P. 1
FIL

FIL

|Views: 290|Likes:

More info:

Published by: bernard allan mabanto on Feb 10, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/25/2013

pdf

text

original

Pagpigil sa pag kakaanak Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya Ang pagpigil sa pag-aanak (Ingles: birth

control, contraception) ay ang kusang pagtaban at pagtitimpi ng tao sa kanyang kakayahang magkaroon ng anak. Tumutukoy din ito sa sinasadyang paglalagay ng agwat sa pagkakaroon ng mga supling, sa pamamagitan ng mga pamamaraang mekanikal o may kemikal. Isang halimbawa ang paggamit ng mga gamot, o iba pang bagay, na panglaban sa pagdadalantao. Naging kasingkahulugan din ang pagpigil sa pagkakaroon ng anak ang kontrasepsyon na nangangahulugang "pangontra sapagbubuntis". http://tl.wikipedia.org/wiki/Pagpigil_sa_pag-aanak

Ang pagpaplano ng pamilya ay ang paraan kung saan ang pagbubutis ng babae ay napaplano ayon sa kagustuhan ng mag asawa. Mayroong dalawang paraan ng pagpaplano ng pamilya. Una ay ang natural na pagpaplano kung saan ang mga ginagamit na paraaan ay natural. Ang mga paraan ng natural ay ang abstinence, calendar method at withdrawal. Ang isa pang paraan ay ang artipisyal na pagpaplano kung saan ang ginagamit ay gamot upang maiwasan ang pagbubuntis. Mga halimbawa nito ay condom, pill, IUD at injectibles. http://tl.answers.com/Q/Paraan_ng_pagpaplano_ng_pamilya Kontrasepsiyon Umiikot ang kontrasepsiyon sa maraming paraan at pamamaraan na magagamit ng isang tao upang maka-iwas na magbuntis. Mahalaga na makahanap ng paraan ng kontrasepsiyon na pinaka-angkop para sa iyo. Makakapagbigay ng payo ang mga doktor, health visitor, mga midwife at mga nars sa kontrasepsiyon. Lahat ng nagtatrabaho sa tanggapan ng doktor, pampublikong klinik sa kalusugan, o ospital, ay natatali sa tungkulin sa pagkalihim.
• • • • • • •

Mga Condom Mga Diaphragm/caps Mga Spermicide Oestrogen free na contraceptive pills Mga Contraceptive pills Mga Contraceptive rings Mga Contraceptive patches

• • • • • • •

Mga Mini pills Mga Hormone coils Mga Contraceptive implants Mga Copper coils Sterilisasyon (Pagsasa-baog) Emergency na kontrasepsiyon Di-maaasahang pamamaraan ng kontrasepsiyon

Mga Condom Ang diaphram/cap ay isang lastikong panakip na gawa sa goma na ipinapasok ng babae sa kaniyang ari upang matakpan ang matris (cervix), ang puwerta sa sinapupunan (uterus). Ang diaphram/cap ay may iba't-ibang sukat at kailangan ikabit ng doktor. Dapat gamitan spermicidal cream ang diaphram/cap. Ang diaphram/cap ay maaaring ikabit anumang oras bago magtalik at dapat na manatili sa loob nang hindi bababa sa anim na oras matapos ang pagtatalik. Ang diaphram/cap ay maaaring gamitin ng karamihan ng mga babae. Ang mga diaphram/cap kasama ng spermicidal cream ay mahusay na paraan ng kontrasepsiyon kung ito'y wasto ang pagkakakabit sa loob ng ari ng babae. Mga Diaphragm/caps Ang diaphram/cap ay isang lastikong panakip na gawa sa goma na ipinapasok ng babae sa kaniyang ari upang matakpan ang matris (cervix), ang puwerta sa sinapupunan (uterus). Ang diaphram/cap ay may iba't-ibang sukat at kailangan ikabit ng doktor. Dapat gamitan spermicidal cream ang diaphram/cap. Ang diaphram/cap ay maaaring ikabit anumang oras bago magtalik at dapat na manatili sa loob nang hindi bababa sa anim na oras matapos ang pagtatalik. Ang diaphram/cap ay maaaring gamitin ng karamihan ng mga babae. Ang mga diaphram/cap kasama ng spermicidal cream ay mahusay na paraan ng kontrasepsiyon kung ito'y wasto ang pagkakakabit sa loob ng ari ng babae. Mga Spermicide Ang mga spermicide ay ginagamit kasabay ng mga condom o diaphram/cap at hindi mahusay na pang-kontrasepsiyon nang nag-iisa. Nakahanda ang mga ito bilang mga cream, foam, jelly o suppository (supositoryo). Ang mga spermicide ay mabibili sa isang botika nang walang reseta at iilan lang ang mga side effect (di kanais-nais na epekto). Oestrogen free na contraceptive pills

Iisa lamang ang klase ng oestrogen free contraceptive pill na mabibili sa Norway. Pinipigil ng pill ang ovulation (kapag nangingitlog ang babae). Para maging epektibo ito, mahalagang inumin ang pill sa iisang oras araw-araw. Magagamit din ang pill ng mga babaeng nagpapasuso ng bata. Ang pill ay halos 100% maaasahan kung wasto ang paggamit. Kailangan ng reseta ng doktor para makabili ng oestrogen free contraceptive pills. Mga Contraceptive pills ©Stephen Meddle/Rex Features/All Over Press Ang pangkaraniwang contraceptive pills ay mahigit na sa 30 taon sa merkado. Nagtataglay ang mga ito ng dalawang uri ng synthetic hormones (hormon na gawang-tao): oestrogen at progestogen. Ginagaya ng dalawang hormones na ito ang mga hormones na ginagawa ng obaryo (bahay-bata). Nagkakaiba ang dami o timpla ng dalawang ito sa magkakaibang contraceptive pills. Tutulungan ka ng iyong doktor na makahanap ng uring aangkop sa iyo at igagawa ka ng reseta. Pinipigil ng contraceptive pills ang pag-ovulate at pinahihirapan nito ang itlog na kumapit sa sinapupunan. Napakahusay ng contraceptive pills kung wasto ang paggamit. Kailangan ng reseta ng doktor para makabili ng contraceptive pills. Ang mga kababaihan na lagpas na ng 35 taon gulang na naninigarilyo ay hindi dapat mag-contraceptive pills. Hindi rin ito magagamit ng mga kababaihang may pamumuo ng dugo, kancer sa suso, atake sa puso o iba pang karamdaman sa puso, o malubhang sakit sa atay. Mga Contraceptive rings Ang contraceptive ring ay isang malambot, nababali-bali na ring (hugis sing-sing) na ipinapasok ng babae sa kaniyang ari. Ang ring na ito ay nagtataglay ng mga oestrogen at progestogen, mas mababa lamang ang dosis (dosage). Pinakakawalan ng ring ang mga ito nang unti-unti. Dapat manatiling nakapaloob ang contraceptive ring nang tatlong linggo sa ari ng babae. Aalisin ang ring na ito at papalitan ng bagong ring makaraan ang isang linggo. Pinipigilan ng ring ang ovulation. Madaling gamitin ang ring. Ang contraceptive ring ay mabibili sa isang botika gamit ang resetang mula sa doktor. Maaasahan talaga ang mga ito. Ang mga babaeng hindi maaaring gumamit ng contraceptive pills ay hindi rin maaaring gumamit ng rings. Mga Contraceptive patches Ang mga contraceptive patches ay nagtataglay ng ilang oestrogen at progestogen tulad ng contraceptive pills na may pinakamababang dosis. Pinakakawalan patagos sa balat ang mga hormones. Pinapalitan ang mga patches sa parehong araw linggo-linggo sa loob ng tatlong linggo. Oras na makagamit ka ng tatlong patch sa loob ng tatlong linggo, magpapahinga ka ng isang linggo bago maglagay ng panibagong patch sa parehong araw ng linggo. Pinipigilan ng patch ang ovulation. Ang contraceptive patch ay mabibili sa isang

botika gamit ang resetang mula sa doktor. Magkasing-bisa sila ng contraceptive pills. Mga Mini pills Ang mga mini pills ay nagtataglay ng iisang uri lang ng synthetic hormone: progestogen. Ang mini pill ay dapat inumin sa parehong oras araw-araw. Kung makalimot kang uminom ng pill at mahigit na sa 27 oras ang nakaraan sa pagitan ng dalawang pill, dapat ka nang gumamit ng karagdagang contraceptive para sa susunod na 14 na araw. Dapat na normal na inumin ang pill. Kailangan ng reseta ng doktor para makabili ng mini pills. Mga Hormone coils Ang hormone coil (kilala rin bilang intrauterine system (IUS) o intrauterine device (IUD)) ay isang maliit na bagay na ipinapasok ng doktor sa sinapupunan (uterus) ng babae. Maaaring medyo masakit ang pagkabit sa coil, ngunit karaniwang namang madali lumipas ito. Kung magpatuloy ang sakit, kailangan mong makipag-ugnayan sa doktor. Nakaharang ang hormone coil sa paglaki ng lining ng bahay-bata at ginagawang imposible para sa semilya na makatagos papuntang cervix. Pinipigilan din ito ang pagkilos ng semilyang papunta ng uterus. Ang hormone coil ay epektibo ng maraming taon. Ito’y napakabisang paraan ng pag-iwas sa pagdadalang-tao. Mga Contraceptive implants Dalawang uri ng implant ang magagamit sa merkado ng Norway. Kapwa sila singlaki ng posporo at naglalaman ng synthetic na hormone na progestogen. Ipinapasok ang mga ito sa ilalim ng balat ng itaas na braso ng babae na tatagal ng tatlo o limang taon, depende sa uri. Ito’y isinasagawa sa tanggapan ng doktor. Gumagana ang mga implant sa pamamagitan ng pagpigil sa ovulation at sa pagapekto sa cervical mucous na nagpapahirap sa semilya na makaabot sa bahaybata at mga fallopian tube (mga oviduct) Ang mga implant ay mapapagkatiwalaang paraan ng kontrasepsiyon. Mga Copper coil ©Steinar Myhr/Samfoto Ang copper coil (kilala rin bilang intrauterine system (IUS) o intrauterine device (IUD)) ay ipinapasok sa uterus (sinapupunan) tulad lang ng hormone coil. Pinipigilan ng coil ang itlog na kumapit sa uterus. Pinipigilan din ng copper ang pagkilos ng semilyang papunta ng uterus. Epektibo ang coil ng mula lima at sampung taon, at nagbibigay ng mahusay na proteksiyon kontra sa pagbubuntis. Ang mga copper coil ay maaaring magdulot ng mas malakas na pagdurugo sa panahon ng buwanang bisita at kung minsan ay may kasamang sakit. Sterilisasyon (Pagsasa-baog) Ang pagsasa-baog ay ang pinakasukdulang paraan ng kontrasepsiyon. Ang lalaki o babaeng naisabaog ay hindi na maaaring magkaanak. Ang operasyon ay

madalang na naibabalik. Mahalagang pag-isipan muna ito nang maigi bago isagawa ang hakbang na ito. Emergency na kontrasepsiyon Kung ang pagtatalik ay maganap sa panahong nag-oovulate ang babae, ang pag-asang mabuntis ay nasa 20%. Kung ikaw ay makipagtalik sa panahong ito nang walang ginagamit na kontrasepsiyon, makakabili ka ng pang-emergency na kontrasepsiyon mula sa botika nang walang reseta. Ang mga pill na ito ay nagtataglay ng mataas na dosis ng natatanging mga hormone at dapat na ilapat sa loob ng 72 oras ng pagtatalik. Mahalagang magpatingin sa iyong doktor makaraan ang tatlo o apat na linggo upang malaman kung ikaw ay nabuntis pa rin. makakasama sa foetus ang pills kung magpatuloy ang pagbubuntis. Mapipigil din ang pagbubuntis sa pamamagitan ng paglagay ng coil sa loob ng limang araw makalipas ang pagtatalik na walang kontrasepsiyon. Di-maaasahang pamamaraan ng kontrasepsiyon Mas ligtas na buwanang bisita Pinaniniwalaan na makaka-iwas sa pagbubuntis kung hindi magtatalik sa panahon na nag-oovulate ang babae. Ito’y hindi maaasahang paraan sapagkat kapwa ang haba ng buwanang bisita at ang panahon ng pag-ovulate ay nagbabago-bago sa iba't-ibang babae. Paraang Paghugot (Withdrawal Method) Kung ang pagtatalik ay aantalain bago bumulalas ang semilya, maaari itong makapigil sa pagbubuntis. Subalit, hindi maaasahan ang paraang ito. Ang ilang semilya ay makakapasok ng ari ng babae bago maganap ang pagbulalas at ang semilya na nasa paligid ng ari ng babae ay maaring lumipat papaloob. http://introtagalog.cappelendamm.no/c151929/artikkel/vis.html?tid=152415

Kababaihan sa Pilipinas Isang babaeng Tagalog (nasa kanan) na nilalarawan sa Boxer Codex ng ika-16 daantaon. Ang gampanin ng mga kababaihan sa Pilipinas (mga Pinay) ay ipinaliwanag ayon sa diwa ngkalinangang Pilipino, pamantayan, pananaw at kaisipan. Nilarawan ang Pilipinas bilang isang bansa ng mga matatatag na mga kababaihan, na tuwiran at hindi tuwirang nagpapatakbo sa mag-anak, negosyo, mga tanggapan ng pamahalaan at mga hasyenda. Bagaman pangkalahatang

pinakakahuluganan nila ang kanilang mga sarili sa isang tagpuan sa Asya na napapangibabawan ng mga kalalakihan sa isang lipunang dumaan sa kolonyalismo at Katoliko, namumuhay ang mga Pilipinong kababaihan sa isang kulturang nakatuon ang pansin sa pamayanan, na ang mag-anak ang pangunahing bahagi ng lipunan. Dito sa balangkas na ito - na may kayariang pangkahanayan, pagkakaiba-ibang antas sa lipunan, kadahilanang makapananampalataya, at pamumuhay sa isang umuunlad na bansa ng mundo nakikibaka ang mga kababaihang Pilipino. Kung ihahambing sa ibang mga bahagi ng Timog-silangang Asya, palagiang nakakatamasa ng mas malaking antas ng kapantayang makabatas ang mga kababaihang nasa lipunan ng Pilipinas.

http://tl.wikipedia.org/wiki/Kababaihan_sa_Pilipinas

Buhay Pamilya
May ilang mga bagay-bagay sa buhay mo lamang don ¡¯ t kalimutan. ako tandaan kapag ako ay isang maliit na batang lalaki paglaki at ang aking ina at ama ay may kani-kanilang mga pamilya sa mga patakaran at mga tradisyon. ako bilang paggunita sa kahapon at isaalang-alang ang mga ugali na itinakda para sa akin kapag ako paglaki ako ¡¯ t ngunit salamat sa pareho ang aking mga magulang dahil sa pagkakaroon ng pamilya na may mga lasted halaga ng isang buhay. ako madalas na mahanap ang aking sarili pagpapalaki sa aking anak na babae na may parehong halaga ng pamilya ako lumago up sa. may paggalang sa iyong mga elders at tungkol sa mga nasa kapangyarihan posisyon. na nagpapakita ng paggalang sa iba alintana ng kung paano mo tratuhin at pagaaral upang maging karapat-dapat sa pagtitiwala at tapat sa pakikipag-ugnayan. ako madalas na mahanap ang aking sarili gamit ang parehong pamamaraan ngunit may ibang-iba ng kahulugan upang panatilihin ang lahat ng up-to-date sa kanyang henerasyon. gayunman, hindi ko malagay sa disciplines na gumagana pinaka-mabisa. mabuti ole fashion ngunit latigo pa rin ang isa sa mga pinakamahusay na paraan ng disiplina ngayon. ako ¡¯ m pa dito pagkatapos ng apatnapu't plus taon ng pamumuhay, at ako ay hindi mamatay kapag alinman sa isa sa aking mga magulang maglagay ng sinturon sa aking natira. sa araw na ito ¡¯ s mga bata pagtatangka na nagbabanta sa kanilang mga magulang sa pamamagitan ng mga ito na nagsasabi na sila ¡¯ muling tumawag sa pulis o sa ilang mga panlipunang serbisyo na programa kung gagamit ka ng

sinturon sa latigo ang kanilang mga likod. isang magandang sikolohikal na paraan ng kinurutin ito sa hinog; ay nagbibigay lamang ng inyong anak ang numero ng telepono ng mga ahensiya o kagawaran ng pulisya at sabihin sa kanila na bigyan sila ng isang tawag. bilang isang magulang ang pinakamahusay na paraan upang masupil ang iyong mga anak ay upang gawin ito gamit ang isang kalmado espiritu; na kung saan ay maaaring maging mahirap na gawin sa panahon. hindi disiplina ang inyong anak kung ikaw ay galit. ito ay kung saan ang pag-aabuso ay maaaring lumapit sa bisa, at ikaw ay maaaring makakuha ng iyong sarili sa mga problema sa pagpaparusa sa katawan kung ang iyong sarili paglabag ng inyong anak ¡¯ s balat o Aalis gasgas marks habang discipling ang iyong mga anak. laging isipin bago ka kumilos at isaalang-alang ang iba pang mga paraan ng kaparusahan bago ka awtomatikong tumalon sa pagpaparusa sa katawan. kung minsan ang pagpaparusa sa katawan doesn ¡¯ t laging trabaho. kahit na ako naniniwala at kung ito ¡¯ s pa rin epektibo sa araw na ito. ikaw ay ginagarantiyahan ng iyong sarili at ang iyong mga anak at ang kanilang mga anak magandang pamilya halaga kung magsimula ng maaga sa kanilang buhay sa kahit anong paraan ng disiplina na pipiliin mo para sa iyong pamilya. ang bawat pamilya ay iba; bawat bata ay naiiba, kaya bayaran close pansin na kung saan ang pinakamahusay na gumagana para sa iyo at sa iyong pamilya. ako ¡¯ m tiyak kung titingnan mo bumalik sa pamamagitan ng inyong mga buhay ako ¡¯ m sigurado may isang taong nagpakita sa iyo sila cared. kung ito man ay ang iyong ama, hakbang-ama o likas na magulang, legal na tagapangalaga, kinakapatid-magulang, mas lumang mga kapatid; sa tabi-tabi kasama ang paraan ay may ilang mga uri ng malakas pamilya halaga na hugis ang paraan ng ikaw ay sa araw na ito. ang inyong anak o mga anak ay isang kabuhayan sa iyo at hindi isang pananagutan. tumingin, ang mga bata ay isang pamana mula sa panginoon, ang bunga ng iyong sinapupunan ay isang gantimpala. awit 127:3. kung ikaw ay struggling sa iyong mga magulang karapatan at responsibilidad na mag-sign up upang tumanggap ng mga tips sa buhay sa pangkalahatan at ako ay maaaring makatulong sa iyo sa iyong pag-aalala tungkol sa pagiging magulang. copyright? 2007 Clark a. Thomas http://www.gotocld.com/ph/buhay-pamilya-halaga-MTM3MDEw.html

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->