MGA SALIK SA PAGSILANG NG NASYONALISMONG PILIPINO 1. Pagbubukas ng Pilipinas sa pandaigdigang pamilihan; 2.

Paglitaw ng bagong panggitnang uri ng mamamayan o mga ilustrado; 3. Paglaganap ng kaisipang liberal; at 4. Pagkakatatag sa kilusang sekularisasyon 1. pagbubukas ng Kanal Suez =============================================================== 2. pagbubukas ng pilipinas sa pandaigdigang kalakalan 3. pagdating ng liberal na kaisipan mula sa Europa 4. pagsikat ng bagong gitnang uri 5. liberal na pamamalakad ni gobernador-heneral carlos maria dela torre y nava cerrada 6. kilusang sekularisasyon 7. pag-aalsa sa Cavite 8. pagpatay sa tatlong pari 9. pang-aabuso at pagmamalabis ng mga kastila ====================================================Browse: Home / Talumpati / Ang Moralidad ng Nasyonalismong Pilipino

Ang Moralidad ng Nasyonalismong Pilipino
By on 6/13/2009 Talumpati ni Punong Mahistrado Reynato S. Puno Isang mainit na pagbati sa ating lahat.

mabuti ang demokrasya. Ano po ang moralidad. paghahabi at pag-gawa ng barko. Iwinagayway nila ang bandilang nasyonalismo upang pag-isahin ang ating bayan. Dumating si Magellan sa Pilipinas noong 1521. minahan. Apolinario Mabini at marami pang iba. unang itinaas at namayagpag ang bandilang Pilipino. Cavite. mabuti ang matulungin sa kapwa. Mayroon nang mga industriya tulad ng mga bakahan. Masama ang despotismo. Borneo. ano po ang mensahe. Sa kasamaang-palad ang mga malalaking bansa sa Europa na mga ganid sa kapangyarihan. Ang paalala nga ni Gat Emilio Jacinto sa mga Pilipino na inaapi ng mga Kastila ay ito: . mabuti ang kasarinlan. ano po ang turo ng ating mga bayani? Ito po ang mga sumusunod: Masama ang pananakop. Emilio Jacinto. sa bayan ng Kawit. Ang mga naunang Pilipino ay malaya at maunlad. mabuti ang nagmamahal sa Inang Bayan. Hindi naging madali ang ating naging landas patungo sa kalayaan. Masama ang kaalipinan. Ang mga Pilipino ay napailalim sa walang-lubay na paniniil at pagsasamantala sa higit na tatlong daang taon. Japan. Jose Rizal. at iba pang panig ng daigdig. Ika-labindalawa ng Hunyo. pagtotroso. Masama ang nagtataksil sa bansa. Mayroon ding kalakalan sa mga komersiyante ng China. kalakalan at kayamanan ay inilunsad ang kolonialismo sa Asia. Kaya sa pagkakataon na ito. isang libo walong daan at siyam napu’t walo.Ngayon ay ipinagdiriwang natin ang ika-isandaan at labin-isang taon ng ating kalayaan. manukan. Dinurog ang kalayaan ng mga Pilipino at nagpasasa ang mga Kastila sa kayamanan ng ating bayan. muli nating bigyan ng balik tanaw ang naging hirap ng ating mga bayani upang mapalaya ang ating bayan sa kulo ng mga mang-aapi at magpasamantala. mabuti ang kalayaan. Masama ang mapangsarili at mapagsamantala. Ang Pilipinas ang isa sa mga naging biktima ng patakarang kolonialismo. Masigla ang kalakalan sa loob ng mga isla. Maunlad ang agrikultura at pangingisda. at noong 1564 ay sinimulan ni Legazpi ang tahasang kolonisasyon ng Pilipinas para sa Espanya. Masama ang diskriminasyon. Ngunit lahat ng kasamaan ay may katapusan. Nag-alsa ang mga Pilipino sa pangunguna nila Gat Andres Bonifacio. Bago dumating ang mga Kastila ay napakasagana ng Pilipinas sa likas na kayamanan. mabuti ang pantaypantay. at iba pang dayuhan.

itinali ang ating ekonomiya sa kanilang ekonomiya sa isang sistemang napakalugi natin. na tapat ang pananalita. Tunay na ang mga Amerikano ay unti-unting ihinanda ang kalayaan ng mga Pilipino. Kaya’t nagbabala si Gat Artemio Ricarte kay Gat Aguinaldo na “magingat. Nagkunwang kaalyado ang Pilipino laban sa mga Kastila. sa turo ng nasyonalismong Pilipino ang mga ito: masama ang nililinlang ng sarili o ng iba. nagawang i-proklama ni Gat Emilio Aguinaldo ang independensya ng Pilipinas noong Hunyo 12. mabuti ang nagpapakalisto. Ingles ang naging dominanteng lengguwahe. o sa tangos ng ilong o puti ng balat. masama ang nagpapakatanga. Tayo ay ipinagbili ng mga Kastila at ang bumili sa atin ay ang mga Amerikano. para sa kapakanan ng Pilipino. At nagkatotoo ang kanilang mga pangamba. ngunit dalisay at totoong dakila ang tao na mayroong matuwid na pagkatao kahit na siya’y taga-gubat. ay pinag-iimbutan ang pinakamagandang perlas ng Karagatang Oryente. Noon pa man mayroon nang mga Pilipinong nagduda sa mga pakay ng Amerikano. sinaklawan ng Estados Unidos ng Amerika ang ating bansa. Dumami ang mga Pilipinong Mahistrado sa Supreme Court. Nagkaroon ng lehislatura ang Pilipino. Mga animnapu’t tatlong taon. dahil mukhang gusto tayong lokohin ng mga Amerikano”. kundi dahil napakaraming dugo na ang dumanak sa atin para dito”. at ang kaunaunahang Pilipinong Chief Justice ay si Hon.“Ang kadakilaan ng isang tao ay hindi nakikita sa pagiging hari. na may Senado at House of Representatives. Sa madaling sabi. lalo na sa mga elitistang Pilipino. walang limitasyon ang pagpasok sa Pilipinas ng anumang produkto ng Amerika. Nang sumampa sa kapangyarihan ang Democratic Party sa America (1912). tulad ng mga Kastila at ibang makapangyarihang Europeano. na marunong kung paano niya mamahalin at pangangalagaan ang lupa ng kanyang kapanganakan. sa mensahe. na mayroong dignidad at honor. 1898. Pinalaganap nila ang edukasyon na estilong Amerikano. mabuti ang bukas ang kaisipan sa tunay na pangangailangan ng mga Pilipino na salungat sa hangarin ng mga sakim na banyaga.” Kahit napakalakas ng puwersa ng mga kolonialistang Kastila. kapos-palad ang mga Bayaning Pilipino sapagkat dumating ang puwersa ng bansang Amerika na may hangarin ding imperyo. Ngunit. nagbigaypayo si Gat Apolinario Mabini sa mga lider ng himagsikan ng sumusunod: “At huwag ninyong lilinlangin ang inyong sarili. Ang mga Norte Amerikano. Limitado naman ang . Ngunit mas minamahal natin ang pag-aaring ito. nagkaroon naman ng puspusang “Filipinization” sa pangasiwaan. Kaya’t idagdag natin sa moralidad. Halimbawa. Sa pamamagitan ng batas (Payne-Aldrich Law) na ipinasa ng Kongresong Amerikano. o sa mataas na posisiyon sa daigdig. na hindi nang-aapi at hindi tumutulong sa nang-aapi. Cayetano Arellano (1901). tulad ng mga yaring (finished) produkto ng mga industriyang Amerikano. lalung-lalo na ukol sa magkasalungat na interes at kapakanan ng bansang Pilipino at mga ganid na banyaga. Gayon din. Ngunit kahit ginawa nila ito ay tiniyak naman nila na ang mga industriyalistang Amerikano ay makikinabang sa pananakop ng Pilipinas. o sa pagiging pareng kinatawanan ang Diyos. hindi lang dahil ipinagkaloob sa atin ng Diyos. Pinangibabaw ang kulturang Amerikano.

Hindi nagwagi ang imperyalista at pasistang Hapones sa Pilipinas. Lorenzo M. Dahil dito.L. Dayrit. Bumalik ang mga Amerikano sa Pilipinas at ipinagkaloob sa atin ang ating independensya noong Hulyo 4. Francisco Lava. . Quezon at Sergio Osmeña. Nasangkot ang Pilipinas sa pakikipaglaban sa Pasismo na binuo ng mga imperyalistang Alemanya. Arsenio Dizon (naging Mahistrado ng Korte Suprema). ipagtanggol ang mga karapatan na ginagarantiya ng Saligang Batas. Ramon de Santos. Ang kayamanan ng Amerikano at kayamanan ng oligarkong Pilipino ang nagsama at naghari sa ating bansa. Movement for the Advancement of Nationalism (MAN). Maraming matinding tumutol sa maling sistema ng ating ekonomiya. Antonio Araneta. ay ang Civil Liberties Union (CLU). Rafael R. Ang isa sa mga malalakas na samahang nationalista laban sa Pasista at laban sa Hapones.. Inilunsad ng CLU ang kilosboykoteo laban sa mga produkto ng Hapon. Roces. labanan ang panghuhuthot sa tao. sa pamagitan ng Tydings-Mcduffie Act. Ang mga bumuo ng CLU ay mararangal at matatapang na bagong bayaning Pilipino. pormal na inaprobahan ng Amerika. Philippine Patriotic Movement (PPM).B. Bautista.pagpasok ng mga hilaw na produkto ng Pilipinas sa Amerika. Tañada (naging Senador). J. Ang ilan sa mga layunin ng CLU ay ang tulungan ang Pilipino na makamtan ang lubusang kontrol at pakinabang ng likas na kayamanan ng Pilipinas. Jr. Noong 1934.. ang independensiya ng Pilipinas pagkaraan ng sampung (10) taon. J. at Manuel Crudo (naging Grand Master ng mga Mason). Sr. Nationalist Lawyers League (NLL). Roberto Concepcion (naging Punong Mahistrado ng Korte Suprema). Kaya iyong tinawag na “free trade” natin sa kanila ay isang panlilinlang sapagkat ito ay hindi malaya at hindi patas. at sikaping maganap ang makatarungang pagbabahabahagi ng kayamanan. ang CLU ay naging Free Philippines laban sa mga Hapones. Italya at Hapon. Kanilang ipinagpatuloy ang sistemang “Free Trade” kung saan napaka-agrabiyado natin sa kalakalan. tulad nina Gat Antonio M. Jose Apacible. tulad ng Democratic Alliance (DA). dahil sa imposisyon ng kota (quota). Amando G. Enrique Fernando (naging Punong Mahistrado ng Korte Suprema). Ngunit nanatili ang kanilang control sa ating ekonomiya. Reyes (naging Pansamantalang Punong Mahistrado ng Korte Suprema). at ito ay isang diktasyon na hindi natanggihan ng mga lider ng ating bansa noong panahon na iyon. Anselmo Claudio. higit na lumakas ang kontrol ng Amerika sa Pilipinas sapagkat ang kayamanan ay nagbubunga ng higit na kapangyarihan.. National Progress Movement (NPM). naging malakas ang kilusan para sa independensiyang politikal ng Pilipinas na pinamunuan nina Gat Manuel L. Gayun pa man. Nang mapasok na ng Hapones ang Maynila. at iba pa. 1946. Ngunit ang pakikibaka ng ating kilusang makabansa para sa ating kalayaan ay hindi pa rin nagtapos. ipagtanggol ang demokrasiyang Pilipino. Ang biktima ay ang “common tao”. Sr. Ang Pilipinas ay naging mahalagang bahagi ng plano ng mga Hapones na palawakin ang kanilang sariling Imperyo. kontrahin ang diktadorya. Jesus Barrera (naging Mahistrado ng Korte Suprema).

ang bansang industriyal ang lumalamang. At higit na aabusuhin nila ang mga mahihinang bansa gaya ng Pilipinas na mayroon pang natitirang likas na kayamanan. At ang lahat ng ito ay higit na lumala nang ang mga kapitalistang bansa ay lubos na naghari pagkatapos ng Cold War. Rey Fajardo at Emmanuel Yap. ang pagka- . Nakalulungkot na hindi natin dininig ang panawagan ni Recto. Lorenzo M. patuloy na pinagsasamantalahan ng mga mayayamang bansa dahil sa kahinaan ng ating ekonomiya. mayroon bang moralidad. Itinulak nila ang patakarang Globalization na ang puso’t diwa ay free market at free trade. Tañada. Ang mismong Saligang Batas natin ang nagsasabi na ang kataastaasang kapangyarihan ay nakalagay sa taong-bayan. at ito ay napakaliwanag: masama ang kaniya-kaniyang pagtaya ng ano ang dapat gawin. Renato Constantino. Recto. Recto sa mga Pilipino: “Sa anumang ugnayan ng dalawa. sa pamagitan ng paliwanag na madali nilang maiintindihan. Alejandro Lichauco (na pawang naging kasapi ng CLU). mensahe o tinuturo ang kilusang makabayan para sa mga Pilipino ngayon? Mayroon po. At hindi tayo maaring magkaroon ng industriyalisadong ekonomiya na kontrolado at pinaaandar ng mga Pilipino kung wala tayong pasulong na puwersa ng malalim at matatag na nasyonalismo”. iyan ay isang malaking kamalian. patuloy na naging agrikultural ang ating bansa. patuloy na naging tambakan tayo ng mga yaring produkto ng ibang bansa. hindi kagustuhan ng sinoman sa masa ang maging ignorante. na ang ating pangkabuhayang interes ang nag-uutos na magindustriyalisa tayo…. Kahit iyong mga ganid na bansa na nagsulong niyan ay naging biktima ng kanilang pagkaganid. susi sana na magsasama sa Pilipinas sa hanay ng tinatawag nating First World countries. Kaya’t maaasahan natin na ang mga bansang ito ay magbabalangkas ng ibang pamamaraan upang makabawi sa kanilang krisis sa pananalapi. Amado Inciong. samakatuwid. Kung minsa’y mayroon tayong maririnig na paratang na ang masang Pilipino di-umano’y mangmang at di dapat bigyan ng halaga. mabuti ang nagkakasama-samang bumubuo ng layunin. ang bansang agrikultural ang natatalo… iniluluwas natin ang ating mga hilaw na materyales sa mababang halaga… at inaangkat natin ang mga yaring produkto sa matataas na presyo… Tiyak. Ito ang paulit-ulit na ipinaliwanag ni Gat Claro M. patakaran. plano at gawain para sa ikatatagumpay ng bansang Pilipino. Salvador Araneta. ang masa ay dapat igalang ng lahat. Muli nating itatanong: dahil sa mga pangyayaring ito. at alam natin na ang masa ang nakararami sa ating bansa. Alam po natin na iyang globalization ay siyang nagdala ng pinakamalagim na kapahamakan sa ekonomiya ng buong mundo. Dahil dito. na pulos nananawagan para sa makabansa at demokratikong industriyalisasyon bilang susi sa kaunlaran ng Pilipinas. Sa aking abang opiniyon. masama ang ipagkait ang karunungang makabansa sa masang Pilipino. mabuti ang matiyagang ibukas ang isip ng masang Pilipino. Humina at nagkawatakwatak ang mga kilusang makabayan. Samakatwid.Walang lubay ang tinig nina Gat Claro M. At pumaimbabaw ang mga lider politikal na hindi isinulong ang programang magkaroon tayo ng industrilisadong ekonomiya na siyang susi sa ating pag-unlad. Sa katunayan.

Halimbawa. sinabi niya sa kaniyang Inaugural Address ang mga sumusunod: “… lahat ay pantay. Tayong mga mamamayan. Wala po tayong katuwirang magdiwang ng ating kalayaan kung ganito ang kalagayan ng ating inang bayan. Sa katunayan. dala ng napakagrabeng krisis sa ekonomiya na nangyayari sa buong daigdig. isang bansa na nagkukunwaring demokrasya samantalang ang kapangyarihan ay wala sa kamay ng nakararaming masa. Tila marami nang may kapangyarihan sa daigdig ang gustong pigilan ang kasakiman ng tinatawag na “corporatocracy”. isang bansa na walang lakas labanan ang mga ganid na oligarko. Ano po ang mensahe ng kilusang makabansa sa atin? Masama ang apihin ang ating masa. Europa at Asya. ano ang mensahe ng kilusang makabansa sa atin? Masama ang sumunod tayo sa mga ekonomikong ideyang lipas na. isang bansa na patuloy na pinagsasamantalahan ng mga dayuhan ang kanyang likas na yaman. na kailangang “ikalat ang kayamanan”. nang siya ay kumakampanya para maging Pangulo ng Estados Unidos ng Amerika. isang bansa na sirang-sira ang moralidad dahil sa corruption. at ekonomikal. At kinakailangan gawin natin ang mga sumusunod: . marami na ang nagbabago sa pananaw ng mismong mga industriyalisadong bansa sa Amerika. sa pangunguna ng mga makabayan. At nang siya ay naging Pangulo na. isang bansa na ang karamihan ay lugmok sa kahirapan ng buhay at ang iilan ay may monopolyo sa kayamanan. mabuti ang ipaglaban ang kanilang karapatan.mangmang ng maraming maralita ay bunga ng matagalang kapabayaan ng mga makapangyarihang nagpapatakbo ng ating lipunan. politikal. masama ang humalukipkip at magsawalang-kibo na lamang. At tandaan natin na ang mahina ngayon pag nagkasama-sama ay magwawagi sa tamang takda ng panahon. at mga mapanikil na banyagang bansa. at hindi nating maaring gamitin ang kayamanan ng daigdig na walang pagsasaalang-alang sa epekto nito…” Kaya sa muli. isang bansa na hindi sinusunod ang batas. mabuti ang sumunod tayo sa mga bagong ideya na angkop sa malaking ipinagbabago ng buong mundo at angkop sa ating sariling interes. mabuti ang makiisa sa lahat ng agrabyadong sektor ng ating lipunan. masamang pabayaan ang kinabukasan sapagkat iyan ay nakalaan sa kabataang Pilipino. ay dapat magsama-sama upang mabago ang direksyon ng ating bayan na papunta sa tiyak na kapahamakan. ano ang larawan ng ating bansa? • • • • • • • • • • isang bansa na balot ng napakaraming problemang sosyal. isang bansa na hindi ginagalang. ang mga ganid na banyagang multi-national. Pagkatapos po ng 111 taon. isang bansa na may bulok na halalan kung saan ang kapangyarihan ng salapi ang naglukluk sa pamahalaan. isang bansa na gaya ng isang bulkan ay handa nang sumabog. sinabi ni Barack Obama. lahat ay malaya”… “ang isang bansa ay hindi maaring sumagana kung pinapaboran lamang ang masagana”… “hindi na natin magagawa ang pagwawalangbahala sa pagdurusa sa labas ng ating bayan.

at dahil dito. itigil ang paglapastangan sa ating eleksiyon sa pamamagitan ng paggamit ng salapi. si Ferdinand Magellan. ito ang symbolo ng Espanya. ========nasyonalismong Pilipino Noong taong 1521. ang hari ng Cebu. Si Lapu-lapu. itigil ang pang-aapi sa ating masa at ibalik sa kanila ang tunay na kapangyarihan. itigil ang ating pagkakawatak-watak. itigil ang pagkakanulo ng interes ng ating bayan sa mga banyaga. itigil ang corruption. marami ang nabinyagan bilang Katoliko. Sa iba naman na tutol at sumusuway pa rin sa utos ng espanya. Hindi dito nagtapos ang ekspidisyon ng Espanaya. Sumo dang ekspidisyon nila Loaisa. itigil ang pag-sisiraan. Cabot. Ilang halimbawa dito: • Polo y Servicio o Sapilitang pagtatarabaho ng mga lalaking may edad na 18-20 taon • Bandala . itigil ang paglabag at pangbabaluktot ng ating mga batas. 1521 at dito napatay si Magellan. Namalagi ng 333 taon ang mga Espanyol dito sa Pilipinas at sa mga taong nandito sila. Pinangalanan niya ang lugar bilang Islas de San Lazaro.• • • • • • • • • • • • • hilumin ang mga sugat ng ating hindi pagkakaisa. anak ni Humabon. ang pagbabastusan. na ipasailalalim ang Pilipinas sa pamamahala ng Espanya. Sa taong 1565. Nakipagkaibigan si Magellan kay Humabon. itigil ang kalaswaan sa ating kultura na dala ng laganap na sex video at mga sugalan. gagamitan sila ng dahas mapasunod. Saavedra. itigil ang napinintong pagsabog at pagkakawatak-watak ng ating bayan. Ginamit ng Espanya ang relihiyong Katoliko upang mas madaling mapasailalim ang taum-bayan. ang paggamit ng malalaswang salita laban sa isa’t isa. ang pagwawasakan. Crus at espada. marami silang ginawang mga batas at polisiya na hindi makatarungan. ang hari ng Mactan noong panahon na iyon ay tutol kay Magellan. Villalobos at Legazpi. sinakop ng Espanya ang arkipelago. ay nakarating sa Samar. itigil ang pagdurog sa ating moralidad. at walang pakundangang pandaraya. itigil ang paglalaitan. isang manlalakabay na Portuguese . Naganap ang Battle of Mactan noong April 27. Napilitang makipagkasundo si Tupas. ang pagtatapon ng putik sa pagkatao ng bawa’t isa. itigil ang kriminalidad.

naibalik sa kanila ang kanilang parokya. Tinatakot din nila ang taum-bayan. Kilala ang Gomburza bilang mga secular na pari.o Pagkakaroon ng kota ng mga magsasaka Ang karamihan naman sa prayle na naipadala dito sa Pilipinas ay manloloko at maaabuso. Ang pagpatay sa Gomburza ang sinasabing nagpausbong sa Nasyonalismo ng marami sa mga Pilipino. mga prayleng Espanyol. Ang mga secular na pari ang pumalit sa pwesto ng mga regular na prayle. • British invasion of Manila o Nang dahil sa Seven Years War. Sila ay natuto ng konsepto ng liberalismo. Noong 1774. Isa na rito ang Gomburza. at diskriminasyon ng mga regular na pari. ipinatupad ang pagbisita ng Obispo sa iba’t-ibang parokya. dahil sa pagpupumilit. Dahil dito. 1872. Sina Father Burgos. maraming regular ang napilitang umalis sa kanikanilang parokya. Naisip ng mga Pilipino na kayang pabagsakin kahit na ang akalang malakas na Espanya. Umusbong ang Nasyonalismo dahil sag alit sa mga prayle at sa Espanya. De la Torre • Secularization Movement . napakataas ng posisyon ng prayle sa gobyerno kaya’t marami silang naipakulong at napapatay. Bumagsak sa Britanya ang Maynilang hawak ng mga Espanyol. ay hindi sumang-ayon dito ngunit wala silang nagawa. Gomez at Zamorra ay napagbintangan na namuno sa Cavite Mutiny. Ginagamit nila ang pananampalataya upang magkapera. Ilan pa sa mga dahilan kung bakit umusbong ang nasyonalismo ng Pilipino ay ang mga sumusunod: • Gomburza Execution o Nagalit ang maraming Pilipino dahil sa di-makatarungnang pag-patay sa kanila. Ang mga regular. Noong panahong iyon. • Pagbubukas ng Suez Canal • Ilustrado Class o Ang mga may kayang Pilipino ay nagkaroon ng pagkakataon upang mag aral sa ibang bansa. Sila ay ipinapatay sa pamamagitan ng garotte noong February 17. pagdadahilan na ang mga Pilipino ay hindi nararapat. sinugod ng Britanya ang Maynila. • Liberal na pamumuno ni Carlos Ma. Sa huli. Ang mga secular na pari ay ang mga paring Pilipino na nagpapatakbo sa maliliit na parokya sa Pilipinas na sumasailalim sa Obispo.

Iba’tiba ang pakahulugan ng mga tao sa salitang nasyonalismo. at ito ang nasyonalismo. Isa lang ang puno’t-dulo kung bakit umusbong ang nasyonalismong Pilipino. . umusobong ang nasyonalismo ng Pilipino. Ang nasyonalismo ay pagmamahal sa bansa. Ito ay dahil sa sobrang pagmamalupit at pangaabuso ng mga Espanyol.o Ang mga Pilipinong pari ang mamumuno sa mga simbahan dito sa Pilipinas. at ito ang gawing mabuti ang kalagayan n gating bansa at ng mga taon nakatira dito. Reflection: Isa lang. Naging dahilan ang galit at lungkot upang magkaisa ang lahat. para sa akin. De Vera . Ngayon ay nadagdagan pa. Noon ang pakahulugan ko sa nasyonalismo ay paggawa ng mabuti para sa bayan.Earl Dominic P. Ang nasyonalismong ito ay may isang layunin lamang. • Frailocracy o Ang mga pryleng mapangabuso ay nagkaroon ng posisyon sa gobyerno. Nabuhay ang nasyonalismo ng mga Pilipino dahil nalaman nilang kaya natin magsarili at magpatakbo ng sarili nating Simbahan. Ito ang natutunan ko sa ikatlong modyul. Sa sobrang pagmamalupit nila. Dahil mahal mo ang iyong bansa kaya gagawa ka ng mabuti. Hindi lang dahil sa napipilitan kang gumawa ng mabuti kaya’t gagawa ka ng mabuti. ang pinupunto ng ikatlong modyul. Gusto nilang lahat na paalisin na ang mga ito. Maging isang Pilipinong may nasyonalismo.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful