P. 1
Ang Mga Unang Kabihasnan

Ang Mga Unang Kabihasnan

3.0

|Views: 34,207|Likes:

More info:

Published by: Sandra Camille Balean on Sep 06, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/09/2014

pdf

text

original

KABANATA I

Ang mga Unang Kabihasnan Sa sinaunang panahon natuklasan ng tao ang gamit ng apoy, paggamit ng kagamitan para sa pangangaso, pagsabasa at pagsulat. Sa sinaunang panahun din nabuo ang unang pamilya, pamayanan, bayan, lungson, kaharian at imperyo. Dito nalaman ng tao na may isa o maraming puwersa na nakahihigit sa tao at siyang painagmulan o nagkontrol ng mga bagay-bagay. Dahil ditto, dapat siyang igalang at purihin sapagkat ditto nagsimula ang unang konsepto ng relihiyon.

Katangiang Pisikal ng mga Unang Kabihasnan Sa kabanatang ito, maglalakbay tyo sa nakaraan. Tatahakin natin ang landas ng mga sinaunang tao sa Fertile Crest at Mesopotamia tulad ng mga Semerian, Babylonian, Hittite, Hebreo, Phoenician, Assyrian at Chaldean. Mamamangha tayo sa mga piramide itinayo ng mga paraon sa Egypt. Matutuklasan din natin ang Kabihasnan sa India, ang Mehenjo-Dearo at Harappa. Matututunan natin ang paraan ng mga sinaunang Tsino sa China. At matutuklasan natin ang mga lihim ng iba pang sibilisasyong itintag sa Africa. Sa pagtuklas ng sinaunang kabihasnan, bibigyan-diin ang halos sabay-sabay na pagsikat ng sibilisasyon sa kapatagan ng mga Ilog Tigris-Euphrates, Indus, Yangtze at Nile. Ang mga ilog na ito ang nagsilbing daaan ng mga kalakal at mga tao. Fertile Crescent at mga Kambal na ilog Fertile Cresent, isang pambihirang pangalan ng pook. Saan nagmula ang mga pangalang ito at sadyang kakaiba kaysa mga pangalan ng pook na nakasanayan na nating margining? Kung papansinin natin ang mapa sa pahina 45, mapupuna ang makitid na istrip na hugis-arko. Nagsisimula ito sa Isthmus ng Suez, tuloy-tuloy pahilaga at bumabaybay sa dulong silangan ng Dagat Mediterranean habang bumubuo ito ng hugis-arko patungo sa mataas na bahagi ng mga lupain sa Asia Minor At Armenia. Unti-unti itong kumukurba patimog-silangan habang bumabagas sa mga Ilog Tigris at Euphrates hanggang sa Golpo ng Persia. Ang matabang mga ilog-lambak na ito na hugis kalahating buwan ang tinawag na Fertile Crescent. Tigris at Euphrates: Ang Kambal na Ilog. Pinagyaman at nilinang ang lupian ng Fertile Crescent ng ilang malalaking ilog, kasama na rito ang Tigris at Euphrates na tinaguriang Kambal na Ilog Nagsimulang dumaloy ang mga ilog na ito mula sa mga kagubatan ng Armenia. Ang Ilog Tigris na nasa silangang bahagi ay umaagos nang 1771 km patungong Golpo ng Persia samantalang ang Euphrates na

Noong sinaunang panahon. Persiano at Chaldean. Nakihalubilo sila sa mga orihinal na tribong nakatira roon hanggang sa nakalinang ng kultura na tinawag na Sumerian. at Umma . Nagsimula sila sa mga burol sa silangan. Ito ang Sumeria. Kulang ang Mesopotamia sa bato at mga puno para gawing torso upang magamit sa pagtatayo ng mga bahay at gusali.. Mataba ang lupa sa Mesopotamia. Bilang pamalit sa troso at bato.. nuts at maraming uri ng gulay. untiunti itong aagos nang papalayo sa isa t isa. ginagamit nila ang putik upang gawing laryo para sa mga tahanan at gusali. May 242 km ang pinakamalayong pagitan ng dalawang ilog. Naghatid ng maraming biyaya at kamayanan s kanila ang mga tabing ilog. umaagos nang magkahiwalay ang dalawang ilog patungo sa Golpo ng Persia. y Mga Lungsod-estado. matapos matutunang patuyuin at pagyamanin ng mga tao rito. tupa.25 km sa baybayin hangang sa Golpo ng Persia. Pawang may pamana sa kabihasnan ang bawat isa sa mga pangkat na ito. Babylonia. Assyria. Lagash. lupain sa pagitan ng mga ilog .. barley. Muling magtatagpo ito patungo sa Golpo ng Persia kung saan makabubuo sla ng delta. Hebreo. mga bungangkahoy.C. Eridus. Masagana rin ang Mesopotamia sa mga luntiang damuhan kung kaya nag-aalaga ang mga tao rito ng mga baka. Sa tagal ng panahon. peach. Mga Sumerian Ang Sumerian ang pinakaunang nandayuhan sa Mesopotamia. Noong 5000 B. Hittite.Sa simula pa lamang ng kasaysayan ng mga Sumerian. kambing at baboy. Mayaman ang kultura ng Sumerian. Bago matapos ang 3000 B. Kish.nasa kanlurang bahagi ay bumabagtas sa 2737 km bago umabot sa Golpo ng Persia. Erech. Maraming mananalaysay ang naniniwala rito sapagkat marami silang mga naimbento na naging kapaki-pakinabang sa kabihasnan ng daigdig. Mga Unang Kabihasnan sa Mesopotamia May walong kabihasnan na unang nagtayo ng panahanan sa Mesopotamia. May mga pook kung saan makakalapit ng halos may 32.2 km ang pagitan ang mga Ilog Tigris at Euphrates. nakapagpatayo na sila ng mga lungsod. Phoenician. Mesopotamia: Lupain sa Pagitan ng Dalawang Ilog Nagmula sa mga Griyego ang pangalang Mesopotamia na ang ibig sabihin. Pinunuan naman ng mga balat ng tupa at iba pang hayop upang gawing damit ang kawalan ng hibla pang gawing tela. dates. Nippur.C. Laisha. naitatag ang na rito ang malaking lungsod tulad ng ur. Pagkatapos. sari-saring pagkain ang naaani ng mga tao rito tulad ng trigo. nakaipon ito ng makapal na banlik na nagdagdag ng 201.

Edukasyon. gusali sa 1802 gawain ng Georg Friedrich Grotefend.Ang susi sa pagbabasa logosyllabic patatsulok ay dumating mula sa Behistun tatak. 3. dates. walang Semitiko salita ay maaaring natagpuan upang ipaliwanag ang mga papantig halaga na ibinigay sa mga partikular na mga palatandaan. Ibat-ibang Imbensyon ng mga Sumerian . ang isang nagsasalita sa tatlong wika tatak patatsulok nakasulat sa Lumang Persian.Sumasamba ang mga Sumerian sa maraming diyos na nagkokontrol sa puwersa ng kalikasan.diyos ng hangin at bagyo. siya at ang iba ay unti-unti ma-translate ang Elamite at Akkadian na mga seksyon ng ito. Edward Hincks (1792-1866) ay dumating sa maghinala isang hindi-Semitiko pinagmulan para sa patatsulok. datapwa't patatsulok. ay isang pantigan. Kapag siya ay mababawi ang magpahinga ng ang teksto sa 1843.Samantala. Sa pamamagitan ng 1850.ang diyos ng tubig. Rawlinson Henry (1810-1895) ay magagawang maintindihan ang seksyon ng Lumang Persian ng inscriptions Behistun. 2. simula sa 37 mga palatandaan siya ay deciphered para sa Lumang Persian. Sa 1838. Nagtatanim ng mga butil. at gulay ang karamihan sa kanila. Semitiko wika ay nakabalangkas ayon sa mga pigil hininga form. na kung saan ay gaya ng nararapat deciphered. 2. gayunpaman.y Lipunan. gamit ang kanyang kaalaman sa modernong Persian. tupa at toro. 1. Enlil. at si Ea. Nag-aalaga rin sila ng mga hayop tulad ng kambing. karamihan sa mga Akkadian Semitiko wika. Maharlika.Pagsasaka ang pinakamahalagang hanapbuhay ng mga Sumerian. Ilan sa mga mahalagang diyos ng Sumerian ay sina: Anu-diyos ng langit at lupa. Relihiyon. Elamite at Akkadian. Bukod dito. Mangangalakal at mga Artisano 3. Pagsasaka at Kalakalan.may tatlong pangkat ang lipunan sa Sumerian. Ginagamit ang toro sa pag-aararo. Sila ang unang nakaimbento ng karawahe na hila ng asno 4. kapag gumagana phonetically. umiiral consonants sa mga partikular na Vowels. Gumagaw sila ng mga kanal at dike upang pandilig sa mga pananim.binubuo ito ng pari at mga opoistal ng pamahalaan. Magsasaka at mga Alipin 1. maraming mga mas patatsulok teksto ay darating sa liwanag mula sa arkeolohiko excavations.

simula bilang isang pictographic sistema ng pagsulat. Ang Akkadian Sumerian at tradisyon nilalaro ng isang pangunahing papel sa mamaya Babylonian kultura. magaling siyang lidermilitar. na sa pamamagitan ng panahon na iyon ay hindi na ginagamit ang isang wika. y Si Hamurabi ang nagging hari ng mga babylonian noong 1700 B. y Hindi sa papel sumusulat ang mga Sumerian kundi sa tabletang luad na sinusulatan nila ng stylus habng malambot . f rm / Kew-NEE-i-form o / kju rm / Kew-ni-form) ay ang earliest na kilala pagsulat sistema sa mundo. maikling pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari) nilikha ng isang imperyo sa labas ng teritoryo ng mga dating Akkadian Empire. Patatsulok ay ang pinakalaganap at kasaysayan ng makabuluhang sistema ng pagsulat sa Laong Malapit East.Palaganapin ang Katarungan. buong tanso Edad at ang mga Early Iron Age.C. y Pamahalaan.y n Cuneiform. Pinapatungan ang malaking korteng kahon ng mas maliit hanggang sa tumaas nang tumaas. Organisado ang kanyang pamumuno at isa siya matalinong mhari. Sila ang unang gumamit ng prisipyo ng algebra. bibnibigyang halaga ang pangkat ng mga maginoo. y Lipunan. ca. [1] patatsulok pagsulat lumitaw sa Sumerian kabihasnan ng timog Iraq sa paligid ng 34 siglo BC [2] sa panahon ng gitnang panahon Uruk. Isinulat ito sa isang mataas na bato sa gitana ng lingsod upang Makita ng lahat ng tao. Babylonian . pinatutuyo ito sa araw hanggang sa tumigas. Nagging malinaw ang pagkakaroon ng mga malayang-tao at ng mag alipin.Patatsulok script (binibigkas / kju f ni . Babylonia lumitaw kapag Hammurabi (fl. tinatawag nila itong sexagesimal. at ang rehiyon ay mananatiling isang mahalagang sentro ng kultura. mga sugo at mga gobernador ng ibat-ibang lungsod. Lipunin ang Masama upoang mhindi Akitin ang Malakas ang Mahina. kahit na sa ilalim ng tuntunin sa labas. at pinanatili ang Sumerian wika para sa paggamit relihiyon. Babylonia pinagtibay ang nakasulat Akkadian Semitiko wika para sa mga opisyal na gamitin. Pagkatapos. y Pinaka mataas na gusali ang iggurat o templo na yari sa laryo at tila mga kahon na panagpatung- patong. sa Babylon bilang kabisera nito. 1696-1654 BC.Tinulungan si Hamurabi sa pamumuno ng mga nakabababang opisyal tulad ng mga opisyal ng hukbo. ang sistema ng pagbilang na nakabatay sa 60. Binibigyang karapatan din ang kababaihan . Kilala siya sa pagtitipon ng mga batas na tinawag na Kodigo ni Hamurabi. Umaabot ang kodigo sa 282 kalipunan ng mga nakasulat na batas sa Babylonia. y Naimbento rin ng mga Sumerian ang gulong.Babylonia ay isang sinaunang kultura rehiyon sa central-timog Mesopotamya (kasalukuyanaraw Iraq).

at kung minsan tubog sa sim o ginto. Isa tulad alisan ng tubig sa Ur ay ginawa ng mga lead. pati na rin sa mga patong na pamagat.epic of creation kung paano ginawa ni Marduk.naniniwala ang mga Babylonian sa mga diyos ng Sumerian. Sa Babylonia. y Panitikan. Babylonian Templo ay malaki at mabigat istruktura ng krudo maglagay ng laryo. Nagsimulang makisalamuha ang mga kassite sa mataas na bahagi ng babylonia noong panahon ng pamumuno ng anak ni Nebuchadnezzar. Ang paggamit ng laryo ang humantong sa maagang pag-unlad ng pilaster at haligi.ipinalilikwanag ng . y Relihiyon. na humantong sa mas higit na paggamit ng mudbrick. sa lugar ng Bas-kaluwagan. Naging matatag ang pananakop nila sa Babylonia noong 16000 B. Lubos na pinahahalagahan ang mga anak subalit itinuturing na sariling pag-aari ng ama ang mga anak. at ng frescoes at enameled patong na pamagat. Siya ang kampeon sa digmaan sa kalawakan at niligtas niya ang iba pang mga diyos. Dahilan ng pagbagsak nito ang paglusob ng mga barbaro at mga tribo na tinatawag na Indo-Europeo. at na humantong sa isang mataas na ganap na ganap sa sining ng perlas-pagputol. Ang pagkasalat ng bato sa Babylonia ginawa sa bawat maliit na bato mahalaga.nagdaraos din sila ng mga ritwal katulad din ngt mga ginagawa ng mga Sumerian noong unang panahon.C . ang sansinukob.isa sa mga dahilan ng pag-unlad ng babylonian ay ang pagkakaroong ng kodigo ni hamurabi. at kakulangan ng bato. na parang totoo kung medyo pangit ang yari ng bangkang iyon. y Pag-unlad at Pagbagsak. Lagyan ng kulay terra cotta-cones para sa mga torches ay din sa-embed sa plaster.Sa Babylonia. suportado ng buttresses. isang kasagsagan ng luad. Dahil ditto pinarangalan siya ng mga kapwa niya diyos. Mga naging inapo ng tribong ito ng mga kassite. hari ng mga diyos ng mga babylonian. Ang mga pader ay brilliantly kulay. ang pag-ulan na dala off sa pamamagitan ng drains.ang earliest halimbawa pagiging Statues ng Gudea. y Sining at Arkitektura.ng mga pari. diyan ay mas malaki ang paggamit ng tatlongdimensional mga numero sa ang round .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->