P. 1
Saranggola

Saranggola

5.0

|Views: 11,353|Likes:
Published by Jerric Enriquez

More info:

Published by: Jerric Enriquez on Mar 21, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/30/2015

pdf

text

original

Saranggola ni Efren R. Abueg ´Rading, Pquito, Nelson«pakinggan ninyo ang kwentong ito.

May isang lalaki, walong taong gulang. Humiling siya sa kanyang ama ng isang guryon.µ ´Anak, ibibili kita ng kawayan at papel. Gumawa ka na lamang ng saranggola,µ wika ng ama. ´Hindi ako marunong, Tatay,µ anang batang lalaki. ´Madali ¶yan. Tuturuan kita,µ sabi ng ama at tinapik sa balikat ang anak. Bumili nga ito ng papel at kawayan at tinuruang gumawa ng saranggola ang anak. ´Tatay«ibili mo ako ng guryon,µ sabi uli ng bata sa ama. ´Anak, pag-aralan mo na lamang mapalipad ang saranggola nang mataas. Madadaig mo ang taas at tagal ng lipad ng guryon!µ Nainis ang bata sa kanyang ama. ´Kinakantyawan ako sa bukid, Tatay,µ anang bata. ´Anak daw ako ng may-ari ng kaisa-isang istasyon ng gasolina sa bayan«bakit daw kay liit ng saranggola ko!µ Nagtawa ang ama at tinapik na naman sa balikat ang anak. Tinuruan nga ng ama ang bata ng higit na mataas na pagpapalipad ng saranggola, pati na ang pagpapatagal niyon sa kalawakan. Nalagpasan nga ng saranggola niya ang ilang guryon. Ang iba namang guryon na lumipad nang pagkataas-taas ay nalagutan ng tali at nagsibagsak, bali-bali ang mga tadyang, wasak-wasak. Minsan sa pagpapataas ng lipad ng kanyang saranggola, napatid ang tali niyon. Umalagwa ang saranggola. Hinabol nilang mag-ama iyon at nakita nilang nakasampid sa isang balag. ´Tingnan mo«hindi nasira,µ nagmamalaking wika ng ama. ´Kung guryon ¶yan, nawasak na dahil sa laki. Kaya tandaan mo, ang taas at tagal ng pagpapalipad ng saranggola ay nasa husay, ingat at tiyaga. Ang malaki at madali ngang tumaas, pero kapag nasa itaas na, mahirap patagalin doon at kung bumagsak, laging nawawasak.µ Nakalimutan na ng batang iyon ang tungkol sa saranggola nang maging katorse anyos siya. May iba na siyang hilig; damit, sapatos, malaking baon sa eskwela, pagsama-sama sa mga kaibigan. ´Anak«dalawang sapatos lamang ang gagamitin mo sa pasukang ito. Kung masira, saka na papalitan. Magtitipid ka rin sa damit at huwag kang gasta nang gasta. Hindi madaling kitain ang salapi,µ pagunita ng kanyang ama. ´Kawawa nga ako, Tatay,µ katwiran ng bata. ´Anak ako ng tanging may-ari ng istasyon ng gasoline at machine shop sa bayan natin, pero at itsura ko«parang anak ng pobre.µ ´Disente ka naman, a. Malinis ang damit mo, husto ka sa mga gamit sa eskwela at husto ka rin sa pagkain. Hindi dapat sobra sa mga pangangailangan ang isang kabataang tulad mo. Hindi natututuhan ang pagtitipid.µ Hindi naunawaan ng bata ang paliwanag ng ama at nagkaroon siya ng hinanakit dito. Tinipid siya sa lahat ng bagay, hinigpitan sa pagsama-sama sa mga kabarkada at madalas, pinatatao sa istasyon ng gasolina at pinatutulong sa machine shop kung araw na walang klase. ´Pinahihirapan talaga ako ng Tatay,µ puno ng hinanakit ang tinig na pagsusumbong ng bata sa ina. ´Kaisa-isa pa naman akong anak, ang turing niya sa akin«parang ampon!µ ´Hindi totoo ang sinabi mo, anak,µ malumanay na sansala ng kanyang ina sa paghihinanakit niya sa ama. Alam mo mataas ang pangarap niya para sa iyo.µ ´Bakit? Ano ang gusto niya para sa akin?µ ´Ibig niyang maging mahusay kang inhinyero.µ

Naging lubos ang paghihimagsik niya sa kanyang ama. Gamitin mo sa paghahanapbuhay.µ Tinanggap niya ang halagang ipinagkaloob ng ama.µ ´Makabubuti ba sa akin ang magmukhang basahan at magdildil ng asin?µ ´Makabubuting matuto kang magtiis. ngunit sa pagsusulit sa gobyerno. sumangguni pa rin siya sa ina. pagtitiis. hindi siya makapaghimagsik dito. Pero sa tingin ko«. Palagay ko mechanical engineering ang bagay sa iyo. ´Hindi sa kinakampihan ko ang iyong ama. Gayunman.µ ´Bakit kailangan ko pang magtagumpay? Hindi ba·t ipamamana ninyo sa akin ni Itay ang ating kabuhayan?µ ´Totoo iyan. ´Ngayon anak«bibigyan kita ng limampung libong piso. Tanungin mo ang iyong ina. Namangha siya. Nakatapos naman ng inhinyerya ang binata. ´Bata pa ako. Pagkatapos mo naman ng pag-aaral at magtagumpay ka sa hanapbuhay. hindi na hinanakit kundi paghihimagsik sa ama ang kanyang nadarama.µ sabi ng kanyang ama nang makuha na niya ang lisensiya bilang mechanical engineer. Humiwalay na rin siya ng tirahan sa mga magulang. . magiging magaan sa iyo ang lahat.µ mungkahi ng isa sa limang magkakaibigan. Ngunit nang kausapin niya ang ama. Gayunman.µ Ngunit may lason na sa kanyang isip. Inay. ´Inoobserbahan kita. Hindi siya pangunahin sa klase. anak. ´Mabuti ¶yon. tumutol ito. anak«pero paano mo mapauunlad ang ating kabuhayan kung hindi mo alam ang mga hirap sa pagtatayo niyan?µ Hindi maintindihan ng binata ang sinabi ng kanyang ina. subalit naisip niyang makapagtitiis pa siya. Itay? Mayroon na tayong negosyo. anak. Isinubsob na lamang niya ang ulo sa pag-aaral. nakabilang siya sa nangungunang unang dalawampu. Wala kaming gagawin ng iyong ama kundi makabubuti sa iyong hinaharap.µ Masama man ang loob.µ ´Mabuti na ¶yong makatindig ka sa sarili mong mga paa. ´Ayoko nang mag-aral. Pumayag siya.µ sabi niya sa kanyang ina nang dalawin siya nito sa dormitoryo. anak. Hindi na siya nanininwala sa sinabi ng kanyang ina. Saka ibig ko. Bakit ako ginaganoon ni Itay? Gusto ba niya akong pahirapan?µ Pinayapa ng kanyang ina ang kanyang kalooban. kahihiyan lamang ang dinaranas ko rito.Hindi na kumibo ang bata at hindi rin napawi ang hinanakit niya sa ama. ´Tipid. ang kinabukasan mo ang lagi niyang inaalala. ibig kong isaisip mong. ´Alam kong malaki ang hinanakit mo sa iyong ama. Nang labingwalo na siya napagkaisahan ng kanyang mga barkada na kumuha sila ng commerce. anak. Hindi mo hilig ang commerce.engineering nga ang bagay sa iyo. Iginagalang niya ito at pati ang kanyang ina.µ nawika niya sa ama. Napag-isa siya sa pag-aaral sa lunsod at ngayong binata na siya. May machine shop tayo«sino ba ang magmamana niyon kundi ikaw?µ Nasunod ang kanyang ama at napilitan siyang tumiwalag sa kanyang barkada. Magsama-sama tayo sa isang unibersidad. ´Magtiwala ka sa amin. ´Akala ko«ako na ang hahawak ng ating machine shop pagkatapos ko ng pag-aaral. magpundar ka ng sariling negosyo. Kaya ko pang mag-asikaso ng hanapbuhay na iyan.µ ´Bakit pa.

µ ´Akala ko ba·y bahala na ako sa buhay ko. Nagpakagumon siya sa trabaho.baka hindi na kayo magkita. Patawirin daw ho ang inyong ama!µ ´Umuwi uli? Bakit. na nagakaroon ako ng ama!µ Umiyak ang kanyang ina.Nagtayo siya ng isang machine shop sa dulo ng kanliang bayan.µ Noon nagsiklab ang binata. lagi ba sila roon?µ Tumango ang tinanong na katulong. Isang araw. ´Ano kayong klaseng ama? Bakit ninyo natitiis ang inyong anak? Kasiyahan ba ninyong makitang nahihirapan ako?µ ´Ibig kong matutuhan mo ang lahat ng nangyayari sa buhay na ito. inilit ang mga makinang kanyang ginagamit. ´Kinalimutan ko na. ´Nasaan sila?µ usig niya sa katulong. ´Nabigyan na kita ng pang-umpisang puhunan. ´Umuwi ho uli sa probinsya. Itay?| Natigilan ang kanyang ama. naghanap pa ng mga bagong kontrato hanggang sa loob pa ng dalawang taon. ´Kung gayon«. nag-iwan pa ito ng salita bago lumisan. anak. nakaipon siya ng sampung libong piso at nakabili ng maliit na machine shop. anak!µ nawika nito bago umalis. Ang dugo ay dugo. Dumabog siya sa harap ng ama. Subukin mo namang maghanap ng puhunan sa sarili mong pagsisikap. ´Kung sabagay«mabuting magturo ang karanasan!µ May isang taon ding nagtiyaga ang binata sa pamamahala ng kanyang maliit na machine shop sa dulong bayan. Naglayas ang binata nang hindi man lamang nagpaalam kahit sa ina. Kumuntrata siya ng paggawa ng tambutso sa isang auto assembler at kumita siya nang malaki. Inay. Sa loob ng tatlong taon. kilala na ang kanyang machine shop sa Pasay.µ sabi ng kanyang ina. gaya ng dati may pasalubong sa tatlong apong lalaki. Isang araw. Hindi madali ang mabuhay sa mundo. Nagkautang tuloy siya ng labindalawang libo sa mga kinukunan niya ng materyales. ´Ibig ng Itay mong Makita ang kanyang mga apo. ´Bakit hindi pa sa ikatlong bayan ka nagtayo ng machine shop? Magkukumpetensiya pa tayo rito. hindi pa rin niya binigyang-halaga ang bulalas ng iyon ng kanyang ina. dumating ito sa kanilang bahay. ´May dalawang na hong regular silang nagpupunta roon. Sa tindi ng hinanakit. Saka napapailing. Nagpalipat-lipat sa kung saan-saang trabaho hanggang pagkaraan ng limang taon. Nakalimutan niya ang paggalang sa mga magulang. Nang hindi siya makabayad. Agad-agad siyang pinagsadya ng kanyang ama. Dinadalaw ang inyong matanda. gumawa na rin ang machine shop niya ng mga partes ng kotse.µ ´Hindi ba kaya may mga magulang ay para gumaan ang buhay ng mga anak?µ ´Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. kaya dinadalaw ang lalaki ng kanyang may edad nang ina. Hindi ka sumunod sa mungkahi ko na umiwas sa kumpetisyon. anang kasabihan. hindi niya dinatnan ang kanyang asawa at tatlong anak sa bahay.µ . Kakaunti ang kanyang parokyano dahil higit na malaki ang machine shop ng kanyang ama at mahusay ang mga tauhan nito. pero hindi siya makadalaw dahil sa hinanakit mo.µ Nagkahiwalay ng landas ang mag-ama.

Kinabukasan. nagbalik siya sa bayang sinilangan. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagak niyon sa itaas.May poot na sumiklab sa kanyang dibdib.µ Anas ng kanyang ina. Nagunita niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. May nabugnos na moog sa kanyang puso. Kasunod niyon.µ Nang lapitan niya ang kabaong ng ama at tunghayan ang mga labi nito. parang lumundag ang kanyang puso at humalik sa pisngi ng yumao. ´Patay na siya!µ bulalas na kanyang asawang umiyak sa kanyang dibdib. Nahalinhan ng pagsisisi ang hinanakit.namatay siyang walang hinanakit sa iyo. . tiyaga at ingat iyan!µ Magdamag siyang hindi mapalagay. anak«dahil natupad na ang pangarap niya. Kwento naming dalawa. kasamang nagdadalamhati ang lahat ng himaymay ng kanyang laman. ´Huwag kang umiyak«. ´Rading. Ngunit sa pagkaunawang patawirin ang kanyang ama. Lagi niyang naiisip ang sinabing iyon ng kanyang ama. Hayaan mo«tuturuan kita!µ paliwanag na ama. nagunita na naman niya ang pagpapalipad nila ng saranggola. nasa husay. At sabi niya sa akin. Nelson«tandaan ninyo ang kwentong iyan. Nilapitan niya ang ina at sa pagkakayakap dito. ´Wa-walang hinanakit?µ ´Oo. pati sa asawa mo«nakatitiyak siya na makapananatili ka roon. ´Wala sa laki ng saranggola ang pagpapalipad at pagpapatagal niyon sa itaas. Kwento ¶yan namin ng inyong namatay na lolo. umiyak siya nang marahan. Paquito. Nasa itaas ka na. Nanlambot siya sa galit. sakay ng kanyang kotse. nagbalik sa kanyang isip ang masasayang sandali sa piling nito.

Gantimpalang Liwayway. Pilipino Press. Siya ang naging patnugot ng Bulaklak at Panitikan. Tumayo kang mag-isa! Lumaban sa hamon ng buhay! Magpakatatag ngunit huuwag kang magtatanim ng galit sa iyong puso sapagkat magbubunga rin ito ng galit at poot. Layunin ng Akda Ipakita sa lahat na ang mga ginagawa ng ating mga magulang ay para rin sa ikabubuti ng anak. Tema/Paksa ± Saranggola . Abueg Si Efren R. doon nalaman ng anak na lahat ng ginaawa ng kanyang ama ay hindi para sa ikalulungkot o ikasasama sa kanya kundi para sa kanyang ikabubuti. II. Abueg. Kahit man hindi ito gusto ng anak. Introduksyon Ang kwentong ito ay hango sa kwento ng isang anak na nagkaroon ng hinanakit sa kanyang ama at inisip na hindi siya mahal ng kanyang ama dahil hindi sa kanya naibigay ang mga bagay na kanyang nais noong siya ay bata pa lamang hanggang sa kanyang pagtanda. B. ESSP-NPC Journalism Awards.I. Layunin ng Akda na sabihin sa lahat ng mambabasa na hindi mo dapat iasa ang sarili mo sa iba. PALANCA. Sa halip ay paggalang at pagmamahal upang ang mga ganitong gawi ay maaari mong anihin mula sa iyong kapwa. Ngunit sa banding huli. Uri ng Panitikan Talambuhay/Maikling Kwento C. sa huli ay maiintindihan din ng anak kung para saan ang lahat ng ginawa ng kanyang magulang para sa kanya. propesor sa Filipino sa Pamantasan De La Salle. A. at iba pa. ay nagtamo ng maraming gantimpala sa iba¶t ibang timpalak-panitik na kinabibilangan ng KADIPAN. Ang pinili niyang sampu sa kanyang mga kwento ay nagkamit ng karangalan sa unang paggawad ng Gantimpalang Balagtas (1969). III. May-akda Efren R. tubong Cavite. A.

Ibinigay niyang halimbawa na ang maingay at nagpapalahaw na pag-iyak ay di-tanda ng kalaliman ng kalungkutan. kung saan ikinekwento niya ang naging pagsasama nila ng kanyang ama sa kanyang mga anak. Kaisipan/Ideya Ang tamis ng pag alaala ng kahapon ay sadyang napakasarap gunitain. C. Mga Tauhan Rading. Paquito. alaalang walang katulad. Ang mga alaalang ito ang nakapagtuturo sa iyo ng mga bagay na babalik-balikan. ginawa niya pa rin ito dahil ito ang sa tingin niya¶y tama para sa kanyang anak. Si Matute ang nagsabing higit na masining ang matimping paglalarawan ng damdamin. V. di gaya ng tahimik. Nelson ± mga anak ng nagsasalaysay sa kwento. Tagpuan Tahanan ± kung saan nakatira ang pamilya ng nagsasalaysay. Istilo Isa sa mga sangkap ng maikling kwento ay ang damdamin at katimpian nito.³Ang ikagagaan ng buhay ng mga anak ay wala sa mga magulang kundi nasa mga itinuturo nila sa mga ito. Kahit labag ito sa kalooban ng kanyang anak. Machine Shop ± negosyo ng ama ng nagsasalaysay. . Alaalang walang kapantay. Mahirap kalimutan ang alaalang naging bahagi ng iyong buong pagkatao. IV.´ B. Dahil nag-iisa lamang ito hanggang makamit mo ang tugatog ng tagumpay mula sa sarili mong pagsusumikap. Nilalaman/Balangkas Ipinahihiwatig ng kwento ang mga paghihirap ng isang ama para mapabuti ang kinabukasan ng kanyang anak. Ama at Ina ± mga magulang ng nagsasalaysay sa kwento. VI.

Kung mahusay kang magpalipad ng saranggola. titingalain ka. inggit. Hanggang magtapos siya sa kolehiyo at nagkaroon na ng sariling pamilya. Mahalagang madama ito sa kwento sapagkat ang damdamin ang nagbibigay-kulay sa mga pangyayari sa maikling kwento. Hanggang sa dumating ang oras na pumanaw na ang kanyang ama. mapapataas mo pa ang lipad nito kaysa sa guryon. Ngunit hindi siya ginawan o binigyan ng kanyang ama.pigil. patuloy pa rin na hindi binibigay sa kanya ang mga gusto niya kahit kailangan niya ito o kinahihiligan niya ito. Ang pagpapalipad ng saranggola ay wala sa saranggola o sa guryon. lungkot. Mas pinapili siyang maging mechanical engineer dahil may tiwala ang kanyang ama na magaling siya sa larangang ito kahit ayaw ito ng kanyang anak dahil mas gusto ng anak na gayahin ang kurso na kinuha ng kanyang mga kaibigan para may kasama siya sa kolehiyo. Nagsimula na siyang magalit sa kanyang ama at magkaroon ng sama ng loob dito. VII. dahil namatay ang kanyang ama na walang sama ng loob sa kanya. Tinuruan siya kung paano magpalipad nito. At balang araw. lugod. napaluha siya at nagsisi. Konklusyon Ang tao ay binubukalan sa puso ng iba¶t ibang damdamin ± tuwa. kundi sa taong nagpapalipad nito. Hanggang lumaki siya at pumasok sa kolehiyo. Umunlad siya sa buhay at naging mayaman. Buod Tinuruan ng kanyang ama ang anak na magpalipad ng saranggola. saranggola ang ginawa at ibinigay sa kanya. takot. may sama ng loob pa rin siya sa kanyang ama at tuluyan na ngang tinalikuran. Ngunit sinabi sa kanya ng kanyang ina na wag na siyang malungkot at umiyak. at iba pa. magagawa niya itong pataasin at paliparin sa ere na mas mataas pa sa guryon. . Kaya humiling siya ng guryon sa kanyang ama dahil ito ang kalimitang ginagamit ng kanyang mga kalaro at mataas ang lipad nito sa ere. VII. Doon niya natutunan sa kanyang ama na basta¶t may galing at husay ka. at di-mailuhang pighati. Ngunit malungkot pa rin ang anak dahil hindi niya mapataas ang lipad ang kanyang saranggola.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->