Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5]. [6] Nakita ko ang batang lumakad. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas.4. pagpapatuloy o kalagayan.1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6].4}.. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing.4. [4] Umiiyak na ang pinalong aso. (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay. [3] Pinalo ang aso. Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito). maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. [2] Nakita ko ang batang lumalakad.PP.E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7]. panlapag ang mga ito.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan. Mayroon itong pang-angkop. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) . at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5. 7-6.) Iba pang mga halimbawa {7K-642}. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop. [1] Lumalakad ako. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang.4. Parati.1}. pagpapatuloy o kalagayan. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan.L J/VP10/A)} .3}. [5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata.

(Tingnan din ang [16-18]. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3].2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). ( Lumalakad ako. Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito. Nasa pawatas ang pandiwari sa [11].6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC.4. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon). Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6. Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko. pandiwaring makaturing {7-6.PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin. Una. {W Girl 3.4 [3]}.1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri). panlapag (pag panlapag. ( Lumalakad ako. 7-6. dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA. [1] Hindi masarap ang niluto mo. hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}). Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin. Dahil sa pagpapaikli. Panuring na at hindi kawani ang mga ito. (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan.7-6. [1] Kumakantang lumalakad ako. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog.3}).) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako.L na ito. dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9]. N/VP10/A)} .) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya.4.) [3] Lumalakad akong kumakanta. Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt. Nagagamit na pamaksa [1 3-7].) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo.PP. o Lumalakad ako. Sa halimbawang [9].4. (?? Kumakanta ako. may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari.3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4].

6} ] {P-N(N/VP10/E MC. hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa.{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita. ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan. Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring. {7-6. Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15]. (3) Pansemantika. [12 Tawagin mo ang mga dumating. nilikha). pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay.PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. ngunit kulang ang palagay na ito. Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16]. tungkuling tagaganap). tama na ang laman at ang palaugnayan. Pag-uulit ng halimbawang [1]. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan). May salungguhit = Panuring ng pandiwari. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi. Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1]. May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. sinigang. [b] Dumating na ang ] mga bisita. hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos.[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya. sa uring {VP10}). ] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. di-pambalarila ang pangungusap na [17]. Kung gayon. pagpapatuloy o kalagayan.2. Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa. inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. Kalutasan ang pangungusap na [18]. Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. Kalimitang sa halip nito. Unterstreichen = Attribut des Partizipes.

at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka. Para dito. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]). 7-5.4} (doon may mga paglalarawan). halimbawa: pataas). Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. [20] [21] Araw-araw.{8-3. gayunman [11]). [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan. Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. [1] Hindi masarap ang niluto mo. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela .4.3}. dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2. Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari. [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina.3. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20]. Bulag ang taong nakasalaming iyon. Ang bata ay nagbasa nang paupo. ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi.19] {4-3. [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo. May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}. {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo. ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo. Araw-araw. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21].[3]. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo.[1 2]. [19] May sasabihin ako sa iyo. {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw.

000-200. dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay. 5. maganda 10. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6. Ngayon. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. 6. malinis at maayos ang pagkakasulat 9. 2.000 salita o 300-1. 3. naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre. Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela. ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8. gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. Noong ika-18 siglo. [baguhin] Layunin 1.300 pahina. 4. ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo. Mayroon itong 60. maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan . pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5.

kalagayan.ukol sa pag-iibigan 2.paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin .lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan . lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6. mga hangarin.batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema . pangatlo .istilo ng manunulat pananalita . 9.kapag kasali ang may-akda sa kwento b.binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3. 3. 6. pangalawa .paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5. 5. 2. sitwasyon.nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao. Layunin . una . Nobelang Pagbabago . Nobelang Tauhan . Nobelang Banghay . .binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan. Nobelang Masining .isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4. 7.mga layunin at mga simulan. at pangangailangan 7.panauhang ginagamit ng may-akda a.ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema. 8.ang may-akda ay nakikipag-usap c.nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan .diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo . tagpuan .pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw .nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay .[baguhin] Elemento 1. bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1. 4. Nobelang Romansa . Kasaysayan .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful