P. 1
Mga Manunulat

Mga Manunulat

5.0

|Views: 11,856|Likes:
Published by erik_gonzaga_1

More info:

Published by: erik_gonzaga_1 on Feb 26, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as TXT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/09/2015

pdf

text

original

Si Lualhati Torres Bautista ay isa sa pinakabantog na babaeng nobelista sa kasays ayan ng kontemporaryong panitikan ng Pilipinas.

Kabilang sa mga nobela niya ang Dekada '70, Bata, Bata, Pa'no Ka Ginawa?, at Gapô. Bilang karagdagan sa pagiging isang nobelista, si Lualhati Bautista ay isa ring manunulat ng mga maiikling kuwento, at maging sa larangan ng pelikula at telebis yon. Ang pinakaunang akdang-pampelikulang isinulat niya ay ang Sakada (mga magsa saka ng tubo), isang kuwentong naisatitik ni Bautista noong 1972 na naglantad ng katayuan at pamumuhay ng mga mahihirap ng Pilipino. Nakatanggap ng pagkilala at parangal na Gantimpalang Don Carlos Palanca para sa Panitikan ng Pilipinas, mag ing mula sa Surian ng Wikang Pambansa noong 1987. Ilan sa mga ginantimpalaang su lating-pampelikula niya ang Bulaklak sa City Jail (1984), Kung Mahawi Man ang Ul ap (1984), Sex Object (1985). Para sa pagsusulat para sa pelikula, nakatanggap s iya ng pagkilala mula sa Metro Manila Film Festival (best story-best screenplay) , Film Academy Awards (best story-best screenplay), Star Awards (finalist para s a best screenplay), FAMAS (finalist para sa best screenplay), at mga gantimapala ng URIAN. Dalawa sa kaniyang mga maiikling kuwento ay nagwagi rin mga gantimpala ng Carlos Palanca para sa Panitikan: ang Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candel abra, unang gantimpala, 1982, at Buwan, Buwan, Hulugan mo Ako ng Sundang, pangat long gantimpala, 1983. Sumulat rin si Bautista ng mga dramang pang-telebisyon: a ng Daga sa Timba ng Tubig (1975) at Isang Kabanata sa Libro ng Buhay ni Leilani Cruzaldo (1987). Nanalo ang huling akda ng pinakamagaling na kuwentong pandrama para sa telebisyon mula sa Catholic Mass Media Awards. Pinarangalan si Bautista ng Ateneo Library of Women’s Writings (Aklatan ng mga Sul atin ng mga Kababaihan ng Ateneo) noong Marso 10, 2004 habang idinaraos ang ika8 Taunang Panayam sa Panitikang Isinulat ng mga Kababaihan sa Katutubong Wika. Amg mga maiikling kuwento na isinulat ng mga kababaihang Pilipino ay inilimbag s a Finland ng The Finnish-Philippine Society (Ang Samahang Pinlandes-Pilipino, o FPS), isang hindi-pampahalaang organisasyon na itinatag noong 1988. Pinatnugutan at isinalin ni Riitta Vartti, at iba pa, ang Tulikärpänen. Sa Firefly: Writings by Various Authors (Alitaptap: Mga Sulatin ng Iba t Ibang May-akda), ang bersiyong Ingles ng kalipunang Pinlandes, ang sipi mula sa nobelang Pilipinong Gapô (daglat ng Olongapo) ay pinamagatang The Night in Olongapo (Ang Gabi sa Olongapo) samant alang ang sipi mula sa Bata, Bata, Pa no Ka Ginawa? ay pinamagatan namang Childr en s Party (Handaang Pambata). Ang buong salinwika ng mga pinakamahahalagang akda ni Bautista ay maaaring makab uwag sa hadlang sa palimbagang pansandaigdigan, bagaman may mga nagsasabi na ang dahilan kung bakit walang nasasagawang pagsasalinwika ay ang paggamit ni Bautis ta ng payak ngunit makabuluhang wika para maisalarawan ang ang mga masasalimuot na katayuang panlipunan at pangkaluluwa sa Pilipinas, isang katangian palagiang ipinagsasawalang-bahala ng mga samahang pampanitikan.

Si Amado Vera Hernández (Setyembre 13, 1903—Marso 24, 1970) ay isang makata at manun ulat sa wikang Tagalog. Kilala rin siya bilang "Manunulat ng mga Manggagawa", sa pagkat isa siyang pinuno ng mga Pilipinong manggagawa at sa kaniyang mga pagpuna at pagsusuri sa mga kawalan ng katarungang naganap sa Pilipinas noong kaniyang kapanahunan. Nakulong siya dahil sa pakikipagugnayan niya sa mga kilusang makako munista. Siya ang punong tauhan sa isang bukod-tanging kasong panghukuman na tum agal ng 13 taon bago nagwakas. Ipinanganak siya sa Hagonoy, Bulacan, ngunit lumaki sa Tondo, Maynila kung saan

 

 

 

Ang mag-asawa ay kapwa kinilala bilang mga Pambansang Alagad ng Sining si Hernandez para sa Panitikan. Noong 1922. ginawaran si “Ka Amado” ng titulong Pambansang Alagad ng Sining. haiskul at kolehiyo. Ang ilan sa kanyang mga kuwentong nagkamit ng gantimp . Pinarangalan siya ng Cultural Center of the Philippines ng Gawad CCP Para sa Sining (Panitikan) noong Pebrero. Napukaw ng kaniyang mga sulatin ang pansin ng mga dalubhasa sa wikang Tagalog at ilan sa kaniyang mga salaysayin at tula ay n apabilang sa mga antolohiya. Sayaw at Tugtugin. Kakikitaan ng diwang makabayan ang marami niy ang tula at nobela: lantad sa mga ito ang makatarungang poot sa pagiging tila is ang kolonya ng Estados Unidos ang kaniyang bansang Pilipinas. Subalit ang tunay na dahilan ay naipakulong si Hernandez dahil sa pagiging pinuno ng Kongreso ng mga Samahang Manggagawa (Congress of Labor Organizations). Siya a y isa ring guro at awtor ng aklat sa Balarilang Tagalog. na isa sa pinakamalak i. Bagama’t matagal-tagal na rin mul a nang pumanaw ang manunulat. Nang lumaon ay nagsulat siya ng para sa mga Pagkaka isa at naging patnugot ng Mabuhay. ang isa sa mga mahahalaga niyang tula. pinakamilitante at pinakamakabayan sa lahat ng unyon noong kapanahunan ni Her nandez. patuloy na umaalingawngaw sa mga paaralan at sa mg a rali sa lansangan ang kanyang matulaing pagkamakabayan. tatlong taon mula nang sumakabilang buhay si Hernandez." Bawat taon ay ginugunita at ipinagkakaloob ang Gawad Ka Amado sa mga makata. Noong 1973. Santos at Jose Corazon de Jes us. napangasawa niy a ang Pilipinong aktres na si Atang de la Rama. naisulat niya ang "Isang Dipang Langit". sa gulang na 19. Noong kaniyang kabinataan. lalo na ang mga salita ng tulang "Kung Tuyo na ang Luha Mo. Ang ilan sa kanyang maikling kuwento ay natipon sa isang tomo na pinamagatang "Langaw sa Isang Basong Tubig at Ibang Kuwento". at "Luha ng Buwaya". Si Genoveva Edroza-Matute ay hindi lamang sikat at premyadong kuwentista. nagsimula na siyang magsulat sa wikang Tagalog para s a pahayagang Watawat (Flag). Minsan siyang napiit dahil sa salang sedisyon. Sinalaysay ni Hernandez sa kanyang mga akda ang pakikipagsapalaran at pakikibaka ng mga manggagawang Pilipino. mang-aawit at mga may-akda ng mga likhang-biswal na gumagawa ng mga sulating tumatalakay sa mga karanasan ng liping manggagawa. mandudula. katulad ng Parolang Ginto ni Clodualdo del Mundo at ng Talaang Bughaw ni Alejandro Abadilla. Nagturo di n siya sa Pamantasan ng Pilipinas. 1992. at nagretiro bilang Dekana ng Pagtuturo sa Philippine Normal College (ngayon ay Ph ilippine Normal University) noong 1980. Naipakulong siya n i Elpidio Quirino dahil sa bintang na pagiging mapanghimagsik. Nagturo ng mga asignatu rang Filipino at mga asignaturang pang-edukasyon.nakapag-aral siya sa Mataas na Paaralan ng Maynila at sa Amerikanong Paaralan ng Pakikipag-ugnayan (American Correspondence School). man unulat. Siya ay nagturo ng apatnapu’t anim na taon sa elementarya. Mabisa at madaling unawai n ang kanyang pananagalog. Noong 1932. naging ka bahagi si Hernandez ng samahan pampanitikan na Aklatang Bayan na kinabibilang ng mga kilalang manunulat sa Tagalog na sina Lope K. Aking Bayan. at habang nasa loob ng kulungan. samantala ng si de la Rama para sa Tanghalan. Maraming ulit siyang nagkamit ng Gantimpalang Palanca. Nakilala rin si Hernandez sa kanyang mga nobelang gaya ng "Ang Ibong Mandaragit" .

Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. Siya ay ama ni Ildefonso P. Ang Guryon. Bu kod sa pagiging manunulat. Press. Si Lope K. lider obrero. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Ilan sa mga naging aklat niya ay ang Mga Piling Maiikling Kuwento ng Ateneo Univ ersity Press. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leona rdo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Namatay siya noong 21 Marso 2009 sa edad na 94. n g De La Salle University Press. Santos sa Pasig. Si Ildefonso P. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Parusa. Ulap at Mangingisda. Rizal . ngunit puna ng diwa at damdamin. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay.sa mag-a sawang Ladislao Santos at Victoria Canseco. Kaisa-isang anak siya nina Andres Sant os at Atanacia Santiago. Ipinanganak si Lope K. sa simula ng ika-1900 dantaon. Kabibi at Tag-init. upang maipakita ang pagiging makabayan. na kapwa mga katutubo sa Rizal. Doon na nagsimula a ng kanyang pagsulat ng mga tula. 1963) ay isang tanyag na manunulat sa wikang Tagalog noong kaniyang kapanahunan.ala ay Kuwento ni Mabuti. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher s Co llege. Jr. Nakamit niy a ang pagkakaroon ng kadalubhasaan sa sining mula sa Colegio Filipino (Kolehiyo Pilipino). isang paligsahan ng mga man   . Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panaho n ng Amerikano. maiikling kuwentong sin ulat niya bilang National Fellow for Fiction. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Santos. Maganda Ang Ninang Ko at Pagbabalik. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silanga n. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. at ang Sa Anino ng EDSA. kritiko. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Paglalayag sa Puso ng Isang Bata. Nang simulang ipaturo ang Pamb ansang Wika. ng U.P. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Gab i. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananali tang ginamit niya. 1991-1992. katipunan ng kanyang mga piling sanaysay. Santos (Setyembre 25. at iti nuturing na "Ama ng Pambansang Wika at Balarila" ng Pilipinas. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipi nas para sa Arkitektura noong taong 2000. matapos na makapag-aral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataa s na Paaralang Normal para sa mga Guro) at sa Escuela de Derecho (Paaralan ng Ba tas). Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Sa Tabi ng Dagat. sa nayo n ng Baritan noong ika-23 ng Enero. 1879 – Mayo 1. ang Tinig ng Damdamin. 1897.bilang Lope C. Santos . Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan. Ngun it mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa ka niyang panggitnang pangalan. isa rin siyang abogado. Hindi lamang siya gu ro.

Quezon. Griyego. Si Epifanio de los Santos ay isang manananggol. Espanya. Hukuman. Pagkatapos ng dalawang taon ay hinirang siyang miyembro ng Philip pine Commission para sa St. Solon. Nueva Ecija at doon din siya naging Kalihim Panlalawigan. naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Sur ian ng Wikang Pambansa. Guerrero. ang unang palapag ng kanyang tirahan sa Magallane s. Sa pagsusulat sa pahayagang ito ay ginamit niya ang sagisag n a G. F ernando Ma. ang Pepita Jimenez. mananalaysay (histo rian). Intramuros ay nagmistulang laybrari at museo na naging tagpuan ng kanyang mga kaibigan na may hilig din sa Sining at pagsusulat tulad nina Cecilio Apostol. naging gobernador naman si Santos ng Nueva Vizcaya mula 1918 hanggang 1920. nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Ateneo de Manila. Kastila at Pranses. Italya at iba pang mga bansa sa Europa u pang bumisita sa mga aklatan at museo at mamili ng mga aklat para sa kanyang kol eksyon sa sariling aklatan. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Kaisa-isang anak ng maya mang hasyendero na si Escolastico de los Santos at Antonina Cristobal. 1900. Matapos maging gobernador ng lalawigan ng Rizal mula 1910 hanggang 1913. isang kol ehiyala na mahusay tumugtog ng piyano at alpa. mamamahayag. Nanguna siya sa pagsusulit ng Ktt.unula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. Flores. Jaime de Veyra at Clemente Zulueta. Naging editor din siya ng pahayagang La Independencia. 1871. musikero. ay nag-aral din siya ng musika at pagpipinta na nanguna sa mga ga ntimpala. at nagkaroon sila ng limang anak. Maliban sa mga araling akadem iko sa Ateneo. kritiko. isang manunulat na Kastila at may-akda ng isang nobela ng pag-ibig na kanyang kinalugdan. nagsimula siyang ma glingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog. Pagkatapos tapusin ang kanyang mg a unang taon ng pagaaral sa ilalim ng isang pribadong guro na si Jose A. Sa pamamagitan ni Manuel L. Naging District Attorney siya ng San Isidro. Inglatera. Masugid siyang mambabasa ng iba t ibang babasahing pampanitikan lalung-lalo na n g mga nobelang sinulat ni Juan Valera. Napangasawa ni Lope K. Noong 1902 nahalal siyang Gobernador ng Nueva Ecija at na ulit ng 1904 . pintor.     . Tinapos niya sa Ateneo ang Bachiller en Artes ng may pinakamataas na p arangal na summa cum laude at pagkatapos ay kumuha ng Law sa Unibersidad ng Sant o Tomas. Isinilang siya sa bayan ng Malabon noong Abril 7. Santos si Simeona Salazar noong ika-10 ng Pebrero. ngunit h anggang sa huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pamban sa ang Wikang Tagalog. Itinatag ni Don Panyong (tawag sa kanya) at ng kanyang kaibigang si Clemente Zul ueta ang pahayagang La Libertad sa Malabon. Naglingkod din siya bilang senador para sa ika-labindalawang distrito ng bayan. Naglakbay siya sa iba t ibang bans a tulad ng Pransya. Haligi ng Panitikang Pilipino. katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Ama ng Balarilang Pilipino. Sa katunayan. Louis Exposition. Rafael Palma. nagkaroon siya ng malaking koleksiyon ng mga aklat sa Sini ng at Panitikan. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Sant os ang pagiging Paham ng Wika. subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg. Dahil sa ma hilig siyang magbasa. Isa rin siyang dalubwika natutuhan niya ang mga wikang dayuhan tulad ng Latin. pilosopo ("philosopher") at masugid na kolektor ng mga antique. Noong 1900. Siya ang naging unang Pilipinong naging kasapi ng Spanish Ro yal Academia sa Madrid at nakilalang unang Academician ng bansa. manunulat. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay.

Kung si Don Panyong ay di nakilalang tagapagsalita (speaker) siya naman ay nakak itaan ng kagalingan sa panunulat na umani pa ng papuri sa ibang bansa. Fernando Canon. Trinidad Parde de Tavera na binawian ng buhay. del Pilar. Dalawang beses nag-asawa si Don Panyong. Ang kanyang unang asawa ay si Donya Urs ula Paez ng Malabon at ang pangalawa ay si Margarita Toralba ng Malolos. Pangalawa siya sa anim na anak nina Jose Calderon at Manuela Ro ca. Siya ang awtor ng Konstitusyon ng Unang Republika ng Pi lipinas lalong kilala sa tawag na Konstitusyon ng Malolos. ang Highway 54 na nagdudugtog sa Lungsod ng Caloocan han ggang Lungsod ng Pasay ay ipinangalang Abenida Epifanio de los Santos o kilala b ilang EDSA. Sinulat din niya ang mga talambuhay nina Dr. 1928 sa Maynila sa eded na 57 d ahil sa atake sa utak (cerebral attack). kila lang iskultor. Bilang paggalang sa kanyang kontribusyo n sa sining at kultura. Naglalakad siya sa p agpasok araw-araw nang nakapaa. 1868. Maynila. 1925 itinalaga siya ni Go bernador Heneral Leonard Wood bilang Direktor ng Kawanihan ng Biblioteka at Muse o bilang kapalit ni Dr. isang rebolusyonaryo. naging Direktor ng Ph ilippine General Hospital at naging Dekano pa rin ng Kolehiyo ng Medisina sa Uni bersidad ng Pilipinas. Jose Rizal (1914). Si Felipe Calderon ay isang abogado at edukador na nagkaroon ng mahalagang papel sa kasaysayan ng bansa. Emilio Jacinto. at si Guillermo Tolentino. Isa ring mahusay na musikero si Don Panyong. Siya ay isinilang sa Santa Cruz de Malabon (ngayon ay Tanza. Nakilala siya bilang mahusay na manunulat ng kasaysayan. hinirang siya ni Gobernador Heneral Francis Burton Harrison na Tech nical Director ng Philippine Census. tala mbuhay at kolektor tulad ni Don Panyong. isang mestisang Kastila-Filipina na taga-Santa Ana. at Ignacio Villamor.Noong 1906. Andres Bonifacio. Ang unang nalathalang sinulat ni Don Panyong ay ang Algo de Prosa (1909) isang koleksiyon ng mga sanaysay at maikling kuwento. El Teatro Tagalo (1911). Noong 1918. Sa kabila ng kani lang kahirapan ay ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral. Mahusay siyang tumugtog ng piyano a t gitara. nahirang siyang piscal ng dalawang lalawigan .Bulakan at at Bataan. at Folklore Musical de Filipinas (1920). Nagtapos si Felipe ng elementarya sa isang pribadong paaralan. At noong Mayo 16. Ang kanyang salin sa Kastila mula sa Tagalog ng Florante at Laura ni Balagtas ay itinuring n a isang klasiko sa panitikang Pilipino. Ilan pa sa kanyang mga sinulat ay Literatur a Tagala (1911). lamang ay hindi niya ito nabigyan ng panahon upa ng ang kanyang kakayahan ay lalo pang pagyamanin at paunlarin. Cavite) noong ika-4 ng Abril. Ang isa niyang anak sa kanyang unang asawa ang nagmana sa kanya ng mahilig sa kasaysaya n at pananaliksik. Binawian ng buhay si Don Panyong noong Abril 28. Inihambing siya ng musikong editor na si Griffith kay Segovia ng Espanya sa natatanging talento niya sa paggitara. Kipkip niya ang kanyang tsinelas at saka lamang . Marcelo H . Sa kanyang panahon ay tatlo lamang ang kinikilalang mahusay sa pagtugt og ng gitara sa buong Pilipinas -isa si Don Panyong at ang dalawa niyang kasama ay si Hen. Ang pinakamatan da niyang kapatid ay si Fernando Calderon na isang doctor. Trinidad Pardo de Tavera. Mahusay din siya sa pagpipinta. El Proceso del Dr. Nuestra Literatura (1913).

Nagtrabaho siya sa iba t ibang pahayagan subalit hindi siya nagtatagal sa kanyang gawain dahil s a kanyang damdaming makabayan. Pumaso k siya sa Unibersidad ng Santo Tomas para mag-aral ng abogasya. Isa si Calderon sa mga inaresto at nakulong sa Fort Santiago pagkatapos ng Unang Sigaw sa Balintawak bagama t madali rin siyang nakalaya. Natapos niya ang kursong Bachiller en Artes sa Ateneo de Manila. Tulad halimbawa. Mathematics at Physics). Batangas kung saan ay napangasawa niya si Josefa Amurao. Sa kanyang paglaya ay bumalik siya sa Maynila at namuhay nang tahimik kasama ng kanyang pamHya. Los Ult imos Dia del Regimen Español en Filipinas. isang anti-Filipino ay darating upang siyang maging editor ng pa hayagan.     . nagbitiw siya sa kanyang tungkulin kahit alam niyang kailangang-kailang an niya ang trabaho. Taong 1893 nang tanggapin niya ang katibayan ng pagtatapos sa Licentiate Jurispundencia. Pinagtibay naman ito sapagkat nakahihigit daw ito sa Constitutional Program of the Philippine Republic na ginawa ni Apolinario Mabini. Pinuntahan niya ito at inalok ang kanyang tulong. 1899. nagsulat din siya ng tala mbuhay ng kanyang mga kaibigan tulad nina Jose Ma. Sobrang hirap ng t rabaho at kakulangan sa pagkain ang nagpahina sa kanyang katawan. nagturo siya ng mga anak ng mayayaman. Nang siya ay magbalik sa Pilipinas. Madali siyang itinalaga ni Aguinaldo bilang delegado ng Palawan sa Kongreso sa Malolos na ginanap sa simbahan ng Barasoain. 1898 nang mabalitaan niyang nagballk na si Emilio Aguinaldo sa Cavite mula sa Hong Kong. Para sa kanya higit na mabuti na mawalan ng trabaho kaysa m akasama sa trabaho ang isang kaaway ng mamamayang Pilipino. Tatlumpung taong gulang pa lamang siya noon suhalit kinilala na ang kahusayan niya sa siyen siya na pamamahala at Batas. sa isang pagkakataon nang siya a y isa sa bumubuo ng pamunuan ng pahayagang La Opinion. Documentos para Historia Fillpinas. Ang pagpapatibay sa "Constitutional Draft" na ginawa ni Calderon ay nilagdaan ni Aguinaldo noong Enero 21. Agad namang tin anggap ito ni Aguinaldo. Basa at Lorenzo Guerrero. L iteratura at mga likas na Agham (Chemistry.niya ito isinusuot pagdating sa paaralan. Mayo. Hindi niya natapos ang kanyang pag-aaral dahil sa pagsiklab ng Himagsikan. Nabigyan siya ng pagkakataong mangibang bansa nang bigyan siya ng isang mayamang mangangalakal ng pera na ginamit niya sa pag punta sa Hong Kong. Sinulat ni Calderon ang burador (draft) ng Konstitusyon at isinumite sa Kongreso . Nais ng kanyang ina na siya ay maging pari subalit ang nais niya ay maging abogado siya. Ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas. anak ng isang mayaman. Sum ulat din siya ng mga sanaysay pangkasaysayan tulad ng kinilalang El Mas de Agost o en la Historia Patria (1896-1906). nanirahan siya sa Bauan. at kung hindi siy a ay magkakasakit ng tuberculosis. Upang may pagkakitaan. Sa kabila ng pagiging abala niya bilang isang abogado. Ang pinakarnahusay niyang sinulat pangk asaysayan ay ang Mis Memorias Sabre la Revolucion na nalimbag at nalathala sa an yong aklat. Naglin gkod siya sa tanggapan ni Cayetano Arellano at nang sumunod na taon ay nagpraktis ng Batas sa Cavite. Dahil sa kanyang angking talino ay mal ugod sa kanya ang mga·paring Hesuita kava siya ay binigyan ng iskolarsyip na pati ang tirahan at pagkain ay libre. nang malaman niyang si We nceslao Retana. Singapore at India. Nang magpating in siya sa doctor. sinabi sa kanya na dapat siyang magpahinga. Muli siyang nag-aral sa Unibersidad ng Santo Tomas ng mga kurso sa Pilosopiya. Ito ang dahilan kung bakit ibinigay sa kanya ang karangalan bilang Ama ng Malolo s Constitution.

direk tor. Binawian siya ng buhay sa St. Historia de Ilocos at La Il Sensacional Memoria Sobre La Revolucion Filipi na. Panahon ng Himagsikan at Panahon ng mga Amerikano. tagasalin. Dahil sa maagang namatay ang kanyang asawa. tagapuna. S iya ang nagtatag ng Iglesia Filipina Independencia. Si Isabelo delos Reyes ay kabilang sa tatlong panahon ng Panitikang Tagalog sa P anahon ng Propaganda. Paul Hospital. ang tanging kontribusyon ni Calderon ay ang pagkakatatag ng Escuela de De recho (School of Law) sa Maynila na siyang unang kolehiyo sa Batas dito sa Pilip inas. ang unang makatang babae ng Ilocos Sur. Justice Florentino Torres. Tundo. nahanatili siyang mapagbasa at manunulat ng mga a rtikulong makabayan. Matibay ang kanyang paniniwala na Tagalog at hindi Kastila o Ingles ang dapat na maging wikang pambansa ng mga Pilipino. Ang layunin ay palaganapin ang wik ang Tagalog. Sa larangan ng eduk asyon. nagtatag nanaman siya ng sarnahan para sa proteksyo n ng mga sanggol na tinawag na La Proteccion de la Infancia. Ang kanyang maagang pagpanaw ay ipinagluksa ng kanyang mga kaib igan na sina Rafael Palma. Ang ilan pa sa kanyang mga naisulat ay Las Islas Bisayas en la Epoca de la Conqu ista. Kahit na may karamdaman na at ipinagbawal ng doctor ang pag babasa. nagkahilig si Tinio sa pagsasaayos at direksiyon sa mga kalaro para sa mga pagdiriwang nakaka suotan. sosyolohiya. dramatista. Isinilang si Tinio sa Gagalangin. Maynila noong Hulyo 6. kung saan nagmula ang kanyang mga magulang na s ina Dominador Tinio at Marciana Santos. nagbabasa pa rin siya. Kalaw at Sergio Osmeña. Anak siya ni Elias delos Reyes at ni Leona Florentino. Noong 1904 ay it inatag niya ang Sarnahan ng mga Mananagalog (Association of Tagalog Writers) sa tulong ng mga kilalang rnanunulat na Tagalog. ekonomiks. Siya ay isang mamamahayag. manananggol at pinuno ng mga manggagawa. Nagturo din siya sa Liceo de Manila at Inst itute de Muheres ng kasaysayan. algebra at matematika. Dito ay nagturo siya ng Batas. Pagkatapos ng dalawang taon. Nagtamo siya ng gantimpala s a Exposicion sa Madrid dahil sa kanyang El Folklore Filipino. Nagkaroon siya ng dalawan g anak na babae na ang mga pangalan ay Concepcion at Cruzing. 1937 nguni t may pinag-ugat mula sa Nueva Ecija. Teodoro M. muli siyang ikinasal sa isang magand a at batang-batang istudyante niya sa Escuela Derecho. Si Rolando Santos Tinio ay isang Pilipinong makata. Noong bata pa lamang siya. Siya ay isang masigasig sa paglalahok sa mga industriya ng mga pelikulan g Pilipino at nawiwili sa pagtatrabaho sa mga sikat na artistang Pilipino kung s   . Maynila noong Marso 5. N oong 1905 ay itinatag niya ang Asosacion Historia de Filipinas. 1908 sa gula ng na 40 lamang.Si Calderon tulad ni Rizal ay mahilig sa pag-aaral ng kasaysayan ng Pilipinas. Hanggang sa mga hu ling sandali ng kanyang buhay. manunulat. manunulat ng sanaysay at guro.

Nagtapos din ng maikling kurso sa sining pandulaan sa pamamagitan ng iskolarsyip na ipinagkaloob ng Sangguniang Britaniya sa Pamantasang Bristol noong 1968. Sa pamamagitan nito. nagpasiya si Tinio na magsulat sa wikang Tagalog at ang produkto ng pagsubok na ito ay ang mga koleksiyon ng mga tula na kasalukuyang tinatawag na Bagay. Sina Leon George Guerrero at Clara Leogardo. bagama t. Inilarawan ni Bienvenido Lumbera ang nalikom na ito bilang mabi kas at may tunay na walang-kamatayang hagkis kung nakuha mula sa Europeong mapam unang pagsusuring pampanitikan. ang Sitsit sa Kuliglig ay malinaw na naglalarawan ang mga pang-araw-araw karanasan ng lumak i sa Tondo na nakatira sa kasalukyan sa kataasan ng Loyola. mga paglalarawan ng sining at ang artis ta na di-gaanong may ugnayan sa pamamaraan ng pamumuhay ng Pilipino. Ang layunin ng lathalain ay mapatunayan ang kakulangan ng Tagalog bilan g midyum ng manunulat ayon kay Lumbera. nakilala si Tinio bilang magaling na manunulat na gumamit ng Inggles bi lang midyum ng Pilipinong manunulat. K ung sa Poot at Ritwal (Rage and Ritual).[5] Sa kalagitnaan ng dekada 60. Nakamit niy a ang Batsilyer ng Pilosopiya na nakamit niya ang dangal na magna cum laude sa e dad ng 18 sa Pamantasan ng Santo Tomas noong 1955 at Pantas ng Pinong Sining sa Malikhaing Pagsusulat sa Pamantasang Estado ng Iowa noong 1958. tah imik at may pambihirang talino. Sa Iowa. Langit at lupa. naghatid ng isang manunulat ang kanyang pani niwala sa halaga ng wikang Tagalog sa Malikhaing Pagsusulat. Siya ay nag-aral sa Ateneo de Manila at nagtapos naman ng kursong parmasyutika s a Unibersidad ng Santo Tomas noong 1876. Si Rolando Tinio ay ang natatanging imbentor ng "Taglish" sa panulaang Pilipino. kung saan namuno siya ng Kagawaran ng Inggles.aan hinangaan siya noong nasa kabataan niya. Sa pagkakataon. Sa kanyang pag-aaral pawang matataaS na marka ang nakamit ni Guerrero. sa isang panayam. at sumunod ang Kagawaran ng Filipino. nagl athala si Tinio ng isang lathalain sa pahayagang pang-iskolar na Araling Pilipin o. at may dalawang supling na isa sa kanila ay aktor na si Victoria. Maynila.[5] Siya ay ikinasal kay Ella Luansing.   . 1853 sa Ermita. Filipino. naniwala si Tinio na ang Inggles ay makakalagis ng mga tikha na ninais niyang magbatid para sa kanyang mga likha . Leon Ma. Sa oras na ito. ang awang sa pagitan ng mga likha ni Tinio sa Inggles at mga nasa sa Tagalog. binigay niya ang tunay na hagkis sa tula ng likas na Pilipinong nasa kalagitnaang antas ng lipunan. Nagtapos ng mababang paaralan sa Mababang Paaralan ng Lakandula sa Tundo noong 1 948. kung saan ang mga nagtataglay na bahagi ng mga tulang Inggles na isinalin sa Tagalog. Siya ay ika-14 na anak ng isang prominente at relihiyosong mag-asawa. at kursong sining pandulaan sa Pamantasang Ateneo de Manila. 195 8-1975. Si Dr. isa ring aktor at direktor. Nagturo siya ng Ing gles. Noong 1972. Sumulat siya ng kanyang koleksiyong pangmak ata: Poot at Ritwal (Rage and Ritual) kung saan nanalo ng gawad mula sa Pamantas an ng Pilipinas. Palagi siyang inilarawan bilang madasalin. Guerrero ay ipinanganak noong Enero 21. at mataas na paaralan sa Mataas na Paaralang Letran noong 1951. Sa tugon nito. Siya ay naging aktor ng pelikula at manunulat ng dulang pampelikula. sumulat si Tinio ng isa pang koleksiyong panulaan: Sitsit sa Kuliglig at dito ipinakita ang mahusay na pagkakaiba ng kanyang luma at bagong adbokasiya.

  . Siya ay naging kinatawan ng ikalawang distrito ng Malolos para sa Pambansang Asembleya ng Pilipinas. Siya ay binawian ng buhay noong Abril 13. Siya ang kauna-unahang propesor sa Pilipinas na nagturo ng "Vegetable Histology" sa pamamaraang praktikal. si Guerrero ay nagtayo ng sarili niyang tindahan ng gamot sa B inondo. Dito siya tumuklas ng iba t ibang halamang gamot na ang bisa ay maikukum para sa kahusayan ng gamot sa ibang bansa. Siya rin ay naging editor nan g "La Republika Filipina". Bilang isang Pilipinong may pagmamahal sa bayan. isang pahayagan noong panahon ng himagsikan. 1935. Bukod dito siya ay nagturo ng "Natural History" sa Liceo de Manila na kung saan ay itinatag niya ang samahan ng mga guro sa parmasyutika (Faculty of Pharmacy). sumapi si Leon Guerrero sa Kong reso ng Malolos at isa siya sa lumagda sa Konstitusyon ng Malolos noong ilunsad ang Unang Republika ng Pilipinas.Noong taong 1883. Ang pulitika ay naging bahagi rin ng buhay ni Guerrero. Siya rin ay naging pinuno ng "Bureau of Science" na s iyang nagdulot sa kanya ng lubos na kasiyahan at naging kuntento na sa buhay. Sumulat rin siya ng artikulo sa "La Independen cia".

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->