P. 1
Gamit at Antas Ng Wika

Gamit at Antas Ng Wika

|Views: 13,300|Likes:
gamit at antas ng wika

compiled by:
aprilmbagon-faeldan
gamit at antas ng wika

compiled by:
aprilmbagon-faeldan

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: April M Bagon-Faeldan on Jul 16, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/26/2015

pdf

text

original

Ang Mga Gamit ng Wika April M.

Bagon-Faeldan

‡ Personal Naipapahayag ang mga sariling damdamin, pananaw, opinyon at maging personalidad ng isang indibidwal. Sakop nito ang mga bulalas ng damdamin tulad ng pagkagulat, galit, hinanakit at tuwa. Maging ang pagmumura ay maituturing sa uring ito, kung kaya, ang ganitong gamit ay nasa ilalim ng alinman sa formal at informal na talakayan.

‡ Imajinativ Nalulubos ang gamit ng wika kapag nailapat sa pagsulat o pagbigkas ng mga akdang pampanitikan. Malikhain ang tunguhin nito kung kaya karaniwan nang mapapansin ito sa mga gawang masining o estetiko. Sa pasulat o pasalita man, nagagamit ito sa mga tula, awit, kuwento at iba pang nangangailangan ng talinghaga.

‡ Interaksyonal Mahalaga ang gamit na ito ng wika sa dahilang sa pamamagitan nito, pinananatili ang mga relasyong panlipunan. Sa mga magkakaibigan, nariyan ang pagbibiruan at panunukso. Sa mga magkakamag-anak, nariyan ang mga paanyaya at pasasalamat. Sa mga pangkat panlipunan, nariyan ang mga salitang pangkabataan, wika ng mga bakla, at mga propesyonal na jargon.

‡ Informativ/Representasyonal Tulad ng ngalan nito, ginagamit ang wika dahil na rin sa pangangailangang maipaalam ang napakaraming katotohanan, datos at informasyong hatid ng mundo. Dahil dito, mas higit na formal ang gamit na ito ng wika lalo pa t gamit ito sa pagtuturo, mga talumpati, pakitang-kuro, pagbabalita o sa simpleng paguulat.

‡ Instrumental Ginagamit ang wika upang magawa ng isang indibidwal ang kanyang nais gawin. Pasalita man o pasulat, magagamit ang wika upang mag-utos, makiusap, humingi, magmungkahi at magpahayag ng sariling kagustuhan.

‡ Regulatori Madalas na ginagamit ito ng mga taong may nasasakupan o mga taong may taglay na kapangyarihang magpakilos ng kanyang katawan. Kontrolado ng gumagamit ng wika ang sitwasyon kung kaya, kaya niyang pakilusin ang sinuman matapos niyang magamit nang ganap ang wika. Sa pasalita, kapansin-pansin ito sa mga talumpati o debateng ang layunin ay manghimok tulad sa isang halalan. Sa pasulat, mapapansin ito sa mga memorandum, patakaran, resolusyon at iba pa.

‡ Heuristik Gamit ito ng taong nais na matuto at magkamit ng mga kaalamang akademik at/o profesyonal. Upang kanyang mabatid, kailangan niyang sumuri, mag-eksperimento, magtanong at sumagot, magbigay-kahulugan, makipagtalo at pumuna.

Antas ng Wika

April M. Bagon-Faeldan

‡ Formal ± Pambansa. Nasa ganitong antas ang wika kapag umabot na siya sa pagiging opisyal na wika ng bansa. Opisyal kapag naisabatas o ginagamit na upang mabigyang-kahulugan ang mga batas. At sapagkat pambansa, ito ang dapat na ituro sa mga paaralan, gamitin maging ng pamahalaan at nararapat lamang na kumatawan sa lahat ng wikang matatagpuan sa ating bansa. Sa Pilipinas, ito ay ang wikang Filipino.

- Pampanitikan.

Ang ganitong wika ay karaniwan lamang matatagpuan sa mga akdang pampanitikan. Ang mga ganitong salita ay hindi literal kung kaya naglalaman ng mga talinghaga at masining na pagpapahayag na karaniwang malalalim at makukulay.

Informal - Lalawiganin. Dayalektal ang karaniwang tawag sa mga salitang ito. Palasak at natural na ginagamit ang mga salitang ito sa isang particular na lugar, ngunit maaaring maintindihan o iba ang ibig sabihin sa ibang lugar. Nahahaluan samakatuwid ang mga salitang ito ng kakaibang tono o punto. ‡ DAGA (Bikol: lupa, Tagalog: isang uri ng hayop) ‡ INDAY(Bisaya: Magandang dalaga, Tagalog: kasambahay) ‡ MANONG (Ilokano: kuya, Tagalog:tsuper)

- Kolokyal. Sa ilang tradisyunal na libro, itinuturing ang mga salitang ito na may kagaspangan diumano ang pagkakagamit. Ngunit sa dumaraming linggwist ng bansa, ang mga ganitong salita ay natural na phenomenon ng pagpapaikli ng mga salita upang mapabilis ang daloy ng komunikasyon. ‡ TOL (mula sa utol-kaputol-kaputol ng pusod na ang ibig sabihin ay kapatid) ‡ MERON (mula sa mayroon) ‡ SA YO (mula sa sa iyo) ‡ TEKA (mula sa hintay ka- maghintay kamaghintay ka muna)

- Balbal. Ito ang katumbas ng slang sa Ingles. Ito ang itinuturing na pinakamababang antas, bagamat kung susuriin ay mas mataas kaysa sa mga bawal o bastos na salita. Maihahanay din dito (ngunit para sa mga awtor ay pansamantala lamang) ang mga gay lingo o salitang bakla.

Panghihiram sa salitang Katutubo o Banyaga: sibat (Cebuano) para sa pagtakas chicks&cats(Ingles)para sa babae at lalaki mujer at hombre (Espanyol) para rin sa babae at lalaki tong (Tsino) para sa perang bigay o upa dorobo (Hapones) para sa magnanakaw kosa (Ruso) para sa kasamang bilanggo o kabarkada wheels (Ingles) para sa kotse

Pagbibigay ng bagong kahulugan:
toyo (soy sauce) may problema sa isip, may sumpong ‡ lagay (to put) magbigay nang ilegal ‡ bata (child) nobya/nobyo, mga tagasunod ‡

Pagpapaikli
‡ ‡ ‡ Promdi (from the province) probinsyano Munti (Muntinlupa) bilangguan Ma at Pa (malay at pakialam) walang alam at di interesado

Pagbabaliktad
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Atik kita (kinitang salapi) Tipar parti (party) Etneb bente (dalawampung piso) Bokal kalbo KSP (kulang sa pansin) TNT (tago nang tago)

Akronim

Paggamit ng Numero
‡ Na1-2-3 naisahan o tinakbuhan
50-50 pantay ang pagkakataon/ nasa bingit ng kamatayan 143- I love you

Pagpapalit ng wika (madalas na ginagamit sa usapang txt message sa cellphone)
‡ Asan na u? ‡ And2 na me.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->