P. 1
20906131-aklat

20906131-aklat

|Views: 1,824|Likes:
Published by Qazinx

More info:

Published by: Qazinx on Aug 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/08/2013

pdf

text

original

PANIMULANG LINGGWISTIKA

BSEd FILIPINO II 2009

PASASALAMAT Buong-puso naming pasasalamat kay Bb.Elsie V. Tillor, ang napakaaktibo naming guro sa Filipino Major 2 – Panimulang Linggwistika, sa kanyang paghikayat na isakatuparan ang aklat na ito. At gayundin sa aming mga magulang, kaibigan at sa Poong Maykapal na siyang nagbibigay lakas at inspirasyon na nakatulong nang sa pagkakabuo ng aklat na ito.

PANIMULA Isang pagmamalaki naming mga may-akda ang makatugon sa utos ng aming guro na si Bb. Elsie V. Tillor tungkol sa aming asignaturang Filipino Major 2 – Panimulang Linggwistika . Layunin naming makabahagi sa kinakailangan ng aming mga kapwa mag-aaral sa kasalukuyan at sa hinaharap. Sinikap naming maipaloob sa aklat na ito ang iba’t ibang paksang panglinggwistika. Naniniwala kami sa pamamagitan ng pagsasanib ng makabagong balarila, ang kakayahang (1) bumasa, (2) umunawa, (3) magsalita at (4) sumulat ng mga mag-aaral ay madaling malilinang. Sinadya naming huwag maging saklaw ang pagtatalakay sa ilang paksa upang sa gayo’y maging daan naman ito ng mga mag-aaral na maatasan ang kanilang mga sarili ng wastong pananaliksik. Isa ring paghamon sa mga mag-aaral na gawing mabisa ang pagtatalakay sa mga paksang naririto upang maging kawili-wili at kapaki-pakinabang ang lahat ng nilalaman ng aklat na ito. BSEd – FILIPINO II 2009-2010

PAGTUTUKOY NG KAHULUGAN Denotasyon Ang tawag sa kahulugang galing sa diksyunaryo. Tinatawag din na aktwal na kahulugan. Halimbawa: Ibili mo nga ako ng balimbing sa palengke. Ang salitang balimbing sa pangungusap na ito ay nangangahulugang prutas. Konotasyon Ang tawag sa kahulugang iba sa kahulugang mababasa sa diksyunaryo. Kadalasan, ito ay nagbibigay ng matalinghagang kahulugan. Halimbawa: Huwag mong iboto ang ang pulitikong balimbing. Ang salitang balimbing ay sa pangungusap na ito ay nangangahulugang palipat-lipat o paiba-iba ang kinakampihan. Ang konotasyon ay maari ring tawaging:  Pahayag na Idyomatiko Pahayag na hindi literal ang kahulugan ng mga salita o di-tuwiran ang kahulugan. Halimbawa: magbanat ng buto (nagtatrabaho nang mabuti) hindi masikmura (hindi matanggap)  Patayutay na Pananalita Pahayag na sadyang lumilihis sa karaniwang paraan ng pagpapahayag nang ang pahayag ay magawang maganda at kaakit-akit. Halimbawa: kinakalawang na ang utak (mahina ang kakayahan) kamay na bakal (malupit na pakikitungo)  Eupemistikong Pananalita Pananalitang ipinapalit sa mga salitang maaaring makasakit ng damdamin. Halimbawa: binawian ng buhay (namatay) balat sibuyas (maramdamin)

 Makulay/Masining na Pananalita Pananalitang karaniwang ginagamit ng mga makata na may kakaiba ngunit maganda ang paglalarawan. Halimbawa: mala-makopang pisngi (kulay rosas ang pisngi) Ekstensyon Ito ay Tumutukoy sa lahat ng paksa maging isahan man o maramihan na nagtataglay ng mga katangiang isinasaad ng pangkalahatang kaisipan. Halimbawa:

PILIPINO

TSINO

ASYANO

MALAY

INDONESYO

MUSIKERO

RETRATISTA

ARTISTA

ISKULTOR

MANUNULAT

Ang salitang Asyano ay may mga ekstensyong “Pilipino”, “Tsino”, “Malay” at “Indonesyo”. Ang salitang artista ay may mga ekstensyong “musikero”, “retratista”, “manunulat” at “iskultor”.

[ + nasa hustong gulang na ] = [ . Ang ina ay ilaw ng tahanan. “wala” at “kaibahan” ng katangian ng isang bagay. tao (human). Tinatawag din itong feature analysis o contrast analysis.Intensyon Pagpapakahulugan ng isipan ayon sa katotohanan. [ .lalaki ]. bata (young) at babae (female). [.lalaki]. Halimbawa: Ang mga penggwin ay hindi lumilipad. .  Ikalawang Intensyon Kaisipang inilalahad ang ibang paraan ng pagpapakahulugan kung saan nauunawan ng isipan ang uri o kalikasan ng isang bagay ayon sa lohikal na katotohanan.nasa hustong gulang na ] Sa madaling sabi. ang salitang babae (girl) ay maaaring magkaroon ng tatlong semantikang katangian. [. Halimbawa: tao (man) babae (woman) batang lalaki (boy) batang babae (girl) bata (child) = [ + lalaki ]. Halimbawa: Ang puso ay punla ng pag-ibig. Ipinapakita rito ang pagiging “meron”.  Unang Intensyon Kaisipang inilalahad ang kalikasan o uri ng isang bagay sa kung ano ang malimit na makikita sa pisikal na katotohanan.nasa hustong gulang na ] = [+/.lalaki ]. [+ nasa hustong gulang na ] = [ + lalaki ]. Ang leon ay isang mabangis na hayop. Komponensyal Analisis Tumutukoy sa paglalarawan ng kahulugan ng mga salita sa pamamagitan ng nabuong set ng sematikang katangian.nasa hustong gulang na ] = [ .

ngunit hindi lang pagpapalit ang nagaganap dito.MGA PANDIWANG DI-KARANIWAN Pandiwang di-karaniwan ang tawag sa mga pandiwang nagkakaroon ng mga pagbabagong morpoponimeko o ito yong mga pandiwang hindi sumusunod sa pangkaraniwang tuntunin ng palapantigan at paglalapi.) Maykaltas ( Sunscope ) – ito ay nangangahulugangang pagkawala ng isang ponema o morpema sa isang salita . Anumang maliit na salitang ikakabit nito ay nakaimpluwensiya sa pagbabagong anyo ng morpema. mayroon ring isa higit pang titik na nakakaltas. Ito ay magaganap kung ang huling ponemang patinig ng salitang – ugat na hinuhulapian ay nawawala. Halimbawa: Ang mga sumusunod na ponema ay nagpapalitan na di nagbabago ang kahulugan gaya ng: Salitang – ugat + panlapi Lakad + in = lakadin Sunod + in = Sunudin Tawa + han = tawahan Halili + han = halilihan Kuha + in = kukunin Di-karaniwang anyo ng pawatas lakarin sunurin tawanan halinhan kunin o 2. Pitong uri 1. . anumang pagbabagong mapapansin natin sa isang morpema ay bunga ng impluwensya ng kapaligiran. Paalala: Pagbabagong morpoponimeko ay tumutukoy sa pagbabago ng morpema na taglay ng kanyang kapaligiran.) Maypalit – ito ay ang pagkakaroon ng pagpapalit ng titik sa loob ng pandiwa.

Halimbawa: Salitang – ugat + Panlapi Tanim + an = taniman Talab + an = talaban Silid + an = sidlan Atip + an = atipan Lagay + in = linagay ( l ) + in+ agay Yari + in -y + in + ari = yinari Yaya + in = yinaya Lipad + in = linipad Di – karaniwang anyo ng pawatas tamnan tablan sidlan aptan nilagay niyari niyaya nilipad 4.) Maypungos ( Apostrope ) – May nawawalang titik o pantig sa unahan na berb. Ang mga salitang ugat na nagsisimula sa / I / at / y / na ginigitlapian ng / in / ay magkakaroon ng paglilipat ng posiston ng / n / at ng / I / at / y /.) Maylipat (Metathesis) Ito ay paglilipat ng titk sa loob ng isang salita. .ng mga pandiwang di – karaniwan na ma. At mayroon din titik na nawawala. Tinatawag din itong paglilipat. Narito ang ilang hal.) Maytulad ( Paragoge ) – May nawawalang titik sa hulihan ng pandiwa / berb.pagkakaltas ng ponema o mga ponema Salitang – ugat + Panlapi Hali + an = halikan Bili + han = bilihan Palit + an = palitan Sara + han = sarahan Takip + an = takipan Buhos + an = buhusan Dumi + han = dumihan Di – karaniwang anyo ng pawatas halkan bilhan paltan sarhan takpan busan dumhan 3. Halimbawa: Magpadala Pakahigpitan Magpahanap Padala Higpitan Pahanap 5. Makikita ito sa paglilipatan ng posisyon ng ponema.

Halimbawa: Kilalahin --Abalahin --Pagkakaisahan --Kilalahin Abalahin Pagkakaisahan 7.han Maging ito man ay nag – iisa o may kasamahang iba pang panlapi… .Halimbawa: Halkan Takpan Buksan _ Halki Takpi buksi 6. Halimbawa: Tayo na – kana Hintay ka – teka Hayaan mo – namo Paalala: Sa talaan ng mga halimbawa na ibinigay sa itaas ay mapapansing nagaganap lamang sa mga pandiwang di Karaniwan ang mga pagbabagong morpoponemiko kung ito ay ginagamitan ng panlaping – an / .) May-angkop ( hypology ) – makikita ditto ang pag-iisa ng dalawang magkasunod na berb at nagkakaroon ng kaltas o palit sa anumang berb.) May paningit ( epenthesis ) – Mga pandiwa / berb na nagkakaroon ng paningit na titik na salita.

matingkad-maliwaang Di-wasto: Lubhang matingkad ang mga ebidensiya ng abogado. Wasto: Ang silid nina Karen at Judy ay maalinsangan.MORPOSINTAKS Ang pagpili ng wasto at angkop na salitang gagamitin sa isang pahayag na hindi lumilihis sa tunay na nakis ipahayag ng pangungusap. Wasto: Lubhang maliwanag ang mga ebidensiya ng abogado. Wasto: Matangos ang ilong ng pinsan kong Amerikano. . Wasto: Higit na matangkad si Raul kaysa kay Robert. mainit-maalinsangan Di-wasto: Ang silid nina Karen at Judy ay mainit. Wasto: Ang batang si Lito ay matalas kung mag-isip. Ito ay ang paglakip ng tumpak na salita upang mas maging kaaya-aya at kaakit-akit pakinggan ang isang pahayag. matalas-matalim Di-wasto: Ang batang si Lito ay matalim kung mag-isip. mataas-matangkad Di-wasto: Higit na mataas si Raul kaysa kay Robert. Halimbawa: mataas-matangos Di-wasto: Mataas ang ilong ng pinsang kong Amerikano.

Dalawang libo ang kinita nina Adel. 2. Di-Tiyak 1. Ipinakikita ang katangian o bilang ng isang bagay. *Pamilang Ito ay nagpapahayag ng bilang o halaga.MGA PANURING PANG-URI Ito ay bahagi ng pananalita na nagbibigay-turing sa pangngalan at panghalip. lunan o pangyayari. tao. tiyak man o hindi ng mga pangngalan at panghalip Halimbawa: Tiyak 1. Halimbawa: isa Labingwalo Dalawampu Tatlumpu’t isa apatnapu dalawang daan isang angaw pitong daan . Si Juan ay mapagsamantala at abusado. Buwig ng saging ang pasalubong niya. Tatlong baroto ang dala ni Matet. 2. 3. Malungkot si Adel sa nangyari sa kapatid. 2. URI NG PANG-URI *Panlarawan Ito ang mga likas na pang-uri na iniuugnay sa mga pangngalan na nagpapahayag ng katangiang taglay ng salitang binibigyang turing. URI NG PAMILANG *Pamilang Na Patakaran O Pamilang Na Kardinal Ito ang likas at basal na mga bilang na pinagbabatayan ng tawag ng iba’t ibang uri ng pagbibilang. Masayang-masaya si Inday nang dumating ang matandang si Allen. Pulutong ng mga kadete ang sumalubong. Halimbawa: 1.

Halimbawa: Ikalima Ikasiyam Ikalabing-isa Ikaisang daan at isa panglima pansiyam panlabing-isa pang-isang daan at isa KAILANAN NG PANG-URI *Isahan Ito ay ginagamit kung iisa lamang ang inilalarawan. Halimbawa: 1. *Dalawahan Ito ay ginagamit kung dalawa ang inilalarawan. tulad ng ma-.*Pamilang Na Panunuran O Pamilang Na Ordinal Ito’y ginagamit sa pagpapahayag ng pagkakasunud-sunod ng tao. Magkamukha ang magkapatid na Mike at Choy. sa pag-uulit ng pantig na -na.atbp. o pang. *Maramihan Ito ay ginagamit kung higit sa dalawa ang inilalarawan. magkasing-. Magkakasimbilis ang mga kabayo na alaga niya. Kapalagayang-loob ko siya. Ginagamit ang pantukoy na mga. o sa paggamit ng pamilang na dalawa o ng salitang kapwa. 2. Mga mapagkakatiwalaang kawaksi sa bahay ang mga iyan. magsing-. bagay atbp. May panlapi itong ika-. Halimbawa: 1.at –ka.sa mga panlaping magka.atbp. o sa paggamit ng sallitang nagsasaad ng bilang na higit sa dalawa. Kapwa dalubhasang mangingisda ang mga binatang iyon. ng walang pag-uulit ng salitang-ugat o walang panandang mga. Ang anyong isahan ay naipapakita sa paggamit ng panlaping pang-isa. . pang-. o iba pang salitang nagsasaad ng bilang na higit sa isa. Ginagamit ang mga panlaping magka-. ka-. Halimbawa: 1. Maligayang pamilya ang pamilyang malusog. 2. 2.at magkasing-.

at mala-. masasabi kong siya ay makakalikasan.ang pang-uri kung binubuo ng salitang –ugat na may panlapi. Ang mga ganitong uri ay maaaring may kahulugang karaniwan o patalinghaga.ang pang-uri kung binubuo ng likas na salita lamang o salitang walang lapi. Maaaring ganap o di-ganap ang pag-uulit. Dahil sa pag-ibig niya sa kalikasan. pang- . Mataba ang alaga naming baboy. *Tambalan . Halimbawa: 1. 2. maka-. *Maylapi .ang pang-uri kung binubuo ng dalawang salitang pinag-isa. Halimbawa: Pag-uulit na Ganap Ang puti-puti ng damit ni Tolits. Panlaping makauri ang tawag sa mga panlaping ginagamit sa pagbubuo ng pang-uri. Halimbawa: Karaniwang kahulugan Biglang-yaman ang pamilya ko nang manalo si nanay sa lotto. Halimbawa: 1.salitang-ugat o salitang maylapi na may pag-uulit.KAYARIAN NG PANG-URI *Payak . Patalinghagang kahulugan Balat-sibuyas ang nakababata kong kapatid. *Inuulit . ma-. Ang bahay namin ay malapit sa punong Akasya. Ang tiyan ng matanda ay malalobo sa laki. kay-. Pag-uulit na Di-Ganap Maliliit ang alaga kong pusa. Pinakagamitin ang mga panlaping ka-. 2.

at pinaka-. ang paghahambing ay maaaring magkatulad o di-magkatulad. Halimbawa: Kasingganda ng birhen si Nora. kawangis atbp. atbp. kasing. B. Halimbawa: Higit na marunong si Linda kaysa kay Nene. B.KAANTASAN NG PANG-URI *Lantay* . pag-uulit ng salita at mga katagang ubod ng.1. Pasahol – sahol o kulang o may kaliitan at kababaan sa pinagtutularan. Halimbawa: Maligayang lahat ang mga busero at mangangabog. A. Di-Magkatulad – maaaring palamang o pasahol. at sukdulan ng. at mga salitang tulad. Ginagamit ang panlaping napaka-. ginagamit ang magsing-. hari ng. *Pahambing -kung ang pang-uri ay nagtutulad sa dalawang tao o bagay. . *Pasukdol .2. labis. at wala ng iba. Halimbawa: Ubod ng yabang ang taong iyan.nagpapahayag ng kataasang uri o katangiang namumukod sa lahat. Magkatulad – patas at walang lamangan. B.ito’y tuwirang nagbibiga-turing sa pangngalan o panghalip na inaabayan. Walang paghahambing na nangyari. Palamang – nakahihigit ng katangian sa pinagtutularan. Halimbawa: Di-lubhang mataas ang marka ko na gaya ng marka mo.

3. han.PANDIWA (VERB) • • • Bahagi ng pananalitang nagsasaad ng kilos o galaw. 3. ma. um . Ito ang nagbibigay diwa sa isang pangungusap. sa at kay. an. ito ay pandiwang palipat Palipat Ang pandiwa kapag ito ay may tuwirang layon na tumatanggap ng kilos. Ang layong itoy pinangungunahan ng. Ito ay may simuno ngunit walang layong tumatanggap Mga halimbawa: 1. 4. Nakinig kay Elvis Presley ang mga bata bago sila sumayaw. kay. 2. Mga halimbawa: 1. Ito’y binubuo ng salitang-ugat at panlaping makadiwa tulad ng mga. Bumili ng baging telebisyon ang nanay sa Makati. Nag-ipon sin sila. 4. maki. Naglinis ng kwarto si Delia. Pareho silang naghahanap. mak. PANDIWANG PALIPAT(transitive verb) Ang mga parirala ay nasa tuwirang layon at pinangungunahan ng pang-ukol na ng. hin. Katawanin Ang mga pandiwa kapag walang tuwirang layong tumatanggap ng kilos. sa mga. Ang tubero ay nag-aayos ng tubo sa aming bahay. Mga Uri ng Pandiwa ayon sa Kaukulan 1. Kapag ang pandiwa ay may tuwirang layon. ito ay tintawag na pandiwang katawanin. 2. PANDIWANG KATAWANIN (intransitive verb) Kung ang pandiwa’y hindi na kailangan ng tuwirang layon at nagtataglay ng kahulugang buo sa ganang sarili kaya’t hindi na kailangan ang tagatanggap ng kilos.ang pandiwa ay nakatatayong mag. Ito ay may simuno at tuwirang layon.isa. mga. at iba pa. Gumagawa sina Mang Ben at Mang Lino. 2.Ang masipag at determinado ay nagtatagumpay .in. at kinang. sa. magsi.

Kontemplatibo Hindi pa nasisimulan ang kilos . Imperpektibo Nasimulan na subalit hindi pa tapos ang kilos. . Halimbawa: Nagsaliksik ako tungkol sa AIDS.ASPEKTO NG PANDIWA Perpektibo Nasimulan na at natapos na ang kilos. Halimbawa: Magsasaliksik ako tungkol sa AIDS. Halimbawa: Nagsasaliksik ako tungkol sa AIDS.

angang at halamang ay amy pagbabagong morpoponemikong naganap.ANGKOP   Ay mga katagang nag-uuganay sa panuring at salitang tinuturingan. 3. ng mga salitang ito ay naasimilang pangangkop na –ng. ang – ng   nag simbolong (–) sa – ng ay nangangahulugang ang pang-angkop ay ikinakabit sa salitang inaangkupan. ang simbolong (+) sa + na ay nangangahulugang ang pang-angkop na ay hindi ikinakabit sa salitang inaangkupan. Mapapansing sa mga salitang kail. Ang huling ponema. May mga bagong alkaldeng hinirang ang Pangulo ng Bansa. na Ginagamit ito kung ang inaangkupan ay nagtatapos sa ponemang katinig maliban sa /n/. Para sa matatag na ekonomiya ng bansa. Halimbawa: 1.MGA PANG. Dapat na magtanim pa ng mga halamang namumunga. Ang dalawang pang-angkop sa Filipino : 1. . ang + na   2. Ito ang katuturang pangkayarian nito. 2. /n/. kailangang maging higit na malaki ang produksyon ng pagkain. Ginagamit ito kung ang inaangkupan ay nagtatapos sa tunog na patinig o sa ponemang /n/.

2. . PASYENTE Isang kalahok na kung saan ang isang bagay ay nangyari na at bilang maapektuhan na kung ano ang mangyayari sa mga ito. TEMA Isang kalahok na nagbibigay ng pagbabago sa kanyang posisyon o kondisyon. AGENTS Isang kalahok na kung saan ang kahulagan ng pandiwa ay tumutukoy bilang paggawa o nagiging sanhi ng isang bagay. INSTRUMENT Isang kalahok na ginagamit upang isagawa ang aksyon. Ang susing ito ang gagamiting pambukas ng pinto sa bahay. EXPERIENCER Isang kalahok na nagbibigay kamalayan ng isang bagay. Masaya si Rochie sa pagdating ni Kyle. Mga uri ng Tematik na Tuntunin: 1. Halimbawa: Nahulog ang naglalakihang bato kung kaya’t nasira ang karsada. o bilang ng isang istado o posisyon. Sumulat si Lito ng liham para kay Lloyd. Nagkaroon ng malakas na ulan datapwa’t sinuspende ang klase. 4. Halimbawa: Kinain ni Shira ang sorbetes. 5. Halimbawa: Gustong ipadala ni Cecile ang sobre sa simbahan. Halimbawa: Maraming tao ang takot sa ahas. Tumugtog si ng Torete gamit ang kanyang gitara. Halimbawa:. Sumakay si Joanna ng dyipney papuntang paaralan.TEMATIK NA TUNTUNIN (PAMPAKAY PAPEL) Ito ay semantikong relasyon sa pagitan ng isang tambalan at ng isang argumento ng isang pangungusap. 3.

6. Halimbawa: Ang libro ay ibenenta ng Rex bookstore. Si Rose ay nagpunta sa palengke. 7. Ang rocket ay inilunsad ng Central Command. LOKASYON Saan nangyari ang aksyon. 9. 8. MAGING SANHI NGMindlessly gumaganap ng aksyon. . PINAGMULAN Kung saan buhat ang aksyon. Namatay lahat ng Kamatis dahil sa pagsulpot ng epidemya. Halimbawa: Ang caravan ay patuloy na nagtungo sa malalayong lugar. LAYUNIN Kung ano ang itinuturo ng aksyon. Halimbawa: Si Lovereign at Jehreign ay nag-aaral sa Cebu Normal University. Laging nakatingin sa malayo si Jan. Halimbawa: Nasira ng Avalanche ang lumang templo.

Ang /n/ ng /pang/ ay nagging /m/ o /n/ at mangyayari ay manatili /n/ ayon sa kasunod na tunog.t. ito ay magiging pam kapag ang ikinakabit sa mga salitang-ugat ay nagsisimula sa p at b. ASIMILASYON Nagbabago ang panlaping pang kapag kinakabitan ng mga salitang-ugat na nagsisimula sa letrang d. Ang anumang maliit na sa salitang ikakabit nito ay nakaimpluwensiya sa pagbabagong anyo ng morpema. Ito ay nagpapakita ng asimilasyong ganap. Ang tunog na /p/ sa patay ay naasimila ng ponemang /m/ ng /pam/ kaya. mananatiling pang ang panlaping ito kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula sa mga letrang hindi nabanggit. Asimilasyong Parsyal Ito ay mapapansin sa sa pagbabagong naganap sa isang morpema sanhi ng posisyong pinal na sinusundan ng mga salitang nagsisimula sa bigkas na pailong. Sa kabilang dako naman.s. Ang pagbabagong nangyari sa salita ay tinatawag na asimilasyon.l. /pang/ + takas = pantakas /pang/ + lagay = panlagay /pang/ + babae = pambabae Mapapansin sa mga halimbawa sa itaas ang asimilasyong nangyari ay di-ganap o asimilasyong parsyal. 1.b. sa halip na bigkasing pampatay ay nagging pamatay. at ito’y magiging pan.PAGBABAGONG MORPOPONEMIKO = tawag sa anumang pagbabago ng morpema na taglay ng kanyang kapaligiran. Ang mga salitang-ugat na inuunlapian ay mananatili ang anyo nito gaya ng: pampalakas = hindi pamalakas pambarko = hindi pamarko 2.PAGPAPALIT NG PONEMA Ang mga sumusunod na mga ponema ay nagpapalitan na hindi nagbabago ang kahulugan gaya ng: /o/ at /u/ Bago + bago = bagung-bago Damo + damo = damung-damo /e/ at /i/ Putahe + ng Pan + lalaki = putahing-putahe/ putahi = panlalake/ panlalaki /d/ at /r/ ma + dami ma + damot = marami = maramot /h/ at /n/ tawa + han = tawanan talo + han = talunan . /pang/ + takot = pantakot = PANAKOT /pang/ + sukat = pansukat = PANUKAT Hindi lahat ng mga salitang nagsisimula sa /p. dalawang beses ang pag-aasimila sa asimilasyong ganap. b.r. Ang mga salitang pantakot at pansukat ay mga parsyal samakatuwid. Minsan lamang ang pagbabagong naganap. Mapapamnsin ito sa panlaping /pam/ na inuunlapian sa ponemang /p/ tulad ng patay o pasigla. Asimilasyong Ganap Taglay ang asimilasyong ganap kung ang unang ponemang inuunlapian ay naasimilang ganap ng tunog ng panlapi.s. a.t/ ay nagkakaroon ng asimilasyong ganap.

Ang mga salitang-ugat na nagsisimula sa /l/ at /y/ ginigitlapian ng posiyon ng /in/ ay magkaroon ng paglilipat ng pusisyon ng /n/ at ng /l/ at /y/. 2008. pinagsama ang dalawang salita upang makabuo ng isang bagong salita. PAGKAKALTAS NG PONEMA Ito ay nangangahulugang pagkawala ng isang ponema o morpema sa isang salita. dalawang parirala. PAGSUSUDLONG Nanganhulugan ito ng pagdaragdag ng isa pang morpema sa hulihan ng salitang-ugat. Ito ay magaganap kung ang huling patinig ng salitang-ugat na hinuhunlapian ay nawawala. Ana.3. METATESIS Ito ay paglilipat ng titik sa loob ng isang salita. = TEKA = HAMO . al. Maari itong malipat ng isa o dalawang pantig tungo sa huling pantig o isang pantig sa unahan ng salita. Ka + totoo + han + an Alala + han + in = KATOTOHANAN = ALALAHANIN 7. et. Ka+ ginhawa + an Ka + tapat + an = KAGINHAWAAN = KATAPATAN 6. Komunikasyon sa Akademikong Filipino. Lagay + in >l + in + agay > linagay = NILAGAY Yari + in > y + in + ari > yinari = NIYARI Tanim + an > taniman = TAMNAN 4. o dalawang sugnay. PAGLILIPAT-DIIN Nagbabago ang diin sa pagbabago ng mga panlaping ginagamit. Manila: ACCORD Printing Press PANG-UGNAY = ito ay salitang nagpapakita ng relasyon ng dalawang yunit sa pangungusap. Godfrey M. Dakip + in > dakipin Takip + an > takipan = DAKPIN = TAKPAN 5. Ito ay magaganap kung ang huling ponema o morpema sa isang salita. Hindi maiiwasan na magkaroon ito ng pagkakaltas upang mapaikli ang anyo ng nabuong bagong salita.. Makikita ito sa pagpapalitan ng posisyon ng ponem. Maaaring salita. PAG-AANGKOP Sa pagbabagong ito. Sta. Hintay + ka Hayaan + mo SOURCE: Leyson. Tinatawag din itong paglilipat.

kahiman. bagaman. Panimbang PAMUKOD = Ginagamit ito sa pagpili. pag. kapag. Pang-ukol PANGATNIG = ito ang tawag sa kataga na nag-uugnay ng isang salita sa kapwa salita. hindi ako sasama. May 7 Uri Ng Pangatnig: 1. ♥ Sa di kawasa ang pulong ay tinapos na. ♥ Kahit wala siyang pera. nalusutan nya ang kanyang mga problema. Panlinaw 7. ♥ Naghihirap sila ngayon sapagkat nasunug ang kanilang bahay. ♥ Sakaling may bayad. disin sana ] ♥ Kung uulan. ♥Gustuhin ko man. kahit ] ♥ Gwapo nga siya subalit suplado naman. Panagot sa tanong na BAKIT at nagbibigay ng katuwiran o kadahilanan. samantala. para sa pagkanap ng kilos. Nangangailangan din ng paliwanag [ kung. hindi pwede may lakad ako mamaya. . Paninsay 4. mangyari ] ♥ Namaos siya dahil sa pagkanta. Pang-angkop 3. [ dahil sa. Pananhi 5. sapagkat. [ o. sakali. sa di kawasa. sanhi sa. Pangatnig 2. sa lahat ng ito.3 Ang Mga Pang-ugnay: 1. Panubali 3. datapwat. subalit. ni man. PANANHI = Nagbibigay ito ng dahilan o katuwiran. PANUBALI = Nagsasabi ito ng pag-aalinlangan. parirala sa kapwa parirala at sugnay sa kapwa sugnay. pagbubukod o pagtanggi. Panapos 6. pagtatakwil. hindi nalang kami tutuloy. PANAPOS = Nagpapahuwatig ng nalalapit na katapusan sa pagsasalita [ upang. sa bagay na ito ] ♥ Hindi na siya nagsalita upang matapos ang lahat. maging ] ♥ Siya ba o ikaw ang tutulungan ko. Pamukod 2. PANINSAY = Ginagamit ito kapag sinasalungat ng unang bahagi ng pangungusap ang ikalawa [ ngunit.

may trabaho saka may sariling bahay na.et.1999. AILENE L. samakatuwid. ♥ Nagkasundo na ang mag-asawa. kung gayon magsasama na silang muli. [ anupa’t. kaya. pati ] ♥ Wala na syang kaibigan at mapagkakatiwalaan. Nora D. TIMBULAN II Batayang Aklat. Marikina City: FOUR J ARTS. PANIMBANG = Ginagamit sa pahayag ng karagdagang isipan [ at. ARDIZA Source: Javier. INC. .PANLINAW = Ginagamit ito upang ipaliwang ang bahagi o kabuuan ng isang banggit. ♥ Maunlad na si Tom ngayon. sa kabilang dako ] ♥ Marami akong pera at bahay samakatuwid ako ay mayaman.. kung gayon.al. saka.

Mga katangian ng wika: 1. damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumilikha ng tunog. may antas . binubuo ng makahulugang tunog . at mga kaugnay na batas upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan. makapangyarihan .may pulitika .Laging nagbabago ang wika ayon sa panahon. 4. 3.Ang wika ay may kakayahan na umakit ng mga tao. nagkakaugnayan. 6.Nakakahatak ng impluwensya ang pagsasalita.Madali ang pag aaral kung ikaw ay matiyaga.Wika Ang wika ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan. Sa pamamagitan nito. arbitraryo . (may masistemang ayos ang mga salita sa isang pangungusap) 2.Ako ay nag aaral sa de la sale college of saint benilde. tunog.Gumagamit ang mga tao ng piling tunog upang magkaroon ng kahulugan ang wika. kagila-gilagis .Ang wika ay parte ng pang araw-araw na buhay natin.Tagalog ang isa sa pinaka ginagamit na wika ditto sa Pilipinas. ginagamit . nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao. 9.Ang wika ay nakaka-kontrol ng pagiisip ng isang indibidual. 8. . 10. Ginagamit ang pamamaraang ito sa pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. pinipili at isinasa-ayos . at kabuuan din ito ng mga sagisag sa paraang binibigkas. Isa rin itong likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan. 7. nakabatay sa kultura . may balangkas . 5.Ang wika ay nahahati sa apat na uri. Kalipunan ito ng mga simbolo.

lahat tayo ay gumagamit ng wika upang maipahay natin ang atin mga layunin araw-araw. Ginagamit araw-araw .10. .

paano ito nilikha at namataan. Binabahala naman ng malayang linggwistika ang wika para sa kanyang sariling kapakinabangan.Binabahala ng linggwistikang teoretiko ang mga framework para isalarawan ang kanya-kanyang wika at teoriya tungkol sa unibersal na aspekto ng wika samantala ang nilalapat ng linggwistikang nilapat ang mga teoriyang ito sa ibang larangan.Binabahala ng linggwistikang kontekstwal kung papaano iangkop ang wika sa mundo: ang kanyang tungkulin sa lipunan.Linggwistika Ang linggwistika ay ang pag-aaral sa wika ng tao at tinatawag na isang linggwista ang mga dalubhasa dito. • • . Maaaring isadiwa ang pag-aaral ng linggwistika sa tatlong malalaking aksis. Teoretiko at nilapat . maliban sa panlabas na kaugnay na wika.Binabahala ng synchronic na pag-aaral ng wika ang kanyang anyo sa isang bigay na sandali samantala sinasakop ng diachronic na pag-aaral ang kasaysayan ng isang (grupo ng) wika at ang pagbabago ng kayarian sa palipas ng panahon. paano ito nakuha. isinisalarawan ang kanyang mga dulo ng sumusunod: • Synchronic at diachronic . Kontekstwal at malaya .

edad. • http://en. na nagsasabing pang-unawa ay limitado lamang sa pamamagitan ng kung ano ang maaaring inilalarawan sa sariling wika. at ipakita kung paano ito naaayon sa iba't ibang kultura at lipunan. at kung paano binuo at malasakit sa mga tuntunin ay ginagamit upang bigyan ang mga tao ng lipunan o socioeconomic classes. atbp. edukasyon. habang ang focus sa huli ay sa bisa ng wika sa ang lipunan.org/wiki/Ethnolinguistics Sosyolinggwistiks • • ay ang pag-aaral ng epekto ng anumang aspeto ng lipunan. relihiyon. antas ng pag-aaral. relihiyon. na pinag-aaralan ang epekto ng lipunan sa mga wika nito sa mga tuntunin ng lahi.wikipedia. . halimbawa. gamitin. pag-aaral sa paraan sa pang-unawa at konseptong impluwensya ng wika. kabilang ang mga kultura kaugalian. lahi. Ito rin ay pag-aaral kung paano ang wikang varieties sa pagitan ng mga grupo ay pinaghihiwalay ng mga tiyak na sosyal na variable. edad. Yi-Fu Tuan 1974). at ang paraan ng iba't-ibang grupo ng etniko mahalata ng mundo Isang kilalang (ngunit pinagtatalunan) ethnolinguistic na paksa ay ang Sapir-Whorf haka. atbp • • http://en. katayuan. cognitive science. katayuan. at impormasyon ng teorya sa pag-aaral kung paano ang utak ang proseso ng wika. neuroscience. Paunang forays sa psycholinguistics ay higit na pangpilosopo . Ang isang halimbawa ay ang paraan ng malapad orientation ay ipinahayag sa iba't-ibang kultura (Bernd Heine 1997. kasarian. inaasahan.org/wiki/Sociolinguistics Saykolinggwistiks • sikolohiya ng wika ay ang pag-aaral ng sikolohiya at neurobiological sa kadahilanan na paganahin ang mga tao para makakuha. dahil unangunadahil sa kakulangan ng datus sa kung paano ang utak ng tao ay gumagana Sa ngayon may mga pananaliksik sa paggamit ng biology. at sa konteksto.MGA GAMIT NG WIKA Etnolinggwistiks • ay isang larangan ng wikang panganthropolohiya na pag-aaral ang relasyon sa pagitan ng mga wika at kultura. Sociolinguistics ay ang sangay . maunawaan at gumawa ng mga wika. kasarian. naiiba mula sa sosyolohiya ng mga wika na ang mga sentro ng sociolinguistics ay ang epekto ng lipunan sa mga wika. sa wika na paraan ay ginamit.wikipedia.

etc. salita. pati na rin ang proseso na ito posible na maunawaan utterances. http://en. text.wikipedia. Developmental psycholinguistics pag-aaral ng kakayahan ng mga bata upang malaman ang wika .• Psycholinguistics sumasaklaw sa proseso ng pag-unawa na gumawa ng mga posible sa pagbuo ng isang panggramatika at makahulugang pangungusap sa labas ng bokabularyo at panggramatika istruktura.org/wiki/Psycholinguistics .

-um-. Ang morpemang malaya ay tinatawag ding salitang ugat.Ang morpemang di-malaya ay tinatawag ding panlapi.Morpemang Malaya galing. -in 2.+ salitang ugat = bumili Hulaping -in + salitang ugat = linisin . Halimbawa: 1. linaw. sipag. dasal 3.Ang Morpema Ang morpema ay pinakamaliit na yunit ng isang salita na nagtataglay ng kahulugan. mag-.+ salitang ugat = nagdasal Gitlaping –um.Morpemang Di-malaya + Salitang Ugat Unlaping nag. linis.Morpema di-malaya ma-. Ang salita ay binubuo ng pinagsama-samang pantig. dilim. Hindi lahat ng pinagsama-samang pantig ay makakabuo ng salita.

pangabay.) Pariralang Nominal Nagkaisa ang mga taong bayan Nagkaisa sina Juan b)Pariralang Panguri kailangan ang matalino Si haring Solomon ang matalino c)Pariralang Pang-ukol Awa ang nasa Diyos Gawa ang nasa tao d)Pariralang Eksistensyal Mabuti rin ang may sasakyan Mainam ang may sariling bahay e)Pariralang Pandiwa Madali ang magsalita Mahirap ang gumawa f)Pariralang Pangabay Paghandaan natin ang bukas Kalimutan natin ang kahapon (Itinuturi na ring parirala ang isang salita dahil sa pagbabalangkas ng mga pangungusap makikita ay pang-ilalim na istruktura noon sa hindi talagang iisang salita iyon.pandiwa.Dalawang uri ang pangungusap sa Filipino..Ang Pagpapanaguri Tinatawag na pagpapanaguri ang pangungusap na may simuno/sabjekt/tapik/paksa at panaguri/koment/predikeyt.) B. Ang Panaguri .panguri. Ang simuno Napag aralan na sa dakong una ng aklat una ng aklat na ang ay nagpapakilala sa simuno at ipinakita na rin ang mga panghalili sa nga panghalip panao at pamatlig. pagpapanaguri/pridekeyt at 2.Pinangunahan ito ng marker na ang Parirala ang tawag salipon ng mga salitang walang simuno't panaguri. o pang-ukol ang simuno. di-pagpapanaguri/non-predikeyt A. Maaring Pariralang nominal (pangngalan at panghalip).Ang panaguriang nagsasaad ng tungkol sa simuno. 1. ekstensyal. a.SINTAKS Ang pagaaral ng pagbubuo ng mga pangungusap o sentens ang tinatawag na sintaks.

6)Pariralang Ekestensyal Mayroon nga sila Wala na ang pag-asa ' nya.Pariralang Di-berbal Tinatawag na pariralang di-berbal ang mga pariralang pangngalan o panghalip.(4)direksyunal na siyang pinag-uukulan. nababago ang anyo batay sa aspekto.Kabilang sa komplenton na pangungusap ang (1) aktor na siyang gumagawa ng kilos.(2) gol na siyang tumatanggap ng kilos (3) lokatib na siyang pook na pinangyarihan. a. 1)Pariralang Pangngalan Anawnser si Rey Langit Presidente si Gng. (6) instrumental na siyang kagamitan sa pagsasakilos at (7) kawsatib na siyang kadahilanan ng kilos at (8) resiprokal.reyes 2)Pariralang Panghalip Ikaw ang may sala Ito ang katarungan 3)Pariralang Pang-uri Masinop si Deny. Sa pariralang berbal dapat talakayin ng muli abg tungkol sa pokus at komplemento ng paniwa Naiiba ang pandiwa dahil nababanghay ito. pang-uri. depende sa pokus ang nagiging panlapi nito. (5) benepaktib na siyang pinaglalaanan.Maaring pariralang berbal o di-berbal ang panag-uri ng mga pangungusap. pangabay. pang-uk0ol at ekistensyal. . Sa kanila ang pangaral 4)Pariralang Pang-ukol Nasa tao ang gawa Sa kanila ang pangaral 5)Pariralang Pang-abay Patalikod ang lapit niya Patingkayad ang lapit niya.

Sa ikalawang pangungusap . ayon kina sa gilid ng laban sa. hinggil kay labag sa. Mga Halimbawa: ayon sa. ukol kay. And damit ni Dora ay bago. ipinakikilala ng pang-ukol na kay ang kaugnayan ng piso kay Gil. ukol kina sa tabi ng. Ang piso kay Gil ay nawala. Mga halimbawa na pang-ukol: sa kina ay nina ng ni kay 1. Sa ikaapat na pangungusap. ng kay o sa at ni. Sila ay sumulat ng salaysay. gayon din. alinsunod kay hinggil sa. para kay. ayon kay. Sa ikatlong pangungusap. o panghalip sa ibang salita sa loob ng pangungusap. May mga pang-ukol na mahigit sa isa. ipinakikilala ng pang-ukol na ni ang kaugnayan ng damit ni Dora. Sa unang pangungusap. sa tabi ni. 3. Ang kahon ay siyang layon ng pang-ukol na sa. para kina sa tabi ng ukol sa. ngunit karaniwang sinasamahan ng sa o ng sa at ng. sa kabila ng . Si Dora ay siyang layon ng pang-ukol na ni. Ang salaysay ay siyang layon ng pang-ukol na ng. 4.PANG-UKOL Ang pang-ukol ay bahagi ng panalitang nagpapakilala ng kaugnayan ng isang pangngalan. ipinakikilala na pang-ukol na ng ang kaugnayan ng sumulat ng salaysay. ipinakikilala ng pang-ukol na sa ang kaugnayan ng lapis sa kahon. 2. laban kay. Ang lapis sa kahon ay akin. sa tabi nina alinsunod sa. Si Gil ay siyang layon ng pang-ukol na kay. laban kina sa likuran ng para sa.

2. Sa ikaapat na pangungusap. At ang layon ng pang-ukol naman ay ang wika. Sa unang pangungusap. ang ng ayon sa kagandahang asal ang pariralang pang-ukol dito. At ang layon ng pang-ukol naman ay ang batas. Ang prutas ay inilagay sa ibabaw ng mesa ni Karen..ukol kay. Hindi gumagawa ng labag sa batas ang aming pamilya. At ang layon ng pang-ukol naman ay ang bagong damit. . Halimbawa: 1. Sa ikalawang pangungusap. Ang aming guro ay nagtatalumpati ng tungkol sa wika. sa ibabaw ng PARIRALANG PANG-UKOL Ang pariralang pang-ukol ay binubuo ng pang-ukol at layon nito. 5. ang ng bagong damit ang pariralang pang-ukol dito. At ang layon ng pang-ukol naman ay ang mesa. Sa ikalimang pangungusap. Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o panghalip. At ang layon ng pang-ukol naman ay ang kagandahang asal. ang ng labag sa batas ang pariralang pang-ukol dito. Sa ikatlong pangungusap. ang sa ibabaw ng mesa ang pariralang pang-ukol dito. 3. ang ng tungkol sa wika ang pariralang pang-ukol dito. Bumili si Karen ng bagong damit. ukol sa sa harap ng ayon kay. 4. Tinuruan kami ng aming magulang ng ayon sa kagandahang asal.

• Ang salitang komunikasyon ay pagsasa-Filipino ng salitang Ingles na communication na hango sa salitang Latin na “communis” at nangangahulugang panlahat o para sa lath ng tao ang komunikasyon. pagpapabatid o pagbibigay ng impormasyon sa mabisang paraan. Saklaw ng proseso ng komunikasyon ang sumusunod na mga uri: A. pakikinig sa radio. C. • • • • Samakatuwid. ang komunikasyon ay isang proseso ng pagbibigay at pagtanggap ng mga impormasyon. Narito ang ilan sa kanila. Ito ay pagpapahayag at pagpapalitan ng ideya. DEPINISYON NG KOMUNIKASYON Napakahalaga ng komunikasyon sa buhay bawat individual. panonod ng telebisyon o pelikula. Ito ay pagpapahayag. isang pakikipag-uganayan. aklat o dyaryo. pati na ang saloobin. Ito ay napiling pagtugon ng organismo sa anumang bagay na nangangailangan ng pagkilos o reaksyon ayon sa isang sikologo. pagsusulat o pagsenyas ayon sa American College Dictionary nina Barnheart. Komunikasyong Intrapersonal • Ito ay komunikasyong nagaganap sa internal nating katauhan gaya ng pagbubulong sa sarili.I. at ibang pakiramdam. pagbabasa ng magazine. kaisipan. Ito rin ang pinakakaraniwang uri ng komunikasyong nagaganap sa ating paligid. Ito ay pakikibahagi ng tao sa mga Gawain at kalakaran ng buhay sa pamamagitan ng umiiral na mga tuntunin ayon sa mga dalubwika. impresyon. pag-aalala. pakikipagpalagayan o pakikipag-unawaan batay sa katuturan ni Webster. opinion. . B. o inpormasyon sa pamamgitan ng pagsasalita. pag-iisip. MGA URI NG PROSESONG PANGKOMUNIKASYON Ang komunikasyon ay proseso ng pagpapadala at pagtanggap ng mensahe sa pamamagitan ng simbolikong cues na maaring berbal o di berbal. Komunikasyong Pangmadla o Pampubliko • Ito ay komunikasyong nagaganap sa pagitan ng isa o malaking pangkat ng mga tao gaya ng pagtatalumpati sa harap ng mga tao. kaalaman. kuro-kuro at damdamin. Kominikasyong Interpersonal • Ito ay komunikasyong nagaganap sa pagitan ng dalawang tao at maliit na pangkat. Iba-iba ang pagpapakahulugan ng mga manunulat at mga dalubhasa sa pakikipagtalastasan o komunikasyon.

MAKRONG KASANAYAN SA PAGSULAT Katutran at Kahalagahan ng Pagsulat Makrong kasanayan sa pagsulat : . .ito ay maaring sa paggamitng galaw o kilos ng katawan. ekspresyon ng mukha gaya ngpagpangiti. pagtango. Ito ay ginagamitan ng mga tunog at pingasama-samang mga salitang tao na nakapagpapalitan ng mga pahayag o pangungusap sa komunikasyon. galaw ng mga kamayat iba pang paraang ginagamit upang maipahatid natin ang gusting maiparating.Ito’y isang prosesong pangkaisipan na nangangailangan ng maingat na pagpili at pag-ayos ng kaisipan at karanasang naaayon sa layunin ng nagpapahayag. pagmulagat.URI NG KOMUNIKASYON Madaling makikilala ang pagkakaiba ng dalawang uri ng komunikasyon. pag-iling. pagpapaliatan at pakikipag-uasp sa pamamgitan ng pasalitang pagpapahayag.ay isang gawaing nag-uugat mula sa pagtamo ng kasanayan (skill –getting) hanngang ang mga kasanayang ito ay aktwal na magagamit (skill-using). .isang anyo o kasanayang komunikasyon. paggalaw ng mga mata gaya ng pagkinda.ay ang paggamit ng wikang sinasalita o sinusulat.ito ay isang multidimensyonal na proseso. - DI-BERBAL . kulay. BERBAL . Ang komunikasyong berbal ay tumutukoy sa lahat ng uri ng nasusulat at sinasalita samantalang ang di-berbal naman au tumutugon sa lahat ng aspetong hindi ginagamitan ng salita. Karaniwang ginagawa sa pag-uusap o dayalog. pagngiwi. upang tuklasin sa sarili ang kakayahang makapagpapahayag ng ideya dahil ito’y mekanikal lamang at basta lalabas ang . pagbabati. . ang mga simbolo at senyas. paglelektyur. . pagsmangot. .ay isang kontinuwum ng mga Gawain sa pagitan ng mekanikal o pormal na aspekto ng pagsulat sa isang banda at nang mas kompleks na Gawain ng paglikha sa kabilang dulo . PROSESO NG PAGSULAT Isang proseso ang pagsusulat at dalawa ang direksyon nito : una. pagtatalumpati. tunog.Ito ay isang sistema para sa komunikasyog interpersonal na gumagamit na simbolo. pag-aaway at iba pa. II.

Pagrebisa 2. Ang unang yugto ng pagsulat ay naisasagawa ayon sa sumusunod na paraan: a. Pumili ng paksa b.alam ng gustong sabihin.ang prewriting ay isang istratehiya tungo sa pormal na pagsulat. Kaya lang. Sinasabi niyang mahirap ang magsulat at lalong mahirap ito kung hindi natin alam an gating isusulat. bantas at baybay. nagkakaroon tayo ng suliranin kung paano at saan kukuha ng mga kailangang impormasyon na siyang pupuno sa mga pahina. pagsusulat.dito isinagawa ang maingat ng magpatnubay-wasto (proofread) kung kontento na sa nilalaman ng katha. Pag-eedit D. Ang gawaing ito ay maaring ginagawa nang isahan o nang pangkatan. upang makabuo ng sulating naaayon sa pagkasunod-sunod at pagkakaugnay-ugnayan ng mga kaisipan. . pagbabasa. pagtatalakay. Alamin ang tiyak na layunin sa pagsulat at ang tiyak na babasa nito. Ang proseso ng pagsulat ay hindi lamang nakapokus sa akto ng pagsulat. tama ang baybay ng mga salita.ito’y aktwal na pagsulat nang tuloy-tuloy na hindi isinaalang-alang ang maaaring pagkakamali. Kasangkot ditto ang manunulat sa pag-iisip. B. Panghuling Pagsulat . MGA YUGTO SA PROSESO NG PAGSULAT A. Mga Patnubay sa Huling Pagsulat a. Bago Sumulat (Prewriting) . Pagsulat ng Burador (Draft Writing) . Sa pagsulat natin ng teksto ay nagsisimula tayo sa isang blankong papel patungo sa isang kumpletong sulatin. Ang pagsulat ay isang prosesong paulit-ulit na pagsulat at pagkatapos ay pagsulat muli hanggang sa mabuo ang sulatin. C. Ito ang unang hakbang na isasagawa sa pagpapaunlad ng paksang isusulat. Itama ang maling gramatika at gamit ng mga salita. pag-eedit at pagsulat muli sa nabuong sulatin. Muling Pagsulat (Rewriting ) 1. Konsultahin ang diksyunaryo kung nagdududa. ikalawa. pagmamalaking titik sa mga ngalang tangi. pagpaplano.

Manila: Accord Printing Press. Lededica D. Kabilang sa Gawain ito ang mga sumusunod: • • • • • Pagbabasa sa klase ng kanilang sinulat Pakikinig sa pagbasa ng iba Paggawa ng isang buklet o album ng kalipunan ng mga sinulat Pagdidispley sa bulletin bord na mga naisulat na akda. 2005. al.b. E. Leyson. et. Paglalathala (Publishing) -ang paglalathala ay pakikibahagi ng nabuong sulatin sa mga target na tagabasa. Quezon City: Adriana Printing Co. ang paggamit ng malaking titik sa mga pangangalang pantangi d. BIBLIOGAFI : Alcaraz.. al. 2003. Paglalathala ng mga napiling sulatinsa pahayagang pangkampus. . et. iasaalang-alang ang mga bantas. Cid V. Filipino I Komunikasyon sa Akademikong Filipino. Inc. tama ba ang kayarian ng mga pangungusap ? c. Komunikasyon sa Akademinkong Filipino.

Ang Kasaysayan ng Komisyon sa Wikang Filipino . Samantalang nililinang. • Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas. ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika. ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. • Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino • Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino.Kasaysayan Page history last edited by GREG 1 yr ago Mga Probisyong Pangwika sa Saligang-Batas • Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas.

” Noong Enero 13. nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon. .Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt. Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador. Lungsod Quezon. napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. Pagkaraan. de Veyra ang naging unang direktor. inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo. Tumagal ito roon ng 34 na taon. 1936. nalipat sa Philippine Columbian. 326 ng Kongreso. napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. si Manuel L. Si Jaime C. 1937. Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa. at noong 1940. nagkaroon ng silid sa Malacañang. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo. Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade. Maynila. Ang naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947. Noong 1942. Quezon noong Nobyembre 13. hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP. lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue. Noong 1984.

Nakatuon sa ang komitment sa multilinggwal na adhikain. 117 ng Pangulong Corazon C. Laurel Street. magugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Linangan ng mga Wika sa Pilipinas at Komisyon sa Wikang Filipino RICARDO MA. DURAN NOLASCO(2006-Kasalukuyan). San Miguel. Guro. Maynila. Aquino.P. Ang kasalukuyang administrasyon ng KWF ay naniniwala sa napakalaking bentahe ng pagkakaroon ng Pilipinas ng mahigit na 170ng wika sa halip na isang disbentahe.Noong Enero taong 1987. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran. Ang natural na kundisyon ng karaniwang Pilipino at ng karaniwang mamamayan sa daigdig ay hindi lang iisa ang alam na wika. Kinikilala ng KWF ang . Mga Naging Direktor/Tagapangulo Surian ng Wikang Pambansa. Sa kasalukuyan. May atas ang Komisyon na magsagawa. 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika Blg. batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg. ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987. Petsa Agosto 14. Ang katwiran nito ay ibinatay sa pagiging multilinggwal at pagiging multikultural ng mga Pilipino. ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson. 7104 ang Komisyon sa Wikang Filipino. 1610 J. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. 14-g). mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104. Sek. iskolar at linggwista.

BUENAOBRA (1999-2006) Guro at manunulat. tulad ng mga sumusunod: pinalalakas nito ang mga programa sa leksikograpiya. programa sa ponolohiya. ang wikang pambansa para sa pambansang kamalayan. pagkakaunawaan. pambansang programa sa pagsasalin. nagtatayo ng mga language councils sa mga rehiyon. Sinisikap ng KWF na itayo ang Library at Archives of Philippine languages. workshop. Kaugnay ng bagong bisyon ng KWF. programa para sa endangered languages. proyekto sa sa pagmamapa ng mga wika sa Pilipinas. NITA P. at higit sa lahat sinisikap na magkaroon ng sarili tahanan at gusali ng wika. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylinggwal. nagdadaos ng mga seminar. lektyur. pinalalakas ang mga kakayahang pang-IT at pampananaliksik. nagkakaloob ng mga research grants o tinutulungan ang mga stakeholder na makakuha ng mga research grants. ponetika at ortograpiya. pakikipag-ugnayan at pagkakakilanlan. Binigyang tuon ang pagpapatibay sa mga proyekto ng mga Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa bawat etnolinggwistikong rehiyon na nakabase sa isang pang-estadong unibersidad o kolehiyo. at ang mga wikang pang-ibayong dagat na tutugon sa pangangailangan ng wika ng malawak na komunikasyon (language of wider communication) at wika ng ugnayang pang-internasyonal. etnikong pangangailangan at pang-arawaraw na gamit. programa sa balarila ng Pilipinas. nagkaroon ito ng mga bagong programa at proyekto. pinapaganda ang website. at iba pang aktibidad na pang-edukasyon. proyekto sa bibliograpiya ng mga wika sa Pilipinas.kahalagahan ng mga wikang ginagamit ng mga Pilipino – ang katutubong wika para sa literasiya at edukasyon ng mga mamamayan. . corpus ng mga wika sa Pilipinas. napataas ang kantidad at kalidad ng mga publikasyon.

PONCIANO B. atb. linggwista at abogada. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino (na unang inlunsad noong 1983 at naging batayan ng probisyong pangwika ng Konstitusyon ng 1986) at ang Alpabetong Filipino na pinagtibay noong 1987.Tagalog Dictionary na sinimulan sa panahon ng panunungkulan ni Cirio H. Panganiban. lexicographer at linggwista. PINEDA (1970-1999). Manunulat. Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensya opisyal sa buong bansa.P. JOSE VILLA PANGANIBAN (1955-1970) (1946-1947) Makata. CECILIO LOPEZ (1954-1955) . pasaporte. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino. Binalikat ang pagsasalin at pananaliksik. Tatlong rebolusyonaryong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: ang Edukasyong Bilinggwal noong 1974. Bunga nito ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma. Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro ng Wikang Filipino sa buong kapuluan. Nailathala ang English. Pinagtuunan ng pansin ang pagpapaunlad ng wika. Noong 1959. at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. guro.

makata. mandudula. Pinasimulan ang paghahanda ng mga ispesyalisadong talasalitaan.Iskolar at linggwista. nobelista. PANGANIBAN (1948-1954) Manunulat. Binigyang-diin ang linggwistika at pinasigla ang makabagong linggwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP. CIRIO H. tulad ng Legal Terms. Arithmetical and GeometrIcal Terms at iba pa. . abogado. Nakapagpalimbag ng mga panayam at inumpisahan ang paggawa ng Diksiyunaryong Tagalog. lpinagpatuloy ang diksyunaryong pinasimulan ng kanyang sinundan. makata. JULIAN CRUZ BALMACEDA (1947-1948) Mandudula.

PNU at iba pa. pinag-aralan ang mga wika sa PIlipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa. Magkakabisa ang proklamasyong ito dalawang taon matapos itong mapagtibay. nagkabisa ang Batas Komonwelt Blg. mandudula. • Noong 1940. iprinoklama ng Pangulong Quezon na ang wikang Tagalog ang magiging batayan ng Wikang Pambansa. Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa. Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940. Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. ipinag-utos ang pagtuturo ng Wikang pambansa sa lahat ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong bansa. JAIME C. DE VEYRA (1937-1941) Unang direktor at "tagapagtatag ng wikang pambansa. Ebolusyon ng Wikang Pambansa • Disyembre 30. 1946. 570 na nagproklama na ang Wikang Pambansa na tatawaging Wikang Pambansang Pilipino ay isa nang wikang opisyal. nobelista.LOPE K. lider manggagawa at pulitiko. Ang mga dokumento at palatastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na Gazatte ay inilathala sa wikang pambansa. SANTOS (1941-1946) Makata. 1937. • Simula Hunyo 4." Sa panahon ng kanyang panunungkulan. .

na binubuo ng 31 letra: a b c ch d e f g h i j k 1 11 m n ñ ng o p q r rr s t u v w x v z Kaugnay ng pagbago ng Konstitusyon. ang Pilipino o Tagalog. ang Alibata o Baybayin. pinagtibay ng Sanggunian ng SWP ang pinayamang alpabeto. Filipino na ang ngalan ng wikang pambansa. Santos ang Abakada. ito'y may nukleyus. Noong 1940. 7 na nagsasaad na ang Wikang Pambansa ay tatawagin nang Pilipino upnag mailagan na ang mahabang katawagang “Wikang pambansang Pilipino” o “Wikang Pambansa Batay sa Tagalog”.1971. manunulat at iskolar ng wika. nabuo ang sumusunodna Alpabetong Filipino.• Noong 1959 ibinaba ng Kalihim Jose B. pagunlad at paglaganap ng wikang pambansa. na may 20 titik: a b k d e g h i I m n ng o p r s t u w y Noong Oktubre 4. Romero ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran blg. edukador. • Ngayon. binuo ni Lope K. may sarili nang palatitikan ang ating mga ninuno. Ito ay bilang pagtugon sa mabilis na pagbabago. guro. muling nireporma ng SWP ang alpabetong Filipino at mga tuntunin ng palabaybayang Filipino. bagkus. Ebolusyon ng Alpabetong Filipino Nang dumating ang mga Kastila noong Dantaon 16. alinsunod sa Konstitusyon ng 1987 na nagtatadhanang "ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. sa kanyang Balarila ng Wlkang Pumbansa." Ito ay hindi pinaghalu-halong sangkap mula sa iba't ibang katutubong wika. Matapos ang seryengmga simposyum at sangguniang pulong na dinaluhan ng mga linggwista. na may 28 letra: a b c d e f g h i j k I m n ñ ng o p q r s t u v w x y z . na binubuo ng 14 katinig at 3 patinig. Pinalitan ito ng mga Kastila ng alpabetong Romano.

nagkaroon ng maraming negatibong reaksyon at feedback mula sa mga guro. inilabas ng KWF ang borador ng Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng KWF sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. ñ. x. 2007. ang mga letrang c.Noong 2001. estudyante. Noong Agosto. superbisor sa Filipino at sa mga larangang ito sa buong bansa noong 2007 hanggang 2007. ang pinal na bersyon ng patnubay ay ipalalabas ng KWF bago matapos ang 2007. Gayunpaman. sinasabi na pinaluwag ang paggamit ng walong dagdag na letra. magulang at iba pang tagagamit ng wika sa 2001 rebisyon sa ispeling. Ipinagagamit ang mga ito sa ispeling ng lahat ng hiram na salita anuman ang barayti nito kasama ang hindi pormal at hindi teknikal na barayti. . o iyong tinatawag na karaniwang salita. v. Kaugnay nito. Sa rebisyong ito. j. 2006 ang Kagawaran ng Edukasyon sa kahilingan ng KWF ay nagpalabas ng isang memorandum na pansamantalang nagpapatigil sa implementasyon ng “2001 Revisyon ng Alfabeto at patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino”. Itinaguyod ng rebisyong ito ang leksikal na pagpapayaman ng Filipino sa pamamagitan ng pagluluwag sa panghihiram ng salita at pagsasalin. gamit ang walong karagdagang letra ng alpabeto. muling nagkaroon ng rebisyon sa alpabetong Filipino upang tugunan ang patuloy na development at/o istandardisasyon ng sistema ng pagsulat sa Filipino. q. f. dalubhasa sa wika. karamihan mula sa Ingles at Kastila. noong Oktubre 9. z.

D.Ponolohiya (Phonology) . T Panggilagid (sounds produced by the gums) . S Pangngalangala (sounds produced by the throat) . M Pangipin (sounds produced by the teeth) .Tatlong Salik sa Pagsasalita (Three factors in Speaking) 1. okoy. Ng. tulog. ey.nagmomodipika ng tunog.) Ponolohiya ng Filipino PONEMA (Phoneme) . O.K. oy at uy. iw. R.alin man patinig na sinusundan ng malapatinig na w at y.isang makabuluhang tunog. Enerhiya (Energy) . init [baguhin] Inuulit Ito ay kung inuulit ang kabuuan nito ang isa o higit pang patinig.B. iy. . The mouth and nasal passageway are considered as resonators.nagpapakatal sa mga babagtingang pantinig (Vocal) 3. G. P. U Diptonggo (Dipthong) . ay. Dalawa ang uri ng pag-uulit. E.H Mga Patinig: A.nilikhang presyon ng papalabas na hiningang galing sa baga (pressure created when exhaling) 2. baliw Kayarian ng mga Salita [baguhin] Payak Ito ay ang salitang-ugat lamang. Resonador (Resonator) . Ang bibig at guwang ng ilong ang itinuturing na resonador (modifies the sound. bahay. N. Artikulador (Articulator) . Halimbawa (Example): aw. Halimbawa: basa. Halimbawang salita (Example word): bahaw. W Pasutsot (sounds produced by exhaling) . I. Ang Filipino ay may 20 ponema. 15 ang katinig at 5 ang patinig "katinig means consonant and patinig means vowel" Mga katinig: Panlabi (sounds produced by the lips) .L.

ni-. . (ma-. Halimbawa: araw-araw gabi-gabi [baguhin] Pag-uulit na di-ganap Ito ay ang inuulit ay bahagi lamang ng salita. [baguhin] Unlapi ito naman ay ang mga salitang mayroong panlapi sa unahan ng salita.) [baguhin] Hulapi ito ay mga salita na dinadagdagan ng mga panlapi tulad ng ng -in.-an.-han. Halimbawa: kakanta lalakad lulundag ] [baguhinMaylapi Ito ay binubuo ng salitang-ugat na may isa o higit pang panlapi.[baguhin] Pag-uulit na ganap Ito ay ang inuulit ang salitang-ugat. etc.

REFERENCE: BATAYANG LINGGWISTIKA EDISYON 2005 Irma V. At dahil ditto. Hindi sumulpot ang kausap ko kahapon. B. Mas makakabuti kung ang salitang sumipot ang gagamitin sapagkat ang salitang yaon ay mas angkop at mas magandang pakinggan at mas maiintindihan at mas maunawaan kung ano and dapat ipabatid. mauunawaan ng tagapakinig at tagabasa kung ano ang ipakahulugan ng nagawang pangungusap. kailangang maipakita ang pagkakaugnay nila upang maipahayag o maibigay ang tamang diwa o kahulugan ng pangungusap. nagkakaroon tuloy ng kamalian at hindi malinaw na pagpakahulugan sa mensahe o pahayag. Sa pangungusap. . Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-uunawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap. Rolando A. . ang bawat salitang ginagamit ay may tiyak na kahulugan. D AKADEMIKONG FILIPINO SA EPEKTIBONG KOMUNIKASYON Bernales. Ugot. Dahil semantik na relasyon ng kahulugan ng salita at pangungusap ang pinag-uusapan. A. Kapag maayos ang gamit ng salita sa isang pangungusap.2007 RETORIKA MASINING NA PAGPAPAHAYAG Bernales. talagang naroroon ang diwa na wala talagang nakipagkita kaysa pangalawa na pwede naming magkaroon ng kahulugan na maaring nandyan subalit sa hindi sa pasulpot na paraan.al. Maraming salita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Hindi sumipot ang kausap ko kahapon. . Dahil kung pagbabasihan natin ang kahulugan sa unang pangungusap. Ed. e.Semantik na Relasyon na Kahulugan ng Salita at Pangungusap . Rolando A. Maaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit ng salita. HALIMBAWA: 1.

Iyon ay mga ideyang nakarating sa isipan ng ibang tao at naging makapangyarihang tagapakilos. Why calls Rizal being a prophet?Alam nyo naman ang .Nasa loob ng pamilya ang interacting and interdependent personalities 2. Hal. Ang mga ideyang nagkaroon ng gayong kapangyarihan ay hindi nananatili lamang sa isipan ng pinanggalingan niyon. sa aklat nilang Developing Language Skills ang komunikasyon bilang isang intensyonal o konsyus na paggamit ng anumang simbolong tunog o anumang uri ng simbolo upang makapagpadala ng katotohanan. Hal. Imformativ at Elisiting/ Elisiting at Imformativ Nagpapahayag ng paghingi ng imformasyon at pagbigay ng imformasyon/pagbigay ng imformasyon at paghingi ng imformasyon Hal. pagpapaliwanag.ang kapangyarihan ng komunikasyon. pagtukoy sa mahaagang pangyayari. Imformativtumutukoy sa pagbibigay ng imformasyon tulad ng pag-uulat. Inilarawan naman nina Greene at Petty. paglalahad. Samakatuwid. Kasi hindi iyunfair di ba? Ilan tayong men dito? 3. Maaari nitong aguhin ang kasaysayan. pagbibigay ng opinion o reaksyon at iba pa. gabayan o baguhin ang kapalaran ng mga tao at mga bansa. Ang mga ideyang nanatili sa isipan ng may likha niyon ay nanatiling inefektibo at kadalasang naglalaho na lamang kalaunan. ang komunikasyon ay ang akto ng pagpapahayag ng ideya sa pamamagitan ng pasalita o pasulat na paraan. kawili-wili at kaakit-akit URI NG PAGPAPAHAYAG 1. kailangang maagapan ang mga ito ng isa pang kapangyarihan. Mga Batayan sa matagumpay na Pagpapahayag • Kahandaan ng sarili • May tiyak na ideya o paksa • Lawak ng kaisipan sa paksa o ideyang nais ipahayag • Epektibo. damdamin o emosyon mula sa isang indibidwal tungo sa iba. upang maging lalong makapangyarihan ang mga ideya. Ayon kay Webster.tumutukoy sa paghingi ng sagot sa tanong. ideya. Elisiting.PAGPAPAHAYAG NG KONSEPTO Makapangyarihan ang isang ideya.

Do you have any reactions? Me reaksyon ba? Narinig mo ba ako. Hal.” 9.nagpapahayag ng positivo o negatibong saloobin gaya ng tuwa. What? Pakiulit mo. Kontak. “there is something inside. pagsang-ayon. Expresiv. 7. pagsalungat. Hal. Direktang Pahayag. . Actually. Hal.nagpapahayag ng pag-aalinlangan o hangaring nais mangyari sa hinaharap.nagpapakitya ng mga pahayag na nagpapahiwatig ng pagsisimula. pagbibiro at iba pa. galit. Direktiv ito ay nagpapahayag ng pag-uutos o pakikiusap. hindi naman siya ang gumawa noon. Gusto kong makapagtapos ng pag-aaral to help my family. Do you hear me? 8. ganito ang gagawin natin. 4. He’s cute parang siyang si Rainer Castillo. maybe he said it kasi nabigla lang siya. Sabi na “ what men can do women can do. paghanga. pagpapanatili at pagwawakas ng isang usapan Hal.” Sabi nila. 5. Inferring.propeta noon at ngayon ay iba. Well. Hal.ito ay tuwirang pagsipi o pagbigkas ng pahayag ng isang tao. So. Pag-uulit –nagpapahayag ng pagbibigay-diin o paglilinaw sa mensahe o pagtanggap sa mensahe Hal. 6.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->