Mga Dinastiya sa Tsina (Ikatlong Grupo ng Hydrogen II) Mga Ninuno ng Lahing Tsino ‡ 4,000 taon na ang nakaraan, maraming

mga tribo na nakatira sa lambakilog Huang Ho, tulad ng mga tribo ni Yandi (Yan emperor) at Huangdi (yellow emperor). Sa silangang bahagi ng Ilog Huang Ho nakatira ang tribo ng Jiuli na pinamumunuan ni Chiyou. Sinasabing pala-away at mayroon ng mga sandatang bronze ang mga Jiuli. Nang sakupin ni Chiyou ang tribo ni Yandi, natalo si Yandi at humingi ng tulong kay Huangdi. Nagsanib pwersa si Yandi at Hunagdi at natalo at piñata nila si Chiyou sa labanan sa Zhuolu, Hebei. Pagkatapos ng pagkatalo ni Chiyou. Nagkaroon ng alitan sa tribo nina Yandi at Huangdi. Naglaban sila at natirang dominante si Huangdi.

‡

pinamunuan ni Emperador Tang.

Halimbawa ng mga ambag nito ay ang: ‡ paggawa ng mga kagamitang bronse, palayok, banga at ang pagbabasa ng emperador sa mga "oracle bone" para sa mga nagpapahula ng hinaharap. nagmula ang dinastiyang ito sa kulturang Longshan. sa panahong ito nakagawa ang mga Tsino ng mga sisidlang banga, karwahe at isang sistema ng pagsulat (calligraphy). umunlad ang pagtatanim. nakilala rin ang lunar calendar.

‡

‡ ‡

‡

‡ ‡

‡

Dinastiyang Chou ‡ ‡ ‡ Nagsimula ito nang natalo ang mga Shang ng mga Zhou (Chou). namahala sa loob ng 900 taon, pinakamahaba sa lahat ng dinastiya. lumitaw ang piyudalismo. (sistemang pampulitika na nagbigay ng kapangyarihan sa mga aristokrata o pyudal na panginoon sa mga lupang pag-aari ng hari. Bilang kapalit kailangang maging tapat ang mga pyudal na panginoong maylupa sa hari.) Dito rin umiral ang "Ginintuang Panahon ng Pilosopiya" na pinangunahan nina Confucius at Lao-tzu. maraming pag-unlad ang naganap. natutunan ang pag-araro at pagamit ng matutulis na sandatang yari sa bakal. napaunlad din ang irigasyon para sa patubig ng mga pananim.

Dinastiyang Hsia Ang Hsia dynasty ay: ‡ ‡ itinatag ni Yu the great na kilala sa pagtaboy ng baha. pumalit ang anak niyang si Qi sa trono at nagtatag ng sistema ng pagmana. tumagal ng 400 na taon.

‡

‡

Si Haring Jie, na isang masamang pinuno ang pinakahuling Hari ng Hsia na tinalo ng Shang dynasty sa Ilog Huang Ho noong 1,600 B.C. Dinastiyang Shang Ang Dinastiyang Shang o Dinastiyang Yin ay ang itinuturing bilang isang pinakaunang totoong imperyo sa Tsina. ‡ pinaniniwalaang isang alamat lang ang Shang, pero nang madiskubre ng mga Intsik na gumamit sila ng mga butong orakulo, dito napatunayang totoo ang Shang. naitatag noong 1766 B.C. sa lambak ng Ilog Huang Ho.

‡ ‡

‡

Ang mag-amang sina Wu Wang at Ch'eng Wang at ang kapatid na duke ng una ang tatlong bayani na kinikalala ng mga Zhou.

‡

‡ Warring States Period ‡ Noong warring states period (475-221 B.tamang relasyon ng bawat sia. Nauwi sa panahon ng mga estado o warring states ang panunungkulan ng Zhou.C. gumawa ng aliyansa ang Han. isang Legalista. ‡ ‡ ‡ Spring and Autumn Period ‡ Noong spring and autumn period (770-476 B. Chu. Nagpagawa ng mga kalsada at sumulong ang Sa larangan ng pakikidigma .at mabuting pamahalaan. Itinayo ito para mapigil ang paglusob ng mga Barbaro mula sa hilaga. Si Kongzi o Confucius ay naghain ng solusyon sa kaguluhan ng lipunan. Naimbento nila ang bakal na araro. kailangan ang malulupit na batas at mabibigat na parusa para maabot ang kaayusan. Si Li Xi (Li Ssu). Noong 221B. Sa pangalan ng Ch¶in nagmula ang pangalan ng China. ‡ Ngunit nabuwag ang aliyansa at lumakas ang Qin at tinalo niya ang 6 na city states. napabagsak na ng tuluyan ni Zhen ang Zhou at iba pang mga estado.´ Nagapi ng Qin dynasty ang mga kalabang estado sa ilalim ng pamumuno ni Zheng. ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Ch¶in o Qin Ito ay itinatag ni Prinsipe Chang noong 221 B. Sa huli. Han. Dahil malawak ang teritoryo ng Zhou at mahirap ang pamahalaan. makasasama sa China ang maraming libro at ideya na tumutuligsa sa Qin. Hinati ang imperyo sa 36 na lalawigan at nagtalaga ng mga opisyal. Ang spring and autumn period ay naganap noong Unang bahagi ng Chou dynasty o Silangang Chou Dynasty. Zhao.) ang Chou dynasty ay nahati sa 100 city-states. Si Prinsipe Chang ay higit na kilala bilang Emperador Shih Huang Ti (o Shih Huang-ti) na nangangahulugang ³Ang Unang Emperador. Ginawa nila ito para mabago ang takbo ng kasaysayan na dapat ay magsimula sa panahong Ch¶in. Naglaban ang 100 city-states para maging pinuno ng nang maraming city-states.C.humina ang kontrol ng Zhou sa mga nasasakupan nitong estadong-lungsod. Zhao at Wei para talunin ang Qi.C. lumitaw ang mga pilosopiya ng Confucianism at Taoism. Bumagsak ang dinastiyang Ch¶in dahil sa mahihinang emperador na pumalit kay Shih Huang Ti.naimbento ng Zhou ang sandatahang crossbow at bumuo ng hukbong naka-kabayo at gumagamit ng chariot. Sa dinastiyang ito rin binuwag ang sistemang pyudal at ginawang sentralisado ang pamahalaan.‡ Naipasa sa dinastiyang Zhou ang "Basbas ng Langit" at ang titulo na "Anak ng Langit" sa hari nito nang tinalo ng Zhou ang huling hari ng Shang. at mahika.Itinuro niya ang tamang paraan ng asal. ang naging punong ministro ni Shih Huang Ti. Para kay Li Xi. Ipinagawa ang mga irigasyon at dike laban sa pagbaha ng Huang Ho. Ang mga pilosopiya ng Confucianism at Taoism ay may malaking impluwensya sa kulturang tsino. Dito sinimulan ang pagsusunog ng mga aklat sa China. itinatag ni Haring Ying Zheng ang Qing Dynasty na namuno bilang Qinshihuang. Sa panahon ng kaguluhang ito. Ang Qi. Pinili niyang mga tagapayo ang mga iskolar ng pilosopiyang Legalismo. medisina. Wei at Qin. Inilibing naman ng buhay ang mga iskolar dahil sa kanilang malawakang pagangaral na tutulan ang pamahalaan at suportahan naman ang isang malawakang pag-aalsa sa pangalawang emperador ng panahon ng Ch¶in. Samantala para kay Laozi (Lao Tzu).C. Yan. pagbagsak ng Dinastiyang Chou.ang kaayusan ay makakamit kung susundin ang daloy ng kalikasan.Qin at Chu. nang lumaon.Ang natirang mga libro ay tungkol sa agrikultura. .) 7 city-states na lang ang natira. Sa dinastiyang ito rin sinimulan ang pagtayo sa Great Wall of China na umaabot ng 6.400 km sa gawing hilaga ng China. Ayon sa Legalismo. Noong una.

naging kapuna-puna ang paglago ng industriya ng pagtunaw ng bakal sa panahong ito. Ang pangingibabaw na ito ng mga Han ay nananatili pa rin ngayon sa Tsina. inaasahan pa rin ni Wangmang na maibalik ang kaluwalhatian ng Han Dynasty sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga patakaran o palakad na inilarawan sa mga klasikang Confucian. Halimbawa. Nahati sa dalawang makasaysayang panahon ang bagong dinastiya. Ang Eastern Han Dynasty ay tumagal nang 195 taon na may labindalawang emperador ang naghari. Ito ang naglatag ng pundasyon sa panlahat na kultura ng Han. Pinag-isa ng pamahalaan ang paggawa ng kuwaltang metal at isinabansa ang mga gawaan ng salapi. asin at alak. isang malayong kamag-anak ng pamilya ng hari. Noong 17AD. Maraming pagsusulong sa teknolohiya. Nagkaroon ng egular na pagsusulit sa serbisyo sibil upang pimili ng dapat manguna. Sa ilalim ng Han. Gayon pa man. at water-powered mill. Si Sima Qian. tinalo ng mapanghimagsik na hukbo ni Liu Xiu ang hukbo ni Wangmang at nabigyang wakas ang di nagtagal na Xin Dynasty. Sa loob ng panahong ito ay nakarating ang Buddhism sa China. Noong 25AD. Isa itong ruta ng kalakalan na nagdadala ng mga produktong Tsino tulad ng seda at porselana sa malalayong lugar sa Kanluran. nagsimula ang isang rebelyon sa buong bansa. Ang unang panahon'y tinatawag na Western Han (206BC-24AD) na ang kabisera nito'y nasa Chang'an (kasalukuyang lunsod ng Xian sa Lalawigang Shanxi). Nagyabong ang komersyo sa panahon ng paghahari ni Emperador Wudi o Wu Ti. Bagama't kinondena bilang isang mangangagaw. Sa panahon ngang ito itinatag ng grupong etniko ng Han ang sarili bilang ubod ng nasyong Tsino. ang unang kasaysayan ng Tsina na nagtatala ng kasaysayan mula kay Huangdi hanggang kay Emperador Wu. isang aklatang pang-estado ang itinayo para mag-ipon at magtago ng mga aklat. sining. at pagsusulat ng kasaysayan ang naganap sa panahon ng Han. Han Dynasty ang naghari sa ikalawang unipikadong emperyong Tsino. Eastern Han Dynasty ang tawag ng mga mananalaysay sa . porselana. Ang mga taumbayan sa panahon ng Western Han Dynasty ay nakagawa ng kahanga-hangang tagumpay sa kultura. Dinastiyang Sui Bago ang dinastiyang Sui. Luoyang ang naging kabiserang lunsod nito. Naimbento ang papel. kahit na may maraming mga pagbabago ang naganap sa nangakaraang mga dantaon. medisina. Sa katapusan ng Western Han Dynasty (206BC-24AD) ang trono ng pamilyang Liu ay inagaw ni Wangmang. Samantalang ang pangalawang panaho'y tinatawag na Eastern Han (25AD-220AD). sa kabila ng kanyang mga pagsisikap hindi pa ring kinagigiliwan si Wangmang dahil sa kanyang hindi tumpak na mga patakaran.Dinastiyang Han Isang hukbong pinamunuan ni Liu Bang ang sumakop sa lunsod ng Xianyang noong 207BC na siyang nagbigay wakas sa mapaniil na panahon. Watakwatak ang China ng 400 taon. nakapasok ang mga nomadikong mandirigma. Sa taon ding iyon. isang dakilang mananalaysay na nabuhay sa panahon ng paghahari ni Emperador Wu ang nakapagtapos ng Records of the Historian (Mga tala ng Mananalaysay). Napakahusay rin sa panahong ito ang paghahabi ng mga telang sulta. Bukod sa roon. Maraming mga kagamitang bakal at sandata ang alawakang ginamit sa mga pakay na agrikultural at militar. ang mga opisyal ng pamahalaan ay pinipili mula sa mga iskolar na Confucian. May iba't ibang klaseng mga damit na sulta at tela na nahukay sa Mawangdui ang napangalagaan sa Hunan Provincial Museum na nagpapakitang nagkaroon ito ng sulong na teknik sa industriya ng sulta sa panahong ito. Batay sa unipikasyong nilikha ni Emperador Qin Shi Huang ay pinagsamasama nito ang magkakaibang mga kultura. Bunga nito. Pagkaraan ng apat na taong pakikidigma sa kanyang katunggali ay napasakamay nina Xiangyu at Liu Bang ang buong bansa at itinatag ang kaniyang paghahari--ang Han Dynasty noong 202BC. Sa panahon din ng Han napatanyag ang Silk Road. pinatawan niya ang mga komersiyante ng mataas na buwis at nagpanatili ng mga monopolyo sa produksiyon ng bakal. muling itinatag ni Liu Xiu ang Han Dynasty sa Lalawigang Hebei at ang Lunsod Luoyang sa kasalukuyang probisniyang Henan ang ginawang kabisera. nagpasok ito ng malaking kita sa kabang-yaman ng korte. Later Han Empire. Kasunod ng pag-unlad ng teknik o paraan ng pagtunaw. Dahil nga sa napalagay sa dominanteng posisyon.

‡ . Imperial Secretariat ± tagagawa ng mga patakaran Imperial Chancellor ± may kapangyarihang magrepaso ng mga patakaran Department of State Affairs ± tagapagsagawa ng napagkasunduan ng una at ikalawang tanggapan. Ito ang Gintong Panahon ng China na naganap sa panahon ni Ming Huang mula 712-756. Dinastiyang Sung ‡ Itinatag ni (Zhao) Chao K¶uang-yin na kilala bilang Tai Tsu noong 960 C. ‡ ‡ Ipinagpatuloy nito ang mga bagay o gawi na sinimulan ng mga naunang dinastiya. Nilikha ng pamahalaan ang tatlong tanggapan upang lalo pang mapaglingkuran ang mga mamamayan. Ang mga turo at ideolohiya ni Confucius na nabuhay sa panahon ng Dinastiyang Chou ang naging batayan ng pagsusulit. Dahil sa kawalan ng magaling na emperador. Sumigla rin ang kalakalan dahil sa mga bagong kalsada na naging daan para sa lalo pang masiglang palitan ng produkto at ideya. Umunlad din ang pagpipinta at paglilimbag.A. Binuo rin ang tanggapan ng Board of Censors na may tungkuling iulat sa emperador ang mga taong pinaghihinalaang nagtaksil sa pamahalaan. Nangungunang mga makata sina Li Po at Tu Fu. Kung kaya sa kalaunan nagkaroon ng mga pag-aalsa ang mga magsasaka sa pamumuno ni Li Yuan. Tinatawag na chin-shin ang pinakamataas na kategorya ng pagsusulit para sa mga naghahangad na mamuno sa pamahalaan. Sa lawak ng teritoryo ng China. ‡ Sumigla ang agrikultura dahil sa mga bagong uri ng palay at bagong paraan ng pagtatanim. nakipag-ugnayan ito sa ibang bansa. Sumikat sa panahong ito ang mga dakilang makata at mga tanyag na pintor. E. Nakipagtunggali ito sa imperyong Muslim-Arabe sa pagiging pinakamayaman at pinakamakapangyarihang estado sa daigdig. Sa kabila nito. hindi naglaho ang kulturang Tsino.D. Umunlad ang kalakalan at ito ay nagpalakas sa paggamit ng salapi at pagtatatag ng mga bangko. Gintong Panahon ng China Natamo ng China ang tugatog ng kaningningan at kapangyarihan sa panahon ng Dinastiyang T¶ang. Ito ang panahon ng klasikong panulaan ng China. Naimbento ang woodblock printing na nagpabilis sa paggawa ng kopya ng anumang sulatin. Sa kabila ng anarkiya. Tinaasan ang buwis sa panahong ito dahil sa pakikidigma. Sa ilalim ni Yang Shien nagkaisa ang kaharian sa hilaga at timog. Bumalik ang matatag at mahusay na pamamahala sa tulong ng mga iskolar na Confucian. Ipinapaalala rin ng tanggapan ang mga pagkakamali o hindi magandang asal ng emperador. Sumailalim ito sa limang magkakasunod na dinastiya sa loob ng kalahating siglo.D. Dinastiyang T¶ang Labis na nagdusa ang mga magsasaka dahil ginamit silang mga manggagawa sa mga proyekto ng Sui. Sapilitan din ang pagtatrabaho sa mga proyekto ng pamahalaan at marami ang namamatay. ang Budismo ang may malalim na impluwensya sa China. Dahil dito. Pinasiglang muli ang Confucianismo. Isa sa mga ito ang eksaminasyong serbisyo sibil para sa mga gustong maglingkod sa pamahalaan. at tinawag siyang Emperador Tai Cong. Itinatag niya ang Tang noong 618 A. Nanumbalik ang kasiglahan at kasaganaan ng lipunan at kulturang Tsino. umunlad ang paglilimbag at sining. Nagawa rin dito ang Grand Canal na nagdurugtong sa Ilog Huang Ho at Ilog Yangtze. Dito nagpatuloy ang paggawa ng Great Wall of China. Nagpatuloy ang pagsubok ng pagsalakay ng mga pangkat etniko sa H. Pumasok sa China ang tagapagtaguyod ng mga dayuhang relihiyon. Sa lahat ng mga ito. Pangalawa sa dakilang dinastiya ng China ang Dinastiyang Tang.Itinatag ni Yang Chien/Yang Jian/Sui Wendi nooong 581 A. nasadlak sa kaguluhan ang dating maunlad at mapayapang imperyo. nagtagumpay ang pag-aalsa na pinangungunahan ni Li Shi-min.

Magaling na mandirigma ang mga Mongol Tagkay ang kasanayan sa pagsakay sa kabayo Mahusay sa taktika ng pakikipaglaban May disiplina May katapatan sa pinuno Lahat ng katangiang ito ay nahubog sa pamumuhay sa steppe.‡ ‡ ‡ ‡ Khitan. E. Nasa matataas na posisyon ang imperyo ng Mongol. magsasaka. Xixia. ‡ ‡ ‡ ‡ Ang Lipunan (mula sa pinakamataas sa pinakamababa) Emperador at ang pamilya May-ari ng lupa o gentry. artisan Mangangalakal (Ayon sa Confucianism ang kanilang kayamanan ay mula sa pawis ng ibang tao. Paglitaw ang Neo ± Confucianism na binuo ni Zhuxi (Chu Hsi) Taong 1065 humina ang imperyo dahil sa pagbaba ng taunang kita. kapital ng Song noong 1276 C. Ipinaiiral pa rin ng mga Mongol ang Confucianism bilang pilosopiya ng pamahalaan at iba pang tradisyong Tsino para sa nakararaming nasasakupan. Nanatili ang sariling kultura Parehong nakasulat sa wikang Mongol at Tsino ang mga dokumento ngunit . Nang namatay si Emperador Shen Tsung noong 1085. Sinakop ito ng mga Mongol. *kapatagan. Hinihikayat ang matatalino na maglingkod sa pamahalaan Namulaklak ang sining at panitikan Kalikasan ang nagging tema ng panitikan Landscape painting at iskultura Umunlad ang arkitektura at paggawa ng porselana Naimbento ang gunpowder Nagsimula ang tradisyong footbinding Binabalot ng mahigpit sa bendang bulak o seda ang paa mula sa mga daliri hanggang sakong upang mapigilan ang paglaki ng paa. Pinairal ang sentralisadong pamamahala at koleksyon ng buwis Pinairal ang chin-shin (pagsusulit na isinagagawa tuwing ikatlong taon. Reporma sa Pananalapi Kinontrol ng pamahalaan ang daloy ng produkto Nagpautang din ang pamahalaan sa mababang interes na nagpabuwag sa mga pribadong institusyong nagpapautang sa mataas na interes.) ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Yuan ‡ ‡ *Unang Simula Itinatag ni Kublai Khan noong 1264/1267 ang lunsod ng Daida/ Khambalic *ngayon ay Beijing* sa Hilagang China ± unang dinastiyang banyaga na naging capital ng dinastiyang Yuan (Si Kublai Khan ay apo ni Genghis Khan) Nasakop ng Mongol ang Hangzhou. Mongol at Jurchen Ikatlo sa mga dinastiya ng China ang dinastiyang Sung.. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . damuhan na walang puno at malayo sa kahit anong anyo ng tubig. At hindi naglaon « hinirang na punong konsehal ni Emperador Shen Tsung si Wang Anshih sa kalutasang pinansyal. Isa pang dahilan ang paglaki ng populasyon. pinawalang bias ang mga reporma na ipinatupad ni Wang Anshih nang dahilan sa pagkahati ng Tsina sa 2 kaharian. Naapektuhan din ang sahod ng naglilingkod sa pamahalaan.

I naayos muli ang Great Wall of China. nagpadala siya ng mga ekspedisyon sa Cambodia. Nang mamatay si Hung Wu.‡ Ang Yuan ay bahagi ng mas malawak na imperyong Mongol na sumasaklaw sa H. Nanumbalik ang mga Tsino sa pamamahala ng kanilang bansa. Itinatag niya ang dinastiyang Ming at kinilala siya bilang Emperador Hung Wu. Ang Ming ay ang ikaapat na dakilang dinastiya ng China. hanggang K. A. Unti-unting lumakas ang kanyang hukbo na nakabase sa Nanjing. tumaas ang buwis Moong 1646. Pinalawak ang kalakalang pandagat. Sa kabuuan. anak niya Ginawang Ta Ching ang opisyal na pangal ng dinastiya Di pa ganap na napasok ang Great Wall dahil sa pagbabantay ni Wu Senkwei. Siam. Sumatra. Itinatag ng mga Manchu ang dinastiyang Ching. pinakamahusay sa dinastiyang Ming Lumubha ang paghihirap ng mga tao dahil sa labanan. A. Nagkaroon ng ekspedisyon sa ibayong-dagat ang mga Tsino sa pamumuno ni Admiral Zhenghe. Ibinalik ang sistema ng eksaminasyon sa serbisyo sibili at burukrasyang Tsino. Inalis niya ang pribilehiyo ng kanyang amain na si Chu Ti sa takot na baka agawin nito ang trono sa kanya. sinalakay ang baybayin ng China mula Macau hanggang bunganga ng Ilog Yangtze Dinastiyang Ming ‡ Pinalitan ng mahihinang emperador si Kublai Khan. isang pirata ang bayaning lumaban sa mga Manchu. Cochinchina. Maraming dayuhang manlalakbay sa panahon na ito katulad ni Marco Polo Kaayusan ang nakatulong sa pagsulong ng kalakalan. Siya ay tinawag na Emperador Yung Lo. Java. Ibinalik niya ang pamahalaan sa tradisyon ng dinastiyang T¶ang. ‡ ‡ matataas ng opisyal. pinalitan siya ng kanyang ap na si Chun Yunwen. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Dinastiyang Ching ‡ Sinalakay ng mga Manchu ang China noong 1618 sa pamumuno ni Nurhachi. ginawa niyang kabisera ang Beijing. Kaagad niyang pinatawan ng parusa ang sinumang opisyal na hindi kaagad nag-uulat lalo na kapag may kalamidad sa kanilang nasasakupan tulad ng pagbaha o pagtuyot. siya si Kuo Hsing-ya o Koxinga Sakit sa ulo ng mga Manchu si Koxinga Nagtayo siya ng base sa baybayin ng Fookien at sa loob ng 15 taon. Noong 1368. Subalit lumaban si Chu Ti hanggang maagaw niya ang kapangyarihan. tuluyang napabagsak ni Zhu Yuanzhang ang Mongol sa Daidu. Upang masubaybayan ang paglusob ng mga Mongol sa hilaga. Nakarating sa Timog Silangang Asya. Timog Asya. Naging ligtas ang Silk Road o Ruta ng Seda na palitan ng kaalaman at produkto sa pagitan ng mga mangangalakal. Indonesia at Ceylon. Namatay si Kublai Khan noong 1294 Unti unting nauubos ang kayamanan ng bansa dahil sa pakikidigma Huling pinuno si Shun Ti na tinalo sa pag-aalsang pinangunahan ni Chu Yuan-chang isang Budistang monghe na kinampihan ng mga Tsino. Sumunod kay Nurhachi si Tai Tsung. Muling ipinatupad ang mga pagsusulit para sa serbisyo sibil sa paghirang ng mga ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . Sa pamumuno ni Yung Lo. Sinakop nito ang buong teritoryo ng China sa hilaga ng Great Wall kasama ang Mukden na ginawang kabisera ng imperyo. Nagkaroon ng tagtuyot at peste. muling umunland ang kulturang Tsino at lumago ang ekonomiya. Isa sa mga rebelde si Zhu Yuanzhang (o Chun Yuanchang). Dumami naman ang mga pag-aalsa ng mga Tsino laban sa mga Mongol. Persian Gulf at Silangang Africa ang mga barko ni Zhenghe.

Pinalays siya ni Heneral Wu Sen-kwei. Pinanatili ng mga Manchu ang tradisyon ng pamamahala at institusyon sa lipunan. nasakop ng mga Manchu ang buong imperyo at sa pangalawang pagkakataon. pinasinayaang unang emperador ng China at Manchuria ang anak niyang anim na taon noong Oktubre 30. Nagkaroon siya ng interes salakayin ang Pilipinas. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . Ito ay nagwakas ng si Henry Pu Yi. isang dayuhang dinastiya ang namuna sa China.‡ Subalit tinalo siya ng mga Manchu sa tulong nga mga Olandes at tumakas siya papuntang Formosa. Itinatag niya ang dinastiyang Ta Shun. 1644. Tumagal hanggang 1911 ang sistemang dinastiya sa China. Namatay si Tai Tsung noong 1643. Ipinahayag ni Li Tzu Tseng ang sarili niya bilang emperador. Noong 1650. Nagpadala siya ng sulot sa sugo sa Maynila at sapilatang humingi ng tributo sa mga Español ngunit ang mga ito ay tumanggi. ang pinakahuling emperador ay bumaba sa kapangyarihan at namuhay ng normal. Nagtangka siyang tumakas pa-Shenai ngunit nahuli at pinatay. Hindi nagtagal ang kapangyarihan niya sa Honan.