Saranggola ni Efren R. Abueg ´Rading, Pquito, Nelson«pakinggan ninyo ang kwentong ito.

May isang lalaki, walong taong gulang. Humiling siya sa kanyang ama ng isang guryon.µ ´Anak, ibibili kita ng kawayan at papel. Gumawa ka na lamang ng saranggola,µ wika ng ama. ´Hindi ako marunong, Tatay,µ anang batang lalaki. ´Madali ¶yan. Tuturuan kita,µ sabi ng ama at tinapik sa balikat ang anak. Bumili nga ito ng papel at kawayan at tinuruang gumawa ng saranggola ang anak. ´Tatay«ibili mo ako ng guryon,µ sabi uli ng bata sa ama. ´Anak, pag-aralan mo na lamang mapalipad ang saranggola nang mataas. Madadaig mo ang taas at tagal ng lipad ng guryon!µ Nainis ang bata sa kanyang ama. ´Kinakantyawan ako sa bukid, Tatay,µ anang bata. ´Anak daw ako ng may-ari ng kaisa-isang istasyon ng gasolina sa bayan«bakit daw kay liit ng saranggola ko!µ Nagtawa ang ama at tinapik na naman sa balikat ang anak. Tinuruan nga ng ama ang bata ng higit na mataas na pagpapalipad ng saranggola, pati na ang pagpapatagal niyon sa kalawakan. Nalagpasan nga ng saranggola niya ang ilang guryon. Ang iba namang guryon na lumipad nang pagkataas-taas ay nalagutan ng tali at nagsibagsak, bali-bali ang mga tadyang, wasak-wasak. Minsan sa pagpapataas ng lipad ng kanyang saranggola, napatid ang tali niyon. Umalagwa ang saranggola. Hinabol nilang mag-ama iyon at nakita nilang nakasampid sa isang balag. ´Tingnan mo«hindi nasira,µ nagmamalaking wika ng ama. ´Kung guryon ¶yan, nawasak na dahil sa laki. Kaya tandaan mo, ang taas at tagal ng pagpapalipad ng saranggola ay nasa husay, ingat at tiyaga. Ang malaki at madali ngang tumaas, pero kapag nasa itaas na, mahirap patagalin doon at kung bumagsak, laging nawawasak.µ Nakalimutan na ng batang iyon ang tungkol sa saranggola nang maging katorse anyos siya. May iba na siyang hilig; damit, sapatos, malaking baon sa eskwela, pagsama-sama sa mga kaibigan. ´Anak«dalawang sapatos lamang ang gagamitin mo sa pasukang ito. Kung masira, saka na papalitan. Magtitipid ka rin sa damit at huwag kang gasta nang gasta. Hindi madaling kitain ang salapi,µ pagunita ng kanyang ama. ´Kawawa nga ako, Tatay,µ katwiran ng bata. ´Anak ako ng tanging may-ari ng istasyon ng gasoline at machine shop sa bayan natin, pero at itsura ko«parang anak ng pobre.µ ´Disente ka naman, a. Malinis ang damit mo, husto ka sa mga gamit sa eskwela at husto ka rin sa pagkain. Hindi dapat sobra sa mga pangangailangan ang isang kabataang tulad mo. Hindi natututuhan ang pagtitipid.µ Hindi naunawaan ng bata ang paliwanag ng ama at nagkaroon siya ng hinanakit dito. Tinipid siya sa lahat ng bagay, hinigpitan sa pagsama-sama sa mga kabarkada at madalas, pinatatao sa istasyon ng gasolina at pinatutulong sa machine shop kung araw na walang klase. ´Pinahihirapan talaga ako ng Tatay,µ puno ng hinanakit ang tinig na pagsusumbong ng bata sa ina. ´Kaisa-isa pa naman akong anak, ang turing niya sa akin«parang ampon!µ ´Hindi totoo ang sinabi mo, anak,µ malumanay na sansala ng kanyang ina sa paghihinanakit niya sa ama. Alam mo mataas ang pangarap niya para sa iyo.µ ´Bakit? Ano ang gusto niya para sa akin?µ ´Ibig niyang maging mahusay kang inhinyero.µ

´Magtiwala ka sa amin. ´Bata pa ako. ´Mabuti ¶yon.µ ´Bakit pa. Gayunman. sumangguni pa rin siya sa ina. Ngunit nang kausapin niya ang ama.µ Masama man ang loob. Namangha siya. Gayunman. . magiging magaan sa iyo ang lahat. kahihiyan lamang ang dinaranas ko rito. anak.µ Tinanggap niya ang halagang ipinagkaloob ng ama. Pumayag siya. ´Alam kong malaki ang hinanakit mo sa iyong ama. Nang labingwalo na siya napagkaisahan ng kanyang mga barkada na kumuha sila ng commerce. pagtitiis. Isinubsob na lamang niya ang ulo sa pag-aaral.µ ´Bakit kailangan ko pang magtagumpay? Hindi ba·t ipamamana ninyo sa akin ni Itay ang ating kabuhayan?µ ´Totoo iyan. ´Ngayon anak«bibigyan kita ng limampung libong piso. Napag-isa siya sa pag-aaral sa lunsod at ngayong binata na siya. Nakatapos naman ng inhinyerya ang binata. Kaya ko pang mag-asikaso ng hanapbuhay na iyan.engineering nga ang bagay sa iyo. Wala kaming gagawin ng iyong ama kundi makabubuti sa iyong hinaharap. Hindi mo hilig ang commerce. ibig kong isaisip mong. hindi na hinanakit kundi paghihimagsik sa ama ang kanyang nadarama. Inay. Hindi na siya nanininwala sa sinabi ng kanyang ina. Magsama-sama tayo sa isang unibersidad.µ Ngunit may lason na sa kanyang isip. Pero sa tingin ko«. ´Akala ko«ako na ang hahawak ng ating machine shop pagkatapos ko ng pag-aaral. ´Ayoko nang mag-aral. Humiwalay na rin siya ng tirahan sa mga magulang. subalit naisip niyang makapagtitiis pa siya. anak. Itay? Mayroon na tayong negosyo.µ ´Mabuti na ¶yong makatindig ka sa sarili mong mga paa. Bakit ako ginaganoon ni Itay? Gusto ba niya akong pahirapan?µ Pinayapa ng kanyang ina ang kanyang kalooban. Palagay ko mechanical engineering ang bagay sa iyo. ang kinabukasan mo ang lagi niyang inaalala.Hindi na kumibo ang bata at hindi rin napawi ang hinanakit niya sa ama. Saka ibig ko. Hindi siya pangunahin sa klase. anak. Gamitin mo sa paghahanapbuhay.µ nawika niya sa ama. Naging lubos ang paghihimagsik niya sa kanyang ama. nakabilang siya sa nangungunang unang dalawampu. anak«pero paano mo mapauunlad ang ating kabuhayan kung hindi mo alam ang mga hirap sa pagtatayo niyan?µ Hindi maintindihan ng binata ang sinabi ng kanyang ina.µ mungkahi ng isa sa limang magkakaibigan. Pagkatapos mo naman ng pag-aaral at magtagumpay ka sa hanapbuhay. tumutol ito. ´Tipid. anak. magpundar ka ng sariling negosyo.µ ´Makabubuti ba sa akin ang magmukhang basahan at magdildil ng asin?µ ´Makabubuting matuto kang magtiis. ´Hindi sa kinakampihan ko ang iyong ama. ngunit sa pagsusulit sa gobyerno. Tanungin mo ang iyong ina.µ sabi niya sa kanyang ina nang dalawin siya nito sa dormitoryo. hindi siya makapaghimagsik dito. May machine shop tayo«sino ba ang magmamana niyon kundi ikaw?µ Nasunod ang kanyang ama at napilitan siyang tumiwalag sa kanyang barkada. ´Inoobserbahan kita. Iginagalang niya ito at pati ang kanyang ina.µ sabi ng kanyang ama nang makuha na niya ang lisensiya bilang mechanical engineer.

na nagakaroon ako ng ama!µ Umiyak ang kanyang ina. lagi ba sila roon?µ Tumango ang tinanong na katulong.baka hindi na kayo magkita. ´Ano kayong klaseng ama? Bakit ninyo natitiis ang inyong anak? Kasiyahan ba ninyong makitang nahihirapan ako?µ ´Ibig kong matutuhan mo ang lahat ng nangyayari sa buhay na ito. Itay?| Natigilan ang kanyang ama. Inay. Hindi ka sumunod sa mungkahi ko na umiwas sa kumpetisyon.µ Noon nagsiklab ang binata. Agad-agad siyang pinagsadya ng kanyang ama. Sa loob ng tatlong taon. ´Umuwi ho uli sa probinsya. Nagkautang tuloy siya ng labindalawang libo sa mga kinukunan niya ng materyales. ´Nabigyan na kita ng pang-umpisang puhunan. Kumuntrata siya ng paggawa ng tambutso sa isang auto assembler at kumita siya nang malaki. ´Ibig ng Itay mong Makita ang kanyang mga apo. Nakalimutan niya ang paggalang sa mga magulang. gumawa na rin ang machine shop niya ng mga partes ng kotse. Nang hindi siya makabayad. hindi pa rin niya binigyang-halaga ang bulalas ng iyon ng kanyang ina. nakaipon siya ng sampung libong piso at nakabili ng maliit na machine shop. Isang araw.µ ´Hindi ba kaya may mga magulang ay para gumaan ang buhay ng mga anak?µ ´Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. Ang dugo ay dugo. ´Kinalimutan ko na. anang kasabihan. anak. Patawirin daw ho ang inyong ama!µ ´Umuwi uli? Bakit. Isang araw. kilala na ang kanyang machine shop sa Pasay. Kakaunti ang kanyang parokyano dahil higit na malaki ang machine shop ng kanyang ama at mahusay ang mga tauhan nito.µ Nagkahiwalay ng landas ang mag-ama. Subukin mo namang maghanap ng puhunan sa sarili mong pagsisikap. Sa tindi ng hinanakit. Nagpakagumon siya sa trabaho. ´Kung gayon«. gaya ng dati may pasalubong sa tatlong apong lalaki.µ ´Akala ko ba·y bahala na ako sa buhay ko. Hindi madali ang mabuhay sa mundo. Saka napapailing. Naglayas ang binata nang hindi man lamang nagpaalam kahit sa ina. dumating ito sa kanilang bahay.µ . inilit ang mga makinang kanyang ginagamit. Dumabog siya sa harap ng ama.µ sabi ng kanyang ina. hindi niya dinatnan ang kanyang asawa at tatlong anak sa bahay. naghanap pa ng mga bagong kontrato hanggang sa loob pa ng dalawang taon.Nagtayo siya ng isang machine shop sa dulo ng kanliang bayan. ´May dalawang na hong regular silang nagpupunta roon. Nagpalipat-lipat sa kung saan-saang trabaho hanggang pagkaraan ng limang taon. Dinadalaw ang inyong matanda. pero hindi siya makadalaw dahil sa hinanakit mo. nag-iwan pa ito ng salita bago lumisan. anak!µ nawika nito bago umalis. ´Nasaan sila?µ usig niya sa katulong. ´Kung sabagay«mabuting magturo ang karanasan!µ May isang taon ding nagtiyaga ang binata sa pamamahala ng kanyang maliit na machine shop sa dulong bayan. ´Bakit hindi pa sa ikatlong bayan ka nagtayo ng machine shop? Magkukumpetensiya pa tayo rito. kaya dinadalaw ang lalaki ng kanyang may edad nang ina.

´Wa-walang hinanakit?µ ´Oo.µ Nang lapitan niya ang kabaong ng ama at tunghayan ang mga labi nito. ´Patay na siya!µ bulalas na kanyang asawang umiyak sa kanyang dibdib. nagbalik siya sa bayang sinilangan. nagbalik sa kanyang isip ang masasayang sandali sa piling nito. At sabi niya sa akin.May poot na sumiklab sa kanyang dibdib. parang lumundag ang kanyang puso at humalik sa pisngi ng yumao. ´Rading. nagunita na naman niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. Ngunit sa pagkaunawang patawirin ang kanyang ama. umiyak siya nang marahan. anak«dahil natupad na ang pangarap niya. pati sa asawa mo«nakatitiyak siya na makapananatili ka roon. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagal niyon sa itaas. Paquito. ´Huwag kang umiyak«. tiyaga at ingat iyan!µ Magdamag siyang hindi mapalagay.µ Anas ng kanyang ina. Nagunita niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. Nilapitan niya ang ina at sa pagkakayakap dito. Kinabukasan. Nahalinhan ng pagsisisi ang hinanakit. Kasunod niyon. nasa husay. Lagi niyang naiisip ang sinabing iyon ng kanyang ama. Nasa itaas ka na. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagak niyon sa itaas. Nelson«tandaan ninyo ang kwentong iyan. .namatay siyang walang hinanakit sa iyo. kasamang nagdadalamhati ang lahat ng himaymay ng kanyang laman. sakay ng kanyang kotse. Hayaan mo«tuturuan kita!µ paliwanag na ama. Nanlambot siya sa galit. Kwento ¶yan namin ng inyong namatay na lolo. May nabugnos na moog sa kanyang puso. Kwento naming dalawa.

Ngunit sa banding huli. A. Kahit man hindi ito gusto ng anak. tubong Cavite. Tumayo kang mag-isa! Lumaban sa hamon ng buhay! Magpakatatag ngunit huuwag kang magtatanim ng galit sa iyong puso sapagkat magbubunga rin ito ng galit at poot. PALANCA. Gantimpalang Liwayway. at iba pa. Tema/Paksa ± Saranggola . doon nalaman ng anak na lahat ng ginaawa ng kanyang ama ay hindi para sa ikalulungkot o ikasasama sa kanya kundi para sa kanyang ikabubuti. Pilipino Press. Introduksyon Ang kwentong ito ay hango sa kwento ng isang anak na nagkaroon ng hinanakit sa kanyang ama at inisip na hindi siya mahal ng kanyang ama dahil hindi sa kanya naibigay ang mga bagay na kanyang nais noong siya ay bata pa lamang hanggang sa kanyang pagtanda. sa huli ay maiintindihan din ng anak kung para saan ang lahat ng ginawa ng kanyang magulang para sa kanya. III. B.I. II. Siya ang naging patnugot ng Bulaklak at Panitikan. ay nagtamo ng maraming gantimpala sa iba¶t ibang timpalak-panitik na kinabibilangan ng KADIPAN. Ang pinili niyang sampu sa kanyang mga kwento ay nagkamit ng karangalan sa unang paggawad ng Gantimpalang Balagtas (1969). A. Layunin ng Akda na sabihin sa lahat ng mambabasa na hindi mo dapat iasa ang sarili mo sa iba. propesor sa Filipino sa Pamantasan De La Salle. Uri ng Panitikan Talambuhay/Maikling Kwento C. May-akda Efren R. Abueg Si Efren R. Abueg. Sa halip ay paggalang at pagmamahal upang ang mga ganitong gawi ay maaari mong anihin mula sa iyong kapwa. ESSP-NPC Journalism Awards. Layunin ng Akda Ipakita sa lahat na ang mga ginagawa ng ating mga magulang ay para rin sa ikabubuti ng anak.

kung saan ikinekwento niya ang naging pagsasama nila ng kanyang ama sa kanyang mga anak. Nelson ± mga anak ng nagsasalaysay sa kwento. Machine Shop ± negosyo ng ama ng nagsasalaysay. V. VI. Istilo Isa sa mga sangkap ng maikling kwento ay ang damdamin at katimpian nito. Mga Tauhan Rading. Kahit labag ito sa kalooban ng kanyang anak.´ B. IV. di gaya ng tahimik. Ibinigay niyang halimbawa na ang maingay at nagpapalahaw na pag-iyak ay di-tanda ng kalaliman ng kalungkutan. Alaalang walang kapantay. Ama at Ina ± mga magulang ng nagsasalaysay sa kwento. Dahil nag-iisa lamang ito hanggang makamit mo ang tugatog ng tagumpay mula sa sarili mong pagsusumikap. ginawa niya pa rin ito dahil ito ang sa tingin niya¶y tama para sa kanyang anak. Si Matute ang nagsabing higit na masining ang matimping paglalarawan ng damdamin.³Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. Kaisipan/Ideya Ang tamis ng pag alaala ng kahapon ay sadyang napakasarap gunitain. C. alaalang walang katulad. Ang mga alaalang ito ang nakapagtuturo sa iyo ng mga bagay na babalik-balikan. . Mahirap kalimutan ang alaalang naging bahagi ng iyong buong pagkatao. Nilalaman/Balangkas Ipinahihiwatig ng kwento ang mga paghihirap ng isang ama para mapabuti ang kinabukasan ng kanyang anak. Tagpuan Tahanan ± kung saan nakatira ang pamilya ng nagsasalaysay. Paquito.

Buod Tinuruan ng kanyang ama ang anak na magpalipad ng saranggola. dahil namatay ang kanyang ama na walang sama ng loob sa kanya. Hanggang lumaki siya at pumasok sa kolehiyo. Konklusyon Ang tao ay binubukalan sa puso ng iba¶t ibang damdamin ± tuwa. Hanggang magtapos siya sa kolehiyo at nagkaroon na ng sariling pamilya. inggit. Mas pinapili siyang maging mechanical engineer dahil may tiwala ang kanyang ama na magaling siya sa larangang ito kahit ayaw ito ng kanyang anak dahil mas gusto ng anak na gayahin ang kurso na kinuha ng kanyang mga kaibigan para may kasama siya sa kolehiyo. Nagsimula na siyang magalit sa kanyang ama at magkaroon ng sama ng loob dito. Kung mahusay kang magpalipad ng saranggola. Ang pagpapalipad ng saranggola ay wala sa saranggola o sa guryon. lungkot. Ngunit sinabi sa kanya ng kanyang ina na wag na siyang malungkot at umiyak. takot. VII. VII. Kaya humiling siya ng guryon sa kanyang ama dahil ito ang kalimitang ginagamit ng kanyang mga kalaro at mataas ang lipad nito sa ere. may sama ng loob pa rin siya sa kanyang ama at tuluyan na ngang tinalikuran. lugod. Mahalagang madama ito sa kwento sapagkat ang damdamin ang nagbibigay-kulay sa mga pangyayari sa maikling kwento. Ngunit hindi siya ginawan o binigyan ng kanyang ama. magagawa niya itong pataasin at paliparin sa ere na mas mataas pa sa guryon. at iba pa. mapapataas mo pa ang lipad nito kaysa sa guryon. Tinuruan siya kung paano magpalipad nito. at di-mailuhang pighati. Doon niya natutunan sa kanyang ama na basta¶t may galing at husay ka. napaluha siya at nagsisi. Umunlad siya sa buhay at naging mayaman. Ngunit malungkot pa rin ang anak dahil hindi niya mapataas ang lipad ang kanyang saranggola. Hanggang sa dumating ang oras na pumanaw na ang kanyang ama. . At balang araw. saranggola ang ginawa at ibinigay sa kanya. kundi sa taong nagpapalipad nito. titingalain ka.pigil. patuloy pa rin na hindi binibigay sa kanya ang mga gusto niya kahit kailangan niya ito o kinahihiligan niya ito.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful