Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos.E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. pagpapatuloy o kalagayan. 7-6. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos.4. panlapag ang mga ito. [1] Lumalakad ako. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6. (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5. Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito). Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring. [5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata. [3] Pinalo ang aso.1}.PP. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). Parati.L J/VP10/A)} . Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7].1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. pagpapatuloy o kalagayan. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. [4] Umiiyak na ang pinalong aso. [2] Nakita ko ang batang lumalakad.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas. [6] Nakita ko ang batang lumakad. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) ..4.4}. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5.4. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6].) Iba pang mga halimbawa {7K-642}.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5]. maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay.3}. Mayroon itong pang-angkop. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan.

Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6.PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin.) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako.) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo. (Tingnan din ang [16-18]. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin. ( Lumalakad ako. Nasa pawatas ang pandiwari sa [11]. o Lumalakad ako.PP.2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt. {W Girl 3. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog. may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4]. Dahil sa pagpapaikli. (?? Kumakanta ako. {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA.L na ito. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon). Una.4. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3]. Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito.7-6. pandiwaring makaturing {7-6. [1] Hindi masarap ang niluto mo.6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC. Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. ( Lumalakad ako.) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya. Panuring na at hindi kawani ang mga ito. N/VP10/A)} .) [3] Lumalakad akong kumakanta.4 [3]}. panlapag (pag panlapag. Nagagamit na pamaksa [1 3-7]. 7-6.4.1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri). Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko.3}). dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. [1] Kumakantang lumalakad ako.4.3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }. dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9]. Sa halimbawang [9]. (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan. hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}).

Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1]. Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16]. tama na ang laman at ang palaugnayan. {7-6.[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. Kalutasan ang pangungusap na [18]. Kung gayon.2. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi. tungkuling tagaganap). May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. sinigang. pagpapatuloy o kalagayan. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan). Pag-uulit ng halimbawang [1]. (3) Pansemantika. ] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. ngunit kulang ang palagay na ito. [b] Dumating na ang ] mga bisita. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa. hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring. nilikha). ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan. Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa. [12 Tawagin mo ang mga dumating. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo.{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita. Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15]. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay. Unterstreichen = Attribut des Partizipes. Kalimitang sa halip nito.PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito. sa uring {VP10}). di-pambalarila ang pangungusap na [17].6} ] {P-N(N/VP10/E MC. May salungguhit = Panuring ng pandiwari.

19] {4-3.4} (doon may mga paglalarawan).3}. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]). Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka. Ang bata ay nagbasa nang paupo. 7-5.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. Bulag ang taong nakasalaming iyon. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo. ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21]. [19] May sasabihin ako sa iyo. Para dito. [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan. [20] [21] Araw-araw. ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay. halimbawa: pataas). Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela . [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina.4.3.at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka.{8-3. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20]. {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw.[3]. gayunman [11]). ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi. Araw-araw. {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo. Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari. May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}. dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2.[1 2]. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. [1] Hindi masarap ang niluto mo. [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo.

Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela. 5. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata. dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4.000 salita o 300-1. Mayroon itong 60. 2. malinis at maayos ang pagkakasulat 9. naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre. Noong ika-18 siglo. gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay. [baguhin] Layunin 1. maganda 10. 6. ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo.000-200. 4. Ngayon.300 pahina. pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3. maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan . ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5. 3.

Nobelang Pagbabago . 4. Nobelang Banghay .ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema. 5.kapag kasali ang may-akda sa kwento b.ukol sa pag-iibigan 2. Nobelang Masining . 9. pangalawa .panauhang ginagamit ng may-akda a. Nobelang Tauhan . mga hangarin.[baguhin] Elemento 1. lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6.nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao.binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3. Layunin . 7. 2. . 3.diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo . 8.paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5.binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan. sitwasyon.batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema . Kasaysayan .lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan .mga layunin at mga simulan.ang may-akda ay nakikipag-usap c. kalagayan.istilo ng manunulat pananalita . bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1. at pangangailangan 7.nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay . pangatlo . tagpuan .paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin .nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan .pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw . una . Nobelang Romansa .isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4. 6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful