P. 1
Panitikan Sa Matandang Panahon FINAL

Panitikan Sa Matandang Panahon FINAL

4.0

|Views: 13,531|Likes:
Published by quitzilipoctli

More info:

Published by: quitzilipoctli on Aug 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/10/2015

pdf

text

original

Panitikan sa Matandang Panahon

(Bago ang Kastila)
Grp.1 : Kit Agad, Ed Barroga, CamilleCarreon, Criza Calabon, Rheena Dampil,Therese Gayagoy, Erika Juanson, Al’ya Sarmago 10 - Acacia

Kapaligirang Pangkasaysayan
Sinasabi na noong unang panahon, nagkaroon ng iba’t-ibang migrasyon sa Pilipinas na siyang pinagmulan ng ating mga ninuno.

Negrito o Ita
Sila ang mga unang nanirahan sa Pilipinas. Sinasabing nakarating sila sa lugar na ito sa pamamagitan ng tulay na lupa. Sila ay nangaso at namitas ng mga bunga para mabuhay. Ang kanilang panitikan ay binubuo ng mga awitin at pamahiin.

Indonesyo
Ang mga unang sapit na Indonesyo ay mapuputi at manilaw-nilaw ang balat dahil may lahing Mongol at Kaukau. Sila’y marunong nang mamahay ng sarili, magtanim ng halaman at mangisda. Makalipas ang 4000 taon ay dumating naman ang ikalawang sapit na Indonesyo. Naiiba ang kanilang hitsura sa nauna at mas nakahihigit sa kalinangan. Sila ay may sarili nang sistemang pamahalaan, may mga hanapbuhay, marunong magluto ng pagkain at may dalang panitikan gaya ng epiko, kuwentong bayan, alamat, pamahiin at pananampalatayang pagano. Sinasabing sila ang mga ninuno ng mga Ipugaw.

Ilan sa mga ito ay: susi. Ang ikatlong pangkat ay mga Malay na Muslim. Dumating ang unang pangkat ng mga 200 taon bago namatay si Kristo at 100 taon pagkamatay ni Kristo. alpabeto. bakya. Ilokano at iba pa. Layunin ng Panitikan • • libangan pagpapahayag ng damdamin . kuya. bansa. Sila rin ang nagdala ng barangay at naging ninuno ng mga Tagalog. kuwentong bayan. kuwentong bayan. Nagdala sila ng epiko. Bontok at Tinguanes. Ingkong. likha. Dahil nagkaroon rin ng palitan ng kultura sa kalakalan. mangkok. Dumating naman ang ikalawang pangkat mula 100 hanggang 1300 taon pagkamatay ni Kristo. kawali. Impo. tingi. Intsik Dahil sa dalang wika kaya mahigit 600 salitang Intsik ang naging bahagi ng wikang Pilipino. Marami ring salitang Bumbay ang naging bahagi ng wikang Pilipino tulad ng guro. Arabo at Persiyano Nagdala sila ng mga epiko. May dala silang wika. dula at alamat. diko at sangko. mga alamat at mga karunungang bayan. Bisaya . Tumira sila sa kabundukan ng Luzon at naging ninuno ng mga Igorot. alamat. awiting bayan at liriko. mukha. kuwentong bayan at pananampalatayang Islam. talyasi. hukom at dukha. Sila ay nagdala ng kanilang pananampalatayang pagano at awiting panrelihiyon. kawa. bayaw. Sa panahong ito ay nagsimula nang makipagkalakalan ang Pilipinas sa mga karatig-bansa nito. nagdala ito ng mga impluwensya sa panitikan. awiting bayan. Bumbay Sila ay nagdala ng pananampalatayang Bramanistiko at panitikang epiko.Malay Tatlong pangkat ng mga Malay ang nakarating sa Pilipinas.

• pagpapaliwanag ng mga bagay.tulad ng alamat na nagsasalaysay ng mga pinagmulan ngunit gumagamit ng mga diyos at diyosa bilang tauhan. Alamat ng Bigas Alamat ng Bundok Kanlaon Mito. hal. pinagmulan. Naipasa ang mga ito sa iba-ibang henerasyon sa pamamagitan ng oral na tradisyon at pag-awit. Juan Tamad (Tagalog) Abunawas (Muslim) Epiko- tulang pasalaysay na karaniwang tungkol sa pakikipagsapalaran. Biag ni Lam-Ang (Iloko) .mga kuwento na nagsasalaysay sa pinagmulan ng mga bagay. katapangan at kabayanihan ng isang bayani. hal. pangyayari at iba pa Mga Akdang Lumitaw Ang mga akda noon ay nahahati sa dalawang uri: kuwento at tula.mga kuwentong naglalarawan ng mga kaugalian. hal. hal. Si Malakas at si Maganda Buwan at Araw Kuwentong Bayan. pook o pangyayari. pananampalataya at suliraning panlipunan ng mga katutubo. Mga Kuwento ♥Alamat.

Sa katunayan. di naaawat . kasaganahan sa buhay. pagpapagaling sa maysakit. “Ang Gamu-gamo” Mga Tula Awiting Bayan.kuwentong gumagamit ng mga hayop bilang tauhan at naglalaman ng leksyong moral. kaugalian. bukid at dagat.awit panrelihiyon na tungkol sa debosyon. hal. paghingi ng tawad.awit pandigma Ang nuno nating lahat Sa kulog ay hindi nasisindak Sa labanan. hal. nagkakatuwaan at nagluluksa sa patay.nagpapahayag ng damdamin. Sapuso ito ng ating mga katutubo. nagsasaka. sila ay umaawit habang naglalayag. pananampalataya at gawain o hanapbuhay ng mga taong nakatira sa isang pook.awit sa kasal Umawit tayo at ipagdiwang Ang dalawang pusong ngayo’y ikakasal Ang daraanan niyang landas Sabuyan ng bigas Kumintang.Ibalon (Bikol) Maragtas (Bisaya) Bantugan (Maranaw) Tuwaang (Bagobo) Pabula. karanasan. Dalit. pumanaog Si Mansilatan sana Si Badla ay bababa Mamimigay ng lakas Pasasayawin ang mga Baylan Paligiran ang mga Baylan paghingi ng Diona. Pumanaog.

maikling tula na nagpapahula ng isang bagay sa pamamagitan ng paglalarawan . tulog anay Wala diri imong nanay Kadto tienda. ili.awit ng pag-ibig Noong unang panahaong ako’y bata pa Natitisod mo na’y di mo alintana Nang ako’y lumaki at maging dalaga Tila sa wari ko’y may pagbabanta ka Pagsinta mo sakin ay di ko tatanggapin Pagkat akong ito’y alangan pa sa tingin Ako’y mahirap.awit sa pamamangka Hala.hele o awit na pampatulog ng sanggol Ili-Ili Ili. mga haling Ipagtatanggol ang bukirin Ang mga anak natin Tayo naman may patalim Dugo’t buhay punuanin Kundiman. piyesta.Pinuhunan buhay. binyagan at burol. ili. Bugtong. pagod ay tiisin Ang lahat ng hirap. pangit pa sa tingin Bakit naman ngayo’y iyong iibigan? Oyayi. hirap Upang tayong mga anak Mabuhay nang panatag Halina at usigin Ang alikatya. gaud tayo. bakal papay Ili. tulog anay Suliranin. pag-aralang bathin Kahit malayo man kung ating ibigin Daig ang malapit na ayaw lakbayin Mga Karunungang Bayan Madalas nagpapalitan ng kaisipang-bayan ang mga katutubo sa kasal.

Isang butil palay. – ilaw Bahay ko sa gulod.patulang panunukso o panunudyo. Ang hindi lumingon sa pinanggalingan.nasa anyong patula na humihingi ng kalutasan sa isang suliranin Sa isang kulungan ay may 5 baboy na inaalagaan si Mang Juan pero lumundag ang isa. ang mga katutubo ay . Laganap sa buong bahay. Malakas nga ang loob. pakanan. Mahina naman ang tuhod Ika’y isang lalaking matapang Huni ng tuko ay kinatatakutan Palaisipan. Anak na hindi paluhain. . Ilan ang natira? . Kawikaan.5 parin dahil lumundag lang naman yung isa Alibata Ang alibata ay ang sinaunang sistema ng pagsulat ng mga Pilipino na binubuo ng alpabeto na may 3 pantig at 14 na katinig.isang patalinhagang pahayag na ginagamit ng matatanda noon upang mangaral at akayin ang mga kabataan sa mabuting asal.kabute Salawikain. Iisa ang tukod. Hindi makakarating sa pinaroroonan. Isinusulat ito ng pababa at binabasa mula kaliwa. Dahil sa kawalan ng gamit pang-imprinta. Ina ang patatangisin.

Sa kabila nito. ang mga naisulat sa makinis na bato ay siyang tumagal ng mahabang panahon. . Ang sistema ng pagsulat na ito ay naging mahalaga upang magkaintindihan ang mga Pilipino na noo’y walang iisang wika.gumamit ng matulis na kahoy bilang panulat at sumulat sa biyas ng kawayan. talukap ng niyog o bunga at mga dahon ng kahoy o saging. Mga Kilalang Manunulat Ang mga sinaunang akda ay kinikilala bilang pagmamay-ari ng grupo dahil ang mga ito ay nilikha at inawit nila bilang isang grupo.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->