P. 1
WASTONG GAMIT

WASTONG GAMIT

|Views: 8,295|Likes:

More info:

Published by: Nella Diane Ismael Biaban on Mar 28, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/20/2013

pdf

text

original

-WASTONG GAMIT Pang-abay -2. KIBO at IMIK - Pagkilos ang tinutukoy ng kibo; pangungusap ang tinutukoy ng imik.

Hal.

Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.

Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo.

Hal.

Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera.

5.

IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad Ipagbayad pagbibigay ng bagay bilang kabayaran pagbabayad para sa ibang tao

Hal.

Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Ipagbabayad muna kita sa sine. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Ibinayad ko siya sa bus.

6 7. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran Pahirin Hal. paglalagay pag-aalis Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.

Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan Hagdanan ang inaakyatan at binababaan nag kinalalagyan ng hagdan 9. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan Subukin pagtingin nang palihim pagtikim at pagkilatis Hal. 8. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. sususbukin 11. Hal.Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. AGAWIN at AGAWAN . sinubok. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. PINTO at PINTUAN Pinto ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuanang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan. Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya.

Hinagis niya ng bato ang ibon. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. Inihagis niya ang bola sa kalaro. . Bilhan antin ng sapatos ang ate. 12. 13. Abutan mo ng pera ang Nanay. Abutin mo ang bayabas sa puno. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. 15. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. Nais kong walisan ang aklatan. 14. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal.

15. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit. ang buhok ng sarili o ng iba ng buhok ang ibang tao Suklayin mo ang buhok ko. 16.Luz. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay. Suklayan mo ako ng buhok. 17. Napatay ang aking alagang aso. Hal. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. magkarga ( to load) to ride 18. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin sukalyan Hal. Sumakay na tayo sa daraang bus. OPERAHAN at OPERAHIN operahin operahan Hal. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. tiyak na bahagi ng katawan na titistisin tumutukoy sa tao . Alana. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay sumakay Hal.

Nahirapan pala silang makalabas ng tunnel. Nagmamadaling inakyat ni Marving ang mga hagdan. Nabasa ang binili kong aklat. Hinatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Hal. Hatiin at Hatian Hatiin ( to divide) o partihin. Hatian ( to share) o ibahagi. Hal. ikaw at ako ikaw Wastong Gamit ng mga Salita Hal. Hal. Matutulog na ako kung papatayin mo na ang ilaw. Nakatatlong ikit muna sila bago nila natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. 20. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Iniibig kita. Ikit at Ikot Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. KATA at KITA kata kita Hal. Manood kata ng sine. Si Luis ay ooperahan sa Martes. Hatiin mo sa amin ang pakwan. .Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. Hagdan at Hagdanan Ang hagdan ( stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Samantalam ang hagdanan (stairways) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan.

to sell o magbenta Hal. Hal. pangungusap ang tinutukoy ng imik. Nagmamadali kasi siyang maghusga kaya nabasag niya ang mga plato. 6 . Ipagbabayad muna kita sa sine. to collect Hal. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.Nabasag at Binasag Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse.to buy. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa.to get. Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad . Hal. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera. Hal. Manguha – to gather. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Magbili.pagbibigay ng bagay bilang kabayaran Ipagbayad . Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo. Ibinayad ko siya sa bus. 5.pagbabayad para sa ibang tao Hal. Wala siyang kakibu-kibo kung matulog.Pagkilos ang tinutukoy ng kibo. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan 2. Bumili at Magbili Bumili. KIBO at IMIK . Kumuha at Manguha Kumuha.

pagtikim at pagkilatis Hal. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok.pag-aalis Hal. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan .ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuan. Hal. PINTO at PINTUAN Pinto . PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran . sususbukin 11. sinubok.7.paglalagay Pahirin . AGAWIN at AGAWAN .ang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan.ang inaakyatan at binababaan Hagdanan . 8. Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.pagtingin nang palihim Subukin .nag kinalalagyan ng hagdan 9. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan . Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay.

12. Bilhan antin ng sapatos ang ate. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. Abutin mo ang bayabas sa puno. 13.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. 15. Hinagis niya ng bato ang ibon. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. . Nais kong walisan ang aklatan. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. 14. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. Inihagis niya ang bola sa kalaro. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. Abutan mo ng pera ang Nanay.

Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. Suklayin mo ang buhok ko. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay . Sumakay na tayo sa daraang bus. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay.to ride Hal. 18.tiyak na bahagi ng katawan na titistisin operahan . OPERAHAN at OPERAHIN operahin . Suklayan mo ako ng buhok. . Alana. 16.tumutukoy sa tao Hal. Hal. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. 17.magkarga ( to load) sumakay . Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin .ng buhok ang ibang tao Hal.Luz.ang buhok ng sarili o ng iba sukalyan .15. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit. Napatay ang aking alagang aso.

Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod: 8. . NANG at NG nang .pangatnig na panghugnayan . PINTO at PINTUAN Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas. Wastong Gamit ng mga Salita Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan. Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap.tagapagpakilala ng pang-abay na pamaraan at pamanahon . 19. Samantala. Pumanhik ng bahay ang mga panauhin.pang-ukol na kasingkahulugan ng “sa” Hal.pantukoy ng pangngalang pambalana . Maaaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na salita. Bumili kami ng mga pasalubong para kay ditse. Umalis siya nang sila’y dumating. nagkakaroon tuloy ng kamalian at hindi malinaw na pagpapakahulugan sa mensahe o pahayag. Maramings alita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Tumawa nang tumawa ang mga mag-aaral. At dahil dito.Si Luis ay ooperahan sa Martes. ang pintuan (doorway) ay ang bahaging kinalalagyan ng pinto. Nagalit ang guro nang kami’t nag-ingay.tagapagpakilala ng layon ng pandiwa at tagaganap ng pandiwa .tagapag-ugnay ng salitang-ugat na inuulit at pandiwang inuulit ng .

Samantala.Hal. . WALISIN at WALISAN Ginagamit ang walisin (sweep the dirt) kung tumutukoy sa bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy naman sa lugar (to sweep the place). Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. 12. Ang operahan naman ay tumutukoy sa taong sasailalim sa pagtitistis. PAHIRIN at PAHIRAN. Ang pahiran at punasan (to apply) ay nangangahulugang lagyan. Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado. Hal. 9. ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Hal. OPERAHIN at OPERAHAN Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na bahagi ng katawan na titistisin. Natanggal ang pinto sa pintuan. 11. PUNASIN at PUNASAN Ang pahirin at punasin (wipe off) ay nangangahulugang alisin o tanggalin. Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata. Punasin mo ang pawis sa iyong likod. Pahiran mo ng palaman ang tinapay. Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado. Buksan mo nga ang pinto. Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti. Hal. Nagmamadaling inakyat ni Marvin ang mga hagdan. May kumakatok. 10. HAGDAN at HAGDANAN Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan.

Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig. 16. Hal. Hal. ang sundan (to follow) ay gayahin o pumunta sa pinuntahan ng iba. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. SUBUKIN at SUBUKAN Subukin (to test. 14. HATIIN at HATIAN Hatiin (to divide) – partihin. 15. Walisan ninyo ang sahig. to try) – masubok ang husay o galing ng isang bagay o gawain. Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa bayan. Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel. 13. Sundan mo siya baka siya maligaw. Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago ko bilhin. Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para rin iyon sa iyong kabutihan. . Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. IKIT at IKOT Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Subukan (to see secretly) – palihim na pagmamatyag o pag-eespiya sa kilos ng isang tao Hal. Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa likod-bahay.Hal. SUNDIN at SUNDAN Ang sundin (to obey) ay nangangahulugan ng pagsunod sa payo o pangaral.

Magbili (to sell) – magbenta Hal. IWAN at IWANAN Iwan (to leave something or somebody) – huwag isama. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. to collect) Hal. KUMUHA at MANGUHA Kumuha (to get). 20. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya ang mga plato. Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe. Iwanan (to leave something to somebody) – bigyan Hal. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis. 17.Hatian (to share) – ibahagi Hal. 18. Hal. . Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan. NABASAG at BINASAG Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Manguha (to gather. 19. BUMILI at MAGBILI Bumili (to buy). Hatiin mo sa anim ang pakwan. Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->