Mga Dinastiya sa Tsina (Ikatlong Grupo ng Hydrogen II) Mga Ninuno ng Lahing Tsino ‡ 4,000 taon na ang nakaraan, maraming

mga tribo na nakatira sa lambakilog Huang Ho, tulad ng mga tribo ni Yandi (Yan emperor) at Huangdi (yellow emperor). Sa silangang bahagi ng Ilog Huang Ho nakatira ang tribo ng Jiuli na pinamumunuan ni Chiyou. Sinasabing pala-away at mayroon ng mga sandatang bronze ang mga Jiuli. Nang sakupin ni Chiyou ang tribo ni Yandi, natalo si Yandi at humingi ng tulong kay Huangdi. Nagsanib pwersa si Yandi at Hunagdi at natalo at piñata nila si Chiyou sa labanan sa Zhuolu, Hebei. Pagkatapos ng pagkatalo ni Chiyou. Nagkaroon ng alitan sa tribo nina Yandi at Huangdi. Naglaban sila at natirang dominante si Huangdi.

‡

pinamunuan ni Emperador Tang.

Halimbawa ng mga ambag nito ay ang: ‡ paggawa ng mga kagamitang bronse, palayok, banga at ang pagbabasa ng emperador sa mga "oracle bone" para sa mga nagpapahula ng hinaharap. nagmula ang dinastiyang ito sa kulturang Longshan. sa panahong ito nakagawa ang mga Tsino ng mga sisidlang banga, karwahe at isang sistema ng pagsulat (calligraphy). umunlad ang pagtatanim. nakilala rin ang lunar calendar.

‡

‡ ‡

‡

‡ ‡

‡

Dinastiyang Chou ‡ ‡ ‡ Nagsimula ito nang natalo ang mga Shang ng mga Zhou (Chou). namahala sa loob ng 900 taon, pinakamahaba sa lahat ng dinastiya. lumitaw ang piyudalismo. (sistemang pampulitika na nagbigay ng kapangyarihan sa mga aristokrata o pyudal na panginoon sa mga lupang pag-aari ng hari. Bilang kapalit kailangang maging tapat ang mga pyudal na panginoong maylupa sa hari.) Dito rin umiral ang "Ginintuang Panahon ng Pilosopiya" na pinangunahan nina Confucius at Lao-tzu. maraming pag-unlad ang naganap. natutunan ang pag-araro at pagamit ng matutulis na sandatang yari sa bakal. napaunlad din ang irigasyon para sa patubig ng mga pananim.

Dinastiyang Hsia Ang Hsia dynasty ay: ‡ ‡ itinatag ni Yu the great na kilala sa pagtaboy ng baha. pumalit ang anak niyang si Qi sa trono at nagtatag ng sistema ng pagmana. tumagal ng 400 na taon.

‡

‡

Si Haring Jie, na isang masamang pinuno ang pinakahuling Hari ng Hsia na tinalo ng Shang dynasty sa Ilog Huang Ho noong 1,600 B.C. Dinastiyang Shang Ang Dinastiyang Shang o Dinastiyang Yin ay ang itinuturing bilang isang pinakaunang totoong imperyo sa Tsina. ‡ pinaniniwalaang isang alamat lang ang Shang, pero nang madiskubre ng mga Intsik na gumamit sila ng mga butong orakulo, dito napatunayang totoo ang Shang. naitatag noong 1766 B.C. sa lambak ng Ilog Huang Ho.

‡ ‡

‡

Ang mag-amang sina Wu Wang at Ch'eng Wang at ang kapatid na duke ng una ang tatlong bayani na kinikalala ng mga Zhou.

‡

Sa pangalan ng Ch¶in nagmula ang pangalan ng China. Ipinagawa ang mga irigasyon at dike laban sa pagbaha ng Huang Ho. Ang Qi. Ang mga pilosopiya ng Confucianism at Taoism ay may malaking impluwensya sa kulturang tsino.400 km sa gawing hilaga ng China. Nauwi sa panahon ng mga estado o warring states ang panunungkulan ng Zhou. Han. Noong 221B. Zhao. lumitaw ang mga pilosopiya ng Confucianism at Taoism. Dahil malawak ang teritoryo ng Zhou at mahirap ang pamahalaan. Yan. itinatag ni Haring Ying Zheng ang Qing Dynasty na namuno bilang Qinshihuang. Ayon sa Legalismo.´ Nagapi ng Qin dynasty ang mga kalabang estado sa ilalim ng pamumuno ni Zheng.C. napabagsak na ng tuluyan ni Zhen ang Zhou at iba pang mga estado. ‡ Ngunit nabuwag ang aliyansa at lumakas ang Qin at tinalo niya ang 6 na city states. Sa dinastiyang ito rin binuwag ang sistemang pyudal at ginawang sentralisado ang pamahalaan. ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Ch¶in o Qin Ito ay itinatag ni Prinsipe Chang noong 221 B. at mahika. Hinati ang imperyo sa 36 na lalawigan at nagtalaga ng mga opisyal. Si Li Xi (Li Ssu). Para kay Li Xi. Naimbento nila ang bakal na araro. .) ang Chou dynasty ay nahati sa 100 city-states.) 7 city-states na lang ang natira.C. Noong una. Sa dinastiyang ito rin sinimulan ang pagtayo sa Great Wall of China na umaabot ng 6. Dito sinimulan ang pagsusunog ng mga aklat sa China.C. nang lumaon. Sa panahon ng kaguluhang ito. Wei at Qin. isang Legalista. makasasama sa China ang maraming libro at ideya na tumutuligsa sa Qin. Si Kongzi o Confucius ay naghain ng solusyon sa kaguluhan ng lipunan.Itinuro niya ang tamang paraan ng asal. ‡ Warring States Period ‡ Noong warring states period (475-221 B. Pinili niyang mga tagapayo ang mga iskolar ng pilosopiyang Legalismo. Inilibing naman ng buhay ang mga iskolar dahil sa kanilang malawakang pagangaral na tutulan ang pamahalaan at suportahan naman ang isang malawakang pag-aalsa sa pangalawang emperador ng panahon ng Ch¶in. gumawa ng aliyansa ang Han. medisina. Zhao at Wei para talunin ang Qi. pagbagsak ng Dinastiyang Chou. Bumagsak ang dinastiyang Ch¶in dahil sa mahihinang emperador na pumalit kay Shih Huang Ti.ang kaayusan ay makakamit kung susundin ang daloy ng kalikasan. Ang spring and autumn period ay naganap noong Unang bahagi ng Chou dynasty o Silangang Chou Dynasty. Si Prinsipe Chang ay higit na kilala bilang Emperador Shih Huang Ti (o Shih Huang-ti) na nangangahulugang ³Ang Unang Emperador. Naglaban ang 100 city-states para maging pinuno ng nang maraming city-states.‡ Naipasa sa dinastiyang Zhou ang "Basbas ng Langit" at ang titulo na "Anak ng Langit" sa hari nito nang tinalo ng Zhou ang huling hari ng Shang.naimbento ng Zhou ang sandatahang crossbow at bumuo ng hukbong naka-kabayo at gumagamit ng chariot.tamang relasyon ng bawat sia. Nagpagawa ng mga kalsada at sumulong ang Sa larangan ng pakikidigma . ‡ ‡ ‡ Spring and Autumn Period ‡ Noong spring and autumn period (770-476 B. Itinayo ito para mapigil ang paglusob ng mga Barbaro mula sa hilaga. kailangan ang malulupit na batas at mabibigat na parusa para maabot ang kaayusan.at mabuting pamahalaan. Sa huli. Ginawa nila ito para mabago ang takbo ng kasaysayan na dapat ay magsimula sa panahong Ch¶in. Samantala para kay Laozi (Lao Tzu).C. Chu.Qin at Chu. ang naging punong ministro ni Shih Huang Ti.humina ang kontrol ng Zhou sa mga nasasakupan nitong estadong-lungsod.Ang natirang mga libro ay tungkol sa agrikultura.

Naimbento ang papel. Bagama't kinondena bilang isang mangangagaw. sa kabila ng kanyang mga pagsisikap hindi pa ring kinagigiliwan si Wangmang dahil sa kanyang hindi tumpak na mga patakaran. Gayon pa man. Samantalang ang pangalawang panaho'y tinatawag na Eastern Han (25AD-220AD). Nahati sa dalawang makasaysayang panahon ang bagong dinastiya. Watakwatak ang China ng 400 taon. porselana. Later Han Empire. Ang pangingibabaw na ito ng mga Han ay nananatili pa rin ngayon sa Tsina. tinalo ng mapanghimagsik na hukbo ni Liu Xiu ang hukbo ni Wangmang at nabigyang wakas ang di nagtagal na Xin Dynasty. Napakahusay rin sa panahong ito ang paghahabi ng mga telang sulta. ang mga opisyal ng pamahalaan ay pinipili mula sa mga iskolar na Confucian. isang malayong kamag-anak ng pamilya ng hari. nagpasok ito ng malaking kita sa kabang-yaman ng korte. Sa katapusan ng Western Han Dynasty (206BC-24AD) ang trono ng pamilyang Liu ay inagaw ni Wangmang. asin at alak. Bukod sa roon. Ang mga taumbayan sa panahon ng Western Han Dynasty ay nakagawa ng kahanga-hangang tagumpay sa kultura. nagsimula ang isang rebelyon sa buong bansa. Noong 25AD. Ang unang panahon'y tinatawag na Western Han (206BC-24AD) na ang kabisera nito'y nasa Chang'an (kasalukuyang lunsod ng Xian sa Lalawigang Shanxi). Sa loob ng panahong ito ay nakarating ang Buddhism sa China. isang aklatang pang-estado ang itinayo para mag-ipon at magtago ng mga aklat. Bunga nito. isang dakilang mananalaysay na nabuhay sa panahon ng paghahari ni Emperador Wu ang nakapagtapos ng Records of the Historian (Mga tala ng Mananalaysay). Ang Eastern Han Dynasty ay tumagal nang 195 taon na may labindalawang emperador ang naghari. inaasahan pa rin ni Wangmang na maibalik ang kaluwalhatian ng Han Dynasty sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga patakaran o palakad na inilarawan sa mga klasikang Confucian. medisina. Batay sa unipikasyong nilikha ni Emperador Qin Shi Huang ay pinagsamasama nito ang magkakaibang mga kultura. naging kapuna-puna ang paglago ng industriya ng pagtunaw ng bakal sa panahong ito. Dinastiyang Sui Bago ang dinastiyang Sui. at pagsusulat ng kasaysayan ang naganap sa panahon ng Han. Si Sima Qian. Kasunod ng pag-unlad ng teknik o paraan ng pagtunaw. Noong 17AD. Han Dynasty ang naghari sa ikalawang unipikadong emperyong Tsino. kahit na may maraming mga pagbabago ang naganap sa nangakaraang mga dantaon. Maraming pagsusulong sa teknolohiya. Luoyang ang naging kabiserang lunsod nito. Dahil nga sa napalagay sa dominanteng posisyon. Nagyabong ang komersyo sa panahon ng paghahari ni Emperador Wudi o Wu Ti. nakapasok ang mga nomadikong mandirigma. Pagkaraan ng apat na taong pakikidigma sa kanyang katunggali ay napasakamay nina Xiangyu at Liu Bang ang buong bansa at itinatag ang kaniyang paghahari--ang Han Dynasty noong 202BC. Maraming mga kagamitang bakal at sandata ang alawakang ginamit sa mga pakay na agrikultural at militar. Nagkaroon ng egular na pagsusulit sa serbisyo sibil upang pimili ng dapat manguna. Ito ang naglatag ng pundasyon sa panlahat na kultura ng Han. Pinag-isa ng pamahalaan ang paggawa ng kuwaltang metal at isinabansa ang mga gawaan ng salapi. Isa itong ruta ng kalakalan na nagdadala ng mga produktong Tsino tulad ng seda at porselana sa malalayong lugar sa Kanluran. Sa panahon ngang ito itinatag ng grupong etniko ng Han ang sarili bilang ubod ng nasyong Tsino. pinatawan niya ang mga komersiyante ng mataas na buwis at nagpanatili ng mga monopolyo sa produksiyon ng bakal. sining. muling itinatag ni Liu Xiu ang Han Dynasty sa Lalawigang Hebei at ang Lunsod Luoyang sa kasalukuyang probisniyang Henan ang ginawang kabisera.Dinastiyang Han Isang hukbong pinamunuan ni Liu Bang ang sumakop sa lunsod ng Xianyang noong 207BC na siyang nagbigay wakas sa mapaniil na panahon. Sa taon ding iyon. ang unang kasaysayan ng Tsina na nagtatala ng kasaysayan mula kay Huangdi hanggang kay Emperador Wu. Halimbawa. Eastern Han Dynasty ang tawag ng mga mananalaysay sa . Sa ilalim ng Han. at water-powered mill. May iba't ibang klaseng mga damit na sulta at tela na nahukay sa Mawangdui ang napangalagaan sa Hunan Provincial Museum na nagpapakitang nagkaroon ito ng sulong na teknik sa industriya ng sulta sa panahong ito. Sa panahon din ng Han napatanyag ang Silk Road.

nasadlak sa kaguluhan ang dating maunlad at mapayapang imperyo. at tinawag siyang Emperador Tai Cong. Umunlad din ang pagpipinta at paglilimbag. Pangalawa sa dakilang dinastiya ng China ang Dinastiyang Tang. Dinastiyang T¶ang Labis na nagdusa ang mga magsasaka dahil ginamit silang mga manggagawa sa mga proyekto ng Sui.Itinatag ni Yang Chien/Yang Jian/Sui Wendi nooong 581 A. Ipinapaalala rin ng tanggapan ang mga pagkakamali o hindi magandang asal ng emperador. ‡ . Pumasok sa China ang tagapagtaguyod ng mga dayuhang relihiyon. Sumigla rin ang kalakalan dahil sa mga bagong kalsada na naging daan para sa lalo pang masiglang palitan ng produkto at ideya. Gintong Panahon ng China Natamo ng China ang tugatog ng kaningningan at kapangyarihan sa panahon ng Dinastiyang T¶ang. Imperial Secretariat ± tagagawa ng mga patakaran Imperial Chancellor ± may kapangyarihang magrepaso ng mga patakaran Department of State Affairs ± tagapagsagawa ng napagkasunduan ng una at ikalawang tanggapan. Tinaasan ang buwis sa panahong ito dahil sa pakikidigma. Sumailalim ito sa limang magkakasunod na dinastiya sa loob ng kalahating siglo. ang Budismo ang may malalim na impluwensya sa China. Ito ang Gintong Panahon ng China na naganap sa panahon ni Ming Huang mula 712-756. ‡ Sumigla ang agrikultura dahil sa mga bagong uri ng palay at bagong paraan ng pagtatanim.D. Tinatawag na chin-shin ang pinakamataas na kategorya ng pagsusulit para sa mga naghahangad na mamuno sa pamahalaan. Nakipagtunggali ito sa imperyong Muslim-Arabe sa pagiging pinakamayaman at pinakamakapangyarihang estado sa daigdig. Binuo rin ang tanggapan ng Board of Censors na may tungkuling iulat sa emperador ang mga taong pinaghihinalaang nagtaksil sa pamahalaan. Nagpatuloy ang pagsubok ng pagsalakay ng mga pangkat etniko sa H. Sa lahat ng mga ito. Nangungunang mga makata sina Li Po at Tu Fu.A. E. Nanumbalik ang kasiglahan at kasaganaan ng lipunan at kulturang Tsino. Kung kaya sa kalaunan nagkaroon ng mga pag-aalsa ang mga magsasaka sa pamumuno ni Li Yuan. Pinasiglang muli ang Confucianismo. umunlad ang paglilimbag at sining. Dito nagpatuloy ang paggawa ng Great Wall of China. Dinastiyang Sung ‡ Itinatag ni (Zhao) Chao K¶uang-yin na kilala bilang Tai Tsu noong 960 C. Isa sa mga ito ang eksaminasyong serbisyo sibil para sa mga gustong maglingkod sa pamahalaan. Sa ilalim ni Yang Shien nagkaisa ang kaharian sa hilaga at timog. Sapilitan din ang pagtatrabaho sa mga proyekto ng pamahalaan at marami ang namamatay. Itinatag niya ang Tang noong 618 A. Nilikha ng pamahalaan ang tatlong tanggapan upang lalo pang mapaglingkuran ang mga mamamayan. hindi naglaho ang kulturang Tsino. nakipag-ugnayan ito sa ibang bansa. Naimbento ang woodblock printing na nagpabilis sa paggawa ng kopya ng anumang sulatin. Ito ang panahon ng klasikong panulaan ng China. Sa kabila ng anarkiya. Sumikat sa panahong ito ang mga dakilang makata at mga tanyag na pintor.D. nagtagumpay ang pag-aalsa na pinangungunahan ni Li Shi-min. Dahil sa kawalan ng magaling na emperador. Dahil dito. ‡ ‡ Ipinagpatuloy nito ang mga bagay o gawi na sinimulan ng mga naunang dinastiya. Umunlad ang kalakalan at ito ay nagpalakas sa paggamit ng salapi at pagtatatag ng mga bangko. Ang mga turo at ideolohiya ni Confucius na nabuhay sa panahon ng Dinastiyang Chou ang naging batayan ng pagsusulit. Sa kabila nito. Sa lawak ng teritoryo ng China. Nagawa rin dito ang Grand Canal na nagdurugtong sa Ilog Huang Ho at Ilog Yangtze. Bumalik ang matatag at mahusay na pamamahala sa tulong ng mga iskolar na Confucian.

Ipinaiiral pa rin ng mga Mongol ang Confucianism bilang pilosopiya ng pamahalaan at iba pang tradisyong Tsino para sa nakararaming nasasakupan. Xixia.‡ ‡ ‡ ‡ Khitan. Nasa matataas na posisyon ang imperyo ng Mongol. pinawalang bias ang mga reporma na ipinatupad ni Wang Anshih nang dahilan sa pagkahati ng Tsina sa 2 kaharian. kapital ng Song noong 1276 C. Isa pang dahilan ang paglaki ng populasyon. Nang namatay si Emperador Shen Tsung noong 1085. ‡ ‡ ‡ ‡ Ang Lipunan (mula sa pinakamataas sa pinakamababa) Emperador at ang pamilya May-ari ng lupa o gentry. Hinihikayat ang matatalino na maglingkod sa pamahalaan Namulaklak ang sining at panitikan Kalikasan ang nagging tema ng panitikan Landscape painting at iskultura Umunlad ang arkitektura at paggawa ng porselana Naimbento ang gunpowder Nagsimula ang tradisyong footbinding Binabalot ng mahigpit sa bendang bulak o seda ang paa mula sa mga daliri hanggang sakong upang mapigilan ang paglaki ng paa. At hindi naglaon « hinirang na punong konsehal ni Emperador Shen Tsung si Wang Anshih sa kalutasang pinansyal. Nanatili ang sariling kultura Parehong nakasulat sa wikang Mongol at Tsino ang mga dokumento ngunit . Sinakop ito ng mga Mongol. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . Magaling na mandirigma ang mga Mongol Tagkay ang kasanayan sa pagsakay sa kabayo Mahusay sa taktika ng pakikipaglaban May disiplina May katapatan sa pinuno Lahat ng katangiang ito ay nahubog sa pamumuhay sa steppe. Pinairal ang sentralisadong pamamahala at koleksyon ng buwis Pinairal ang chin-shin (pagsusulit na isinagagawa tuwing ikatlong taon. artisan Mangangalakal (Ayon sa Confucianism ang kanilang kayamanan ay mula sa pawis ng ibang tao.) ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Yuan ‡ ‡ *Unang Simula Itinatag ni Kublai Khan noong 1264/1267 ang lunsod ng Daida/ Khambalic *ngayon ay Beijing* sa Hilagang China ± unang dinastiyang banyaga na naging capital ng dinastiyang Yuan (Si Kublai Khan ay apo ni Genghis Khan) Nasakop ng Mongol ang Hangzhou. E. Reporma sa Pananalapi Kinontrol ng pamahalaan ang daloy ng produkto Nagpautang din ang pamahalaan sa mababang interes na nagpabuwag sa mga pribadong institusyong nagpapautang sa mataas na interes. magsasaka. Mongol at Jurchen Ikatlo sa mga dinastiya ng China ang dinastiyang Sung. damuhan na walang puno at malayo sa kahit anong anyo ng tubig.. Paglitaw ang Neo ± Confucianism na binuo ni Zhuxi (Chu Hsi) Taong 1065 humina ang imperyo dahil sa pagbaba ng taunang kita. *kapatagan. Naapektuhan din ang sahod ng naglilingkod sa pamahalaan.

Isa sa mga rebelde si Zhu Yuanzhang (o Chun Yuanchang).‡ Ang Yuan ay bahagi ng mas malawak na imperyong Mongol na sumasaklaw sa H. Sumatra. Ibinalik niya ang pamahalaan sa tradisyon ng dinastiyang T¶ang. Nang mamatay si Hung Wu. Noong 1368. isang pirata ang bayaning lumaban sa mga Manchu. Subalit lumaban si Chu Ti hanggang maagaw niya ang kapangyarihan. ‡ ‡ matataas ng opisyal. tumaas ang buwis Moong 1646. Maraming dayuhang manlalakbay sa panahon na ito katulad ni Marco Polo Kaayusan ang nakatulong sa pagsulong ng kalakalan. Indonesia at Ceylon. nagpadala siya ng mga ekspedisyon sa Cambodia. A. hanggang K. Dumami naman ang mga pag-aalsa ng mga Tsino laban sa mga Mongol. Ang Ming ay ang ikaapat na dakilang dinastiya ng China. I naayos muli ang Great Wall of China. sinalakay ang baybayin ng China mula Macau hanggang bunganga ng Ilog Yangtze Dinastiyang Ming ‡ Pinalitan ng mahihinang emperador si Kublai Khan. pinalitan siya ng kanyang ap na si Chun Yunwen. Inalis niya ang pribilehiyo ng kanyang amain na si Chu Ti sa takot na baka agawin nito ang trono sa kanya. Sa pamumuno ni Yung Lo. Cochinchina. Timog Asya. Nagkaroon ng tagtuyot at peste. anak niya Ginawang Ta Ching ang opisyal na pangal ng dinastiya Di pa ganap na napasok ang Great Wall dahil sa pagbabantay ni Wu Senkwei. A. Java. Nanumbalik ang mga Tsino sa pamamahala ng kanilang bansa. Persian Gulf at Silangang Africa ang mga barko ni Zhenghe. ginawa niyang kabisera ang Beijing. Siya ay tinawag na Emperador Yung Lo. Nagkaroon ng ekspedisyon sa ibayong-dagat ang mga Tsino sa pamumuno ni Admiral Zhenghe. Ibinalik ang sistema ng eksaminasyon sa serbisyo sibili at burukrasyang Tsino. Naging ligtas ang Silk Road o Ruta ng Seda na palitan ng kaalaman at produkto sa pagitan ng mga mangangalakal. Sinakop nito ang buong teritoryo ng China sa hilaga ng Great Wall kasama ang Mukden na ginawang kabisera ng imperyo. pinakamahusay sa dinastiyang Ming Lumubha ang paghihirap ng mga tao dahil sa labanan. Muling ipinatupad ang mga pagsusulit para sa serbisyo sibil sa paghirang ng mga ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . tuluyang napabagsak ni Zhu Yuanzhang ang Mongol sa Daidu. Unti-unting lumakas ang kanyang hukbo na nakabase sa Nanjing. Upang masubaybayan ang paglusob ng mga Mongol sa hilaga. muling umunland ang kulturang Tsino at lumago ang ekonomiya. Nakarating sa Timog Silangang Asya. siya si Kuo Hsing-ya o Koxinga Sakit sa ulo ng mga Manchu si Koxinga Nagtayo siya ng base sa baybayin ng Fookien at sa loob ng 15 taon. Kaagad niyang pinatawan ng parusa ang sinumang opisyal na hindi kaagad nag-uulat lalo na kapag may kalamidad sa kanilang nasasakupan tulad ng pagbaha o pagtuyot. Sa kabuuan. Pinalawak ang kalakalang pandagat. Itinatag ng mga Manchu ang dinastiyang Ching. Itinatag niya ang dinastiyang Ming at kinilala siya bilang Emperador Hung Wu. Siam. Namatay si Kublai Khan noong 1294 Unti unting nauubos ang kayamanan ng bansa dahil sa pakikidigma Huling pinuno si Shun Ti na tinalo sa pag-aalsang pinangunahan ni Chu Yuan-chang isang Budistang monghe na kinampihan ng mga Tsino. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Ching ‡ Sinalakay ng mga Manchu ang China noong 1618 sa pamumuno ni Nurhachi. Sumunod kay Nurhachi si Tai Tsung.

Ito ay nagwakas ng si Henry Pu Yi. Ipinahayag ni Li Tzu Tseng ang sarili niya bilang emperador. Nagtangka siyang tumakas pa-Shenai ngunit nahuli at pinatay. Pinalays siya ni Heneral Wu Sen-kwei. ang pinakahuling emperador ay bumaba sa kapangyarihan at namuhay ng normal. Namatay si Tai Tsung noong 1643. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . Noong 1650. Tumagal hanggang 1911 ang sistemang dinastiya sa China. pinasinayaang unang emperador ng China at Manchuria ang anak niyang anim na taon noong Oktubre 30.‡ Subalit tinalo siya ng mga Manchu sa tulong nga mga Olandes at tumakas siya papuntang Formosa. Hindi nagtagal ang kapangyarihan niya sa Honan. Nagkaroon siya ng interes salakayin ang Pilipinas. Pinanatili ng mga Manchu ang tradisyon ng pamamahala at institusyon sa lipunan. nasakop ng mga Manchu ang buong imperyo at sa pangalawang pagkakataon. 1644. isang dayuhang dinastiya ang namuna sa China. Nagpadala siya ng sulot sa sugo sa Maynila at sapilatang humingi ng tributo sa mga Español ngunit ang mga ito ay tumanggi. Itinatag niya ang dinastiyang Ta Shun.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful