Pangkat etniko sa Luzon Aeta Matatagpuan ang pangkat ng mga aeta sa halos lahat ng dako ng kapuluan.

May iba't iba silang pangalan sa iba't ibang lugar. Higit silang marami sa Luzon. Aeta o Ayta ang tawag sa kanila sa hilagang Luzon. Ibuked naman ang tawag sa mga aetang nakatira nang malayo sa mga kapatagan. Sa Kofun, Diango, Paranan at Assao sa Cagayan, Ugsig at Aita ang tawag sa kanila. Sa Palawan, Batak ang tawag sa kanila. Sa Silangang Quezon, Rizal at Bulacan, Dumagat ang tawag sa mga Aeta. Nawala na ang orihinal na wika ng mga Aeta dahil inangkin na nila ang wika ng mga tagakapatagan na kanilang nakakasalamuha. Hindi pa rin naalis sa kanila ang kultura ng pangangaso at paghanap ng mga pagkain mula sa mga halaman sa kapaligiran. Bihasa rin ang mga babae at batang Aeta sa tradisyunal na paraan ng pangingisda gamit ang sima, bitag, lambat at sibat. Pulut-pukyutan ang espesyal na pagkain para sa mga Pinatubo Aeta at Ibuked Ayta. Kumakain din ang mga Pinatubo Aeta ng umok o maliliit na pukyutan at ng latak na nakukuha sa bahay ng pukyutan. Pamilya ang pangunahing yunit ng lipunang Aeta.Gayunpaman, tinutulungan din ng pamilya ang kapamilyang namatayan ng asawa. May pantay na karapatan ang kanilang mga anak at mahigpit ang pagkakaugnay ng magulang at anak. Isa lamang ang asawa ng bawat Aeta. Bawal sa kanila ang pagaasawa sa malapit na kamag-anak. Ngunit pinapayagan ang ilan na magpakasal sa pinsang buo matapos ganapin ang ritwal na paghihiwalay ng dugo. Nakabatay sa paggalang sa matanda ang sistemang pulitika ng mga Aeta. Ang mga iginagalang na pangkat ng matatanda ang nagpapanatili ng katahimikan at kapayapaan sa pamayanan. Ang kinikilalang batas ay yaong nabuo mula sa tradisyon. Naniniwala ang mga Aeta na may mga ispiritu ang lahat ng mga nasa kapaligiran tulad ng ilog, dagat, bundok at iba pa. Ito ang dahilan kung bakit kanilang iginagalang ang kalikasan. Hindi sila pumuputol ng puno kung hindi rin lamang kailangang-kailangan. Naniniwala silang iniinsulto ang ispiritu ng kalikasan kapag inaaksaya ito. Tinguian Matatagpuan ang mga Tinguian sa Abra. Nagtatanim sila ng palay sa mga kapatagan at sa mga baibaitang na palayan. Mahilig sila sa musika, damit at personal na palmuti. Naglalagay sila ng tatu at iniitiman ang ngipin upang akitin ang napupusuan. Naniniwala ang mga Tinguian sa pagkakaroon ng isang asawa lamang. Itinuturing nilang krimen ang pagtataksil sa asawa at pinapatawan ng malaking multa ang sinumang muling nagtataksil. Walang multa kung kusa ang paghihiwalay ng mag-asawa. Tagbanua Naninirahan ang mga Tagbanwa sa baybaying dagat sa gitnang Palawan. Nabubuhay sila sa pamamagitan ng pangingisda, paghahalaman at pangangaso. Mayroon na ring pampulikang balangkas ang mga Tagbanwa. Masakampu ang kanilang tawag sa pinuno ng pangkat. Blusang mahahaba ang manggas at makukulay na paldang patadyong ang kasuotan ng mga babae samantalang nagsusuot lamang ng bahag ang mga lalaki. May bahid ng Malayo-Polinesiya at Indyan ang mga Tagbanwa.

Mahilig sila sa makukulay na pananamit at pampaganda. mayroon ding diborsyo sa mga Ifugao. Ang mga Alangan o Mangyan sa hilaga ang purong Mangyan. Ang mga mayaman at mga may titulo ang nag-aari ng maraming hinagdang palayan. Tulad ng ibang lipunan. Naniniwala sila sa pagkakaroon ng iisang asawa. Katulad ng ibang pangkat.Sa mga kasukalan ng Mindoro sila nananahanan at kamote ang kanilang pangunahing pagkain. pangangaso. Napakahalaga sa kanila ng mga pampalamuting alahas sa buong katawan. Ifugao Sa gitnang bahagi ng hilagang Luzon ang tirahan ng mga Ifugao. paggawa ng alak. Ang ambahan ang kanilang natatanging panitikan na kanilang napanatili sa pamamagitan ng pag-ukit nito sa mga kutsilyo. May kanya-kanyang gawaing ginagampanan ang bawat Ifugao. Ang tipikal na pamayanan ng mga Ifugao ay ang tumpok ng mga kwadradong kubo na natutukuran ng poste. Ang Itawes ay nagmula sa mga salitang I at tawid na nangangahulugang "mga tao sa kabila ng ilog". pangisdaan at kalakalan sa Mindoro. sila ang tunay na Mangyan. Gaddang . itim ang buhok. upang maiwasan nila ang pakikidigma sa isa't isa. Tawish. mayroon ding mga ari-arian ang mga Ifugao. Karaniwang naninirahan ang mga Itawis sa isang pamayanan kasama ang mga Ibanag at may sarili din silang wika na ang tawag din ay Itawis. may maamong mata at katamtaman ang tangkad. pangingisda. masagana ang handaan. isang kasunduang pangkapayapaan. May iba t ibang tribu ng Mangyan. Tinatawag na Hanunuo ang isang grupo ng Mangyan na ang ibig sabihin. Ang ibinibigay na dote para sa ikakasal ay tinatawag na ballong o kalon.Mangyan Naninirahan sa mga liblib na pook ng Mindoro ang mga Mangyan. Mahiyain silang tribo. Sa kasalukuyan. Bilang mga mandirigma at mamumugot. Iniuukol nila ang kanilang maghapon sa paggawa. sinauna pang alpabeto ang gamit sa pagsulat ng mga pagpapantig. Maaaring magkaroon ng higit sa isang asawa ang isang Kalinga. Galing sa salitang ipugo na ang ibig sabihin ay "mula sa mga burol" ang salitang Ifugao. Mayroon silang tipong Negrito. Kalinga Matatagpuan ang mga Kalinga sa pinakahilagang bahagi ng Luzon. bulak paghahabi at pagsasaka. mga kagamitan at sa mga lukas o lalagyan ng nganga. Kayumanggi ang kanilang kulay. Pangunahing ikinabubuhay ng mga Itawes ang pag-aalaga ng hayop. Kumukuha sila ng ikinabubuhay sa mga kagubatan. Kilala rin sila sa tawag na Itawit. Itawi at Itaves. Itawis Matatagpuan ang mga Itawis sa timog-kanlurang bahagi ng Cagayan. ginagawa ng mga Kalinga ang budong. Tuwing may pagdiriwang ang mayayaman tulad ng kasal o libing.

tinatawag din silang Ilongotes o Ibilao. saging. usa at ibon sa gubat. . sili. Pangunahing pinagkukunan ng kanilang kabuhayan ang pangangaso at pangingisda. Ibaloy Ang mga Ibaloy ay matatagpuan sa mga munisipalidad ng Kabayan. Bakun. Mahilig silang gumamit ng pana na kanilang natutuhan sa mga Negrito. palay. La Trinidad. May dalawang pangkat ang Kankana-ey sa Mankayan. Nagsasaka sila sa pamamagitan ng kaingin sa gilid ng mga bundok. Buguias at sa mataas na bahagi ng Benguet. Halos walang ipinagkaiba ang dalawang pangkat na ito ng Kankana-ey. Ilongot Nangangahulugan na "mula sa gubat" ang pangalang Ilongot. Naniniwala sila sa pagkakaroon ng iisang asawa. Tahimik at matulungin ang mga Gaddang bagaman handa silang makipaglaban kung kinakailangan. May pintuan itong nakaharap sa hilaga o silangan at walang bintana. Ang pamilya ang pangunahing yunit ng lipunan. Marami silang kasanayan para sa pagaangkop sa kapaligiran tulad ng hagdang-hagdang taniman sa gilid ng bundok at pagpapatubig sa mga ito sa tulong ng mga tubong kawayan. Nagsasaka ng palay. may malalaking mata at mauumbok na pisngi. bawang. Gaddanes o Iraya ang mga pangkat-etnikong ito na matatagpuan sa Nueva Vizcaya at Isabela. Mga magsasaka ang mga Kankana-ey.Tinatawag ding Gadam. Benguet at Tuba sa timog-silangan ng Benguet. Sumasamba sa maraming diyos ang mga Ilongot. sinasamba rin nila ang araw. Nagtatanim sila ng lahat ng uri ng gulay. Ang mga Ibaloy ay kayumanggi. mababa at may matipunong pangangatawan. Ang kadangyan o baknang na tradisyunal na aristokrasya ang may malaking impluwensya sa lipunan. strawberry at mga prutas. kutsilyo at asin ang mga produktong ito sa mga nasa kapatagan. Sablan. Masisipag na magsasaka ang mga Ibaloy.Ang ama ang puno rito. Hinuhuli nila ang usa at baboy damo sa pamamagitan ng aso at lambat. Bukod dito. Nanghuhuli rin sila ng baboy-ramo. Tublay. kaluluwa ng mga namatay at iba pang kaluluwa sa kalikasan.Gabi. kadalasang may mga tatu. pangangaso at pagtitinda. Bokod. Walang pormal na pamunuang pulitikal ang lipunang Kankana-ey. Kasama sa wika ng mga Ibaloy ang ilang salitang Ilokano at Pangasinense. Kanilang ipinagpapalit ng tela. Pagsasaka ang pangunahing ikinabubuhay ng mga Gaddang.Siya ang inaasahang magbibigay ng lahat ng kabuhayan ng pamilya. Itogon.Pangalawang pinagkukunan ng kanilang ikinabubuhay ang pangingisda. Kapwa sila kayumanggi. Kankana-ey Ang mga Kankana-ey ang pangatlo sa pinakamalaking pangkat sa bulubunduking lalawigan ng hilagang Luzon. tabako. kamote at gulay ang mga Ilongot. tubo at iba pang gulay ang kanilang itinatanim. ang pangkat na matatagpuan sa kagubatan ng Isabela at Nueva Vizcaya.Mga lalaki ang naghahabi ng basket. Gawa sa kogon o nipa ang karaniwang bahay ng mga Ibaloy. Nakatira ang mga Ibaloy sa mga mabundok at mabatong lugar. Kubungan. Kung minsan.

Naiiba ang anyo ng bahay ng mga Isneg sa mga bahay ng iba pang pangkat-etniko sa Cordillera. Sa kasalukuyang panahon. magagalang at mapagkakatiwalaan ang mga Ivatan. Maraming pamilya ang maaaring tumira sa binuron na may isang silid lamang. ang tungtong o konseho na binubuo ng baknang o mayayamang pangkat at matatalino ang nagpapasya sa pamayanan. Bukod sa pagsasaka. gubat at ilog ang buhay. Kinikilala rin nila ang kapangyarihan ng pambansang pamahalaan. masisipag. matitiyaga. Kristiyano ang malaking bahagi ng populasyon ng mga Isinay. Sa kasalukuyan. ang pag-aari ng lupa ay batay sa pagiging una sa paggamit nito. Pangkat etniko sa Mindanao Maranao Ang mga Maranao ay nakatira sa paligid ng Lawa ng Lanao Lanao del Sur. Matatagpuan ang mga Isinay sa Aritao. marami na ring mga Ivatan ang nakatapos ng kursong tulad ng inhinyeriya. aktwal na paggamit at pagtira rito at kung ito ay namamana. edukasyon at iba pa. Madalas na dinaraanan ng bagyo ang Batanes kaya mababang hugis-kahon ang mga bahay ng mga Ivatan. hawig ang kanilang anyo sa mga Ainu ng bansang Hapon at nahahawig ang kanilang wika sa Pangasinense. Sa handaan. isang uri ng sombrero na gawa sa hinabing dahon ng voyavoy. Maliban sa palay. Ginagawa nila ang pagtatanim matapos ang ilang ritwal o seremonya ayon na rin sa kanilang paniniwala na kaugnay ng lupa. Lungsod ng Marawi at Lungsod ng Iligan. Mayroon itong maliliit na bintana. Lanao del Norte. May mga batas sila na sumasakop sa mga kaugalian sa kasal. Katulad ng mga Ivatan.Dati. tradisyong Ibaloy pa rin ang nasusunod. Karaniwan na sa matatarik na dalisdis at mabababang burol na malapit sa mga ilog nagtatatag ng pamayanan ang mga Isneg. Mga halamang-ugat ang kanilang itinatanim at ito rin ang kanilang pangunahing ikinabubuhay. pagmamana at mga krimen. nagtatanim sila ng mais. diborsyo. taro at tubo para sa paggawa ng basi.[pananangguni'y kailangan] Karaniwan sa kanila ang pagsusuot ng vakul. Isneg Kilala rin sa tawag na Apayao o Ina-gang mga Isneg na matatagpuan sa Kalinga at Apayao. kamote. nananatili pa rin ang kasal ng mga Ibaloy sa simbahang Katoliko ngunit sinusunod pa rin nila ang kasunduan ng anak na ipakakasal. . isa pa rin sa kanilang pangunahing ikinabubuhay ang paghabi ng tela. medisina. Ivatan Mga mamamayan ng Batanes ang mga Ivatan. Ayon sa kanilang batas. Relihiyoso. Bigas ang pangunahing pagkain ng mga Isneg. kogon at apog. Nabibilang ito sa mga diyalekto ng Ilokano. "Lawa" ang kahulugan ng salitang "ranao" kung saan hinango ang kanilang pangalan. Gawa ito sa bato. Bayombong at Dupax sa Nueva Vizcaya. Hugisbangka ang bahay ng mga Isneg na kanilang tinatawag na binuron.

Pangingisda ang pangunahin nilang hanapbuhay. Nagpapalagay ng tatu o hakang ang mga babae. sa mga bayan ng Maubu. Kahawig ng mga Samal ang kanilang kultura. Sa malalaking bahay sila nakatira na may malalawak na pasilyo ngunit walang mga silid. Karungdung at Talipaw. Badjao Ang pangkat na Badjao ay naninirahan sa Sulu. tanso at bakal sa mga taga-Borneo at Sabah. Pata. . Tanjung. Bajau. Tinatawag din silang Luaan. Orang Laut. May haka-hakang sila at ang mga Samal ay isang pangkat na nagmula sa Johore sa dakong timog ng pinensulang Malaya. Tausug Kinikilala sa katapangan at kahusayan sa pakikidigma ang mga Tausug. Parang. kwintas. Tapul. Likas na mapagbigay at palakaibigan ang mga Tausug. Buo pa rin at hindi naiimpluwensyahan ang kulturang Maranao. Kaingin ang sistema ng kanilang pagsasaka. Kanila ring ipinagpapalit ang mga ito ng pagkain sa mga magsasaka. Magaling din silang sumisid ng perlas. Samal Pal'u at Pala'u. Ang mga kababaihan ay naghahabi ng mga banig na may iba'tibang uri ng makukulay na disenyo. Maimbung. Mangingisda ang mga nakatira sa malapit sa dagat at magsasaka naman ang mga nasa loobang bahagi.Ang Marawi ang tinaguriang lungsod ng mga dugong bughaw na Maranao. Hindi sila kailanman umuurong sa anumang labanan sapagkat para sa kanila. nagsusuot ng maraming hikaw. Walang "pari" ang mga T'boli na gumaganap ng mga sagradong ritwal o nagsisilbing tagapamagitan sa tao at sa mga bathala. Nangangaso sila. nangingisda at nangunguha ng mga prutas sa kagubatan na kanilang ikinabubuhay. Kadalasang iniuukol ng mga kababaihan ang kanilang panahon sa pagpapaganda sa sarili. Kanila itong ginagamit sa sahig ng tahanan at sa mga moske. T'boli Sa Cotabato matatagpuan ang mga T'boli. Lutaos.Maaaring mag-asawa nang marami ang lalaking T'boli. Nalinang ang ugaling ito sa kanilang pakikipag-ugnayan at pakikipagkalakalan sa mga tao sa Timog-silangang Asya. Nakatira sila sa mga bangkang-bahay. Bus-bus. Naninisid ng perlas ang nasa may dalampasigan na kanilang ipinagpapalit ng seda. Nagpapahid sila ng pulot-pukyutan sa mukha.Samal ang kanilang wika. maliliit na kampanilya at binurdahang damit. Bangas. Lugus. ang karuwagan ay batik sa karangalan ng pamilya. Isang pamilya na may myembrong 2-13 miyembro ang maaaring tumira sa bangkang-bahay. Tanging ang mga dugong bughaw lamang ang pinapayagang manumit ng kulay ginto. Gumagawa sila ng tela para sa damit mula sa t'nalak na hinabi mula sa hibla ng abaka. May pagkakaiba ang mga Tausug na nasa mga burol na tinawag na tao giniba at nasa mga dalampasigan na tinawag na tao higad. damit at banig at sa kanilang mga kagamitang gawa sa tanso. Ang kalakalang ito ang nagdala ng Islam sa Sulu. Kadalasang makikita ang mga karaniwang Maranao na may dalang nakatiklop na banig pandanus. Nananatili pa rin ang kanilang tunay na naiibang disenyo at kulay sa kanilang mga gawang ukit. Gumagawa rin sila ng mga vinta at mga gamit sa pangingisda tulad ng lambat at bitag.

Agutaya at Cuyo sa gitna ng Dagat Sulu sa silangan ng Palawan at timog-kanluran ng Panay.puno ng mga tradisyunal na paniniwala at kaugalian ang kanilang mga gawain sa pagsasaka. Bagobo Matatagpuan ang mga Bagobo sa mga baybayin ng gulpo ng Davao.Pangunahing tungkulin ng datu ang tumayong huwes. May sistema ng pagpapalitan sa pagsasaka ng Yakan. Kapwa naghihimay ng hibla ng abaka ang babae at lalaki gayundin ang paghabi ng basket. Ang patulod-sarot naman ang ritwal para mapigilan ang paglaganap ng epidemya.Minamana ang pagiging datu. Kulay-mais ang kanilang buhok na may natural na kulot. may matipunong pangangatawan at malapad na mukha. Subanon Ang mga Subanon ay matatagpuan sa mga kabundukan ng Zamboanga del Norte at Zamboanga del Sur. mais. Itim ang kanilang mga mata na may bahagyang pagkasingkit. Ang mga Bagobo ang unang pangkat na nadatnan ng mga Español sa Mindanao. at ube. ang mga Cuyunon ay may dugong Tsino kaya masisipag sila at matatalino sa kalakalan.Dahil malapit sa Tausug. Madalas na nag-uugnayan ang magkakapitbahay at nag-iinuman ang mga kalalakihan matapos ang kanilang gawain. naniniwala pa rin sila sa umboh o kaluluwa ng kanilang mga ninuno. May paniniwala silang ang palay ay may sultan at mga pinuno kaya kinakausap nila ang haring palay upang mamuno sa iba pang mga binhing palay sa . Makapal ang kanilang labi at bilugan ang baba. Pinagsasalit-salit nilang itanim ang palay at mais. Napapangkat sa tatlo ang tradisyunal na lipunan ng mga Bagobo. niyog. laganap pa rin ang kanilang pagsamba sa kaluluwa ng mga yumao at mga ritwal ng mga babaylan. mag-ayos ng mga gulo at ipagtanggol ang tribu. Sa kanila ng pagiging Kristiyano ng mga Cuyunon. Ang bayani ang mandirigma at ang datu ang pinuno ng mga ito. isa sa mga Español na nakarating sa Cuyo at Busuanga. Naniniwala silang sa iisang ninuno lamang sila nagmula. ginaganap ang taga-blac upang paalisin sa katawan ng maysakit ang masamang ispiritu. mangisda at kahit sa maliliit na gawaing tulad ng paglilinis ng bahay. Pagkakaingin ang kanilang paraan ng pagsasaka. Cuyunon Ang mga Cuyunon ay naninirahan sa mga pulo ng Busuanga. Maputi sila. Ang ritwal na kanilang tinatawag na palasag ay ginaganap bago mahinog ang mga palay. ito ay pawang katotohanan. Ang mga nabalian o paring babae ang pangalawang uri sa lipunan. Ayon kay Padre Luis de Jesus. Yakan Nagtatanim sila ng palay. Punong. Walang malinaw na pagkakaiba ang mga gawain ng babae at lalaking Bagobo.Nagtatanim sila ng palay. Gayunpaman. kamote. Pangunahing ikinabubuhay nila ang pagsasaka dahil na rin malapit ang kanilang panahanan sa pinagkukunan ng tubig. Noong panahong iyon. Sila ang matatandang babaing mahuhusay sa paghabi. Pangkat-pangkat ang mga Cuyunon kung magsaka. Kayumanggi sila at may makapal at maitim na buhok. karamihan sa kanila ay Muslim. kamoteng kahoy. Sadyang inahit nang halos guhit na lamang ang kilay ng mga Bagobo. Nagagawa sa maikling panahon ang pag-aararo dahil pinagtutulung-tulungan ng mga magkakamag-anak at magkakaibigan ito. Para naman sa pagpapagaling sa mga maysakit. nagkakalakalan na ang iba't ibang tribu ng Bagobo. lansones at mais.Pangalawang pinagkukunan ng kanilang ikinabubuhay ang pangingisda.

Ipinagbabawal sa kanila ang pagpapakasal sa magpinsang makalawa ngunit maaaring magpakasal ang magpinsang buo manatili ang yaman ng angkan. Pinapayagan din sa kanila ang diborsyo kung pumapayag dito ang lalaki. Napakalapit ng ugnayan ng magkakamag-anak kaya lapit-lapit ang kanilang mga bahay at habdang tumulong ang bawat isa sa sinuman sa kanila na magkaroon ng kasawian o kaya kapag may kasayahan. Kailangang ding tahimik sila habang nag-aani ng palay sa pangambang makatawag n gang iangay at maaaring liparin palayo ang palay. Isinusuot ng lalaking Yakan ang maong sa kanyang ulo samantalang ipinupulupot naman ito ng mga babae sa kanilang baywang Aeta sa Luzon . Maaaring magpakasal nang higit sa apat ang lalaking Yakan kung kaya niyang bigyan ang mga ito ng sapat na kabuhayan.pagkakaroon ng masaganang ani. Ang mga Yakan lamang ang tanging pangkat na kapwa nagsususot ng pantalon ang lalaki at babae. Patriarka ang uri ng lupaing Yakan kung saan ang amana o ama ang pinakapuno ng pamilya. Maraming ipinagbabawal sa buhay ng mga Yakan.

Manyyan Tagbanua .

Bogobo Yakan .