TEORYANG PAMPANITIKAN Ang teoryang pampanitikan ay ang sistematikong pagaaral ng panitikan at ang mga paraan sa pagaaral ng panitikan.

[1] Mayroong iba't ibang teorya para sa pag-aaral na ito. Katotohanan kaysa kagandahan ang mababakas sa teoryang ito. Kahit sino, ano mang bagay at lipunan ay dapat makatotohanan ang paglalarawan o paglalahad. Nagpapahayag din ito ng pagtanggap sa katotohanan o realidad. Tulad sa akda, totoong ang tao ay nasisilaw sa ginhawang maibibigayng kayamanan. Natanggap ng isang tauhan ang nangyari subalit tinakasan ng isang tauhan ang katotohanan at siya ay nawala sa sarili. Ang sobrang paghahangad ng materyal na bagay ay totoong makasisira rin sa tao. Romantisismo Sa teoryang romantisimo, ang binibigyang-tuon ng akda ay ang pagtakas sa katotohanan. Karaniwan ang mga akda sa wika, kapaligiran at tauhan. Pinahahalagahan din sa akda ang kalikasan, nakaraang institusyong panlipunan at damdaming nakapaloob dito. Ito ay nagpapakita ng pagmamahal ng tao sa kanyang kapwa, bayan at iba pa. Humanismo Binibigyang pansin ang magagandang saloobin ng taong nakapaloob sa isang akdang pampanitikan. Binibigyan din ng pansin ang magagandang damdaming taglay ng isang tao.Itinataas din ang karangalan ng tao bilang sentro ng akda. Ipinakikita ang magagandang saloobin ng tao na nakapaloob sa mga tiyak na pahayag sa akda. Maari ring idagdag ang magagandang damdaming taglay ng tauhan. Ito'y namayagpag sa makabagong panahon.ito ay nagtataglay ng mga magagandang ugali meron ang isang tao batay sa kanyang kilos o ginagawa. Eksistensyalismo Binibigyan-diin ang mga bahagi ng akda na nagpapakita ng mga paniniwala, kilos at gawi ng tauhan. Gumagawa siya ng pagpapasya na kailangan niyang harapin anuman ang magiging kahinatnan nito. Mahalagang makita ang kalakasan ng paninindigan ng tauhan. Malaya siya sa kanyang pagbuo ng desisyon at kung paano niya ito harapin. Ito'y namayagpag sa panahon ng Kastila at hanggang sa kasalukuyan.Ang teoryang ito ay nagpapakita ng isang konseptong ipinaglalaban ng karakter.Ipinapakita rin nito kung papaano nya iyon ipinaglaban. Naturalismo Ang teoryang Naturalismo ay nagtataglay ng mga pinasidhing katangian ng teoryang Realismo. Sa teoryang Naturalismo, itinuturing na mabangis na gubat ang buhay sa mga walang kalaban-labang mga tao. Mas detalyado ang paglalarawan ng mga kasuklamsuklam na pangyayari sa buhay ng tao. Tinitignan ang tao na parang hayop na pinageeksperementuhan sa isang laboratoryo. Natural sa teoryang ito ang pagkakahati ng lipunan: mayaman at mahirap, babae at lalaki, mabait at masama.

Dahil dito. ipinalalagay na ang akdang kanilang nilikha ay repleksyon o salamin ng mga nagaganap sa lipunang kanyang kinalalagyan. Ginagamit ng mga oriyentasyon na ito upang mabuksan ang mga isipan at ang mga mata ng tao sa pang-aapi at pagsasamantalang nagaganap sa lipunan. Ito’y namayani sa panahon ng amerikano at kasalukuyan. Markismo Mahalagang mapagtuunan ng pansin ang mga bahaging tiyakang nagpapakita ng paglabanan ng malakas at mahina. Kariktan naman kapag gumagamit ng maririkit na salita upang mapukaw ang damdamin at kawilihan ng mambabasa dahil may adhikaing gawing obhektibo ang pagsusuri . at institusyon sa kanyang kapaligiran kung saan itinuturing sila bilang boses ng kanyang panahon. Namayagpag ito sa panahon ng kastila at makabagong panahon. Kabilang din dito ang sukat sa tula na nagpapakita ng bilang ng pantig sa bawat taludtod. Ang tugmaan naman ay ang pagkakahawig ng mga tunog ng mga huling salita sa bawat taludtod. Sosyolohikal Naniniwala ang mga tagapagtaguyod nito na ang manunulat ay produkto ng kanyang panahon. Nagpapatalas ito sa pandama ng mga mamababasa. Isa sa mga tinitignan ay ang kabisaan ng pagkakagamit ng matatalinghagang pahayag. Ito'y naghari sa panahon ng amerikano. lalabing-anim at iba pa. Imahismo Nakatutulong nang malaki sa teoryang ito ay ang mga larawang-diwa o imahe sa ikagaganda ng akda. at namayagpag naman sa makabagong panahon. mayaman at mahirap. Namayagpag ito sa panahon ng propaganda. Moralistiko Ipinalalagay ng mga tagapagtaguyod nito na ang manunulat ay isang nilalang na balon ng maraming kaalaman. Ginagamit ng manunulat ang kanyang akda bilang instrumentong maaring paghanguan ng mga aral na gagabay sa pangaraw-araw na buhay at pagdedesisyon ng kanyang mambabasa. wala rin lugar ang opinyon at interpretasyon ng mambabasa. Maaring itong lalabindalawahin. . lugar. kultura. Makabuluhan rin kung paano natalo ng mahina ang malakas ng dukha ang mayaman. mga kaganapan. Tumutukoy ito sa mga salitang kapag binanggit sa akda ay nagiiwan ng malinaw at tiyak na larawan sa isipan ng mambabasa. Ito'y sumibol sa panahon ng kastila at hapon. Kung gayon. maari niyang dalhin ang kanyang mambabasa sa mabuti o masamang landas.Pormalismo Pinagtutuunan ng pansin sa teoryang ito ay ang mga istruktura o pagkabuo nito.

. bagkus ay kolektibong unconscious. naniniwala siya sa pananaw ni Freud na may di-malay na bahagi ang tao. Nahahati ang iceberg ("bundok ng yelo") sa dalawa ang nakikitang bahagi at ang nakalubog na bahagi. pulitikang pamamalakad. Naniniwala rin siya na magkakatulad o iisa lamang ang karanasan ng nasa di-malay na bahagi ng isipan ng mga tao. posisyon at gawain ng mga babae sa loob ng akda at maaring ilantad din ang mga de kahong mga imahen ng mga babae sa akda. Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang iba’t ibang aspekto na bumubuo sa tao at mundo. Pinaniniwalaan kasi ng ilang mga pilosopo at manunulat na walang iisang pananaw ang nag-udyok sa may-akda na sumulat kundi ang pinaghalu-halong pananaw na ang nais iparating ay ang kabuuan ng pagtao at mundo. Ito'y maaring komokompows ng mga panlipunan. ang mga isinusulat niyang mga akda ay mga hibo o impluwensiya ng mga karanasan at nangyari sa buhay. Ang nakalubog na bahagi naman ay ang di-malay na bahagi ng ating katauhan. kultural. pagpapakalarawan. Ito ay bunga ng iisang karanasan ng mga ninuno ng tao na naipapasa sa kasalukuyang henerasyon at dahil dito nakalilikha ang mga manunulat ng mga imahen at pangyayaring hango sa mga sinaunang teksto. Patuloy itong namamayagpag sa kasalukuyan. Ang nakikitang bahagi ay ang malay na bahagi ng ating katauhan: ito ang mga impormasyon na alam ng tao ukol sa kanyang sarili. Peminismo Sa teoryang ito.subalit hindi ito personal na unconscious. Sikolohikal Ayon kay Freud at crionatekstong matapang (ama at ina ng sikolohiya). ang tao ay isang iceberg na lumulutang sa ibabaw ng karagatan. Kung gayon. Namayagpag ito sa kasalukuyan. Tungkulin ng manunuri nito na pag-aralan ang kabataan at personalidad ng may akda at kung paano nilikha ng manunulat ang kanyang akda. teorya. at moral na pilosopiya na isyu na may kinalaman sa di pantay o pantay na kalagayan ng kasarian. maaring tignan ang imahen. Ito'y namayagpag sa kasalukuyan.Biyograpikal Naniniwala ang mga biyograpikalista na ang manunulat ay nagsusulat ng mga bagay na personal niyang nararanasan at nakikita sa kanyang paligid. Arketipal Ayon kay Carl Jung at krionaitalikong teksto.

O Laguna Laguna. o Laguna Lalawigang marangal Tanging pinagpala Ng butihing Bathala Supling mo ang pinili ng bayani ng lahi kapurihan at dangal ng liping kayumanggi laguna ang iyong pangalan sagisag ng kagitingan sa lawa mo’t kaparangan mga bayani’y nahimlay kadluan ng mithi’t pangarap sa bukirin. bundok mo’t gubat ikaw laguna ang buhay at tanging patnubay .Laguna.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful