Lope K.

Santos
Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya Lope K. Santos Kapanganak an Kamatayan Iba pang pangalan Trabaho manunulat, manananggol,p olitiko Si Lope K. Santos (Setyembre 25, 1879 – Mayo 1, 1963) ay isang tanyag na manunulat sawikang Tagalog noong kaniyang kapanahunan, sa simula ng ika-1900 dantaon.Bukod sa pagiging manunulat, isa rin siyang abogado, kritiko, lider obrero, at itinuturing na "Ama ng Pambansang Wika at Balarila" ng Pilipinas. Mayo 1, 1963 (edad 83) Lope C. Santos Setyembre 25, 1879

Talambuhay
Sa larangan ng panitikan Ipinanganak si Lope K. Santos sa Pasig, Rizal - bilang Lope C. Santos - sa mag-asawang Ladislao Santos at Victoria Canseco, na kapwa mga katutubo sa Rizal. Ngunit mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa kaniyang panggitnang pangalan, upang maipakita ang pagiging makabayan. Nakamit niya ang pagkakaroon ng kadalubhasaan sa sining mula sa Colegio Filipino (Kolehiyo Pilipino), matapos na makapagaral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataas na Paaralang Normal para sa mga Guro) at saEscuela de Derecho (Paaralan ng Batas). Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan, isang paligsahan ng mga manunula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. Noong 1900, nagsimula siyang maglingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog, katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Sa pamamagitan ni Manuel L. Quezon, naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Surian ng Wikang Pambansa. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Santos ang pagiging Paham ng Wika, Ama ng Balarilang Pilipino, Haligi ng Panitikang Pilipino, subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg.

Sariling buhay
Napangasawa ni Lope K. Santos si Simeona Salazar noong ika-10 ng Pebrero, 1900, at nagkaroon sila ng limang anak. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay, ngunit hanggang sa

Sa larangan ng pulitika Matapos maging gobernador ng lalawigan ng Rizal mula 1910 hanggang 1913. Mga gawa Kabilang sa mga akda ni Santos ang mga sumusunod:   Balarila ng Wikang Pambansa Banaag at Sikat. naging gobernador naman si Santos ng Nueva Vizcaya mula1918 hanggang 1920.huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pambansa ang Wikang Tagalog. Naglingkod din siya bilang senador para sa ika-labindalawang distrito ng bayan. isang nobela .

Kilala rin siya bilang "Manunulat ng mga Manggagawa". Nakulong siya dahil sa pakikipagugnayan niya sa mga kilusang makakomunista. . Siya ang punong tauhan sa isang bukod-tanging kasong panghukuman na tumagal ng 13 taon bago nagwakas. 1970 Maynila Pilipino Panitikan Si Amado Vera Hernández (Setyembre 13. Bulakan Marso 24. sapagkat isa siyang pinuno ng mga Pilipinong manggagawa at sa kaniyang mga pagpuna at pagsusuri sa mga kawalan ng katarungang naganap sa Pilipinas noong kaniyang kapanahunan. 1970) ay isang makata at manunulat sa wikang Tagalog. 1903 Hagonoy.Amado V. Hernandez Mula sa Tagalog na Wikipedia. ang malayang ensiklopedya Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas Panitikan 1973 Amado V. 1903—Marso 24. Hernandez Tunay/Buong pangalan Kapanganakan Kamatayan Kabansaan Larangan Amado Vera Hernandez Setyembre 13.

Nakilala rin si Hernandez sa kanyang mga nobelang gaya ng "Ang Ibong Mandaragit". Sayaw at Tugtugin. sa gulang na 19. Santos at Jose Corazon de Jesus. Noong 1932. Ang mag-asawa ay kapwa kinilala bilang mga Pambansang Alagad ng Sining si Hernandez para sa Panitikan.Sariling buhay Ipinanganak siya sa Hagonoy. nagsimula na siyang magsulat sa wikang Tagalog para sa pahayagang Watawat (Flag). samantalang si de la Rama para sa Tanghalan. Bagama’t matagal-tagal na rin mula nang pumanaw ang manunulat. Minsan siyang napiit dahil sa salang sedisyon. Nang lumaon ay nagsulat siya ng para sa mga Pagkakaisa at naging patnugot ng Mabuhay. Napukaw ng kaniyang mga sulatin ang pansin ng mga dalubhasa sa wikang Tagalog at ilan sa kaniyang mga salaysayin at tula ay napabilang sa mga antolohiya. Bilang manunulat Noong kaniyang kabinataan. katulad ng Parolang Ginto ni Clodualdo del Mundo at ng Talaang Bughaw ni Alejandro Abadilla. naisulat niya ang "Isang Dipang Langit". Kakikitaan ng diwang makabayan ang marami niyang tula at nobela: lantad sa mga ito ang makatarungang poot sa pagiging tila isang kolonya ng Estados Unidos ang kaniyang bansang Pilipinas. ginawaran si “Ka Amado” ng titulong Pambansang Alagad ng Sining. naging kabahagi si Hernandez ng samahan pampanitikan na Aklatang Bayan na kinabibilang ng mga kilalang manunulat sa Tagalog na sina Lope K. Subalit ang tunay na dahilan ay naipakulong si Hernandez dahil sa pagiging pinuno ng Kongreso ng mga Samahang Manggagawa (Congress of Labor Organizations). napangasawa niya ang Pilipinong aktres na si Atang de la Rama. Sinalaysay ni Hernandez sa kanyang mga akda ang pakikipagsapalaran at pakikibaka ng mga manggagawang Pilipino. tatlong taon mula nang sumakabilang buhay si Hernandez. patuloy na umaalingawngaw sa mga paaralan at sa mga rali sa . at habang nasa loob ng kulungan. pinakamilitante at pinakamakabayan sa lahat ng unyon noong kapanahunan ni Hernandez Mga gantimpala at parangal Noong 1973. na isa sa pinakamalaki. Bulacan. Ang ilan sa kanyang maikling kuwento ay natipon sa isang tomo na pinamagatang "Langaw sa Isang Basong Tubig at Ibang Kuwento". Maynila kung saan nakapagaral siya sa Mataas na Paaralan ng Maynila at sa Amerikanong Paaralan ng Pakikipagugnayan (American Correspondence School). at "Luha ng Buwaya". ngunit lumaki sa Tondo. ang isa sa mga mahahalaga niyang tula. Noong 1922. Nagturo din siya sa Pamantasan ng Pilipinas. Naipakulong siya ni Elpidio Quirino dahil sa bintang na pagiging mapanghimagsik.

lalo na ang mga salita ng tulang "Kung Tuyo na ang Luha Mo. 1972 Isang Dipang Langit Panata sa Kalayaan Ang Mga Kayamanan ng Tao Ang Dalaw Bartolina Kung Tuyo Na ang Luha Mo Aking Bayan Bayang Pilipinas Ang Taong kapos Bayani Sa Batang Walang Bagong Damit Isang Sining ang Pagbigkas Ang Panday Mga tula Mga maikling kuwento Wala nang lunas Kulang sa Dilig Langaw sa Isang Basong Gatas Dalawang Metro sa Lupang Di-Malipad ng Uwak Ipinanganak ang Isang Kaaway sa Sosyaledad Limang Alas.1969 Luha Ng Buwaya. Mga gawa Mga nobela Ang mga nobelang sosyopolitikal ni Hernandez ay ayon sa kaniyang mga karanasan bilang isang gerilya. 1958 . Aking Bayan.lansangan ang kanyang matulaing pagkamakabayan. mandudula. 1957 Hagdan sa Bahaghari. manunulat." Pamana at paggunita Bawat taon ay ginugunita at ipinagkakaloob ang Gawad Ka Amado sa mga makata. obrero ng manggagawa at prisonerong politikal. mang-aawit at mga may-akda ng mga likhang-biswal na gumagawa ng mga sulating tumatalakay sa mga karanasan ng liping manggagawa.                     Mga Ibong Mandaragit . Tatlong Santo Mga dula   Karamihan sa kaniyang mga dula ay batay sa kaniyang karanasan habang nasa bilangguan: Munting lupa .

1959 Magkabilang Mukha ng Isang Bagol.     Ang Mga Kagalang-galang. 1960 Si Atang at ang Dulaan Si Jose Corazon de Jesus at ang Ating Panulaan Pilipinismo: Susi sa Bayang Tagumpay Mga sanaysay .

Nanalo ang huling akda ng pinakamagaling na kuwentong pandrama para sa telebisyon mula sa Catholic Mass Media Awards. Hulugan mo Ako ng Sundang. Pinatnugutan at isinalin ni Riitta .Lualhati Bautista Mula sa Tagalog na Wikipedia. Ilan sa mga ginantimpalaang sulating-pampelikula niya ang Bulaklak sa City Jail (1984). nakatanggap siya ng pagkilala mula sa Metro Manila Film Festival (best story-best screenplay). Star Awards (finalist para sa best screenplay). 1946 (edad 64) Tondo. at Gapô. isang hindi-pampahalaang organisasyon na itinatag noong 1988. at maging sa larangan ng pelikula at telebisyon. Kung Mahawi Man ang Ulap (1984). Amg mga maiikling kuwento na isinulat ng mga kababaihang Pilipino ay inilimbag sa Finland ng The Finnish-Philippine Society (Ang Samahang Pinlandes-Pilipino. Pa'no Ka Ginawa?. o FPS). unang gantimpala. Pinarangalan si Bautista ng Ateneo Library of Women’s Writings (Aklatan ng mga Sulatin ng mga Kababaihan ng Ateneo) noong Marso 10. Pilipinas nobelista. Buwan. at Buwan. 2004 habang idinaraos ang ika-8 Taunang Panayam sa Panitikang Isinulat ng mga Kababaihan sa Katutubong Wika. Sumulat rin si Bautista ng mga dramang pang-telebisyon: ang Daga sa Timba ng Tubig (1975) atIsang Kabanata sa Libro ng Buhay ni Leilani Cruzaldo (1987). Ang pinakaunang akdang-pampelikulang isinulat niya ay ang Sakada (mga magsasaka ng tubo). FAMAS (finalist para sa best screenplay). maging mula sa Surian ng Wikang Pambansa noong 1987. Bata. manunulat sa pelikula at telebisyon Si Lualhati Torres Bautista ay isa sa pinakabantog na babaeng nobelista sa kasaysayan ng kontemporaryong panitikan ng Pilipinas. Maynila.Film Academy Awards (best story-best screenplay). Dalawa sa kaniyang mga maiikling kuwento ay nagwagi rin mga gantimpalang Carlos Palancapara sa Panitikan: ang Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra. at mga gantimapalang URIAN. isang kuwentong naisatitik ni Bautista noong 1972 na naglantad ng katayuan at pamumuhay ng mga mahihirap ng Pilipino. Para sa pagsusulat para sa pelikula. si Lualhati Bautista ay isa ring manunulat ng mga maiikling kuwento. Nakatanggap ng pagkilala at parangal na Gantimpalang Don Carlos Palanca para sa Panitikan ng Pilipinas. Bata. ang malayang ensiklopedya Lualhati Bautista Kapanganaka n Trabaho Disyembre 2. Kabilang sa mga nobela niya ang Dekada '70. pangatlong gantimpala. Sex Object(1985). 1982. 1983. Mga gawain nya Bilang karagdagan sa pagiging isang nobelista.

Mga akda       Kalipunan ng mga maiikling katha Buwan. ang Tulikärpänen. Hulugan Mo Ako ng Sundang: Dalawang Dekada ng Maiikling Kuwento Desaparesidos* Mga sulating pampelikula Bata. at iba pa. Buwan.. Ang buong salinwika ng mga pinakamahahalagang akda ni Bautista ay maaaring makabuwag sa hadlang sa palimbagang pansandaigdigan. Bata. Bata.. Pa'no Ka Ginawa? ay pinamagatan namang Children's Party (Handaang Pambata). ang bersiyong Ingles ng kalipunang Pinlandes. isang katangian palagiang ipinagsasawalang-bahala ng mga samahang pampanitikan. ang sipi mula sa nobelang Pilipinong Gapô (daglat ng Olongapo) ay pinamagatang The Night in Olongapo(Ang Gabi sa Olongapo) samantalang ang sipi mula sa Bata.Pa'no Ka Ginawa?: The Screenplay (1998) Bulaklak sa City Jail Gapo Dekada '70 . Sa Firefly: Writings by Various Authors (Alitaptap: Mga Sulatin ng Iba't Ibang May-akda).Vartti. bagaman may mga nagsasabi na ang dahilan kung bakit walang nasasagawang pagsasalinwika ay ang paggamit ni Bautista ng payak ngunit makabuluhang wika para maisalarawan ang ang mga masasalimuot na katayuang panlipunan at pangkaluluwa sa Pilipinas.

ang Tinig ng Damdamin.  . Maganda Ang Ninang Ko atPagbabalik. Nagturo siya ng apatnapu’t anim na taon sa elementarya. Namatay siya noong 21 Marso 2009 sa edad na 94. maiikling kuwentong sinulat niya bilang National Fellow for Fiction. haiskul at kolehiyo. katipunan ng kanyang mga piling sanaysay. 1991-1992. Paglalayag sa Puso ng Isang Bata. ng U.Genoveva Edroza Matute Si Genoveva Edroza-Matute ay isang premyado at kilalang kuwentista. 1992. Mabisa at madaling unawain ang kanyang pananagalog. Mga Parangal Si Edroza Matute ay ipinanganak noong 13 Enero 1915. Parusa. at nagretiro bilang Dekana ng Pagtuturo sa Philippine Normal College (ngayon ay Philippine Normal University) noong 1980. Pinarangalan siya ng Cultural Center of the Philippines ng Gawad CCP Para sa Sining (Panitikan) noong Pebrero. Mga Aklat Ilan sa mga naging aklat niya ay ang Mga Piling Maiikling Kuwento ng Ateneo University Press. Maraming ulit siyang nagkamit ng Gantimpalang Palanca. Siya ay isa ring guro at may akda ng maraming aklat sa BalarilangTagalog.P. at ang Sa Anino ng EDSA. Ang ilan sa kanyang mga kuwentong nagkamit ng gantimpala ay Kuwento ni Mabuti. Press. ng De La Salle University Press.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful