-WASTONG GAMIT Pang-abay -2. KIBO at IMIK - Pagkilos ang tinutukoy ng kibo; pangungusap ang tinutukoy ng imik.

Hal.

Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.

Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo.

Hal.

Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera.

5.

IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad Ipagbayad pagbibigay ng bagay bilang kabayaran pagbabayad para sa ibang tao

Hal.

Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Ipagbabayad muna kita sa sine. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Ibinayad ko siya sa bus.

6 7. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran Pahirin Hal. paglalagay pag-aalis Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.

sususbukin 11. AGAWIN at AGAWAN . Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan Hagdanan ang inaakyatan at binababaan nag kinalalagyan ng hagdan 9. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. sinubok. Hal. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan Subukin pagtingin nang palihim pagtikim at pagkilatis Hal. 8. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok. PINTO at PINTUAN Pinto ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuanang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan.Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata.

Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. 12. Inihagis niya ang bola sa kalaro. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. Bilhan antin ng sapatos ang ate. Hinagis niya ng bato ang ibon. 13. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. 14. 15. Abutin mo ang bayabas sa puno. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. Nais kong walisan ang aklatan. Abutan mo ng pera ang Nanay. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. . HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal.

Suklayan mo ako ng buhok. magkarga ( to load) to ride 18. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit.Luz. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay sumakay Hal. tiyak na bahagi ng katawan na titistisin tumutukoy sa tao . Alana. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. 17.15. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. Hal. 16. Napatay ang aking alagang aso. ang buhok ng sarili o ng iba ng buhok ang ibang tao Suklayin mo ang buhok ko. Sumakay na tayo sa daraang bus. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin sukalyan Hal. OPERAHAN at OPERAHIN operahin operahan Hal.

KATA at KITA kata kita Hal. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. Hal. ikaw at ako ikaw Wastong Gamit ng mga Salita Hal. Hatian ( to share) o ibahagi. 20. Hatiin mo sa amin ang pakwan. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Matutulog na ako kung papatayin mo na ang ilaw. Samantalam ang hagdanan (stairways) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. Nahirapan pala silang makalabas ng tunnel. Hal.Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. Manood kata ng sine. Nabasa ang binili kong aklat. Ikit at Ikot Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Nakatatlong ikit muna sila bago nila natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Iniibig kita. Nagmamadaling inakyat ni Marving ang mga hagdan. Hal. Hatiin at Hatian Hatiin ( to divide) o partihin. Hagdan at Hagdanan Ang hagdan ( stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Hinatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Si Luis ay ooperahan sa Martes. .

Hal. 5. pangungusap ang tinutukoy ng imik. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan.to sell o magbenta Hal. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean.Nabasag at Binasag Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. 6 . Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay.Pagkilos ang tinutukoy ng kibo. IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad . Hal. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera. Ipagbabayad muna kita sa sine. KIBO at IMIK . Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Nagmamadali kasi siyang maghusga kaya nabasag niya ang mga plato. to collect Hal.pagbabayad para sa ibang tao Hal. Magbili. Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo. Manguha – to gather. Hal.pagbibigay ng bagay bilang kabayaran Ipagbayad . Kumuha at Manguha Kumuha.to buy. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Bumili at Magbili Bumili. Ibinayad ko siya sa bus. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine.to get. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan 2.

PINTO at PINTUAN Pinto .pagtingin nang palihim Subukin . PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran . sususbukin 11. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto.nag kinalalagyan ng hagdan 9.ang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan.ang inaakyatan at binababaan Hagdanan . Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan .7. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok. sinubok. Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito.ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuan.paglalagay Pahirin . SUBUKAN at SUBUKIN Subukan .pag-aalis Hal. Hal. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. AGAWIN at AGAWAN . 8. Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan.pagtikim at pagkilatis Hal.

Inihagis niya ang bola sa kalaro. 15. 13. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. Nais kong walisan ang aklatan. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. Bilhan antin ng sapatos ang ate. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. Abutin mo ang bayabas sa puno. 12. Hinagis niya ng bato ang ibon. Abutan mo ng pera ang Nanay. 14. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. . Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal.

magkarga ( to load) sumakay . 18. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay. 17. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. Napatay ang aking alagang aso.ng buhok ang ibang tao Hal. Suklayin mo ang buhok ko. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay . katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit.Luz. Suklayan mo ako ng buhok. 16.15. Hal.ang buhok ng sarili o ng iba sukalyan . OPERAHAN at OPERAHIN operahin . . Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin .tiyak na bahagi ng katawan na titistisin operahan .to ride Hal. Sumakay na tayo sa daraang bus.tumutukoy sa tao Hal. Alana.

Umalis siya nang sila’y dumating.tagapagpakilala ng layon ng pandiwa at tagaganap ng pandiwa . At dahil dito. Nagalit ang guro nang kami’t nag-ingay. Maramings alita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod: 8. Tumawa nang tumawa ang mga mag-aaral. Pumanhik ng bahay ang mga panauhin. Samantala. NANG at NG nang . 19.Si Luis ay ooperahan sa Martes.pangatnig na panghugnayan . Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap. nagkakaroon tuloy ng kamalian at hindi malinaw na pagpapakahulugan sa mensahe o pahayag. .tagapag-ugnay ng salitang-ugat na inuulit at pandiwang inuulit ng .pang-ukol na kasingkahulugan ng “sa” Hal.pantukoy ng pangngalang pambalana .tagapagpakilala ng pang-abay na pamaraan at pamanahon . Bumili kami ng mga pasalubong para kay ditse. Maaaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na salita. PINTO at PINTUAN Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas. ang pintuan (doorway) ay ang bahaging kinalalagyan ng pinto. Wastong Gamit ng mga Salita Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan.

ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Ang pahiran at punasan (to apply) ay nangangahulugang lagyan. Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado. Samantala. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. 12. Pahiran mo ng palaman ang tinapay. HAGDAN at HAGDANAN Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. May kumakatok. Punasin mo ang pawis sa iyong likod. Nagmamadaling inakyat ni Marvin ang mga hagdan. 11. Ang operahan naman ay tumutukoy sa taong sasailalim sa pagtitistis. Buksan mo nga ang pinto. Hal. . Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti. Natanggal ang pinto sa pintuan. OPERAHIN at OPERAHAN Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na bahagi ng katawan na titistisin.Hal. PAHIRIN at PAHIRAN. PUNASIN at PUNASAN Ang pahirin at punasin (wipe off) ay nangangahulugang alisin o tanggalin. WALISIN at WALISAN Ginagamit ang walisin (sweep the dirt) kung tumutukoy sa bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy naman sa lugar (to sweep the place). Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado. Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata. 9. Hal. Hal. 10.

Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa bayan. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Walisan ninyo ang sahig. Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para rin iyon sa iyong kabutihan. Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig. 15. IKIT at IKOT Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Hal. Hal. Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa likod-bahay. SUNDIN at SUNDAN Ang sundin (to obey) ay nangangahulugan ng pagsunod sa payo o pangaral. to try) – masubok ang husay o galing ng isang bagay o gawain. HATIIN at HATIAN Hatiin (to divide) – partihin. 14. SUBUKIN at SUBUKAN Subukin (to test. ang sundan (to follow) ay gayahin o pumunta sa pinuntahan ng iba. Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Sundan mo siya baka siya maligaw. 13. Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel.Hal. 16. Subukan (to see secretly) – palihim na pagmamatyag o pag-eespiya sa kilos ng isang tao Hal. Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago ko bilhin. .

19. Manguha (to gather. . Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. BUMILI at MAGBILI Bumili (to buy). Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Hatiin mo sa anim ang pakwan. Hal. 18.Hatian (to share) – ibahagi Hal. 17. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan. Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya ang mga plato. IWAN at IWANAN Iwan (to leave something or somebody) – huwag isama. 20. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. NABASAG at BINASAG Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Magbili (to sell) – magbenta Hal. Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe. KUMUHA at MANGUHA Kumuha (to get). Iwanan (to leave something to somebody) – bigyan Hal. to collect) Hal. Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay.