuluhang dinagdagan ng mga dayuhang monopolyo sa papabagsak nang ekonomya. upisyal na komunikasyon at para sa mataas na antas ng literatura. Lalong ipinagmalaki ng mga Pilipinong intelektwal ang kanilang sariling pambansang lenggwahe at ginamit ito sa pagsuway sa matagal nang pangingibabaw ng Ingles sa mga klasrum. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. at nahikayat ng halimbawa ng papalaking bilang ng mga intelektwal na Amerikano na tumatanggi sa realidad at pangideolohiyang pagpapalagay ng imperyalismong US. Tulad ng lahat ng iba pang rebolusyonaryong pwersa. ang mga pwersa ng rebolusyong pangkultura ay patuloy na dumami sa kilusang lihim sa kalunsuran at sa sonang gerilya. Ang malaking bilang ng nakapag-aral ay nag-umpisang magtanong. Ang pagpapataw ng pasistang diktadura noong 1972 ang desperadong pagtugon ng US at mga lokal na reaksyunaryo sa tumitinding kilusang anti-imperyalista. Isinagawa ng pasistang diktadura ang rekomendasyong idinikta ng US sa PCSPE (Presidential Committee to Study Philippine Education) na ayusin daw ang pang-edukasyong sistema ng Pilipinas sa diumano'y layuning magkaroon ng mga gradweyt na may higit na kasanayang teknikal para sa mga dayuhang kumpanyang multinasyunal. Isinagawa rin ng rehimeng pasista ang patakarang idinikta ng US na gumawa ng mas maraming teksbuk na popondohan ng pautang ng World Bank. pumuna at tumanggi sa mga imperyalistang katangian ng kultura at edukasyong Amerikano. sumiklab at yumabong ang bagong demokratikong rebolusyon sa kultura.nilalaman. Ang mga nakapag-aral ay nagalit sa gerang agresyon ng US sa Byetnam. Noong 1970-72.

Ang malalaking bitak sa nangingibabaw na pwersang pangkultura ay tiyak na lalawak at sasamantalahin ng mga pwersa ng bagong demokratikong rebolusyon sa kultura.behikulo ng maka-imperyalista at pasistang propaganda na pandagdag sa pang-araw-araw na propagandang inilalabas ng kontroladong masmidya. gayundin sa pagtatanggol ng kanilang mga pambansang karapatan sa harap ng imperyalistang pandarambong sa pamamagitan ng multinasyunal na kumpanya at bangko. Naubusan ng pondong gubyerno ang edukasyong publiko. Manipestasyon ng krisis sa sistemang pangkultura na makaimperyalista at reaksyunaryo ang pagtalikod ng mga nakapagaral sa anti-nasyunal na pangkulturang kontrol at impluwensya ng imperyalismong US. gayundin. At pinagkaitan ng sapat na sweldo ang mga titser. Compiled by: April M. Pero sa halos buong dekada '70 at pagkaraan nito. gayundin. ang pagdami ng mga progrcsibong relihiyoso na may makabayang paninindigan. at paglabag sa pambansang soberanya at panteritoryong integridad sa pamamagitan ng mga base militar ng US. Ang Anti-syentipikong Papel Madaling makapagpahanga ang mga syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng US at mapaniwala na makakatulong ang US sa syentipiko at teknolohikal na pagsulong ng Pilipinas. Itinaguyod o pinalampas ng mga lider ng Simbahang Katoliko ang gawain ng pasistang diktadura ng pangkating US-Marcos dahil ipinakita nito ang sarili bilang pwersang anti-komunista. sa loob ng Simbahang Katoliko. ang mga estudyante ay nahirapan sa mas mataas na gastos para mabuhay at makapag-aral. parami nang parami ang progresibong mga lider na panrelihiyon at taongsimbahan na pumanig sa mamamayan sa pagtatanggol ng kanilang mga karapatang pantao sa harap ng napakatinding kabangisan at pang-aabuso ng mga pasistang sinulsulan ng US.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

sobra-sobra ang gumagradweyt na inhinyero at teknolodyist kung ikukumpara sa mapapasukang trabaho sa ekonomyang pre-industriyal. Umunti rin ang pangangailangan ng US at iba pang bayan sa mga propesyunal sa kalusugan. May isa ring penomenon na nakakaligtaan. kung isasaalang-alang natin na sinasalungat ng US ang pambansang industriyalisasyon ng Pilipinas. Ito'y isang penomenon na Compiled by: April M. at gustong mapanatiling agraryo ang ating bayan at maghangad ng Hindi hihigit sa ilang empresang ginagamitan ng maraming lakaspaggawa. Kaya nagtatrabaho sila bilang mga tagabenta ng mga kumpanyang multinasyunal. Samantalang pinili ng ilang propesyunal na maghanap ng mga trabaho sa ibang bayan. Ang sistemang pang-edukasyon ng Pilipinas ay sadyang walang anumang programa sa pagtataguyod ng mga pag-aaral sa saligang syensyang panlipunan. Ang sobrang inhinyero at teknolodyist ay resulta ng mabilis na lumalawak na sistemang pang-edukasyon noong dekada '50 at '60 at mabagal na paglawak ng sistemang pang-edukasyon na bumuntot sa pagdami ng bata at kabataang pwede nang magaaral sa halos buong dekada '70. At nangingibang bayan ang mga walang makitang trabaho sa sariling bayan. inhinyero't teknolodyist at manggagawang may kasanayan. Samantalang gustong bolahin ng ilang tao ang sarili na ang pageeksport ng mga propesyunal at manggagawang may kasanayan ay manipestasyon ng maunlad na kalagayan ng Pilipinas.ang kawalan ng kakayahan ng pambansang ekonomya na mabigyan ng trabaho ang mga taong kailangang ieksport sa mababang presyo sa kabila ng malaking gastos sa edukasyon na kailangang balikatin ng lipunang Pilipino.com . Ang pangkalahatang pagkabulok ng sistema sa edukasyon na naging kapansin-pansin noong dekada '80 ay makakapagpaunti ng mga inhinyero at teknolodyist kahit para sa pangingibang bayan. ang iba pa'y sumama sa rebolusyonaryong kilusan. Gayunman.Gayunman. Hindi maasahan ang US na maging balon ng syentipiko't teknolohikal na pagsulong para sa bayan habang nananatiling malakolonyal at malapyudal ang katangian nito. sa katunaya'y manipestasyon ito ng di pag-unlad at krisis -. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

maka-imperyalista at reaksyunaryong mga ideya. Compiled by: April M. Ang pilosopiya. Nananawagan sila para sa naaangkop na edukasyon at radikal na transpormasyon ng lipunan. Nasa mga larangang ito ang higit na nakakaraming mayorya ng mga estudyante at gradweyt sa kolehiyo. Pero sa panahong mas kritikal. mapanlito. syensyang panlipunan.nagpapakita ng grabeng krisis sa sistema. Natutuhan naman ng iba pa na panatilihin ang syentipiko at kapakipakinabang sa kanilang pormal na edukasyon at kahit sa kanilang paniniwalang panrelihiyon. at naaakit sila sa syentipikong teorya at praktikal na pakikibaka ng mga rebolusyonaryong proletaryo at malawak na pambansa-demokratikong kilusan. sila ang mga tagapagdala ng ganap na di Syentipiko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ang kapansin-pansing pagbaling ng mga estudyance at gradweyt sa kolehiyo sa pambansa-demokratikong kilusan ay manipestasyon ng krisis sa kultura at lipunang Pilipino. parami nang paraming estudyante at gradweyt ng kolehiyo ang sumasama sa rebolusyonaryong kilusan. Pwedeng tanggihan ng ilan ang suhetibismong burges ng ideolohiyang imperyalista at metapisikang midyebal ng pinakamarami sa simbahan at mahahawan ang kanilang daan sa rebolusyonaryong teorya at praktikang proletaryo. Sa katunayan. batas.com . maintindihan at matanggap ang pangkalahatang programa ng bagong demokratikong rebolusyon. at gayundin. sining at literatura. ekonomiks at mga kurso sa bisnes ay mga larangan ng lantaran at pinahabang pagteteorya at pagpopropaganda ng mga ahente ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko sa kultura at edukasyon. edukasyon. Ang buong petiburgesya ng lunsod ay bumabaling sa panig ng masang anakpawis sa iisang pakikibaka sa pang-aapi at pagsasamantala. Sa mga panahong di gaanong kritikal. ginugulo sila ng mga saligang problema ng lipunan na di maipaliwanag ng kanilang pormal na edukasyon.

sistemang pang-edukasyon. Ang intelihensya ang mapagrereklutahan ng pinakamahusay na personel sa kultura ng naghaharing uri. isang antas na di makakapaggarantya ng literasi. Naglalabas pa itong lalo ng bulgar at nakakaabang kalagayan sa kultura na nakakagulo sa sariling makauring interes at makauring pakikibaka ng masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka. gawing lehitimo at mapaganda ang sistema ng pang-aapi at pagsasamantala.Ang Anti-Mamamayang Papel Nalikha ng imperyalismong US at Simbahang Katoliko ang malakolonyal at malapyudal na kultura na naaangkop sa malaking burgesyang kumprador at uring panginoong maylupa bilang mga naghaharing uri. Hangad nitong mapahina at mapaamo ang mga inaapi at pinagsasamantalahanag mamamayan sa paraang mental. mabasbasan. masmidya at lahat ng iba pang pangunahing paraan ng pag-impluwensya sa pag-iisip. nananaig ang mga naghaharing uri bilang mga tagagawa ng patakaran. may-ari at tagakontrol ng pangunahing institusyong pangkultura. Pero ang higit na nakakaraming mayorya ng intelihensya ay hindi makakaangat sa lipunan mula sa antas ng swelduhan tungo sa pagiging naghaharing uri. emosyonal at moral at ipatanggap sa kanila ang kanilang kalagayan. Sa pinakamataas na antas ng sistemang pangkultura. pandama at moralidad ng mamamayan. Sa panahon ng krisis.com . Compiled by: April M. hindi lamang pinagpipilitan ng malakolonyal at malapyudal na kultura ang mga pribilehiyo ng mga malaking kumprador at panginoong maylupa kundi pinagkakaitan din ng pagkakataong makapag-aral ang milyunmilyong bata at nililimitahan sa antas ng Ikaapat na Grado ang karamihan ng batang mag-aaral. ang intelihensya ay may tendensyang umugnay sa masang anakpawis na mga manggagawa't magsasaka at lalo pang pumuna at tumuligsa" sa sistema ng pang-aapi at pagsasamantala. Sa lantaran at tusong mga paraan. Ang kulturang ito'y nagsisilbi para mabigyang katwiran. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Umaabot sa larangan ng kultura ang tunggalian ng mga uri. at kakabig sa panggitnang saray ng lipunan sa isang pambansang nagkakaisang prente.ang uring manggagawa -.Pero ang krisis sa sistemang pang-ekonomya ay nagiging krisis sa sistemang pampulitika.com . Ang bagong demokratikong kulturang ito ay nagsisilbi sa mamamayan at lumalaban sa anti-mamamayang kultura ng malakolonyal at malapyudal na lipunan. Compiled by: April M. ang pinakaabanteng pwersa sa produksyon at pulitika -.ang bagong demokratikong kultura na pupukaw at magbubuklod sa saligang alyansa ng uring manggagawa at uring magsasaka bilang pangunahing pwersa. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa paghahangad na makuha ang kapangyarihang pampulitika.ay kinatawan ng kanilang partido na may teorya at praktikal na programa na hindi lamang sumasaklaw sa mga layunin sa ekonomya at pulitika kundi pati sa layunin sa kultura -. Ang panlipunang pagkaligalig at kawalan ng kakayahan ng mga naghaharing uri na makapanaig sa dating paraan ay nagiging dahilan ng pinakamatinding pangekonomya at pampulitikang paglalabanan sa hanay ng naghaharing uri at sa pagitan ng mga naghahari at pinaghahariang uri.

Nilikha ang CCP sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 30 na may layong itampok at panatilihin ang mga Filipinong sining at kultura. Nililinang at itinataguyod ng CCP ang artistikong kahusayan. at Ramon Obusan Folkloric Group. at inililibot ang mga residenteng artista at iba pang alagad ng sining mula sa mga rehiyon sa pamamagitan ng CCP Outreach Program. estetikong Filipino at kaakuhan. Pormal itong binuksan noong 8 Setyembre 1969. at positibong halagahang pangkultura tungo sa makataong lipunang pandaigdig. sinikap na nitong isabuhay ang logo nitong sumasagisag sa “katotohanan. hinihikayat ang paglikha ng orihinal na obrang inspirado ng tema at tradisyong Filipino. at saklaw ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining. Itinatanghal ng CCP ang mga tagumpay sa sining ng Filipino. Ilang kompanya na kumakatawan sa iba't ibang sining ang nasa loob ng CCP. alinsunod sa isinasaad ng Kautusang Tagapagpaganap Bilang 80. Nasa ilalim ng Opisina ng Pangulo ang CCP. Itinataguyod din nito ang pagtatatag ng mga sentrong panrehiyon sa pakikipagtulungan sa mga samahang lokal. kagandahan. ang Tanghalang Pilipino ang residenteng kompanya sa teatro. Mula nang itatag ang nasabing institusyon. Philippine Ballet Theater.Sentrong Pangkultura ng Pilipinas [Cultural Center of the Philippines/CCP] ang pangunahing institusyon para sa kultura at sining sa bansa. Kasaysayan Pinasinayaan ang CCP noong 1969 at nagsilbing tahanan ng mga sining sa Filipinas. at kabutihan” ang tatlo “K” na gumagagad wari sa Katipunan nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto. Kabilang dito ang apat na residenteng kompanya sa sayaw: Ballet Philippines. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Taglay nito ang pinakamataas na pamantayan ng kahusayan at may mga serbisyong tumutugon sa Filipino at sa daigdig.com . Bayanihan Philippine Folkloric Group. at tumutulong na mailapit ang sining sa lahat ng sektor ng lipunan. Ang mga residenteng kompanya naman sa Compiled by: April M. Samantala.

na nagtataglay ng artitikong kahusayan. seminar. gayundin ang panitikan at sining biswal. Layon ng CCP na maging tahanan ng mga sining na nakatuon sa madla. Nakikipag-ugnayan din ang CCP sa mga internasyonal na samahan upang makita ng mga Filipino ang rikit at lawak ng mga kultura sa buong daigdig. timpalak. panlipunang pananagutan. Sanggunian  Opisyal na website ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas. at pambansang kaakuhan. Cultural Center of the Philippines Brochure. nagtatampok ng estetikong Filipino. Ipinatutupad iyon sa pagbubunsod ng mga palihan at seminar. simposiya. UST Symphony Orchestra. at naglilinang ng pangkulturang halagahan. antolohiya. na matatagpuan sa CCP .com . at hinihikayat ang paglago ng mga bagong artista sa naturang larang sa pamamagitan ng mga palihan.musika ay kinabibilangan ng Philippine Philharmonic Orchestra. at Music Competitions for Young Artists Foundation (NAMCYA). Isang Mahusay na Palabas ng QTV 11 Compiled by: April M. at gawad. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Philippine Madrigal Singers. Itinataguyod ng CCP ang pagpapalago ng mga konseho ng sining sa buong bansa sa pamamagitan Cultural Exchange Program (Palitang Pangkultura na Programa). 2007  Moms. eksibit. Saklaw ng CCP ang pelikula at sining brodkast.

 Sherilyn Reyes and Manilyn Reynes. Hanggang ngayon ay women empowerment at pagbibigay pa rin ng  makabuluhang impormasyon ang pakay ng Moms bilang isang programa. Ang titulo naman ng palabas ay "Moms" dahil sinasalamin ng  mga hosts ng programa ang makabagong ina. tinatalakay ng palabas ang mga topics na  gaya ng sex education para sa mga bata. Ang mga hosts ng programa ay sina Lani  Mercado. malaya at tunay na ilaw ng  kanilang mga pamilya. Naging guest co­hosts naman sina  Christine 'Tin Tin' Bersola at Gladys Reyes.Matagal na ring itinatanghal ang palabas na Moms sa QTV 11 mula nang  pamahalaan ng GMA 7 ang istasyon.  Iba't ibang mga topics ang pokus ng programa pero ang audience nila ay mga ilaw  at haligi ng tahanan. Bukod sa pagiging mapag­alaga. kung paanong ang modern parenting. para sa  modernong ina. at  iba pang mga problema na kinakaharap ng mga ina sa pagpapalaki sa kanilang  mga anak.  ipinapakita rin ng Moms na ang mga ina ay matalino.  Sa pamamagitan ng mga celebrity guests.  Compiled by: April M.com . Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

 nilalagay sa kanilang  mga leeg na parang “scarf” ang dating. Sa mga lalaki naman. gumagamit na ang mga pinoy ng Sahal kahit  saan. samantalang ang  mga babae naman ay tinatakpan ang buong katawan pwera mukha. Ngayon. PangPorma Na Rin! Ayon sa Koran. lahat ng babae at lalake ay  kinakailangang manamit ng karapat­dapat sa publiko. Kaya’t pinapakita mo man ang iyong  pananampalataya sa pagiging muslim o di kaya’y gustong pumorma sa tag­ginaw  man o tag­init. mapa­Muslim man o hindi. ang sahal ang bagong bandanang nababagay kahit san man.com . ang mga lalake  ay tinatakpan ang kanilang katawan mula tiyan hanggang tuhod. Madalas makikita ang mga kababaihang suot ito na parang bandana kapag  pumupunta ng mga concert o gigs. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Isa sa mga tradisyunal na telang ginagamit ng mga kababaihang muslim na  pantakip ng ulo ay ang Sahal. kamay at paa. Dahil dito.Sahal ng mga Muslim. ang banal na aklat ng mga muslim.  Compiled by: April M.

 Ngayon ay muli itong makikita  sa mga pangunahing malls at maging sa mga bangketa.com . Tulad ng mga sandals at flip flops na uso rin ngayon.  bagay ito sa mga kaswal na kasuotan o yung mga pang­araw­araw na bihis. Ngunit marami na ring mga babae.Ang Pagbabalik ng mga Jelly Shoes 1980s noong unang sumikat ang mga Jelly shoes.  Kadalasang flat ang mga jelly shoes ngunit may ibang modelong may makapal  ngunit mababang takong. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.  Ano nga ba ang panghatak ng jelly shoes at tinatangkilik ito uli?  Mura at nakakatuwa ang mga makukulay na disenyo nito kaya’t tamang­tama para  sa mga bata. dalaga man o may asawa ang  naengganyong magsuot nito dahil sa presyo. Mala­jelly  ang halos kita nitong materyales at unang lumabas matapos ang World War II ng  magkaroon ng kakulangan sa balat sa Europa.  Compiled by: April M. pagiging kumportableng suotin at  fashionable na disenyo.  Gawa ang jelly shoes sa mga jelly rubber na isang uri ng gomang PVC.

Sa Italya nagmula ang mga unang pizza na isine­serve sa cone.com .Pizza – Nasa Cones Na! Para sa mga taong on­the­go palagi. Mas mabigat at malaman ito kaysa sa ordinaryong pan pizza. Bukod sa madaling hawakan at kainin ay sulit na sulit ang isang pizza sa Amazing  Cones. Hindi lamang ice cream ang pambato ng bagong tindahan na ito kundi pati  iba’t­ibang klase ng mga pizza. Ito ang nag­motiba sa kanyang  buksan ang unang Amazing Cones sa Pilipinas. tiyak na dadayuhin ninyo ang Amazing  Cones.  Compiled by: April M. Marami ring  flavors ito na pagpipilian kayat tiyak na hindi magsasawa ang mga tatangkilik dito. Isa itong  makabagong paraan na pumatok sa maraming Europeo dahil na rin sa madali itong  kainin kahit pa nga naglalakad ka. Hindi ito nakaligtas sa Pinoy entrepreneur na si  Dondi Onate habang namamasyal sa Europe. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.

Ang Batang DIva Dahil sa kahusayan sa pagkanta.com .Abangan din ang ibang mga pagkain bukod sa pizza na ihahanda sa loob ng mga  ispesyal na cones ng Amazing Cones.  Disyembre nang nakaraang taon nang lumabas si Charice Pempengco sa  programang Ellen. Isang Youtuber naman ang  Compiled by: April M.  Charice Pempengco. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kakaibang swerte at sa YouTube. naabot ni  Charice Pempengco ang pangarap ng karamihan sa Pilipinong mang­aawit ­ ang  mag­perform sa international audience. Pinakita ni Charice ang kanyang angking galing nang kanyang  kinanta sa harap ng mga nagpapalakpakang Amerikano ang awiting "And I Am  Telling You I´m Not Going" at "I Will Always Love You." Unang nasilayan ang boses ni Charice sa singiing contest ng ABS­CBN na "Little  Big Sta" na kung saan nakamit niya ang Third Place.

 regular na ring nakikita si Charice sa mga lokal na programa at  iniimbitahan na rin siya ng mga lokal na mang­aawit tulad ni Martin Nievera para  maging panauhin sa kanyang concert. South Korea ang  pag­kanta ni Charice ng "And I Am Telling You I´m Not Going" sa YouTube rin  kaya't inimbitahan nito si Charice sa sikat na programa sa Korea na Star King. Ngayon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . nakita naman ng isang broadcasting System sa Seoul.nakakita sa pagkanta ni Charice sa nasabing patimpalak at siyang inupload ang  pagkanta ni Charice sa YouTube.  Nakita naman ng Ten Songs Production.  Compiled by: April M. hindi lang sa ibang bansa sikat sa  Charice Pempengco.  Dahil dito. isang recording company na naka­base sa  Sweden.  Marami ulit ang napabilib ni Charice sa kanyang boses kaya't nilagay ng mga  nakapanood ang episode na ito sa YouTube Ang programang ito ang nakita ni  Ellen DeGeneres at siyang nagtulak sa Amerikanang host/komedyante na gawing  panauhin si Charice sa kanyang programa. Samantala. sikat na rin siya sa kanyang sariling bansang Pilipinas. ang YouTube video na ito at siyang inimbitahan si Charice upang  pumunta sa Sweden upang magrecord ng album.

 ay ngayo’y isa sa mga hinahangaan at inaabangan.  pati na rin sa buong mundo. ang Queso ang pinakasikat  at pinakamaingay na bandang Pinoy ngayon. Mula nang nilabas ang unang self­titled album na “Cheese” sa ilalim ng Warner  Music Philippines noong 1998. CJ  Olaguera (percussions) at Ian Tayao (vocals). Hindi man sila nanalo sa WBOB. Robert Dela Cruz (drums).com . 8 Toleran (guitars). Naging parte rin ng Queso si RT de  Ano (turntables) Paolo Rosal (drums) sa Queso at nananataling mabuting kaibigan  Compiled by: April M.Queso: Ang Bagong Henerasyon ng Pinoy Rak en’ Rol Nabuo noong 1994 at nakilala sa pangalang “Cheese”. nasundan ito ng “Pilipinas” album nang 2001 at  ang independent album na “Queso” noong 2006. Enzo  Ruidera(guitars). Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Bboy Garcia (turntables). Binubuo ng pitong myembro. Sa gitna ng pagtugtog ng Queso  sa Luzon. Ang Queso ay binubuo ni Tuts Calinawan(bass). naimbitahan rin sila tumugtog sa 2000 Pusan  Rock Festival sa Korea at nanalo bilang representative ng Pilipinas para sa “World  Battle of the Bands (WBOB)” sa Hong Kong. Visayas at Mindanao.  nanatili pa ring matunog ang pangalan ng Queso hindi lang sa sarili nilang bansa. ang  Queso ay napagdaan na ang bawat pagsubok ng paggawa ng musikang hindi man  matanggap ng masa nung una.

 mananatiling isang inspirasyon  ang Queso sa paggawa ng kakaibang Pinoy na tunog na pwedeng ipagmalaki sa  buong mundo.  Musika ng Sugarfree – Tamang Timpla Ang bandang Sugarfree ay maihahalintulad sa musika nila – simple pero may  ibubuga. wag magalala  dahil kasalukuyang gumagawa ng bagong musika ang grupo at mananatili sa  eksena ng musikang lokal at internasyonal. lingo­lingo pa rin tumutugtog ang Queso sa iba’t ibang bar sa Manila at  probinsiya. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. ang tawag sa fans ng banda. Sabay sa ritmong masarap pakinggan ay ang malalim na liriko. Sa ngayon. Mabibili ang mga CDs. t­shirts at ang “Buhay Queso” DVD sa mga  record stores at sa banda mismo. Sa mga nagaabang na susunod na album ng Queso.ng banda.com .  Para sa “mga daga”. Tamang  Compiled by: April M.

Unang nakilala ang Sugarfree sa mga awiting Telepono at Mariposa mula sa debut  album nilang “Sa Wakas”ngunit higit silang natandaan sa mga awiting “Hari ng  Sablay” at “Makita Kang Muli” na ginamit sa teleseryeng “Panday. ang trio ng  Sugarfree ay walong taon ng aktibo sa industriya ng musika at nakagawa ng  tatlong tagumpay na album.  Vigan. Isang World Heritage City Compiled by: April M.com .  Sa kabila ng kabi­kabilang prediksyon na hindi na panahon ng mga banda sa  Pilipinas ay nagawa ng Sugarfree na patuloy na mamayagpag. Nagkamit na rin sila ng iba’t­ibang karangalan mula  sa NU Rock Awards at Awit Awards. Noong nakaraang  taon lamang ay itinanghal ng banda ang una nilang major concert kung saan  panauhin nila ang tanyag na Manila Symphony Orchestra. Jal Taguibao at Kaka Quisumbing. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.” Kinabibilangan nina Ebe Dancel.timpla talaga.

com . ay nanirahan din sa Vigan. kahit sinong tumapak sa Vigan City ay namamangha. ang Vigan ay may populasyon na 45. Ang pagtapak sa Vigan City ay maihahambing  sa isang pag­atras sa panahon.193 na mga kabahayan. bukod sa iba't ibang  mga museum na hitik na hitik sa kasaysayan ng nakaraan.  Tara na sa Pugad Baboy Compiled by: April M. sa mga taon na ang Pilipinas ay nasa ilalim pa ng  bansang Espanya.143 people sa  9. Ang mga cobblestoned na kalsada at mga calesa na nakapalibot sa plaza ay  pandagdag sa ganda ng kakaibang lugar na ito. Karamihan ng bumibisita dito ay namamangha sa matandang arkitektura nito  at old­world na ambiance ng lugar. Si Elpidio Quirino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ayon sa isang 2000 census. ang pang­anim na presidente ng  Pilipinas. ang Vigan ay matatagpuan sa Ilocos  Sur. Klasipikado bilang isang World Heritage City. Maaari ding mag­tour sa palibot ng  Vigan upang makita ang mga lumang bahay at mga simbahan.Mapa­Pilipino o banyaga.

 Sigmund Freud. Nagsimulang ilathala ang Pugad Baboy noong 1988 sa pahayagang Inquirer.  Konsepto ito ng arkitektong si Pol Medina Jr. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.Ito ang komik strip na sumasalamin sa eksenang politikal at kultura ng mga  Pilipino. nag mala­Undertaker.  Compiled by: April M. Iba’t­ibang pamilya ang nakatira dito ngunit ang  pinakapopular na karakter ay hindi tao kundi ang asong si Polgas. Wolverine at iba pa.  Habang patuloy si Medina sa paggawa ng Pugad Baboy ay asahan ang  katatawanang may kabuluhan na mas masarap basahin dahil inilalarawan nito ang  mga Pilipino sa kasalukuyang panahon.com .  Sa kasikatan ng seryeng ito ay ginawa rin itong programa sa telebisyon at  nagkaroon ng mga damit at laruang hango sa mga karakter dito. Sa dalawang dekada ng Pugad Baboy. Sa mahigit dalawampung kumpilasyon ng seryeng Pugad Baboy ay nasaksihan ng  mga mambabasa ang maraming karakter na ginampanan ni Polgas. Naging deep  penetration agent ito.  Ito rin ang sinasabing higit na nagkakarakterisa sa may­akdang si Medina. tungkol sa isang komunidad na  tinitirhan ng mga matatabang tao. patuloy ang pagtawa at pagkilala  ng mga Pinoy sa mga sarili.

Ang Bayanihan Ang ibig sabihin ng Bayanihan ay ang sama­samang pagkakaisa sa ilalim ng isang  layunin." Ang tradisyon na Bayanihan ay sinusundan ng isang maliit na pyesta na  pinamumunuan ng pamilyang tinulungan ng mga tao. Barcelona ng larawan na pinapakita ang Bayanihan na  nakagawian na ng mga Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com .  Compiled by: April M. Ito ay nagagawa sa pamamagitan ng paglagay ng mga "bamboo poles" sa ilalim ng  bahay kubo upang makagawa ng matatag na balangkas upang madaling mabuhat  ang buong bahay.  Nilarawan ng National Artist na si Carlos "Botong" Francisco ang tradisyong ito.  Lumikha rin si Joselito E. Ang mga kalalakihan naman ay naka­pwesto sa magkabilang  dulo ng mga "bamboo poles. Ito ay ginagawa ng pamilya  bilang pasasalamat. Galing ang salitang ito sa isang tradisyon ng mga Pilipino na kung saan  sama­samang tutulong ang mga tao upang buhatin ang buong bahay ng isang  pamilya at tulungan ito lumipat papunta sa isang lugar.

 at ang Special Prize for Artistry by the House of Diaghilev (1992). Mahusay na Artist Napakalaki na ng naging kontribusyon ni Lisa Macuja­Elizalde sa mundo ng arte  at kultura dito sa Pilipinas. Dating nabansagang "Ballerina of the People". Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Kasama  sa mga patimpalak na ginawad sa kanya sa kanyang mahabang karera bilang  ballerina at artist ang Order of International Friendship (na ginawad ni Russian  President Vladimir Putin noong 2001). Siya rin ang kauna­unahang Pilipina na ballerina na nag­uwi ng laureate prize at  Compiled by: April M.Lisa Macuja: Pinay na Ballerina. kilala si Lisa Macuja­Elizalde  bilang isang tanyag na Prima Ballerina dito sa Pilipinas at sa ibang bansa.com . Ten Outstanding Young Persons of the  World (1997).

 Mula dito'y  sunod­sunod na ang mga naging tagumpay niya.  Father Suarez Magpapatayo ng Mega-Shrine Compiled by: April M. naging aktibo  si Lisa Macuja­Elizalde sa mga lokal na pang­kulturang mga proyeko. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa  kasalukuyan. at  doon ay nahasa siya sa pagsayaw at natuto mula sa dating former Kirov ballerina  na si Tatiana A. Siya rin ang  kasalukuyang Vice Chairperson ng Philippine UNESCO National Commission. Udalenkova.com . Dahil na rin sa pagmamahal niya sa pagsayaw at sa kanyang bansa. Kahanga­hanga ang naging karera ni Lisa dahil na din sa mga tanyag na guro at  paaralan ng sayaw kung saan siya ay nag­aral. siya ang tumatayong Artistic Director ng Ballet Manila. Matapos niyang magtapos bilang pinakamagaling sa kanyang klase ay naging  kauna­unahan siyang foreigner na naimbitahan upang sumali sa Kirov Ballet ­  isang kilala at batikan na 260­taong gulang na institusyon ng sayaw. Naging scholar siya ng USSR  Ministry of Culture at nakapasok ng Vaganova Choreographic Institute (na ngayon  ay tinatawag nang Academy of Russian Ballet) sa Saint Petersburg noong 1982. Noong 1992 ay nakilahok siya sa 1992 International Diaghilev  Ballet Competition na ginanap sa Moscow. Russia ­ kung saan siya ay nanalo ng  fifth place.nakakuha ng silver medal mula sa 1987 Asia­Pacific Ballet Competition na  ginanap sa Tokyo.

  Ang multi­milyong shrine na ito ay pinuntahan na ng daan­daang mga deboto lalo  pa at aprubado ng Simbahang Katoliko ang panggagamot ni Father Suarez. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.com . At kahit na nakabase siya sa Canada ay hindi ito naging hadlang  upang maalala ni Father Suarez ang mga kababayan.  Tinatayang matatapos ang proyekto sa limang hektaryang lupain na ito sa loob ng  limang taon. kolumbaryo.  Compiled by: April M. Noong Enero 2007 naman isang mataas na estatwa ng Birheng Maria ang  inilagak .  Una ng naitatag dito ang puting stage kung saan nagmisa si Father Suarez noong  2006.  Plano ng popular na pari na magpatayo ng isang marangyang shrine alay sa  Birheng Maria sa Montemaria sa Batangas. retreat at lodging houses at ang kawangis ng Tahanan  ng Birheng Maria. Bukod sa estatwa ay nasa plano rin ang pagkakaroon ng mga kapilya.  rosary garden. ang probinsyang kinalakhan niya.Marami ang namamangha sa biyayang makapagpagaling ng Pilipinong pari na si  Fernando Suarez.

  Kapag nabiktima ng mangkukulam ang isang tao sa pamamagitan ng manika. samantalang ang “mangkukulam”  naman ay ang katumbas ng mga witch sa ibang bansa at ang “mambabarang” ay  warlocks. Ang pagiging mangkukulam daw ay  pinapasa ng mga magulang at mga naunang henerasyon. nagbibigkas  ng mga sumpa at gumagamit ng manika para gantihan o bigyan ng masamang  tadhana o sakit ang isang tao. lalo na sa mga probinsya. Sa panahon ngayon.  maraming tao. maraming nababalitang mga  mangkukulam ang nagpapabayad para gumawa ng sumpa.Tunay nga ba ang Kulam at Mangkukulam? Ang “Kulam” ay ang Pinoy Black magic.  lahat ng gawin ng mangkukulam sa manikang ito ay mangyayari rin sa taong iyon.com . Kapag malapit na daw  Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. kadalasan  daw ay nabibilang sila sa isang kulto.  Minsan nga’y ito pa ang nagiging dahilan ng kanilang pagkamatay. Gumagana nga ba ang mga sumpa ng mangkukulam? Gaya ng mga witch. ang humihingi ng tulong sa mga  mangkukulam para makaganti sa isang tao. ang mangkukulam ay gumagawa ng mga potion. Dahil dito.  Magisa man gumawa ang mga mangkukulam ng kanilang “voodoo”.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Dahil dito.com .  Sa panahon ng mental o pisikal na istres.mamatay ang isang mangkukulam ay pinapasa nito ang kanyang kapangyarihan sa  anak o kamag­anak. mabuti nang maging mabait ka sa kapwa para walang magtangkang  magpakulam sa ‘yo. Ito ay pinaniniwalaan ng  marami na nakakabuti sa ating pangkalahatang kalusugan. napakadaming pangyayari at  kuwentong nagkalat tungkol sa mga hindi maipaliwanag na nangyayari sa isang  taong pinagdududahang kinukulam. Madami man nagsasabing hindi totoo ang kulam.  Meditasyon: Kapangyarihan ng Katawan at Pag-iisip Ang meditasyon ay kakaibang antas ng pag­iisip kung saan ang isang tao ay  matindi ang konsentrasyon sa isang bagay o layunin. maraming mga tao ang umaasa sa  Compiled by: April M. naniniwala ka man sa kulam o  hindi.

 Pinaniniwalaan na  mayroong matinding koneksyon ang kaisipan ng tao sa kanyang katawan. Naghahatid din ito ng mabuting pakiramdam. Sa patuloy na praktis sa meditasyon. ginagamit din ang meditasyon para makarekober sa  depresyon at lungkot. at hindi lamang ito sa pisikal na aspeto. maaring maabot ang “state of balance” ng isip at  katawan.  Maraming pag­aaral ang nagpapakita ng mabuting epekto ng meditasyon sa  kalusugan ng isang indibidwal. Sa  pamamagitan ng meditasyon. Bukod sa  pagtanggal ng istres. Ang Animismo Compiled by: April M. Kasama  dito ang positibong tingin sa lahat ng aspeto ng buhay at ang pagiging handa at  matibay sa mga pagsubok na haharapin.com . mga ideya sa  paglikha at masayang disposisyon. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.meditasyon para maibalik sa mabuti ang kanilang kondisyon. maramng  nagsasabing pati ang ispiritwal na aspeto ng kanilang buhay ay gumanda.

 ang tao ay bahagi ng kalikasan at hindi mas mataas. Madalas na makikita ang paniniwala sa animismo sa mga  kulturang "hunter­gatherer. gulay at tao  ay may kaluluwa. superyor o  hiwalay dito. Bangladesh.com . Indonesia.  Ngayon.  Sa animismo. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Laos.  Compiled by: April M. bagay.Ang animismo ay ang paniniwala sa pagkakaroon ng lahat ng bagay ng kaluluwa. Canada at Pilipinas. Zambia. halaman at iba pang puwersa ng kalikasan kaya't mahalaga na ang  lahat ng ito ay ituring ng may respeto at pag­galang." Karaniwan ay itinuturing ang tao bilang kapantay ng  mga hayop. ang ilan sa mga naniniwala sa animismo ay matatagpuan sa mga bansang  Congo. masasabing ang animismo ay matatagpuan sa karamihan sa relihiyon sa  buong mundo.  Ang paniniwala sa animismo ay paniniwala na ang mga hayop. Hapon.  Dahil dito.

Ang Kultura ng Pilipino ay Makikita sa Suot Nito Ang konseptong ito ay makikita at masusing ipinaliwanag ni Barge Ramos ­ isang  fashion designer na kilala sa kanyang gawang mga Barong Tagalog ­ sa kanyang  libro. Ang ilan sa mga sinulat nya sa kolum na iyon ay siyang pinagsama­sama sa "coffee  table book" na eto na siyang dumedetalye kung paano nahugis ng kasaysayan ang  paraan ng pananamit. paniniwala at tradisyon ng mga Pilipino. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Ayon kay Ramos. posibleng sumunod sa makabago at pinaka­uso na kasuotan  ngunit maging Pinoy na Pinoy pa rin ang dating nito.  Sinulat niya ang paniniwala niyang ito sa isang kolum sa pahayagang Malaya mula  1990­1995. Pinoy Dressing: Weaving Culture into Fashion. Naniniwala si Ramos na ang  mga damit ng Pilipino ay kailangang ipinagmamalaki ang kasaysayan at kultura.  Compiled by: April M.com . Ang halimbawa ni Ramos ay ang Barong Tagalog na siyang pinilit na pinapasuot  sa mga Pilipinong ilustrado noong panahon ng mga Kastila. Ang dahilan nito ay  upang malaman ng mga Kastila kung may tinatagong armas o sandata ang mga  Pilipino noon na siyang madaling makita dahil sa nipis ng tela ng Barong Tagalog.

kundi lakas. Ang ikalawang dahilan ay maaaring ma-misinterpret ng iba nating kababayan. Tomas "ay may 2. sa aking palagay. na tulad ni Gibbs ay tubong-Sorsogon.com . chairman ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) sa 2007 Nakem conference na isinagawa sa Mariano Marcos State University noong Mayo 23. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo..binigyang diin na hindi kahinaan. aniya. isang Amerikanong intelektwal.. dahil kinilala rin sa wakas ng pamahalaang nasyunal ang pagiging multilinggwal at multikultural ng mga Pilipino. Pero natutuwa akong nangyayari ang pagbabagong ito sa pananaw ng Komisyon sa pangunguna ng isang Bikolano. At pangatlo.ang Bikol na ayon kay Irvin Sto. na umani ng maanghang na reaksyon ni Gibbs Cadiz. ika nga. ng bansa ang mahigit nitong 170ng wika. Nolasco -. ang ideyang ito upang ipaliwanag ang mga mga pagbabagong nagaganap ("scientific revolutions") sa larangan ng siyensya. 2007. Catanduanes at Sorsogon at Burias Island ng Masbate. bahagi ng Camarines Norte." Inimbento ni Thomas Kuhn. at sinasalita sa malaking bahagi ng Camarines Sur at Albay. sana naman ay hindi.LABIS ang kasiyahan ko matapos basahin ang keynote address ni Ricardo Ma." Isa sa mga natutunan ko nang bumalik ako sa paaralan noong 2004 ay ang konsepto ng "paradigm shift. Una. ukol sa paglinang ng ating mga wika -.5 milyong neytiv ispiker (1990 sensus) . Nolasco. Compiled by: April M. salig sa pagkilala ng ating pagka multilinggwal at multikultural. Sa talumpati ni Dr. gaya ng walang kwentang away sa pagitan ng ilang tinatawag na A-list Pinoy bloggers. It made my day. ang bagong bisyon at misyon ng KWF ay nagbibigaysigla sa mga kagaya ko na nais ding payabungin at pagyamanin ang sarili naming wika -. Pangsampu tayo sa buong daigdig na may pinakamaraming wika.ang pinakamalinaw na policy statement ng gobyerno.

"There is nothing more powerful than an idea whose time has come. nagkukwento. "Gusto naming isipin na lipas na ang panahon na ang mga gawain ng komisyon -. pinagtibay kahapon sa planning workshop ng pamahalaang panlungsod ng Naga ang pagbuo ng isang Compiled by: April M. kilala ito bilang ang geocentric model ni Ptolemy. kabilang na ang tumutula. o sa mas eksaktong pormulasyon. si Kristian Cordero nagsumpay: "An koleksyon na ini sarong dakulang dugang sa nagtatambo tang literatura na haloy bago nakabutas sa imahe kan mga tawong lipod na ngonyan luhayluhay nang namamansayan. Ito rin ang landas na tinatahak ng mga Bikolanong manunulat. An sabi ngani kaiyan ni Frank Peñones: "Sa panahon na ini 'dai na maninigo an metapora kan mga taong lipod sa mga parasurat na Bikolano huli ta igwa nang pag-uswag. although in good faith.sa katotohanan o sa karaniwang pagkakaalam -. nagsasadula at nakikipagtalakayan sa wikang Bikol. ang Ingles. pagdakol kan mga parasurat asin pagdugang man kan saindang produksyon. Isang paradigm shift ang binuong modelo ni Copernicus. Subalit naglaon. namamatian kadungan kan naglalawig na terasa kan literaturang Bikol. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Sa mga puristang makikitid ang utak. kasuwato ng heliocentric model ni Copernicus. naniniwala ang mga tao na ang daigdig ang sentro ng uniberso. ang Philippine English. Maituturing din na isang paradigm shift ang bagong bisyon at misyon ng KWF sa pangunguna ni Nolasco. anupat si Pope John Paul II mismo ay nagsabi noong 1992 na tama pala si Galileo at nagkamali ang simbahan. anupat napilitan ang sikat na astronomong si Galileo na talikuran ang kanyang unang paninindigan na umiikot ang daigdig sa araw. Kahit ang Simbahang Katoliko ay nanghawakan dito hanggang sa Middle Ages. isang erehe lang ang makapagsasabing." Naniniwala akong tama at napapanahon ang landas na tinatahak ng mga erehe sa KWF." Pero ayon sa Pranses na si Victor Hugo. na naniniwalang tapos na ang panahon ng mga tawong lipod sa literaturang Bikolnon.com . at malawakang binago nito ang pananaw ng tao ukol sa uniberso. nuong unang panahon." Bilang tugon sa layunin ng Komisyon. napatunayang mali si Ptolemy at tama si Copernicus.'" Sa saiyang rebyu kan libro ni Peñones.Halimbawa. umaawit. sa kapabayaan ng mahigit na 170ng wika ng ating bansa at nang walang makatotohanang pagsasaalangalang sa isa pang opisyal na wika ng bansa.ay eksklusibong nakatuon sa wikang pambansa.

Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.lokal na institute bago matapos ang taon. Natutukoy ang mga kaugaliang Pilipino 2. Hindi ba mas mainam na makita ang bawat Pilipino na mahusay sa tatlong wikang kailangan para sa matatag na kinabukasan ng bansa -ang wikang kinamulatan. 1 I.com . MGA LAYUNIN 1. ang wikang Filipino at ang Ingles -. sa tulong ng isang modernong BicolEnglish dictionary.upang ang Buwan ng Wika bawat Agosto ay maging pagdiriwang ng kanyang kakayahang harapin ang matinding hamon ng bukas? TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. Naipaliliwanag kung bakit ang mga nabanggit na katangian at kaugalian ng Pilipino ay nakatutulong sa ating pag-unlad Compiled by: April M. ito ang mangunguna sa pag-stardardize ng Bicol-Naga.

Kagamitan : Radio casette at tape III.lakas ng loob o katapangan . Pagganyak • • • • • Iparinig ang isang awitin Talakayin ang tungkol sa mensahe ng awit Ipatukoy ang mga katangian at ugali na nabanggit sa awit Ipahambing sa talaan na ginagawa bilang karagdagang gawain noong huling sesyon Ipapili sa talaan ang kanais-nais at hindi kanais-nais B. Nasusunod ang mga paraan sa paggawa ng isang mabuting desisyon 4. PAMAMARAAN A.com .pagbibigay ng pabor o espesyal na pagtatrato . Panimulang Gawain 1. Balik-Aral • Ipaalaala sa mag-aaral ang ilang kaugaliang Pilipino na napagaralan tulad ng: .hiya . Nakapagmamalaki sa iba bilang isang Pilipino 5.3.pagtanggap ng lagay Kunin ang kanilang reaksiyon tungkol sa mga kaugaliang ito • 2. Aralin 1 : Ang Katangian at Kaugaliang Pilipino na Nakatutulong sa Pag-unlad Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay B. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Paglalahad • Buksan ang Basahin Natin Ito sa pahina 2-6.pagtanaw ng utang na loob . Compiled by: April M. Naipakikita ang sariling pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II.pakikisama . PAKSA A. Panlinang na Gawain 1.

Bigyang panahon na bigyan ng pagpapatunay ang kanilang sagot. Pumili pa ng isa na makakasama upang gumanap na announcer sa radio. Pagpapahalaga • Buksan ang pahina 12 ng Modyul aprilbfaeldan@yahoo. Matapos ang talakayan bigyan ng panahon na magbigay ng ulat ang bawat grupo. pahina 13. Pasagutan ang mga tanong sa Subukan Natin Ito. Bagon-Fealdan 2009 . Ipaalaala ang mga panuntunan sa pakikinig at panonood. Pumili ng magkapareha o partner 2. Ipasagot sa mag-aaral ang mga tanong na nakasulat sa papel sa pitong grupo na may kanya-kanyang lider. Hayaang magkaroon ng talakayan ang bawat grupo. Ihambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 30. 4. kaugalian ng Pilipino. Ipahambing ang mga sagot sa Batayan ng Pagwawasto sa pahina 28.com Compiled by: April M. (Tingnan ang tanong sa pahina 6 at 7). Bilang isang Pilipino pagsalaysayin sila ng reaksiyon nila tungkol sa katangian at kaugaliang ito. Pagtatalakayan • • • • • Pabuksan ang Modyul sa pahina 4 at 5 at ipabasa ng may damdamin ng magkapareha ang dayalogo. Paglalahat • • • Ipakita at talakayin ang mga larawan sa Subukan Natin Ito. Buksan ang pahina 13 ng Modyul. pahina 9 upang maunawaan ang mga katangian. 5. Ipasagot din ang Subukan natin Ito na nasa pahina 13. Paglalapat • • • • Upang matukoy ang katangian o kaugaliang ipinakikita sa bawat bilang. 3. Pasagutan ang Magbalik-Aral Tayo sa pahina 6. kalihim at tagaulat.• • • • Ipabasa ang diyalogo at talakayin ang pinag-usapan ng Nanay at si Dane.

Kailangang gumastos ng malaki at magkaroon ng marangyang handaan tuwing pista. _______ 5. TATAK NG ATING PAGKA-PILIPINO Session Guide Blg. _______10.com Compiled by: April M. Mangutang ka upang makapaghanda tuwing pista. _______ 3. Ipaawit ang “Ako Ay Pilipino” ng may damdamin. MGA LAYUNIN aprilbfaeldan@yahoo. _______ 6.• • • IV. _______ 2. Ang pagtulong sa mahihirap at sa mga katutubo ay nararapat lamang. Ipasuri sa kanila ang kahulugan ng awiting ito sa mga Pilipino. Masayahin tayong mga Pilipino sa kabila ng kahirapan. _______ 9. Ang pananampalataya sa Diyos ay mahalaga. Maaaring maging masaya kahit kakaunti lamang ang handaan sa pista. PAGTATAYA Ipasubok ang Moral Grid at ipasagot ang mga tanong dito. Ipinagmamalaki ko na ako ay Pilipino noong manalo si Pacquiao. Talakayin ito sa susunod na sesyon. _______ 4. V. 2 I. _______ 7. Ang pagmamano ay isang magandang kaugaliang Pilipino. Lagyan ng tama o mali ang patlang. Nagiging malapit ang pagtuturingan ng mag-aaral kung palaging nagtitipun-tipon. KARAGDAGANG GAWAIN • • Gumawa ng talaan ng mga Katangiang Pilipino na nagiging sagabal sa ating pag-unlad. _______ 1. Bagon-Fealdan 2009 . Sabihin kung bakit ito ay sagabal. _______ 8. Basahin ang sumusunod na pahayag. Ang pag-aabuloy ay isang kaugaliang dapat ipagpatuloy.

1. Natutukoy ang mga katangian at kaugaliang nakasasagabal sa ating pag-unlad kaya nararapat na baguhin 2. Nasasabi ang dahilan at katwiran kung bakit kailangang baguhin ang mga ito 3. Naisasagawa ang pangunguna sa pagtulong at pagpapalaganap ng pagbabagong kinakailangan upang umunlad 4. Naipapamalas ang pangunahing kasanayan sa pakikipamuhay II. PAKSA A. Aralin 2 : Mga Kaugalian at Katangiang Pilipino na Mabubuting Baguhin Pangunahing Kasanayan sa Pakikipamuhay : Pansariling kamalayan, kasanayang magdesisyon B. III. Kagamitan : Comic Strip, Tula : Bahala Na Radio Cassette : Tape-Instrumental Praise Music

PAMAMARAAN A. Panimulang Gawain 1. Balik-Aral • Ipasagot ang sumusunod na mga tanong: 1. Anu-ano ang mga katangian o kaugaliang ipinakikita ng mga Pilipino. 2. Ano ang mga kaugaliang maganda subalit kailangan nang baguhin? 2. Pagganyak Tula : Bahala Na! Bahala na, ang sabi ng karamihan Bahala na, ngayon at kailanman Bahala na palaging kawikaan Ano man ang mangyari, Bahala na • Talakayin ang Tula Anong kaugalian ng Pilipino ang nabanggit sa tula?
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

B.

Ano ang mensahe ng tulang “Bahala Na”? Papaano ito magagawang positibo sa ating buhay?

Panlinang na Gawain 1. Paglalahad • • • • • • 2. Ipabasa ang Kuwento sa pahina 16. Ipaalaala ang panuntunan sa wastong pakikinig. Paharapin sa katabing mag-aaral sa gawing kanan. Talakayin ang tungkol sa kuwento. Pasagutan ang mga tanong na nasa Magbalik-Aral Tayo sa pahina 17. Itanong: Kung kayo si Mang Bert, ano ang dapat na ginawa mo? Pagtibayin ang desisyong ito.

Pagtatalakayan a. Ibigay ang sumusunod na mga kasabihan na nakasulat sa kartolina sa dalawang pangkat. “ Huwag mo nang ipagpabukas ang magagawa mo ngayon. Baka ang bukas ay hindi na dumating at maging huli na ang lahat”.

Pangkat I

Pangkat II

“ Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa”

Itanong: • Anong kaugaliang Pilipino ang nakikita dito. Kailangan bang baguhin ito? Ipaliwanag. • Ipaliwanag ang ibig sabihin ng: b. “Mañana habit” Bahala na ang Diyos

Ipasuri ang mga larawan sa pahina 18 ng Modyul – sa dalawang pangkat

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

aprilbfaeldan@yahoo.com

Ipasagot ang mga sumusunod na tanong: Ano ang nakikita mo sa larawan? Anong kaugalian ang ipinakikita nito? Saan inihahalintulad ang damo sa larawan? Ano ang mga makikita sa ugaling “Ningas Kugon” Ipaulat ang mga sagot

c.

Ipabasa ang komik strip sa pahina 19. • • • Ipasagot ang mga tanong sa pahina 20. Kunin ang mga kuro-kuro ng mag-aaral. Ipasabi kung ito ay mabuting kaugalian. Bigyan ng paliwanang kung bakit?

3.

Paglalahat • • • Ipabasa ang Aralin Natin sa pahina 22 at Basahin Natin pahina 23. Pabayaang ang mag-aaral ang sumulat ng napagaralan nilang katangiang Pilipino na maipagmamalaki. Pagbigayin din ng mga kaugaliang dapat na baguhin upang makatulong sa pag-unlad.

Gamitin ang Tsart sa pagsagot dito: Mga Katangiang Dapat Panatilihin/Palaguin Mga Katangian Dapat Baguhin

4.

Paglalapat
aprilbfaeldan@yahoo.com

Compiled by: April M. Bagon-Fealdan 2009

Masipag lamang ako sa simula _______ 10. Hindi ko na ito ipinagpapabukas pa. Pagpapahalaga Lagyan ng tsek () ang patlang kung ang pahayag ay iniisip at ginagawa mo at ekis (x) naman kung hindi. Hindi ko ito gagawin. pinakikinggan ko ang lahat ng panig. Sinisikap kong unawain ang kahinaan ng iba.com . Pantay-pantay ang pagtingin at pakikitungo ko sa mga kasamahan. Himukin ang mag-aaral na magpahayag ng mg katangian na dapat mabago. _______ 5. _______ 6. _______ 4. _______ 3. Pagiging masayahin Compiled by: April M. _______ 1. Masipag at matiisin _______ 3. Pakiramdam ko mas mabuti akong tao kaysa sa iba. _______ 1. “Amor Propio” _______ 5. Iniisip kong kasalanan ng mahihirap kung manatili silang dukha. IV. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo.• Ipasaloob sa mga mag-aaral ang mga dapat gawin batay sa mga napag-aralang mga kaugaliang nakatutulong at nakasasagabal sa pag-unlad. Kung may di-pagkakaunawaan. Gaya-gaya _______ 6. Nagsisikap ako na tapusin ang gawain. _______ 8. PAGTATAYA Isulat ang P kung ang katangian at kaugalian ay dapat pagyamanin at B kung nararapat baguhin. 5. Ipasulat ang mga natalakay sa kanilang journal. _______ 2. Pagmamahal sa pamilya _______ 2. Tutol ako sa “padrino system”. Kahit hindi bagay sa akin basta susunod ako sa uso. Nahihirapan akong makibagay sa kasamang mahina ang ulo. _______ 9. “Mañana habit” _______ 4. _______ 7.

RAPATAN Tagapangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino 2005-2006._______ 7.rockczar. Si Dr. tinapos niya ang kanyang M. Ningas – Kogon _______ 8. manunulat. Magsaliksik ng mga kaugalian ng ibang lugar na naiiba sa mga napagaralan sa araling ito www. Isagawa ang mga katangian na nais mong pagyamanin/baguhin B.A. Mike ang naging editor. Propesor sa Departamento ng Komunikasyon sa De La Salle University. Tayo-tayo o kanya-kanya _______ 10. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Computing and Technology in Education sa Teacher’s College ng Columbia University (New York). “Padrino system” _______ 9.com MANUNURI NG PELIKULANG PILIPINO MIGUEL Q. Communication (Documentary Film) sa Stanford University at Doctorate sa Communication. Sa pamamagitan ng Fulbright Grants. KARAGDAGANG GAWAIN A. at director ng di iilang mga documentary at pangCompiled by: April M. Filipino time V.com .

1987 at 1989. Korea 2003 at International Film Festival. Hurado sa Gawad Telebisyon ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas ( CCP ). National Commission on Culture and the Arts 1989-91.edukasyon na video at programa. Nagtapos ng Creative Writing (screenwriting) sa Harvard University noong 1998.D. 2002-2003. sa Catholic Mass Media Awards 1990-91. Art History in Humanities. BFA major in Painting. CCP Short Film and Video Compiled by: April M. M. Communication at PostDoctoral courses in Media Studies. Nagsulat ng mga rebyu at panayam sa Philippine Daily Inquirer. tulad ng Sinaunang Habi. Kolumnista sa The Philippine Star. 1988. New School for Social Research. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. New York. Founding President.A. Kasalukuyang Director ng Center for Educational Multimedia (CREM) sa De La Salle University . Kasapi ng Film Committee. UP Open University. Trails to an Answer para sa UNICEF Manila. MPP. Naging media director ng Film Academy of the Philippines. Daily Tribune. Nagtapos ng Journalism sa Unibersidad ng Sto. Kasalukuyang miyembro ng Cinema Evaluation Board at host ng Star Talk ng GMA. 1989-91. College of Mass Communication. Parade Magazine at We Forum at kolumnista at editor sa Malaya. Chancellor. Naging host ng Showbiz Lingo sa ABS-CBN tuwing Linggo. MPP. GRACE JAVIER ALFONSO Tagapangulo. Mannheim. Department of Film and Audio-Visual Communication. isang segment ng Cristy per Minute ng ABS-CBN. sa Metro Manila Film Festival mula 1990 hanggang 1993. Nagrebyu ng mga pelikula tuwing Biyernes sa Butch Review. BUTCH FRANCISCO Tagapangulo. at The Shahani Perspective. Dating managing editor ng TV Times. at konseho. Germany. 1989. UP Film and Video Festival 1998-hanggang ngayon. Nagkolum sa People’s Journal at Times Journal.Manila. University of the Philippines. 1987. Film School Board of the Philippines. Kolumnista. Propesor at Founding Chairperson. Tagapangulo. Ph.com . Tomas. Nakapaglathala ng mga rebyu at artikulo sa Panorama at Sunday Magazine. Kinatawan para sa Women’s International Film Festival in Seoul.

Pamana ni Brocka sa PTV4. at dating editor ng Sagisag at Diliman Review. isang programa sa television na naging Channel S. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. Hollywood Manila sa PTV4. Kinatawan ang Pilipinas sa International Film Festival of Tashkent sa USSR noong 1988. at CCP Centennial Honor for Arts noong 1999. ASEAN Film Week sa Singapore noong 1994.com . HERNANDO Tagapangulo ng MPP noong 2001-2002. MARIO A. May akda ng lathalaing nilimbag sa apat na libro sa pelikula at mass media. Fukuoka International Film Festival. 1990-91. Nagrebyu ng mga pelikula sa Movie Magazine. 1977-78.S.S. isang primetime talk show ng IBC 13. Naging co-host ng Stars and Spies (naging S. Special lecturer sa film sa Faculty of Arts and Letters sa UST. Dating director ng UP Film Center. propesor ng Panitikang Pilipino sa Unibersidad ng Pilipinas. 1985-86 at 199294. Compiled by: April M.). Telluride at New York Film Festival sa Amerika noong 1991. at 1999 Chicago International Festival. Focus on Asia 1996. BIENVENIDOLUMBERA Tagapangulo ng MPP. Tele-Vi sa PTV4. Ginawaran ng Ramon Magsaysay Award noong 1993. Editor ng Weekend Malaya. Kinatawan din ang Pilipinas sa International Visitor Program ng United States Information Service sa pitong lungsod sa Estados Unidos noong 1991. 1993). Kasapi sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) . Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) Award. Short Film Festival ng Experimental Cinema of the Philippines.A. Catholic Mass Media Awards mula 1976-1980. D sa Comparative Literature sa Indiana University. Dating Managing Editor ng pahayagang Malaya at Sunday Magazine ng Malaya. Nagtapos ng M. sa loob ng pitong taon. 1980-81. at Metro Manila Film Festival. Gawad CCP para sa Telebisyon. at Ph. ng Gawad CCP para sa Sining (cultural research) noong 1991. Film and Video Festival ng CCP. Hinirang na hurado ng FAMAS noong 1974. Editor ng isang aklat ang Lino Brocka: The Artist and His Times (nilimbag ng CCP. International Film Festival of India sa Calcutta noong Enero 1990.Festival 1991.

UP.Naging exchange professor sa Osaka University of Foreign Studies noong 1985-1988. Compiled by: April M. komedya at sarsuwela.Inedit din niya ang dalawang antolohiya ng mga sanaysay ng Manunuri. at The Urian Anthology 1980-1989. at pati na rin ng maraming artikulo sa dula. Siya ay kasaping tagapagtatag at dating pangulo ng Manunuri ng Pelikulang Pilipino. Siya ang editor ng 10-bolyum na CCP Encyclopedia of Philippine Art at ng Tuklas Sining ng CCP. panitikan. Film Institute. Unibersidad ng Pilipinas. tulad ng Siete Dolores. Japan (1994-1998). Diliman. Acting Director ng U. Nagsilbi siya bilang artistic director at bise presidente ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas (1986-1994) at visiting professor sa Osaka University of Foreign Studies. pelikula.P. D. kasuotan. Nakapagsulat na rin siya sa ng mga libretto para sa sayaw. Dating dekano ng Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. at National Research Council of the Philippines. Nagkamit ng Ph. NICANOR G. Surian ng Wikang Pambansa. ang The Urian Anthology 19701979. at kulturang Pilipino sa mga dyornal na lokal at internasyonal. Unibersidad ng Pilipinas. Diliman. nakapagpalimbag na siya ng ngayo’y kinikilalang pagaaral sa senakulo. Siya at ang kanyang mga akda ay tumanggap ng mga gawad mula sa Manila Critics Circle. TOLENTINO Associate Professor sa Departamento ng Pelikula at Awdyobiswal na Komunikasyon. Noong 1998. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. TIONGSON Propesor sa UP Film Institute. ROLANDO B. UP Alumni Association. Naging Chairman ng Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB). kasuotan at tradisyong Pilipino. sa Film.com . DR. Adarna at Realizing Rama at ng iskrip para sa mga video documentary tungkol sa mga dula. Professor Emeritus sa College of Arts and Letters. ang 28 video at monograph tungkol sa Sining na Pilipino. Pambansang Alagad ng Sining sa Panitikan 2006. Bilang iskolar. Kolehiyo ng Pangmadlang Komunikasyon. isa siya sa isandaang manggagawang pangkultura na tumanggap ng CCP Parangal sa Sining at Kultura.

Sumulat ng mga artikulo hinggil sa kultura at pelikula sa iba’t ibang babasahin at aklat tulad ng Screen. MPP.com . opisyal na pahayagan ng mga Tomasino at Special Lecturer. University of Southern California sa tulong ng Fulbright Grant. Refiguring Spain. Amerasia Journal.Literature and Culture sa School of Cinema-Television. at ibang pang sanaysay ukol sa bida sa pelikula bilang cultural na teksto (Anvil). Commission on Higher Education. at Geopolitics of the Vissible: Essays on Philippine Film Cultures (Ateneo de Manila University Press). Technical Panel on the Humanities. National Commission for Culture & the Arts. Social Text. Media and Cultural Politics in and on the Philippines (Ateneo de Manila University Press). Literary Arts Committee. Tagapayo ng The Varsitarian. Sa PDI. Tomas. Filipiniana Reader. Bagon-Fealdan 2009 aprilbfaeldan@yahoo. siya’y isang patnugot at editorial writer. Film Appreciation Journal. Peryodista at editor. National/Transnational: Subject-Formation. Asian Cinema. Foreign Relations Journal. Transnational Asia Pacific. Nagtapos ng A. Siya ang katulong ng director ng UST Creative Writing Center.B. Philippines Studies at Philippine Japan Relations Towards the 21st Century. Sumulat ng mga dokumentaryong pangtelebisyon tulad ng Revolucion. 2004-2005. LITO B. Awtor ng Richard Gomez at ang Mito ng Pagkalalaki. Ang kanyang mga review at kritisismo ay regular na lumalabas sa Philippine Daily Inquirer (PDI) at Metro Magazine. Sharon Cuneta at ang Perpetwal na Birhen. Ani. Journalism sa Faculty of Arts and Letters ng Unibersidad ng Sto. Miyembro. Compiled by: April M. ZULUETA Pinuno. ang natatanging dokumentaryo ng ABS-CBN para sa sentenaryo ng kalataan ng Pilipinas noong 1998. Tagapangulo. Diliman Review. Naging Associate Editor ng Manila Chronicle kung saan siya nagwagi ng Best Editorial noong 1993 sa Journalism Awards ng Manila Rotary Club.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful