Ang wika'y kasangkapang ginagamit ng lahat ng uri o antas ng tao sa lipunan.

Nagagamit ito sa iba't ibang aspekto ng pamumuhay ng tao; pang- ekonomiya, pangrelihiyon, pampulitika, pang-edukasyon at panlipunan. Ang wika'y nawawala at namamatay kung nauubos o umuunti ang minoryang pangkat na gumagamit ng nasabing wika ngunit patuloy naman itong lumalaganap, umuunlad at nagbabago kasabay ng pag-unlad ng mayoryang pangkat na gumagamit nito. Masasabing mahigit pa sa isang mirakulo ang pagkakalinang ng wika. Ito'y nagbuhat sa isang dipangkaraniwan, kahanga-hanga at masalimuot na sistemang sumasabay sa tao sa kanyang pag-unlad. Habang umuunlad ang tao, nalilinang ang wikang bumabagay sa kanyang pangangailangan sa buhay. Maraming paraan ng pakikipagtalastasan ngunit pinakamabisa at pinaka- mahalaga ang wika sapagkat buong linaw na naipahahayag ng tao ang lahat ng kanyang nasa isip at nadarama.

Mga katangian at kalikasan ng Wika: 1. Ang wika ay mga tunog na pinili at isinaayos sa pamamaraang pinagkasunduan ng mga taong gumagamit nito. 2. Ang wika ay paraan ng pakikipagtalastasan. Ginagamit ito upang ipahayag ng tao ang kanilang kaisipan, damdamin at pangangailangan. 3. Ang wika ay mga isinatinig na mga tunog. Maraming tunog sa paligid ngunit hindi lahat ng tunog ay maituturing na wika. Ang mga tunog na maituturing na wika ay ang mga tunog na isinatinig sa tulong ng iba't-ibang sangkap ng pagsasalita gaya ng dila, ngalangala, babagtingang - tinig, atbp. 4. Ang wika ay pantao. May mga tunog ding isinatinig ng mga hayop gaya ng kahol ng aso, unga ng kalabaw o tilaok ng manok, atbp. ngunit ang mga ito ay hindi wika. Ang wika ay pantao at magagamit ito sa pagsasalin ng kultura at may sistemang tunog at kahulugan. 5. Ang wika ay hindi maihihiwalay sa kultura. Nakabatay ang wika sa kultura ng taong gumagamit ng wika. Sa pamamagitan ng wika nagkakaugnay ang tradisyon, kaugalian, mithiin, at paniniwala ng mga tao. 6. Walang wikang nakatataas at mababang uri ng wika. Bawat wika ay may kanya-kanyang katangian at kalikasan.

Mga kaantasan ng wika Kolokyal / Pambansa - ordinaryong wika na ginagamit ng mga kabataan sa kanilang pang-araw-araw na pakikipag-usap na kadalasan ay malayang pinagsasama ang Ingles at Wikang Filipino. * Kolokyalismong Karaniwan - Ginagamit na salita na may "Taglish" * Kolokyalismong may Talino - Ginagamit sa loob ng Silid-Aralan / Paaralan * Lalawiganin / Panlalawigan - Wikang ginagamit ng isang partikular na lugar o pook. * Pabalbal / Balbal - pinakamababang uri ng wikang ginagamit ng tao. ito ay nabuo sa kagustuhan ng isang partikular na grupo na nagkakaroon ng sariling pagkakakilanlan. (Salitang Kalye) * Pampanitikan - wikang sumusunod sa batas ng Balarila at Retorika.

Ang wika ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan. Kalipunan ito ng mga simbolo, tunog, at mga kaugnay na batas upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan. Ginagamit ang pamamaraang ito sa pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. Isa rin itong likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumilikha ng tunog; at kabuuan din ito ng mga sagisag sa paraang binibigkas. Sa pamamagitan nito, nagkakaugnayan, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao. Kahalagahan Kung wala ang wika, mawawalan ng saysay ang halos lahat ng gawain ng sangkatauhan, sapagkat nagagamit ito sa pakikipag-ugnayan katulad ng sa pakikipagkalakalan, sa diplomatikong pamamaraan ng bawat pamahalaan, at pakikipagpalitan ng mga kaalaman sa agham, teknolohiya at industriya. Mahalaga ang wika sa pakikipagtalasan maging sa pagtungo, paghahanapbuhay, at paninirahan sa ibang bansa. Etimolohiya Nag-ugat ang salitang wika mula sa wikang Malay. Samantalang nagmula naman sa Kastila ang isa pang katawagan sa wika: ang salitang lengguwahe. Tinatawag ding salita ang wika. Katulad ng language tawag sa wika sa Ingles - nagmula ang salitang lengguwahe o lengwahe sa salitang lingua ng Latin, na nangangahulugang "dila", sapagkat nagagamit ang dila sa paglikha ng maraming kombinasyon ng mga tunog, samakatuwid ang "wika" - sa malawak nitong kahulugan - ay anumang anyo ng pagpaparating ng damdamin o ekspresyon, may tunog man o wala, ngunit mas kadalasang mayroon. Mga anyo ng wika

* Pampanitikan . Nagaganap ang pagpapaunawa sa pagitan ng dalawa. Madaling maunawaan ang pangungusap kahit gaano pa kahaba o ano man ang anyo nito. Kalipunan ito ng mga simbolo. Sa ilang pagkakataon. * Ginagamit ang wika sa pagpapahayag ng pangungusap. damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumilikha ng tunog. at mga kaugnay na batas upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan. "Wika" ang lahat ng mga ito kung gagamitin ang malawakan na kahulugan ng wika. Ginagamit ang pamamaraang ito sa pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. 8. maaaring kasabayan ng taong nakikipagugnanayan. Tinatawag ding salita ang wika. sa diplomatikong pamamaraan ng bawat pamahalaan. Isa sa mga teoryang ito ang nagsasabing "ginaya ng mga sinaunang tao ang mga tunog na narinig niya sa kalikasan. Dahil sa iba't ibang interpretasyon o gawi sa paggaya ng mga "tunog ng kalikasan" na ito kaya nagkaroon ng maraming mga wika sa mundo. nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao. * Pabalbal/balbal (salitang kalye) . kagila-gilagis. mula sa Ingles]) ang wika. Sa pamamagitan nito. Katulad nglanguage . 3.ordinaryong wika na ginagamit ng mga kabataan sa kanilang pang-araw-araw na pakikipag-usap na kadalasang malayang pinagsasama ang mga wikang Ingles at Filipino * Kolokyalismong karaniwan . at ginagamit araw-araw. tunog. may balangkas. mawawalan ng saysay ang halos lahat ng gawain ng sangkatauhan. Mga katangian Ito ang mga karaniwang katangian ng wika: 1. 4. o matapos ang bawat bahagi ng paglalahad ng taong nakikipagugnayan. makapangyarihan 9. larangan ng musika. ito rin ay maaring nabuo sa pag-baliktad ng mga salitang Kolokyal/pambansa. at kabuuan din ito ng mga sagisag sa paraang binibigkas. Subalit mayroong mga hinuha at kuru-kuro ang mga dalubhasang nagsipagaral ng paksang ito." Halimbawa ng mga tunog na ito ang mga kahol ng mga asong-gubat o ng mga bumubukal na sapa. sining ng pagpipinta. teknolohiya at industriya. pinipili at isinasa-ayos. paghahanapbuhay. at maging ang matematika. Mga kagamitan Ito ang pitong kagamitan ng wika: * Isang proseso ng pagpapalitan ng impormasyon na kadalasan na ginagawa sa pamamagitan ng karaniwang sistema ng mga simbolo ang komunikasyon. Malinaw ito kaya madaling naiintindihan ng bumabasa o nakikinig ang kahulugan nito. may pulitika. 6. 7. nagkakaugnayan. tinatawag ding dila (piguratibo). kailan. sapagkat nagagamit ito sa pakikipag-ugnayan katulad ng sa pakikipagkalakalan. [1] Mahalaga ang wika sa pakikipagtalasan maging sa pagtungo. tatlo. 2. at paano nagsimula ang paggamit ng wika. na nabuo sa kagustuhan ng isang partikular na grupo na nagkakaroon ng sariling pagkakakilanlan. (Tingnan ang mga sining na pangwika). sapagkat nagagamit ang dila . salita. 10. 5. * Pagpapaliwanag o pagpapaunawa ang tawag sa gawaing pangkaisipan upang matugunan ang pakikipagugnayang ginagamitan ng mga pananalita o mga hudyat o senyas ng kamay. Mga antas Kabilang ang mga sumusunod sa mga kaantasan ng wika: * Kolokyal/pambansa .nagmula ang salitanglengguwahe o lengwahe sa salitang lingua ng Latin. Etimolohiya [baguhin] Nag-ugat ang salitang wika mula sa wikang Malay. Kasaysayan at teoriya Hindi lubos na nalalaman kung saan.wikang sumusunod sa batas ng balarila at retorika. arbitraryo. o lingo (sariling-wika ng isang grupo. [bigkas: ling-gow. Kahalagahan [baguhin] Kung wala ang wika.tawag sa wika sa Ingles . pagsasayaw. Subalit kabilang din rito ang pagsusulat.ginagamit na salitang may "Taglish" * Kolokyalismong may talino . Isa rin itong likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan. mga wikang pasenyas.Pinakapayak sa mga anyo ng wika ang paggamit ng mga salita o pagsasalita. Ang araling pangkomunikasyon ang disiplinang pang-akademya kung saan pinag-aaralan ang pakikipagtalastasan. ginagamit. na nangangahulugang "dila".pinakamababang uri ng wikang ginagamit ng tao. Ang wika ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan. nakabatay sa kultura.wikang ginagamit ng isang partikular na lugar o pook. binubuo ng makahulugang tunog. diyalekto. 11. Samantalang nagmula naman sa Kastila ang isa pang katawagan sa wika: ang salitang lengguwahe. at pakikipagpalitan ng mga kaalaman sa agham. may antas.ginagamit sa loob ng silid-aralan o paaralan * Lalawiganin/panlalawigan . o higit pang bilang ng mga tagapagsalita o tagapaglahad na hindi nakapagsasalita o nakasesenyas mula sa pinagmumulang wika. at paninirahan sa ibang bansa.

larangan ng musika." Halimbawa ng mga tunog na ito ang mga kahol ng mga asong-gubat o ng mga bumubukal nasapa. tinatawag ding dila(piguratibo). [1] at may wave teory inembento ito ni Persia Dizon. 7. 8. ito rin ay maaring nabuo sa pag-baliktad ng mga salitang Kolokyal/pambansa. may balangkas. 3. kailan. may pulitika. at paano nagsimula ang paggamit ng wika. arbitraryo. na nabuo sa kagustuhan ng isang partikular na grupo na nagkakaroon ng sariling pagkakakilanlan. o lingo (sariling-wika ng isang grupo. 11. at maging ang matematika. "Wika" ang lahat ng mga ito kung gagamitin ang malawakan na kahulugan ng wika.sa malawak nitong kahulugan ayanumang anyo ng pagpaparating ng damdamin o ekspresyon. (Tingnan ang mga sining na pangwika). Subalit kabilang din rito ang pagsusulat.wikang ginagamit ng isang partikular na lugar o pook. 2. pagsasayaw. 9. Mga antas [baguhin] Kabilang ang mga sumusunod sa mga kaantasan ng wika:  Kolokyal/pambansa . Mga katangian [baguhin] Ito ang mga karaniwang katangian ng wika: 1. makapangyarihan may antas.[2] Kasaysayan at teoriya [baguhin] Hindi lubos na nalalaman kung saan.[1] Sa ilang pagkakataon.sa paglikha ng maraming kombinasyon ng mga tunog.. binubuo ng makahulugang tunog.. ngunit mas kadalasang mayroon. salita. Dahil sa iba't ibang interpretasyon o gawi sa paggaya ng mga "tunog ng kalikasan" na ito kaya nagkaroon ng maraming mga wika sa mundo.pinakamababang uri ng wikang ginagamit ng tao. sining ng pagpipinta. diyalekto. 5. mga wikang pasenyas.[1] Mga anyo ng wika [baguhin] Pinakapayak sa mga anyo ng wika ang paggamit ng mga salita o pagsasalita. may tunog man o wala.ginagamit na salitang may "Taglish" Kolokyalismong may talino . [bigkas: ling-gow.wikang sumusunod sa batas ng balarila at retorika.ginagamit sa loob ng silid-aralan o paaralan Lalawiganin/panlalawigan . Subalit mayroong mga hinuha at kuru-kuro ang mga dalubhasang nagsipagaral ng paksang ito. kagila-gilagis. at ginagamit araw-araw. Isa sa mga teoryang ito ang nagsasabing "ginaya ng mga sinaunang tao ang mga tunog na narinig niya sa kalikasan.ordinaryong wika na ginagamit ng mga kabataan sa kanilang pang-araw-araw na pakikipagusap na kadalasang malayang pinagsasama ang mga wikang Ingles at Filipino     Kolokyalismong karaniwan . mula sa Ingles]) ang wika. pinipili at isinasa-ayos. 10. Mga kagamitan [baguhin] Ito ang pitong kagamitan ng wika: . Pabalbal/balbal (salitang kalye) .  Pampanitikan . 4. ginagamit. samakatuwid ang "wika" . nakabatay sa kultura. 6.

karaniwan. Ginagamit ito sa mga hindi pormal na usapan.mga salitang nahango lamang sa pagbabago o pag-usod ng panahon. Malinaw ito kaya madaling naiintindihan ng bumabasa o nakikinig ang kahulugan nito. karaniwang matatayog. 2.  Ginagamit ang wika sa pagpapahayag ng pangungusap. 2.mga salitang ginagamit sa mga pagkakataong inpormal.  Pagpapaliwanag o pagpapaunawa ang tawag sa gawaing pangkaisipan upang matugunan ang pakikipagugnayang ginagamitan ng mga pananalita o mga hudyat o senyas ng kamay. Kategorya ng paggamit ng wika [baguhin] Ang dalawang kategorya ng paggamit ng wika ay pormal at inpormal o di-pormal. Ang araling pangkomunikasyon ang disiplinang pang-akademya kung saan pinag-aaralan ang pakikipagtalastasan. Lalawiganin .mga bokabularyong diyalektal. Gamitin ito sa mga partikular na pook o lalawigan lamang. maaaring kasabayan ng taong nakikipagugnanayan.mga salitang gamitin sa mga akdang pampanitikan. Balbal . mga salitang nabuklat sa lansangan. Pambansa o karaniwan . Inpormal o di-pormal [baguhin] Ang inpormal o di-pormal ay mga salitang karaniwang palasak at madalas gamitin sa pang-araw-araw na pakikipagusap. malalalim.mga karaniwang salitang ginagamit sa mga aklat pangwika o pambalarila sa mga paaralan. . Pormal [baguhin] Ang pormal ay ang mga salitang istandard. 3. makulay. Narito ang mga uri nito: 1. o higit pang salita ay mauuri rin sa antas na ito. tinatanggap at ginagamit ng higit na nakararami lalo na mga nakapag-aral ng wika. Ginagamit ito sa mga usapang pormal. o matapos ang bawat bahagi ng paglalahad ng taong nakikipagugnayan. tatlo. Ang pagpapaikli ng isa. gayundin sa pamahalaan. o higit pang bilang ng mga tagapagsalita o tagapaglahad na hindi nakapagsasalita o nakasesenyas mula sa pinagmumulang wika. Pampanitikan o pangretorika . dalawa. Nagaganap ang pagpapaunawa sa pagitan ng dalawa. at masining. o pamantayan dahil kinikilala. Madaling maunawaan ang pangungusap kahit gaano pa kahaba o ano man ang anyo nito. Kolokyal . Isang proseso ng pagpapalitan ng impormasyon na kadalasan na ginagawa sa pamamagitan ng karaniwang sistema ng mga simbolo ang komunikasyon. Narito ang mga uri nito: 1.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful