Si Lualhati Torres Bautista ay isa sa pinakabantog na babaeng nobelista sa kasays ayan ng kontemporaryong panitikan ng Pilipinas.

Kabilang sa mga nobela niya ang Dekada '70, Bata, Bata, Pa'no Ka Ginawa?, at Gapô. Bilang karagdagan sa pagiging isang nobelista, si Lualhati Bautista ay isa ring manunulat ng mga maiikling kuwento, at maging sa larangan ng pelikula at telebis yon. Ang pinakaunang akdang-pampelikulang isinulat niya ay ang Sakada (mga magsa saka ng tubo), isang kuwentong naisatitik ni Bautista noong 1972 na naglantad ng katayuan at pamumuhay ng mga mahihirap ng Pilipino. Nakatanggap ng pagkilala at parangal na Gantimpalang Don Carlos Palanca para sa Panitikan ng Pilipinas, mag ing mula sa Surian ng Wikang Pambansa noong 1987. Ilan sa mga ginantimpalaang su lating-pampelikula niya ang Bulaklak sa City Jail (1984), Kung Mahawi Man ang Ul ap (1984), Sex Object (1985). Para sa pagsusulat para sa pelikula, nakatanggap s iya ng pagkilala mula sa Metro Manila Film Festival (best story-best screenplay) , Film Academy Awards (best story-best screenplay), Star Awards (finalist para s a best screenplay), FAMAS (finalist para sa best screenplay), at mga gantimapala ng URIAN. Dalawa sa kaniyang mga maiikling kuwento ay nagwagi rin mga gantimpala ng Carlos Palanca para sa Panitikan: ang Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candel abra, unang gantimpala, 1982, at Buwan, Buwan, Hulugan mo Ako ng Sundang, pangat long gantimpala, 1983. Sumulat rin si Bautista ng mga dramang pang-telebisyon: a ng Daga sa Timba ng Tubig (1975) at Isang Kabanata sa Libro ng Buhay ni Leilani Cruzaldo (1987). Nanalo ang huling akda ng pinakamagaling na kuwentong pandrama para sa telebisyon mula sa Catholic Mass Media Awards. Pinarangalan si Bautista ng Ateneo Library of Women’s Writings (Aklatan ng mga Sul atin ng mga Kababaihan ng Ateneo) noong Marso 10, 2004 habang idinaraos ang ika8 Taunang Panayam sa Panitikang Isinulat ng mga Kababaihan sa Katutubong Wika. Amg mga maiikling kuwento na isinulat ng mga kababaihang Pilipino ay inilimbag s a Finland ng The Finnish-Philippine Society (Ang Samahang Pinlandes-Pilipino, o FPS), isang hindi-pampahalaang organisasyon na itinatag noong 1988. Pinatnugutan at isinalin ni Riitta Vartti, at iba pa, ang Tulikärpänen. Sa Firefly: Writings by Various Authors (Alitaptap: Mga Sulatin ng Iba t Ibang May-akda), ang bersiyong Ingles ng kalipunang Pinlandes, ang sipi mula sa nobelang Pilipinong Gapô (daglat ng Olongapo) ay pinamagatang The Night in Olongapo (Ang Gabi sa Olongapo) samant alang ang sipi mula sa Bata, Bata, Pa no Ka Ginawa? ay pinamagatan namang Childr en s Party (Handaang Pambata). Ang buong salinwika ng mga pinakamahahalagang akda ni Bautista ay maaaring makab uwag sa hadlang sa palimbagang pansandaigdigan, bagaman may mga nagsasabi na ang dahilan kung bakit walang nasasagawang pagsasalinwika ay ang paggamit ni Bautis ta ng payak ngunit makabuluhang wika para maisalarawan ang ang mga masasalimuot na katayuang panlipunan at pangkaluluwa sa Pilipinas, isang katangian palagiang ipinagsasawalang-bahala ng mga samahang pampanitikan.

Si Amado Vera Hernández (Setyembre 13, 1903—Marso 24, 1970) ay isang makata at manun ulat sa wikang Tagalog. Kilala rin siya bilang "Manunulat ng mga Manggagawa", sa pagkat isa siyang pinuno ng mga Pilipinong manggagawa at sa kaniyang mga pagpuna at pagsusuri sa mga kawalan ng katarungang naganap sa Pilipinas noong kaniyang kapanahunan. Nakulong siya dahil sa pakikipagugnayan niya sa mga kilusang makako munista. Siya ang punong tauhan sa isang bukod-tanging kasong panghukuman na tum agal ng 13 taon bago nagwakas. Ipinanganak siya sa Hagonoy, Bulacan, ngunit lumaki sa Tondo, Maynila kung saan

 

 

 

Sayaw at Tugtugin. Siya ay nagturo ng apatnapu’t anim na taon sa elementarya. napangasawa niy a ang Pilipinong aktres na si Atang de la Rama. man unulat. sa gulang na 19. Minsan siyang napiit dahil sa salang sedisyon. Ang mag-asawa ay kapwa kinilala bilang mga Pambansang Alagad ng Sining si Hernandez para sa Panitikan. Nagturo di n siya sa Pamantasan ng Pilipinas. at "Luha ng Buwaya". mang-aawit at mga may-akda ng mga likhang-biswal na gumagawa ng mga sulating tumatalakay sa mga karanasan ng liping manggagawa. Noong kaniyang kabinataan. Ang ilan sa kanyang maikling kuwento ay natipon sa isang tomo na pinamagatang "Langaw sa Isang Basong Tubig at Ibang Kuwento". Ang ilan sa kanyang mga kuwentong nagkamit ng gantimp . nagsimula na siyang magsulat sa wikang Tagalog para s a pahayagang Watawat (Flag). at habang nasa loob ng kulungan. at nagretiro bilang Dekana ng Pagtuturo sa Philippine Normal College (ngayon ay Ph ilippine Normal University) noong 1980. 1992. Naipakulong siya n i Elpidio Quirino dahil sa bintang na pagiging mapanghimagsik. Siya a y isa ring guro at awtor ng aklat sa Balarilang Tagalog. Subalit ang tunay na dahilan ay naipakulong si Hernandez dahil sa pagiging pinuno ng Kongreso ng mga Samahang Manggagawa (Congress of Labor Organizations). lalo na ang mga salita ng tulang "Kung Tuyo na ang Luha Mo. Noong 1973. Maraming ulit siyang nagkamit ng Gantimpalang Palanca. tatlong taon mula nang sumakabilang buhay si Hernandez. ang isa sa mga mahahalaga niyang tula. pinakamilitante at pinakamakabayan sa lahat ng unyon noong kapanahunan ni Her nandez. na isa sa pinakamalak i. Kakikitaan ng diwang makabayan ang marami niy ang tula at nobela: lantad sa mga ito ang makatarungang poot sa pagiging tila is ang kolonya ng Estados Unidos ang kaniyang bansang Pilipinas. Napukaw ng kaniyang mga sulatin ang pansin ng mga dalubhasa sa wikang Tagalog at ilan sa kaniyang mga salaysayin at tula ay n apabilang sa mga antolohiya." Bawat taon ay ginugunita at ipinagkakaloob ang Gawad Ka Amado sa mga makata. Pinarangalan siya ng Cultural Center of the Philippines ng Gawad CCP Para sa Sining (Panitikan) noong Pebrero. ginawaran si “Ka Amado” ng titulong Pambansang Alagad ng Sining. samantala ng si de la Rama para sa Tanghalan. katulad ng Parolang Ginto ni Clodualdo del Mundo at ng Talaang Bughaw ni Alejandro Abadilla. naging ka bahagi si Hernandez ng samahan pampanitikan na Aklatang Bayan na kinabibilang ng mga kilalang manunulat sa Tagalog na sina Lope K.nakapag-aral siya sa Mataas na Paaralan ng Maynila at sa Amerikanong Paaralan ng Pakikipag-ugnayan (American Correspondence School). Santos at Jose Corazon de Jes us. Nang lumaon ay nagsulat siya ng para sa mga Pagkaka isa at naging patnugot ng Mabuhay. patuloy na umaalingawngaw sa mga paaralan at sa mg a rali sa lansangan ang kanyang matulaing pagkamakabayan. haiskul at kolehiyo. naisulat niya ang "Isang Dipang Langit". Si Genoveva Edroza-Matute ay hindi lamang sikat at premyadong kuwentista. Sinalaysay ni Hernandez sa kanyang mga akda ang pakikipagsapalaran at pakikibaka ng mga manggagawang Pilipino. Noong 1932. Bagama’t matagal-tagal na rin mul a nang pumanaw ang manunulat. Aking Bayan. Nagturo ng mga asignatu rang Filipino at mga asignaturang pang-edukasyon. Noong 1922. mandudula. Nakilala rin si Hernandez sa kanyang mga nobelang gaya ng "Ang Ibong Mandaragit" . Mabisa at madaling unawai n ang kanyang pananagalog.

Sa Tabi ng Dagat. Santos (Setyembre 25. 1897. Santos . Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Santos. sa simula ng ika-1900 dantaon. Hindi lamang siya gu ro. Doon na nagsimula a ng kanyang pagsulat ng mga tula. Ulap at Mangingisda. lider obrero. Namatay siya noong 21 Marso 2009 sa edad na 94. ang Tinig ng Damdamin. Parusa. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silanga n. Ang Guryon. upang maipakita ang pagiging makabayan. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananali tang ginamit niya. Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan. 1991-1992. Si Lope K. ngunit puna ng diwa at damdamin. Press. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panaho n ng Amerikano. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Siya ay ama ni Ildefonso P. Ipinanganak si Lope K. ng U. Kabibi at Tag-init. sa nayo n ng Baritan noong ika-23 ng Enero. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. na kapwa mga katutubo sa Rizal. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. n g De La Salle University Press. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leona rdo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Nakamit niy a ang pagkakaroon ng kadalubhasaan sa sining mula sa Colegio Filipino (Kolehiyo Pilipino). na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipi nas para sa Arkitektura noong taong 2000. Nang simulang ipaturo ang Pamb ansang Wika. Si Ildefonso P. Bu kod sa pagiging manunulat. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Rizal . Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. at ang Sa Anino ng EDSA. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher s Co llege. isang paligsahan ng mga man   . 1963) ay isang tanyag na manunulat sa wikang Tagalog noong kaniyang kapanahunan. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. katipunan ng kanyang mga piling sanaysay. Santos sa Pasig.bilang Lope C. 1879 – Mayo 1. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School.sa mag-a sawang Ladislao Santos at Victoria Canseco. Ilan sa mga naging aklat niya ay ang Mga Piling Maiikling Kuwento ng Ateneo Univ ersity Press.ala ay Kuwento ni Mabuti. Kaisa-isang anak siya nina Andres Sant os at Atanacia Santiago. isa rin siyang abogado. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. maiikling kuwentong sin ulat niya bilang National Fellow for Fiction. Gab i. Ngun it mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa ka niyang panggitnang pangalan. Maganda Ang Ninang Ko at Pagbabalik. matapos na makapag-aral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataa s na Paaralang Normal para sa mga Guro) at sa Escuela de Derecho (Paaralan ng Ba tas). Paglalayag sa Puso ng Isang Bata.P. at iti nuturing na "Ama ng Pambansang Wika at Balarila" ng Pilipinas. Jr. kritiko.

Pagkatapos ng dalawang taon ay hinirang siyang miyembro ng Philip pine Commission para sa St. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Italya at iba pang mga bansa sa Europa u pang bumisita sa mga aklatan at museo at mamili ng mga aklat para sa kanyang kol eksyon sa sariling aklatan. Nanguna siya sa pagsusulit ng Ktt. Itinatag ni Don Panyong (tawag sa kanya) at ng kanyang kaibigang si Clemente Zul ueta ang pahayagang La Libertad sa Malabon. nagsimula siyang ma glingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog. Sa pamamagitan ni Manuel L. manunulat. Matapos maging gobernador ng lalawigan ng Rizal mula 1910 hanggang 1913. Maliban sa mga araling akadem iko sa Ateneo. Flores. at nagkaroon sila ng limang anak. Napangasawa ni Lope K. kritiko. Inglatera. ang Pepita Jimenez.unula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. Naging editor din siya ng pahayagang La Independencia. Naglakbay siya sa iba t ibang bans a tulad ng Pransya. katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Ama ng Balarilang Pilipino. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay. Haligi ng Panitikang Pilipino. Guerrero. Siya ang naging unang Pilipinong naging kasapi ng Spanish Ro yal Academia sa Madrid at nakilalang unang Academician ng bansa. ngunit h anggang sa huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pamban sa ang Wikang Tagalog. Si Epifanio de los Santos ay isang manananggol. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Sant os ang pagiging Paham ng Wika. Griyego. Masugid siyang mambabasa ng iba t ibang babasahing pampanitikan lalung-lalo na n g mga nobelang sinulat ni Juan Valera.     . Isa rin siyang dalubwika natutuhan niya ang mga wikang dayuhan tulad ng Latin. Louis Exposition. subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg. mananalaysay (histo rian). Kastila at Pranses. Tinapos niya sa Ateneo ang Bachiller en Artes ng may pinakamataas na p arangal na summa cum laude at pagkatapos ay kumuha ng Law sa Unibersidad ng Sant o Tomas. naging gobernador naman si Santos ng Nueva Vizcaya mula 1918 hanggang 1920. Jaime de Veyra at Clemente Zulueta. F ernando Ma. 1871. naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Sur ian ng Wikang Pambansa. Santos si Simeona Salazar noong ika-10 ng Pebrero. Naglingkod din siya bilang senador para sa ika-labindalawang distrito ng bayan. Sa pagsusulat sa pahayagang ito ay ginamit niya ang sagisag n a G. Noong 1902 nahalal siyang Gobernador ng Nueva Ecija at na ulit ng 1904 . Intramuros ay nagmistulang laybrari at museo na naging tagpuan ng kanyang mga kaibigan na may hilig din sa Sining at pagsusulat tulad nina Cecilio Apostol. Pagkatapos tapusin ang kanyang mg a unang taon ng pagaaral sa ilalim ng isang pribadong guro na si Jose A. pilosopo ("philosopher") at masugid na kolektor ng mga antique. Sa katunayan. ay nag-aral din siya ng musika at pagpipinta na nanguna sa mga ga ntimpala. 1900. Kaisa-isang anak ng maya mang hasyendero na si Escolastico de los Santos at Antonina Cristobal. isang manunulat na Kastila at may-akda ng isang nobela ng pag-ibig na kanyang kinalugdan. nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Ateneo de Manila. Isinilang siya sa bayan ng Malabon noong Abril 7. nagkaroon siya ng malaking koleksiyon ng mga aklat sa Sini ng at Panitikan. ang unang palapag ng kanyang tirahan sa Magallane s. Rafael Palma. Noong 1900. Hukuman. Naging District Attorney siya ng San Isidro. Nueva Ecija at doon din siya naging Kalihim Panlalawigan. mamamahayag. Dahil sa ma hilig siyang magbasa. Solon. Espanya. isang kol ehiyala na mahusay tumugtog ng piyano at alpa. pintor. Quezon. musikero.

Ang pinakamatan da niyang kapatid ay si Fernando Calderon na isang doctor. El Proceso del Dr. Ang isa niyang anak sa kanyang unang asawa ang nagmana sa kanya ng mahilig sa kasaysaya n at pananaliksik. Sa kabila ng kani lang kahirapan ay ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral. Nakilala siya bilang mahusay na manunulat ng kasaysayan. at Ignacio Villamor. Siya ang awtor ng Konstitusyon ng Unang Republika ng Pi lipinas lalong kilala sa tawag na Konstitusyon ng Malolos. At noong Mayo 16. Emilio Jacinto. Binawian ng buhay si Don Panyong noong Abril 28. naging Direktor ng Ph ilippine General Hospital at naging Dekano pa rin ng Kolehiyo ng Medisina sa Uni bersidad ng Pilipinas.Bulakan at at Bataan. Ang unang nalathalang sinulat ni Don Panyong ay ang Algo de Prosa (1909) isang koleksiyon ng mga sanaysay at maikling kuwento. Maynila. Sinulat din niya ang mga talambuhay nina Dr. lamang ay hindi niya ito nabigyan ng panahon upa ng ang kanyang kakayahan ay lalo pang pagyamanin at paunlarin. Pangalawa siya sa anim na anak nina Jose Calderon at Manuela Ro ca. 1925 itinalaga siya ni Go bernador Heneral Leonard Wood bilang Direktor ng Kawanihan ng Biblioteka at Muse o bilang kapalit ni Dr. kila lang iskultor. Ilan pa sa kanyang mga sinulat ay Literatur a Tagala (1911). Si Felipe Calderon ay isang abogado at edukador na nagkaroon ng mahalagang papel sa kasaysayan ng bansa. El Teatro Tagalo (1911). Mahusay siyang tumugtog ng piyano a t gitara. Andres Bonifacio. Jose Rizal (1914). Trinidad Pardo de Tavera. Fernando Canon. Mahusay din siya sa pagpipinta. Ang kanyang salin sa Kastila mula sa Tagalog ng Florante at Laura ni Balagtas ay itinuring n a isang klasiko sa panitikang Pilipino. at Folklore Musical de Filipinas (1920). Isa ring mahusay na musikero si Don Panyong. isang rebolusyonaryo. Marcelo H . Ang kanyang unang asawa ay si Donya Urs ula Paez ng Malabon at ang pangalawa ay si Margarita Toralba ng Malolos. nahirang siyang piscal ng dalawang lalawigan . Noong 1918. Dalawang beses nag-asawa si Don Panyong. tala mbuhay at kolektor tulad ni Don Panyong.Noong 1906. 1928 sa Maynila sa eded na 57 d ahil sa atake sa utak (cerebral attack). Trinidad Parde de Tavera na binawian ng buhay. Bilang paggalang sa kanyang kontribusyo n sa sining at kultura. Nuestra Literatura (1913). Cavite) noong ika-4 ng Abril. hinirang siya ni Gobernador Heneral Francis Burton Harrison na Tech nical Director ng Philippine Census. Naglalakad siya sa p agpasok araw-araw nang nakapaa. at si Guillermo Tolentino. Nagtapos si Felipe ng elementarya sa isang pribadong paaralan. Inihambing siya ng musikong editor na si Griffith kay Segovia ng Espanya sa natatanging talento niya sa paggitara. del Pilar. Siya ay isinilang sa Santa Cruz de Malabon (ngayon ay Tanza. Kung si Don Panyong ay di nakilalang tagapagsalita (speaker) siya naman ay nakak itaan ng kagalingan sa panunulat na umani pa ng papuri sa ibang bansa. Kipkip niya ang kanyang tsinelas at saka lamang . isang mestisang Kastila-Filipina na taga-Santa Ana. Sa kanyang panahon ay tatlo lamang ang kinikilalang mahusay sa pagtugt og ng gitara sa buong Pilipinas -isa si Don Panyong at ang dalawa niyang kasama ay si Hen. ang Highway 54 na nagdudugtog sa Lungsod ng Caloocan han ggang Lungsod ng Pasay ay ipinangalang Abenida Epifanio de los Santos o kilala b ilang EDSA. 1868.

1898 nang mabalitaan niyang nagballk na si Emilio Aguinaldo sa Cavite mula sa Hong Kong. nagturo siya ng mga anak ng mayayaman. Mathematics at Physics). Ang pinakarnahusay niyang sinulat pangk asaysayan ay ang Mis Memorias Sabre la Revolucion na nalimbag at nalathala sa an yong aklat. Agad namang tin anggap ito ni Aguinaldo. Hindi niya natapos ang kanyang pag-aaral dahil sa pagsiklab ng Himagsikan. Nang magpating in siya sa doctor. Isa si Calderon sa mga inaresto at nakulong sa Fort Santiago pagkatapos ng Unang Sigaw sa Balintawak bagama t madali rin siyang nakalaya. Pinagtibay naman ito sapagkat nakahihigit daw ito sa Constitutional Program of the Philippine Republic na ginawa ni Apolinario Mabini. Naglin gkod siya sa tanggapan ni Cayetano Arellano at nang sumunod na taon ay nagpraktis ng Batas sa Cavite. nagbitiw siya sa kanyang tungkulin kahit alam niyang kailangang-kailang an niya ang trabaho. Sobrang hirap ng t rabaho at kakulangan sa pagkain ang nagpahina sa kanyang katawan. Sinulat ni Calderon ang burador (draft) ng Konstitusyon at isinumite sa Kongreso . Dahil sa kanyang angking talino ay mal ugod sa kanya ang mga·paring Hesuita kava siya ay binigyan ng iskolarsyip na pati ang tirahan at pagkain ay libre. at kung hindi siy a ay magkakasakit ng tuberculosis. isang anti-Filipino ay darating upang siyang maging editor ng pa hayagan. Documentos para Historia Fillpinas. Madali siyang itinalaga ni Aguinaldo bilang delegado ng Palawan sa Kongreso sa Malolos na ginanap sa simbahan ng Barasoain. Taong 1893 nang tanggapin niya ang katibayan ng pagtatapos sa Licentiate Jurispundencia. sinabi sa kanya na dapat siyang magpahinga. Basa at Lorenzo Guerrero. Muli siyang nag-aral sa Unibersidad ng Santo Tomas ng mga kurso sa Pilosopiya. nanirahan siya sa Bauan. 1899. Singapore at India. Sa kabila ng pagiging abala niya bilang isang abogado. Los Ult imos Dia del Regimen Español en Filipinas. nagsulat din siya ng tala mbuhay ng kanyang mga kaibigan tulad nina Jose Ma.niya ito isinusuot pagdating sa paaralan. L iteratura at mga likas na Agham (Chemistry. Nagtrabaho siya sa iba t ibang pahayagan subalit hindi siya nagtatagal sa kanyang gawain dahil s a kanyang damdaming makabayan. Ang pagpapatibay sa "Constitutional Draft" na ginawa ni Calderon ay nilagdaan ni Aguinaldo noong Enero 21. nang malaman niyang si We nceslao Retana. Batangas kung saan ay napangasawa niya si Josefa Amurao. Nais ng kanyang ina na siya ay maging pari subalit ang nais niya ay maging abogado siya. Mayo. Pinuntahan niya ito at inalok ang kanyang tulong. Nang siya ay magbalik sa Pilipinas. sa isang pagkakataon nang siya a y isa sa bumubuo ng pamunuan ng pahayagang La Opinion. Para sa kanya higit na mabuti na mawalan ng trabaho kaysa m akasama sa trabaho ang isang kaaway ng mamamayang Pilipino. anak ng isang mayaman. Nabigyan siya ng pagkakataong mangibang bansa nang bigyan siya ng isang mayamang mangangalakal ng pera na ginamit niya sa pag punta sa Hong Kong.     . Ito ang dahilan kung bakit ibinigay sa kanya ang karangalan bilang Ama ng Malolo s Constitution. Upang may pagkakitaan. Sum ulat din siya ng mga sanaysay pangkasaysayan tulad ng kinilalang El Mas de Agost o en la Historia Patria (1896-1906). Sa kanyang paglaya ay bumalik siya sa Maynila at namuhay nang tahimik kasama ng kanyang pamHya. Pumaso k siya sa Unibersidad ng Santo Tomas para mag-aral ng abogasya. Tatlumpung taong gulang pa lamang siya noon suhalit kinilala na ang kahusayan niya sa siyen siya na pamamahala at Batas. Natapos niya ang kursong Bachiller en Artes sa Ateneo de Manila. Tulad halimbawa. Ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas.

algebra at matematika. Si Rolando Santos Tinio ay isang Pilipinong makata. ang tanging kontribusyon ni Calderon ay ang pagkakatatag ng Escuela de De recho (School of Law) sa Maynila na siyang unang kolehiyo sa Batas dito sa Pilip inas. ang unang makatang babae ng Ilocos Sur. Maynila noong Hulyo 6. 1937 nguni t may pinag-ugat mula sa Nueva Ecija. Noong 1904 ay it inatag niya ang Sarnahan ng mga Mananagalog (Association of Tagalog Writers) sa tulong ng mga kilalang rnanunulat na Tagalog. kung saan nagmula ang kanyang mga magulang na s ina Dominador Tinio at Marciana Santos. Historia de Ilocos at La Il Sensacional Memoria Sobre La Revolucion Filipi na. Nagturo din siya sa Liceo de Manila at Inst itute de Muheres ng kasaysayan. nagkahilig si Tinio sa pagsasaayos at direksiyon sa mga kalaro para sa mga pagdiriwang nakaka suotan. ekonomiks. Teodoro M. manananggol at pinuno ng mga manggagawa. manunulat ng sanaysay at guro. Si Isabelo delos Reyes ay kabilang sa tatlong panahon ng Panitikang Tagalog sa P anahon ng Propaganda. tagasalin. Anak siya ni Elias delos Reyes at ni Leona Florentino. nahanatili siyang mapagbasa at manunulat ng mga a rtikulong makabayan. muli siyang ikinasal sa isang magand a at batang-batang istudyante niya sa Escuela Derecho.Si Calderon tulad ni Rizal ay mahilig sa pag-aaral ng kasaysayan ng Pilipinas. Kahit na may karamdaman na at ipinagbawal ng doctor ang pag babasa. Isinilang si Tinio sa Gagalangin. Ang kanyang maagang pagpanaw ay ipinagluksa ng kanyang mga kaib igan na sina Rafael Palma. manunulat. nagbabasa pa rin siya. Justice Florentino Torres. sosyolohiya. Ang layunin ay palaganapin ang wik ang Tagalog. 1908 sa gula ng na 40 lamang. Nagtamo siya ng gantimpala s a Exposicion sa Madrid dahil sa kanyang El Folklore Filipino. direk tor. Panahon ng Himagsikan at Panahon ng mga Amerikano. Hanggang sa mga hu ling sandali ng kanyang buhay. dramatista. N oong 1905 ay itinatag niya ang Asosacion Historia de Filipinas. Paul Hospital. Maynila noong Marso 5. Dito ay nagturo siya ng Batas. Ang ilan pa sa kanyang mga naisulat ay Las Islas Bisayas en la Epoca de la Conqu ista. Tundo. Nagkaroon siya ng dalawan g anak na babae na ang mga pangalan ay Concepcion at Cruzing. Sa larangan ng eduk asyon. tagapuna. Noong bata pa lamang siya. Binawian siya ng buhay sa St. Siya ay isang masigasig sa paglalahok sa mga industriya ng mga pelikulan g Pilipino at nawiwili sa pagtatrabaho sa mga sikat na artistang Pilipino kung s   . Pagkatapos ng dalawang taon. nagtatag nanaman siya ng sarnahan para sa proteksyo n ng mga sanggol na tinawag na La Proteccion de la Infancia. Siya ay isang mamamahayag. Kalaw at Sergio Osmeña. S iya ang nagtatag ng Iglesia Filipina Independencia. Dahil sa maagang namatay ang kanyang asawa. Matibay ang kanyang paniniwala na Tagalog at hindi Kastila o Ingles ang dapat na maging wikang pambansa ng mga Pilipino.

Siya ay ika-14 na anak ng isang prominente at relihiyosong mag-asawa. Sina Leon George Guerrero at Clara Leogardo. at kursong sining pandulaan sa Pamantasang Ateneo de Manila. Siya ay naging aktor ng pelikula at manunulat ng dulang pampelikula. Nagtapos din ng maikling kurso sa sining pandulaan sa pamamagitan ng iskolarsyip na ipinagkaloob ng Sangguniang Britaniya sa Pamantasang Bristol noong 1968. Langit at lupa. binigay niya ang tunay na hagkis sa tula ng likas na Pilipinong nasa kalagitnaang antas ng lipunan. naghatid ng isang manunulat ang kanyang pani niwala sa halaga ng wikang Tagalog sa Malikhaing Pagsusulat. at sumunod ang Kagawaran ng Filipino. naniwala si Tinio na ang Inggles ay makakalagis ng mga tikha na ninais niyang magbatid para sa kanyang mga likha . Nagturo siya ng Ing gles. at mataas na paaralan sa Mataas na Paaralang Letran noong 1951. Si Rolando Tinio ay ang natatanging imbentor ng "Taglish" sa panulaang Pilipino. Sa pagkakataon. isa ring aktor at direktor. kung saan ang mga nagtataglay na bahagi ng mga tulang Inggles na isinalin sa Tagalog. Si Dr. Sa pamamagitan nito.aan hinangaan siya noong nasa kabataan niya. Siya ay nag-aral sa Ateneo de Manila at nagtapos naman ng kursong parmasyutika s a Unibersidad ng Santo Tomas noong 1876. ang awang sa pagitan ng mga likha ni Tinio sa Inggles at mga nasa sa Tagalog. Sa tugon nito. Leon Ma. kung saan namuno siya ng Kagawaran ng Inggles. Sa oras na ito.[5] Sa kalagitnaan ng dekada 60. sa isang panayam. Guerrero ay ipinanganak noong Enero 21. K ung sa Poot at Ritwal (Rage and Ritual). Nagtapos ng mababang paaralan sa Mababang Paaralan ng Lakandula sa Tundo noong 1 948. Palagi siyang inilarawan bilang madasalin. Sumulat siya ng kanyang koleksiyong pangmak ata: Poot at Ritwal (Rage and Ritual) kung saan nanalo ng gawad mula sa Pamantas an ng Pilipinas. 195 8-1975. Ang layunin ng lathalain ay mapatunayan ang kakulangan ng Tagalog bilan g midyum ng manunulat ayon kay Lumbera. at may dalawang supling na isa sa kanila ay aktor na si Victoria. Sa Iowa. ang Sitsit sa Kuliglig ay malinaw na naglalarawan ang mga pang-araw-araw karanasan ng lumak i sa Tondo na nakatira sa kasalukyan sa kataasan ng Loyola. Maynila. sumulat si Tinio ng isa pang koleksiyong panulaan: Sitsit sa Kuliglig at dito ipinakita ang mahusay na pagkakaiba ng kanyang luma at bagong adbokasiya. Nakamit niy a ang Batsilyer ng Pilosopiya na nakamit niya ang dangal na magna cum laude sa e dad ng 18 sa Pamantasan ng Santo Tomas noong 1955 at Pantas ng Pinong Sining sa Malikhaing Pagsusulat sa Pamantasang Estado ng Iowa noong 1958. Sa kanyang pag-aaral pawang matataaS na marka ang nakamit ni Guerrero. nagpasiya si Tinio na magsulat sa wikang Tagalog at ang produkto ng pagsubok na ito ay ang mga koleksiyon ng mga tula na kasalukuyang tinatawag na Bagay. Noong 1972. nagl athala si Tinio ng isang lathalain sa pahayagang pang-iskolar na Araling Pilipin o. nakilala si Tinio bilang magaling na manunulat na gumamit ng Inggles bi lang midyum ng Pilipinong manunulat. Inilarawan ni Bienvenido Lumbera ang nalikom na ito bilang mabi kas at may tunay na walang-kamatayang hagkis kung nakuha mula sa Europeong mapam unang pagsusuring pampanitikan.[5] Siya ay ikinasal kay Ella Luansing. bagama t. tah imik at may pambihirang talino. 1853 sa Ermita.   . Filipino. mga paglalarawan ng sining at ang artis ta na di-gaanong may ugnayan sa pamamaraan ng pamumuhay ng Pilipino.

isang pahayagan noong panahon ng himagsikan. Sumulat rin siya ng artikulo sa "La Independen cia". Bukod dito siya ay nagturo ng "Natural History" sa Liceo de Manila na kung saan ay itinatag niya ang samahan ng mga guro sa parmasyutika (Faculty of Pharmacy). Dito siya tumuklas ng iba t ibang halamang gamot na ang bisa ay maikukum para sa kahusayan ng gamot sa ibang bansa. Siya rin ay naging editor nan g "La Republika Filipina". si Guerrero ay nagtayo ng sarili niyang tindahan ng gamot sa B inondo. 1935. Ang pulitika ay naging bahagi rin ng buhay ni Guerrero. Siya ang kauna-unahang propesor sa Pilipinas na nagturo ng "Vegetable Histology" sa pamamaraang praktikal. Siya rin ay naging pinuno ng "Bureau of Science" na s iyang nagdulot sa kanya ng lubos na kasiyahan at naging kuntento na sa buhay. Siya ay naging kinatawan ng ikalawang distrito ng Malolos para sa Pambansang Asembleya ng Pilipinas.Noong taong 1883.   . Siya ay binawian ng buhay noong Abril 13. sumapi si Leon Guerrero sa Kong reso ng Malolos at isa siya sa lumagda sa Konstitusyon ng Malolos noong ilunsad ang Unang Republika ng Pilipinas. Bilang isang Pilipinong may pagmamahal sa bayan.