You are on page 1of 7

Mga teoryang Pampanitikan

Ang teoryang pampanitikan ay ang sistematikong pagaaral ng panitikan at ang


mga paraan sa pagaaral ng panitikanin. Mayroong iba't ibang teorya para sa pag-aaral na
ito.Narito ang mga halimbawa ng teoryag pampanitikan.

Teoryang Klasismo/Klasisismo
v Ang layunin ng panitikan ay maglahad ng mga pangyayaring payak, ukol sa pagkakaiba
ng estado sa buhay ng dalawang nag-iibigan, karaniwan ang daloy ng mga pangyayari,
matipid at piling-pili sa paggamit ng mga salita at laging nagtatapos nang may kaayusan.

Hal.

Teoryang Humanismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na ang tao ang sentro ng mundo; ay binibigyangtuon
ang kalakasan at mabubuting katangian ng tao gaya ng talino, talento atbp.

Hal. "Ako si Magiting" by Consolacion P. Conde, Teoryang Humanismo.

Teoryang Imahismo
v Ang layunin ng panitikan ay gumamit ng mga imahen na higit na maghahayag sa mga
damdamin, kaisipan, ideya, saloobin at iba pang nais na ibahagi ng may-adka na higit
na madaling maunawaan kaysa gumamit lamang ng karaniwang salita. Sa halip na
paglalarawan at tuwirang maglalahad ng mga imahen na layong ilantad ang totoong
kaisipan ng pahayag sa loob ng panitikan.

Hal.

Teoryang Realismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga karanasan at nasaksisan ng may-akda sa
kanyang lipunan. Samakatuwid, ang panitikan ay hango sa totoong buhay ngunit hindi
tuwirang totoo sapagkat isinaalang-alang ng may-akda ang kasiningan at pagkaefektibo
ng kanyang sinulat.

Hal.

Teoryang Feminismo
v Ang layunin ng panitikan ay magpakilala ng mga kalakasan at kakayahang pambabae at
iangat ang pagtingin ng lipunan sa mga kababaihan. Madaling matukoy kung ang isang
panitikan ay feminismo sapagkat babae o sagisag babae ang pangunahing tauhan ay
ipimayagpag ang mabubuti at magagandang katangian ng tauhan.

Hal.

Teoryang Arkitaypal
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga mahahalagang bahagi ng akda sa
pamamagitan ng mga simbolo. Ngunit hindi basta-basta masusuri ang mga simbolismo
sa akda. Pinakamainam na alamin muna ang kabuuang konsepto at tema ng panitikan
sapagkat ang mga simbolismong napapaloob sa akda ay magkaugnay sa isa’t isa. Ang
lahat ng simbolismo ay naaayon sa tema at konseptong ipinapakilala ng may-akda sa
mga mambabasa.

Hal.

Teoryang Formalismo/Formalistiko
v Ang layunin ng panitikan ay iparating sa mambabasa ang nais niyang ipaabot gamit ang
kanyang tuwirang panitikan. Samakatuwid, kung ano ang sinasabi ng may-akda sa
kanyang panitikan ang siyang nais niyang ipaabot sa mambabasa – walang labis at
walang kulang. Walang simbolismo at hindi humihingi ng higit na malalimang pagsusuri’t
pang-unawa.
Hal.

Teoryang Saykolohikal/Sikolohikal
v Ang layunin ng panitikan ay ipaliwanag sa pamamagitan ng pagpapakita ng mga salig
(factor) sa pagbuo ng naturang behavior (pag-uugali, paniniwala, pananaw, pagkatao)
sa isang tauhan sa kanyang akda. Ipinakikita sa akda na ang tao ay nagbabago o
nagkakaroon ng panibagong behavior dahil may nag-udyok na mabago o mabuo ito.
Hal.

Teoryang Eksistensyalismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na may kalayaan ang tao na pumili o magdesisyon
para sa kanyang sarili na siyang pinakasentro ng kanyang pananatili sa mundo (human
existence).
Hal.

Teoryang Romantisismo
v Ang layunin ng teoryang ito ay ipamalas ang iba’t ibang paraan ng tao o sumasagisagsa
tao sa pag-aalay ng kanyang pag-ibig sa kapwa, bansa at mundong kinalakhan.
Ipinakikita rin sa akda na gagawin at gagawin ng isang nilalang ang lahat upang
maipaalam lamang ang kanyang pag-ibig sa tao o bayang napupusuan.
Hal.

Teoryang Markismo/Marxismo
v Ang layunin ng teoryang ito ay ipakita na ang tao o sumasagisag sa tao ay may sariling
kakayahan na umangat buhat sa pagdurusang dulot ng pang-ekononiyang kahirapan at
suliraning panlipunan at pampulitika. Ang mga paraan ng pag-ahon mula sa kalugmukan
sa adka ay nagsisilbing modelo para sa mga mambabasa.
Hal.

Teoryang Sosyolohikal
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang kalagayan at suliraning panlipunan nglipunang
kinabibilangan ng may-akda. Naipakikita rito ang pamaraan ng mga tauhan sa pagsugpo
sa suliranin o kalagayan ng lipunan na nagsisilbing gabay sa mga mambabasa sa
magpuksa sa mga katulad na suliranin.
Hal.
Teoryang Moralistiko
v Ang layunin ng panitikan ay ilahad ang iba’t ibang pamantayang sumusukat sa moralidad
ng isang tao – ang pamantayan ng tama at mali. Inilalahad din nito ang mga pilosopiya o
proposisyong nagsasaad sa pagkatama o kamalian ng isang kilos o ugali ayon sa
pamantayang itinakda ng lipunan. Sa madaling sabi, ang moralidad ay
napagkakasunduan ayon na rin sa kaantasan nito.
Hal.

Teoryang Bayograpikal
v Ang layunin ng panitikan ay ipamalas ang karanasan o kasagsagan sa buhay ng mayakda.
Ipinahihiwatig sa mga akdang bayograpikal ang mga bahagi sa buhay ng mayakda
na siya niyang pinakamasaya, pinakamahirap, pinakamalungkot at lahat ng mga
“pinaka” na inaasahang magsilbing katuwang ng mambabasa sa kanyang karanasan sa
mundo.
Hal.

Teoryang Queer
v Ang layunin ng panitikan ay iangat at pagpantayin sa paningin ng lipunan sa mga
homosexual. Kung ang mga babae ay may feminismo ang mga homosexual naman ay
queer.
Hal.

Teoryang Historikal
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang karanasan ng isang lipi ng tao na siyang
masasalamin sa kasaysayan au bahagi ng kanyang pagkahubog. Nais din nitong ipakita
na ang kasaysayan ay bahagi ng buhay ng tao at ng mundo.
Hal.

Teoryang Kultural
v Ang layunin ng panitikan ay ipakilala ang kultura ng may-akda sa mga hindi
nakakaalam.Ibinabahagi ng may-akda ang mga kaugalian, paniniwala at tradisyon minana at ipasasa
mga sunod na salinlahi. Ipinakikita rin dito na bawat lipi ay natatangi.
Hal.

Teoryang Feminismo-Markismo
v Ang layunin ng panitikan ay ilantad ang iba’t ibang paraan ng kababaihan sa pagtugon
sa suliraning kanyang kinakaharap. Isang halimbawa nito ay ang pagkilala sa
prostitusyon bilang tuwirang tugon sa suliraning dinaranas sa halip na ito’y kasamaan at
suliranin ng lipunan.
Hal.

Teoryang Dekonstraksyon
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang iba’t ibang aspekto na bumubuo sa tao at
mundo. Pinaniniwalaan kasi ng ilang mga pilosopo at manunulat na walang iisang
pananaw ang nag-udyok sa may-akda na sumulat kundi ang pinaghalu-halong pananaw
na ang nais iparating ay ang kabuuan ng pagtao at mundo.

Hal.
Mga

Teoryang

Pampanitikan

Gubat National High School


Gubat,Sorsogon

Proyekto

Sa

Filipino

Ipinasa ni:
Anthony Bryan Escurel
Ipinasa kay:
Mr.Gil Eresmas

sampip Some people love shoes of certain kinds moon shines


Some people love afternoons or the way the And they have their own reasons
To feel the way they do Basta biglang nagsama tayo
That's why I ask myself, what is it with you? Di nagtagal ay napaibig mo ako! Sorry na
Mula umaga hanggang uwian natin lagging Sorry na kung nagalit ka di naman sinasadya
Is there something wrong Magkasama tayong dalawa. Kung may nasabi man ako init lang ng ulo
With the way I speak? Pipilitin kong magbago pangako sa iyo
You don't even see me Parang kahapon lang nangyari
When I pass you on the street Sa kin ang lahat Sorry na nakikinig ka ba? Malamang sawa ka
I'll close my eyes and let it be Parang isang dulang medyo romantiko na
Because I just can't see Ang banat Sa ugali kong ito na ayaw magpatalo
Why you love to hate me Ngunit nung napag-usapan, At parang sirang tambutso na hindi humihinto
Bigla nalang nagkahiyaan
Some people love weekends Mula noon hindi na tayo nagpansinan! Sorry na talaga kung ako'y medyo tanga
Beacause they can fool around Hindi ako nag-iisip na-uuna ang galit
Some people love thunderstorms Chorus: Sorry na talaga sa aking nagawa
Because of how the drops of rain fall down Bakit ko ba pinabayaan Tanggap ko na mali ako wag sanang
And they have their own reasons Mawala ng hindi inaasahan magtampo
Whatever they may be Parang nasayang lang. Sorry na
That's why I think it's kind of funny Nawala na at wala nang nagawa!!!
That you don't have one for me Sorry na wag kang madadala
Panay ang plano, Alam kong medyo nahihirapan ka
And it sucks to face the truth Ngunit panay ang urong at Na ibigin ang isang katulad kong parang
That I ain't got no reasons too Inabot na ng dulo ng taon! timang
Whenever asked the simple question Graduation natin nung biglang Na paulit-ulit kang hindi sadyang nasasaktan
Why I feel the way I do Nag-absent partner ko.
And I know it's stupid on my part TADHANA NGA NAMAN! Sorry na saan ka pupunta?
to say that I love you Naging mag-partner tayo! Please naman wag kang mawawala
Even though I know you hate me Eksakto na ang timing! Kapag ako ay iwan mo mamamatay ako
And you don't know why you do. Planado na ang sasabihin! Pagkat hawak mo sa iyong kamay ang puso
Ngunit hanggang huli, wala akong ko
Nasabi!
Mahal kita sobrang mahal kita
alumnihomecoming Napatunganga nung bigla kitang nakita Wala na akong pwedeng sabihin pang iba
Napatunganga nung bigla kitang nakita Pagkalipas ng mahabang panahon. Kundi sorry talaga di ko sinasadya
Pagkalipas ng mahabang panahon. Sobrang alam ko na an aking sasabihin Talagang sobrang mahal kita
Highschool pa tayo nung una kang nakilala At ako'y napailing sa ganda ng ngiti mo sa'kin Wag kang mawawala
At tandang tanda ko pa At nung ikaw ay nilapitan Sorry na
Noon pa ay sobrang lupit mo na! Bigla na lang napaligiran ng iyong mga anak
Hindi ko lang alam kung pano, Sa pangit mong asawa

You might also like