P. 1
filipino

filipino

|Views: 3,432|Likes:
Published by lindre002

More info:

Published by: lindre002 on Apr 26, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/03/2012

pdf

text

original

Patnubay

Aralin 4

Ang Narativ at ang Pangugnay na Ekspresyon
Ang Taong Mahusay sa Pagsasalaysay, Tunay na Iyong Hahangaan. Lahat tayo ay nakaranas nang magkwento o magsalaysay. Iyon nga lang ay nagkakaiba sa paraan. Mayroong nagsasalaysay na parang di kapani-paniwala kaya’t di pinapakinggan o kaya nama’y pakikinggan subalit may alinlangan. Mayroon din namang nagsasalaysay na “wow!” Talagang hahanga ka. Ikaw, bilang isang mag-aaral, ay kinakailangang maging mahusay sa pagsasalaysay. Magagamit mo iyan sa paguulat sa klase. Upang mapalawak mo pa ang iyong kasanayan sa pagsasalaysay, makabubuting basahin at pag-aralan ang

B. Sagutin ng maikli ngunit malinaw.

1. Kanino nakadama ng marubdob na pag-ibig ang Hari ng Muslim?
________________________________________________________________________ 2. Ano ang nangyari sa babae sa araw ng kasal nila ng hari? ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ 3. Ano ang alok ng hari sa sino mang makapagpapagaling sa dalaga? ________________________________________________________________________ 4. Sino ang kahuli-hulihang dumating at nakiusap sa hari na matingnan ang dalaga? ________________________________________________________________________ 5. Ano ang makapagpapagaling sa dalaga? ________________________________________________________________________ 6. Sang-ayon ka ba sa naging pasya ng hari? Bakit? ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ 7. (a) Makatotohanan ba ang kwento? Patunayan. ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ 8. (b) O isang opinion lamang? Patunayan. ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ C. Salungguhitan ang mga pang-ugnay na ekspresyong ginamit sa salaysay. D. Batay sa iyong sagot sa C, pumili ng tatlong pang-ugnay na ekspresyon at gamitin ang mga ito sa sariling pangungusap. 1. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ 2. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ 3. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________

A. Words Search. Hanapin sa ibaba ang mga Sige Gusto Maynila: Pangunahing Lungsod ng Bansa bagay, tao o lugar na makikita sa Maynila. Ko Pa! Ang Maynila ay itinuturing na pangunahing Narito ang mga salitang hahanapin. Gawain 1 lungsod ng Republika ng Pilipinas. Dahil sa kaunlaran
Gusali overpass Tala ng Istudyante ZOO Malacañang Rizal Park Lagyan ng tsek ang M A L A C A Ñ kahon MRT underpass mall usok

H

A

J

R

S

L

Ang masasabiM sa mga ko O O A R O gawain ay….

N T E O A O S S □ madali E L M I □ mahirap L R A A L L O L R A Y V Gusto kong gawin ang E U Z S araling ito ng…. N E M I I U V L R M □ nag-iisa S S O G □ may kasamang B. Basahin mo.
isang kaklase □ kasama ng isang grupo

Y V S P L H E R A

A M E A Y L R E A P

N L R J O E L B A R

G K P T L U G A H E

G A A N A A H Z I D

N I S H P A W O Z N

E U S A N Y K O S U

nito, isang marinong Pranses na si La Perouse ang nagsabi noong ika-18 siglo na ang Maynila ang pinakamagandang pook na nararapat pagdausan ng kalakalan. Ito rin ang nakilalang isa sa pinakamakapangyarihan at bantog na lungsod sa buong Timog-Silangang Asya. Bilang pinakamalaking pook-pangkabuhayan ng bansa, ang Maynila ay para na ring isang rehiyon na hiwalay sa Gitnang Kapatagan ng Luzon. Sa ganitong kalagayan laging itinuturing ang Maynila na isang lungsod na may sariling katayuan. Bukod dito, ang Maynila ang Sentro ng kabuhayan, kultura, industriya, edukasyon at pamahalaan ng Pilipinas. Ang mga pasilidad dito ang nagpapalakad sa malaking bahagi ng ating bansa at pandaigdig na kalakalan. Sa Maynila rin matatagpuan ang mga tanggapanat kompanya ng mga taga-ibang bansa. Dito makikita ang maraming bangko at institusyong pinansyal. Kasama na rito ang Manila Stock Exchange, limbagan, himpilan ng radyo, telebisyon, malalaking pamilihan at iba pa. ang kapangyarihan at halaga nito ay higit pa kaysa ibang bansa ng Asya.

C. Sagutin mo ito. a. Tungkol saan ang paksang binasa?

b. Ibigay ang mga impormasyong binanggit sa teksto tungokol sa Maynila. Maaari kang
magdagdag ng importanteng impormasyong wala sa kwento.

Mga Impormasyon

Mga Karagdagang Impormasyon

c. Ang teksto bang binasa ay may tiyak na paksa? May tiyak na larawan o gamit? Nasa
paraang nagsasalaysay ba ang teksto? ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ Kung ang sagot mo sa tanong bilang lima ay oo, isa itong tekstong narativ.

Sige Gusto Ko Pa!
Gawain 1

A.Magtanong ka sa iyong nanay, tatay, o nakatatandang kapatid o kakilala hinggil sa mahahalagang kaganapan o pangyayari noong taong 1986. Isulat ang iyong sagot sa dayagram sa ibaba.

TAONG 1986

Gawain 4.4 B. 1. sa isa niyang alipin 2. nagkasakit ang babae 3. ibigay ang kalahati ng kanyang kaharian sa sinumang makapagpapagaling sa babae. 4. isang hakim 5. ang payagan ang babae na makasal sa kanyang iniibig na alipin. 6. Oo, dahil ito’y makatarungan. 7. Makatotohanan, sapagkat talagang nangyayari na umibig ang hari sa isang alipin. C. Pagdaan ng mga araw, Sa kawalan ng pag-asa, sa kahuli-hulihan D. 1. Sa pagdaan ng araw, lalong sumidhi ang kanyang pagnanasa na makita ang dalaga. 2. Sa kawalan ng pag-asa, pinag-bigyan na lamang ni Tano ang kahilingan ng anak. 3. Sa kahuli-hulihan, si Tina pa rin ang nasunod. Sige, Gusto Ko Pa! Gawain 1 C. 1. Tungkol sa lungsod ng Maynila 2. Mga impormasyon tungkol sa Maynila: • itinuturing na pangunahing lungsod ng Republika ng Pilipinas; • • • • • pinakamagandang pook na nararapat pagdausan ng kalakalan; isa sa pinakamakapangyarihan at bantog na lungsod sa Timog Silangang Asya; isang rehiyon na hiwalay sa Gitnang Kapatagan ng Luzon; isang lungsod na may sariling katayuan; sentro ng kabuhayan, kultura, industriya, edukasyon at pamahalaan ng Pilipinas;

d. Oo. Sige, Gusto Ko Pa! Gawain 2 A. Mahahalagang kaganapan noong 1986 • naging tanyag ang EDSA dahil sa People Power; • • • napatalsik si dating pangulong Marcos biglang naging pangulo si Cory Aquino tumakbo ang pamilya Marcos

C. 1. d 2. b 3. d 4. b 5. a 6. Buod: Rebolusyon ng 1986 Taong 1986 nang magkaisa ang sambayanang Pilipino na mag-alsa laban sa pamahalaan sa pamamagitan ng EDSA Revolution hindi sa dahas kundi sa panalangin 7. Noong mga nagdaang panahon, di naglaon, sa kasalukuyan 8. Noong mga nagdaang panahon nakadama tayo ng kaguluhan, subalit di naglaon natamo natin ang kapayapaan na sa kasalukuyan ay tinatamasa ng nakararami. 9. Ito’y katotohanan, sapagakat hindi lamang sambayanang Pilipino ang nakasaksi ng pangyayaring ito kundi buong daigdig.

Kayang-Kaya Ko Ito
Gawain 4.1

A.Pagmasdang mabuti ang larawan ni Gio at ni Lucky sa ibaba habang sila’y nagkukuwento sa barkada. Sagutin ang mga tanong pagkatapos

Alam n’yo ba kahapon, habang pauwi na kami, isang mamang may edad 35-38 ang pinagtulungan ng mga mamang tila lasing. Napakabilis talaga ng pangyayari. Iniwan nilang nakahandusay sa kalye ang mama. Awang-awa nga ako ng makita kong halos dimakagulapay ang mama.

Talaga? Ows? Baka imbento mo lang’yan

LUCKY

GIO

Kawawa naman… Wala bang tumulong?

B. Sagutin ng maikli ngunit malinaw. 1. Tungkol saan ang isinalaysay nina Gio at Lucky? a. mamang may edad na 35-38 b. mga mamang lasing c. kanilang sarili d. napanood sa telebisyon 2. Ano ang napansin mo sa larawan? Ilarawan ang itsura ni Gio at ni Lucky habang nagsasalaysay. LUCKY GIO 3. Sino ang mas kapani-paniwala sa dalawa? Bakit? Lagyan ng tsek (√) sa kahon ang akma sa iyong sagot. Gio: Bakit? ________________________________________________________ ________________________________________________________ Lucky:Bakit? ________________________________________________________ ________________________________________________________ 4. Kung ikaw ang nakasaksi sa ganoong insidente, ano ang iyong gagawin? _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ____

Kayang-Kaya Ko Ito
Gawain 4.2

A.Suriin ang pamagat ng tekstong babasahin. May ideya ka bang nalalaman o nabasa na may kinalaman sa pamagat? Isulat ang mga ito sa mga kahon.

Pinagmulan ng Manggagawa

ideya

ideya

B. Basahin at unawain.

Pinagmulan ng Manggagawa Noong unang panahon, bago pa man isinilang si Hesus, maaaring laganap na ang pang-aalipin sa iba’t ibang lugar sa Babylonia, Atena, Roma, Italya at Ehipto. Kadalasang ang mga tao mula sa nasasakop na lupain ang maaaring ginagawa nilang alipin. Mula pa noong unang panahon, itinuturing na ang mga alipin bilang mga bagay, kaya maaari silang bilhin o ipagbili, ikalakal o ipamigay bilang regalo at ipambayad utang. Sila ang mga taong ang serbisyo ay kinuha sa pamamagitan ng pwersa, itinuturing na pag-aari ng ibang tao at napaiilalim sa kagustuhan ng taong nagmamayari sa kanila. Nagsimula ang praktis ng pang-aalipin sa mga panahong “prehistoric”. Nakukuha ang mga alipin sa pamamagitan ng mga pananalakay o pananakop ng mga ibang tao o maaaring sa loob ng lipunan mismo. Marahil ibinenta ng mga tao ang kanilang sarili o ang mga kasapi ng kanilang kanilang pamilya upang makapagbayad ng utang o maaaring nakagawa sila ng krimen na ang kaparusahan ay pagkaalipin. Maaaring ang mga alipin nga ang pinagmulan ng manggagawa. Sila ay nagtatayo ng mga palasyo at libingan, naghuhukay ng mga kanal, gumagawa ng kalsada at nagbubungkal ng mga lupain. Marahil, nakasalalay sa pagtatrabaho ng mga alipin ang pagkakaroon ng magandang buhay at estado ng mga naghaharing uri sa Roma, nagpapatayan ang mga gladyetor na alipin bilang pang-aliw sa mga tao.

Kapag ang paglalahad ay tumutukoy sa isang bagay na nangyari o nangyayari sa kasalukuyan, napatunayan nang totoo at tinatanggap ng lahat na totoo at hindi ito nagbabago sa bawat tao o sa bawat lugar ito ay katotohanan (fact). Samamtalang kung ito’y isang paniniwala, kongklusyon o pananaw na hindi batay sa lubos na katiyakan o positibong kaalaman kundi maaaring sa sariling isipan lamang, ito ay isang opinion (opinion). Ang pagiging totoo ng isang opinion ay maaaring pasubalian, kontrahin o hindi paniwalaan ng iba. Maaari din itong magbago sa bawat tao o sa bawat lugar.

C. Bilugan ang titik ng tamang sagot. Ibigay ang paliwanag kung hinihingi. 1.(a) Kung susuriin, ang teksto ay masasabing a. narativ b. deskriptiv c. prosijural d. argumentativ (b) Patunayan ang sagot sa bilang 1(a) ___________________________________________ ___________________________________________ __________________________________________ (c) Nagsimula ang praktis ng pang-aalipin sa panahong a. Barbaric c. Prehistoric b. Stone Age d. Kasalukuyan 2. Itala sa kahon ang mga patunay na ang tao noong panahon na iyon ay maituturing na alipin.

3. Nang mga panahong iyon, ano ang karaniwang ginagawa ng mga alipin? Isulat sa kahon sa ibaba ang iyong sagot. 4. Nagpapatayan ang mga gladyetor na alipin dahil: a. sa pera c. sa kapangyarihan b. sa utos d. pag-aliw sa mga tao 5. Ang mga pahayag sa teksto ay: a. opinion c. katotohanan b. desisyon d. paniniwala

Kayang-Kaya Ko Ito
Gawain 4.3 Ang parabula ay isang uri ng kwento na hango sa bibliya

A.Sino si Job? Magatala ng mga bagay tungkol sa kanya. (Itala ang iyong sagot batay sa Bibliya)

JO B
Ang lahat ng mga pagapapalang ito ay bunga ng kanyang katapatan sa Diyos. Masunurin siya sa lahat ng ipinag-uutos. Lagi siyang nananalangin arawgabi. May nakalaan siyang handog sa Dakilang Dambana tuwing anihan. Pinipili niya ang pinakamatabang guya na inihahandog sa Dambana upang ipakilala ang mataos na pagtanaw ng utang na loob sa Dakilang Lumikha na pinagkakautangan niya ng lahat ng biyayang tinatamasa niya at ng kanyang mga anak at asawa. Bilang Anak ng tao upang ito’y tuksuhin.

B. Basahin Bilang Ama Bilang Asawa Diyos at unawain. dito natitigan siya ni Satanas na lagi nang naghahanap ng mabubuting Dahil

Si Job sa Bayan ng Ur

Isang araw ay hiniyawan ni Satanas ang Diyos, at sinabing “Hayaan mong Kung may kinalulugdan ang Diyos noong unang panahon sa Matandang Tipan subukin ko si Job upang mapatunayan ang kung talagang siya ay Iyo o sa akin!” ay walang iba kundi si Job. Ang lalaking ito ang kinilala ng Diyos na siyang pinakamatwid sa lahat ng kanyang mga lingkod mula sa lipi ni Abraham isang “Satanas, hindi mo makukuha sa akin si Job. Siya ay isang matuwid na alipin salinlahi mula sa nunong Adan at Eba. at siya ay sa akin!” sagot ng Diyos. Kaya, si Job ay pinagpala ng Diyos. Kinilala siyang pinakamayaman sa bayan “Kung gayon, alisin natin ang kanyang kayamanan at ika’y iiwan niya!” ng Ur. Siya ang may pinakamaluwang na lupaing inaanihan ng maraming trigo. hamon ni Satanas. May limandaan siyang asno, limandaang baka, isanlibong tupa na nanginginain sa maluluwang na kapatagan ng Ur. Pinagkalooban siya ng pitong anak na babae at “Gawin mo ang iyong ibig, Satanas, ngunit ingatan mo lamang ang kanyang tatlong anak na lalaki na lubhang magaganda at makikisig, at asawang lubhang buhay,” sabi ng Diyos. Sa oras ding iyon ay pinagalit ni Satanas ang mga tulisang mapagmahal at ubod ng ganda. Sabeo at nilusob ng mga ito ang bakahan, ang kawan ng asno at tupahan, at pinagpapatay na lahat pati ang mga pastol na nangangalaga sa mga ito, maliban sa isa na hindi pinatay upang utusang umuwi at sabihin kay Job ang nangyari. “Umuwi ka ngayon din at sabihin mo sa iyong Amang Job ang nangyari,” anang pinunong Sabeo. Malayo pa’y humihiyaw na ang pastol nang makarating sa bakuran ng malaking bahay ni Job. “Amang Job! Amang Job! Dinggin mo ang tinig ng iyong pastol!” Nagmamadaling lumabas si Job. “Bakit, anong nangyari?, magsalita ka, Pastol!” “Sinalakay kami ng mga Sabeo, Amang Job, at pinatay na lahat ng ating mga hayop sampu ng ating mga pastol. Ako lang po ang natira!” Tumingala sa langit si Job, “Purihin ang Diyos sa kanyang kalooban.”

Muling tumingla sa langit si Satanas, “Diyos, hinahamon Kitang muli. Sa unang pagsubok ay nanatiling matuwid si Job sa Iyo. Ngunit sa susunod ay tiyak na iiwan ka na niya.” Sumagot ang Diyos, “Satanas, gawin mo ang iyong nais…ingatan mo lamang ang kanyang buhay.” Mula sa kapangyarihang pinananahanan ni Satanas ay nagpagulong ito ng mga bolang apoy at tinupok na lahat ang mga tahanan ng mga anak ni Job na sa mga sandaling iyon ay nagpipista. Kasamang natupok ang lahat ng kanyang mga anak,maliban sa isang batang mabilis na nakatakas at humahangos na nagsumbong kay Job. “Amang Job, natupok po ang mga bahay ng iyong mga anak…at pati na sila. Ako lamang po ang nakaligtas upang magbalita ng mga pangyayari.!” Muling tumingala si Job sa langit, “Diyos na dakila,” anito at ginahak ang kasuotang lino, “purihin ang Iyong dakilang kalooban.” Si Job sa kabila ng lahat, ay nanatiling matuwid at mabuting lingkod ng Diyos. Sa ngayon, muling humiyaw sa langit si Satanas, “Diyos, pinahahanga ako ng Iyong anak na si Job. Dakila siya at matuwid. Tapat siyang lingkod Mo…subalit sa huli kong pagsubok ay tiyak na iiwan Ka niya.” Muling sumagot ang Diyos, “Satanas…si Job ay isang subok na anak. Siya ay mananatiling matuwid sa harap ko!” Sumambulat ang halakhak ni Satanas. Halos magiba ang langit sa kanyang halakhak, “Nagkakamali ka! Kung muli mong ipasusubok sa akin si Job…tiyak na iiwan Ka niya.” Sumagot ang Diyos kay Satanas, “gawin mo ang iyong ibig…ingatan mo lamang ag kanyag buhay.” Noon din, si Job ay tinubuan sa buong katawan, maging sa mukha at sa ulo, ng maraming sugat na nagnanaknak. Makirot at mabaho. Nagulat si Job sa nangyari. Hindi niya maubos-maisip kung paano nagkaganoon ang kanyang buong katawan. Tumingala siya sa langit.

“Diyos ko,” may luha ang kanyang tinig, “Anong parusa itong ipinagkaloob Mo sa akin? Ako ba’y nagkulang sa iyo? Ako ba’y may nagawang kasalanan? Diyos, kung ito’y pagsubok, maging buhay ay kaya kong ipagkaloob sa Iyo yamang ito ay sa Iyo nagmula..:Purihin ang Iyong dakilang kapangyarihan!” Nang makita siya ng kanyang asawa ay nanghilakbot ito at sinabunutan ang buhok, nilapak ang baro, tumingala sa langit at malakas na humiyaw, “Diyos, anong katampalasan ang ginawa Mo sa amin? Kinuha Mong lahat ang aming mga pag-aari, pinatay Mo ang aming mga anak…at ngayo’y pinuspos Mo ng sugat ang pinakamatwid Mong lingkod na si Job!” at nagpalahaw ng panangis. At pagkuwa’y hinarap si Job. “Ikaw! Anong kasalanan mo sa Diyos? Hindi ba ikaw ay naghandog ng mga handog na susunugin? Hindi ba ikaw ay dumadalangin at sumasamba sa Kanya araw-gabi? Ikaw na pinakamatwid na anak Niya sa bayan ng Ur ay nakanak na sugat na ngayon…nakapandidiri…nakasusuklam! Lubayan mo na ang kadadalangin sa Diyos mo! Papatayin ka ng Diyos mo!” Mula sa nakagulapay na pagkalupasay ni Job sa sahig ay nagpilit tumayo at ang sabi, “Hoy, hangal na babae na puno ng mga kapusungan ang bibig at puspos ng kasamaan ang budhi…makinig kang mabuti…Ang Diyos ang dakila sa lahat. Siya ang bukal ng lahat ng bagay. Siya ang nagbigay at Siya ang bumabawi… Diyata ba nama’t natuto kang tumanggap ng mabuti ay hindi matutong tumanggap ng masama?” Sa kabila ng lahat, nanatiling matuwid si Job sa paningin ng Diyos at sa lahat ng ito’y hindi siya nagkasala. Napahiya si Satanas. Kasabay ng alimbukay na usok na buhay sa impyerno ay pinahayo siya ng Diyos upang layuan si Job. At bunga ng gayong kabanalan at pagiging matapat sa Diyos, ang lahat ng ari-arian ni Job ay muling nagbalik sa kanya ng higit pa sa nauna. At ang kanyang asawa ay muling nagsilang ng mga anak na higit na magaganda at makikisig kaysa nauna.

C. Batay sa binasang parabula, sagutan ang mga sumusunod. 1. Karapat-dapat ba si Job sa pagmamahal ng Diyos? Pangatwiranan. ___________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ _______ 2. Ibigay ang mga pagsubok na ibinigay ni Satanas kay Job. Isulat ito sa mga “scrolls” sa ibaba.

JOB
3. Ibigay ang paraan ng pakikitungo ni Job at ng kanyang asawa sa Diyos.

ASAWA NI JOB

D I Y O S

JOB

4. Angkop ba ang pamagat sa nilalaman ng kwento? Patunayan.

SI JOB SA BAYAN NG UR
5. Paano mo patutunayan sa Panginoon na ikaw ay karapat-dapat sa kanyang pagmamahal? Gumawa ng panalangin sa kanya na nagsasaad ng mga pangakong gagawin mo upang maging karapat-dapat sa kanya.

Kayang-Kaya Ko Ito
Gawain 4.4

A.Basahing mabuti ang kwento sa ibaba.

Ang Babaing Alipin

Pansinin ang nakasulat ng pahilig sa parabulang binasa. Tinatawag ang mga ito na pang-ugnay na ekspresyon. Kalimitang ginagamit sa pagsasalaysay ang mga ekspresyong tulad ng noon, nang taong ---------, noong unang panahon, isang araw, pagkatapos, habang, samantalang, sa panahong oras na, hindi nagtagal, sa kahulihulihan, sa kawalan ng pag-asa, pagdaan ng mga araw, panahon, atbp.

Isang Haring Muslim ang nagkaroon ng marubdob na pag-ibig sa isa niyang alipin. Pinalipat niya ito sa palasyo, binalak na pakasalan at gawing paboritong asawa. Ngunit nakapagtataka na sa mismong araw ng kanyang paglipat, biglang nagkasakit ng malubha ang dalaga. Pagdaan ng mga araw, lalong lumubha ang kanyang kalagayan. Kahit lahat ng uri ng gamot ay nasubukan na, hindi pa rin siya gumagaling. At dumating ang araw ng kanyang pag-aagaw-buhay. Sa kawalan ng pag-asa, nagpasya ang hari na ibigay ang kalahati ng kanyang kaharian sa sinumang makapagpapagaling sa babae. Ngunit sino ang magtatangkang gumamot ng karamdamang nakalilito maging sa pinakadalubhasang manggagamot? Sa kahuli-hulihan, dumating ang isang hakim at nakiusap na matingnan niyang mag-isa ang babae. Matapos makipag-usap sa babae ng isang oras, dumulog siya sa harapan ng haring sabik na sabik nang malaman ang kanyang natuklasan. “Inyong kamahalan,” wika ng hakim, “alam ko na po kung ano ang makapagpapagaling sa babae. Natitiyak kong mabisa ito at payag akong pugutan ng ulo kung ito’y hindi magtatagumpay. Ngunit ang imumungkahi kong lunas ay napakasakit hindi para sa babae kundi para sa inyo.” “Sabihin mo kung ano iyan,” sigaw ng hari. “At ibigay ito sa kanya anuman ang halaga.” Puno ng habag na tinitigan ng hakim ang hari, at nagsalita, “Ang babae ay umiibig sa isa mo ring alipin. Payagan mo siyang magpakasal at gagaling siya kaagad.” Kawawang hari! Labis ang kanyang pagnanasa sa babae na ayaw niya itong pakawalan; ngunit napakatindi rin ng kanyang pagmamahal na hindi niya ito mapababayaang mamatay.

- Mula sa “Awit ng Ibon,” - Anthony de Mello, SJ Loyola - House of Studies at Claretian Publications, 1986

Meron Pa Ba?
Gawain 3

A. Pansinin ang pamagat: Isulat ang iyong ideya batay sa maaaring nilalaman ng tekstong ating babasahin. Isulat ang iyong sagot sa kahon sa ibaba.

1. Magbigay ng mga patunay na ang tekstong iyong binasa ay narativ.

Patunay/Katangian

Narativ

Patunay/Katangian

Patunay/Katangian

2. Bumuo/Sumulat ng isang tekstong narativ batay sa mga sumusunod na paksa. Pumili lamang ng isa.

A. Ang Pamilya (Isulat ang apelyido ng pamilya. Hal. Samson) B. Ang Paggalang sa Magulang
C. Ang Pilipinas sa Aking Pananaw

3. Ilahad ang mga patunay na ang mga unang tao sa Pilipinas ay namuhay sa may sariling uri ng kultura.

4. Sa iyong palagay, makatotohanan ba ang mga patunay na inilahad nyo sa tanong bilang 3? Patunayan. _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 5. Ano ang paksa ng teksto? _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________

Meron Pa Ba?
Gawain 2

A. Tukuyin ang mga pang-ugnay na ekspresyon na ginamit sa tekstong iyong binasa. B. Pumili ng dalawa (2) at gamitin ang mga ito sa sariling pangungusap.

K ul tu ra

Sa panahong iyon, natutuhan din nilang mag-alaga ng mga hayop at magtanim ng mga halaman. Gayundin ang paghahabi at paggawa ng palayok. Kaalinsabay nito nagkaroon sila ng sari-saring pamilya, bagama’t, hindi sabay-sabay ang kanilang pagunlad. May permanenteng naninirahan sa isang lugar at mayroon namang lagalag. Naisip nilang ipagtanggol ang kanilang mga pinaghirapan. Ang pinakamalakas ay itinuturing nilang lider. Bagama’t hindi nakasulat, may mga batas silang sinusunod nang walang pasubali. Napatunayan na mayroon na silang relihiyon noon. Naniniwala at sumasamba sila sa mga likas na bagay. May maayos silang sistema ng pamahalaan. Mahigpit nilang ipinatutupad ang mga batas at malupit ang kanilang mga parusa, ayon na rin sa bigat ng kasalanan. Noo’y walang usapang pangkapayapaan. Nagpapasya ang Datu ng pangkapayapaan. Nagpapasya ang Datu na makikipagdigmaan kung may nagawang pagkakasala sa kanilang barangay ang taga-ibang barangay. Ang mayaman at mahirap ay may makapangyarihan at pangkaraniwang tao. malaking pagitan. Gayon din ang

Hindi mapasusubaliang sibilisado na ang ating mga ninuno bago pa dumating ang mga kastila sa bansa. Mayroon na tayong sariling pagkakakilanlan bilang lipi. Napakaraming ebidensyang nagpapatunay na may sarili nang kultura bago pa man dumating ang mga dayuhan sa bansa. C. Isagawa ang mga sumusunod. 1. Anu-ano ang paniniwala ng ating mga ninuno tungkol sa pinagmulan ng lahing Pilipino?

Paniniwal

2. Sa mga paniniwalang inilahad, alin dito ang sinasang-ayunan mo at bakit? _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________

3. Bakit ipinadala ni Pangulong Ronald Raegan ng US si Philip Habib sa Pilipinas? a. upang mag-espiya b. upang bumoto c. upang itakas si Marcos d. upang maisaayos ang kaguluhan 4. Ano ang naging aksyon ni Cardinal Sin sa mga pangyayaring iyon? a. nanahimik na lamang b. nagmisa s EDSA Shrine c. kinampihan si Marcos d. nanatili sa Pilipinas 5. Ano ang naging huling pasya ng pamilya Marcos? a. tumakas b. nagmatigas c. manatili sa Pilipinas d. nagmakaawa sa mga mamamayan 6. Isalaysay ng pabuod ang mga kaganapan sa EDSA noong 1986.

7. Bilugan ang mga ginamit na pang-ugnay sa binasang teksto. 8. Pumili ng tatlo (3) sa mga pang-ugnay na ginamit sa teksto at gamitin ito sa isang buong pangungusap. _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 9. Ang binasang teksto ay katotohanan o opinion? Pangatwiranan ang iyong sagot. Lagyan ng tsek (√) ang kahon na akma ang iyong sagot. □ opinion: Katwiran-__________________________________________________ ______________________________________________________________ □ katotohanan: Katwiran-______________________________________________ ______________________________________________________________

B. Basahin at unawain ang teksto.

Rebolusyon ng 1986
Noong mga nagdaang panahon, isang makasaysayang pangyayari ang naganap sa makasaysayang pook ng EDSA Shrine Ortigas nang dumagsa ang napakaraming tao mula sa iba’t ibang dako ng Kamaynilaan. Dahil sa lumalalang kalagayan ng bansa at mga malawakang protesta, si dating Pangulong Marcos ay nagpatawag ng isang snap election na isinagawa noong Pebrero 7, 1986 upang masukat ang katatagan ng gobyerno. Subalit di akalain na ang mga pangyayari ay hahantong sa pagbagsak ng administrasyon ni Marcos. Dahil sa kaguluhang naganap sa bansa, ang Estados Unidos ay nabahala dahil sa may malaking base military sa ating bansa. Ipinadala ni Pangulong Ronald Raegan ng U.S. si Philip Habib sa Pilipinas upang maisaayos ang kaguluhan ngunit hindi sila ngatagumpay. Makaraan ang ilang araw, tumiwalag sa pamahalaang Marcos ang pinuno ng Tanggulang Pambansa noon na si Juan Ponce Enrile at Vice-Chief of Staff ng Sandatahang Lakas na si Fidel V. Ramos. Kapwa sila namuno sa grupo ng repormistang militar. Halos nagimbal ang buong sambayanan nang marinig ang tinig ni Cardinal Sin na makiisa ang sambayanan sa Rebolusyon ng Bayan sa EDSA. Dumagsa ang mga tao sa lugar na ito. Di naglaon, nanumpang mag-isa si Marcos bilang nanalong kandidato noong Pebrero 25. Samantala, sina Corazon Aquino at Salvador Laurel ay nagsagawa ng panunumpa bilang Pangulo at Pangalawang Pangulo sa Club Filipino na sinaksihan ng maraming tao. Noong gabi ng Pebrero 25, nagpasyang umalis ang pamilyang Marcos sa Malacañang, lulan ng isang eroplano ng Hukbong Amerikano. Sila ay dinala sa Guam. Mula roon ay dinala sila sa Hawaii at doon nanirahan ng matagal hanggang sa bawian ng buhay ang dating pangulo. Sa kasalukuyan ay nasa Pilipinas na ang kanyang pamilya. Ang labi ng dating pangulo ay nakalagak sa isang museo sa Batac, Ilocos Norte.

C. Sagutin ng maikli ngunit malinaw. 1. Ano ang kakaibang makasaysayang pangyayari ang naganap sa pook ng EDSA noong 1986? a. nagkaroon ng war b. nagsaya ang buong sambayanan c. di nakialam ang mga mamamayan sa suliraning pulitikal d. dumagsa ang napakaraming tao sa iba’t ibang dako ng Kamaymilaan 2. Dahil sa lumalalang kalagayan ng bansa, ano ang isinagawa ni dating Pangulong Marcos? a. tumakas b. nagpatawag ng snap election c. ibinaba ang Martial Law d. nagpatulong sa bansang Amerika

Korek Ka Diyan!

B. Dapat mong tandaan…

Ang tekstong narativ ay: • naglalahad ng mga impormasyon tungkol sa mga tiyak na pangyayari; • pagsasalaysay ng mga pangyayaring pinag-ugnay ng mga kalagayang tumuturol ng ano, sino, kalian, saan at paano. Ang kawing-kawing na pangyayari sa teksto ay nag iinterak upang mabuo ang kwento o nareysyon;

• naglalayong

magbigay-kabatiran, magturo, manghikayat, magpaganap o magbigaykaaliwan; • nararapat na maging maikli, kawili-wili sa mambabasa at sadyang nakakahikayat kung anuman ang tinutuunang damdamin;

• ang pagsasalaysay na tinatawag rin ngayong narativ ay maaaring pasalita at pasulat. Ito ang
maaaring ibatay sa: a. b. personal na karanasan tuwirang nakita, narinig, nabasa likhang-isip o guniguni

Upang maging mabisa ang iyong nareysyon, sundin ang ilang mahahalagang elementong ito:

1.

Kawiliwiling paksa – ang pinakakaraniwang paksa ay magiging kasiya-siyang marinig kung ito’y maiuugnay sa karanasan ng isang isang nakikinig. Kaya’t mahalagang ikonsider ang antas ng kamalayan at kawilihan ng mga tagapakinig. Huwag magsalaysay ng paksang lubhang palasak o malayoung malayo sa kulturang kinagisnan.

2.

Kaakit-akit na tinig – makatutulong sa pagsasalaysay ang dinamiko at dramatikong tinig. Nakapupukaw at napananatili ang interes ng tagapakinig ang lakas at hina ng tinig, ang kapal at nipis ng timbre nito.

3.

Angkop na ekspresyon ng mukha – bukod sa tinig, nabibigyang buhay rin ang nareysyon sa pamamagitan ng ekspresyon ng mukha. Mas magiging makatotohanan ang kwento kung akma ang ekspresyon ng mukha sa ikinukuwento. Kung taliwas ang ekspresyon ng mukha sa ikinukuwento, nakadidistrak sa nakikinig.

4.

Wastong kilos, galaw, kumpas, tayo – ang wastong kilos, galaw, kumpas at tayo ay nangangahulugan ng masiglang pagkilos. Ang mga ito ay kailangan upang makuha agad ang atensyon ng mga tagapakinig. Iwasan ang “OA” o overacting, magiging katawa-tawa lamang sa nakikinig.

5.

Diksyon – Tumutukoy sa kaangkupan ng mga salitang ginagamit at kawastuhan ng pagbigkas sa katulad ng paksa, kailangan din itong itugma sa antas pangkaalaman at pangkaranasan ng mga tagapakinig.

Meron Pa Ba?
Gawain 1

A. Pansinin ang pamagat: Isulat ang iyong ideya batay sa maaaring nilalaman ng tekstong ating babasahin. Isulat ang iyong sagot sa kahon sa ibaba.

M g a Si n a u n a n g K ul tu ra

Ideya:

B. Basahin at unawain. MGA SINAUNANG KULTURA Noon pa man, may kani-kaniyang paniniwala ang ating mga ninuno tungkol sa pinagmulan ng lahing Pilipino. Nariyan ang “paglalang” na pinagbatayan ay ang Banal na Kasulatan. Ang iba naman ay mula sa “Alamat ni Malakas at Maganda”. May nagsasabing mula sa luwad na niluto at binigyang-buhay sa pamamagitan ng paghinga ng isang Makapangyarihan at ila’y putok daw tayo sa buho ng kawayan. Samantalang ang mananalaysay na sina H. Otley Beyer at Jaime C. de Veyra ay iba ang paninindigan. Ayon sa kanilang pag-aaral, ang mga unang tao sa Pilipinas ay mula sa pangkat na nandayuhan. Sila’y ang mga pangkat ng “Dawnman”, “Pygmies”, “Indonesians”, “Malaya” at iba pang dayuhan. Iniuugnay nila ito na teorya tungkol sa tulay na lupa. Dito raw tumawid ang mga tao kasama ang mga hayop na pinaniniwalaang katulad din ng mga butong labi na natagpuan sa Gitnang Asya. Samantala, kung nagkaisa sina Beyer at de Veyra sa paniniwalang totoo ang tulay na lupa, makabubuo tayo ng haka na magkakaugnay ang Palawan, Mindoro at Luzon,gayundin ang Samar at Leyte. Samantalang ang Bohol, Negros, Cebu at Panay ay isang malaking pulo. Sa ganitong kalagayan, masasabing ang mga tao noo’y nagpalipatlipat sa iba’t ibang mga pulo. At naniniwala ang mga mananalaysay na nang matunaw ang mga yelo ay nawala na rin ang mga tulay na lupa at nanatili ang mga manlalakbay sa kapaligiran nilang pinakibagayan. Sa ngayon, maliwanag na mahihinuha na ang mga unang tao sa Pilipinas ay namuhay na may sariling kultura. May mga kasangkapan silang banga, palamuti sa katawan, mga armas, makinis na mga gamit, palayok, itak at iba pa. Sa mga gamit na natagpuan, masasabi na sila ay mangingisda at nakapag-imbak ng pagkain.

Korek Ka Diyan!

C. Sanggunian

Alegre, Emma. Ang Bagong Filipino sa Hayskul (Pagbasa at Gramatika). St. Bernadette Publications. Quezon City. 2003 Fortunato, Teresita F., et. al. Batingaw 2. Rex Printing Co. Inc. Quezon City. 1994. Geronimo, Cecilia C. Sanayang Aklat sa Filipino (Ikalawang Taon). EFERZA Academic Publications. Bagong Pook, Lipa City, Batangas.

Korek Ka Diyan!

B. Dapat mong tandaan…

Gawain 4.1 B. 1. a 2. Gio – seryoso at mukhang kapanipaniwala ang sinasabi Lucky – mukhang nagbibiro lang. Gawain 4.2 A. Nagsimula ang pagkakaroon ng mangagawa dahil na rin sa pangangailangan ng tao. C. 1. (a) a (b) dahil ang teksto ay naghatid ng impormasyon. (c) c 2. Sa panahong Prehistoric, maituturing na alipin ang mga tao dahil sila’y pwersang pinagtatrabaho at binibili o ipinagbibili ng mga taong sineserbisyuhan nila. Gawain 4.3 A. Si Job bilang: Ama ay mapagmahal. Anak ng Diyos ay matapat. Asawa ay mapag-aruga at masipag. C.1. Oo, dahil sa kabila ng mga pagsubok ay nanatili pa rin siyang matapat sa Diyos. 2. Mga pagsubok na ibinigay ni Satanas kay Job: • pinagalit ni Satanas ang mga tulisang Sabeo at nilusob ng mga ito ang bakahan, ang kawan ng mga asno at tupahan; • pinagpapatay ang mga pastol na nangangalaga sa mga hayop; • tinupok ng apoy ang mga tahanan at ang mga anak ni Job • tinubuan ng maraming sugat sa buong katawan si Job.

3. Gio – dahil nakikita ito sa ekspresyon ng kanyang mukha 4. Magsusumbong ako sa pulis.

3. Ang karaniwang ginagawa ng mga alipin noon ay: • nagtatayo ng palasyo • naghuhukay ng ma kanal • gumagawa ng kalsada • nagbubungkal ng mga lupain 4. d 5. a

3. Nanatiling matapat si Job sa Diyos sa kabila ng mga pagsubok samantalang ang asawa niya ay sinisi ang Diyos sa kabila ng mga pagsubok na dumating sa kanila. 4. Angkop ang pamagat dahil ipinakita sa akda ang katapatan ni Job sa Diyos. 5. Panginoon, pinupuri at pinasasasalamatan kita sa lahat ng biyayang ipinagkaloob mo sa aimn. Tulungan Mo po akong maging karapat-dapat sa ‘Yong kabanalan at nawa Panginoon, turuan Mo akong maging matapat sa kabila ng mga pagsubok na kinakaharap ko.

Susi ng Pagwawasto

Meron Pa Ba? Gawain 1 A. Sa aking palagay ang nilalaman ng tekstong ating babasahin ay ang mga katangian ng sinaunang kultura ng ating mga ninuno. C. 1. Paglalang batay sa Banal na Kasulatan Alamat ni Malakas at Maganda Mula sa luwad na niluto at binigyang-buhay sa pamamagitan ng paghinga ng isang Makapangyarihan.

Paniniwal

Putok daw tayo sa buho ng kawayan Nagmula sa pangkat na nandayuhan 2. Para sa akin, sang-ayon ako na tayo aynagmula sa pangkat na nandayuhan, sapagkat ang iba ay walang matibay na batayan.(Maaaring maiba ang sagot)

mayroon silang kasangkapan

natutuhan nilang mag-alaga ng mga hayop

K ul t u r a
nagkroon sila ng sari-saring pamilya

3.

at iba pa

4. Oo, dahil ang mga katangiang taglay ng mga sinaunang Pilipino ay masasalamin natin ngayon sa ating mga kababayan. 5. Ang paksa ng teksto ay tungkol sa pinagmulan at kultura ng mga sinaunang Pilipino. Meron Pa Ba? Gawain 2 A. B. Noon pa man, samantala(ng), sa ngayon, sa panahong iyon

1. 2.

Noon pa man, kilala na ang mga Pilipino sa kasipagan. Sa ngayon, patuloy pa ring tumutuklas ng talino ang mga tao.

Meron Pa Ba? Gawain 3 1.
Narativ

Patunay/Katangian
Patunay/Katangian

Patunay/Katangian

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->