P. 1
Ang Sining Ng Sinematograpiya Sa Pelikula

Ang Sining Ng Sinematograpiya Sa Pelikula

5.0

|Views: 37,681|Likes:

More info:

Published by: April M Bagon-Faeldan on Dec 16, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/29/2015

pdf

text

original

Ang Sining ng Sinematograpiya sa Pelikula Isa sa mga pinakapopular na libangan ng Pilipino ang panonood ng pelikula.

Bilang mag-aaral ng Filipino, angkop ding makita nating hindi lamang basta bahagi ng tinatawag nating mass media ang pelikula, kundi isa rin itong uri ng panitikan na hindi nalalayo sa kwento, dula, o nobela. Sa panitikan, kinakailangan nating alamin kung ano ang banghay, tauhan, tagpuan, simbolo, tema at iba pang sangkap ng kuwento upang maging gabay natin sa pagsuri nito at tuluyang pagkawili rito. Gayundin, mahalagang may alam din tayo nang kaunti sa mga sangkap ng pelikula upang makapagbigay din tayo ng karampatang pagsusuri at matamo ang isang mas mataas na antas ng pagkawili sa pelikula. Isang mahalagang sangkap ng pelikula ang sisilipin natin: ang sining ng sinematograpiya. Ang Sining ng Sinematograpiya Sa sinehan, posibleng marinig natin mula sa ating katabi. “Ang ganda ng sinematograpiya ng pelikula!” Ano kaya ang ibig niyang sabihin? Tinutukoy ba niya ang ganda ng mga kuha, ganda ng lokasyon, o ang linis at kinis ng pagkakagawa? Sa sinematograpiya, dalawang mahalagang bagay ang binigyang-tuon. Ang una ay ang pag-iilaw, at ang ikalawa ay ang paggalaw ng kamera. Ang dalawang bagay na ito ay pinagbubuti upang maging angkop sa sitwasyon o eksena. Kapag nakatulong ang pag-iilaw ang kamera sa ikagaganda ng pagkakakuha ng eksena, masasabi nating tunay ngang mataas ang kalidad ng sinematogropiya ng pelikula. Narito ang halimbawa ng mga paraan kung paanong ang pag-iilaw ay nakagaganda sa isang eksena o kuha: Kung nais nating magpakita ng masayang eksena, kailangan natin nag maliwanag at sapat na ilaw. Sa kabilang banda, kung nais natin ng malungkot na eksena, diliman natin nang kaunti ang ilaw. Kung nais nating madagdagan ng higit na pananabik sa eksena, kailangang gamitan natin ng contrast. Kapag sinabi nating mataas ang contrast ang ilaw, “mas maliwanag ang puti at mas madilim ang itim.” Halimbawa sa mga pelikulang pinanonood nating horror at suspense, kapag

ordinaryong pag-uusap lang ang mga tauhan, hindi gaanong kailangan ang contrast. Ngunit kapag hinahabol na ng multo o anumang kababalaghan ang bida, o kung sila ang humahabol sa maligno, kailangan ng contrast sa pag-iilaw upang higit na magdulot ng pananabik sa manonood. Sa paggamit ng kamera, mahalagang matutuhan natin ang ilang terminolohiya upang makita natin kung paano natin ito magagamit upang mapaganda ang kinukunan. Ang unang grupo ng mga terminolohiya ay may kinalaman sa layo ng kamera sa kinukunan, ang ikalawa ay patungkol sa posisyon ng kamera, at ang huli ay ang paggalaw mismo ng kamera. Layo ng Kamera sa Kinukunan 1. Extreme Long Shot. Sa pamamagitang ng kuhang ito sa distansyang mga 150 talampakan o pataas, nakikita ng manonood ang buong kapaligiran. Halimbawa, kuha ng buong Singapore sa gabi, kuha ng isang lugar na sinalanta ng tsunami, o kuha ng isang isla. Sa kuhang ito, hindi gaanong mahalaga ang mga tauhang kasali sa kuha, ang mahalaga ay ang kinukunang lokasyon. 2. Long Shot. Mga 20 hanggang 150 talampakan naman ang layo ng kamera sa kinukunan. Nakikita pa rin ang kapaligiran, ngunit may ilang detalye ng mga tauhan ang nakikita. Halimbawa kung sa Singapore sa gabi, maaari na tayong tumuon sa isang kalye upang makita ang mga taong may pinagkakaguluhan sa labas ng isang gusali. Sa lugar na sinalanta ng tsunami, kita natin ang ilang mga pamilya sa kanilang pansamantalang silungan. Sa isla, maaari nating kunan ang dalampasigan kung saan maraming tao ang naliligo. Sa pamamagitan ng kuhang ito higit na nakikita natin ang ugnayan ng mga tauhan sa lugar o tagpo. Sa panonood natin ng dula sa entablado, laging parang long shot. 3. Medium Shot. Nakatuon naman ang kuhang ito sa isa o dalawang tao nang may sapat na layo upang makilala ang mga tauhan. Ito ang kadalasang kuha na ginagamit sa mga pelikula. Nakikita pa rin ang bahagi ng paligid, pero higit na

nabibigyang-puwang na ng kuhang ito ang kilos at pananalita ng mga tauhan. Sa pangkaraniwang pagsasalaysay ng kuwento, ito ang madalas na ginagamit. 4. Close-up. Sa kuhang ito nang higit na malapit, kita ang buong mukha halimbawa, higit na nakikita ang mga tagong emosyon ng mga tauhan upang higit na maunawaan ng manonood ang kanyang nararamdaman, nasasaisip , at nasasaloob. Ito ang isang kalamangan ng pelikula sa dula. Katawa-tawa kung ang isang manonood ay tumuntong sa entablado at lapitan ang isang gumaganap upang higit na masuri kung ito’y natatawa, naiiyak, ninenerbiyos, o napopoot! Posisyon ng Kamera 1. Eye Level. Ginagamit ito sa karaniwang pag-uusap ng mga tauhan sa eksena. Kapag gusto nating makasunod ang mga manonood sa normal na takbo ng pangyayari sa kuwento ito ang madalas gamitin. 2. High Angle. Sa posisyon ng kamerang ito, mataas sa karaniwan (level) ang kamera at nakatungo sa kinukunan. Ang isang pang tawag sa ganitong eksena ay bird’s eye view. 3. Low Angle. Kabaligtaran lang ito ng high angle. Mas mababa sa karaniwan ang kamera at nakatingala naman sa kinukunan. Worm’s eye view naman ang pangtawag dito. Sa panitikan, katumbas ng punto de bista ang posisyon o anggulo ng kamera. Halimbawa, kausap ng ama ang kanyang limang taong gulang na anak habang sila’y kumakain ng hapunan. Upang ipakita natin ang normal nilang paguusap, eye level ang posisyon ng kamera. Kung nais nating Makita ang reaksyon ng anak habang nagsasalita ang ama, high level ang gagamitin. Sa parehong paraan, kung nais nating makita ang damdamin ng ama habang kinakausap ang anak, sa punto de bista ng anak, low angle ang gagamitin. Paggalaw ng Kamera

Sa isang banda, unang dalawang grupo, hindi pa gumagalaw ang kamera – nakaposisyon lang. sa ikatlong grupong ito ng mga katawagang pansinematograpiya, pagagalawin na natin ang kamera. 1. Tilt. Ito ang pagtingala (tilt-up) o pagtungo (tilt down) ng kamera mula sa isang posisyon. Halimbawa, nais nating ipakita ang isang katatapos lang sa kolehiyo na naghahanap ng trabaho sa Makati. Titigil siya sa kalsada sa tapat ng isang mataas na gusali. Bago siya tuluyang tumawid, titingnan ang hawak niyang diyaryo upang tiyakin kung iyon nga ang kanyang dapat puntahan. Mula sa punto de bista ng ating tauhan maaaring mag-tilt-down ang kamera upang Makita ang nakasulat sa diyaryo. Makikita niya na nasa ika-26 na palapag ang opisinang kanyang tutunguhin. Titinagala siya at titingnan kung gaano kataas ang gusali. Magti-tilt-up naman ang kamera mula sa ibabang bahagi ng gusali, pataas sa inaakala niyang 26th Floor. 2. Pan. Kung ang tilt ay pagtingala o pagtungo ng kamera, ang pan naman ay ang paglingon ng kamera nang pakaliwa (pan left) o pakanan (pan right). Balik tayo sa ating tauhang namamasukan sa trabaho. Desidido na siya ngayong umakyat sa ika-26 na palapag. Natural, tatawid siya. Upang hindi siya masagasaan, kailangan niyang lumingon kung may sasakyang dumaraan. Pan left tapos pan right. 3. Zoom. Ito naman ang kakayahan ng kamera na mula sa malayo ay lumapit sa kinukunan sa pamamagitan ng paggalaw ng lens o lente ng kamera. Zoom in ang tawag dito. Ang kabaligtarang paglayo mula sa malapitang kuha, ay tinatawang namang zoom out. Balik uli tayo sa eksena kanina. Marahil kung simpleng tilt down lang sa diyaryo, hindi talaga makita ang nakasulat na “26th Floor.” Kailangan sigurong mag-zoom-in. 4. Dolly. Ang kuhang ito ay hawig sa zoom pero hindi lang lente ang gumagalaw. Mismong ang kamera ang lalapit o lalayo sa kinukunan. Mukhang katawa-tawa kasi ang tawa sa isang aparatong de-gulong kung saan “nakasakay” ang kamera upang mapadali ang paglapit (dolly-in) o pagalayo (dolly out) nito sa kinukunan. Sa punto-de-bista naman ng manonood, kung nais nating makita ang pagiging

desidido ng ating bida, maaaring mag-dolly-in ang kamera mula sa pinto ng gusali palapit sa ating bida. 5. Parallel/Travelling/Track. Gumagalaw din ang buong kamera upang sumunod o sumabay sa kinukunan. Iba’t iba ang tawag depende kung paano dinadala o inilalakbay ang kamera. Sundan na natin sa pagtawid ang ating bida, hanggang sa makapasok siya sa pinto ng gusali. Gamitan natin ng parallel o traveling shot. Nakita natin kung gaano kainteresante ang mundong ginagalawan ng isang sinematograpo. Marami tayong natutunang bagong terminolohiya o katawagang ginagamit ng mga batikan nating sinematograpo tulad ni Romy Vitug. Magaling ka dapat sa pag-iilaw o sa paggamit ng kamera kung nais mong maging sinematograpo. Pero tandaang ang higit na ikagagaling niya ay hindi ang magamit niyang lahat ang iba’t ibang uri ng pag-iilaw at paggamit ng kamera, kundi ang magamit niya ang mga ito upang mabisang maipahayag ang damdamin ng eksena o tagpo sa pelikula. Kaunti lamang sa atin ang maaaring maging sinematograpiya ngunit halos lahat tayo ay manonood ng pelikula. Sa pamamagitan ng karagdagang kaalamang ito, higit nating masusuri ang mga pelikulang pinanonood natin, at sana, higit din natin itong kawilihan. Sino’ng makapagsasabi, baka ang mga paborito nating kuwento, dula, o nobela ay maisapelikula natin balang araw. Mahuhusgahan pa natin kung ang katabi natin sa sinehan na nagsabing. “Ang galing cinematography, ‘no?” ay nagmamarunong lang o tunay na alagad ng sining ng puting tabing.

Pahina 268-270 Pag-eedit sa Pelikula Ang pag-eedit sa pelikula ay ang proseso ng pagpili, pagsasaayos at paglalapat ng nakunang materyal sa film upang maipalabas o maipahayag ang isang tao, bagay o pangyayari sa pinaka dramatiko at pinakamabisang paraan. May kinikilalang tatlong manunulat ang pelikula. Ang una ay ang manunulat ng kuwento o iskrip, ang ikalawa ay ang direktor, at ang ikatlo at huling manunulat ay ang

editor. May tatlo ring yunit ang pelikula – ang shot, scene at sequence. Kuha o shot ang tawag sa basic unit ng pelikula. May simula ang isang kuha at natatapos ito sa pamamagitan ng cut o pagputol. Ang sce5ne o eksena upang makagawa ng isang sequence o isang mahalagang pangyayari sa pelikula. Shot ang pinagkakaabalahan ng direktor. Kaya nga madalas siyang nagsasabi ng “Cut” Samantala sa editing room naman “nagsusulat” ang editor. Siya ang pumipili, nagbubungkos, nakatatagpi ng mga kuha upang mabuo ang mga scene at sequence at tuluyang mabuo ang biswal na kuwento ng pelikula. Anu-ano ang mga isinasaalang-alang ng editor sa kanyang “pagsusulat?” May tatlong elemento ang kanyang pinaglalaruan – oras o panahon, ritmo, at ugnayan. Sa pagpapaliwanag natin sa elementong ito, tunghayan din natin ang ilang terminolohiyang ginagamit sa pag-eedit ng pelikula. Oras o Panahon Magsimula tayo sa isang pagsasanay. Paano mo maipapakita ang eksenang ito sa pamamagitan lamang ng pitong kuha? Araw-araw sa loob ng sampung buwan, umuupo si Pedro sa bench sa labas ng silid-aralan, pinanonood ang mga taong nagdaraan. Ang pagsasanay na inyong ginawa ay isang maliit na halimbawa ng proseso ng pag-eedit. Bilang editor, kinokontrol mo ang panahon – pinahahaba ito o pinaiikli. Halimbawa sa mga pelikulang may boksing tulad ng Rocky ni Sylvester Stallone, Hurricane ni Denzel Washinton, o Ali ni Will Smith, alam nating tatlong minuto ang bawat round. Kung may laban ay tumagal ng 15 rounds, hindi ipapakita ito sa loob ng 3 laban x 15 round x 3 minuto = 135 minuto. Dalawang oras at 15 minuto na iyon! Paano na ang ibang bahagi ng kuwento ng boksingero? Kailangang piliin kung alin ang paiikliin at pahahabain. Halimbawa, sa huling laban ng boksingero, maaaring limang minuto lamang ang screening time nito – isang minuto sa unang 14 na round at apat na minuto sa huling round. Paano nagagawa ang pagpapaikli ng oras? Sa pamamagitan ng simpleng pagputol o cut, o paggamit ng ilang transitional device tulad ng fade. Fade in ang tawag sa unti-unting pagpasok ng imahen mula sa itim o puti. Fade out naman ang tawag sa

unti-unting pagkawala (o pagkupas) ng imahen papunta sa itim o puti. Kapag nag-fade out ang isang imahen sabay fade in ng isa pa, ang tawag dito ay dissolve o cross-fade. Maaari ring gumamit ng paggalaw ng kamera. Halimbawa, kuha sa malungkot na si Pedro na nakaupo sa labas ng silid-aralan sa simula ng pasukan, tilt sa langit, pagtilt muli pababa, may mga kasama na siya at masaya silang gumagawa ng parol, anim na buwan na ang nakaraan. Paano naman pinahahaba ang oras? Isang simpleng halimbawa ay ang paggamit ng slow motion. Ngunit may ilang mas artistiko at dramatikong pamamaraan. Kasabay ng kuha ng pagsuntok ni Rocky sa kanyang kalaban, ipakikita ang reaksyon ng manonood, lalo na ang kanyang trainer at asawa, bago bumalik muli sa aksyon. Sa totoong buhay sabay itong nangyayari, ngunit sa pelikula maaaring ipakita ang magkakasunud-sunod na imaheng ito na hindi ka magtataka kung sabay nga itong nangyayari o hindi. Ritmo Sa pelikula may internal at may external na ritmo. Ang internal na ritmo ay patungkol sa bilis o bagal ng galaw ng mga kinukunan sa isang kuha. Halimbawa kung ang eksena ay habulan, inaasahan nating mabilis ang internal na ritmo ng kuha. Sa kabilang banda, ang eksenang romantiko tulad ng ligawan o suyuan ay natural na may mabagal na internal na ritmo. Ang external na ritmo ay patungkol naman sa haba o ikli ng pananatili ng isang kuha o shot sa screen. Ang pangkalahatang tuntunin ay ito: paglaanan ng mas mahabang oras ang mas mahalagang kuha o eksena. Tunghayan nating muli ang huling round ng laban ni Rocky. Dahil mas mahaba ang oras na inilaan dito kaysa sa mga naunang round. Ang ritmo ay nakukuha sa lamang sa pamamagitan ng pagtatantiya, na nakabatay naman sa karanasan at pandama. Parang laging isinaisip ng editor ang manonood at aking manonod?” o “Nagagawa ko bang maramdaman ng aking manonood ang kapanabikan, kasiyahan, takot o kalungkutan na dapat niyang nadarama?” Iyan ang paglalaro sa ritmo. Ugnayan

Laging isinasaalang-alang ng editor ang mga ugnayan ng magkakasunud-sunod na kuha o eksena, magkakasunod na tunog, pagkakasabay ng isang kuha o imahe sa tunog o musika. Ginagawa ito ng editor upang maipakita ng contrast o kaibhan, paralelismo, o simbolismo. Gumawa tayo ng palasak na bahagi ng kuwento upang makita ang mga tinutukoy na ugnayan. May isang mga 17 taong gulang na lalaki na tawagin nating Lito na hirap na hirap na sa pagtutulak ng karitong kakaunti pa ang laman. Isusunod dito ang larawan ng nagmamaneho ng magarang kotse ng kanyang paa. Dahil pinagsunod ang dalawang larawang ito nakita natin hindi lamang ang kanilang pagkakatulad kundi lalo na ang kanilang kaibhan. Sa pagpapatuloy ng kuwento may naipakitang pagkakatulad kundi lalo na ang pangyayari o paralelismo sa kanilang buhay. Naiisip ni Lito ang liit ng kanyang kikitain na kulang pa sa pambili ng gamot para sa kanyang ama’t inang laging nag-aaway kaya’t wala ng panahon para sa kanya. Napadpad si Lito sa labas ng restawran at nakapamulot siya sa basura ng itinapong pagkain. Kinain niya ito at nagbigay ito ng ginhawa sa kanyang kumakalam na sikmura. Isusunod dito ang kuha kay Joey na nagpapakalasing sa isang bar kasama ang barkada, maingay ang tugtugan. Pauwi na si Lito at umuulan na ngunit kahit paano masaya siya dahil may maiuuwi siyang supot ng pansit para sa kanyang ina. Pauwi na rin si Joey, lasing. Masisilaw si Joey dahil may trak na sasalubong sa kanya. Masisilaw din si Lito. Tunog ng pag-init ng gulong at pagbangga ng kotse sa kariton. Kuha ng sumambulat na supot ng pansit. Kuha ng umiikot pang gulong ng tumaob na kotse. Dissolve sa umiikot pa ring gulong na tumaob ding kariton. Lalong lumakas ang ulan. (Anu-anong simbolismo ang ginamit upang ipahiwatig ang nangyari?) Maririniig ang malungkot na theme song ng pelikula. Credits. Nakikita ba ninyo sa ating palasak na kuwento ang mga ugnayang napaigting kaya’t nagkaroon ng tension sa pagsusunod-sunod ng mga kuha at eksena? Maganda ba ang pag-eedit ng isang palasak at gasgas na kuwento? Napili, naiayos, at nailapat ba ang mga kuha at eksena sa pinakamabisa at pinakadramatikong paraan?

Pahina 277 Panunuring Pampelikula Narito ang ilang mungkahi sa pagsulat ng panunuring pampelikula: 1. Sumulat ng isang pambungad na kiliti sa interes ng iyong mga mambabasa. Magkaroon ng isang pagkiling sa mga mambabasag kabataan. Tandaang sila ang maaaring humubog ng industriya ng pelikulang Pilipino. 2. Isalaysay ang buod ng kuwento ng pelikula sa pamamaraang biswal. Sa pagsalaysay ng buod, ipakilala ang mga tauhan at ilagay sa panaklong ang mga nagsiganap. 3. Suriin ang kuwento. Malinaw ba ang daloy ng kuwento? Kapani-paniwala ba ang pagkakasunud-sunod ng pangyayari. Mainam na suriin sa bahaging ito ang dulang pampelikula (screenplay) o iskrip. Makatotohanan ba ang mga diyalogo ng mga tauhan? May mga pahayag ba ang mga tauhan na hindi ninyo malilimutan? 4. Suriin ang pagkakaganap ng mga tauhan. Tandaang ang mahusay na pag-arte ay yaong hindi mo napapansing umaarte. Mapaniniwala ng artista ang manonood na ganoon talaga ang nangyayari sa kanyang ginagampanang tauhan. 5. Suriin ang mga aspetong panteknikal. Gamitin ang inyong kaalaman sa sinematograpiya at pag-eedit na natutunan ninyo sa huling dalawang aralin: a. Mabisa ba ang gamit ng kamera at pag-iilaw upang maipahayag ang kuwento?

b. c.

Hindi ba nakababagot ang pelikula – patunay na mahusay ang pageedit? Nakatulong ba ang paglalapat ng tunog at musika upang higit na madama ang dapat madama sa iba’t ibang bahagi ng pelikula?

6. Suriin ang mga ipinapakitang mga pagpapahalaga sa kabataan. Humihimok ba ito sa kabataan na may gawin para sa ikaaangat ng kalagayan ng lipunang Pilipino? 7. Wakasan ang inyong pagsusuri sa pamamagitan ng paglalagom ng pangkalahatang bisa ng pelikula sa inyo. Magbigay ng panghuling mungkahi kung dapat bang panoorin ito o hindi.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->