-WASTONG GAMIT Pang-abay -2. KIBO at IMIK - Pagkilos ang tinutukoy ng kibo; pangungusap ang tinutukoy ng imik.

Hal.

Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.

Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo.

Hal.

Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera.

5.

IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad Ipagbayad pagbibigay ng bagay bilang kabayaran pagbabayad para sa ibang tao

Hal.

Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Ipagbabayad muna kita sa sine. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Ibinayad ko siya sa bus.

6 7. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran Pahirin Hal. paglalagay pag-aalis Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.

Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan Hagdanan ang inaakyatan at binababaan nag kinalalagyan ng hagdan 9. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan Subukin pagtingin nang palihim pagtikim at pagkilatis Hal. sususbukin 11. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. AGAWIN at AGAWAN . PINTO at PINTUAN Pinto ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuanang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan.Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. sinubok. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. 8. Hal. Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay.

HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. Nais kong walisan ang aklatan. Inihagis niya ang bola sa kalaro. 14. Abutin mo ang bayabas sa puno. . Hinagis niya ng bato ang ibon. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. 13. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. Abutan mo ng pera ang Nanay. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. Bilhan antin ng sapatos ang ate. 15. 12. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal.

ang buhok ng sarili o ng iba ng buhok ang ibang tao Suklayin mo ang buhok ko. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. OPERAHAN at OPERAHIN operahin operahan Hal. tiyak na bahagi ng katawan na titistisin tumutukoy sa tao . SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin sukalyan Hal.15. Hal.Luz. Napatay ang aking alagang aso. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay sumakay Hal. Suklayan mo ako ng buhok. Sumakay na tayo sa daraang bus. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. Alana. magkarga ( to load) to ride 18. 16. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit. 17. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay.

Nabasa ang binili kong aklat. . Hal. Matutulog na ako kung papatayin mo na ang ilaw. Hatiin at Hatian Hatiin ( to divide) o partihin. Hinatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata.Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. Hatian ( to share) o ibahagi. Samantalam ang hagdanan (stairways) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Hal. Manood kata ng sine. Nahirapan pala silang makalabas ng tunnel. KATA at KITA kata kita Hal. Iniibig kita. Hal. ikaw at ako ikaw Wastong Gamit ng mga Salita Hal. Nagmamadaling inakyat ni Marving ang mga hagdan. Ikit at Ikot Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Nakatatlong ikit muna sila bago nila natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Hagdan at Hagdanan Ang hagdan ( stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Hatiin mo sa amin ang pakwan. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. 20. Si Luis ay ooperahan sa Martes.

5. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean.to get. Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera. to collect Hal. IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad .pagbibigay ng bagay bilang kabayaran Ipagbayad . KIBO at IMIK . Ipagbabayad muna kita sa sine. Hal. Bumili at Magbili Bumili. Hal.to sell o magbenta Hal. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan 2. Manguha – to gather. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Nagmamadali kasi siyang maghusga kaya nabasag niya ang mga plato. 6 . Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Ibinayad ko siya sa bus.to buy. Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo.Nabasag at Binasag Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. pangungusap ang tinutukoy ng imik.pagbabayad para sa ibang tao Hal. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.Pagkilos ang tinutukoy ng kibo. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Magbili. Kumuha at Manguha Kumuha. Hal.

Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. sususbukin 11.pagtingin nang palihim Subukin .7.ang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. sinubok. AGAWIN at AGAWAN .pagtikim at pagkilatis Hal.ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuan. 8. Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.ang inaakyatan at binababaan Hagdanan . Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan .paglalagay Pahirin . Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran . Hal. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok.pag-aalis Hal. PINTO at PINTUAN Pinto . Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan .nag kinalalagyan ng hagdan 9.

13. Nais kong walisan ang aklatan. 12. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. Abutan mo ng pera ang Nanay. Inihagis niya ang bola sa kalaro. HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. Hinagis niya ng bato ang ibon. 15.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. Abutin mo ang bayabas sa puno. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. 14. . BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. Bilhan antin ng sapatos ang ate.

tiyak na bahagi ng katawan na titistisin operahan . Alana. 18. 17. Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya.15. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay . .Luz.ng buhok ang ibang tao Hal. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin .tumutukoy sa tao Hal. Napatay ang aking alagang aso. 16. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. Suklayin mo ang buhok ko. OPERAHAN at OPERAHIN operahin . Suklayan mo ako ng buhok. Sumakay na tayo sa daraang bus. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit.to ride Hal. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay. Hal.magkarga ( to load) sumakay .ang buhok ng sarili o ng iba sukalyan .

Wastong Gamit ng mga Salita Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan. Bumili kami ng mga pasalubong para kay ditse. Samantala. nagkakaroon tuloy ng kamalian at hindi malinaw na pagpapakahulugan sa mensahe o pahayag. 19. Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap.pang-ukol na kasingkahulugan ng “sa” Hal. Pumanhik ng bahay ang mga panauhin. ang pintuan (doorway) ay ang bahaging kinalalagyan ng pinto.tagapagpakilala ng pang-abay na pamaraan at pamanahon . NANG at NG nang . Umalis siya nang sila’y dumating. At dahil dito.pangatnig na panghugnayan . Maramings alita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Nagalit ang guro nang kami’t nag-ingay. Tumawa nang tumawa ang mga mag-aaral. Maaaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na salita. PINTO at PINTUAN Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas.Si Luis ay ooperahan sa Martes. Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod: 8.pantukoy ng pangngalang pambalana .tagapag-ugnay ng salitang-ugat na inuulit at pandiwang inuulit ng . .tagapagpakilala ng layon ng pandiwa at tagaganap ng pandiwa .

Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti. 9. Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado. Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata. Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado. 12. Hal. Ang operahan naman ay tumutukoy sa taong sasailalim sa pagtitistis.Hal. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. Nagmamadaling inakyat ni Marvin ang mga hagdan. Punasin mo ang pawis sa iyong likod. 10. Natanggal ang pinto sa pintuan. . WALISIN at WALISAN Ginagamit ang walisin (sweep the dirt) kung tumutukoy sa bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy naman sa lugar (to sweep the place). Pahiran mo ng palaman ang tinapay. HAGDAN at HAGDANAN Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Hal. May kumakatok. 11. Hal. OPERAHIN at OPERAHAN Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na bahagi ng katawan na titistisin. PAHIRIN at PAHIRAN. Samantala. Ang pahiran at punasan (to apply) ay nangangahulugang lagyan. ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Buksan mo nga ang pinto. PUNASIN at PUNASAN Ang pahirin at punasin (wipe off) ay nangangahulugang alisin o tanggalin.

Hal. Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago ko bilhin. HATIIN at HATIAN Hatiin (to divide) – partihin. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa likod-bahay. ang sundan (to follow) ay gayahin o pumunta sa pinuntahan ng iba. IKIT at IKOT Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel. Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig. SUBUKIN at SUBUKAN Subukin (to test. Hal. Sundan mo siya baka siya maligaw.Hal. Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa bayan. Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para rin iyon sa iyong kabutihan. Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. to try) – masubok ang husay o galing ng isang bagay o gawain. 15. SUNDIN at SUNDAN Ang sundin (to obey) ay nangangahulugan ng pagsunod sa payo o pangaral. 14. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. 16. Subukan (to see secretly) – palihim na pagmamatyag o pag-eespiya sa kilos ng isang tao Hal. Walisan ninyo ang sahig. . 13.

. IWAN at IWANAN Iwan (to leave something or somebody) – huwag isama. to collect) Hal. BUMILI at MAGBILI Bumili (to buy). Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. 18. Hal. Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya ang mga plato. Hatiin mo sa anim ang pakwan. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. 19. Iwanan (to leave something to somebody) – bigyan Hal. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Manguha (to gather.Hatian (to share) – ibahagi Hal. Magbili (to sell) – magbenta Hal. NABASAG at BINASAG Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. 17. Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe. 20. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan. KUMUHA at MANGUHA Kumuha (to get). ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay. Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis.