P. 1
Ang Katauhan Ng Katawan

Ang Katauhan Ng Katawan

|Views: 814|Likes:
Published by Mihael Rosero

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Mihael Rosero on Nov 05, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/17/2013

pdf

text

original

Oh Katawan!

Ang Katauhan ng Katawan
Michael Wilson I. Rosero
Sa mga pag-aaral hinggil sa pag-unawa sa kalikasan ng tao, mas nabibigyang-pansin sa dualismong materyal at espiritwal ang mekanismong panloob ng tao. Mas nabibigyang-diin ang pananaw-ispiritwal at pilosopikal ang loob at iba pang konseptong kaugnay at mga pagpapahalagang Pilipino na nagmumula dito. Sa sulating ito, susuriin ang konsepto ng katawan at tatalakayin ang mga konseptong nakakabit dito tulad ng kinatawan at pangatawanan na nagpapakita sa katangian ng katawan bilang isang sosyal at pinakamaliit na panlipunang istruktura.

1.0 Introduksyon Sa mga pag-aaral na naisagawa upang tuklasin ang hiwaga ng pagiging tao, laging naisasantabi ang konsepto ng katawan. Mas nabibigyang-pansin sa dualismong tinukoy ni Descartes ang espiritwal na bahagi ng tao, ang aspektong panloob nito. Nakatuon ito sa pag-unawa sa loob ng tao at mas nabigyang-diin ang mga konsepto ng kaluluwa, loob, emosyon at iba pang kaugnay na konsepto. Sa papel na ito, tatalakayin ang materyal na katangian ng tao – ang katawan – at mga kaugnay na konsepto. Sa sulating ito, titingnan ang katawan bilang materyal na manipestasyon ng tao, ang organikong bahagi nito na hindi lubusang maihihiwalay sa konsepto ng loob at kaluluwa na sinasabing sentral na pinagmumulan ng aksyon na isinasakilos ng katawan. Susuriin din ang katangian at kalikasan ng katawan na makikita sa mga konsepto gaya ng kinatawan at pangatawanan. Mangingibabaw dito ang biyolohikal at sosyal na katangian ng katawan. Lalamanin ng sulating ito ang iba’t ibang pananaw at pagpapakahulugan ng iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko ukol sa kalikasan ng tao na tutuon sa dalawang tinurang dimensyon: ang katawan bilang aspektong panlabas at kaluluwa, ang panloob nito. Pagkatapos, magpapakita ng ilang konsepto at/o manipestasyon ng katawan sa lipunan sa iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko sa pamamagitan ng wika. Magpapakita din ang ilang paniniwala ukol sa konsepto ng katawan bilang pisikal na representasyon ng nasa loob ng tao. Magbibigay din ng mga iba pang pagtanaw sa katawan mula sa iba’t ibang disiplina ng pag-aaral at mga perspektibo. At sa huli, ilalagom ang mga natipong ito at iuugnay ito sa konteksto ng lipunan at kulturang Pilipino

2.0 Ang Katauhan ng Tao Ayon sa mga pag-aaral na nagawa hinggil sa kalikasan ng tao, ang tao ay binubuo ng pisikal na anyo at espritwal na bahagi. Umiiral ang ganitong pagtanaw sa iba’t ibang relihiyon at pilosopiya. Ang kaluluwa ang imateryal, di-nakikita at espiritwal na bahagi na siyang nagbibigay-buhay sa tao at may kakayahang umalis sa kinalalagyan nito. Ang pisikal na katawan na ito ang materyal na

sisidlan o pinamamahayan ng kaluluwa na namamatay o nabubulok kapag umalis na dito ang kaluluwa. Hindi rin nalalayo ang pagtanaw ng pilosopiya. Ayon kay Descartes, ang tao ay mayroong dalawang dimensyon: ang kanyang katawan (body) para sa materyal na dimensyon, at ang kaluluwa (soul) para sa spiritwal na dimensyon. Ang kaluluwa ay pumapaloob sa katawan (katawan); at sa bawat bahagi ng katawan, naroroon ang kabuuan ng kaluluwa. Isa pang ideyang inilatag ni Descartes ang presensya ng “kaluluwa” ay makikita mula sa katawan; sa kilos nito (Peursen, 1966). Ayon naman sa pag-aaral ni Gng. Paz (2008) ukol sa ginhawa, kapalaran at dalamhati, ang tao sa mundong ito ay binubuo ng katawan, kaluluwa at kapalaran ang tao. Para sa mga Kankani ng Hilagang Luzon, ang isang tao ay mayroong awak na tumutukoy sa kanilang pisikal na sarili at ababiik bilang kanilang espiritwal na sarili (Soul and Spirit). Sa susunod na bahagi, tatalakayin ang dalawang dimensyong bumubuo sa tao, ang panloob, ang kaluluwa at ang panlabas nito, ang pisikal na katawan. 2.1 Sa Loob: Ang Kaluluwa Malaki ang pagpapahalagang umiiral sa lipunan at kulturang Pilipino sa kaluluwa at loob ng tao. Ito ang pinananiwalaang sentral na pinagmumulan ng aksyon ng tao na imateryal at di-nakikitang bahagi ng tao. Makikita sa iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko ang magkakkatulad na konsepto ng kaluluwa bilang nanananahan sa katawan at nagbibigay-buhay dito. Para sa mga Ilokano, nananahan ang karma o kakarma sa pisikal na katawan at ito ay nagiging aningaas sa sandaling lumabas na ito sa pisikal na lalagyan nito. Ganito din ang konsepto ng gimuok ng mga Bagobo sa Mindanao at kalla ng Mandaya na kung saan ang sandaling pag-alis nito sa pisikal na katawan ay nagiging sanhi ng pagkakasakit ng tao. Magkakasakit din ang isang tao kung umalis sa kanyang tabi ang ikarurua ng mga Ibanag na dulot ng pagkatakot nito sa isang bagay., o para sa mga Hanunuo-Mangyan ang kanilang ikaradwa ay takot sa mga msasamang espirito kung kaya't umaalis ito at maaring mag-anyong hayop. Subalit para sa Ibanag ang ikaruruwa ay kasama lamang, nakahiwalay sa kanyang katawan, samantala ang ikararwa ay nasa loob ng katawan at umaalis lamang (Paz, 2008). Maliban sa pagiging pinagmumulan ng buhay, may iba pang konsepto ang mga Pangasinense, na kung saan ang kanilang kadua o karurua ay ang kanilang kambal. Para sa kanila ang tao ay may dalawang entidad: ang kanyang kakambal at ang life force na nasa loob ng katawan na maaari nating ihambing sa hininga. Katulad din ng pagiging bantay ng inikadowa ng mga Maranaw sa Mindanao laban sa iba pang mga espiritong maaring magbigay ng sakit sa kanyang kambal na tao. Mayroon ding ganito ang mga Maranaw at mga taga-Panay, kung saan ang tonong ay kakambal na espirito ng

tao at medlangaw naman para sa mga Subanen at dungan naman para sa mga Kinaray-a at Hiligaynon(Paz, 2008). Para sa mga Hanunuo-Mangyan, ang isang tao ay binubuo ng kanyang laman, buto at karadwa, tulad ng sa mga Ilocano. Ngunit ayon sa kanilang paniniwala kapag isa sa mga elementong ito ang umalis sa katawan, magkakasakit o mamamatay din ito. Bukod pa sa pagkakaroon ng isang kaluluwang bahagi ng isang tao, maaring magkaroon ang tao ng isa pang kakambal sa anyo ng hayop. Kaugnay nito, ang paniniwala na ang lahat ng lalang ng Maylikha ay may Kaluluwa kahit na ang mga bato, ilog o iyong iniisip nating walang buhay ay may ab-abiik (Kankanai) din na tulad sa tao (CVRP, chap1), tulad din ng paniniwala ng mga Bagobo na ang lahat ng bagay, pati kasangkapan na gawa sa lalang ng Maylikha ay may tig-iisang kaluluwa (Abrera, 2005). Samantala, sa pagdating ng mga Kastila, lumaganap ang mga aral ng Kristiyanismo. Ayon sa mga aral nito, ang tao ay may kaluluwa (soul) na siyang mas mahalaga sa kanyang pisikal na katawan. Ang kaluluwa ang espiritwal na bahagi ng tao na umaalis sa pisikal na katawan ng tao kapag namamatay ito. Hindi na mapaghihiwalay ang dalawang dimensyong ito ng tao kung kaya naman mahalaga ang malusog na pangangatawan upang magkaroon ng kaginhawaanang kalooban ng tao bilang isang pisikal at ispiritwal na nilalang (Paz, 2008). 2.2 Sa Labas: Ang Katawan Sa dualismong umiiral sa pag-aaral ng kalikasan ng tao, ang katawan ang materyal na aspekto ng tao na siyang pinamamahayan ng kaluluwa mula pagkasilang hanggang kamatayan ng tao. Ang panandaliang pag-alis ng kaluluwa sa pisikal na katawan ay nagiging sanhi ng pagkakasakit, samantalang kamatayan naman ang resulta kung ito ay permanente. Sa kabuuan, masasabing ang tao ay binubuo ng materyal na dimensyon, ang katawan na organikong bahagi at pisikal na representasyon ng niloloob ng tao na hindi mahihiwalay sa espiritwal na bahagi. Sa anatomiya, ang katawan ng tao ay ang buong kayariang pisikal ng isang organismong tao. Isa itong bagay na maaaring masaktan o mawalan ng buhay. Ito ay may kapasidad na magbago o mabago, umunlad at tumanda sa paglipas ng panahon. Nagtatapos ang mga tungkulin nito kapag sumapit ang kamatayan. Kinabibilangan ang katawan ng tao ng ulo, leeg, torso, dalawang braso, at dalawang binti at binubuo ng iba’t ibang distintong bahagi, at sa kabuuan ng lahat ng ito ay ang katawan. Sa iba pang aspekto, ang katawan ang pinakamalaking bahagi ng isang bagay na makikita sa katawan ng puno, at katawan ng liham. May katulad na konsepto ang iba pang pangkat-etnolingwistiko. Katumbas ng katawan ng Tagalog ang badan, bago at lawas ng Maranao at makikita ito sa Pembelag so arowak ko badan igira paetay so taw (Hihiwalay ang kaluluwa mula sa katawan kapag namatay ang tao).Gayundin ang baran sa wikang Mapun at Yakan na katawan ng isang tao o pangunahing bahagi ng isang bagay. Mayroon ding kahalintulad na konsepto ang hawak ng Bikolano, lawas ng Hiligaynon, Maranao, baggi ng Ibanag, bagi ng Ilokano, tubuh/tuboh ng Indones at Malay at awa ng Ivatan.

Sa Diksyunaryo-Tesauro ni Jose Villa Panganiban (1973), tinukoy niya na maaaring mula sa tawo na kung saan galing ang tao, hindi malayong isipin na ang katawan ay nagmula sa ka +tawo + han na naging kataw-an. At mula sa kataw-an, ito ay naging katawan. Ang hinuhang ito ay maaaring mula sa katawuhan/katawhan ng mga taga-Kabisayaan na katumbas ng sangkatauhan ng Tagalog. Dahil dito, masasabing ang katauhan (personalidad) o pagiging tao ng isang tao ay naisasalarawan ng kabuuan ng kanyang pisikal na katawan, kasama na rin ang kung anong nasa loob niya. 2.2.1 Ang Pagiging Kinatawan ng Katawan Sa sosyolohiya, binigyang-pansin sa mga pag-aaral nina Bryan Turner ang mga tungkuling itinakda ng lipunan na may kaugnayan sa katawan, partikular sa tinatawag nilang ‘government of the body’. Ang mga tungkuling ito ay reproduksyon, restreynt, regulasyon at representasyon. Sa corporeal realism, nakatuon ang pag-aaral sa ugnayan ng katawan at lipunan. Sa pagtanaw na ito, kinokonseptwalisa ang katawan bilang isang lugar sa istrukturang panlipunan. Sa kultura at lipunang Pilipino, mayroong konsepto ng kinatawan na nangangahulugang kahalili, katiwala, representante. Ang isang kinatawan ay isang taong pinili upang maging tagapagsalita at representasyon ng nakararami o kabuuan ng isang partikular na samahan o grupo ng mga tao. Ang kinatawang ito ay siyang kapalit ng kabuuan at ibinibigay sa kanya ang kapangyarihan at katangian ng entidad na kinakatawan o sinisimbulo nito. Sa diksyunaryong Vocabulario Tagalog, lumabas ang ganitong pagkakahulugan sa kinatawan: cquinacatau-án: ser tomado cuerpo. Y también: darle su poder. Isa sa naging pakahulugan sa kinatawan ay ang pagsasakatawan nito sa isang katawan o kabuuan. Makikita rin ito sa mga kaugnay na konsepto sa ibang pangkat-etnolingwistiko na tinitingnan ang katawan bilang panlipunang istruktura at sosyal na instrumento ng pakikipag-unayang sosyal. Mayroong pinakangbégi (mula sa bégi) ng mga Dumagat na termino para sa isang tao na humahalili o pumapalit sa isang tao. Sa wikang Indones, mayroon sila ng mga sumusunod na termino na may kaugnayan sa tubuh (katawan). Nariyan ang bersetubuh, makipagtalik, menyetubuhi, pakikipagtalik, persetubuhan, pagtatalik, mentubuhkan, isagawa, maisagawa o maisabuhay at pertubuhan, samahan. Ipinapakita nito ang kapasidad ng pisikal na katawan at ang pagiging sosyal na konsepto nito na maaaring representasyon, sagisag at maging simbolo ng isang kabuuan. Dahil dito, masasabing ang katawan ay hindi lamang isang lugar o lokasyon ngunit isa ring maaaring pagmulan ng lipunan at isang multi-dimensyonal na midyum para sa pagbuo ng lipunan (Hancock, 2000).

2.2.2 Pangatawanan ang Katawan Isa pang kaugnay na konsepto ang pangatawanan na nangangahulugang pagbibigay ng lahat ng lakas sa paggawa ng isang bagay. Upang mapangatawanan mo ang isang bagay, dapat na ibigay mo ang lahat ng iyong makakaya upang maisagawa ito. Sa aspektong ito, ang iyong katawan (kasama ang nasa loob nito) na iyong kabuuan ang sangkot. Maliban pa dito, nariyan din ang ispiritwal na bahagi ng katawan na gumagabay sa mga kilos at gawain ng katawan. Sa kultura at lipunang Pilipino, dapat pangatawanan o panindigan ng isang tao ang anumang desisyon o kilos na ginawa niya. Nangangahulugan ito ng pagiging tapat at di pagtalikod sa nasabing gawa.

3.0 Ang Katawan sa Iba’t Ibang Larangan Isa sa mga naging pagtingin sa pisikal na katawan bilang flexible at pagbibigay-tuon sa kakayahan nitong mabago o magbago sa pagpasok ng ika-20 dantaon. Ito ay taliwas sa naging konserbatibong pagtanaw ng relihiyon sa katawan bilang sagradong tahanan ng kaluluwa. Hindi na tinitingnan ang katawan bilang isang permanenteng entidad; ang mga pagbabagong kinapapalooban nito ay hindi na lamang natural na prosesong pisyolohikal. Sa pag-unlad ng tao at sa patuloy na pagsulong ng teknolohiya, nawala na ang linyang naghahati sa kultura (culture) at kalikasan (nature) sa mga bagay-bagay at naging flexible na ang katawan. Nagbunsod ito ng mga posibilidad para sa transpormasyon at modipikasyon nito, na kalaunan ay naging estilo na ng pamumuhay at identidad (Hancock, 2000). Dahil dito, ang paglaganap ng ideya ng pagpapanatili ng kagandahan/kaayusan ng katawan sa pamamagitan ng diyeta, ehersisyo at cosmetic surgery ang nagbigay-daan sa lahat ng uri ng commodity at technique para sa pagpapaunlad ng katawan. Tinitingnan sa kulturang konsumerista ang katawan bilang isang komersyalisadong entidad na nagiging sentral na tema ng pagkakaroon ng sariling identidad o pagkakakilanlan. Sa paghina ng umiiral na relihiyosong awtoridad, ang pisikal na katawan ay naging pokus ng pagkakaroon ng identidad na nakabatay sa pagkonsumo (Shilling, 2005). Ang posibilidad ng transpormasyon ng sarili at katawan ay umabot na rin sa aspektong sekswal. Kung dati itinuturing na permanente at di bukas sa modipikasyon, ang pagkakakilanlang sekswal ay nabago at naging kagustuhan na lamang. Sa kasalukuyan, ang sekswalidad ay isa na lamang kagustuhan at estilo ng pamumuhay(Hancock, 2000). Sa pagbabago ng pagtanaw sa katawan, kasabay din nabago ang pagtanaw sa sekswalidad ng tao. Ang pagiging flexible ng katawan ay makikita rin sa pagiging flexible ng sekswalidad ng tao sa kasalukuyang panahon. Nawala na ang konsepto ng body-is-destiny sa pag-usbong ng ideya ng peminismo. Hindi na nalilimitahan ng natural na katawan ang mga maaaring gawin ng isang tao.

Ang lahat ng ito ay nakabatay sa organikong katangian ng katawan, sa pagiging materyal nito na may kakayahang mabago at magbago sa pagdaan ng panahon at gamit ang mga makabagong teknolohiya. Samantala, sa larangan ng penomenolohiya, tiningnan ni Merleau-Ponty (1962) ang katawan hindi lamang bilang isang bagay, kundi isang permanenteng kondisyon ng karanasan, isang bahagi ng perseptwal na kabukasan (openness) sa mundo. Itinuturing niya ang katawan na isang daanan patungo sa mundo, lalagyan ng pagiging kabahagi ng mundo at paraan ng pakikipag-ugnayan sa mundo. Ayon sa kanya, isang ekspresibong espasyo ang katawan na nagbibigay-halaga sa mga personal na kilos. Ito rin ang pinagmumulan ng ekspresibong kilos at midyum ng persepsyon ng mundo.

4.0 Paglalagom Sa lipunan at kulturang Pilipino, bagama’t hindi madalas na napag-aaralan at laging natatabunan ng usaping panloob, malaki rin ang papel na ginagampanan ng pisikal na dimensyon ng tao. Hindi na maihihiwalay ang katawan ng tao sa ispiritwal na dimensyon nito sapagkat ito ang tahanang nagbibigay-saysay sa pagkakaroon ng kaluluwa ng isang tao. Sa bawat aspekto ng buhay ng isang tao, magkasama ang mga nasabing dimensyon na siyang bumubuo sa katauhan ng tao sa bawat kilos na isinasagawa ng tao. Upang mapangalagaan ang mga ispiritwal na panloob at magkaroon ng kaginhawaan, kailangan ng malusog na pangangatawan. At upang mapanatili ang mahabang buhay, dapat nasa matiwasay na pagsasama ang dalawang aspektong ito. Napatunayan na ang halaga ng aspektong panloob ng tao – ang kaluluwa- bilang sentral na pinagmumulan ng aksyon at siya ring gumagabay sa mga ito. Pagdating sa pakikipag-ugnayang sosyal at interpersonal, mahalaga na lahat ng kilos o desisyong ginawa ay mapanindigan at mapangatawanan. Nangangahulugan ito na dapat gawin ang lahat, sa abot ng makakaya at kapasidad ng ating katawan at katauhan upang ito ay mapangalagaan. At bilang kinatawan ng isang kabuuan, ang sangkatauhan, dapat maging responsable din tayo sa bawat kilos natin.

Mga Batis: Abrera, Ma. Bernadette. 2005.Bangka, Kaluluwa at Katutubong Paniniwala. Retrieved Feb. 24, 2008 fromhttp://www.researchsea.com/html/article.php/aid/1999/cid/5/research/the_soul_bo at_and_the_boat-soul__an_inq Almario, Virgilio. 2001. UP Diksyunaryong Filipino. Sentro ng Wikang Filipino: Anvil Publishing Inc. Al-Macaraya, Bruce and McKaughan, Howard. 1996. A Maranao Dictionary. Summer Institute of Linguistics: DLSU Press, Inc. Collins, Millard A. 2001. Mapun-English Dictionary. Manila: Summer Institute of Linguistics, Inc. CVRP. Soul and Spirit. Retrieved Feb.24,2009 http://www.crvp.org/book/Series03/III8/chapter_i.htm Dietlinde Behrens. 2002. Yakan-English Dictionary. Manila: Linguistics Society of the Philippines. Echols, John M. and Shadily, Hassan, ed. (1989). An Indonesian-English Dictionary, 3rd ed. London: Cornell University Press. Frase, Meriam and Monica Greco. 1966. The Body: A Reader. London: Routledge Hancock, Philip et al. 2000. The body, culture and society: an introduction. Philadelphia: Open University Press. Headland , Thomasw N. 1974. A Dumagat (Casiguran)-English Dictionary. Canberra: Pacific Linguistics. Panganiban, Jose Villa. 1973. Diksyunaryo-Tesauro: Pilipino-Ingles. Manila: Manlapaz Publishing Company. Paz, C.J. (ed.). 2008. Ginhawa, Kapalaran at Dalamhati: Essays on Well-being, opportunity/destiny, and anguish. Quezon City: UP Press. Petersen, Alan.1953. The Body in Question: A Socio-Cultural Approach. bLondon: Routledge

Peursen, C.A. 1966. Body, Soul, Mind, Spirit: A survey of Body-Mind Problem. London: Oxford University Press. Postma, Antoon, ed. 1624. Vocabulario Tagalo: Tagalog-Spanish Dictionary. In: de San Antonio, Fernando. 2000. Pulong: Sources for Philippine Studies. Manila: Ateneo de Mania University. Shilling, Chris. 2005. The body in culture, technology and society. London: SAGE Pulications Sullivan, Robert E. (O.M.I.). 1986. Maguindanaon Dictionary. Cotabato: Institute of Cotabato Cultures.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->