KASAYSAYAN NG WIKANG PAMBANSA

 

WIKA ± nag-uugnay ng sambayanan. Pangulong Manuel L. Quezon pangulo at kinatawan ng Pilipinas  napaghulo na dumating na ang takdang panahon upang tayo¶y magkaroon ng isang pambansang wika.  gumawa ng paraan upang maisakatuparan ang itinadhana ng ating Saligang Batas.

´ .Komisyoner Wilfredo Villacorta: ³Ito po ang isang umiiral na wikang pambansa. 1986 ang mga pahayag at paliwanag ng iba¶t ibang delegado sa Komisyong Konstitusyonal na kabilang ang mga sumusunod:  . Ito ay isang Lingua Franca. na Pilipino na P. at ang nukleo nito ay Pilipino«sapagkat ito ay isa nang malaganap na umiiral na wika. Sinasabi rin natin na mayroong isang wikang umiiral na pinalawak at pinaunlad na tinatawag na Filipino at ang formalisasyon nito ay kailangang isagawa sa sistemang pangedukasyon at iba pa.PAANO IPINALIWANAG NG MGA DELEGADO SA KOMISYONG KONSTITUSYONAL NG 1986 ANG WIKANG FILIPINO NANG KANILANG TALAKAYIN AT PAGTIBAYIN ANG TADHANANG PANGWIKA NG KASALUKUYANG KONSTITUSYON?  Nakalahad sa katiktikan ng Pulong ng Komisyong Konstitusyonal (CONCOM) noong Setyembre 10. subalit hindi nangangahulugan na dahil hindi pa ito formalisado ay hindi ito umiiral.

Palalawakin lamang ang saklaw ng Pilipino. Ito ay batay sa Pilipino. at ang Filipino ay batay sa Pilipino.PAANO IPINALIWANAG NG MGA DELEGADO SA KOMISYONG KONSTITUSYONAL NG 1986 ANG WIKANG FILIPINO NANG KANILANG TALAKAYIN AT PAGTIBAYIN ANG TADHANANG PANGWIKA NG KASALUKUYANG KONSTITUSYON?  Komisyoner Ponciano Bennagen: Kailangan nating pagkaroon ng isang midyum ng komunikasyong magbibigkis sa atin at iyon ay ang Filipino. na binigyang kahulugan ng isang pangkat ng mga pantas sa wika at mga organisasyong pangwika bilag isang lumalawak na versyon ng Pilipino.´ Komisyoner Francisco Rodrigo: ³Itong Filipino ay hindi isang bagong kinatha o kakathaing lenggwahe.´  . Kaya nga¶t ang Pilipino ay batay sa Tagalog.

MGA KATAWAGAN O PARIRALANG GINAMIT SA PAGTUKOY SA WIKANG PAMBANSA BAGO ITO TINAWAG NA FILIPINO  ³Pambansang wika ng Pilipinas na batay sa Tagalog´  -unang pariralang ginamit sa pagtukoy sa wikang pambansa sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134 na inilagda ng Pangulong Manuel L. Memorandum Pangkagawaran Blg. 1937. Quezon noong Disyembre 30. 7  -nag-aatas sa paggamit ng katawagang ³Pilipino´ sa pagtukoy sa wikang pambansa upang maikintal sa wikang pambansa ang di mapapawing katangian n gating pagkabansa. Konstitusyon ng 1937  -nagtatadhana na dapat magsagawa ng mga hakbang ang Batasang Pambansa tungo sa paglinang at formal na pagpapatibay ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging ³Filipino´.   .

Quezon Batas Komonwelt Blg 184 Nobyembre 19. Seksyon 3 Pambansang Asemblea Pangulong Manuel L. 1936 Surian ng Wikang Pambansa .PAANO NAGSIMULA ANG PAGLINANG NG WIKANG PAMBANSA? - Konstitusyon ng 1935 Artikulo XIV.

Perfecto Kagawad (Cebuano) -. de Veyra Kalihim at Pinunong Tagapagpaganap (Tagalog) -. Fonacier Kagawad (Bicol) -.Casimiro F. Salas Rodriguez Kagawad (Ilokano) -.Jaime C.Filemon Sotto Kagawad (Tausug).MGA BUMUBUO NG UNANG LUPON NG SURIAN NG WIKANG PAMBANSA - Tagapangulo (Samar-Leyte) -.Cecilio Lopez Kagawad (Hiligaynon) -. Kinatawan sa mga wika ng mga minoryang Pilipino -.Felix B.Santiago A.Hadjie Butu .

Mga Banyagang Iskolar ± napatunayan na ang Tagalog ang siyang pinakamalawak na dayalekyo sa bansa. Frank Blake ± ang wikang Tagalog daw ang siyang nababagay sa yaman at flexibility para sa pag-unlad ng panitikan. David J. Mga Misyonaryong Kastila ± ang Tagalog daw ay sinasalita nauunawaan din iyon ng ibang naninirahan sa ibang isla. malakas ang potensyal para sa pag-aasimilasyon ng mga wikang banyaga. Doherty ± nagsabi na ang Tagalog ay may kapasidad na maging behikulo ng pagpapatuloy ng kulturang katutubo. Prayle Domingo Navarete ± natutuhang magsalita ng Tagalog nang walang gaanong hirap. .MGA BINANGGIT NG MGA BANYAGANG ISKOLAR TUNGKOL SA WIKANG TAGALOG        Professor Apolinar Parale ± madali raw matutong magsalita at makaunawa ng wikang Tagalog. Henry Barlett ± ang Tagalog daw ay mas malawak sa base.

263 (Abril 1. 1 s. 1940  sa pamamagitan ni Jorge Bocobo. 1940  ang pambansang wika ay tinuro sa pribado at pampublikong paaralan  *Kautusang Pangkagawaran Blg. 1940)  nilagdaan ni Pangulong Manuel L. Quezon na nagpapahintulot sa pag-iimprenta ng Diksyunaryo at ng Balarila ng wikang pambansa  *Hunyo 19. ang wikang pambansa ay itinuro sa mga paaralang sekundarya at normal  .PAANO NAGSIMULA ANG PAGTUTURO NG WIKANG PAMBANSA SA MGA PAARALAN? *Kautusang Tagapagpaganap Blg.

1946  *Konstitusyon ng 1973  ³Hangga¶t walang ibang itinatadhana ang batas. 570 (Hunyo 7.´  .´  *Kasalukuyang Konstitusyon (Konstitusyon ng 1987) ³Para sa mga layunin ng komunikasyona at pagtuturo. Ingles.PAANO NAGING WIKANG OFISYAL ANG WIKANG PAMBANSA? *Batas Komonwelt Blg. ang mga ofisyal na wika ng Pilipinas ay Filipino at hangga¶t walang ibang itinatadhana ang batas. 1940)  ang wikang pambansa ay ipinahayag bilang ofisyal na wika simula Hulyo 4. ang Ingles at Filipino ang magiging ofisyal na wika.

.ANO ANG NAGING DESISYON NG HUKUMAN SA KASO TUNGKOL SA WIKANG PAMBANSA NOONG 1963 LABAN SA MGA OFISYAL NG PAMAHALAAN NA GUMAGAMIT AT NAGPAPALAGANAP NG FILIPINO?  Pinawalang-saysay ng Hukumang Unang Dulugan ng Maynila ang kaso na sinang-ayunan ng Hukuman ng mga paghahabol at ng Kataastaasang Hukuman.

  . 5 ± nagtatagubilin na magsagawa ng hakbang upang malaganap ang pag-awit sa Filipino ng pambansang awit. 60 ± nag-aatas na ang pambansang awit ay dapat awitin sa wikang Filipino.MGA LEGAL NA BATAYAN PARA SA KASALUKUYANG PAMBANSANG AWIT O LUPANG HINIRANG SA FILIPINO  Kautusang Pangkagawaran Blg. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 5 ± pag-awit ng Lupang hinirang Memorandum Blg.

nakauunawa sa wikang Filipno 88% .nakakapagsalita 82% .nakakabasa 83% . AT NAKASUSULAT SA WIKANG FILIPINO     92% .POPULASYON NG PILIPINAS NA NAKAUUNAWA.nakakasulat 86% . NAKAKABASA.kabuuang sambayanan na nakapagsasalita sa wikang Filipino  . NAKAPAGSASALITA.

Set. 12 serye 1954 na sa pamamagitan nito¶y inilipat ang panahon ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa taun-taon simula ika-13 hanngang ika-19 ng Agosto. Okt.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA  Proklama Blg. 96 (1967.23)  -nasusog sa Proklama Blg. Proklama Blg. Marso)  -nagpapahayag ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa simula sa Marso 29 hanngang Abril 4 taun-taon sang-ayon sa tagubilin ng Surian ng Wikang Pambansa. 186 (1955.24)  -nagtatadhana na nag lahat ng gusali. edipisyo at tanggapan ng pamahalaan ay pangalanan sa Pilipino.   . Kautusang Tagapagpaganap Blg. 12 (1954.

-iniaatas din na ang pormularyo ng panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at empleyado ng pamahalaan ay sa Pilipino gagawin.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA    Memorandum Sirkular Blg. 199 (1968. Memorandum Sirkular Blg.  .nagbibigay-diin sa pagpapairal ng Kautusang Tgapagpaganap Blg. 96 -iniaatas din na ang mga letterhead ng mga kagawaran. Agosto 5)  -nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa pilipino na idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika. 172 (1968. tanggapan at mga sangay ng pamahalaan ay nararapat na nasusulat sa Pilipino. kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. Marso 27) .

  . Memorandum Sirkular Blg. Agosto 6)  -nag-aatas sa lahat ng kagawaran. kawanihan. 277 (1969.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA  Kautusang Tagapagpaganap Blg. 199 na nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa lahat ng pook ay masaklaw ng kilusang pangkapulungan sa pagpapalaganap ng Wikang Pambansa. sa lahat ng ofisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. 187 (1968. Agosto 7) -bumabago sa Memorandum Sirkular Blg. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino hangga¶t maari sa Linggo ng Wikang Pambansa at pagkaraan nito.

kawanihan. Marso 4) -hinihiling sa lahat ng tanggapang pamahalaan ng magdaraos ng palatuntunan sa alaala ng ika-183 anibersaryo ng kapanganakan ni Francisco Baltazar sa Abril 2.   Memorandum Sirkular Blg. kabilang ang korporasyong ari at kontrolado ng pamahalaan. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan. . 443 (1971. 384 (1970.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA   Memorandum Sirkular Blg. 1971. Agosto 17) -nagtatalaga ng may kakayahang tauhan upang mamahala ng komunikasyon sa Pilipino sa lahat ng departamento.

Marso 16) -magpapanauli sa Surian ng Wikang Pambansa at nililiwanag ang kapangyarihan at tungkulin. Agosto 13-19.     . Kautusang Panlahat Blg. 304 (1971. Memorandum Sirkular Blg. Hulyo 29) -humihiling sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa. 1973. 488 (1971. 17 (1971. 1) -ang panukalang Saligang Batas ng 1972 ay limbagin sa Pilipino at Ingles sa Official Gazette at mga pahayagang may malawak na sirkulasyon bago idaos ang plebisito para sa ratifikasyon ng Saligang Batas noong Enero 15.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA   Kautusang Tagapagpaganap Blg. Dis.

Hunyo 9) -nagtatakda ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong bilinggwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong 1974-1975. XV. Sec. Kautusang Pangkagawaran Blg.   . 25 (1974. 73 (1972. 3 [1]).000) mamamayan alinsunod sa probisyon ng Saligang-Batas.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA   Atas ng Pangulo Blg. (Art. Dis) -nag-aatas sa Surian ng Wikang Pambansa na ang Saligang-Batas ay isalin sa mga wikang sinasalita ng may limampung libong (50.

ituturo ang anim na yunit ng Pilipino sa kolehiyo: Pilipino I (3 yunit) Sining ng Pakikipagtalastasan (Communication Arts) at Pilipino II (3 yunit) Panitikang Pilipino. Hulyo 21) -nagtatadhana na ang Pilipino ay bahagi na ng kurikulum na pangkolehiyo. sa lahat ng guro. seminar.   . Kautusan Blg.ILAN PANG MAHAHALAGANG BATAS TUNGKOL SA WIKA   1974. professor. 22 (1978. Simula sa unang semester ng taong 1979-1980. Okt. gawaing kapulungan at iba pang kauring Gawain tungkol sa bilinggwalismo para sa mga pinuno¶t tauhan ng lahat ng tanggapang pamahalaan. 22 -nagpalabas ng pahintulot sa Surian ng Wikang Pambansa na makapagdaos ng mga palingkurang pagsasanay. pinuno¶t tagapangasiwa ng mga paaralan. Pahapyaw na Kasaysayan at mga Piling Katha (Surveys and Readings Of Literature in Pilipino).

TADHANANG PANGWIKA SA KONSTITUSYON NG REPUBLIKA NG PILIPINAS. 8 Sek. 1987 ARTIKULO XIV Sek. Quisimbing . 6 Sek. 9 (1987) Kautusan Blg. 52 Kalihim Lourdes R. 7 Sek.

335 Kalihim Lourdes R. Quisimbing . 335 Pangulong Corazon C. 9) Kautusang Pangkagawaran Blg. 84 Kautusang Tagapagpaganap Blg. Quisimbing 1988 (Agosto 25) Kautusang Tagapagpaganap Blg.TADHANANG PANGWIKA SA KONSTITUSYON NG REPUBLIKA NG PILIPINAS. Aquino 1988 (Set. 1987 ARTIKULO XIV (1987) Kautusang Pangkagawaran Blg. 81 Kalihim Lourdes R.

21 Kalihim Isidro Cariño .TADHANANG PANGWIKA SA KONSTITUSYON NG REPUBLIKA NG PILIPINAS. 1987 ARTIKULO XIV 1990 (Marso 19) Kautusang Pangkagawaran Blg.