Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

[5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata.4. Mayroon itong pang-angkop. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan. [3] Pinalo ang aso. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos. 7-6. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5]. Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring.E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5. pagpapatuloy o kalagayan.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA. at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop. pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos. panlapag ang mga ito. Parati. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito).) Iba pang mga halimbawa {7K-642}.4.PP.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas.4. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang.. [4] Umiiyak na ang pinalong aso.4}.3}. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6. [1] Lumalakad ako. [6] Nakita ko ang batang lumakad.L J/VP10/A)} . (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5.1}. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6].1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. [2] Nakita ko ang batang lumalakad. pagpapatuloy o kalagayan. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing. Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7]. maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) .

o Lumalakad ako. may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari.PP. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog.L na ito.4. (Tingnan din ang [16-18].PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3]. {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA.4. 7-6.) [3] Lumalakad akong kumakanta. ( Lumalakad ako. (?? Kumakanta ako. Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. panlapag (pag panlapag.) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya.6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon). Dahil sa pagpapaikli. Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko. Una. [1] Kumakantang lumalakad ako. N/VP10/A)} .3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }. pandiwaring makaturing {7-6. (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan.1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri). {W Girl 3. Nagagamit na pamaksa [1 3-7].7-6. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin.) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako. ( Lumalakad ako.) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo. Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito. hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}). Panuring na at hindi kawani ang mga ito.3}). dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9]. dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt.2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). Nasa pawatas ang pandiwari sa [11].4 [3]}. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4].4. Sa halimbawang [9]. Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6. [1] Hindi masarap ang niluto mo.

] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16]. {7-6. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa.6} ] {P-N(N/VP10/E MC. sinigang.{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita. Kalimitang sa halip nito. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. Kalutasan ang pangungusap na [18]. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan). Kung gayon.PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito. (3) Pansemantika. tungkuling tagaganap). [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. [12 Tawagin mo ang mga dumating.2. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. tama na ang laman at ang palaugnayan. Pag-uulit ng halimbawang [1]. Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa. Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . ngunit kulang ang palagay na ito. sa uring {VP10}). hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos. Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15]. hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo. Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1]. inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi. Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan. di-pambalarila ang pangungusap na [17]. Unterstreichen = Attribut des Partizipes. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. nilikha). hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. [b] Dumating na ang ] mga bisita. pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay.[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya. pagpapatuloy o kalagayan. Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. May salungguhit = Panuring ng pandiwari.

Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka.at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo.19] {4-3.3.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi. [19] May sasabihin ako sa iyo. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21]. Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka.4.[3]. Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]). May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}. dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2. 7-5.3}. [20] [21] Araw-araw. gayunman [11]). [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20]. halimbawa: pataas). [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo.4} (doon may mga paglalarawan).[1 2]. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. Ang bata ay nagbasa nang paupo. Araw-araw. [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan. ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay.{8-3. Bulag ang taong nakasalaming iyon. ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo. {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw. Para dito. ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. [1] Hindi masarap ang niluto mo. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela .

malinis at maayos ang pagkakasulat 9.000 salita o 300-1. maganda 10. Mayroon itong 60. 5. [baguhin] Layunin 1. 6. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. 3. dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6. pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3. 2. Ngayon. Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela.000-200. naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre.300 pahina. Noong ika-18 siglo. ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata. ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo. 4. maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan . gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5.

Nobelang Romansa .nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao.panauhang ginagamit ng may-akda a. 8. 3. pangatlo .nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan .paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5. bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1.kapag kasali ang may-akda sa kwento b.lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan .istilo ng manunulat pananalita . mga hangarin. at pangangailangan 7. una . 7.ukol sa pag-iibigan 2. Nobelang Masining .binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan.isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4. . tagpuan .[baguhin] Elemento 1. Layunin .batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema . Nobelang Banghay . Nobelang Tauhan . Kasaysayan .pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw . 2. 5.diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo .ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema. sitwasyon.binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3. 9.mga layunin at mga simulan. lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6. 4. pangalawa .ang may-akda ay nakikipag-usap c. kalagayan.paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin . Nobelang Pagbabago . 6.nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful