ANG BATIK NG BUWAN

Maikling Kuwentong – Bayan Ng Bisaya

Mag-asawa ang araw at ng buwan. Marami silang mga anak na bituin. Gustung-gusto ng araw na makipaglaro sa kanyang mga anak at ibig na ibig niyang yakapin ang mga ito ngunit pinagbawalan siya ng buwan sapagkat matutunaw ang mga bituin sa labis na init ng araw. Kinagagalitan ng araw ang mga anak kapag lumalapit sa kanya. Isang araw, nagtungo sa ilog ang buwan upang maglaba ng maruruming damit. Ipinagbilin niya sa asawa na bantayan ang mga anak ngunit huwag niyang lalapitan ang mga ito. Binantayan nga ng araw ang mga anak. Buong kasiyahan niyang pinanood ang mga ito habang naghahabulan. Nakadama siya ng pananabik at hindi siya nakatiis na hindi yakapin ang mga anak. Bigla niyang niyakap ang lipon ng maliliit na bituin nang madikit sa kanya ay biglang natunaw. Hindi naman nagtagal at umuwi n ang buwan. Nagtaka siya sapagkat malungkot ang asawa. Naisipan niyang bilangin ang mga anak ngunit hindi nya nakita ang maliliit kaya't hinanap niya ang mga ito kung saan-saan. Hindi niya matagpuan ang mga anak. Sa gayo'y sinumabatan niya ang asawa. "Niyakap mo sila? Huwag kang magsisinungaling!” Hindi na naghintay ng sagot ang buwan. Mabilis niyang binunot ang isang punong saging at tinangkang ipukol sa asawa na nakalimutan na ang kanyang kasalanan. Ang tanging nasa isp niya ay kung paano niya maipagtatanggol ang sarili sa asawang galit na galit. Dumampot siya ng isang dakot na buhangin at inihagis sa nukha ng buwan at dahilan sa nangyari ay nagkaroon ng batik ang mukha ng buwan. Hinabol ng buwan ang araw upang makaganti sa ginawa nito sa kanya at hanggang ngayon ay hinahabol pa rin ng buwan ang araw.

ANG DIWATA NG KARAGATAN

Kuwentong . Mapagpala ang kalikasan sa kanila. . Nangako sila na hindi na gagamit ng anumang makasisira sa kalikasan. Naghirap at nagutom ang mga tao at naging pangit na rin ang karagatan na dati'y sakdal ganda.Bayan Ng Ilocos Sa isang nayon. Ang pangunahing hanapbuhay nilay ay ang pangingisda. Sagana sa maraming isda ang karagata. ang mga tao ay masaya at masaganang namumuhay. Mula nang sila'y humingi ng tawad sa diwata ay bumalik na ang ganda ng karagatan at muling dumami ang mga isda. Gumamit sila ng dinamita kaya't labis na napinsala ang mga isda. pati ang maliliit ay namatay. Nakiusap din silang ibalik na ang dating ganda ng karagatan at gayundin ang mga isda. May isang diwatang nagbabantay at nag-aalaga sa mga isda at ito'y nalalaman ng mga taganayon. Nanaganang muli ang kabuhayan ng mga tao. Ngunit may mga taong sakim.si Pilandok. Nagpulong ang mga taganayon at napagpasyahan nilang humingi ng tawad sa diwatang nangangalaga sa karagatan. ibig nilang makahuli ng maraming-maraming isda upang magkamal ng maraming salapi. Nagalit ang diwata sa kasakiman ng mga tao kaya't mula noon ay wala nang mahuli kahit na isda ang mga tao. NAGING SULTAN SI PILANDOK kuwentong bayan ng Maranaw Ang kinagigiliwang Juan ng katagalugan ay may katumbas sa mga Maranaw .

"Marahil ay nasisiraan ka ng bait." ang paliwanag ni Pilandok. mahal na sultan sapgkat nakita ko po ang aking mga ninuno sa ilalim ng dagat nang ako'y sumapit doon." "Kasinungalingan po iyan! Bakit po naririto ako ngayon? Ako na ipinatapon ninyo sa gitna ng dagat. Sino po ang magnanais na mamatay sa isang kahariang masagana sa lahat ng bagay?" ang paliwanag ni Pilandok." Sandaling nag-isip ang sultan at nakangiting nagwika. "Paanong nangyaring ikaw ay nasa harap ko at nakadamit nang magara? Dapat ay patay ka na ngayon." Tatawagin na sana ng sultan ang mga kawal ngunit pinigil siya ni Pilandok at pinagsabihangwalang dapat makaalam ng bagay na iyon. Kaagad lumubog ang hawla at namatay ang sultan. "Ililihim po natin ang bagay na ito." Umakmang aalis na si Pilandok. Pagklipas ng ilang araw. "Kung gayon ay ilagay mo ko sa loob ng hawla at itapon mo ako sa gitna ng dagat." ang tugon ni Pilandok. Ako po'y aalis na at marahil ay hinihintay na ako ng aking mga kamag-anak." ang sabi ng ayaw maniwalang sultan. "Sino po angmamumuno sa kaharian sa inyong pag-alis?" ang tanong ni Pilandok. Pilandok. "Hindi po ito dapat mlaman ng inyong mga ministro. "Nalalaman ng lahat na walang kaharian sa ilalim ng dagat." "Ano ang nararapat kong gawin?" ang usisa ng sultan. Mula noon si Pilandok na ang naging sultan. "Hindi ba't itinapon ka na sa dagat?" nagtatakang tanong ng sultan kay Pilandok. "Hindi po ako namatay." ang magalang na tugon ni Pilandok. "Kapag nalaman po ng iba ang tingkol sa sinabi ko sa inyong kaharian sa ilalim ng dagat ay magnanais silang magtungo rin doon. Pumayag naman ang sultan. Dapat daw ay mag-isang pupunta roon ang ultan sa loob ng isang hawla. Ibinigay na lahat kay Pilandok ang hinihingi at isinakay sa isang bangka.Si Pilandok ay nahatulang ikulong sa isang kulungang bakal at itapon sa dagat dahil sa isang pagkakasalang kanyang ginawa. Ito ay isang kuwentong bayan ng Tinggiyan ." ang pigil ni Pilandok. Nakasukbit sa kanyang baywang ang isang kumikislap na ginituang tabak. ang sultan ay nanggilalas nang makita si Pilandok sa kanyang harap na nakasuot ng magarang kasuotan ng sultan. Pag nakita ang mga ito ng inyong kabig ay susundin nila ako. singsing at espada. ang sultan ng mga sultan at ang iba ko pang kamag-anak. "Isama mo ako at nais kong makita ang aking mga ninuno." ang wika ng sultan. "Gagawin kitang pansamantalang sultan. "Siya pong tunay. "Hintay. Ako na ikinulong pa ninyo sa hawla ay naririto ngayon at kausap ninyo. mahal na Sultan. Pagdating sa gitna ng dagat ay inihagis ang hawlang kinalululanan ng sultan. Basta't ipagkaloob ninyo sa akin ang inyong korona. Sila po ang nagbigay sa akin ng kayamanan. "May kaharian po sa ilalim ng dagat at ang tanging paraan sa pagtungo roon ay ang pagkulong sa hawla at itapon sa gitna ng dagat. Mag-iiwan ako ngayon din ng isang kautusang ikaw ang pansamantalang hahalili sa akin. mahal na Sultan." ang sabi ng sultan." sansala ng sultan kay Pilandok." "Hintay.

pinugot ang kanyang ulo at isinabit sa gitna ng nayon ng mga Igorot bilang gantimpala at parangal sa kanilang pangkat.sapagkat ito nga ang naging pangalan niya . Minabuti niyang maligo muna at sumisid sa ilog Amburayan. Sa kasamaang-palad. Kaya mula noon. Lahat ng isda sa ilog ay namatay. Kinabukasan. Kapag ang dating mag-asawa'y nagkakatagpo ay lalong tumitindi ang poot ni Adlaw kay Bulan kaya hinahabol niya ito na nagiging dahilan ng eclipse. Napansin ni Adlaw na lubha ng masikip sa kanilang bahay sapagkat patuloy na nagaanak si Bulan. Kaginsa-ginsa.Tinutulan ni BUlan ang mungkahi ni Adlaw at ito ang naging dahilan ng mainit nilang pagkakagalit. napatay ang ama. Hindi na nakatiis si Bulan at ipinasya niyang makipaghiwalay sa asawa na lalo namang ikinagalit ni Adlaw. namundok ang kanyang ama upang sugpuin ang isang masamang pangkat ng mga Igorot. nagulat ang ina pagkatapos nang biglang lumaki ang sanggol at agad-agad nagsalita. isang babaeng taga-Kandon. Ginamit niya ang kapangyarihan niya sa hiwaga at nabatid niya na ang magiging asawa niya ay si Ines.Sina Adlaw at Bulan Noong unang panahon ay may mag-asawang may mabuting pagpapasunuran at pagmamahalan. Isinumpa ni Lam-Ang . Patungo na . ‘Ti Biag Ni Lam-Ang’ : Ang Buhay Ni Lam-Ang SIYAM na buwan bago siya isinilang sa isang maharlikang pamilya. gamit ang tangi niyang sandata .na mamumundok din siya upang matuklas kung ano ang nangyari sa kanyang ama. Kinausap ni Adlaw si Bulan at sinabi sa asawa na pagpapatayin nila ang iba nilang mga anak upang lumuwag ang kanilang tirahan. inakyat ni Lam-Ang ang bundok at natagpuan ang bangkay ng ama niya. pinatay niya ang bawat isa sa mga masamang Igorot. Bilang ganti. makikitang nag-iisang sumusikat si Adlaw (Araw) sa araw at sa gabi naman ay lumilitaw si Bulan (Buwan) kasama ang mga anak na bituin. Kasama ang kaiba at mabuting pangkat ng mga Igorot. Sa kabilang dako. Hindi nagtagal ay pumayag na rin si Adlaw na makipaghiwalay sa kasunduang isasamang lahat ni Bulan ang mga anak na bituin at hindi na pakikita sa kanya ang mag-iina. isang munting nayon sa hilaga.isang sibat. Pati ang mga palaka at iba pang hayop na umahon mula sa tubig ay namatay lahat sa pampang. ipinahayag ni Lam-Ang sa ina na mag-aasawa na siya. umapaw ang ilog sa kapal ng putik at dugo na nahugas mula sa kanyang katawan. Nagkaanak sila ng maraming bituin. Sila'y sina Adlaw at Bulan. Pagod na pagod siya pagbalik sa bahay. Wala nang katahimikan sa kanilang bahay sapagkat halos araw-araw ay nag-aaway sila.

Napahagulhol si Ines: Patay na si Lam-Ang. at sinakmal ang bayani. Tapos. nilabanan niya at pinatay ang dambuhala. upang saksihan ang pagsisid ni Lam-Ang sa gintong kabibi sa ilalim ng dagat. Habang ibinubulong ni Ines ang mga panalangin. Gamit ang kalasag na pilak na minana sa ama. pati na sa mga kalapit sa paligid. dinatnan niyang nakapaligid sa bahay ni Ines ang libu-libong lalaki na lumiligaw sa dalaga. upang makalapit sa bahay. Tatlong araw lumuha si Ines bago siya nagkalakas na lumabas at sundin ang mga habilin ng mga diyos. Pagbalik niya sa Kandon kasama ng kanyang ina. Bumagsak ang kalan. at sa kanyang mga ninuno. Pagkaraan ng ilang sandali lamang. Sinagot naman siya at binigyan ng pag-asa. ang dambuhalang halimaw na pating. Humanga nang matindi si Ines sa lakas at tibay ng loob ni Lam-Ang kaya pumayag siya agad na maging asawa nito. Pumayag si Lam-Ang at ipinangakong babalik siya pagkaraan ng isang linggo. binangungot si Lam-Ang: Alang-alang sa kanyang anak. naririnig niyang unti-unting nabubuo uli ang kalansay at katawan. mga estatua at iba pang mamahaling bagay. Inipon niya ang mga buto ni Lam-Ang na inanod ng dagat sa pampang. ang mga pahiwatig ng kanyang pagkamatay. Batid ni Lam-Ang na ikamamatay niya ang gagawin. ikinasal sina Lam-Ang at Ines. dapat siyang sumisid hanggang sa sahig ng dagat upang hanapin ang gintong kabibe. Pagsapit ng takdang araw. napilitan si Lam-Ang na lumakad sa mga ulo ng mga lumiligaw hanggang umabot siya sa isang bintana. Pinuno niya ito ng iba pang ginto. kasama ng kanyang ina at ng mga handog at iba pang yaman. Sa Kandon. kaya nagdasal siya at nanawagan sa mga diyos. pati na ang habilin ng pag-asa na sagot sa kanya ng mga diyos. nakita ni Ines lahat ng pahiwatig na isiniwalat ni Lam-Ang. Pagkaraan ng 3 taon. kailangan niyang pagdaanan ang makalumang gawi ng pahirap. Humangos siya pabalik sa ina. mga alahas. Sa bahay. Sunod sa isiniwalat ni Lam-Ang. Isiniwalat ni Lam-Ang ang lahat kay Ines: Ang hirap na susuungin niya. nagka-anak ng lalaki ang bagong mag-asawa. Subalit alinlangan pa ang mga magulang ng dalaga. at nanginig ang kanilang anak na lalaki. dumumog ang lahat ng tao sa nayon. Noong araw ding iyon. kung saan siya pumasok sa bahay. tumalikod at nagdasal nang nagdasal. Siksikan silang lahat at. nagimbal ang mga magulang ni Ines sa dami ng kayamanang dala niya. Isang araw. lumitaw si Lam-Ang na buhay na muli. . at inuwi sa bahay. binalot niya ang mga buto sa pulang sutla. Subalit bahagya pa lamang nakalubog si Lam-Ang nang biglang umahon si Berkakan. pinugutan niya ng ulo. Kailangan daw mag-alay ng bigay-kaya (dowry) ang mga magulang ni Lam-Ang bago makuha si Ines. at naghanda ng isang bangka na balot ng ginto.siya duon nang nadaanan niya ang isang batong dambuhala (stone giant ) na sumisira sa palay at tabako sa mga bukid. Ayon sa masamang panaginip. umuga ang hagdan.

silang mag-asawa at ang kanilang anak ay pinatawan ng mga diyos ng walang katapusang buhay. At sila ay namuhay sa sagana ng mga bukid ng palay habang panahon.Dahil dito at iba pang giting na ginawa ni Lam-Ang. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful