P. 1
Uri ng Pagsulat

Uri ng Pagsulat

|Views: 21,495|Likes:

More info:

Published by: John Lorenzo Bautista on Jan 16, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/13/2013

pdf

text

original

2010-01-05 P A G B A S A A T P A G S U L A T BAUTISTA, JOHN LORENZO

Maraming uri ang pagsulat. Mauuri ito ayon sa iba’t ibang pangangailangan ng mga tao sa lipunan. Ang
isang manunulat ay maaring magbigay-impormasyon ukol sa isang paksa o isyu. Maari rin naman siyang
tumalakay sa kasaysayan ng isang bagay, pangyayari at pook o kaya’y magsulat ng isang simpleng akdang
nagbibigay-aliw sa mga mambabasa. Ang mga ito ang itinuturing na may batayan at mahahalagang dahilan
kung bakit nagsusulat ang isang tao.
I t o ay ma a a r i n g ma g i n g k r i t i k a l n a
s a n ays ay, l a b r e p o r t , e k s p e r i me n t o,
k o n s e p t o n g p a p e l , t e r m p a p e r o
p ama n a h o n g p a p e l , t h e s i s o d i s e r t a s y o n .
I t i n u t u r i n g d i n i t o n g i s a n g i n t e l e k t wa l n a
p a g s u l a t d a h i l l ay u n i n n i t o n g p a t a a s i n a n g
a n t a s a t k a l i d a d n g k a a l ama n n g mg a
e s t u d y a n t e s a p a a r a l a n .
MGA URI NG PAGSULAT
AKADEMIK
I s a n g e s p e s y a l i s a d o n g u r i n g p a g s u l a t n a
t u mu t u g o n s a mg a k o g n i t i v a t s i k o l o h i k a l
n a p a n g a n g a i l a n g a n n g mg a mamb a b a s a a t
ma n u n u l a t .
Na g s a s a a d i t o n g mg a i mp o r ma s y o n g
ma a a r i n g ma k a t u l o n g s a p a g b i b i g ay-
s o l u s y o n s a i s a n g k o mp l i k a d o n g s u l i r a n i n .
TEKNIKAL
Pamp amama h ay a g a n g u r i n g i t o n g p a g s u l a t
n a k a d a l a s a n g g i n a g a wa n g mg a
mamama h ay a g o j o u r n a l i s t .
S a k l a w n i t o a n g p a g s u l a t n g b a l i t a ,
e d i t o r y a l , k o l u m, l a t h a l a i n a t i b a p a n g
a k d a n g ma b a b a s a s a mg a p a h ay a g a n a t
ma g a z i n .
JOURNALISTIC
Na g l a l ay o n g ma g r e k o me n d a n g i b a p a n g
s a n g g u n i a n o s o u r c e h i n g g i l s a i s a n g p a k s a .
Ma d a l a s , b i n u b u o d n g i s a n g ma n u n u l a t a n g
i de y a n g i b a n g ma n u n u l a t a t t i n u t u k o y a n g
p i n a g h a n g u a n n i y o n n a ma a a r i n g s a
p a r a a n g p a r e n t e t i k a l , f o o t n o t e s o
e n d n o t e s .
REPERENSYAL
Ma s i n i n g n a u r i n g p a g s u l a t s a l a r a n g a n
n g p a n i t i k a n o l i t e r a t u r a .
An g f o k u s ay a n g i ma h i n a s y o n n g
ma n u n u l a t .
L ay u n i n n i t o n g p a g a n a h i n a n g i ma h i n a s y o n
n g ma n u n u l a t a t p u k a wi n a n g d amd ami n n g
mg a mamb a b a s a .
Mi h a h a n ay s a u r i n g i t o a n g p a g s u l a t n g
t u l a , n o b e l a , ma i k l i n g k a t h a , d u l a a t
s a n ays ay.
MALIKHAIN
I t o ay n a k a t u o n s a i s a n g t i y a k n a
p r o f e s y o n .
S a k l a w n i t o a n g mg a s u mu s u n o d :
1. p o l i c e r e p o r t – p u l i s
2. i n v e s t i g a t i v e r e p o r t –
i mb e s t i g a d o r
3. l e g a l f o r ms , b r i e f s a t p l e a d i n g s –
a b o g a d o
4. p a t i e n t ’s j o u r n a l – d o k t o r a t
n u r s e
PROPESYONAL
Akademik (Disertasyon: Bagahi mula sa “Global Warming sa Pananaw ng mga Estudyante sa Unang Taon ng Kursong Bachelor of Science in
Accountancy”)
!"#"$"%"&'
()*+,"$+$&"%&!"*+-+,"$&.+%/
0"$+1)*"
Sa kasalukuyan. mapapansin natin na nag-iiba na ang temperatura o ang antas ng
pagbabago ng klima sa buong mundo. Malayo sa dating temperatura ng mundo nitong
mga nakaraang taon ay kapansin-pansing mas mainit ang temperatura ng mundo ngayon.
Hindi man napapansin ng iba pero hindi maipagkakaila sa ilan na may masama itong
epekto hindi lang sa tao kundi sa kapaligiran at sa lahat ng nilalang sa buong mundo.
Ang pananaliksik na ito ay naglalayong malaman ang pananaw ng ilang kabataan
ukol sa usaping 'global warming¨. Malaki ang papel ng kabataan sa usaping ito at mas
dapat na sila ang magbigay at magpahayag ng kanilang mga pananaw sa usaping ito. Sa
pananaliksik na ito malalaman. masasagutan at matutugunan ang katanungan ng ilan ukol
sa problemang ito lalo na ang mga mananaliksik.
Dito malalaman ang mga dahilan at posibleng mga epekto nito sa mundo sa
panahon ngayon at ganundin sa hinaharap. Nais ng mga mananaliksik na maisiwalat ang
mga datos na kanilang nakalap at kinalabasan ng pananaliksik na ito. Ito`y para man
lamang kahit sa mumunting paraang ito`y makatulong sila sa unti-unting pagsugpo sa
Global Warming. Isa pa`y nais din nilang mabasa ng mga susunod na henerasyon ng
kabataan ang pananliksik na ito. Upang sa gayon ay magkaideya man lang sila kung ano
ang nangyayri sa paligid at kung paano nila unti unting pagtulung tulungan na sugpuin
ang problemang kinakaharap ng inang kalikasan.
5
Akademik (Disertasyon: Bahagi mula sa “Kahalagahan ng Panitikan sa Kursong Bachelor of Science in Nursing o Narsing sa Pang Araw-araw na
Pakikisalamuha sa mga Pasyente”)
!"#"$"%"&'
("$)*+,"
!-./0/1-2&20&(-03--1-.
& & & & & & & & & & &Ana panlukan av lsana url na paasulaL maalna pasalavsav man lLo o paLula. Þara sa akln,
plnaa-aaralan ana Þanlukan upana auna mapaaLanLo ana Lunav na kahuluaan na bawaL ka-
savsavan. kahlL ana bawaL nllalaman na lsana kasavsavan av unaLawaa na kaLhana lslp lamana o
Lunav na nanavarl lLo av naaLuLuro sa aun na kalslpana mav malallm na damdamln. ulLo naun na-
babanaaa ana damdamln o ana punLo de blsLa o ana ausLona lpahavaa na lsana manunulaL. 1uma-
Lalakav lLo sa lahaL na aspeLo na auna buhav, Lulad na maa panavavarl sa auna kapallalran, sa pull-
uka, sa buhav-buhav, sa panavavarl, sa pallald aL naablblaav dlln sa bawaL damdamln na maa La-
ona nasasanakoL dlLo, Lulad hallmbawa na damdamlna paakasuklam, paakapooL, paa-lbla, paa-
mamahal, paakaLakoL aL lba pa. Sa aklna palaaav plnaa-aaralan naun ana Þanlukan upana maLuLu-
nan naun ana Lamana landas sa auna pamumuhav dahll sa panlukan unaLalakav ana bawaL vuaLo
na buhav na lsana Lao, ordlnarvo man o mavkava sa buhav. AL dlLo rln sa maa lLo Lavo naLuLuLo.
Sana sa pamamaalLan nlLo nasaaoL ko ana maa Lanona mo kahlL papaano.
Avon kav Marlbel naaano, 8ehlsLradona nars, na mahalaaa ana paa-aaral na panlukana
llllplno sa propesvon naun bllana lsana nars. uahll sa paklklpaa komunlkasvon sa maa Laona
makakasalamuha sa pana-araw-araw na paaLaLarabaho sa CsplLal. AL maalna sa maa pasvenLe,
aava na maa Laaaloa, mas hlalL nllana mallnundlhan ana sallLana Laaaloa kavsa sa wlkana lnales na
wlka na mundo.
Avon sa kasavsavan, ana nLuS1, kursona narslna aL maalna sa laranaan na lbana kurso av
blhasa sa paasasallLa na Laaaloa, hlndl dahll sa Laaaloa ana kanllana wlka kuna hlndl, hlnasa na lLo
na maa auro sa laranaan na paasasallLa aL paklklpaa komunlkasvon sa lbana Lao.

Plndl lana sa maa pasallLa naaaaamlL na maa maa-aaral ana kaalaman sa laranaan na panlu-
kan maalna sa paasulaL, aava na maa pabllkasvon na unlbersldad. nalpapaaboL na maa esLudvanLe
ana kanllana malawak na kalslpan aL nalbabahaal sa maa kapwa maa-aaral na nLuS1.

Avon sa populasvon na kursona narslna sa nLuS1, bumaba lLo na malakl kumpara sa dauna
populasvon. uahll lLo sa paaLaas na maa nakapaaLapos na kursona narslna na walana Lrabaho.
kuna paababaLavan ana maa nasablna ulaL aL pahavaa av masasabl bllana konklusvon na
bawaL Laon av paLulov na bumababa ana bllana na maa maa-aaral na kumukuha na kursona nurs-
lna sa nLuS1
Teknikal (Bahagi mula sa “Kaalaman tungkol sa Angina”)
Angina
Ang Angina ay pananakit sa dibdib o pressure na dulot ng kaunting
pagdaloy ng dugo sa puso. Maaari ring maramdaman ang sakit sa iyong
mga kamay, panga, o ibabang bahagi ng likod. Ang sakit ay isang
palatandaan na hindi nakakakuha ng sapat na hangin ang inyong puso.
Ito ay tanda na kailangan ninyo ng paggamot upang mapigilan ang atake
sa puso.

Maaaring maganap anumang oras ang Angina pero mas karaniwan sa:
• Trabaho, ehersisyo o gawain
• Pagkain ng marami
• Paninigarilyo o paggamit ng tabako
• Masyadong mainit o malamig na temperatura
• Mga emosyon o lubhang nakakapagod na mga pangyayari

Mga Palatandaan ng Angina
Maaaring pareho ng atake sa puso ang tanda ng angina.
! Sakit o pressure, o paninikip o pagbigat ng dibdib, mga braso, panga,
balikat o leeg
! Pagpapawis
! Kakapusan ng hininga
! Pagkahilo at pagsusuka
! Sakit sa puson
! Pakiramdam na pagod na pagod, nahihilo o pagkahimatay
! May ilang taong walang senyales
Madalas na giginhawa ang Angina kung ihihinto mo ang iyong
ginagawa at magpapahinga. Kung sinabi sa iyo ng doktor mo na
mayroon kang angina, maaaring bigyan ka ng gamot na iinumin kapag
nararamdaman mo ang sakit. Ang tawag sa gamot ay nitroglycerin.

Angina. Tagalog.
1
Teknikal (Bahagi mula sa “Kaalaman tungkol sa Stroke”)
Atake sa Utak
Ang stroke o atake sa utak ay nangyayari kapag ang daloy ng dugo
papunta sa utak ay nabawasan o natigil. Ang daloy ng dugo ay maaaring
barahan ng isang namuong dugo, plak (plaque) o isang butas sa daluyan
ng dugo. Kung minsan ang daloy ng dugo papunta sa utak ay
nababarahan nang sandali lamang.
Kung may tanda ka ng atake sa utak, pero hindi agad mawala ang mga
tanda sa ilang minuto hanggang oras ito ay tinatawag na TIA o transient
ischemic attack o “mini stroke”. Ito ay matibay na babala na may
problema at maaaring mangyari ang atake sa utak sa hinaharap.
Kapag ang daloy ng dugo papunta sa utak ay nabarahan at nagdulot ng
permanenteng pinsala, tinatawag itong atake sa utak (stroke). Maaaring
gawin ang mga pagsusuri upang matuklasan ang uri, kinaroroonan at
dahilan ng pagkabara ng daloy ng dugo sa utak.

Mga Palatandaan
Ang mga epekto ng atake sa utak ay depende sa kinaroroonan at laki ng
pinsala sa utak. Ang mga palatandaan ay biglaan at maaaring kabilang
ang:
! Pamamanhid, pangingilig o panghihina sa mukha, braso o binti,
madalas sa isang panig lamang ng katawan
! Pagkalito o kahirapang umintindi
! Mga problema sa pagsasalita
! Mga problema sa paningin sa isa o dalawang mata
! Pagkahilo o kahirapan sa pagbalanse, koordinasyon o paglalakad
! Biglaang masidhing pagsakit ng ulo nang walang dahilan


Stroke. Tagalog.
1
Reperensyal (Bahagi (Sandigan ng Pagaaral) mula sa thesis na “Epekto ng On the Job Training sa mga Mag-aaral ng International Studies sa
Unibersidad ni Lualhati”)
!"#$%&"#'#&'("&)""*"+
Sa isang bahagi ng libro na "How to Grow Leaders: The Seven Key Principles of
Effective Development" ni John Adair (2006, pp.99-100), nakasaad na "Apprenticeship
is the traditional method of learning an art, craft, or trade. A would-be practitioner
articles himself- to a master-craftsman, and in return for a very modest wage (and in the
Middle Ages bed-and-board) he worked alongside the master... now there's a better
vocabulary for conversation between line leaders and their apprentices. Not that
intellectual discussions about leaderships matters a fig. What matters is seeing it done
and having the opportunity to ask questions... an apprentice, then, is a learner of a
craft, bound to serve, and entitled to instruction from his or her employer for a specified
time." Ìbig sabihin, ang "Apprenticeship" o ang tradisyunal na on-the-job training, ay ang
masinsinang pagtuturo ng isang amo o dalubguro sa kanyang mag-aaral o alalay. Ang
lahat ng nalalaman ng isang dalubguro ay maipapasa niya sa kanyang mag-aaral
upang ito naman ang makapagturo sa hinaharap.
Ayon naman sa isang bahagi ng libro na "Creating a Good Life: Applying
Aristotle's Wisdom to Find Meaning and Happiness" ni James O'Toole (2006, p.236),
nakasaad na "... as a result, typical on-the-job training does not develop the whole
person; instead, it channels the individual to meet the requirements of a specific task."
Ìbig sabihin, na sa isang typical na on-the-job training, hindi napapalago ang buong
pagkatao ng isang tao, bagkus ay ginagabayan lamang ang ito upang magampanan
ang anumang gawain na iatas sa kaniya.
Nakasaad sa "Occupational Outlook Handbook, 2006-2007 Edition" ng US
Department of Labor, "Many community colleges form partnerships with local
businesses that allow students to gain job-specific training." Ìbig sabihin, may mga
pamantasan at unibersidad na tumutulong o kasosyo ng mga lokal na negosyo at mga
kompanya upang magkaroon ng on-the-job training ang mga mag-aaral.
Ang lahat ng nakasaad na impormasyon ay magiging sandigan namin upang
manaliksik at mapag-aralan ang epekto ng "on-the-job training" sa mga mag-aaral ng
Ìnternational Studies sa Unibersidad ni Lualhati.
Reperensyal (Bahagi (Sandigan ng Pagaaral) mula sa thesis na “Global Warming sa Pananaw ng mga Estudyante sa Unang Taon ng Kursong Bachelor
of Science in Accountancy”)
!"#$%"&'("')"$*+","-
Sa pag-aaral ni Stephen Schneider (1990). lumalabas na 1.6 bilyong tonelada ng
karbon ang nawawala sa balance ng kalikasan. Ayon naman kay John Holdren (2007). na
ang sangkatauhan din lang ang siyang may kagagwan kung bakit nagging malala ang
sitwasyon at ito ay isang malaking panganib na nakaambang mangyari. Sinabi rin niyang
sa pagtatapos ng siglong ito ay mararanasan ng mundo ang temperaturang hindi
panararanasan sa loob ng ilang milyong taon.
."/"&"%$'012,3/34"-'
Sa pananaliksik na ito napili ng mga mananaliksik ang motivation Iactor at ang
hygiene Iactor. Sinasabi ni Herzberg (1987). na kailangan sa isang organisasyon tulad ng
pamayanan ay dapat may motivators o satisIiers. Mga salik na gaya ng pagtatagumpay sa
isang gawain. partisipasyon o ang pagkakaroon ng isang tao na dapat ay ginagampanan
niya. at ang pagpapatuloy ng isang sitwasyon. ang salik na nagsasabing habang patuloy
na lumalala ang sitwasyon ay mas malaking responsibilidad ang dapat gampanan at sa
pagkakroon ng mga ganitong salik ay makapagbibigay ng motibo sa isang tao na
magpursige sa paggawa ng isang bagay.
Ang hygiene Iactors naman. ayon kay Herzberg (1987). ay nasa panlabas na
naturalesa ng isang tao pero nakakatulong din. Napapalob dito ang superbisyon o
angpagikakaroon ng isang tao ng responsibilidad. mga batas na ipinasusunod ng mga
nakakataas. mga positibong pananaw at kondisyon ng buhay ng isang tao. relasyon sa
ibang tao at pakikisalamuha sa mga ito.
10
Malikhain (Tula: “Mga Hayop sa Pilipinas”
MGA HAYOP SA PILIPINAS
Labing-apat na hayop, nagtumaas, nagtumayog,
Nagharing uri sa pedestal at bantayog,
Niyukuran, tiningala, sinamba't sinunod,
Yaman, kapangyarihan ang sa kanila’y bumusog.
Masang alipin ‘di na alam kung saan susuling,
Pumurol na ang tabak, natunaw sa libing.
Ang ganti sa hagupit ng hayop na kapiling
Mga piping hiyaw, mga luhang haling!
Tangả ang sisira sa kalawang na bakal,
Yuyurakan ka kahit na luhuran,
Timawang hayop sa gutom ay basal,
Walang pagkilala kay Bathala at dasal!
Sa hukom ng Hari doon ang higanti,
Pagsibol ng araw sa dilim ng gabi,
Mga hayop na busog at mga nakangisi,
Sa apoy ng impiyerno, hahantong sa huli!
Malikhain (Sanaysay: “Palaso, Payaso”
PALASO, PAYASO
Minsan pang nilingon ang bahaghari. Hungkag. Walang kulay. Walang
buhay.
Inipon ang bawat pighati sa hangin. Dinaluhong ng mga higanteng pilit
wawasakin ang iyong tanggulan na buong buhay na pinanday ng bawat
nakaraan, ng bawat pagtalikod sa isang masayang kinabukasan, ng alon,
ng huni ng kuliglig sa gabing malaon ng tinakasan ng antok.
Pinilit na ikubli ang bawat patak ng ulan. Pinilit sanggahan ng marurupok
na palad ang pagkalumbay na bakit hindi nga ba malunod ng isang
batyang tubig alat na ninakaw sa pusod ng dagat. At itong pusong kahit
noong una pa man ay tinakot na ng dagundong ng kulog ay ano’t hindi
natinag. Isinabog ang pag-ibig mula sa kalangitan, umulan ng sanlaksang
mga puso at palasong tatarak sa iyong kaibuturan ngunit bakit tila hindi
tinablan. Minsan bakit hindi kayang malirip ang pagsintang sayo lamang
inialay. Noon. Kahapon. Ngayon…
Marahil nga’y isa ka lamang panandaliang ngiti na saglit na pumawi sa
dilim ng dapit-hapon sa kanyang buhay. Marahil hindi siya dapat
narahuyo sa iyong mapang-akit na kagandahan. Marahil hindi ikaw ang
itinakda. Marahil mas mainam na hindi ka na lamang nasumpungan sa
gitna ng kanyang pagkawala sa lantay na sementadong gubat na lalapa sa
kanyang kinabukasan. Marahil hindi ikaw iyon…
Ilang ulit mang paging-dapatin ng langit ay hindi na maibabalik. Ang pait
na inani ay habangbuhay na nga bang kakambal ng pagkakataong
lumigaya sa piling ng isang nakatakdang dumating sa hinaharap. Ngunit
paano nga ba ang maghintay sa isang parating galing sa hinaharap kung
ang hinaharap ay naglaho na. Sapagkat ikaw ang bukas. Sapagkat ikaw
ang sa dako pa roon. Sapagkat ikaw ang lantay na bahagharing tulay sa
pagdaloy ng mga ngiting kelan pa nga ba muling masisilayan.
Journalistic (Bahagi mula sa isang pahinang Editoryal ng isang dyaryong tagalog )
Journalistic (Bahagi mula sa isang pahina ng isang dyaryong tagalog )
Bautista, John
Lorenzo Tirados
BSCompterScience31
Para sa Pagbasa at
Pagsulat (2011)
For
Filipino Reading and Writing (2011)
바우티스타 러렌조

Saklaw ni to ang pagsulat ng bali ta. kolum. M ad a l as. lathalain at iba pang a kd a ng m a b a b as a s a mg a p ah ay ag a n at magazin. bi nub uo d ng is a ng m a nu nu l at a ng ide y a ng i b a ng m a nu nu l at at t i nu t u k oy a ng pinaghanguan ni yon na maaaring sa p a ra a ng p a re n te t i k a l . REPERENSYAL N ag l a l ayo ng m agre k ome n d a ng i b a p a ng s a ngg u n i a n o s o u rc e hi nggi l s a is a ng p a k s a . f o o t n o te s o e ndno te s. editor yal. .JOURNALISTIC Pamp am am ah ayag a ng u r i ng i t o ng p ag s u l at n a k ad a l as a ng gi n ag awa ng mg a m am am ah ay ag o jo u r n a lis t.

L ay u n i n n i t o ng p ag a n ahi n a ng i m ahi n asyo n ng m a nu nu l at at p u k aw i n a ng d amd am i n ng mg a m am b a b as a . b r i e f s a t p l e a d i n g s – abogado 4. nobela. PROPESYONAL I t o ay n a k at uo n s a is a ng t i y a k n a profe syon. dula at s a n a y s a y. i n ve s t ig at i ve re p o rt – imbe stigador 3. S a k l aw n i t o a ng mg a s umus u n o d: 1.MALIKHAIN Masining na uri ng pagsulat sa larangan ng pani t ik an o li terat ura. Mih ah a n ay s a u r i ng i t o a ng p ag s u l at ng t ula. p a t i e n t ’s j o u r n a l – d o k t o r a t nu rse . maikling k atha. p o l i c e r e p o r t – p u l i s 2 . Ang f o k us ay a ng i m ahi n asyo n ng m a nu nu l at. l e g a l f o r m s .

341&2+#)/!-.'.#&-/-3#)!#.341&2+#)/!$-)#$#9#3#.'3#!)/!+')54!)-.-)/!.#/%'/.-)/!</&41#&!.#3#!+#)! &#+#)/!$#9-.46!D.4A(!.!+#/.-)/!-.!)/!-&#)/!$#1#.2$.46!"#! .!+#%! 5#.!%#!&#9#.#&-/-5!#.#4!$')5-!%#!$#.-0').-!').#)/!%#!/#(4)!#(!+#/$#-52(#!+#)!&#)/!%-&#!$')/!#)4! #)/!)#)/(#(3-!%#!.'&')/!.#3##)/!-.#&#.4%!)#!$#)-&#)/!)#$#&#.#/$#$#-&#!%#!-&#)!)#!+#(!+#%#+#!-.#.!%#!'%#.#)')/#)!)/!-&#)!'$4&! %#!.#)#)#&-$%-$!)#!-.2+.4!#(!)#/&#&#(4)/!+#&#+#)!#)/!.234!9-)5-!+#-.4!9-)5-!&#)/!%#!.#)%-)0.#3+-)/=6!7#&#$-!#)/!.2+.!)/!)-&#&#)/!%#!1'4)/!+')546 !!!!!!!!!!!!:)/!.#)!#.'-)! #)/!.#)#)#&-$%-$!)#!-.#/.!+#.4 ! +#&#&#+#) ! #)/ ! +/# ! 5#9-&#) ! #.4 ! )-."$+$&"%&!"*+-+.6!?#-%!)/!+/#!+#)#)#&-$%-$!)#!+#-%-.-)/!-.#%!)/! .#)%-)/!+#%!+#-)-.#/1#1#/4!)/!$&-+#!%#!1'4)/!+')546!7#&#(4!%#!5#.2+.#)#)#.#)#)#.2&!)/!$#1#.!#)/!.#4)!#(!$#.46!@.'&4)/!%-&#!%#!').!)#!%-&#!#)/!+#/1-/#(!#.#)%-)!)/!-1#!.#.!$-)#&#1#%#)!)/!."$&.4!&#&4!)#!#)/!+/#!+#)#)#&-$%-$6 !!!!!!!!!!!! >-.#)#)&-$%-$!)#!-.-)/!.#.##)! '$4&!%#!'%#.#)#)#&-$%-$!)#!-.#.4!#.!)/!-)#)/!$#&-$#%#)6! E .#A(!)#-%!5-)!)-&#)/!+#1#%#!)/!+/#!! %'%')45!)#!92)23#%(4)!)/! $#1#.'/')#)!#)/!$#.4!+#&#&#+#)*!+#%#%#/'.-)/!.##)4!)-&#!').!$')/!.4!%#! B&41#&!C#3+-)/6!@%#!.!/#)')5-)!%#!9-)#9#3#.23#.2$.-)/!.!#.#)#94)!)/#(4)!#.#)%-)!)#.#9#(#/!)/!$#)-&#)/!+/#!.##)!#)/!.4%-1&2)/ ! +/# ! 2.'3#!)/!+')54!)/#(4)6! 8-)5-!+#)!)#.23#.4A(!+#$#.+%/ 0"$+1)*" !!!!!!!!!!!!"#!$#%#&'$'(#)*!+#.4)/! 2.4)/! +/#!)#$#3##)/!.'3#!4!#)/!#).!#)/! +/#!5#. ! .23#.!%#!+'+').Akademik (Disertasyon: Bagahi mula sa “Global Warming sa Pananaw ng mga Estudyante sa Unang Taon ng Kursong Bachelor of Science in Accountancy”) !"#"$"%"&' ()*+.##)!%#!'%#.'&')/#)!)#!%'/.4 ! %# ! +')54 ! %#! .-)!)#!)#/0--1#!)#!#)/!.

$+&$/&#&.2$ !/$ 0&#'"#$ +& $0#&$%&+*<"/<4$ #&*& $"#$0#& $/&#&.-1$+&$.).)..6& $+& $%&"#5&-&85&-&8$ "& $%&#/&/&-&7&61$+&$D+%'/&.'/& $"#$/&#&."')&+*1"$+&$'7&"#$/&12$ $$$$$$$$$$$ $$$$$$$$$$$$H'":' $.&04$ %&#)&%11/4$ %&#5'7'#4$ %&#5 0&0&6&. & & & & & & & & & & &!"#$%&"'()&"$&*$'+&"#$.&-&"#&"$"#$%&#+&+&.6&$"#$).-+1"#$@.&8&)$"&$)&'+'%&"$&/$"&'7&7&6&#'$+&$0#&$)&%8&$0&#5&&-&.-1$+&$&("$"#$)&'+'%&"#$0&*$ 0&. $+& $%&"'()&"$("&/&.&)&*$&"#$7&8&/$*.&2$3&-& $+&$&)'"4$ %'"&#5&&-&.&"$"&("$&"#$3&"'()&"$.')&+*1"$"#$." !-.&+*1"$"#$9.+*1"$"&$ 7&8&/$/&1"$&*$%&/.&6'../..&"#$"#$0#& $0&#5&&-&.0.&"#$8')&$).-+1"#$@&-+'"#$"#$8&.Akademik (Disertasyon: Bahagi mula sa “Kahalagahan ng Panitikan sa Kursong Bachelor of Science in Nursing o Narsing sa Pang Araw-araw na Pakikisalamuha sa mga Pasyente”) !"#"$"%"&' ("$)*+."&*$ "&$"&"#*&-' $'/1$&*$"&#/.1*$"& $7.-+1"#$@&-+'"#$&/$0&#'"#$+&$.0%&-&$+& $:&("#$ %1%.&0&"$"#$'+&"#$)&+&*+&*&"$&*$("&/&8&#$"&$)&/6&"#$'+'%$.&.&":&+$+&$&("#$%&0.&*+&*$0&"$'/1$1$%&/.&#&*$%'"&#5&&-&.."&*$ "& $ )&6.&"#$0&.'/&"#$/&#&.1#$&"#$)&"'.0.'07&8&$"#$ :&0:&0'"#$ %&#)&+.1#4$0&+ $6'#'/$"'.6&*4$/.&:$"#$0#& $%&"#*&*&-' $+&$&("#$)&%&.&/$&/$%&6&*&#$&*$ 0&+&+&7'$7'...-' $"#$%&#+.$"#$@FG>=2 $$$$$$$$$$$ $$$$$$$$$$$$!*1"$+& $%1%.&+*1"2$.&"#$/-&7&612 $$$$$$$$$$$$9.$"& $).&:$ 6&.-+5 '"#$+&$@FG>= ..1#4$6'":' $:&6'.%&"#$ &("#$ 0&%&#/&"/1$ &"#$ /.&"#$ '+&"#$ "&-+2$ ."."'7<-+':&:2$@&'%&%&&71/$"#$0#&$<+/.1#$)&*+& $+&$8')&"#$E"#.-+1$&*$ 7'6&+& $+&$%&#+&+&.5 "&"$"&("$&"#$/&0&"#$.'%'"1$ +&$ %-1%<+*1"$ "&("$ 7'.#&"$ "#$ 7&8&/$ )&5 +&*+&*&"2$9&6'/$&"#$7&8&/$ "'.<+ $"&$ 8')&$"#$0.0&7& $'/1$"#$0&.'/1$"&("$"&5 7&7&"&&#$&"#$:&0:&0'"$1$&"#$%.&0&"#$1$ /."#$%&#7&7&/&*&"$&"#$0#& $"&+&7'"#$..6&*$ "#$'+&"#$/&14$1-:'"&-*1$0&"$1$0&*)&*&$+&$7...'#':$&/$"&#7'7'#&*$ :''"$+& $7&8&/$:&0:&0'"$"#$0#& $/&5 1"#$ "&+&+&"#)1/$ :'/14$ /.+/1"#$'%&6&*&#$"#$'+&"#$0&".$'/1$+&$%&#/&&+$"#$0#&$"&)&%&#/&%1+$"#$).0&7&7& $&"#$7'.":12$ $$$$$$$$$$$$!*1"$+& $)&+&*+&*&"4$&"#$@FG>=4$9.&/2$=.6&*57..'#'-&"4$+&$%./.&0.&6'.$&"#$)&&.&"#$0&''"(":'6&"$&"#$+&."#$6'":'4$6'"&+&$"& $'/1$ "#$0#&$#./.-+1"#$@&-+'"#$+& $@FG>=4$7.&.&/4$#&*&$"#$0#& $%&7.&6&/$"#$&+%</1$"#$&("#$7.$@&#&A14$B<6'+/-&:1"#$@&-+4$"&$0&6&./0/1-2&20&(-03--1-.&"$ &"#$ 3&"'()&"$ .:*&"/<$ &"#$)&"'."')&+*1"$ +&$ 0#& $/&1"#$ 0&)&)&+&.'/&$&/$%&)')'%&#$)10.4$%&#)&/&)1/$&/$'7& $%&2$>& $&)'"#$%&. $"#$%&"'()&"#$ C'."/1$:<$7'+/& $1$&"#$#.6&*2$!/$:'/1$-'"$+& $0#&$'/1$/&*1$"&/.&0&"$+& $..&)'$).&-&"#&"$"#$E7&"#$).0&5 /&.&/$0&#'"#$%&+&.&)&*$'/1$+& $..#/1$ "#$7./12$ >&"&$+&$%&0&0&#'/&"$"'/1$"&+&#1/$)1$&"#$0#&$/&"1"#$01$)&6'/$%&%&&"12$ $$$$$$$$$$$ $!*1"$)&*$ $?&-'7<.'5 ()&4$+&$7.'/&$"&#&#&0'/$"#$0#& $0&#5&&-&..&#& $&"#$%&#5&&-&.&"#$+&$0#& $%&+&.&"#$)1").&-&"#&"$"#$%&"'(5 )&"$0&#'"#$+& $%&#+. $+&$ %&)')'%&#$ )10.'0$"& $:&0:&0'"2$.6&*$:&6'.6&*4$ +& $%&"#*&*&-'4$ +& $%&.%&"#$0&/.

! Sakit o pressure. Kung sinabi sa iyo ng doktor mo na mayroon kang angina. Ito ay tanda na kailangan ninyo ng paggamot upang mapigilan ang atake sa puso. 1 . Angina. Ang sakit ay isang palatandaan na hindi nakakakuha ng sapat na hangin ang inyong puso. panga. mga braso. Tagalog. maaaring bigyan ka ng gamot na iinumin kapag nararamdaman mo ang sakit.Teknikal (Bahagi mula sa “Kaalaman tungkol sa Angina”) Angina Ang Angina ay pananakit sa dibdib o pressure na dulot ng kaunting pagdaloy ng dugo sa puso. o ibabang bahagi ng likod. Maaaring maganap anumang oras ang Angina pero mas karaniwan sa: • • • • • Trabaho. nahihilo o pagkahimatay May ilang taong walang senyales ! ! ! ! ! ! Madalas na giginhawa ang Angina kung ihihinto mo ang iyong ginagawa at magpapahinga. o paninikip o pagbigat ng dibdib. ehersisyo o gawain Pagkain ng marami Paninigarilyo o paggamit ng tabako Masyadong mainit o malamig na temperatura Mga emosyon o lubhang nakakapagod na mga pangyayari Mga Palatandaan ng Angina Maaaring pareho ng atake sa puso ang tanda ng angina. panga. Maaari ring maramdaman ang sakit sa iyong mga kamay. Ang tawag sa gamot ay nitroglycerin. balikat o leeg Pagpapawis Kakapusan ng hininga Pagkahilo at pagsusuka Sakit sa puson Pakiramdam na pagod na pagod.

Kapag ang daloy ng dugo papunta sa utak ay nabarahan at nagdulot ng permanenteng pinsala. Ito ay matibay na babala na may problema at maaaring mangyari ang atake sa utak sa hinaharap. plak (plaque) o isang butas sa daluyan ng dugo. tinatawag itong atake sa utak (stroke). Tagalog. koordinasyon o paglalakad ! Biglaang masidhing pagsakit ng ulo nang walang dahilan Stroke.Teknikal (Bahagi mula sa “Kaalaman tungkol sa Stroke”) Atake sa Utak Ang stroke o atake sa utak ay nangyayari kapag ang daloy ng dugo papunta sa utak ay nabawasan o natigil. madalas sa isang panig lamang ng katawan ! Pagkalito o kahirapang umintindi ! Mga problema sa pagsasalita ! Mga problema sa paningin sa isa o dalawang mata ! Pagkahilo o kahirapan sa pagbalanse. Kung minsan ang daloy ng dugo papunta sa utak ay nababarahan nang sandali lamang. Ang daloy ng dugo ay maaaring barahan ng isang namuong dugo. 1 . Ang mga palatandaan ay biglaan at maaaring kabilang ang: ! Pamamanhid. pero hindi agad mawala ang mga tanda sa ilang minuto hanggang oras ito ay tinatawag na TIA o transient ischemic attack o “mini stroke”. Maaaring gawin ang mga pagsusuri upang matuklasan ang uri. Mga Palatandaan Ang mga epekto ng atake sa utak ay depende sa kinaroroonan at laki ng pinsala sa utak. Kung may tanda ka ng atake sa utak. pangingilig o panghihina sa mukha. braso o binti. kinaroroonan at dahilan ng pagkabara ng daloy ng dugo sa utak.

&9>)A9B.I$MC). $ * $').#"&'#>+"0$%?@&"*#&"#. $ :"'= $ 8*'%2)'.$%/)$62+616+C*9$%"$=))%$%/)$')MC6')=)2%. $ %" $ @*62 $ P"ED.+6%6"2>$ &'# K!# LA6"+>CA&> # .8)76:67$%*.Reperensyal (Bahagi (Sandigan ng Pagaaral) mula sa thesis na “Epekto ng On the Job Training sa mga Mag-aaral ng International Studies sa Unibersidad ni Lualhati”) !"#$%&"#'#&'("&)""*"+ !"#$%"&'#(")"'$#&'#*$(+.%"%9)J.%)'D7'*:%.+A$ WG*24 $ 7"==C26%4 $ 7"99)@).(#>+"$&$&'#"&'#C'"#C"'9""+"*7 /&'# *")"># &'# &"<"%""0# &"# $C6.#0"*@('@+.&9>)A9B.&'#.#">#C'"# <.$E)+D*2+DE"*'+H$/)$#"'I)+$*9"2@.# "? #C"$6"6"%"# &$?"# %"# <"&?"&'# C"'9""+"*# @6"&'#$>.# &"# -N')*%62@ $ * $ &""+ $ (6:).(#>+"$&$&'5 #)$&0$# &"6"6"*"'.$":$ .-$..&"*#!>@0$A%#%"#K&$(A+%$0"0#&$#N@"*)">$7 .%C+)2%.5 #("'<@%# "?# #'$&"'"("?"&# *"C"&'# "&'# $>. $ %/*% $ *99"# $ .#&'#C'"#*.(#>+"$&$&'5#"?#"&'# C"%$&%$&"&'#6"'>@>@+. $ *2+ $ %/)6' $ *88')2%67).BBB$*2$*88')2%67)A$%/)2A$6.62).5#&"<"%""0#&"#-?88')2%67).#&'#$%"&'#"C.$/6=. $ %/) $ %'*+6%6"2*9 $ =)%/"+ $ ": $ 9)*'262@ $ *2 $ *'%A $ 7'*:%A $ "' $ %'*+)B $ ? $ #"C9+DE) $ 8'*7%6%6"2)'$ *'%679).).$./68.#%"#<"&?"&'#C"'9""+"*#.#<"%.$=*%%)'.%)*+A$6%$7/*22)9.$*$E)%%)'$ 1"7*EC9*'4 $ :"' $ 7"21)'.M #N"(.$*$9)*'2)'$":$* $ 7'*:%A$E"C2+$%"$..#.# &'# $%"&'# >".#&"#-!"#$%"$&'"#$()*+)'.>$ &$# ./68$ 6. $ 2"%$ +)1)9"8 $ %/) $ #/"9)$ 8)'.#&"C"&#"&'#C"<"6"'>@+.%6"2.# "&'# (@.+C"%?.%$#*@)$F*2+$62$%/) $ G6++9)$?@).)&#/0"$+#123345#667889:33.%)'BBB$2"#$%/)')J.*A#123345#672G4..$ L6.7C.5# &"<"%""0# &"# -777# *./68.&'# 6"'<">".)'1)A$*2+$)2%6%9)+$%"$62.=*2A$*2+$62$')%C'2$:"'$*$1)'4$="+).$"'$/)'$)=89"4)'$:"'$*$.C9%A$ %4867*9 $ "2D%/)DP"E $%'*6262@ $ +").#"*"*"?7#/&'# *")"># &'# &"*"*"C"&# &'# $%"&'# 0"*@('@+.*%6"2 $ E)%#))2 $ 962) $ 9)*+)'.C6"&?"##@6"&'#C"'<"+.#%"#)$&")"+"67 /?.6+)$%/)$=*.8)76:67 $ %'*6262@B>$ =($'# %"($)$&5 # C"? #C'"# 6"C"&>"%"&#">#@&$(A+%$0"0#&"#>@C@>@*.6"2.%?.<"*#&"#&A'.8)76:6)+$ %6=)B>$=($'#%"($)$&5#"&'#-?88')2%67).$":$*$.&# "? #C"'$'$&'# %"&0$'"&# &"C$&# @6"&'# C"&"*$<%$<# "> #C"6"'9"+"*"&# "&'# A6A<>..$6.&# &"C"&# %"# $%"&'# (")"'$# &'# *$(+. $ #6%/ $ 9"7*9$ EC.::)7%61)$<)1)9"8=)2%>$&$#.$ ?889462@$ ?'6.%?."2Q$62..)9:D$%"$*$=*./68>$.."CA%#DEF.&#&'#.$*$:6@B$L/*%$=*%%)'.%'C7%6"2$:'"=$/6.# &'# -"2D%/)DP"E$%'*6262@>$ %"# C'"# C"'9""+"*# &'# =&>A+&">$.IB>$ =($'# %"($)$&5 #&"# %"# $%"&'# >?6$H"* #&"# .))62@$6%$+"2)$ *2+$/*162@$%/) $"88"'%C26%4$ %"$*.B $K"% $ %/*%$ 62%)99)7%C*9$+6.+"=$%"$O62+$G)*262@$*2+$!*8862).$*E"C%$9)*+)'.&9>)A9B.# @6"&'# C"'"C6"&"&# "&'#"&@C"&'#'"I"$&#&"#$">"%#%"#<"&$?"7 J"<"%""0# %"# -R77C8*%6"2*9 $RC%9""I$ !*2+E""IA $ STTUDSTTV $ ./)$0)1)2$3)4$5'627689).

!9#!$#%%#?#!)%!*9#)%!8#%#<:! !!!!!!!!!!!! @)% ! -<%*."/"&"%$'012.(#9<=)!9#! *8#)%!+#=!#+!$#>*>*9#(#76-#!9#!7%#!*+=:! 13 .'%!012HD45!)#!>#*(#)%#)!9#!*9#)%!='%#)*9#9<=)!+6(#/!)%! $#7#<#)#)!#<!/#$#+!7#<!7=+*E#+='9!=!9#+*9F*.!8*(<=)%!+=).).'G8.'!0122345!(67#(#8#9!)#!1:.!F#.+=':!"*)#9#8*!)*!B.'8*9<=) ! =! #)%$#%K>#>#'==)!)%!*9#)%!+#=!)%!'.'G8.)!"..Reperensyal (Bahagi (Sandigan ng Pagaaral) mula sa thesis na “Global Warming sa Pananaw ng mga Estudyante sa Unang Taon ng Kursong Bachelor of Science in Accountancy”) !"#$%"&'("')"$*+".-).7$.'#+6'#)% ! -*)/*! $#)#'#'#)#9#)!9#!(==8!)%!*(#)%!7*(<=)%!+#=): .'% ! 012HD45 ! #< ! )#9# ! $#)(#8#9 ! )#! )#+6'#(.*/."!!!!!!!!!!!!"#!$#%&##'#(!)*!"+.'= ! )#>#>#+6(=)% ! /*): ! J#$#$#(=8 ! /*+= ! #)% ! 96$.(#/#!)%! >#'8=)!#)%!)#?#?#(#!9#!8#(#). ! F#.!)%!>#(*>#9#):!@<=)!)#7#)!>#<!A=-)!B=(/'.9# ! )% ! *9#)% ! +#= ! $.3/34"-' !!!!!!!!!!!!"#!$#)#)#(*>9*>!)#!*+=!)#$*(*!)%!7%#!7#)#)#(*>9*>!#)%!7=+*E#+*=)!F#.'9:!I%#!9#(*>!)#!%#<#!)%!$#%+#+#%67$#<!9#! *9#)%!%#?#*)5!$#'+*9*$#9<=)!=!#)%!$#%>#>#'==)!)%!*9#)%!+#=!)#!/#$#+!#<!%*)#%#7$#)#)! )*<#5!#+!#)%!$#%$#$#+6(=<!)%!*9#)%!9*+?#9<=)5!#)%!9#(*>!)#!)#%9#9#8*)%!-#8#)%!$#+6(=<! )#!(67#(#(#!#)%!9*+?#9<=)!#<!7#9!7#(#>*)%!'.+='!#+!#)%! -<%*.+='9 ! )#7#)5 ! #<=) ! >#< ! B.$-.9$=)9*8*(*/#/5!7%#!8#+#9!)#!*$*)#9696)=/!)%!7%#! )#>#>#+##95!7%#!$=9*+*8=)%!$#)#)#?!#+!>=)/*9<=)!)%!86-#<!)%!*9#)%!+#=5!'.9$=)9*8*(*/#/!#)%!/#$#+!%#7$#)#)!#+!9#! $#%>#>'==) ! )% ! 7%# ! %#)*+=)% ! 9#(*> ! #< ! 7#>#$#%8*8*%#< ! )% ! 7=+*8= ! 9# ! *9#)% ! +#= ! )#! 7#%$6'9*%.)!0C33D45!)#! #)%!9#)%>#+#6-#)!/*)!(#)%!#)%!9*<#)%!7#<!>#%#%?#)!>6)%!8#>*+!)#%%*)%!7#(#(#!#)%! 9*+?#9<=)!#+!*+=!#<!*9#)%!7#(#>*)%!$#)%#)*8!)#!)#>##78#)%!7#)%<#'*:!"*)#8*!'*)!)*<#)%! 9# ! $#%+#+#$=9 ! )% ! 9*%(=)% ! *+= ! #< ! 7#'#'#)#9#) ! )% ! 76)/= ! #)% ! +.).

Niyukuran. Ang ganti sa hagupit ng hayop na kapiling Mga piping hiyaw. Sa apoy ng impiyerno. nagtumayog.Malikhain (Tula: “Mga Hayop sa Pilipinas” MGA HAYOP SA PILIPINAS Labing-apat na hayop. Yaman. Walang pagkilala kay Bathala at dasal! Sa hukom ng Hari doon ang higanti. natunaw sa libing. kapangyarihan ang sa kanila’y bumusog. mga luhang haling! Tangả ang sisira sa kalawang na bakal. nagtumaas. Masang alipin ‘di na alam kung saan susuling. Pumurol na ang tabak. sinamba't sinunod. Nagharing uri sa pedestal at bantayog. Mga hayop na busog at mga nakangisi. Pagsibol ng araw sa dilim ng gabi. Yuyurakan ka kahit na luhuran. tiningala. Timawang hayop sa gutom ay basal. hahantong sa huli! .

Marahil hindi ikaw iyon… Ilang ulit mang paging-dapatin ng langit ay hindi na maibabalik. Pinilit sanggahan ng marurupok na palad ang pagkalumbay na bakit hindi nga ba malunod ng isang batyang tubig alat na ninakaw sa pusod ng dagat. Marahil mas mainam na hindi ka na lamang nasumpungan sa gitna ng kanyang pagkawala sa lantay na sementadong gubat na lalapa sa kanyang kinabukasan. Ang pait na inani ay habangbuhay na nga bang kakambal ng pagkakataong lumigaya sa piling ng isang nakatakdang dumating sa hinaharap. ng bawat pagtalikod sa isang masayang kinabukasan. Inipon ang bawat pighati sa hangin. Dinaluhong ng mga higanteng pilit wawasakin ang iyong tanggulan na buong buhay na pinanday ng bawat nakaraan. Walang buhay. Walang kulay. At itong pusong kahit noong una pa man ay tinakot na ng dagundong ng kulog ay ano’t hindi natinag. Kahapon. Sapagkat ikaw ang sa dako pa roon. PAYASO Minsan pang nilingon ang bahaghari. Isinabog ang pag-ibig mula sa kalangitan. ng alon. Ngunit paano nga ba ang maghintay sa isang parating galing sa hinaharap kung ang hinaharap ay naglaho na. Minsan bakit hindi kayang malirip ang pagsintang sayo lamang inialay. Marahil hindi ikaw ang itinakda. Noon. umulan ng sanlaksang mga puso at palasong tatarak sa iyong kaibuturan ngunit bakit tila hindi tinablan. Sapagkat ikaw ang lantay na bahagharing tulay sa pagdaloy ng mga ngiting kelan pa nga ba muling masisilayan. . Pinilit na ikubli ang bawat patak ng ulan. Sapagkat ikaw ang bukas. Payaso” PALASO. Ngayon… Marahil nga’y isa ka lamang panandaliang ngiti na saglit na pumawi sa dilim ng dapit-hapon sa kanyang buhay.Malikhain (Sanaysay: “Palaso. ng huni ng kuliglig sa gabing malaon ng tinakasan ng antok. Marahil hindi siya dapat narahuyo sa iyong mapang-akit na kagandahan. Hungkag.

Journalistic (Bahagi mula sa isang pahinang Editoryal ng isang dyaryong tagalog ) .

Journalistic (Bahagi mula sa isang pahina ng isang dyaryong tagalog ) .

Bautista. John Lorenzo Tirados BSCompterScience31 Para sa Pagbasa at Pagsulat (2011) For Filipino Reading and Writing (2011) 바우티스타 러렌조 .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->