Lope K.

Santos
Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya Lope K. Santos Kapanganak an Kamatayan Iba pang pangalan Trabaho manunulat, manananggol,p olitiko Si Lope K. Santos (Setyembre 25, 1879 – Mayo 1, 1963) ay isang tanyag na manunulat sawikang Tagalog noong kaniyang kapanahunan, sa simula ng ika-1900 dantaon.Bukod sa pagiging manunulat, isa rin siyang abogado, kritiko, lider obrero, at itinuturing na "Ama ng Pambansang Wika at Balarila" ng Pilipinas. Mayo 1, 1963 (edad 83) Lope C. Santos Setyembre 25, 1879

Talambuhay
Sa larangan ng panitikan Ipinanganak si Lope K. Santos sa Pasig, Rizal - bilang Lope C. Santos - sa mag-asawang Ladislao Santos at Victoria Canseco, na kapwa mga katutubo sa Rizal. Ngunit mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa kaniyang panggitnang pangalan, upang maipakita ang pagiging makabayan. Nakamit niya ang pagkakaroon ng kadalubhasaan sa sining mula sa Colegio Filipino (Kolehiyo Pilipino), matapos na makapagaral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataas na Paaralang Normal para sa mga Guro) at saEscuela de Derecho (Paaralan ng Batas). Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan, isang paligsahan ng mga manunula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. Noong 1900, nagsimula siyang maglingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog, katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Sa pamamagitan ni Manuel L. Quezon, naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Surian ng Wikang Pambansa. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Santos ang pagiging Paham ng Wika, Ama ng Balarilang Pilipino, Haligi ng Panitikang Pilipino, subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg.

Sariling buhay
Napangasawa ni Lope K. Santos si Simeona Salazar noong ika-10 ng Pebrero, 1900, at nagkaroon sila ng limang anak. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay, ngunit hanggang sa

huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pambansa ang Wikang Tagalog. naging gobernador naman si Santos ng Nueva Vizcaya mula1918 hanggang 1920. Sa larangan ng pulitika Matapos maging gobernador ng lalawigan ng Rizal mula 1910 hanggang 1913. Naglingkod din siya bilang senador para sa ika-labindalawang distrito ng bayan. Mga gawa Kabilang sa mga akda ni Santos ang mga sumusunod:   Balarila ng Wikang Pambansa Banaag at Sikat. isang nobela .

. 1970) ay isang makata at manunulat sa wikang Tagalog. 1903—Marso 24. Kilala rin siya bilang "Manunulat ng mga Manggagawa". Hernandez Mula sa Tagalog na Wikipedia. 1970 Maynila Pilipino Panitikan Si Amado Vera Hernández (Setyembre 13. Bulakan Marso 24. Hernandez Tunay/Buong pangalan Kapanganakan Kamatayan Kabansaan Larangan Amado Vera Hernandez Setyembre 13. ang malayang ensiklopedya Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas Panitikan 1973 Amado V. Nakulong siya dahil sa pakikipagugnayan niya sa mga kilusang makakomunista. Siya ang punong tauhan sa isang bukod-tanging kasong panghukuman na tumagal ng 13 taon bago nagwakas. sapagkat isa siyang pinuno ng mga Pilipinong manggagawa at sa kaniyang mga pagpuna at pagsusuri sa mga kawalan ng katarungang naganap sa Pilipinas noong kaniyang kapanahunan. 1903 Hagonoy.Amado V.

ngunit lumaki sa Tondo. Nang lumaon ay nagsulat siya ng para sa mga Pagkakaisa at naging patnugot ng Mabuhay. Santos at Jose Corazon de Jesus. naging kabahagi si Hernandez ng samahan pampanitikan na Aklatang Bayan na kinabibilang ng mga kilalang manunulat sa Tagalog na sina Lope K. at habang nasa loob ng kulungan.Sariling buhay Ipinanganak siya sa Hagonoy. Noong 1932. Subalit ang tunay na dahilan ay naipakulong si Hernandez dahil sa pagiging pinuno ng Kongreso ng mga Samahang Manggagawa (Congress of Labor Organizations). Nakilala rin si Hernandez sa kanyang mga nobelang gaya ng "Ang Ibong Mandaragit". Bagama’t matagal-tagal na rin mula nang pumanaw ang manunulat. patuloy na umaalingawngaw sa mga paaralan at sa mga rali sa . sa gulang na 19. katulad ng Parolang Ginto ni Clodualdo del Mundo at ng Talaang Bughaw ni Alejandro Abadilla. Kakikitaan ng diwang makabayan ang marami niyang tula at nobela: lantad sa mga ito ang makatarungang poot sa pagiging tila isang kolonya ng Estados Unidos ang kaniyang bansang Pilipinas. pinakamilitante at pinakamakabayan sa lahat ng unyon noong kapanahunan ni Hernandez Mga gantimpala at parangal Noong 1973. Napukaw ng kaniyang mga sulatin ang pansin ng mga dalubhasa sa wikang Tagalog at ilan sa kaniyang mga salaysayin at tula ay napabilang sa mga antolohiya. Noong 1922. Maynila kung saan nakapagaral siya sa Mataas na Paaralan ng Maynila at sa Amerikanong Paaralan ng Pakikipagugnayan (American Correspondence School). Minsan siyang napiit dahil sa salang sedisyon. Bilang manunulat Noong kaniyang kabinataan. naisulat niya ang "Isang Dipang Langit". at "Luha ng Buwaya". ang isa sa mga mahahalaga niyang tula. samantalang si de la Rama para sa Tanghalan. na isa sa pinakamalaki. tatlong taon mula nang sumakabilang buhay si Hernandez. Naipakulong siya ni Elpidio Quirino dahil sa bintang na pagiging mapanghimagsik. Nagturo din siya sa Pamantasan ng Pilipinas. Sayaw at Tugtugin. Bulacan. Sinalaysay ni Hernandez sa kanyang mga akda ang pakikipagsapalaran at pakikibaka ng mga manggagawang Pilipino. nagsimula na siyang magsulat sa wikang Tagalog para sa pahayagang Watawat (Flag). Ang ilan sa kanyang maikling kuwento ay natipon sa isang tomo na pinamagatang "Langaw sa Isang Basong Tubig at Ibang Kuwento". napangasawa niya ang Pilipinong aktres na si Atang de la Rama. ginawaran si “Ka Amado” ng titulong Pambansang Alagad ng Sining. Ang mag-asawa ay kapwa kinilala bilang mga Pambansang Alagad ng Sining si Hernandez para sa Panitikan.

mang-aawit at mga may-akda ng mga likhang-biswal na gumagawa ng mga sulating tumatalakay sa mga karanasan ng liping manggagawa. mandudula.1969 Luha Ng Buwaya.                     Mga Ibong Mandaragit ." Pamana at paggunita Bawat taon ay ginugunita at ipinagkakaloob ang Gawad Ka Amado sa mga makata. Mga gawa Mga nobela Ang mga nobelang sosyopolitikal ni Hernandez ay ayon sa kaniyang mga karanasan bilang isang gerilya. 1957 Hagdan sa Bahaghari. Tatlong Santo Mga dula   Karamihan sa kaniyang mga dula ay batay sa kaniyang karanasan habang nasa bilangguan: Munting lupa . 1972 Isang Dipang Langit Panata sa Kalayaan Ang Mga Kayamanan ng Tao Ang Dalaw Bartolina Kung Tuyo Na ang Luha Mo Aking Bayan Bayang Pilipinas Ang Taong kapos Bayani Sa Batang Walang Bagong Damit Isang Sining ang Pagbigkas Ang Panday Mga tula Mga maikling kuwento Wala nang lunas Kulang sa Dilig Langaw sa Isang Basong Gatas Dalawang Metro sa Lupang Di-Malipad ng Uwak Ipinanganak ang Isang Kaaway sa Sosyaledad Limang Alas. 1958 . Aking Bayan.lansangan ang kanyang matulaing pagkamakabayan. manunulat. lalo na ang mga salita ng tulang "Kung Tuyo na ang Luha Mo. obrero ng manggagawa at prisonerong politikal.

1960 Si Atang at ang Dulaan Si Jose Corazon de Jesus at ang Ating Panulaan Pilipinismo: Susi sa Bayang Tagumpay Mga sanaysay . 1959 Magkabilang Mukha ng Isang Bagol.     Ang Mga Kagalang-galang.

at maging sa larangan ng pelikula at telebisyon. Sumulat rin si Bautista ng mga dramang pang-telebisyon: ang Daga sa Timba ng Tubig (1975) atIsang Kabanata sa Libro ng Buhay ni Leilani Cruzaldo (1987). 1946 (edad 64) Tondo. manunulat sa pelikula at telebisyon Si Lualhati Torres Bautista ay isa sa pinakabantog na babaeng nobelista sa kasaysayan ng kontemporaryong panitikan ng Pilipinas. unang gantimpala. nakatanggap siya ng pagkilala mula sa Metro Manila Film Festival (best story-best screenplay). si Lualhati Bautista ay isa ring manunulat ng mga maiikling kuwento. o FPS). 1982. Kung Mahawi Man ang Ulap (1984). Buwan. at Buwan. Nanalo ang huling akda ng pinakamagaling na kuwentong pandrama para sa telebisyon mula sa Catholic Mass Media Awards. 2004 habang idinaraos ang ika-8 Taunang Panayam sa Panitikang Isinulat ng mga Kababaihan sa Katutubong Wika. Ilan sa mga ginantimpalaang sulating-pampelikula niya ang Bulaklak sa City Jail (1984). Amg mga maiikling kuwento na isinulat ng mga kababaihang Pilipino ay inilimbag sa Finland ng The Finnish-Philippine Society (Ang Samahang Pinlandes-Pilipino. Bata. maging mula sa Surian ng Wikang Pambansa noong 1987. Pa'no Ka Ginawa?. Mga gawain nya Bilang karagdagan sa pagiging isang nobelista.Film Academy Awards (best story-best screenplay). Para sa pagsusulat para sa pelikula. FAMAS (finalist para sa best screenplay). Pinarangalan si Bautista ng Ateneo Library of Women’s Writings (Aklatan ng mga Sulatin ng mga Kababaihan ng Ateneo) noong Marso 10. Nakatanggap ng pagkilala at parangal na Gantimpalang Don Carlos Palanca para sa Panitikan ng Pilipinas. Bata. ang malayang ensiklopedya Lualhati Bautista Kapanganaka n Trabaho Disyembre 2. Sex Object(1985). Pinatnugutan at isinalin ni Riitta . Dalawa sa kaniyang mga maiikling kuwento ay nagwagi rin mga gantimpalang Carlos Palancapara sa Panitikan: ang Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra.Lualhati Bautista Mula sa Tagalog na Wikipedia. isang kuwentong naisatitik ni Bautista noong 1972 na naglantad ng katayuan at pamumuhay ng mga mahihirap ng Pilipino. Ang pinakaunang akdang-pampelikulang isinulat niya ay ang Sakada (mga magsasaka ng tubo). Maynila. isang hindi-pampahalaang organisasyon na itinatag noong 1988. Kabilang sa mga nobela niya ang Dekada '70. Hulugan mo Ako ng Sundang. at mga gantimapalang URIAN. Star Awards (finalist para sa best screenplay). Pilipinas nobelista. 1983. at Gapô. pangatlong gantimpala.

Sa Firefly: Writings by Various Authors (Alitaptap: Mga Sulatin ng Iba't Ibang May-akda). Buwan. Hulugan Mo Ako ng Sundang: Dalawang Dekada ng Maiikling Kuwento Desaparesidos* Mga sulating pampelikula Bata. isang katangian palagiang ipinagsasawalang-bahala ng mga samahang pampanitikan. Ang buong salinwika ng mga pinakamahahalagang akda ni Bautista ay maaaring makabuwag sa hadlang sa palimbagang pansandaigdigan.Pa'no Ka Ginawa?: The Screenplay (1998) Bulaklak sa City Jail Gapo Dekada '70 .Vartti. Pa'no Ka Ginawa? ay pinamagatan namang Children's Party (Handaang Pambata). bagaman may mga nagsasabi na ang dahilan kung bakit walang nasasagawang pagsasalinwika ay ang paggamit ni Bautista ng payak ngunit makabuluhang wika para maisalarawan ang ang mga masasalimuot na katayuang panlipunan at pangkaluluwa sa Pilipinas. at iba pa. Bata. ang Tulikärpänen. ang sipi mula sa nobelang Pilipinong Gapô (daglat ng Olongapo) ay pinamagatang The Night in Olongapo(Ang Gabi sa Olongapo) samantalang ang sipi mula sa Bata.. Mga akda       Kalipunan ng mga maiikling katha Buwan.. Bata. ang bersiyong Ingles ng kalipunang Pinlandes.

Genoveva Edroza Matute Si Genoveva Edroza-Matute ay isang premyado at kilalang kuwentista. at nagretiro bilang Dekana ng Pagtuturo sa Philippine Normal College (ngayon ay Philippine Normal University) noong 1980. 1992. Siya ay isa ring guro at may akda ng maraming aklat sa BalarilangTagalog. haiskul at kolehiyo. Mga Aklat Ilan sa mga naging aklat niya ay ang Mga Piling Maiikling Kuwento ng Ateneo University Press. maiikling kuwentong sinulat niya bilang National Fellow for Fiction. Maraming ulit siyang nagkamit ng Gantimpalang Palanca. Namatay siya noong 21 Marso 2009 sa edad na 94. Ang ilan sa kanyang mga kuwentong nagkamit ng gantimpala ay Kuwento ni Mabuti. Nagturo siya ng apatnapu’t anim na taon sa elementarya. at ang Sa Anino ng EDSA. Parusa. Mga Parangal Si Edroza Matute ay ipinanganak noong 13 Enero 1915. Paglalayag sa Puso ng Isang Bata. 1991-1992.P. ng U. Press. Pinarangalan siya ng Cultural Center of the Philippines ng Gawad CCP Para sa Sining (Panitikan) noong Pebrero. Mabisa at madaling unawain ang kanyang pananagalog.  . katipunan ng kanyang mga piling sanaysay. Maganda Ang Ninang Ko atPagbabalik. ang Tinig ng Damdamin. ng De La Salle University Press.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful