P. 1
0.1 Babae Panahon Ng Kastila

0.1 Babae Panahon Ng Kastila

5.0

|Views: 9,489|Likes:
Published by tadashii

More info:

Published by: tadashii on May 18, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as TXT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/21/2015

pdf

text

original

(Effective Alternative Secondary Education) (EASE Modules) - search google!!!

Katayuan ng babae at papel sa lipunan noong panahon ng KAstila: Panahon ng Espanyol Ngunit nang dumating ang mga mananakop, ang Pilipinas ay napuno ng mga batas ng kodigong Sibil at kodigo ng Komersyo kung saan bumaba ang estado ng babae dahil pinag-ibayo ng mga bagong batas na ito ang pagtingin sa babae. Mas mababa na ang estado nito sa ngayon. Nawala na ang mga dating karapatan na naglalagay sa baba e sa parehong pwesto tulad ng kanyang kapatid na lalaki. Hindi na rin siya pwedeng magsuot ng mga damit na ayon sa mga Espanyol ay malaswa at mula sa demonyo. Nawala na rin ang kakayahan nitong makapag-aral, makapagbigay ng opinyon sa mga usaping pambayan, maging ang kanyang kakayahang mamuno ay wala na. Sa isang iglap, ang babae ay naging isang nilalang na hindi nakikita sa lipunan. Isang nilalang na nasa bahay lang mula pagkabata. At kapag nag-asawa, kailangan nitong sundin ang lahat ng luho ng kanyang esposo kung hindi ay isa iyong malak ing kasalanan. Maging ang Katoliko Romano, mas lalong pinagtibay ang kawalang ng bokasyon ng is ang babae sa panahon na iyon. Malimit lamang ang mga babaeng talagang lumalaban sa sistema tulad nina Melchora Aquino o Tandang Sora, Gabriella Silang at iba pa ng mga anak ng katipunan. Ngunit lahat ng mga kalayaang tinatamasa nila ay naabot lamang nila kapalit ng k anilang pagiging kalaban ng lipunan. Bago pa man dumagsa ang mga mananakop at kolonyalistang Kastila, lumalalang na a t nagtatala ang mga kababaihang Pilipino ng mga tula sa pamamagitan ng mga nasis irang mga materyales katulad ng mga dahon ng saging. Umaawit na rin ang mga katu tubong Pilipinong kababaihan ng mga himig, sa isang panahon na kapantay sila sa katayuan ng mga kalalakihan. Maaari silang lumikom ng mga pag-aari, maging mga p inuno kapalit ng mga lalaki, gumanap bilang mga pinuno sa mga ritwal o bilang mg a babaylan, at may karapatang hiwalayan (diborsyuhin) ang kanilang mga esposo. S ubalit ang nabago ang sinaunang imaheng panlipunang ito ng mga babaeng Pilipino sa pagdating ng mga Kastila. Sa pamamagitan ng pagbabago at pakikialam na ito ng mga banyaga, napatahimik ang mga malaya o liberal na kababaihan ng sinaunang li punang Pilipino at nalagak na lamang sa mga tahanan. Tinuruan sila, ayon sa "par isang Europeano", na maging walang-imik at masunuring mga kasapi ng lipunan, mga tagagawa ng mga gawaing-bahay, tagapagpanatili ng sariling kagandahan, at para maghanda sa buhay na may-asawa. Ang kumbento at ang pagiging guro na lamang ang kanilang naging mga larangan sa labas ng bahay. Kung gayon, naging nakatuon lama ng sa relihiyon o sa mga "ginayang mga kuwento" na hinango mula sa mga huwarang Kastila ang kanilang panitikan, maliban na lamang sa iilang mga may lakas ng loo b na mga kababaihang katulad ni Leona Florentino, isang makatang babae na umayaw na mapatahimik noong panahon ng mga huling yugto ng ika-19 dantaon, kung kaya't itinuturing siya ngayon bilang "tagapagtatag ng panitikang pangkababaihan" sa P ilipinas.[1][2] 4. 2. Pag-aaklas laban sa Espanya Noong mga huling kapanahunan ng ika-19 dantaon, nakiisa ang mga kababaihang Pili pino sa pambansang pag-aaklas laban sa mga namamahalang mga Kastila, bagaman hin di gaanong hayagan kung ihahambing sa kanilang mga katumbas na kalalakihan. Kabi lang sa kanilang mga ginampanan at mga kontribusyon ang "makaimpluwensiya" sa mg a katayuang panggawain ng "bumabangong republika" at ang makalakip ng patas na p agkakataon sa pagtanggap ng edukasyon, na kinabibilangan ng pagkatuto ng wikang Kastila. Isang nakapagbibigay-siglang kalipunan ng mga kababaihan na tinaguriang "21 kababaihan mula sa Malolos, Bulacan", na nakipagdebate at tumulak palaban s a pagtatanggal ng mga batas na hindi patas, partikular na ang karapatan na makap ag-aral sa mga eskuwelahan. Isa pa si Leona Florentino (1849-1884), na pinangala

karaniwan ang pagkanta at pagpunta sa bahay-bahay. Sa kabayanan mayroong dulaang komedya.[1][2] Musikang pansaliw mula sa mga pangkat Kristiyano Dahil sa nakilala ng mga Pilipino ang Kristiyanismo sa pamamagitan ng mga manana kop mula sa Kanluran. Isin ilang sa Vigan. Pandango. Naging kaugalian ang pagtugtog n . Ang tugtugan ng banda sa Luneta ay nakahiligan. Sa katuruan ng taga-Kanluran. May katangiang pan-relihiyon na bunga ng musical indoctrination sa pangunguna ng grupo ng pari na Franciscan s at Agustinians. Pastores ang tawag dito sa Bicol at daigon sa Bisayas. naghalo ang relihiyon at sekularismo. At ayon sa pag-aaral ng Pambansang Alagad ng Sining na si Dr. Tugtugin at Kasangkapan Tuwing Adbento. Kapag ginugunita ang Mahal na Araw. Mayroon rin namang mga katutubong anyo katulad ng Balitao. Antonio Molina. Ilocos Sur. at itinuring na tulay mula sa "binibigkas patungong nasusulat na tradisyong pampanitikan". at tulad ng mga katutubong awit mula sa Kanluran ay ginagamit sa mga pagtitipon. samantalang mayroon pang ibang ginagamitan naman ng tinuldikang quaver-semi-quaver-chrotchet-quaver-quaver. ang tema ng kantahan ay patungkol sa Birheng Maria. isang makatang babae si Florentino na may dugong-Ilu strado at sumulat sa wikang Ilokano at Espanyol. at Ateneo de Ma nila ang naging sentro ng pag-aaral sa musika. Curacha. Jota. Marikina. Tinikling and Cariñosa. Ip inakilala ni Navarro de Peralta ang shadow play na tinatawag na karilyo. at senakulo. ang mga musikang pansaliw mula sa pangkat na ito ay halos katulad rin ng mga musikang pansaliw na matatagpuan sa Kanlurang Hati ng Globo. o pananapata n ang tawag sa isang pagsasadula ng paglalakbay nina Maria at Hosep. ay mayroon ring mga katangian katulad ng kanilang mga kapangalan sa Europa at Ameri ca. Polka. Ang mga Musikang Pansaliw tulad ng Habanera. ang pabasa at senaku lo na pagsasadula ng pasyon ni Kristo ang nakagawian. Colegio de San Jose. kung saan a ng usapan ay kinakanta. Oriental. Ang ganitong uri ng musika ay karaniwang ginagamit pampalipas ng oras. Sa loob ng 300 taon ng pamumuno ng mga Kastila kasabay ang pagtuklas sa Pilipina s noong 1521. ka sama ang paniniwala sa labas ng simbahang Katolika. Mayroon rin namang gumagamit ng crotchet-minim. Samantala. kilala sa mga rehiyon ng Katagalugan at Kabisayan ay gumagamit ng pa lakumpasang 3/4 kung saan makikita ang kumpas na crotchet-quaver-quaver-crotchet . Ang musika ay pinaniniwalaan na pinakaepektibong paraan upang makuha ang damdami n at isipan ng tao sa pag-unawa ng maka-Kristiyanong paniniwala at kaugalian. Ang mga orkestra ng San Juan del Monte. at Molina sa Maynila ang tumutugtog para sa zarzuela (dula na may kantahan at sayaw). Tuwing buwan ng Mayo. pananawagan.nang "ina ng panitikan ng mga kababaihang Pilipino" nang lumaon. Panunuluyan. Kinilala ang kaniyang mga tula sa Europa noong 1889 makaraan ang kaniyang hindi-inaasahang kamatayan. Ang Unibersidad ng Santo Tomas. lumaganap ang impluwensiya ng musikang sekular sa paaralan. a ng Balitao. Ang bunga ng pag-aaral na ito ang pagkahilig ng mga Pilipino sa musika ng Europa. may katangiang sekular na impluwensiya ng musika ng Europa. Ang okasyon ng sinulog sa Siquij or ay may sayawang inaalala ang tagumpay ng mga Kristiyano laban sa Moors. Ang zarzuela a y napakilala sa Pilipinas noong 1879 sa palabas na Jugar con fuego (Playing with Fire) ni Dario Cespedes.

Noong 1902. octavina. ang Lupang Hinirang ni Juli an Felipe at awiting Sampaguita ni Dolores Paterno ay impluwensyang Kastila. bandurria. guitar. Bulacan noong 1858 . ================================= * "Semana Santa" (Holy Week or Easter). . * "Araw ng mga Kaluluwa" (All Souls' Day) and "Todos Los Santos" (All Saints' Da y). Ginamit din sa paglikha ng t ugtuging Kundiman ang mga estilong musikal at tema na taglay ng sinaunang mga Ku mintang (warrior songs). lahat ng mga sina-unang mga kantang pag-ibig o "love songs" ng mga Pilipino ay tinatawag na ring "kundiman". wher e families spend much of the 3 days and 3 evenings visiting their ancestral grav es. bandola. bumuo sila ng banda ng musikong bumbong na tumututog sa mga kasayahan. Nauso ang Kundiman noong panahon ng mga Kastila kung kailan walang kalayaan ang mga Pilipinong magpahag ng pagmamahal sa kanilang inang bayan. isang paring kastila. Celebrates "Dà a de los Muertos" (Day of the Dead). mga kapistahan. Ang pamagat nito ay CONDIMAN. decorating and offering prayers. at bass. Karaniwan na para sa kababaiha n ang matuto nito.g banda tuwing sasapit ang piyesta na tutugtog ng tatlong araw at lilibot sa mga kalye. Metropolitan Manila. Ngayon. plaw ta.jpg Upang marinig ang isang kundiman mula sa bayan ng San Miguel. Ang Balit aw ay mga kantang patungkol sa kapaligiran. Mas aya ang "melody" o himig ng kundimang ito katulad ng melody ng mga Balitaw (folk songs).Ang ginamit na sim bolo sa kundiman ay ang paglalarawan ng pag-ibig ng mga binata at dalaga sa bawa 't isa tulad ng matatagpuan sa mga awiting harana. i-click ang "play button" ng "sound player". Piano at harp ang karaniwang instrumentong gamit. river_scene. laud. in March or April. Dahil dito. naganap ang pinakaunang opera. lahat ng mga sina-unang kanta ng Pilipino ay tinatawag nang "kundiman". showing respect and honoring the departed relatives by feasting. likas na mahilig sa musika. Ang ginagamit na simbolo sa kundiman ay naglalarawan ng pag-ibig ng mga binata a t dalaga sa bawa't isa. nakalikha ang mga Pilipino ng mga instrumentong musikal buhat sa kawayan. ang Sandugong Pana guinip (Dreamed Alliance) sa komposisyon nina Ladislao Bonus at Pedro Paterno. December 25. ang organong kawayan na tanyag sa daigdig ay matatagpuan sa Simbahan ng Las Pinas. Musika: Itinuro ng Kastila ang paggamit ng instrumentong pangmusika gaya ng byulin.pyano at gitara. Pero malalim ang lamang mensahe ng awitin at iyon ay ang pagbabalik sa sinaunang mabuting kaugalian ng mga dalagang Filipina na sila'y dapat maging maa yos at mahinhin di lamang sa pagkilos kundi rin sa kanilang pananamit. marami sa tinatawag na kundiman ay hindi tun ay na kundiman kundi harana (love songs) at at balitaw na mga kantang tungkol sa kalikasan at ang simpleng buhay ng mga tao sa lalawigan (probinsiya). October 31 to November 2. Ngayon. ito ay nilikha no ong 1818 ni Padre Diego Cerra. * "Navidad" ("Pasko") (Christmas). mga Harana (courtship songs) at mga Balitaw (folk song s). sa mga kaugalian at sa simpleng buha y ng mga tao sa lalawigan. Ang tugtugin ay sinamahan pa ng rondalla na binubuo ng mga instrumentong piccolo bandurria. alpa.

pag-asa. pangarap at mga lunggatiin ng isang lahi. DALAWANG ANYO ng PANITIKAN May dalawang anyo ng papapahayag sa pampanitikan: ang patula at ang tuluyan. . B. mga tradisyon. Bunga nito ay ang panitikan na nagsasalaysay ng buhay . pasalita man o pasulat sa isang pamamaraang masining at may estilo. pamahalaan. ang mga kaugalian. Masisinag sa panitikan ang mga karanasan ng is ang bansa. kalungkutan. pagkamuhi. A. na gawa niyang harapin ang at bigyan ng kulay at kahulugan. Upang lalong mabigyan ng kahulugan ang b uhay ng tao na mapapanatili sa isipan at damdamin ang mga bakas na ito ng nakara an. gayon pa man. Mga Uri ng Panitikang Patula .Panganiban Ang panitikan ay salamin ng lahi. pamumuhay lipunan. sa lipunan at pamahalaan at sa kaugnayanng kalul uwa sa Bathalang lumikha. Pilit n a nagpupumiglas ito upang ipahayag. relihiyon at mga karanasang nakukulayan ng iba t ib ang uri ng damdamin tulad ng pag-ibig. sa pamumuhay.Panitikan Ang panitikan ay pagpapahayag ng mga kaisipan at damdamin ng tao hinggil sa mga bagay sa daigdig.ay pagbubuo ng pahayag sa pamamagitan ng malayang pagsasamasama ng mga salita sa pangungusap. Kaya nga kahit masaklap man o maganda ang magiging bunga ng mga karaasang ito. dahil sa likas na matalino ang tao. takot at pangamba. Tuluyan o Prosa. paniniwala. . Nababalutan ito ng iba t ibang pan gyayari na madalas ay hindi inaasahan. Patula ay pagbubuo ng pahayag sa pamamagitan ng pagsama-sama ng mga maanyong salita sa mga taludtod na may sukat o bilang ng pantig at pagtutugma ng mga sali ta sa hulihan ng bawat taludtod sa mga saknong. Ngunit hindi lamang dapat na manatili ang mga ito sa kanyang alaala. Isinaalang-alang dito ang pagkamalikhain at e stilo ng may-akda.Bisa Totoong ang buhay ng tao ay puno ng talinghaga. itinuturing na lamang ni yang bahagi ito ng lumipas na magsisilbing aral sa kanyang pakikihamok sa buhay sa kasalukuyan at sa darating na bukas.

Ayon sa mga ulat na nababasa. Ang paksa ay karaniwang paghihiganti. Ito ay may 1. Si Isabelo de los Reyes ang na gsalin nito sa Kastila sa anyong tuluyan. Nalathala ito sa El Folkorico Filipino noong 1890. pananampalataya. Arsenio Manuel. May tatlong uri ng tula: 1.pagtatagisan ng talino at tapang . at katapangan ng bayaning tauhan na nagtataglay ng mga di-kapani-paniwalalang kakay ahan ngunit nakapapag-iiwan ng aral at magandang h alimbawa sa mambabasa. pag-ibig at pakikipagsapalaran ng bayani o mga tauhan sa paraang patula. Ang layunin ay magsalaysay ng m ga pangyayari sa buhay. Maaaring may mga pangyayaring di-kapani-paniwala. ang mga epiko ay mau uri sa tatlo. tugma. Ang ibang palaaral ay inuuri sa dalawa ang epiko batay sa pananampalataya. Ang awit at korido o metrical romance ay tulang pasalaysay din na maaaring totoo at hindi sa totoong buhay. Ang Labaw Donggon ng mga Bisaya ay kasama rin sa uring ito. 3. Ang mga epiko at awit at korido ( metrical romance) ay nasa uri ng tulang pasala ysay. Macroepic naman ang epikon kung ipinakikita lamang nito ay isang particular n a bahagi. Ang Hudhud at Alim. Pangasinan. nag-iisang awit. Ayon sa isang pag-aaral na isinagawa ni Dr. Microepic ang tawag niya sa mga epikong kumpleto sa kanyang sarili. talinghaga at kariktan at maaar i rin namang wala. Sinasabing ang pinakamahabang bersyon ng Lam-ang ay nalimbag sa Cal asiao. pagibig at pagtulong sa kapwa. ito ay unang nasulat sa wikang Samtoy n oong 1640 at sinasabing binubuo ng 1000 taludtod. Dalawang epiko ng m ga Ipugaw ang kilalang-kilala. Sa mga epiko ay nababakas ang uri ng rehiyon ng manunulat. Mesoepic ang mga epikong may masalimuot na insidente tulad ng Labaw Donggonan ng mga Bisaya. maaaring sa mga pangalan ng tauhan o kaya ay sa mga pangyay aring inilalarawan. nababakas sa epiko ang pan iniwalang Kristyano.Ang tula ay isang uri ng panitikan na nagpapahayag ng damdamin sa pamamagitan ng mga piling salita na maaaring may sukat. Kung Kristyano ang sumulat. Epiko ng mga Di-Kristyano Ang mga Ipugaw ay nabibilang sa pangkat ng mga di Kristyano.200 taludtod. Halimbawa nito ang Tuwaang ng mga Bagobo. Tulang pasalaysay. Ang halimbawa nito ay ang Biag ni La m-ang ng mga Ilokano. Batay an daw ng ganitong pag-uuri ang katotohanang may mahalagang tungkuling ginagampa nan ang relihiyon sa panitikan ng bawat bansa. kabayanihan. Maikli at natatapos basahin sa isang upuan lamang. hari. prinsepe at iba pang mga dugong mahal. 2. Tulang may sukat at tugma. at iba pang mga b . Ang epiko ay tulang pasalaysay na ang mga pangyayari ay tungkol sa pakikip agsapalaran. Ang dalawang uring ito ng epiko ay: 1. Buhay ni Bugan. 1. Epiko ng mga Kristyano Ang Biag ni Lam-ang ni Pedro Bukaneg ng mga Ilokano ay inuring epiko ng Kristyano.Ang mga pangyayari ay hinango s a buhay ng mga reyna. Ang Hudhud ay pasalaysay ng buhay ni Aliguyon. 2.

Imbokasyon Paghingi ng paumanhin May isang matanda na siyang sumusubok ng katangian ng tauhan May hinahanap ng lunas May kababalaghan/ engkanto o milagrong nagaganap 2. Tulang liriko/ pandamdamin. Ang mga sumusunod ang nilalaman ng mga awit at korido: 1. 4. Ang awi t at korido ay tinatawag ding buhay. 2. Ang bayaning tauhan ng koridp ay nasasaniban ng kapangyarihang kababa laghan samantalang ang bayaning tauhan sa awit ay walang kapangyarihang kababala ghan kaya higit na makatotohanan kaysa korido. Kasama rin ditto ang tungkol sa pagkakalikha ng daigdig ayon sa pan iniwala ng mga Ipugaw. Historia naman ni Balagtas ang halimbaw Naging popular ang awit at korido noong panahon ng Kastila dahil sa paghihigpit ng sensura sa Pilipinas. .ayaning tauhan ng mga Ipugaw. Beyer. paki kipagsapalaran. kabayanihan at kataksilan. 1.Mahaba ang epikong ito sa kabuuan. Ang paksa ng Alim ay nakatutulad daw ng Ramayana ng India na na uukol sa buhay ng mga bathala at kataka-takang pangyayari sa ipinalalagay na lan git ng mga Ipugaw. Kilala rin ito sa tawag na tulang paawit. Rodrigo de Villas. Si Dr. Magkaiba ang awit at korido sa anyo at sukat. Ang epiko ay kinasasalaminan ng mga kabihasnan ng mga Ipugaw . 2. 3. ang diyos ng pag-aani ng mga Ipugaw. Ang awit ay binibigkas/ inaawit n ang mabagal samantalang ang korido ay binibigkas / inaawit nang mabilis. isang iskolar ay nagsabi na ang Alim ng mga Ipugaw ang pinakamatan dang epiko sa Pilipinas. Ang tema ay pinagsama-samang romansa. Ang taw ag na liriko ay buhat sa salitang Griyego na ang kahulugan ay tulang inaawit sa saliw ng lira. Ang paksa ang Alim ay nakakatulad na Ipugaw ang nakapagbibigay. isang pagdiriwang na mayayaman lam ang na Ipugaw angnakapagbibigay.Sinasabing hanggang sa kasalukuyan ay narinig na inaawit p a ang ilang bahagi ng epikong ito sa mga lugar na maynakasasaulo pa ng mga bahag i nito. Isa sa mga salaysaying napapaloob sa Alim ay ang tungkol sa P undoldapan. Yaong mga hindi alam kung sino ang may-akda kaya tinatawag na mga salaysaying bayan. Ang mga tulang liriko ay pagpapahayag ng damdaming maa aring sarili ng sumulat o kaya ay likha ng mayamang guniguni ng makata ngunit ba tay o hango rin sa isang karanasan. Ang tagpuan ng mga pangyayari ay sa ibang bansa.Gugugol dawn g higit sa dalawang oras k ung bibigkasin nang tuluy-tuloy ang Hudhud. Higit na makarelihiyon ito kaya ito ang inaawit sa mga okasyong nauukol sa relihiyon tulad ng Uyauy. Yaong sinulat ng mga tiyak na makata na hinango sa mga salaysaying nadala dit o ng mga dayuhan tulad ng mga sinulat nina Jose de la Cruz at iba pang makatang kapanahon niya. 5. Ang awit ay may labindalawang pant ig sa bawat taludtod samantalang ang korido ay may walong pantig lamang sa bawat taludtod. Sa ilalim ng uring ito ay mababanggit na hal imbawa ang mga:o pagpuri . Ginagamit ng mga Kastila sa pagpapalaganap ng relihiyon ang awit at korido sa pagbibigay ng aral. Nahahati ang mga awit at korido sa dalawang pangkat. Maibibigay na halimbawa ng korido ang Ibong Adarna Famosa de Bernardo Garpio at ang Florante at Laura a ng awit. Ang awit at korido ay mga tulang pasalaysay na paawit kung bigkasin.

Ito ay tula ng paghanga o pagpuri sa isang tao o bagay na nasusulat sa m asining na pahayag e. 1. Ginamit din ng mga Kastila sa pagpapalaganap n g Kristyanismo. Tula itong nagpapahayag ng panimdim at pagkalumbay sanhi ng pagkamat ay ng isang minamahal sa buhay d.Bago simulain ang laro. Pastoral. Elihiya. Ang usapan ng mga gumaganap sa dula ay parang patula. Mga taludtod na may sukat at tugma na inilalaan para awiti n.a. 3. Ang mga manlalaro ng duplo ay isang hari. Hawak ng Hari ang isang tsinelas o kotso na siyang gagamitin sa pagpaparusa sa m ga kalahok na mapatutunayang nagkasala. Soneto. Karagatan. Tibag. Hinahamon ng dalaga ang mga b inata na lumiligaw sa kanya na sisirin at hanapin ang singsing at kung sinuman a ng makakuha ay pakakasalan niya. isang pangkat ng mga k abinataan at isang pangkat ng mga kadalagahan. Ang salitaan ay patula. ay siyang makikipag-usap at sasagot sa mga patalin ghagang tanong ng dalaga. Duplo. ang mga manla laro ay nagdarasal ng Ama Namin. Ang mga sumusunod ay halimbawa ng mga tulang pandulaan. ang bilyako ay papaluin sa palad ng kotse ng Hari.bundukan ang mga namamahala ng dula. Isang uri ng laro na nagtatanghal ng madulang pagtatalo sa paraang pat ula. Sa simula ay may tutula habang pinaiikot ang is ang lumbo na may tandang puti at kung kaninuman matapat ang tandang puti kapag h uminto sa pag-ikot ang lumbo. Ang mga dalaga ay tinatawag na bi lyaka at ang mga kabinataan ay mga bilyako. Sa bakuran mismo ng namatayan ito ginagawa. Ito ay awit ng papuri sa Panginoon o Mahal na Birhen na bahagyang nagt ataglay ng pilosopiya sa buhay f. Oda. Ang mga tulang pandulaan ay ginagamit sa pagtatanghal ng mga dula. c. Ang parusang pagpalo ng kotso sa palad ay tinatawag na plataryo. Kantahin o awitin. 2. Isa itong pagtatanghal tungkol sa paghahanap ng krus na pinagpakuan ka y Kristo na ginagampanan nina Reyna Elena at Prinsipe Constantino. Isang bilyako an g magsasabi na ang kumuha ay isang bilyake. ang Hari ay magsasabing may nawawala siyang isang ibon o kulasisi. Ginagawa ito nang paprusisyon sa pook na pagdarau san. Namalasak ang dulang ito noong panahon ng Kastila nang kasalukuyang pinalalaganap ang Kristya nismo. Karaniwang nilalaro ang duplo sa mga lamayan kung may mamamatay. Pagkatapos na magdasal ng Ama Namin. Tula itong naglalarawan ng tunay na buhay sa bukid. Sa bahaging ito ay magsisimula ang patulang pagtatalo. May magtatanggol sa bilyakang pinagb ibintangan. Tulang pandulaan/ pantanghalan. Ang mga bundok na ito ay tinitibag nga mga nagpuprusisyon na nagmula sa simbahan. Tungkol sa alamat ng singsing ng isang dalaga na inihulog sa dagat sa hangaring mapangasawa ang kasintahang mahirap. Tinitibag an g bawat bundok na madaanan sapagkat pinaghahanap nila ang krus na pinagpakuan at kinamatayan ni Kristo. Sa huling bundok na titibagin ay makukuha ang krus. . 3. Tula itong may mga saknong na binubuo ng labing apat na taludtod. Dalit. b. Pag natalo an g nagtanggol sa bilyake. Gumagawa ng mga bunduk. Pagk akuha sa krus ay babalik na muli sa simbahan ang prusisyon upang ilagak doon ang relikyang ( krus) na nahukay sa bundok.

It o ay ginagawang pang-alis ng pagkabagot o pagkainip ng mga taong nagdarasal at n aglalamay.dayuhang duplero 4. Ang ikatlong bahagi ay ang pag-awit na sa loob ng bahay. Karaniwang ang gumagawa nito ay mga binata na kung tawagin ay manunubong.Ang bahagi kung saan nagkakaroon ng mainitang pagtatalong patula ay tinatawag na Sakdal at Parusa. Sa ikalawang bahagi ay ipinagpa patuloy ang pag-awit sa may hagdanan. 6.kasama ng Hari sa paglilitis Duke o Konde --. Ipinakikita sa dula ang paghahanap ng bahay na matutuluyan ng Mahal na B irhen na magsisilang kay Hesus. ang Birhen Maria ay nagsilang sa isang kabalyarsa o sabsaban. Ang usapa n ng mga tauhan ay patula. Panunuluyan o Pananapatan. Hindi sila tutuloy kung hindi sila patutul uyin ng mga bahay. Kasabay nit o ang sabuyan ng mga bulaklak at mga barya. Ang mga gumaganap ay ang Birheng Maria at si San Jose. Pinu puring dalagang may kaarawan na nakaupo sa isang silya sa gitna ng bahay na pinu putungang koronang yari samga sariwang bulaklak.kalalakihang kasali sa laro Bilyaka --. Dalawa ang uri ng senakulo: Hablada kapag ang usapan ay hindi paawit.mga tagapayo Berdugo --. Ang pagtatanghal ng cantada ay inaabo . Panubong. Dulang nagpapakita ng buong buhay ni Hesukristo. An g salitang panubong ay kasing kahulugan ng salitang pamutong sa Tagalog na ang i big sabihin ay lalagyan ng putong o koronang bulaklak ang dalagang may kaarawan. 5. Ang tiyak na tauhan ng duplo ay ang mga sumusunod: Hari ---. Cantada naman kung ang usapan ay paawit. Ang unang bahagi ay ang pag-awit ng mga binata sa tarangka han pa lamang ng bahay ng dalagang may kaarawan. Ang mga manlalaro ng duplo ay tinatawag na duplero. Habang pinuputungan. Kung noong una ang duplo ay sinisimulan sa pamamagitan ng pagdarasal. Ang karaniwang nilalaro sa ikasiyam ng gabi pagkatapos mailibing ang namatay. Isang uri ng prusisyong ginaganap kung bisperas ng Pasko. Ginagawa ito bilang pagpaparangal sa isang dalagang may kaarawan. Higit na mahaba ang cantada kaysa hablada. Sa mga bahay na ito kakatok sina San Jose at ang Birheng Maria at makikiusap na sila ay patuluyin su balit ang mga may-ari ng bahay ay magsisitanggi at magbibigay ng mga dahilan. Ito a y may tatlong bahagi.tagahatol Bilyako --.dumirinig sa mga sumbong Reyna --. Senakulo/Cenaculo. Nagsisimula ang prusisyon sa simbaha n at dadaan sa mga lugar na may mga bahay n napapalamutian. ang mga ma nunubong ay umaawit samantalang sa harap ng dalaga ay may sumasayaw. Ang usapan sa pagtatanghal aypaawit. Isang dula ito na kung saan ay isang mahabang tula ang binibigkas n ang paawit. Ang gumaganap na Hari ay duplerong iginagalang nang higit at siyang inaakalang pinakamatalino sa lahat ng mga duplero. nang lumaon ito ay naging madulang pagtatalo sa paraang patula na kinalugdan ng mga manlalaro hanggang ang pagdarasal ay naging pangalawa na lamang at ginagawa na lamang sa katapusan.kababaihang kasali sa laro Embahador --. sa halip ay tinutula. Sa pagkat wala silang matuluyan.

t ng tatlong gabi samantalang ang hablada ay isang gabi lamang. Sarswela. panibugho. pagkasuklam at iba pan inilalalarawan sa dula ay buhay Pilipino na siyang ikinai Ang kasuutang ginagamit ng mga nagsisiganap sa dula ay ka . paghihiganti. suutang Pilipino. Ang iba nito sa Moro-moro. Isa itong ng paksa ay tungkol sa g uri ng damdamin. dulang musical o isang melodramang may tatlong yugto na a pag-ibig. 7.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->