Saranggola ni Efren R. Abueg ´Rading, Pquito, Nelson«pakinggan ninyo ang kwentong ito.

May isang lalaki, walong taong gulang. Humiling siya sa kanyang ama ng isang guryon.µ ´Anak, ibibili kita ng kawayan at papel. Gumawa ka na lamang ng saranggola,µ wika ng ama. ´Hindi ako marunong, Tatay,µ anang batang lalaki. ´Madali ¶yan. Tuturuan kita,µ sabi ng ama at tinapik sa balikat ang anak. Bumili nga ito ng papel at kawayan at tinuruang gumawa ng saranggola ang anak. ´Tatay«ibili mo ako ng guryon,µ sabi uli ng bata sa ama. ´Anak, pag-aralan mo na lamang mapalipad ang saranggola nang mataas. Madadaig mo ang taas at tagal ng lipad ng guryon!µ Nainis ang bata sa kanyang ama. ´Kinakantyawan ako sa bukid, Tatay,µ anang bata. ´Anak daw ako ng may-ari ng kaisa-isang istasyon ng gasolina sa bayan«bakit daw kay liit ng saranggola ko!µ Nagtawa ang ama at tinapik na naman sa balikat ang anak. Tinuruan nga ng ama ang bata ng higit na mataas na pagpapalipad ng saranggola, pati na ang pagpapatagal niyon sa kalawakan. Nalagpasan nga ng saranggola niya ang ilang guryon. Ang iba namang guryon na lumipad nang pagkataas-taas ay nalagutan ng tali at nagsibagsak, bali-bali ang mga tadyang, wasak-wasak. Minsan sa pagpapataas ng lipad ng kanyang saranggola, napatid ang tali niyon. Umalagwa ang saranggola. Hinabol nilang mag-ama iyon at nakita nilang nakasampid sa isang balag. ´Tingnan mo«hindi nasira,µ nagmamalaking wika ng ama. ´Kung guryon ¶yan, nawasak na dahil sa laki. Kaya tandaan mo, ang taas at tagal ng pagpapalipad ng saranggola ay nasa husay, ingat at tiyaga. Ang malaki at madali ngang tumaas, pero kapag nasa itaas na, mahirap patagalin doon at kung bumagsak, laging nawawasak.µ Nakalimutan na ng batang iyon ang tungkol sa saranggola nang maging katorse anyos siya. May iba na siyang hilig; damit, sapatos, malaking baon sa eskwela, pagsama-sama sa mga kaibigan. ´Anak«dalawang sapatos lamang ang gagamitin mo sa pasukang ito. Kung masira, saka na papalitan. Magtitipid ka rin sa damit at huwag kang gasta nang gasta. Hindi madaling kitain ang salapi,µ pagunita ng kanyang ama. ´Kawawa nga ako, Tatay,µ katwiran ng bata. ´Anak ako ng tanging may-ari ng istasyon ng gasoline at machine shop sa bayan natin, pero at itsura ko«parang anak ng pobre.µ ´Disente ka naman, a. Malinis ang damit mo, husto ka sa mga gamit sa eskwela at husto ka rin sa pagkain. Hindi dapat sobra sa mga pangangailangan ang isang kabataang tulad mo. Hindi natututuhan ang pagtitipid.µ Hindi naunawaan ng bata ang paliwanag ng ama at nagkaroon siya ng hinanakit dito. Tinipid siya sa lahat ng bagay, hinigpitan sa pagsama-sama sa mga kabarkada at madalas, pinatatao sa istasyon ng gasolina at pinatutulong sa machine shop kung araw na walang klase. ´Pinahihirapan talaga ako ng Tatay,µ puno ng hinanakit ang tinig na pagsusumbong ng bata sa ina. ´Kaisa-isa pa naman akong anak, ang turing niya sa akin«parang ampon!µ ´Hindi totoo ang sinabi mo, anak,µ malumanay na sansala ng kanyang ina sa paghihinanakit niya sa ama. Alam mo mataas ang pangarap niya para sa iyo.µ ´Bakit? Ano ang gusto niya para sa akin?µ ´Ibig niyang maging mahusay kang inhinyero.µ

anak. Wala kaming gagawin ng iyong ama kundi makabubuti sa iyong hinaharap. ´Bata pa ako.µ ´Makabubuti ba sa akin ang magmukhang basahan at magdildil ng asin?µ ´Makabubuting matuto kang magtiis. Bakit ako ginaganoon ni Itay? Gusto ba niya akong pahirapan?µ Pinayapa ng kanyang ina ang kanyang kalooban. Inay.µ Ngunit may lason na sa kanyang isip. ´Akala ko«ako na ang hahawak ng ating machine shop pagkatapos ko ng pag-aaral.engineering nga ang bagay sa iyo. Nakatapos naman ng inhinyerya ang binata.µ sabi niya sa kanyang ina nang dalawin siya nito sa dormitoryo.µ ´Mabuti na ¶yong makatindig ka sa sarili mong mga paa. subalit naisip niyang makapagtitiis pa siya. Palagay ko mechanical engineering ang bagay sa iyo. Saka ibig ko. anak. magiging magaan sa iyo ang lahat. Naging lubos ang paghihimagsik niya sa kanyang ama. ´Ayoko nang mag-aral. anak«pero paano mo mapauunlad ang ating kabuhayan kung hindi mo alam ang mga hirap sa pagtatayo niyan?µ Hindi maintindihan ng binata ang sinabi ng kanyang ina. Hindi mo hilig ang commerce. nakabilang siya sa nangungunang unang dalawampu. ngunit sa pagsusulit sa gobyerno.µ Masama man ang loob. Pagkatapos mo naman ng pag-aaral at magtagumpay ka sa hanapbuhay. Iginagalang niya ito at pati ang kanyang ina. Gayunman. Magsama-sama tayo sa isang unibersidad. Hindi siya pangunahin sa klase.µ Tinanggap niya ang halagang ipinagkaloob ng ama. Itay? Mayroon na tayong negosyo. .µ ´Bakit kailangan ko pang magtagumpay? Hindi ba·t ipamamana ninyo sa akin ni Itay ang ating kabuhayan?µ ´Totoo iyan.µ nawika niya sa ama. tumutol ito. Napag-isa siya sa pag-aaral sa lunsod at ngayong binata na siya. sumangguni pa rin siya sa ina. Tanungin mo ang iyong ina. ´Tipid. ibig kong isaisip mong. Hindi na siya nanininwala sa sinabi ng kanyang ina. kahihiyan lamang ang dinaranas ko rito. Kaya ko pang mag-asikaso ng hanapbuhay na iyan.µ mungkahi ng isa sa limang magkakaibigan. hindi na hinanakit kundi paghihimagsik sa ama ang kanyang nadarama. Pumayag siya. ´Inoobserbahan kita. May machine shop tayo«sino ba ang magmamana niyon kundi ikaw?µ Nasunod ang kanyang ama at napilitan siyang tumiwalag sa kanyang barkada. Isinubsob na lamang niya ang ulo sa pag-aaral. Gayunman.µ sabi ng kanyang ama nang makuha na niya ang lisensiya bilang mechanical engineer. ang kinabukasan mo ang lagi niyang inaalala. Namangha siya. pagtitiis. Gamitin mo sa paghahanapbuhay. Nang labingwalo na siya napagkaisahan ng kanyang mga barkada na kumuha sila ng commerce. anak. magpundar ka ng sariling negosyo.µ ´Bakit pa. ´Mabuti ¶yon. Pero sa tingin ko«. Ngunit nang kausapin niya ang ama. hindi siya makapaghimagsik dito. anak. ´Alam kong malaki ang hinanakit mo sa iyong ama. ´Hindi sa kinakampihan ko ang iyong ama.Hindi na kumibo ang bata at hindi rin napawi ang hinanakit niya sa ama. ´Ngayon anak«bibigyan kita ng limampung libong piso. ´Magtiwala ka sa amin. Humiwalay na rin siya ng tirahan sa mga magulang.

hindi pa rin niya binigyang-halaga ang bulalas ng iyon ng kanyang ina. anak!µ nawika nito bago umalis. ´Nabigyan na kita ng pang-umpisang puhunan. nag-iwan pa ito ng salita bago lumisan.µ . Saka napapailing.µ Nagkahiwalay ng landas ang mag-ama. Nang hindi siya makabayad. gaya ng dati may pasalubong sa tatlong apong lalaki. hindi niya dinatnan ang kanyang asawa at tatlong anak sa bahay. ´Nasaan sila?µ usig niya sa katulong. Nagkautang tuloy siya ng labindalawang libo sa mga kinukunan niya ng materyales. naghanap pa ng mga bagong kontrato hanggang sa loob pa ng dalawang taon. Subukin mo namang maghanap ng puhunan sa sarili mong pagsisikap.baka hindi na kayo magkita. nakaipon siya ng sampung libong piso at nakabili ng maliit na machine shop. Hindi madali ang mabuhay sa mundo. ´Umuwi ho uli sa probinsya. na nagakaroon ako ng ama!µ Umiyak ang kanyang ina. pero hindi siya makadalaw dahil sa hinanakit mo. Dumabog siya sa harap ng ama. anang kasabihan. ´Ibig ng Itay mong Makita ang kanyang mga apo. Naglayas ang binata nang hindi man lamang nagpaalam kahit sa ina. Nagpalipat-lipat sa kung saan-saang trabaho hanggang pagkaraan ng limang taon. Inay. anak. Nakalimutan niya ang paggalang sa mga magulang. ´Ano kayong klaseng ama? Bakit ninyo natitiis ang inyong anak? Kasiyahan ba ninyong makitang nahihirapan ako?µ ´Ibig kong matutuhan mo ang lahat ng nangyayari sa buhay na ito. lagi ba sila roon?µ Tumango ang tinanong na katulong. gumawa na rin ang machine shop niya ng mga partes ng kotse. Dinadalaw ang inyong matanda. kaya dinadalaw ang lalaki ng kanyang may edad nang ina. dumating ito sa kanilang bahay. ´May dalawang na hong regular silang nagpupunta roon. ´Bakit hindi pa sa ikatlong bayan ka nagtayo ng machine shop? Magkukumpetensiya pa tayo rito. Ang dugo ay dugo. Itay?| Natigilan ang kanyang ama. Isang araw.Nagtayo siya ng isang machine shop sa dulo ng kanliang bayan. Agad-agad siyang pinagsadya ng kanyang ama.µ sabi ng kanyang ina. Patawirin daw ho ang inyong ama!µ ´Umuwi uli? Bakit. Sa loob ng tatlong taon.µ ´Akala ko ba·y bahala na ako sa buhay ko. Hindi ka sumunod sa mungkahi ko na umiwas sa kumpetisyon. ´Kinalimutan ko na.µ Noon nagsiklab ang binata. ´Kung gayon«. Isang araw. Sa tindi ng hinanakit. Kumuntrata siya ng paggawa ng tambutso sa isang auto assembler at kumita siya nang malaki. Nagpakagumon siya sa trabaho.µ ´Hindi ba kaya may mga magulang ay para gumaan ang buhay ng mga anak?µ ´Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. kilala na ang kanyang machine shop sa Pasay. inilit ang mga makinang kanyang ginagamit. ´Kung sabagay«mabuting magturo ang karanasan!µ May isang taon ding nagtiyaga ang binata sa pamamahala ng kanyang maliit na machine shop sa dulong bayan. Kakaunti ang kanyang parokyano dahil higit na malaki ang machine shop ng kanyang ama at mahusay ang mga tauhan nito.

anak«dahil natupad na ang pangarap niya. Kasunod niyon. Kwento ¶yan namin ng inyong namatay na lolo. ´Huwag kang umiyak«. pati sa asawa mo«nakatitiyak siya na makapananatili ka roon. nasa husay. At sabi niya sa akin. Nagunita niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. ´Wa-walang hinanakit?µ ´Oo. tiyaga at ingat iyan!µ Magdamag siyang hindi mapalagay. Hayaan mo«tuturuan kita!µ paliwanag na ama. Ngunit sa pagkaunawang patawirin ang kanyang ama. Nilapitan niya ang ina at sa pagkakayakap dito. ´Rading. umiyak siya nang marahan.May poot na sumiklab sa kanyang dibdib. May nabugnos na moog sa kanyang puso.µ Nang lapitan niya ang kabaong ng ama at tunghayan ang mga labi nito. Paquito. Lagi niyang naiisip ang sinabing iyon ng kanyang ama. Nahalinhan ng pagsisisi ang hinanakit. Nelson«tandaan ninyo ang kwentong iyan. Nanlambot siya sa galit. kasamang nagdadalamhati ang lahat ng himaymay ng kanyang laman. . ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagal niyon sa itaas. Kwento naming dalawa. sakay ng kanyang kotse. nagbalik sa kanyang isip ang masasayang sandali sa piling nito. ´Patay na siya!µ bulalas na kanyang asawang umiyak sa kanyang dibdib.namatay siyang walang hinanakit sa iyo.µ Anas ng kanyang ina. Nasa itaas ka na. parang lumundag ang kanyang puso at humalik sa pisngi ng yumao. nagunita na naman niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. nagbalik siya sa bayang sinilangan. Kinabukasan. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagak niyon sa itaas.

sa huli ay maiintindihan din ng anak kung para saan ang lahat ng ginawa ng kanyang magulang para sa kanya. doon nalaman ng anak na lahat ng ginaawa ng kanyang ama ay hindi para sa ikalulungkot o ikasasama sa kanya kundi para sa kanyang ikabubuti. at iba pa. III. A. ay nagtamo ng maraming gantimpala sa iba¶t ibang timpalak-panitik na kinabibilangan ng KADIPAN. May-akda Efren R. propesor sa Filipino sa Pamantasan De La Salle. Ang pinili niyang sampu sa kanyang mga kwento ay nagkamit ng karangalan sa unang paggawad ng Gantimpalang Balagtas (1969). Sa halip ay paggalang at pagmamahal upang ang mga ganitong gawi ay maaari mong anihin mula sa iyong kapwa. Abueg Si Efren R. Introduksyon Ang kwentong ito ay hango sa kwento ng isang anak na nagkaroon ng hinanakit sa kanyang ama at inisip na hindi siya mahal ng kanyang ama dahil hindi sa kanya naibigay ang mga bagay na kanyang nais noong siya ay bata pa lamang hanggang sa kanyang pagtanda. Layunin ng Akda Ipakita sa lahat na ang mga ginagawa ng ating mga magulang ay para rin sa ikabubuti ng anak. II. Gantimpalang Liwayway. B. ESSP-NPC Journalism Awards.I. Uri ng Panitikan Talambuhay/Maikling Kwento C. Layunin ng Akda na sabihin sa lahat ng mambabasa na hindi mo dapat iasa ang sarili mo sa iba. tubong Cavite. Tumayo kang mag-isa! Lumaban sa hamon ng buhay! Magpakatatag ngunit huuwag kang magtatanim ng galit sa iyong puso sapagkat magbubunga rin ito ng galit at poot. Pilipino Press. Siya ang naging patnugot ng Bulaklak at Panitikan. Tema/Paksa ± Saranggola . Abueg. A. Ngunit sa banding huli. PALANCA. Kahit man hindi ito gusto ng anak.

VI. V. Ibinigay niyang halimbawa na ang maingay at nagpapalahaw na pag-iyak ay di-tanda ng kalaliman ng kalungkutan.´ B. Machine Shop ± negosyo ng ama ng nagsasalaysay. Dahil nag-iisa lamang ito hanggang makamit mo ang tugatog ng tagumpay mula sa sarili mong pagsusumikap. Mga Tauhan Rading. C.³Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. Istilo Isa sa mga sangkap ng maikling kwento ay ang damdamin at katimpian nito. . Alaalang walang kapantay. ginawa niya pa rin ito dahil ito ang sa tingin niya¶y tama para sa kanyang anak. Paquito. kung saan ikinekwento niya ang naging pagsasama nila ng kanyang ama sa kanyang mga anak. IV. Kaisipan/Ideya Ang tamis ng pag alaala ng kahapon ay sadyang napakasarap gunitain. Nelson ± mga anak ng nagsasalaysay sa kwento. alaalang walang katulad. Nilalaman/Balangkas Ipinahihiwatig ng kwento ang mga paghihirap ng isang ama para mapabuti ang kinabukasan ng kanyang anak. Tagpuan Tahanan ± kung saan nakatira ang pamilya ng nagsasalaysay. Ama at Ina ± mga magulang ng nagsasalaysay sa kwento. Ang mga alaalang ito ang nakapagtuturo sa iyo ng mga bagay na babalik-balikan. Mahirap kalimutan ang alaalang naging bahagi ng iyong buong pagkatao. Kahit labag ito sa kalooban ng kanyang anak. Si Matute ang nagsabing higit na masining ang matimping paglalarawan ng damdamin. di gaya ng tahimik.

dahil namatay ang kanyang ama na walang sama ng loob sa kanya. may sama ng loob pa rin siya sa kanyang ama at tuluyan na ngang tinalikuran. . inggit. takot. Hanggang lumaki siya at pumasok sa kolehiyo. patuloy pa rin na hindi binibigay sa kanya ang mga gusto niya kahit kailangan niya ito o kinahihiligan niya ito. at iba pa. lungkot. Ngunit sinabi sa kanya ng kanyang ina na wag na siyang malungkot at umiyak. VII. Kung mahusay kang magpalipad ng saranggola. mapapataas mo pa ang lipad nito kaysa sa guryon. Tinuruan siya kung paano magpalipad nito. Konklusyon Ang tao ay binubukalan sa puso ng iba¶t ibang damdamin ± tuwa. at di-mailuhang pighati. Buod Tinuruan ng kanyang ama ang anak na magpalipad ng saranggola. Umunlad siya sa buhay at naging mayaman.pigil. titingalain ka. Ngunit malungkot pa rin ang anak dahil hindi niya mapataas ang lipad ang kanyang saranggola. magagawa niya itong pataasin at paliparin sa ere na mas mataas pa sa guryon. kundi sa taong nagpapalipad nito. Kaya humiling siya ng guryon sa kanyang ama dahil ito ang kalimitang ginagamit ng kanyang mga kalaro at mataas ang lipad nito sa ere. Ang pagpapalipad ng saranggola ay wala sa saranggola o sa guryon. Hanggang sa dumating ang oras na pumanaw na ang kanyang ama. napaluha siya at nagsisi. Ngunit hindi siya ginawan o binigyan ng kanyang ama. lugod. Nagsimula na siyang magalit sa kanyang ama at magkaroon ng sama ng loob dito. At balang araw. Hanggang magtapos siya sa kolehiyo at nagkaroon na ng sariling pamilya. VII. Mas pinapili siyang maging mechanical engineer dahil may tiwala ang kanyang ama na magaling siya sa larangang ito kahit ayaw ito ng kanyang anak dahil mas gusto ng anak na gayahin ang kurso na kinuha ng kanyang mga kaibigan para may kasama siya sa kolehiyo. Doon niya natutunan sa kanyang ama na basta¶t may galing at husay ka. saranggola ang ginawa at ibinigay sa kanya. Mahalagang madama ito sa kwento sapagkat ang damdamin ang nagbibigay-kulay sa mga pangyayari sa maikling kwento.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful