Si Lualhati Torres Bautista ay isa sa pinakabantog na babaeng nobelista sa kasays ayan ng kontemporaryong panitikan ng Pilipinas.

Kabilang sa mga nobela niya ang Dekada '70, Bata, Bata, Pa'no Ka Ginawa?, at Gapô. Bilang karagdagan sa pagiging isang nobelista, si Lualhati Bautista ay isa ring manunulat ng mga maiikling kuwento, at maging sa larangan ng pelikula at telebis yon. Ang pinakaunang akdang-pampelikulang isinulat niya ay ang Sakada (mga magsa saka ng tubo), isang kuwentong naisatitik ni Bautista noong 1972 na naglantad ng katayuan at pamumuhay ng mga mahihirap ng Pilipino. Nakatanggap ng pagkilala at parangal na Gantimpalang Don Carlos Palanca para sa Panitikan ng Pilipinas, mag ing mula sa Surian ng Wikang Pambansa noong 1987. Ilan sa mga ginantimpalaang su lating-pampelikula niya ang Bulaklak sa City Jail (1984), Kung Mahawi Man ang Ul ap (1984), Sex Object (1985). Para sa pagsusulat para sa pelikula, nakatanggap s iya ng pagkilala mula sa Metro Manila Film Festival (best story-best screenplay) , Film Academy Awards (best story-best screenplay), Star Awards (finalist para s a best screenplay), FAMAS (finalist para sa best screenplay), at mga gantimapala ng URIAN. Dalawa sa kaniyang mga maiikling kuwento ay nagwagi rin mga gantimpala ng Carlos Palanca para sa Panitikan: ang Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candel abra, unang gantimpala, 1982, at Buwan, Buwan, Hulugan mo Ako ng Sundang, pangat long gantimpala, 1983. Sumulat rin si Bautista ng mga dramang pang-telebisyon: a ng Daga sa Timba ng Tubig (1975) at Isang Kabanata sa Libro ng Buhay ni Leilani Cruzaldo (1987). Nanalo ang huling akda ng pinakamagaling na kuwentong pandrama para sa telebisyon mula sa Catholic Mass Media Awards. Pinarangalan si Bautista ng Ateneo Library of Women’s Writings (Aklatan ng mga Sul atin ng mga Kababaihan ng Ateneo) noong Marso 10, 2004 habang idinaraos ang ika8 Taunang Panayam sa Panitikang Isinulat ng mga Kababaihan sa Katutubong Wika. Amg mga maiikling kuwento na isinulat ng mga kababaihang Pilipino ay inilimbag s a Finland ng The Finnish-Philippine Society (Ang Samahang Pinlandes-Pilipino, o FPS), isang hindi-pampahalaang organisasyon na itinatag noong 1988. Pinatnugutan at isinalin ni Riitta Vartti, at iba pa, ang Tulikärpänen. Sa Firefly: Writings by Various Authors (Alitaptap: Mga Sulatin ng Iba t Ibang May-akda), ang bersiyong Ingles ng kalipunang Pinlandes, ang sipi mula sa nobelang Pilipinong Gapô (daglat ng Olongapo) ay pinamagatang The Night in Olongapo (Ang Gabi sa Olongapo) samant alang ang sipi mula sa Bata, Bata, Pa no Ka Ginawa? ay pinamagatan namang Childr en s Party (Handaang Pambata). Ang buong salinwika ng mga pinakamahahalagang akda ni Bautista ay maaaring makab uwag sa hadlang sa palimbagang pansandaigdigan, bagaman may mga nagsasabi na ang dahilan kung bakit walang nasasagawang pagsasalinwika ay ang paggamit ni Bautis ta ng payak ngunit makabuluhang wika para maisalarawan ang ang mga masasalimuot na katayuang panlipunan at pangkaluluwa sa Pilipinas, isang katangian palagiang ipinagsasawalang-bahala ng mga samahang pampanitikan.

Si Amado Vera Hernández (Setyembre 13, 1903—Marso 24, 1970) ay isang makata at manun ulat sa wikang Tagalog. Kilala rin siya bilang "Manunulat ng mga Manggagawa", sa pagkat isa siyang pinuno ng mga Pilipinong manggagawa at sa kaniyang mga pagpuna at pagsusuri sa mga kawalan ng katarungang naganap sa Pilipinas noong kaniyang kapanahunan. Nakulong siya dahil sa pakikipagugnayan niya sa mga kilusang makako munista. Siya ang punong tauhan sa isang bukod-tanging kasong panghukuman na tum agal ng 13 taon bago nagwakas. Ipinanganak siya sa Hagonoy, Bulacan, ngunit lumaki sa Tondo, Maynila kung saan

 

 

 

pinakamilitante at pinakamakabayan sa lahat ng unyon noong kapanahunan ni Her nandez. Subalit ang tunay na dahilan ay naipakulong si Hernandez dahil sa pagiging pinuno ng Kongreso ng mga Samahang Manggagawa (Congress of Labor Organizations). Siya a y isa ring guro at awtor ng aklat sa Balarilang Tagalog. mandudula. lalo na ang mga salita ng tulang "Kung Tuyo na ang Luha Mo. Si Genoveva Edroza-Matute ay hindi lamang sikat at premyadong kuwentista. Kakikitaan ng diwang makabayan ang marami niy ang tula at nobela: lantad sa mga ito ang makatarungang poot sa pagiging tila is ang kolonya ng Estados Unidos ang kaniyang bansang Pilipinas. Nagturo ng mga asignatu rang Filipino at mga asignaturang pang-edukasyon. Napukaw ng kaniyang mga sulatin ang pansin ng mga dalubhasa sa wikang Tagalog at ilan sa kaniyang mga salaysayin at tula ay n apabilang sa mga antolohiya. tatlong taon mula nang sumakabilang buhay si Hernandez. 1992.nakapag-aral siya sa Mataas na Paaralan ng Maynila at sa Amerikanong Paaralan ng Pakikipag-ugnayan (American Correspondence School). Noong 1932. Noong 1922. Noong 1973. napangasawa niy a ang Pilipinong aktres na si Atang de la Rama. Sinalaysay ni Hernandez sa kanyang mga akda ang pakikipagsapalaran at pakikibaka ng mga manggagawang Pilipino. naging ka bahagi si Hernandez ng samahan pampanitikan na Aklatang Bayan na kinabibilang ng mga kilalang manunulat sa Tagalog na sina Lope K." Bawat taon ay ginugunita at ipinagkakaloob ang Gawad Ka Amado sa mga makata. Nang lumaon ay nagsulat siya ng para sa mga Pagkaka isa at naging patnugot ng Mabuhay. Mabisa at madaling unawai n ang kanyang pananagalog. naisulat niya ang "Isang Dipang Langit". ang isa sa mga mahahalaga niyang tula. katulad ng Parolang Ginto ni Clodualdo del Mundo at ng Talaang Bughaw ni Alejandro Abadilla. ginawaran si “Ka Amado” ng titulong Pambansang Alagad ng Sining. Maraming ulit siyang nagkamit ng Gantimpalang Palanca. Ang mag-asawa ay kapwa kinilala bilang mga Pambansang Alagad ng Sining si Hernandez para sa Panitikan. Ang ilan sa kanyang maikling kuwento ay natipon sa isang tomo na pinamagatang "Langaw sa Isang Basong Tubig at Ibang Kuwento". Minsan siyang napiit dahil sa salang sedisyon. mang-aawit at mga may-akda ng mga likhang-biswal na gumagawa ng mga sulating tumatalakay sa mga karanasan ng liping manggagawa. sa gulang na 19. Nagturo di n siya sa Pamantasan ng Pilipinas. Bagama’t matagal-tagal na rin mul a nang pumanaw ang manunulat. man unulat. Ang ilan sa kanyang mga kuwentong nagkamit ng gantimp . at "Luha ng Buwaya". Aking Bayan. nagsimula na siyang magsulat sa wikang Tagalog para s a pahayagang Watawat (Flag). Naipakulong siya n i Elpidio Quirino dahil sa bintang na pagiging mapanghimagsik. samantala ng si de la Rama para sa Tanghalan. patuloy na umaalingawngaw sa mga paaralan at sa mg a rali sa lansangan ang kanyang matulaing pagkamakabayan. na isa sa pinakamalak i. Pinarangalan siya ng Cultural Center of the Philippines ng Gawad CCP Para sa Sining (Panitikan) noong Pebrero. haiskul at kolehiyo. Sayaw at Tugtugin. Siya ay nagturo ng apatnapu’t anim na taon sa elementarya. Noong kaniyang kabinataan. Santos at Jose Corazon de Jes us. at habang nasa loob ng kulungan. at nagretiro bilang Dekana ng Pagtuturo sa Philippine Normal College (ngayon ay Ph ilippine Normal University) noong 1980. Nakilala rin si Hernandez sa kanyang mga nobelang gaya ng "Ang Ibong Mandaragit" .

Santos sa Pasig. 1897. 1879 – Mayo 1. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silanga n. ang Tinig ng Damdamin. ngunit puna ng diwa at damdamin. Parusa.P. matapos na makapag-aral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataa s na Paaralang Normal para sa mga Guro) at sa Escuela de Derecho (Paaralan ng Ba tas). lider obrero. Ang Guryon. Paglalayag sa Puso ng Isang Bata. Press.sa mag-a sawang Ladislao Santos at Victoria Canseco. Santos .ala ay Kuwento ni Mabuti. na kapwa mga katutubo sa Rizal. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Kaisa-isang anak siya nina Andres Sant os at Atanacia Santiago. Nakamit niy a ang pagkakaroon ng kadalubhasaan sa sining mula sa Colegio Filipino (Kolehiyo Pilipino). ng U. at ang Sa Anino ng EDSA. sa simula ng ika-1900 dantaon. Maganda Ang Ninang Ko at Pagbabalik. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. sa nayo n ng Baritan noong ika-23 ng Enero. Ulap at Mangingisda. Sa Tabi ng Dagat. upang maipakita ang pagiging makabayan. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Santos (Setyembre 25. Si Ildefonso P. Kabibi at Tag-init. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipi nas para sa Arkitektura noong taong 2000. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leona rdo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. isa rin siyang abogado. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. kritiko. at iti nuturing na "Ama ng Pambansang Wika at Balarila" ng Pilipinas. Namatay siya noong 21 Marso 2009 sa edad na 94. 1963) ay isang tanyag na manunulat sa wikang Tagalog noong kaniyang kapanahunan. Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. maiikling kuwentong sin ulat niya bilang National Fellow for Fiction. Ilan sa mga naging aklat niya ay ang Mga Piling Maiikling Kuwento ng Ateneo Univ ersity Press. Ipinanganak si Lope K. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananali tang ginamit niya. Ngun it mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa ka niyang panggitnang pangalan. Si Lope K. Santos. 1991-1992. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Nang simulang ipaturo ang Pamb ansang Wika. isang paligsahan ng mga man   . Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Rizal . n g De La Salle University Press. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. katipunan ng kanyang mga piling sanaysay. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher s Co llege. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panaho n ng Amerikano. Bu kod sa pagiging manunulat. Doon na nagsimula a ng kanyang pagsulat ng mga tula. Hindi lamang siya gu ro.bilang Lope C. Siya ay ama ni Ildefonso P. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. Gab i. Jr. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay.

1900. Kastila at Pranses. isang kol ehiyala na mahusay tumugtog ng piyano at alpa. Inglatera. Matapos maging gobernador ng lalawigan ng Rizal mula 1910 hanggang 1913. Si Epifanio de los Santos ay isang manananggol. Ama ng Balarilang Pilipino. Solon. Guerrero. Maliban sa mga araling akadem iko sa Ateneo. Griyego. Santos si Simeona Salazar noong ika-10 ng Pebrero. subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg. Sa pagsusulat sa pahayagang ito ay ginamit niya ang sagisag n a G. Naglingkod din siya bilang senador para sa ika-labindalawang distrito ng bayan. Italya at iba pang mga bansa sa Europa u pang bumisita sa mga aklatan at museo at mamili ng mga aklat para sa kanyang kol eksyon sa sariling aklatan. Itinatag ni Don Panyong (tawag sa kanya) at ng kanyang kaibigang si Clemente Zul ueta ang pahayagang La Libertad sa Malabon. Rafael Palma. Naging editor din siya ng pahayagang La Independencia. ay nag-aral din siya ng musika at pagpipinta na nanguna sa mga ga ntimpala.unula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. 1871. Napangasawa ni Lope K. Sa pamamagitan ni Manuel L. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Masugid siyang mambabasa ng iba t ibang babasahing pampanitikan lalung-lalo na n g mga nobelang sinulat ni Juan Valera. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Sant os ang pagiging Paham ng Wika. Hukuman. nagsimula siyang ma glingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog. manunulat. katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Kaisa-isang anak ng maya mang hasyendero na si Escolastico de los Santos at Antonina Cristobal. Jaime de Veyra at Clemente Zulueta.     . Louis Exposition. naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Sur ian ng Wikang Pambansa. kritiko. musikero. Quezon. ngunit h anggang sa huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pamban sa ang Wikang Tagalog. isang manunulat na Kastila at may-akda ng isang nobela ng pag-ibig na kanyang kinalugdan. Flores. Siya ang naging unang Pilipinong naging kasapi ng Spanish Ro yal Academia sa Madrid at nakilalang unang Academician ng bansa. Haligi ng Panitikang Pilipino. Sa katunayan. ang unang palapag ng kanyang tirahan sa Magallane s. nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Ateneo de Manila. Dahil sa ma hilig siyang magbasa. Isa rin siyang dalubwika natutuhan niya ang mga wikang dayuhan tulad ng Latin. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay. mamamahayag. pilosopo ("philosopher") at masugid na kolektor ng mga antique. ang Pepita Jimenez. Pagkatapos ng dalawang taon ay hinirang siyang miyembro ng Philip pine Commission para sa St. Naglakbay siya sa iba t ibang bans a tulad ng Pransya. pintor. Intramuros ay nagmistulang laybrari at museo na naging tagpuan ng kanyang mga kaibigan na may hilig din sa Sining at pagsusulat tulad nina Cecilio Apostol. naging gobernador naman si Santos ng Nueva Vizcaya mula 1918 hanggang 1920. Nueva Ecija at doon din siya naging Kalihim Panlalawigan. Nanguna siya sa pagsusulit ng Ktt. Pagkatapos tapusin ang kanyang mg a unang taon ng pagaaral sa ilalim ng isang pribadong guro na si Jose A. Naging District Attorney siya ng San Isidro. nagkaroon siya ng malaking koleksiyon ng mga aklat sa Sini ng at Panitikan. Tinapos niya sa Ateneo ang Bachiller en Artes ng may pinakamataas na p arangal na summa cum laude at pagkatapos ay kumuha ng Law sa Unibersidad ng Sant o Tomas. at nagkaroon sila ng limang anak. Espanya. mananalaysay (histo rian). Isinilang siya sa bayan ng Malabon noong Abril 7. Noong 1902 nahalal siyang Gobernador ng Nueva Ecija at na ulit ng 1904 . Noong 1900. F ernando Ma.

Noong 1906. ang Highway 54 na nagdudugtog sa Lungsod ng Caloocan han ggang Lungsod ng Pasay ay ipinangalang Abenida Epifanio de los Santos o kilala b ilang EDSA. Nuestra Literatura (1913). Sa kabila ng kani lang kahirapan ay ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral. Cavite) noong ika-4 ng Abril. 1868. naging Direktor ng Ph ilippine General Hospital at naging Dekano pa rin ng Kolehiyo ng Medisina sa Uni bersidad ng Pilipinas. Ang isa niyang anak sa kanyang unang asawa ang nagmana sa kanya ng mahilig sa kasaysaya n at pananaliksik. nahirang siyang piscal ng dalawang lalawigan . Isa ring mahusay na musikero si Don Panyong. tala mbuhay at kolektor tulad ni Don Panyong. Siya ay isinilang sa Santa Cruz de Malabon (ngayon ay Tanza. Kipkip niya ang kanyang tsinelas at saka lamang . at Ignacio Villamor. kila lang iskultor. Trinidad Pardo de Tavera. Dalawang beses nag-asawa si Don Panyong. Andres Bonifacio. Maynila. at si Guillermo Tolentino. hinirang siya ni Gobernador Heneral Francis Burton Harrison na Tech nical Director ng Philippine Census. El Proceso del Dr. Mahusay siyang tumugtog ng piyano a t gitara. Mahusay din siya sa pagpipinta. Kung si Don Panyong ay di nakilalang tagapagsalita (speaker) siya naman ay nakak itaan ng kagalingan sa panunulat na umani pa ng papuri sa ibang bansa. Nakilala siya bilang mahusay na manunulat ng kasaysayan. isang rebolusyonaryo. Marcelo H . At noong Mayo 16. 1925 itinalaga siya ni Go bernador Heneral Leonard Wood bilang Direktor ng Kawanihan ng Biblioteka at Muse o bilang kapalit ni Dr. del Pilar. at Folklore Musical de Filipinas (1920). Fernando Canon. Emilio Jacinto. Ang kanyang salin sa Kastila mula sa Tagalog ng Florante at Laura ni Balagtas ay itinuring n a isang klasiko sa panitikang Pilipino. Noong 1918. Si Felipe Calderon ay isang abogado at edukador na nagkaroon ng mahalagang papel sa kasaysayan ng bansa. Ang unang nalathalang sinulat ni Don Panyong ay ang Algo de Prosa (1909) isang koleksiyon ng mga sanaysay at maikling kuwento. lamang ay hindi niya ito nabigyan ng panahon upa ng ang kanyang kakayahan ay lalo pang pagyamanin at paunlarin. Naglalakad siya sa p agpasok araw-araw nang nakapaa. Siya ang awtor ng Konstitusyon ng Unang Republika ng Pi lipinas lalong kilala sa tawag na Konstitusyon ng Malolos. Jose Rizal (1914). El Teatro Tagalo (1911). Sa kanyang panahon ay tatlo lamang ang kinikilalang mahusay sa pagtugt og ng gitara sa buong Pilipinas -isa si Don Panyong at ang dalawa niyang kasama ay si Hen. Bilang paggalang sa kanyang kontribusyo n sa sining at kultura. Nagtapos si Felipe ng elementarya sa isang pribadong paaralan. Ang pinakamatan da niyang kapatid ay si Fernando Calderon na isang doctor. Inihambing siya ng musikong editor na si Griffith kay Segovia ng Espanya sa natatanging talento niya sa paggitara. Sinulat din niya ang mga talambuhay nina Dr. Pangalawa siya sa anim na anak nina Jose Calderon at Manuela Ro ca. Ilan pa sa kanyang mga sinulat ay Literatur a Tagala (1911). Ang kanyang unang asawa ay si Donya Urs ula Paez ng Malabon at ang pangalawa ay si Margarita Toralba ng Malolos. isang mestisang Kastila-Filipina na taga-Santa Ana. 1928 sa Maynila sa eded na 57 d ahil sa atake sa utak (cerebral attack).Bulakan at at Bataan. Trinidad Parde de Tavera na binawian ng buhay. Binawian ng buhay si Don Panyong noong Abril 28.

anak ng isang mayaman. Tulad halimbawa. Ang pinakarnahusay niyang sinulat pangk asaysayan ay ang Mis Memorias Sabre la Revolucion na nalimbag at nalathala sa an yong aklat. Batangas kung saan ay napangasawa niya si Josefa Amurao. Documentos para Historia Fillpinas. Nabigyan siya ng pagkakataong mangibang bansa nang bigyan siya ng isang mayamang mangangalakal ng pera na ginamit niya sa pag punta sa Hong Kong. Nang siya ay magbalik sa Pilipinas. nagbitiw siya sa kanyang tungkulin kahit alam niyang kailangang-kailang an niya ang trabaho. Ang pagpapatibay sa "Constitutional Draft" na ginawa ni Calderon ay nilagdaan ni Aguinaldo noong Enero 21. Upang may pagkakitaan. Sa kanyang paglaya ay bumalik siya sa Maynila at namuhay nang tahimik kasama ng kanyang pamHya. Sobrang hirap ng t rabaho at kakulangan sa pagkain ang nagpahina sa kanyang katawan. Pumaso k siya sa Unibersidad ng Santo Tomas para mag-aral ng abogasya. Pinuntahan niya ito at inalok ang kanyang tulong. Agad namang tin anggap ito ni Aguinaldo. Hindi niya natapos ang kanyang pag-aaral dahil sa pagsiklab ng Himagsikan. Nang magpating in siya sa doctor.niya ito isinusuot pagdating sa paaralan. Los Ult imos Dia del Regimen Español en Filipinas. Tatlumpung taong gulang pa lamang siya noon suhalit kinilala na ang kahusayan niya sa siyen siya na pamamahala at Batas. Ito ang dahilan kung bakit ibinigay sa kanya ang karangalan bilang Ama ng Malolo s Constitution. isang anti-Filipino ay darating upang siyang maging editor ng pa hayagan. Muli siyang nag-aral sa Unibersidad ng Santo Tomas ng mga kurso sa Pilosopiya. 1899. Madali siyang itinalaga ni Aguinaldo bilang delegado ng Palawan sa Kongreso sa Malolos na ginanap sa simbahan ng Barasoain. L iteratura at mga likas na Agham (Chemistry. sa isang pagkakataon nang siya a y isa sa bumubuo ng pamunuan ng pahayagang La Opinion. Nagtrabaho siya sa iba t ibang pahayagan subalit hindi siya nagtatagal sa kanyang gawain dahil s a kanyang damdaming makabayan. Para sa kanya higit na mabuti na mawalan ng trabaho kaysa m akasama sa trabaho ang isang kaaway ng mamamayang Pilipino. Mayo. Basa at Lorenzo Guerrero. Sa kabila ng pagiging abala niya bilang isang abogado. nagsulat din siya ng tala mbuhay ng kanyang mga kaibigan tulad nina Jose Ma. Natapos niya ang kursong Bachiller en Artes sa Ateneo de Manila. Dahil sa kanyang angking talino ay mal ugod sa kanya ang mga·paring Hesuita kava siya ay binigyan ng iskolarsyip na pati ang tirahan at pagkain ay libre. Taong 1893 nang tanggapin niya ang katibayan ng pagtatapos sa Licentiate Jurispundencia. nang malaman niyang si We nceslao Retana. Isa si Calderon sa mga inaresto at nakulong sa Fort Santiago pagkatapos ng Unang Sigaw sa Balintawak bagama t madali rin siyang nakalaya. Singapore at India. Nais ng kanyang ina na siya ay maging pari subalit ang nais niya ay maging abogado siya. sinabi sa kanya na dapat siyang magpahinga. Ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas. Sum ulat din siya ng mga sanaysay pangkasaysayan tulad ng kinilalang El Mas de Agost o en la Historia Patria (1896-1906). Mathematics at Physics). Pinagtibay naman ito sapagkat nakahihigit daw ito sa Constitutional Program of the Philippine Republic na ginawa ni Apolinario Mabini.     . Naglin gkod siya sa tanggapan ni Cayetano Arellano at nang sumunod na taon ay nagpraktis ng Batas sa Cavite. nanirahan siya sa Bauan. Sinulat ni Calderon ang burador (draft) ng Konstitusyon at isinumite sa Kongreso . nagturo siya ng mga anak ng mayayaman. 1898 nang mabalitaan niyang nagballk na si Emilio Aguinaldo sa Cavite mula sa Hong Kong. at kung hindi siy a ay magkakasakit ng tuberculosis.

nagkahilig si Tinio sa pagsasaayos at direksiyon sa mga kalaro para sa mga pagdiriwang nakaka suotan. Ang ilan pa sa kanyang mga naisulat ay Las Islas Bisayas en la Epoca de la Conqu ista. Ang layunin ay palaganapin ang wik ang Tagalog. Tundo. sosyolohiya. Nagturo din siya sa Liceo de Manila at Inst itute de Muheres ng kasaysayan. nahanatili siyang mapagbasa at manunulat ng mga a rtikulong makabayan. direk tor. Noong 1904 ay it inatag niya ang Sarnahan ng mga Mananagalog (Association of Tagalog Writers) sa tulong ng mga kilalang rnanunulat na Tagalog. 1908 sa gula ng na 40 lamang. Anak siya ni Elias delos Reyes at ni Leona Florentino. 1937 nguni t may pinag-ugat mula sa Nueva Ecija. Sa larangan ng eduk asyon. N oong 1905 ay itinatag niya ang Asosacion Historia de Filipinas. Kahit na may karamdaman na at ipinagbawal ng doctor ang pag babasa. manunulat. Justice Florentino Torres. Nagkaroon siya ng dalawan g anak na babae na ang mga pangalan ay Concepcion at Cruzing. manunulat ng sanaysay at guro. algebra at matematika. Siya ay isang mamamahayag. Si Rolando Santos Tinio ay isang Pilipinong makata. Dahil sa maagang namatay ang kanyang asawa. Paul Hospital. Dito ay nagturo siya ng Batas. ang tanging kontribusyon ni Calderon ay ang pagkakatatag ng Escuela de De recho (School of Law) sa Maynila na siyang unang kolehiyo sa Batas dito sa Pilip inas. nagbabasa pa rin siya. Binawian siya ng buhay sa St. muli siyang ikinasal sa isang magand a at batang-batang istudyante niya sa Escuela Derecho. Historia de Ilocos at La Il Sensacional Memoria Sobre La Revolucion Filipi na. ang unang makatang babae ng Ilocos Sur. Ang kanyang maagang pagpanaw ay ipinagluksa ng kanyang mga kaib igan na sina Rafael Palma. nagtatag nanaman siya ng sarnahan para sa proteksyo n ng mga sanggol na tinawag na La Proteccion de la Infancia. S iya ang nagtatag ng Iglesia Filipina Independencia. Maynila noong Hulyo 6. manananggol at pinuno ng mga manggagawa. Maynila noong Marso 5. Siya ay isang masigasig sa paglalahok sa mga industriya ng mga pelikulan g Pilipino at nawiwili sa pagtatrabaho sa mga sikat na artistang Pilipino kung s   . kung saan nagmula ang kanyang mga magulang na s ina Dominador Tinio at Marciana Santos. ekonomiks.Si Calderon tulad ni Rizal ay mahilig sa pag-aaral ng kasaysayan ng Pilipinas. dramatista. Pagkatapos ng dalawang taon. Si Isabelo delos Reyes ay kabilang sa tatlong panahon ng Panitikang Tagalog sa P anahon ng Propaganda. Nagtamo siya ng gantimpala s a Exposicion sa Madrid dahil sa kanyang El Folklore Filipino. Panahon ng Himagsikan at Panahon ng mga Amerikano. tagasalin. Isinilang si Tinio sa Gagalangin. Noong bata pa lamang siya. Hanggang sa mga hu ling sandali ng kanyang buhay. Kalaw at Sergio Osmeña. Teodoro M. tagapuna. Matibay ang kanyang paniniwala na Tagalog at hindi Kastila o Ingles ang dapat na maging wikang pambansa ng mga Pilipino.

Leon Ma. nakilala si Tinio bilang magaling na manunulat na gumamit ng Inggles bi lang midyum ng Pilipinong manunulat. Noong 1972. Nagtapos din ng maikling kurso sa sining pandulaan sa pamamagitan ng iskolarsyip na ipinagkaloob ng Sangguniang Britaniya sa Pamantasang Bristol noong 1968. Sa pamamagitan nito. Sumulat siya ng kanyang koleksiyong pangmak ata: Poot at Ritwal (Rage and Ritual) kung saan nanalo ng gawad mula sa Pamantas an ng Pilipinas. Langit at lupa. Siya ay ika-14 na anak ng isang prominente at relihiyosong mag-asawa.   . Ang layunin ng lathalain ay mapatunayan ang kakulangan ng Tagalog bilan g midyum ng manunulat ayon kay Lumbera. Inilarawan ni Bienvenido Lumbera ang nalikom na ito bilang mabi kas at may tunay na walang-kamatayang hagkis kung nakuha mula sa Europeong mapam unang pagsusuring pampanitikan. 1853 sa Ermita. Guerrero ay ipinanganak noong Enero 21. sumulat si Tinio ng isa pang koleksiyong panulaan: Sitsit sa Kuliglig at dito ipinakita ang mahusay na pagkakaiba ng kanyang luma at bagong adbokasiya. Sa kanyang pag-aaral pawang matataaS na marka ang nakamit ni Guerrero. binigay niya ang tunay na hagkis sa tula ng likas na Pilipinong nasa kalagitnaang antas ng lipunan. Palagi siyang inilarawan bilang madasalin. sa isang panayam. 195 8-1975. Si Rolando Tinio ay ang natatanging imbentor ng "Taglish" sa panulaang Pilipino. at may dalawang supling na isa sa kanila ay aktor na si Victoria. tah imik at may pambihirang talino. bagama t. at kursong sining pandulaan sa Pamantasang Ateneo de Manila.[5] Siya ay ikinasal kay Ella Luansing. Sina Leon George Guerrero at Clara Leogardo.[5] Sa kalagitnaan ng dekada 60. Siya ay nag-aral sa Ateneo de Manila at nagtapos naman ng kursong parmasyutika s a Unibersidad ng Santo Tomas noong 1876. Maynila. K ung sa Poot at Ritwal (Rage and Ritual). Sa pagkakataon. Sa Iowa. nagpasiya si Tinio na magsulat sa wikang Tagalog at ang produkto ng pagsubok na ito ay ang mga koleksiyon ng mga tula na kasalukuyang tinatawag na Bagay. at sumunod ang Kagawaran ng Filipino. naghatid ng isang manunulat ang kanyang pani niwala sa halaga ng wikang Tagalog sa Malikhaing Pagsusulat. kung saan namuno siya ng Kagawaran ng Inggles. at mataas na paaralan sa Mataas na Paaralang Letran noong 1951. nagl athala si Tinio ng isang lathalain sa pahayagang pang-iskolar na Araling Pilipin o. ang awang sa pagitan ng mga likha ni Tinio sa Inggles at mga nasa sa Tagalog. ang Sitsit sa Kuliglig ay malinaw na naglalarawan ang mga pang-araw-araw karanasan ng lumak i sa Tondo na nakatira sa kasalukyan sa kataasan ng Loyola. Siya ay naging aktor ng pelikula at manunulat ng dulang pampelikula. Sa oras na ito. Si Dr. Filipino.aan hinangaan siya noong nasa kabataan niya. Nakamit niy a ang Batsilyer ng Pilosopiya na nakamit niya ang dangal na magna cum laude sa e dad ng 18 sa Pamantasan ng Santo Tomas noong 1955 at Pantas ng Pinong Sining sa Malikhaing Pagsusulat sa Pamantasang Estado ng Iowa noong 1958. kung saan ang mga nagtataglay na bahagi ng mga tulang Inggles na isinalin sa Tagalog. naniwala si Tinio na ang Inggles ay makakalagis ng mga tikha na ninais niyang magbatid para sa kanyang mga likha . Nagturo siya ng Ing gles. Sa tugon nito. Nagtapos ng mababang paaralan sa Mababang Paaralan ng Lakandula sa Tundo noong 1 948. mga paglalarawan ng sining at ang artis ta na di-gaanong may ugnayan sa pamamaraan ng pamumuhay ng Pilipino. isa ring aktor at direktor.

Noong taong 1883.   . Bukod dito siya ay nagturo ng "Natural History" sa Liceo de Manila na kung saan ay itinatag niya ang samahan ng mga guro sa parmasyutika (Faculty of Pharmacy). Siya ay naging kinatawan ng ikalawang distrito ng Malolos para sa Pambansang Asembleya ng Pilipinas. si Guerrero ay nagtayo ng sarili niyang tindahan ng gamot sa B inondo. Ang pulitika ay naging bahagi rin ng buhay ni Guerrero. isang pahayagan noong panahon ng himagsikan. Bilang isang Pilipinong may pagmamahal sa bayan. sumapi si Leon Guerrero sa Kong reso ng Malolos at isa siya sa lumagda sa Konstitusyon ng Malolos noong ilunsad ang Unang Republika ng Pilipinas. Sumulat rin siya ng artikulo sa "La Independen cia". Siya ay binawian ng buhay noong Abril 13. 1935. Siya ang kauna-unahang propesor sa Pilipinas na nagturo ng "Vegetable Histology" sa pamamaraang praktikal. Dito siya tumuklas ng iba t ibang halamang gamot na ang bisa ay maikukum para sa kahusayan ng gamot sa ibang bansa. Siya rin ay naging pinuno ng "Bureau of Science" na s iyang nagdulot sa kanya ng lubos na kasiyahan at naging kuntento na sa buhay. Siya rin ay naging editor nan g "La Republika Filipina".

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful