Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop. Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito). Mayroon itong pang-angkop. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6]. [3] Pinalo ang aso. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay.4.1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop.4. (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5.L J/VP10/A)} .4}. panlapag ang mga ito.) Iba pang mga halimbawa {7K-642}. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6.E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos. pagpapatuloy o kalagayan. [6] Nakita ko ang batang lumakad. Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7]. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). 7-6. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5]. maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. [2] Nakita ko ang batang lumalakad.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA.4. pagpapatuloy o kalagayan.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas. Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring.3}. [5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan.1}. Parati. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan. [1] Lumalakad ako. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) . pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos.PP. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5. [4] Umiiyak na ang pinalong aso..

2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). (?? Kumakanta ako. [1] Kumakantang lumalakad ako. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin.4. may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari. panlapag (pag panlapag. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3].PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin. Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. o Lumalakad ako.) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako. Una. dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9].) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo. Nasa pawatas ang pandiwari sa [11].6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC. ( Lumalakad ako.4. (Tingnan din ang [16-18]. dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. pandiwaring makaturing {7-6. 7-6. Dahil sa pagpapaikli. Sa halimbawang [9].7-6. Nagagamit na pamaksa [1 3-7].3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }. (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan. ( Lumalakad ako. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon). Panuring na at hindi kawani ang mga ito.3}). Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito. N/VP10/A)} .4 [3]}. {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA.4.L na ito. {W Girl 3.1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri). Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6. Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt. hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}).) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya. [1] Hindi masarap ang niluto mo. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4].) [3] Lumalakad akong kumakanta. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog.PP. Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko.

[12 Tawagin mo ang mga dumating. [b] Dumating na ang ] mga bisita. Kalutasan ang pangungusap na [18]. tungkuling tagaganap). Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. Kung gayon. [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . Pag-uulit ng halimbawang [1]. tama na ang laman at ang palaugnayan. Kalimitang sa halip nito. (3) Pansemantika. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring.2. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan).{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita. Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16]. sa uring {VP10}). pagpapatuloy o kalagayan. {7-6. Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay. di-pambalarila ang pangungusap na [17]. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. May salungguhit = Panuring ng pandiwari. sinigang. Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa.6} ] {P-N(N/VP10/E MC. Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15]. Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1].[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya.PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito. ] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos. inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. Unterstreichen = Attribut des Partizipes. nilikha). hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. ngunit kulang ang palagay na ito. ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa.

dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2.[3]. gayunman [11]).4. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]).3}. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20].4} (doon may mga paglalarawan). ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay.at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. Bulag ang taong nakasalaming iyon. Para dito. [1] Hindi masarap ang niluto mo.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka. {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21]. Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari.[1 2]. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela . {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo. halimbawa: pataas). 7-5.{8-3. Araw-araw. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo. May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}.3.19] {4-3. [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo. [19] May sasabihin ako sa iyo. Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka. ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. Ang bata ay nagbasa nang paupo. ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi. [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina. [20] [21] Araw-araw. [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan.

naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre. Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela. 6.000-200. pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3. Ngayon. Mayroon itong 60. ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2. [baguhin] Layunin 1.300 pahina. 3. 5. gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. 2. maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan . dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4. malinis at maayos ang pagkakasulat 9. maganda 10.000 salita o 300-1. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay. ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo. 4. Noong ika-18 siglo.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata.

5. Nobelang Pagbabago . sitwasyon. mga hangarin. lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6.[baguhin] Elemento 1.ukol sa pag-iibigan 2. pangatlo . Nobelang Tauhan . 7. 8.binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan. . Nobelang Masining .isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4.kapag kasali ang may-akda sa kwento b. Kasaysayan .panauhang ginagamit ng may-akda a.diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo .nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao.paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5. 9. pangalawa .pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw . 3.mga layunin at mga simulan. Layunin . Nobelang Banghay . kalagayan.nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan . Nobelang Romansa . una .ang may-akda ay nakikipag-usap c. at pangangailangan 7.batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema .ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema.lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan .nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay .binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3.istilo ng manunulat pananalita . bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1.paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin . tagpuan . 6. 2. 4.