P. 1
Hulwaran at Orga Ng Tekstong Ekspositori

Hulwaran at Orga Ng Tekstong Ekspositori

5.0

|Views: 44,068|Likes:
hulwaran at organisasyon ng tekstong ekspositori

compliled by:
aprilmbagon-faeldan
mindoro state college of agriculture and technology
aprilbfaeldan@yahoo.com
hulwaran at organisasyon ng tekstong ekspositori

compliled by:
aprilmbagon-faeldan
mindoro state college of agriculture and technology
aprilbfaeldan@yahoo.com

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: April M Bagon-Faeldan on Jul 16, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/29/2015

pdf

text

original

Hulwaran at Organisayon ng Tekstong Ekspositori

April M. Bagon-Faeldan 

Ang Tekstong Ekspositori ay anumang teksto na nagpapaliwanag o naglalahad ng mga kaalaman hinggil sa anumang paksang saklaw ng kaalaman ng tao. Sa tekstong ekspositori, nililinaw ang mga katanungan sapagkat tinutugunan nito ang pangangailangan ng mambabasa na malaman ang mga kaugnay na ideya o isyu.

Ang manunulat ng isang tekstong ekspositori ay kailangang marunong magsuri o maganalisa at kailangan niyang maging kritikal sa kanyang lipunan upang ang kanyang teksto ay magtaglay ng sumusunod na katangian:  Obhektibong pagtalakay sa paksa;  Sapat na kaalaman sa inilalahad sa teksto;  Malinaw na pagkakahanay ng mga kaisipan o ideya;  Analitik na pagsusuri ng mga kaisipan.

Depinisyon Kung nais bigyang-kahulugan ang isang di-pamilyar na termino o mga salitang bago sa pandinig at susulat ng isang sanaysay o ano pa man, karaniwang ginagamit ang istilong depinisyon o pagbibigay ng kahulugan.

Ang isang depinisyon ay karaniwang nagtataglay ng tatlong bahagi:  Ang termino o salitang binibigyangkahulugan;  Ang uri, o class o specie kung saan nabibilang o nauuri ang terminong binibigyangkahulugan;  Ang mga natatanging katangian nito (distinguishing characteristics) o kung paano ito naiiba sa mga katulad na uri. 

Salita: Hele  Kaurian: Katutubong Awit  Kaibahan: Awit sa pagpapatulog sa bata

Subukang bigyang-kahulugan ang sumusunod na mga termino:  Laptop  Martilyo  Singsing  Mata  Kusina

Sa pagbiibigay-kahulugan, may tatlong paraan na maaaring gamitin ang isang manunulat:  Paggamit ng mga sinonim o mga salitang katulad ang kahulugan o kaisipan  Intensib na pagbibigay ng kahulugan. Tinatalakay ang tatlong bahaging nabangggit (termino,uri,natatanging katangian) 

Ekstensib na pagbibigay ng kahulugan. Pinalalawak ang kahulugang ibinigay o tinatalakay sa intensib na pagbibigay ng kahulugan. Maaaring gamitin dito ang iba t ibang metodo sa pagdevelop ng talata tulad ng pag-uuri, analohiya, paghahambing, pagkokontrast, pagbibigay-halimbawa, paglalarawan, pagpapaliwanag, pagbabanggit ng hanguan at iba pa. 

Maaari ring mapansin sa isang tekstong depinisyon ang dimensyong denotasyon (karaniwang kahulugan o kahulugang hango sa diksyunaryo) at ang dimensyong konotasyon (dituwirang kahulugan o matalinhagang kahulugan). 

Paano nagkaiba ang denotasyon at

konotasyon sa pagbibigay ng kahulugan? Ibigay ang denotasyon at konotasyon ng mga sumusunod na salita: 1. Berde 2. Ahas 3. Putik 4. Kalapati 5. Pagong

Pag-iisa-isa o Enumerasyon 2 Uri:  Simpleng Pag-iisa-isa ay pagtalakay sa mga pangunahing paksa at pagbanggit ng mga kaugnay at mahahalagang salita.  Ang Komplikadong Pag-iisa-isa ay pagtalakay sa pamamaraang patalata ng pangunahing paksa at may kaugnay na kaisipan na naglilinaw sa paksa. Tinatalakay nang sunud-sunod o nang magkakahiwahiwalay at magkakaugnay na talata ang mga bagay na iniisa-isa.

Pagkakasunud-sunod o Order Ang paraang ito ay madaling maunawaan sapagkat sunudsunod ang paglalahad ng mga kaisipan o ideya na siyang nagpapalinaw sa bumabasa.

Uri:  Sikwensyal-Kronolohikal. Sikwensyal ang isang tekstoo kung ito ay kinappapalooban ng serye ng pangyayaring magkakaugnay sa isa t isa na humahantong sa isang pangyayari na siyang pinapaksa ng teksto. Madalas ang batayan ng order ng ganitong mga teksto ay ang panahon o ang pagkakasunudsunod sa pagkakaganap ng mga pangyayari. 

Karaniwang nakaayos ang ganitong teksto mula sa unang pangyayari hanggang sa huli. Gamitin ang ganitong organisasyon sa mga akdang naratib tulad ng kuwento, talambuhay, balita, historikal na teksto at iba pa. 

Samantala, kronolohikal naman

ang teksto kung ang paksa nito ay mga tao o kung ano pa mang bagay na inilalahad sa isang paraang batay sa tiyak na baryabol tulad ng edad, distansya, tindi, halaga, lokasyon, posisyon, bilang, dami at iba pa. 

Prosidyural. Ito ay isang uri ng teksto tungkol sa serye ng mga Gawain upang matamo ang inaasahang hangganan o resulta. 

Paghahambing at Pagkokontrast  Ito ay isang tekstong nagbibigay-diin sa

pagkakaiba at pagkakatulad ng dalawa o higit pang tao, bagay, kaisipan o ideya at maging pangyayri. May dalawang paraan ang hulwarang ito:  Halinhinan (Alternating) ang pagtalakay sa katangian  Isahan (Block) na ang ibig sabihin ay magkasunod na pagtataya sa katangian ng dalawang paksang pinaghahhambing at pinagkokontrast.

Problema at Solusyon Pagtalakay naman sa isa o ilang suliranin at paglalapat ng kalutasan ang pokus ng hulwarang ito. Karaniwang inuunang talakayin ang problema bago ang solusyon sa hulwarang ito bagama t minsan ay ang kabalikan nito. Ang problema ay maaaring panlipunan o pang-agham na nangangailangan ng solusyon. Sa mga sulating teknikal at sayantipik ay napakagamitin ng hulwarang ito.

Sanhi at Bunga Sa hulwarang ito, tinatalakay ang kadahilanan ng isang bagay o pangyayari at ang epekto nito. 

Pagsasanay:

Bigyang depinisyon ang pag-ibig. Gamitin ang tatlong paraang ginagamit ng mga manunulat sa pagbibigay kahulugan. Maglahad ng pangunahing problemang kinakaharap ng mag-aaral sa kolehiyo. Ilahad din ang mga sanhi at bunga nito at ang mga posibleng solusyon.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->