Saranggola ni Efren R. Abueg ´Rading, Pquito, Nelson«pakinggan ninyo ang kwentong ito.

May isang lalaki, walong taong gulang. Humiling siya sa kanyang ama ng isang guryon.µ ´Anak, ibibili kita ng kawayan at papel. Gumawa ka na lamang ng saranggola,µ wika ng ama. ´Hindi ako marunong, Tatay,µ anang batang lalaki. ´Madali ¶yan. Tuturuan kita,µ sabi ng ama at tinapik sa balikat ang anak. Bumili nga ito ng papel at kawayan at tinuruang gumawa ng saranggola ang anak. ´Tatay«ibili mo ako ng guryon,µ sabi uli ng bata sa ama. ´Anak, pag-aralan mo na lamang mapalipad ang saranggola nang mataas. Madadaig mo ang taas at tagal ng lipad ng guryon!µ Nainis ang bata sa kanyang ama. ´Kinakantyawan ako sa bukid, Tatay,µ anang bata. ´Anak daw ako ng may-ari ng kaisa-isang istasyon ng gasolina sa bayan«bakit daw kay liit ng saranggola ko!µ Nagtawa ang ama at tinapik na naman sa balikat ang anak. Tinuruan nga ng ama ang bata ng higit na mataas na pagpapalipad ng saranggola, pati na ang pagpapatagal niyon sa kalawakan. Nalagpasan nga ng saranggola niya ang ilang guryon. Ang iba namang guryon na lumipad nang pagkataas-taas ay nalagutan ng tali at nagsibagsak, bali-bali ang mga tadyang, wasak-wasak. Minsan sa pagpapataas ng lipad ng kanyang saranggola, napatid ang tali niyon. Umalagwa ang saranggola. Hinabol nilang mag-ama iyon at nakita nilang nakasampid sa isang balag. ´Tingnan mo«hindi nasira,µ nagmamalaking wika ng ama. ´Kung guryon ¶yan, nawasak na dahil sa laki. Kaya tandaan mo, ang taas at tagal ng pagpapalipad ng saranggola ay nasa husay, ingat at tiyaga. Ang malaki at madali ngang tumaas, pero kapag nasa itaas na, mahirap patagalin doon at kung bumagsak, laging nawawasak.µ Nakalimutan na ng batang iyon ang tungkol sa saranggola nang maging katorse anyos siya. May iba na siyang hilig; damit, sapatos, malaking baon sa eskwela, pagsama-sama sa mga kaibigan. ´Anak«dalawang sapatos lamang ang gagamitin mo sa pasukang ito. Kung masira, saka na papalitan. Magtitipid ka rin sa damit at huwag kang gasta nang gasta. Hindi madaling kitain ang salapi,µ pagunita ng kanyang ama. ´Kawawa nga ako, Tatay,µ katwiran ng bata. ´Anak ako ng tanging may-ari ng istasyon ng gasoline at machine shop sa bayan natin, pero at itsura ko«parang anak ng pobre.µ ´Disente ka naman, a. Malinis ang damit mo, husto ka sa mga gamit sa eskwela at husto ka rin sa pagkain. Hindi dapat sobra sa mga pangangailangan ang isang kabataang tulad mo. Hindi natututuhan ang pagtitipid.µ Hindi naunawaan ng bata ang paliwanag ng ama at nagkaroon siya ng hinanakit dito. Tinipid siya sa lahat ng bagay, hinigpitan sa pagsama-sama sa mga kabarkada at madalas, pinatatao sa istasyon ng gasolina at pinatutulong sa machine shop kung araw na walang klase. ´Pinahihirapan talaga ako ng Tatay,µ puno ng hinanakit ang tinig na pagsusumbong ng bata sa ina. ´Kaisa-isa pa naman akong anak, ang turing niya sa akin«parang ampon!µ ´Hindi totoo ang sinabi mo, anak,µ malumanay na sansala ng kanyang ina sa paghihinanakit niya sa ama. Alam mo mataas ang pangarap niya para sa iyo.µ ´Bakit? Ano ang gusto niya para sa akin?µ ´Ibig niyang maging mahusay kang inhinyero.µ

anak. Humiwalay na rin siya ng tirahan sa mga magulang.µ Masama man ang loob. Hindi mo hilig ang commerce. anak«pero paano mo mapauunlad ang ating kabuhayan kung hindi mo alam ang mga hirap sa pagtatayo niyan?µ Hindi maintindihan ng binata ang sinabi ng kanyang ina. ang kinabukasan mo ang lagi niyang inaalala. Hindi siya pangunahin sa klase.Hindi na kumibo ang bata at hindi rin napawi ang hinanakit niya sa ama. magpundar ka ng sariling negosyo. ´Ngayon anak«bibigyan kita ng limampung libong piso. Isinubsob na lamang niya ang ulo sa pag-aaral. ´Mabuti ¶yon. ´Akala ko«ako na ang hahawak ng ating machine shop pagkatapos ko ng pag-aaral. anak. anak. sumangguni pa rin siya sa ina.µ Ngunit may lason na sa kanyang isip. Nang labingwalo na siya napagkaisahan ng kanyang mga barkada na kumuha sila ng commerce. Saka ibig ko. tumutol ito. ´Ayoko nang mag-aral.µ ´Makabubuti ba sa akin ang magmukhang basahan at magdildil ng asin?µ ´Makabubuting matuto kang magtiis.engineering nga ang bagay sa iyo. Namangha siya.µ nawika niya sa ama. Napag-isa siya sa pag-aaral sa lunsod at ngayong binata na siya. Nakatapos naman ng inhinyerya ang binata. kahihiyan lamang ang dinaranas ko rito. hindi siya makapaghimagsik dito. May machine shop tayo«sino ba ang magmamana niyon kundi ikaw?µ Nasunod ang kanyang ama at napilitan siyang tumiwalag sa kanyang barkada. pagtitiis. ´Magtiwala ka sa amin. anak. Magsama-sama tayo sa isang unibersidad. Pumayag siya. Kaya ko pang mag-asikaso ng hanapbuhay na iyan.µ ´Bakit kailangan ko pang magtagumpay? Hindi ba·t ipamamana ninyo sa akin ni Itay ang ating kabuhayan?µ ´Totoo iyan. subalit naisip niyang makapagtitiis pa siya. ´Inoobserbahan kita. Gayunman. ibig kong isaisip mong. Wala kaming gagawin ng iyong ama kundi makabubuti sa iyong hinaharap. Naging lubos ang paghihimagsik niya sa kanyang ama. ´Hindi sa kinakampihan ko ang iyong ama. . Pero sa tingin ko«. ´Alam kong malaki ang hinanakit mo sa iyong ama.µ sabi ng kanyang ama nang makuha na niya ang lisensiya bilang mechanical engineer.µ sabi niya sa kanyang ina nang dalawin siya nito sa dormitoryo. Iginagalang niya ito at pati ang kanyang ina. nakabilang siya sa nangungunang unang dalawampu. Pagkatapos mo naman ng pag-aaral at magtagumpay ka sa hanapbuhay.µ ´Bakit pa. Itay? Mayroon na tayong negosyo. ´Bata pa ako. Gamitin mo sa paghahanapbuhay. Bakit ako ginaganoon ni Itay? Gusto ba niya akong pahirapan?µ Pinayapa ng kanyang ina ang kanyang kalooban.µ Tinanggap niya ang halagang ipinagkaloob ng ama. Hindi na siya nanininwala sa sinabi ng kanyang ina. magiging magaan sa iyo ang lahat. Gayunman. Palagay ko mechanical engineering ang bagay sa iyo. ´Tipid.µ ´Mabuti na ¶yong makatindig ka sa sarili mong mga paa. ngunit sa pagsusulit sa gobyerno. Inay.µ mungkahi ng isa sa limang magkakaibigan. Ngunit nang kausapin niya ang ama. Tanungin mo ang iyong ina. hindi na hinanakit kundi paghihimagsik sa ama ang kanyang nadarama.

´Bakit hindi pa sa ikatlong bayan ka nagtayo ng machine shop? Magkukumpetensiya pa tayo rito. Hindi ka sumunod sa mungkahi ko na umiwas sa kumpetisyon. anang kasabihan. Nakalimutan niya ang paggalang sa mga magulang. Ang dugo ay dugo. Kakaunti ang kanyang parokyano dahil higit na malaki ang machine shop ng kanyang ama at mahusay ang mga tauhan nito.Nagtayo siya ng isang machine shop sa dulo ng kanliang bayan. ´Kung gayon«. Sa tindi ng hinanakit. Isang araw. Hindi madali ang mabuhay sa mundo.µ . gaya ng dati may pasalubong sa tatlong apong lalaki.µ sabi ng kanyang ina. hindi pa rin niya binigyang-halaga ang bulalas ng iyon ng kanyang ina. pero hindi siya makadalaw dahil sa hinanakit mo. Patawirin daw ho ang inyong ama!µ ´Umuwi uli? Bakit. ´May dalawang na hong regular silang nagpupunta roon. inilit ang mga makinang kanyang ginagamit. ´Kinalimutan ko na. ´Nasaan sila?µ usig niya sa katulong. ´Kung sabagay«mabuting magturo ang karanasan!µ May isang taon ding nagtiyaga ang binata sa pamamahala ng kanyang maliit na machine shop sa dulong bayan. Agad-agad siyang pinagsadya ng kanyang ama. gumawa na rin ang machine shop niya ng mga partes ng kotse. anak. Kumuntrata siya ng paggawa ng tambutso sa isang auto assembler at kumita siya nang malaki. Dinadalaw ang inyong matanda. anak!µ nawika nito bago umalis. Itay?| Natigilan ang kanyang ama. Isang araw. Dumabog siya sa harap ng ama. Nagkautang tuloy siya ng labindalawang libo sa mga kinukunan niya ng materyales. Nang hindi siya makabayad.µ Nagkahiwalay ng landas ang mag-ama. kilala na ang kanyang machine shop sa Pasay.µ Noon nagsiklab ang binata. naghanap pa ng mga bagong kontrato hanggang sa loob pa ng dalawang taon.µ ´Hindi ba kaya may mga magulang ay para gumaan ang buhay ng mga anak?µ ´Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. dumating ito sa kanilang bahay. Subukin mo namang maghanap ng puhunan sa sarili mong pagsisikap. Nagpalipat-lipat sa kung saan-saang trabaho hanggang pagkaraan ng limang taon. ´Ibig ng Itay mong Makita ang kanyang mga apo. Naglayas ang binata nang hindi man lamang nagpaalam kahit sa ina. Inay. lagi ba sila roon?µ Tumango ang tinanong na katulong. Sa loob ng tatlong taon. Saka napapailing. nakaipon siya ng sampung libong piso at nakabili ng maliit na machine shop. ´Umuwi ho uli sa probinsya. Nagpakagumon siya sa trabaho. ´Nabigyan na kita ng pang-umpisang puhunan. ´Ano kayong klaseng ama? Bakit ninyo natitiis ang inyong anak? Kasiyahan ba ninyong makitang nahihirapan ako?µ ´Ibig kong matutuhan mo ang lahat ng nangyayari sa buhay na ito.baka hindi na kayo magkita. kaya dinadalaw ang lalaki ng kanyang may edad nang ina. nag-iwan pa ito ng salita bago lumisan. na nagakaroon ako ng ama!µ Umiyak ang kanyang ina.µ ´Akala ko ba·y bahala na ako sa buhay ko. hindi niya dinatnan ang kanyang asawa at tatlong anak sa bahay.

´Patay na siya!µ bulalas na kanyang asawang umiyak sa kanyang dibdib. pati sa asawa mo«nakatitiyak siya na makapananatili ka roon. Nanlambot siya sa galit. Kasunod niyon.namatay siyang walang hinanakit sa iyo.µ Nang lapitan niya ang kabaong ng ama at tunghayan ang mga labi nito. May nabugnos na moog sa kanyang puso. Paquito. nagbalik sa kanyang isip ang masasayang sandali sa piling nito. parang lumundag ang kanyang puso at humalik sa pisngi ng yumao. At sabi niya sa akin. ´Rading. Kwento naming dalawa. tiyaga at ingat iyan!µ Magdamag siyang hindi mapalagay. Kinabukasan. Nilapitan niya ang ina at sa pagkakayakap dito. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagak niyon sa itaas. ´Huwag kang umiyak«. Nasa itaas ka na. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagal niyon sa itaas. kasamang nagdadalamhati ang lahat ng himaymay ng kanyang laman. Nelson«tandaan ninyo ang kwentong iyan. . ´Wa-walang hinanakit?µ ´Oo.µ Anas ng kanyang ina. nagbalik siya sa bayang sinilangan. anak«dahil natupad na ang pangarap niya. Nahalinhan ng pagsisisi ang hinanakit.May poot na sumiklab sa kanyang dibdib. Ngunit sa pagkaunawang patawirin ang kanyang ama. nagunita na naman niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. sakay ng kanyang kotse. Hayaan mo«tuturuan kita!µ paliwanag na ama. umiyak siya nang marahan. Nagunita niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. Kwento ¶yan namin ng inyong namatay na lolo. Lagi niyang naiisip ang sinabing iyon ng kanyang ama. nasa husay.

Kahit man hindi ito gusto ng anak. Layunin ng Akda Ipakita sa lahat na ang mga ginagawa ng ating mga magulang ay para rin sa ikabubuti ng anak. Ang pinili niyang sampu sa kanyang mga kwento ay nagkamit ng karangalan sa unang paggawad ng Gantimpalang Balagtas (1969).I. Gantimpalang Liwayway. Tumayo kang mag-isa! Lumaban sa hamon ng buhay! Magpakatatag ngunit huuwag kang magtatanim ng galit sa iyong puso sapagkat magbubunga rin ito ng galit at poot. Abueg Si Efren R. May-akda Efren R. B. at iba pa. sa huli ay maiintindihan din ng anak kung para saan ang lahat ng ginawa ng kanyang magulang para sa kanya. PALANCA. Uri ng Panitikan Talambuhay/Maikling Kwento C. ay nagtamo ng maraming gantimpala sa iba¶t ibang timpalak-panitik na kinabibilangan ng KADIPAN. Ngunit sa banding huli. A. II. ESSP-NPC Journalism Awards. Introduksyon Ang kwentong ito ay hango sa kwento ng isang anak na nagkaroon ng hinanakit sa kanyang ama at inisip na hindi siya mahal ng kanyang ama dahil hindi sa kanya naibigay ang mga bagay na kanyang nais noong siya ay bata pa lamang hanggang sa kanyang pagtanda. Layunin ng Akda na sabihin sa lahat ng mambabasa na hindi mo dapat iasa ang sarili mo sa iba. Sa halip ay paggalang at pagmamahal upang ang mga ganitong gawi ay maaari mong anihin mula sa iyong kapwa. Siya ang naging patnugot ng Bulaklak at Panitikan. Pilipino Press. III. tubong Cavite. doon nalaman ng anak na lahat ng ginaawa ng kanyang ama ay hindi para sa ikalulungkot o ikasasama sa kanya kundi para sa kanyang ikabubuti. Tema/Paksa ± Saranggola . A. propesor sa Filipino sa Pamantasan De La Salle. Abueg.

Kahit labag ito sa kalooban ng kanyang anak. Ang mga alaalang ito ang nakapagtuturo sa iyo ng mga bagay na babalik-balikan. Machine Shop ± negosyo ng ama ng nagsasalaysay. kung saan ikinekwento niya ang naging pagsasama nila ng kanyang ama sa kanyang mga anak. Mahirap kalimutan ang alaalang naging bahagi ng iyong buong pagkatao.´ B. Dahil nag-iisa lamang ito hanggang makamit mo ang tugatog ng tagumpay mula sa sarili mong pagsusumikap. C. Si Matute ang nagsabing higit na masining ang matimping paglalarawan ng damdamin. Paquito. Ibinigay niyang halimbawa na ang maingay at nagpapalahaw na pag-iyak ay di-tanda ng kalaliman ng kalungkutan.³Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. IV. Istilo Isa sa mga sangkap ng maikling kwento ay ang damdamin at katimpian nito. Tagpuan Tahanan ± kung saan nakatira ang pamilya ng nagsasalaysay. alaalang walang katulad. . Nilalaman/Balangkas Ipinahihiwatig ng kwento ang mga paghihirap ng isang ama para mapabuti ang kinabukasan ng kanyang anak. V. Mga Tauhan Rading. ginawa niya pa rin ito dahil ito ang sa tingin niya¶y tama para sa kanyang anak. Nelson ± mga anak ng nagsasalaysay sa kwento. Ama at Ina ± mga magulang ng nagsasalaysay sa kwento. VI. di gaya ng tahimik. Alaalang walang kapantay. Kaisipan/Ideya Ang tamis ng pag alaala ng kahapon ay sadyang napakasarap gunitain.

saranggola ang ginawa at ibinigay sa kanya. Buod Tinuruan ng kanyang ama ang anak na magpalipad ng saranggola. inggit. Kung mahusay kang magpalipad ng saranggola. kundi sa taong nagpapalipad nito. Kaya humiling siya ng guryon sa kanyang ama dahil ito ang kalimitang ginagamit ng kanyang mga kalaro at mataas ang lipad nito sa ere. Ang pagpapalipad ng saranggola ay wala sa saranggola o sa guryon. Mahalagang madama ito sa kwento sapagkat ang damdamin ang nagbibigay-kulay sa mga pangyayari sa maikling kwento. napaluha siya at nagsisi. may sama ng loob pa rin siya sa kanyang ama at tuluyan na ngang tinalikuran. at iba pa. lungkot. At balang araw. Konklusyon Ang tao ay binubukalan sa puso ng iba¶t ibang damdamin ± tuwa. Nagsimula na siyang magalit sa kanyang ama at magkaroon ng sama ng loob dito. lugod. Ngunit sinabi sa kanya ng kanyang ina na wag na siyang malungkot at umiyak. Doon niya natutunan sa kanyang ama na basta¶t may galing at husay ka. Mas pinapili siyang maging mechanical engineer dahil may tiwala ang kanyang ama na magaling siya sa larangang ito kahit ayaw ito ng kanyang anak dahil mas gusto ng anak na gayahin ang kurso na kinuha ng kanyang mga kaibigan para may kasama siya sa kolehiyo. magagawa niya itong pataasin at paliparin sa ere na mas mataas pa sa guryon.pigil. at di-mailuhang pighati. takot. Ngunit hindi siya ginawan o binigyan ng kanyang ama. Hanggang sa dumating ang oras na pumanaw na ang kanyang ama. VII. Ngunit malungkot pa rin ang anak dahil hindi niya mapataas ang lipad ang kanyang saranggola. Tinuruan siya kung paano magpalipad nito. . Hanggang magtapos siya sa kolehiyo at nagkaroon na ng sariling pamilya. patuloy pa rin na hindi binibigay sa kanya ang mga gusto niya kahit kailangan niya ito o kinahihiligan niya ito. mapapataas mo pa ang lipad nito kaysa sa guryon. Hanggang lumaki siya at pumasok sa kolehiyo. titingalain ka. dahil namatay ang kanyang ama na walang sama ng loob sa kanya. VII. Umunlad siya sa buhay at naging mayaman.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful