Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay. [3] Pinalo ang aso. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing. at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA. [6] Nakita ko ang batang lumakad.L J/VP10/A)} . pagpapatuloy o kalagayan.1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5]. pagpapatuloy o kalagayan. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop.PP.) Iba pang mga halimbawa {7K-642}.1}.E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. Parati.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas.4. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan. [4] Umiiyak na ang pinalong aso.3}. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5. 7-6. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos. [2] Nakita ko ang batang lumalakad.4. maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6]. Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6. Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7]. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan. [5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata. panlapag ang mga ito. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). Mayroon itong pang-angkop.4. pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) . Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito). [1] Lumalakad ako.4}.

Nagagamit na pamaksa [1 3-7]. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon).) [3] Lumalakad akong kumakanta.L na ito. Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6.4.) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako. dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. Sa halimbawang [9]. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3].PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin. Nasa pawatas ang pandiwari sa [11]. ( Lumalakad ako. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin.3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }. [1] Hindi masarap ang niluto mo. panlapag (pag panlapag. hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}). N/VP10/A)} . (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan. pandiwaring makaturing {7-6. dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9].4.2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). [1] Kumakantang lumalakad ako.PP. may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari. {W Girl 3.) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo. o Lumalakad ako. ( Lumalakad ako. Panuring na at hindi kawani ang mga ito.6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC.) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4].4 [3]}.4. (?? Kumakanta ako. Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito.7-6. {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA. (Tingnan din ang [16-18]. Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt. Dahil sa pagpapaikli.3}).1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri). Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko. Una. 7-6.

[b] Dumating na ang ] mga bisita. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan). Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. pagpapatuloy o kalagayan. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan. sa uring {VP10}). Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16]. Kung gayon. tungkuling tagaganap). hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo.2. [12 Tawagin mo ang mga dumating. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1]. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. sinigang. hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos. tama na ang laman at ang palaugnayan. [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. (3) Pansemantika.PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito.[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya. di-pambalarila ang pangungusap na [17]. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa. ] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi.{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita. Pag-uulit ng halimbawang [1]. Kalutasan ang pangungusap na [18]. May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. ngunit kulang ang palagay na ito. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring. Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. nilikha). Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa. {7-6. Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. Unterstreichen = Attribut des Partizipes. Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. Kalimitang sa halip nito. pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay. May salungguhit = Panuring ng pandiwari. Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15].6} ] {P-N(N/VP10/E MC.

Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari. [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo. Ang bata ay nagbasa nang paupo.at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka. halimbawa: pataas). ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo. [19] May sasabihin ako sa iyo. {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela . Araw-araw.[3]. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20]. dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2. [20] [21] Araw-araw. 7-5.19] {4-3.3.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi.4} (doon may mga paglalarawan). gayunman [11]). Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka. [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina. May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}. ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay. Para dito. Bulag ang taong nakasalaming iyon. Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka. {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]).[1 2]. [1] Hindi masarap ang niluto mo.3}.4. [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21].{8-3.

maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan .300 pahina. 2. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay.000-200. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. Mayroon itong 60. Noong ika-18 siglo. naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre. 5. pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3. gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. 3.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata. 4. dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4. Ngayon.000 salita o 300-1. [baguhin] Layunin 1. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5. ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo. Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela. maganda 10. 6. malinis at maayos ang pagkakasulat 9. ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6.

2. Nobelang Romansa . Nobelang Pagbabago .batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema . Nobelang Masining . 6.[baguhin] Elemento 1. 8. bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1. kalagayan.ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema.paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5. sitwasyon. 3. at pangangailangan 7. tagpuan .nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan .lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan .ang may-akda ay nakikipag-usap c.nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao. Kasaysayan . pangatlo . 4.kapag kasali ang may-akda sa kwento b.ukol sa pag-iibigan 2. .diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo .panauhang ginagamit ng may-akda a. pangalawa . 9.mga layunin at mga simulan. una .istilo ng manunulat pananalita .pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw .binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan.nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay .isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4. lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6. mga hangarin.binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3. Nobelang Tauhan . Layunin . 5.paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin . Nobelang Banghay . 7.