BUOD Ito ay kwento ng isang lalaking nagngangalang Macros na sukdulan ang galit sa mayamang asenderong si Don Teong.

Si Son Teong ang kontrabida sa buhay ng pamilya ni Marcos. Siya ang dahilan kung bakit namatay sa sama ng loob ang ama, dalawang kapatid, at kasintahan ni Marcos. Ang kasintahan ni Marcos ay si Anita, anak ni Don Teong. Ilang beses nang tinitimpi ni Marcos ang kaniyang galit kay Don Teong. Kung hindi lang dahil sa ina niya ay matagal na sanang wala sa mundo si Don Teong. Para kay Marcos ang pang-aapi ni Don Teong ay hindi lamang simpleng pang-aalipin sa pamilya nila kundi pagyurak na rin sa kanilang dangal at pagkatao. Sina Marcos ay pinagbabayad ng buwis para sa lupang kanilang sinasaka kahit na ito y kanilang minana sa kanilang mga ninuno. Dahil sa walang kakayahang ipagtanggal ang kanilang karapatan, napilitan silang magbayad sa kanilang sariling pag-aari iyang ang dahilan ng pagkamatay ng kaniyang ama at dalawang kapatid. Namatay silang punung-puno ng sama ngloob kay Don Teong na matagal nilang pinagsisilbihan. Lalong sumidhi ang galit ni Marcos kay Don Teong nang malaman niyang ang dahilan ng pagkamamatay ng kaniyang kasintahan na si Anita ay si Don Teong. Sinaktan ni Don Teong si Anita na siyang kinamatay nito. Sa dami nang mga nawalang mahal sa buhay ni Marcos, hindi katakatakang takot siyang marinig ang animas, ang malungkot na tunog ng kampana. Hindi pa naman humuhupa ang galit niya, siya naming pagdating ng isang kautusan ng pamahalaan na sila ay pinapaalis na sa kanilang tahanan, ngayon pang malago na ang kanyang palayan dahil sa dugo at pawis sa maghapong pagbubukid. Binigyan sila ni Don Teong ng isang buwang palugit upang lisanin ang lupang kanilang tinitirhan. Alam niyang ang mga nangyayaring iyon sa buhay nila ay kagagawan ng mapangsamantalang si Don Teong. Dahil sag alit na nararamdaman ni Marcos kay Don Teong, nag-isip siya ng paraan kung paano siya makakapaghiganti dito. Nagbihis si Marcos nang tulad ng kay Don Teong. Pinag-aralang mabuti ni Marcos ang bawat kilos ni Don Teong at inabangan niyang mamasyal sa bukid si Don Teong ng hapong iyon. Pinakawalan niya ang kaniyang kalabaw at hinayaang suwagin ang kaawa-awang si Don Teong. Kinabukasan, huling araw na pananatili ng mag-ina sa bukid, habang nagiimpake na sila ng kanilang mga gamit, mabilis na kumalat ang balitang patay na si Don Teong. Mahinahong pinakinggan ni Marcos ang malungkot na tunog ng kampana, hindi tulad niyang ang kaluluwa ng namatay na si Don Teong ay mas inisip pa niya ang kanyang matapang na kalabaw.

Nagsulat din si Rosario ng mga titik sa Tagalog ng ilang mga awit na binuo nina Nicanor Abelardo at Francisco Santiago. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maikling kwento. ROSARIO Si Deogracias A. una siyang nagsulat para sa Ang Mithi. Manika ni Tadeo. Ang Anak ng Kaniyang Asawa. Kasama sina Cirio H. maliban sa ilan. Katipunan ng mga Dalubhasa at ang Akademya ng Wikang Tagalong. Nagging manunulat siya ng Ang Democracia noong 1915 nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Dario at Rosalino. Dignity of Labor (tagalong bersyon). Naging myembro rin si Rosario ng iba t ibang asosasyon ng mga manunulat. Nagsulat din siya para sa Photo News. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat sa Taliba. Ang Dalagang Matanda. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog na may mga prominenteng kasapi tulad nina T.PAGKILALA SA MAY AKDA DEOGRACIAS A. Bulaklak ng Bagong Panahon.E Gener. Sampaguita at Lipang Kalabaw. Kabilang sa mga kanta na ito ay ang Mutya ng Pasig . Mga Rodolfo Valentino at iba pa. Isa nang manunulat sa gulang na 13. Rosario ay isinilang sa Tondo. Maynila noong Oktubre 17. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. Sakali Man . Sa Taliba tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Sumulat din siya sa ilalim ng mga alyas na Rex. Amado V. Delfin A. Genoveva Edroza Matute. bohemyo at kabilang sa mataas na lipunan. iniiwasan niyang gumamit ng mga tauhang galling sa masa. Rosario) bilang pangunahing tauhan ang mga alagad ng sining. Dalawang Larawan. Rosetti. Hernandez. Ang pinaka-obra mawstra ni Rosario ay ang Aloha na kasama sa Katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. Circio H. ngunit sa pagbabalik sa tinubuang lupa ay naging makawika at makabayan. Panganiban. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako y Mayroong Isang Ibon. Rosario ay ang Ama ng Maiikling Kwentong Tagalog sa bansa. Aklatang Bayan. Dante A. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinalimutang tradisyon ng maikling kuwento. ay naging patnugot. Dahil sa Pag-ibig. 1894. isa sa tatlong naunang pahayagan sa bansa na nkatulong nang husto sa pag-unlad ng maikling kwentong Tagalog. Ang Geisha. Gumawa rin siya ng mga salin Tulad ng Ang Puso ng Geisha at Ang Mapaghimagsik . Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Alma Mater Commencement Exercise at The Piece of Night . at paulit-ulit na lumitaw sa kanyang mga akda ang mga tauhang galling sa ibang bansa. Panganiban. Angelus. Aloha. at Jose Corazon de Jesus. Rosario ay ganito ang kanyang sinabi: Kadaladang ginagamit niya (Deogracias A. Roxas. Arsenio R. . guro at kwentista sa mga akda ni Deogracias A. Delio. Si Deogracias A. Sa ginawang pagsusuri ni Dr. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitikan. Kabilang dito ay ang Kalipunan ng mga Kuwentista. DAR. Afan at iba pa. Cancio Filipino .

Mayroon Akong Isang Ibon . 8) Mga kaisipan/Ideyang taglay ng akda Ang Akda ay nagtataglay at nagpapahiwatig ng mga tiyak na sitwasyon o karanasan. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyambre 26. Ito'y may isa o ilang tauhan lamang. TAGPUAN AT PANAHON KABUKIRAN Lupang tinitirhan nina Marcos at kaniyang ina na pilit na inaangkin ni Don Teong. Isang taon matapos nito.Pinagaralan ni Teodoro A. Ayon sa aking pagsusuri. sumasaklaw ng maikling . Binawian ng buhay si Deogracias A. Agoncillo ang kanyang akda na. 9) Istilo ng Pagkakasulat ng Akda Ang istilo ng pagkakasulat ng akda ay binase sa isang sitwasyon . 2) Uri ng Panitikan Ang maikling kwento ay isang anyo ng panitikan na nagsasalaysay nang tuloy-tuloy ng isang pangyayaring hango sa tunay na buhay. MGA TAUHAN AT GINAMPANAN MARCOS Siya ang pangunahing tauhan sa kwento na punung-puno ng galit sa asenderong si Don Teong.pangyayari o karanasan sa buhay. dalawang kapatid at ni Anita. And akda ay isang paniniwalang kumokontrol sa buhay. mas naapektohan ang mga mahihirap at ang mga mayayaman naman ay hindi ganoo kaapektado. 1936. Sa mga bagay na nangyayari sa ating bansa. siya ang idineklarang pinakamagaling na manunulat ng maikling kwento para sa akda niyang Aloha . ang kabukiran ay lupang sinasaka ng mga kadalasang magsasakang bida. noong 1932. INA NI MARCOS Siya ang ina ni Marcos na palaging nagpapakalma sag alit na nararamdaman ng kaniyang anak para kay Don Teong. Tulad sa iabng kwento. ang kabukirang ito ang kumakatawan sa ating bansa kung saan ang buhay ng mga mahihirap at mayayaman ay nagkakasalubong. bilang isa sa pitong pinakamagandang maikling kwento na naisulat sa panahon ng Amerikano. Ito ay angkop sa antas ng pag-unawa ng mga mambabasa. DON TEONG Si Don Teong ang mayamang asendero na sinisisi ni Marcos sa pagkamatay ng kaniyang ama.

Ang maikling kwento ay isang akdang pampanitikan na ang mga pangyayari ay umiinog sa buhay na mga pangunahing tauhan. may isang kasukdulan at nag-iiwan ng kakintalan o impresyon sa isip ng mambabasa. Ang istilo ng pagkakasulat ng akda ay binase sa isang sitwasyon . . Ang kasukdulan ang bahagi ng kwento na nagbibigay ng pinakamasidhi o pinakamataas na kapananabikan o interes sa mambabasa.pangyayari o karanasan sa buhay. maari itong magpakita ng iba't ibang damdamin at bumabase sa buhay ng isang tao. mayroon namang kathang isip lamang. Ito ay matatapos sa isang upuan lamang. Ito ay angkop sa antas ng pag-unawa ng mga mambabasa. Ang kakintalan o impresyon naman ang kaisipang naiiwan sa isipan ng mga mambabasa.panahon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful