Saranggola ni Efren R. Abueg ´Rading, Pquito, Nelson«pakinggan ninyo ang kwentong ito.

May isang lalaki, walong taong gulang. Humiling siya sa kanyang ama ng isang guryon.µ ´Anak, ibibili kita ng kawayan at papel. Gumawa ka na lamang ng saranggola,µ wika ng ama. ´Hindi ako marunong, Tatay,µ anang batang lalaki. ´Madali ¶yan. Tuturuan kita,µ sabi ng ama at tinapik sa balikat ang anak. Bumili nga ito ng papel at kawayan at tinuruang gumawa ng saranggola ang anak. ´Tatay«ibili mo ako ng guryon,µ sabi uli ng bata sa ama. ´Anak, pag-aralan mo na lamang mapalipad ang saranggola nang mataas. Madadaig mo ang taas at tagal ng lipad ng guryon!µ Nainis ang bata sa kanyang ama. ´Kinakantyawan ako sa bukid, Tatay,µ anang bata. ´Anak daw ako ng may-ari ng kaisa-isang istasyon ng gasolina sa bayan«bakit daw kay liit ng saranggola ko!µ Nagtawa ang ama at tinapik na naman sa balikat ang anak. Tinuruan nga ng ama ang bata ng higit na mataas na pagpapalipad ng saranggola, pati na ang pagpapatagal niyon sa kalawakan. Nalagpasan nga ng saranggola niya ang ilang guryon. Ang iba namang guryon na lumipad nang pagkataas-taas ay nalagutan ng tali at nagsibagsak, bali-bali ang mga tadyang, wasak-wasak. Minsan sa pagpapataas ng lipad ng kanyang saranggola, napatid ang tali niyon. Umalagwa ang saranggola. Hinabol nilang mag-ama iyon at nakita nilang nakasampid sa isang balag. ´Tingnan mo«hindi nasira,µ nagmamalaking wika ng ama. ´Kung guryon ¶yan, nawasak na dahil sa laki. Kaya tandaan mo, ang taas at tagal ng pagpapalipad ng saranggola ay nasa husay, ingat at tiyaga. Ang malaki at madali ngang tumaas, pero kapag nasa itaas na, mahirap patagalin doon at kung bumagsak, laging nawawasak.µ Nakalimutan na ng batang iyon ang tungkol sa saranggola nang maging katorse anyos siya. May iba na siyang hilig; damit, sapatos, malaking baon sa eskwela, pagsama-sama sa mga kaibigan. ´Anak«dalawang sapatos lamang ang gagamitin mo sa pasukang ito. Kung masira, saka na papalitan. Magtitipid ka rin sa damit at huwag kang gasta nang gasta. Hindi madaling kitain ang salapi,µ pagunita ng kanyang ama. ´Kawawa nga ako, Tatay,µ katwiran ng bata. ´Anak ako ng tanging may-ari ng istasyon ng gasoline at machine shop sa bayan natin, pero at itsura ko«parang anak ng pobre.µ ´Disente ka naman, a. Malinis ang damit mo, husto ka sa mga gamit sa eskwela at husto ka rin sa pagkain. Hindi dapat sobra sa mga pangangailangan ang isang kabataang tulad mo. Hindi natututuhan ang pagtitipid.µ Hindi naunawaan ng bata ang paliwanag ng ama at nagkaroon siya ng hinanakit dito. Tinipid siya sa lahat ng bagay, hinigpitan sa pagsama-sama sa mga kabarkada at madalas, pinatatao sa istasyon ng gasolina at pinatutulong sa machine shop kung araw na walang klase. ´Pinahihirapan talaga ako ng Tatay,µ puno ng hinanakit ang tinig na pagsusumbong ng bata sa ina. ´Kaisa-isa pa naman akong anak, ang turing niya sa akin«parang ampon!µ ´Hindi totoo ang sinabi mo, anak,µ malumanay na sansala ng kanyang ina sa paghihinanakit niya sa ama. Alam mo mataas ang pangarap niya para sa iyo.µ ´Bakit? Ano ang gusto niya para sa akin?µ ´Ibig niyang maging mahusay kang inhinyero.µ

ang kinabukasan mo ang lagi niyang inaalala. anak. ´Ayoko nang mag-aral. Ngunit nang kausapin niya ang ama. Wala kaming gagawin ng iyong ama kundi makabubuti sa iyong hinaharap. ´Inoobserbahan kita.µ ´Bakit pa. hindi na hinanakit kundi paghihimagsik sa ama ang kanyang nadarama. Pero sa tingin ko«. Gayunman. kahihiyan lamang ang dinaranas ko rito.µ sabi niya sa kanyang ina nang dalawin siya nito sa dormitoryo. Gayunman. ´Ngayon anak«bibigyan kita ng limampung libong piso. tumutol ito. subalit naisip niyang makapagtitiis pa siya. anak.µ Ngunit may lason na sa kanyang isip. Hindi mo hilig ang commerce. Hindi na siya nanininwala sa sinabi ng kanyang ina.µ ´Mabuti na ¶yong makatindig ka sa sarili mong mga paa.µ nawika niya sa ama. May machine shop tayo«sino ba ang magmamana niyon kundi ikaw?µ Nasunod ang kanyang ama at napilitan siyang tumiwalag sa kanyang barkada. ´Tipid. Kaya ko pang mag-asikaso ng hanapbuhay na iyan. ´Magtiwala ka sa amin. Tanungin mo ang iyong ina. Pumayag siya. pagtitiis.engineering nga ang bagay sa iyo. hindi siya makapaghimagsik dito. ibig kong isaisip mong.µ Masama man ang loob. anak«pero paano mo mapauunlad ang ating kabuhayan kung hindi mo alam ang mga hirap sa pagtatayo niyan?µ Hindi maintindihan ng binata ang sinabi ng kanyang ina. Iginagalang niya ito at pati ang kanyang ina.µ ´Bakit kailangan ko pang magtagumpay? Hindi ba·t ipamamana ninyo sa akin ni Itay ang ating kabuhayan?µ ´Totoo iyan. Pagkatapos mo naman ng pag-aaral at magtagumpay ka sa hanapbuhay. ´Mabuti ¶yon. ´Hindi sa kinakampihan ko ang iyong ama. ngunit sa pagsusulit sa gobyerno. Isinubsob na lamang niya ang ulo sa pag-aaral. sumangguni pa rin siya sa ina.µ sabi ng kanyang ama nang makuha na niya ang lisensiya bilang mechanical engineer.µ ´Makabubuti ba sa akin ang magmukhang basahan at magdildil ng asin?µ ´Makabubuting matuto kang magtiis. Palagay ko mechanical engineering ang bagay sa iyo. ´Akala ko«ako na ang hahawak ng ating machine shop pagkatapos ko ng pag-aaral. Naging lubos ang paghihimagsik niya sa kanyang ama. Napag-isa siya sa pag-aaral sa lunsod at ngayong binata na siya. ´Alam kong malaki ang hinanakit mo sa iyong ama. Humiwalay na rin siya ng tirahan sa mga magulang.Hindi na kumibo ang bata at hindi rin napawi ang hinanakit niya sa ama. Nakatapos naman ng inhinyerya ang binata. magiging magaan sa iyo ang lahat. .µ mungkahi ng isa sa limang magkakaibigan. magpundar ka ng sariling negosyo. Magsama-sama tayo sa isang unibersidad.µ Tinanggap niya ang halagang ipinagkaloob ng ama. anak. Gamitin mo sa paghahanapbuhay. Bakit ako ginaganoon ni Itay? Gusto ba niya akong pahirapan?µ Pinayapa ng kanyang ina ang kanyang kalooban. ´Bata pa ako. Saka ibig ko. Hindi siya pangunahin sa klase. Nang labingwalo na siya napagkaisahan ng kanyang mga barkada na kumuha sila ng commerce. Inay. nakabilang siya sa nangungunang unang dalawampu. Namangha siya. anak. Itay? Mayroon na tayong negosyo.

Isang araw. ´Nabigyan na kita ng pang-umpisang puhunan. Hindi ka sumunod sa mungkahi ko na umiwas sa kumpetisyon. Hindi madali ang mabuhay sa mundo. Patawirin daw ho ang inyong ama!µ ´Umuwi uli? Bakit. dumating ito sa kanilang bahay. nag-iwan pa ito ng salita bago lumisan. Nagkautang tuloy siya ng labindalawang libo sa mga kinukunan niya ng materyales. hindi niya dinatnan ang kanyang asawa at tatlong anak sa bahay. ´Umuwi ho uli sa probinsya. Isang araw.µ Nagkahiwalay ng landas ang mag-ama. gaya ng dati may pasalubong sa tatlong apong lalaki. ´Ibig ng Itay mong Makita ang kanyang mga apo. Naglayas ang binata nang hindi man lamang nagpaalam kahit sa ina. Kakaunti ang kanyang parokyano dahil higit na malaki ang machine shop ng kanyang ama at mahusay ang mga tauhan nito. ´Kung sabagay«mabuting magturo ang karanasan!µ May isang taon ding nagtiyaga ang binata sa pamamahala ng kanyang maliit na machine shop sa dulong bayan. kaya dinadalaw ang lalaki ng kanyang may edad nang ina. inilit ang mga makinang kanyang ginagamit. ´Nasaan sila?µ usig niya sa katulong. Agad-agad siyang pinagsadya ng kanyang ama. naghanap pa ng mga bagong kontrato hanggang sa loob pa ng dalawang taon.µ ´Akala ko ba·y bahala na ako sa buhay ko. Nagpakagumon siya sa trabaho. Dinadalaw ang inyong matanda. Ang dugo ay dugo. Nakalimutan niya ang paggalang sa mga magulang. ´May dalawang na hong regular silang nagpupunta roon. pero hindi siya makadalaw dahil sa hinanakit mo. lagi ba sila roon?µ Tumango ang tinanong na katulong. ´Ano kayong klaseng ama? Bakit ninyo natitiis ang inyong anak? Kasiyahan ba ninyong makitang nahihirapan ako?µ ´Ibig kong matutuhan mo ang lahat ng nangyayari sa buhay na ito. Sa loob ng tatlong taon. ´Kung gayon«. kilala na ang kanyang machine shop sa Pasay. Nagpalipat-lipat sa kung saan-saang trabaho hanggang pagkaraan ng limang taon.µ ´Hindi ba kaya may mga magulang ay para gumaan ang buhay ng mga anak?µ ´Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito.baka hindi na kayo magkita.µ sabi ng kanyang ina.µ Noon nagsiklab ang binata. Inay. gumawa na rin ang machine shop niya ng mga partes ng kotse. nakaipon siya ng sampung libong piso at nakabili ng maliit na machine shop. anak!µ nawika nito bago umalis. Itay?| Natigilan ang kanyang ama. Kumuntrata siya ng paggawa ng tambutso sa isang auto assembler at kumita siya nang malaki. ´Kinalimutan ko na. Nang hindi siya makabayad. Saka napapailing. hindi pa rin niya binigyang-halaga ang bulalas ng iyon ng kanyang ina.Nagtayo siya ng isang machine shop sa dulo ng kanliang bayan. na nagakaroon ako ng ama!µ Umiyak ang kanyang ina. ´Bakit hindi pa sa ikatlong bayan ka nagtayo ng machine shop? Magkukumpetensiya pa tayo rito. Dumabog siya sa harap ng ama. Subukin mo namang maghanap ng puhunan sa sarili mong pagsisikap. Sa tindi ng hinanakit. anak. anang kasabihan.µ .

´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagal niyon sa itaas. umiyak siya nang marahan. Nahalinhan ng pagsisisi ang hinanakit.µ Anas ng kanyang ina. ´Wa-walang hinanakit?µ ´Oo. nagunita na naman niya ang pagpapalipad nila ng saranggola.namatay siyang walang hinanakit sa iyo.µ Nang lapitan niya ang kabaong ng ama at tunghayan ang mga labi nito. ´Huwag kang umiyak«. Ngunit sa pagkaunawang patawirin ang kanyang ama. ´Rading. Kinabukasan. Nelson«tandaan ninyo ang kwentong iyan. Hayaan mo«tuturuan kita!µ paliwanag na ama. At sabi niya sa akin. Kwento naming dalawa. nasa husay. Kasunod niyon. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagak niyon sa itaas. tiyaga at ingat iyan!µ Magdamag siyang hindi mapalagay. Nasa itaas ka na. parang lumundag ang kanyang puso at humalik sa pisngi ng yumao. Nilapitan niya ang ina at sa pagkakayakap dito. nagbalik siya sa bayang sinilangan. sakay ng kanyang kotse. Paquito. pati sa asawa mo«nakatitiyak siya na makapananatili ka roon. nagbalik sa kanyang isip ang masasayang sandali sa piling nito. . May nabugnos na moog sa kanyang puso. Kwento ¶yan namin ng inyong namatay na lolo. Nanlambot siya sa galit. anak«dahil natupad na ang pangarap niya. kasamang nagdadalamhati ang lahat ng himaymay ng kanyang laman.May poot na sumiklab sa kanyang dibdib. Lagi niyang naiisip ang sinabing iyon ng kanyang ama. ´Patay na siya!µ bulalas na kanyang asawang umiyak sa kanyang dibdib. Nagunita niya ang pagpapalipad nila ng saranggola.

A.I. Layunin ng Akda Ipakita sa lahat na ang mga ginagawa ng ating mga magulang ay para rin sa ikabubuti ng anak. at iba pa. B. Introduksyon Ang kwentong ito ay hango sa kwento ng isang anak na nagkaroon ng hinanakit sa kanyang ama at inisip na hindi siya mahal ng kanyang ama dahil hindi sa kanya naibigay ang mga bagay na kanyang nais noong siya ay bata pa lamang hanggang sa kanyang pagtanda. Pilipino Press. A. Abueg. PALANCA. Tumayo kang mag-isa! Lumaban sa hamon ng buhay! Magpakatatag ngunit huuwag kang magtatanim ng galit sa iyong puso sapagkat magbubunga rin ito ng galit at poot. sa huli ay maiintindihan din ng anak kung para saan ang lahat ng ginawa ng kanyang magulang para sa kanya. May-akda Efren R. doon nalaman ng anak na lahat ng ginaawa ng kanyang ama ay hindi para sa ikalulungkot o ikasasama sa kanya kundi para sa kanyang ikabubuti. ay nagtamo ng maraming gantimpala sa iba¶t ibang timpalak-panitik na kinabibilangan ng KADIPAN. Ang pinili niyang sampu sa kanyang mga kwento ay nagkamit ng karangalan sa unang paggawad ng Gantimpalang Balagtas (1969). ESSP-NPC Journalism Awards. Siya ang naging patnugot ng Bulaklak at Panitikan. Abueg Si Efren R. Ngunit sa banding huli. Kahit man hindi ito gusto ng anak. tubong Cavite. Layunin ng Akda na sabihin sa lahat ng mambabasa na hindi mo dapat iasa ang sarili mo sa iba. Sa halip ay paggalang at pagmamahal upang ang mga ganitong gawi ay maaari mong anihin mula sa iyong kapwa. III. Uri ng Panitikan Talambuhay/Maikling Kwento C. Gantimpalang Liwayway. propesor sa Filipino sa Pamantasan De La Salle. II. Tema/Paksa ± Saranggola .

Nelson ± mga anak ng nagsasalaysay sa kwento. ginawa niya pa rin ito dahil ito ang sa tingin niya¶y tama para sa kanyang anak. Alaalang walang kapantay. Ama at Ina ± mga magulang ng nagsasalaysay sa kwento. Mahirap kalimutan ang alaalang naging bahagi ng iyong buong pagkatao. Tagpuan Tahanan ± kung saan nakatira ang pamilya ng nagsasalaysay. Ang mga alaalang ito ang nakapagtuturo sa iyo ng mga bagay na babalik-balikan. IV. alaalang walang katulad. Dahil nag-iisa lamang ito hanggang makamit mo ang tugatog ng tagumpay mula sa sarili mong pagsusumikap. Kahit labag ito sa kalooban ng kanyang anak. Paquito. Mga Tauhan Rading. Nilalaman/Balangkas Ipinahihiwatig ng kwento ang mga paghihirap ng isang ama para mapabuti ang kinabukasan ng kanyang anak. Kaisipan/Ideya Ang tamis ng pag alaala ng kahapon ay sadyang napakasarap gunitain. V. .´ B. Istilo Isa sa mga sangkap ng maikling kwento ay ang damdamin at katimpian nito. Si Matute ang nagsabing higit na masining ang matimping paglalarawan ng damdamin. di gaya ng tahimik. C. VI. kung saan ikinekwento niya ang naging pagsasama nila ng kanyang ama sa kanyang mga anak. Machine Shop ± negosyo ng ama ng nagsasalaysay. Ibinigay niyang halimbawa na ang maingay at nagpapalahaw na pag-iyak ay di-tanda ng kalaliman ng kalungkutan.³Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito.

at iba pa. Hanggang sa dumating ang oras na pumanaw na ang kanyang ama. Konklusyon Ang tao ay binubukalan sa puso ng iba¶t ibang damdamin ± tuwa. at di-mailuhang pighati. Hanggang magtapos siya sa kolehiyo at nagkaroon na ng sariling pamilya. Ngunit malungkot pa rin ang anak dahil hindi niya mapataas ang lipad ang kanyang saranggola. lungkot. At balang araw. lugod. Mas pinapili siyang maging mechanical engineer dahil may tiwala ang kanyang ama na magaling siya sa larangang ito kahit ayaw ito ng kanyang anak dahil mas gusto ng anak na gayahin ang kurso na kinuha ng kanyang mga kaibigan para may kasama siya sa kolehiyo. . takot. Mahalagang madama ito sa kwento sapagkat ang damdamin ang nagbibigay-kulay sa mga pangyayari sa maikling kwento. VII. Ngunit sinabi sa kanya ng kanyang ina na wag na siyang malungkot at umiyak. mapapataas mo pa ang lipad nito kaysa sa guryon. Buod Tinuruan ng kanyang ama ang anak na magpalipad ng saranggola. Nagsimula na siyang magalit sa kanyang ama at magkaroon ng sama ng loob dito. magagawa niya itong pataasin at paliparin sa ere na mas mataas pa sa guryon. saranggola ang ginawa at ibinigay sa kanya. Umunlad siya sa buhay at naging mayaman.pigil. Kaya humiling siya ng guryon sa kanyang ama dahil ito ang kalimitang ginagamit ng kanyang mga kalaro at mataas ang lipad nito sa ere. may sama ng loob pa rin siya sa kanyang ama at tuluyan na ngang tinalikuran. Ngunit hindi siya ginawan o binigyan ng kanyang ama. Ang pagpapalipad ng saranggola ay wala sa saranggola o sa guryon. dahil namatay ang kanyang ama na walang sama ng loob sa kanya. kundi sa taong nagpapalipad nito. titingalain ka. VII. Kung mahusay kang magpalipad ng saranggola. inggit. Tinuruan siya kung paano magpalipad nito. patuloy pa rin na hindi binibigay sa kanya ang mga gusto niya kahit kailangan niya ito o kinahihiligan niya ito. Doon niya natutunan sa kanyang ama na basta¶t may galing at husay ka. napaluha siya at nagsisi. Hanggang lumaki siya at pumasok sa kolehiyo.