Pandiwari: Ang pandiwari ay salitang nagmula sa pandiwa at ginagamit katulad ng pang-uri bilang panuring, pang-abay o pangngalan

. Malinaw na naglalarawan ng kahulugan nito ang tawag na pandiwari na isang pinaiksing pagtatambal ng pandiwa at panguri.

6 na anyo ng Pandiwari 1. 2. 3. 4. 5. 6. Salitang-ugat Salitang-ugat na inuunlapian ng NAKA Pandiwa sa 3 Panauhan Pandiwang Alanganin Pandiwang Tambalan Pandiwang Pawatas

Pariralang Pandiwari

Pagsasama ng panlaping naka + salitang ugat + layon nito o kaya ay pagsasama ng pantukoy na ang + pang-ngalang diwa + layon nito.
Halimbawa: Ang nakatayo sa unahan ng klasrum ay ang pinakamahusay na mag-aaral. 7-6.4 Mga pandiwari

Sa wikang Filipino, ang pandiwari ay anyong makadiwang walang kabisaang pang-ubod {*} {24.3}. Sa gayon, tungkuling pang-ibaba sa pangungusap ang maaaring tuparin ng mga ito at gamitin bilang pang-uri, pang-abay o pangngalan; ngunit bilang pamaksa lamang kung hindi maaari itong ipagkamali sa pandiwang may kabisaang pang-ubod. Pagsasama-sama ng salitang pandiwa at pang-uri ang katawagan na pandiwari (susi {J/V}, {D/V} o {N/V} {7A-641 Θ}.
{*} Hindi binabago ang katangiang katinigan, pagkakabago at panahunan.

(2) Maaaring magamit na pandiwari ang lahat ng anyong panahunan. Pinapadali ito ng katunayang na walang banghay sa panauhan at kailanan sa wikang Filipino {7-1.2 Θ}. Kung kaya, may tatlong pandiwari ang bawat pandiwa, maging tahasan man o balintiyak: Pandiwari ng pangnagdaan, kasalukayan at panghinaharap. Sa pamamagitan nito, nagagawa ang mga pandiwari sa dalawang tinig at sa lahat ng panahunan at palaanyuang puspusang pareho ng anyong pamanahon. Pampalaugnayang mapagbubukod ang pandiwari at anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod. Pandiwaring makangalan ang kinakain sa [1] na bumubuo ng pamaksa. Pantuwid na panuring ang ng kuryente; ito'y panuring sa kinakain. Walang kabaisaang pang-ubod ang kinakain; pag mayroon ay kawani sana ang kuryente at nasa fokus ng pandiwang balintiyak (kinakain ang kuryente o kuryente ang kinakain [2]). Di-pambalarila at magulo ang pangungusap na [3]; halimbawa ito kung kailan hindi maaaring gamitin ang pandiwari.
[1 Malakas ang kinakain ng air-con ng kuryente. ] [2 Kuryente (hindi panggatong) ang kinakain ng air-con. {N/VP10/ E} {VP10/E}

4. Dapat ibukod sa pandiwari na pampalaugnayang anyong pamanahon ang tanging pandiwari na may iba-ibang panlapi {7-6.) Iba pang mga halimbawa {7K-642}. dahil hindi makikita na pandiwari ang {N/VP10/ ] kinakain at pinagkakamalan itong pandiwang may kabisaang pang. [3] Pinalo ang aso. pero hindi kailanman ang isang tao o bagay na sumasali sa kilos. [2] Nakita ko ang batang lumalakad. [6] Nakita ko ang batang lumakad. Karaniwang nawawalan an pamaksa ng sugnay na makaangkop dahil katulad nito ang pamaksa ng sugnay na pang-itaas {12-5. {7A-6411 Σ} {VA00/E} {J/VA00/E} {C-1(P-P=P-V(VP10/A) .4}. (May pagkamalabo [3 ang pangungusap na ito. 7-6. (3) Malimit ang pandiwari ay maaaring ipalagay na pandiwa (panaguri) ng isang pinaiksing sugnay na makaangkop {12-5. maaaring palawakin ang pandiwari sa isang sugnay na pang-angkop. panlapag ang mga ito.4.L J/VP10/A)} .. at mawawala ang pamaksa ng sugnay na makaangkop.)} {J/VP10/A} {C-L/P0(P-P=P-V(VP10/A PC))} {J/VA00/N} {P-J(MA. Karaniwang bawal ang gamit ng pawatas bilang pandiwari [2|6]. [7] Ito ang lansangang aming pinanggalingan. maaaring gamitin ang mga pandiwari bilang panuring sa pangngalan [1|2] (pandiwaring makaturing. Parati. sa wastong pagsasalita: pandiwaring may gamit na makaturing). [1] Lumalakad ako. Madalang na nilalakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwari [7].3}.1}.4. Kung kaya maliwanag ang pagkakaparehong pampalaanyuan ng pandiwari at anyo ng panahunan. Karaniwang ito ay nasa likod ng salitang kaugnay.] Kinakain ng air-con ng kuryente ang malakas. [4] Umiiyak na ang pinalong aso. Mayroon itong pang-angkop. pagpapatuloy o kalagayan. pagpapatuloy o kalagayan. [5] Umiiyak na ang asong pinalo ng malikot na bata. Kung makaturing ang gamit ay parating inilalarawan ng pandiwari ang isang kilos. Maaaring kilalaning pinaiksing sugnay na makaangkop ang lahat ng pandiwaring panuring.1 Pandiwaring makaturing Katulad ng pang-uri. dahil katulad nito ang salitang kaugnay ng sugnay na makaangkop. Magiging panaguri ng sugnay na makaangkop (pandiwang may kabisaang pang-ubod) ang pandiwari [3|4|5].E} ubod na hindi bagay sa pamaksang malakas. Gayon din maaari pati ipaliwanag ang pagkawala ng kabisaang pang-ubod (at ng fokus kaugnay dito).PP.

) {N/VP10/A} [2] Hindi masarap ang pagkaing niluto mo. pantuwid [8] at pandako [9] (sa [10 11] sa pariralang pangkaroon). {7K-6433 Σ} Pulang asukal ang aming ipinalit sa puti sa mga biskuwit {P-N(MA. (2) Maaaring lakipan ng pantuwid at pandako ang pandiwaring makangalan. [1] Kumakantang lumalakad ako. Nagagamit na pamaksa [1 3-7]. nilakdawan ang pangngalang kaugnay dito [1|2 3]. Sa halimbawang [9].) {D/VA00/E} {C-C/S(C VA00/E)} {C-L(L VA00/E)} {D/VA00/A} ?? [2] Habang kumakanta ay lumalakad ako. [3] [4] Alin sa bata ang busog? Busog na ang natutulog.4. (?? Kumakanta ako.6} {J/VP10/A} {N/VA00/E} {P-N(N/VP10/E MC.4.4 [3]}. {W Girl 3. Welches Kind ist satt? Das schlafende Kind ist satt. ( Lumalakad ako. [1] Hindi masarap ang niluto mo. o Lumalakad ako. Hindi maaari ang paggamit bilang panaguri [14a] {7-6.PP)} {N/VP10/A} {N/VA10/E} [5] Nabasa ang pinag-apuyan natin. Nasa pawatas ang pandiwari sa [11].3}). hinahalinhan ang pantuwid ng pandakong pinangangunahan {7K-711}). N/VP10/A)} . Dahil dito iniwasang buuin ang mga pangungusap na ito. panlapag (pag panlapag.4. {7K-6432 Σ} [6] [7] Inakala niyang hulihin ang nagsasaboy sa kanya ng buhangin. Dahil sa pagpapaikli. (Tingnan din ang [16-18].1}) at pang-umpog (pagkakagulo katulad ng panaguri).3 Pandiwaring makangalan (1) Kung ginagamit bilang pangngalan ang pandiwari (pandiwaring makangalan) {7K-6431 }.7-6. Panuring na at hindi kawani ang mga ito. pandiwaring makaturing {7-6.) [4] Di-umano'y kinuha ng pulis ang retrato niya. ( Lumalakad ako.2 Pandiwaring makaabay Madalang na ginagamit na pang-abay ang pandiwari (pandiwaring makaabay). may ilang kalagayan kung saan maaaring ilarawang "di-tumpak" na pangngalan ang pandiwari. Una.) [3] Lumalakad akong kumakanta.L na ito. Kataliwasan ang gamit na pangkawikaan ng umano [4]. dapat tupdin ang ilang katangian na nanggagaling sa pampalaanyuhang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunin ng pandiwa. Alam kong hindi nagugustuhan ng aking ina ang mga ginagawa ko.PP. 7-6. Maaaring maging sanhi ng pagkakagulo ang pampalaanyuang pagkakapareho ng pandiwari at anyong panahunan ng pandiwa (at sa kabisaang pang-ubod nito {2-4. dahil wala nang kabisaan pang-ubod ang pandiwari [1 4-9].

Wala itong pamaksa dahil magkapareho ang nilakdawang pamaksa nito at bagong pamaksang hapunan. ang pamaksang niluto ay malinaw na pandiwa na mamamalakad ng pagbuo ng pangungusap (kabisaang pang-ubod. tama na ang laman at ang palaugnayan. pagpapatuloy o kalagayan.{4K] 431 Σ} [11 Wala akong makita.6} ] {P-N(N/VP10/E MC. di-pambalarila ang pangungusap na [17]. Kung gayon. ] [{13A-5213 Σ}] {P-S=PN(N/VA00/A)} {P-P=PN(N/VA00/A)} {P-P=P-V(VA00/A)} {P-A=PN(N/VA00/A)} (4) Halos palagi maaari ang pananaw na pagpapaikli ang pandiwaring makangalan. inilalarawan ito ang taong gumaganap ng kilos kung nanggagaling sa pandiwang tahasan ang pandiwari [3]. (3) Pansemantika. Gayunman may saligang kaibahan: Sa pangungusap na [16].PP)} {P-N(N/VP10/F PC)} {P-A/E=PN(N/VP10/A)} {P-A/E=PN(N/VP10/N)} Higit na maitim ang limbag = Pandiwari at pananda nito. Maaaring bumuo ng maramihan sa pamamagitan ng mga ang mga pandiwaring makangalan [4 12 13|14 15]. ] [13 Mga dumating lang ang tawagin mo. Unterstreichen = Attribut des Partizipes. Hindi na pamaksa ang pandiwaring niluto. tungkuling tagaganap). Fettdruck = Partizip mit Bestimmungswort. hindi na inilalarawan ng pandiwaring ito ang isang kilos. Hindi sa ganito maaaring "palawakin" ang pandiwaring niluto [1]. ] [14 [a] Mga dumating na ang bisita. ngunit kulang ang palagay na ito. Kalimitang sa halip nito. sa uring {VP10}). sinigang. Kapansin-pansin sa pariralang pangkaroon ang paggamit na pandiwari bilang pangngalan [10 11 . Pag-uulit ng halimbawang [1]. Ito ay pandiwang balintiyak na may fokus (sa tagatiis na hapunan bilang panaguri) at may pantuwid (mo. {7-6. nilikha). [b] Dumating na ang ] mga bisita. hindi na ito kinikilala bilang pandiwari mismo. May salungguhit = Panuring ng pandiwari. {7K-6252} [10 Marami pa siyang sinabing halos aking ikinabingi. [9] Naghintay sila sa (ng) sasabihin ng ama nila. hugis pinaiksing sugnay na makaangkop ang panuring. pero pangngalan naman (halimbawa: tinapay. [12 Tawagin mo ang mga dumating. May problema ng pagbubukod ng pandiwari sa anyong pamanahong may kabisaang pang-ubod [1|16]. [15 Makakausap sila ukol sa kanyang mga sinusulat. Kalutasan ang pangungusap na [18]. Magiging maliwanag ito sa sumusunod na halimbawa. ngunit isang panuring ng pamaksang hapunan.[8] Tingnan mo ang ganda ng ginagawa niya. hindi kaya ng pandiwaring bumuo ng pamaksa.2. at ang bagay na niyari kung galing sa pandiwang balintiyak [1 7 9] (lalo na kung panahunan ng pangnagdaan).

3. Linilinaw dito ang paggamit ng mga anyong ANG (panghalip na siya sa [10] at ako sa [19]) na walang kabisaang pang-ubod ang pandiwari (sasabihin ako sa halip ng karaniwang anyong sasabihin ko sa [19]). May alinglangan kung tunay na pandiwari ang mga ito o karaniwang pang-uri lamang {7K-6441}. Nakakabuo ng tanging pandiwaring kasalukuyan ang ilang pandiwang tahasan sa pamamagitan ng unlaping naka. Ang bata ay nagbasa nang paupo. [17] Hindi masarap ang niluto mo ang hapunan. ginagamit namin ang susing {J/V/Pa} o {D/V/Pa}. ibigay mo sa aso ang tira ng lutuin mo. 7-5. Para dito. [19] May sasabihin ako sa iyo.[3].{8-3. gayunman [11]).3}. [18] Hindi masarap ang hapunang niluto mo. Kalimitan hindi ganito maaari kung nasa pawatas ([20]. [1] [2] [3] Nakatayo sa tabi ng pinto ang aking ina.4} Ipinapalagay naming pang-abay ang mga anyong nabuo sa unlaping pa. (5) Parati maaaring nagamit na pangngalan ang mga pandiwari kung nasa anyong panahunin [20 21]. ibigay mo sa aso ang tira ng lulutuin mo. Bulag ang taong nakasalaming iyon.4} (doon may mga paglalarawan). {P-C=P-N(N/VP10/E PC)} {P-C=P-N(N/VP10/F PC)} {P-C=P-N(N/VP10/N PC)} [22] Araw-araw. [1] Hindi masarap ang niluto mo. {J/V/Pa} {J/V/Pa} {D} Nobela .4.at ang pangnagdaang anyo ng mga pandiwang maka. halimbawa: pataas). Kailangang paghiwalayin ang pandiwaring naka.4 Tanging pandiwari Sa tabi ng pandiwaring katulad ng anyong panahunan ay may ilang tanging pandiwaring binubuo sa pamamgitan ng ibang panlapi. dahil sa maaari rin silang mabuo sa ugat na walang katumbas na pandiwa ({10-2. ngunit palagi ito ay pang-uri o pang-abay.19] {4-3.[1 2]. Maaari yatang hinuhain sa nauunang mga paglalahad na wala namang tanging pandiwari. [20] [21] Araw-araw. ibigay mo sa aso ang tira ng niluluto mo. {N/VP10/A} {VP10/A} {P-S=P-N(N/VP10/A)} {P-S=P-N(N C-L)} [16] Hapunan ang niluto mo. Araw-araw.

ito ay kadalasan may istilong artistiko at isang tiyak na istilo o maraming tiyak na istilo. maganda 10. dapat maging malikhain at maguni-guni ang paglalahad 4. Mga nilalaman [itago] • • • • • • • 1 Kahulugan 2 Layunin 3 Katangian 4 Elemento 5 Uri 6 Tingnan din 7 Mga sanggunian [baguhin] Kahulugan Mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay.000-200. kailangang isaalang-alang ang ukol sa kaasalan 6. [baguhin] Layunin 1. Mayroon itong 60. 2. 4. 5. ang balangkas ng mga pangyayari ay tumutukoy sa kaisahang ibig mangyari 8.Ang nobela o kathambuhay[1] ay isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata.000 salita o 300-1. naging istilo nito ang lumang pag-ibig at naging bahagi ng mga pangunahing literary genre. maliwanag at maayos na pagsulat ng mga tagpo at kaisipan 2. 6. Ngayon. 3. pumupukaw ng damdamin ng mambabasa kaya ito nagiging kawili-wili 5. maraming ligaw na tagpo at kaganapan 7. maraming magagandang tagpuan kung saan nakikilala pa ng lalo ang mga tauhan . gumising sa diwa at damdamin nananawagan sa talino ng guni-guni mapukaw ang damdamin ng mambabasa magbigay ng aral tungo sa pag-unlad ng buhay at lipunan nagsisilbing daan tungo sa pagbabago ng sarili at lipunan nagbibigay inspirasyon sa mambabasa [baguhin] Katangian 1. pumupuna sa lahat ng mga larangan ng buhay 3.300 pahina. Ang mga pangyayaring ito ay may kanya-kanyang tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela. Noong ika-18 siglo. malinis at maayos ang pagkakasulat 9.

una .nagpapagalaw at nagbibigay buhay sa nobela banghay .binibigyang-diin sa nobelang ito ang katauhan ng pangunahing tauhan.binibigyang-diin ang kasaysayan o pangyayaring nakalipas na 3. 8. at pangangailangan 7. 6. 5.kapag kasali ang may-akda sa kwento b.paksang-diwang binibigyan ng diin sa nobela damdamin . 4. mga hangarin. 9. kalagayan.pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa nobela pananaw . Kasaysayan .nagbibigay kulay sa mga pangyayari pamamaraan . pangatlo . 2. . Nobelang Masining . Layunin .panauhang ginagamit ng may-akda a. pangalawa .istilo ng manunulat pananalita . 7. Nobelang Romansa . Nobelang Banghay .ukol sa mga pangyayari na nakakapagpabago ng ating buhay o sistema.isang akdang nasa pagkakabalangkas ng mga pangyayari ang ikawiwili ng mga mambabasa 4. sitwasyon. bagay at pangyayarihan [baguhin] Uri 1. 3.[baguhin] Elemento 1.batay sa nakikita o obserbasyon ng may-akda tema . Nobelang Tauhan .paglalarawan sa tauhan at pagkakasunud-sunod ng pangyayari ang ikinawiwili ng mga mambabasa 5. lubhang mahalaga sa buhay ng tao 6.diyalogong ginagamit sa nobela simbolismo . tagpuan .ang may-akda ay nakikipag-usap c.nagbibigay ng mas malalim na kahulugan sa tao.ukol sa pag-iibigan 2.mga layunin at mga simulan. Nobelang Pagbabago .lugar at panahon ng mga pinangyarihan tauhan .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful