Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

CRISTINA P. • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. G. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa.. mananaliksikwika. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). VILLANUEVA JESUS E. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna. Manolo Silayan. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. ng Alitaptap Storytellers Philippines. Sining ng Pagguhit G. MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L. KWF. Isneg. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon. Alfredo Buenaventura ng St. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya. J. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay . GRANADA MA. Kankanaey. NAGUE ENGRACIA F. (632) 7363832 Fax No. . FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito. Rizal at Metro Manila. 2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. Florence Maglalang ng CJC Komiks. POSTRERO ALICIA C. Cavite. isang manunulat at direktor sa pelikula. Dr. Sa pagtatapos ng kurso. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. Bulacan. Sining ng Pagkukuwento – G. Nueva Ecija.Prop. Resty Cena. Laurel Street. Jose Corazon de Jesus.P. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. Beltran at Gng. Maria. Andy C.Dr. Dr. Ricardo Ma. F. Frank Rivera. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. Paul’s College.. FLORES Disenyo GREGORY V. Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. Abdurahman. SILVESTRE Photographer ARNOLD L. Duran Nolasco. Prop. Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. Ricardo Ma. at pagsusuring pamponetika. bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. Quezon. telebisyon at tanghalan.. masining na pagkukuwento at pagawit.. Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino. HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L. Ibaloi.com Noong Agosto 22.2 sangwika UP Baguio. Pangasinense. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail. LIMBO BRENDA JEAN M. pagtatanghal ng dula.com Website: http://wika. Narciso Santiago at Dr. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor.. LUIS Part-time na Komisyoner FE A. TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University. Kinaray-a. Duran Nolasco. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. Dr. Raymond Lebesan. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. Batangas. Musika .pbwiki. San Miguel. Manila Tel No. • Pagbigkas ng Tula – G..

Professor Emeritus.. gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. Design of a Language Repository. University of the Philippines . De La Salle University – Manila. guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan. mga propesor. kumilos. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan. Rizal Park. Lim ng Maynila at Kgg. 2007.Diliman. k a ya n gkaya. Maynila noong Oktubre 17. STAND UP. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa. SPEAK OUT. Dr. University of the PhilippinesDiliman. Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. mga opisyal ng lokal na pamahalaan. kung lahat tayo ay magsisikap. De La Salle University . Dr. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. para sa pagpapareserba. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. Ma. Nileema Noble. Navotas. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 .ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines.” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa. Jerusalem Alfonso Navotas High School. Dr Curtis McFarland.” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa. Linguistic Society of the Philippines. “Walang maghihirap. nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan. Building the Speech Corpu Corpus.. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. Cristina Guevarra. Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN .Manila. UN Resident Coordinator. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). Dr. Solomon See. mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. sa halip na huwag magwalang-bahala. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. Jean Paul P.. Corpus for the Filipino Sign Language. The International Corpus of English. mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. Prof. Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. Corpus Based Dictionary. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs). gumawa ng paraan. Resty Cena. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. Lourdes Bautista. kung sa ma -s am a . workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community.com. Dr. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino. Liza Martinez. Philippine Federation of the Deaf. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop. Pangilinan. Cristobal Manila Science High Sch.

2) kapayapaan. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Lourdes Varlas Araullo High School.000. Areta c) “Address” ni Noli S. 3) edukasyon. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015. Caparas sa Global Warming. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D. Villanueva ng KWF. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran. Caparas. Dumlao Kahirapan a) “Ako. 7) karapatan ng kabataan. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. Maynila. Malacañang Branch.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. 6) karapatan ng kababaihan. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. Andy C. Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. Edwin Abdon Santolan Nat’l. Leonida B. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. Dumlao c) “Bagong Lawa. May nakalaang tig-P20. Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G. ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa.000. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF. G. Bagong Buhay” ni Ceferino F. 4) kalusugan. Ma. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming. Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F. Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F. Arthur P. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C. ng Brent International School. tagapangulo. Casanova. Beltran ng CJC Komiks at Bb. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B. San Miguel. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). 2007 sa Max’s Restaurant. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. High School. 5) kahirapan. Caparas. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. Silverio .4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J.

Nang maulila. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. Pagkaraan ng dalawang taon at. 1898. Gayunman. 7104. Ilocos Norte noong Mayo 5. si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio. San Antonio. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Naalala ni Joaquin Rigor. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. isang abogado. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. Bocaue.sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). Bilang kapelyan militar. Sa Victoria. Masipag at masayahing bata si Aglipay. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. Masipag na mag-aaral si Aglipay. Cavite.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. p. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. seksiyon 14 ng Batas Republika Blg. matandang residente ng Victoria. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan. Nueva Ecija. mga nagawa at naiambag. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. at Victoria. Laguna. Bulacan. Sa ganitong katungkulan. . Sa kanyang pamamagitan. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya. Gayunman. lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio. Tarlac.Noong Oktubre 20. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Sa ibang pagkakataon. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. San Pablo. ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. 1889. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. 1860. Gayunman. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. Dahil dito. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay.

Luis. Sa ganitong katungkulan. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Sa kasalukuyan. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. Ang korteng pansimbahan. 1939. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. Pamfilo D. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito.” Sumunod si Atty Randolph A. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac. 335 at R. halimbawa’y ng maysakit.O. lider manggagawa.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya.com. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. Ito’y ginanap sa The Mansion.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari. Leticia F. na maging kataas-taasang obispo. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. Noong 1935. Ricardo Ma. bukod sa ibang dahilan. Bulacan. Lungsod ng Baguio. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. Catacataca ang highlight ng seminar. na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan. 2007. . Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc.O. Noon. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. Aurora E. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899. Ilocos Norte. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. Ang mga manipestong ito. Noon. Macaraeg. 335” noong Oktubre 25. Noon. 7104.A.com. Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. Maynila at. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano.pbwiki. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo. katanungan. superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo. Nang ilunsad ang bagong simbahan. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag. ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. dalubhasa sa wika. naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. Quezon. E. inalok siya ni Isabelo de los Reyes. Noong Abril 1901. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo. 210. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr. Noong Marso 12.

Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino. Kahit sa dulo ng timog. Sebwano. kataga (na at pa). ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig. Salamat sa TV. gaya ng Dumaguete-Cebuano. Sapagkat palasak na ang silya at eroplano. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. nagsasalita sila ng magkaibang wika. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. mga panghalippanao (siya. Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. magkaparehong gramatika. ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. iyan. Kapampangan.7ng milyon. bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog.” “Pilipino” at “Tagalog. niya. DURAN NOLASCO. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. Sa madaling salita. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika.” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. Nangunguna ang Papua New Guinea. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. atb. HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA.” . ng at sa). Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. May mahalagang gamit din ang “purismo. ito’y Tagalog pa rin. Kung gayon.in.5ng milyong tagapagsalita. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog. Hiligaynon.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa.).” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. ako. Iisa ang gramatika ng “Filipino. Gayon man. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. radyo. magkaparehong wika. p. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. 2007 Sa maraming Pilipino. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang. atb.) panghalip-panturo (ito. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. ay may nagsasalita ng wikang pambansa. ang katutubong salita ay mamamatay. i. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan. kung mayroon itong panitikan o wala. ang Ilokano. Ayon sa KWF. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog.at –um-). Para sa kanila. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano. Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto.9ng milyon at Bikol na may 4. ibang wika. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog. pangatnig (na.” “Pilipino. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”. Agosto 31.5ng milyon. Bikol. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif. kung magbabanggit ng ilan. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. Kapag nagkakaunawaan. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon. gaya ng Tawi-Tawi. Ngunit. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog. Batay sa sensus ng 2000. D. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang. -an. doon. Ph. puro o halu-halong Tagalog. Pangasinan. Butuanon at Meranao. Hiligaynon na may 6. Para sa kanila. at at ay). Nabibilang pa rin sa iisang wika. Sa batayang ito. ay kabilang sa iisang wika. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. Hindi tama ito. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. sunod dito ang Ilokano na may 7. komiks. Naging pambansa ang naturang wika.sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. kanila. at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika. at panlaping makadiwa (.8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. Ang “Tagalog.

ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. Noong 1959.” Sa ilan. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. maliban sa Ingles. . maliban sa Ingles. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino. Ayon sa sensus ng 2000. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. Noong 1987. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. Noong 1937. Sa kasaysayan ng ating bansa. Sa maraming talakayan. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito. ang ating wika ay “Filipino”. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”. Gayon man. Kung sa Ingles. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. ito ang wikang pambansa. mommy.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines. Napipilitan lang sila. “ Sa kasaysayan ng ating bansa. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika. Ibig sabihin. pulis.HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. pangungusap. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. Gayon man. ang ating wika ay “Filipino”. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles. Dahil dito. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. Gayon man. Noong 1937.8 sangwika …. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey. pinalitan ito ng Pilipino. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. kung mayroon itong panitikan o wala. Bukod dito.

44%). Samantala. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika. Noong panahong iyon. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan.5%) at Filipino (76. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. p. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940. umaabot sa mahigit sa 800. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika.” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika. kasabay ng Nihonggo. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. isang wika. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa. Akala tuloy ng mga bata. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito.000ng wika. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika. Huwag na tayong lumayo. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Kung kaya nila. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. . Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan. kaya rin natin. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon. Kung gayon. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. Sa mundo. Giit naman ng iba. samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika. Sa ibang salita. Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat. Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino.HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Ibig sabihin. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal.sangwika 9 ….11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. Sa Pilipinas.

2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. We must continue our English literacy which we are losing fast. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974.” Kaugnay nito. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino. Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin.O 335 noong 1988.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Bilang patakaran. Bunga nito. English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito. 210 noong Mayo. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English. nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. at Agham.D. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. At nitong huli. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. ayon sa kautusan. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega. p. Sinundan ito ng E. nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal. Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. magagaling o mahihina mang paaralan. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. ayon sa kautusang ito. Ph. Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance. Subalit noong 2003. . our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. Gayunpaman. Matematika. Kung kaya’t noong 1986. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. Sa sektor ng pamahalaan. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan.

nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global.e. gaya ng ipinakita sa Lubuagan. Ayon pa rin kay Fuentes. Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya. Practices. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math. mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues. Ingles at Espanol). ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. Sa kabilang banda. negosyo at mataas na edukasyon. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. Mula sa kaalamang ito. ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito.12 …. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal. Bilang pagbubuod. Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos. p. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura. Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal.. mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999..Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. Ana Taufeulungaki. and Alternatives” ni Dr. ang bata ay natututo. Ayon sa pag-aaral na ito. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. napapahalagahan din natin ang ating pan- . Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya. nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. Kasabay nito. Gayunpaman.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Sa kabilang dako. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan.sangwika 11 . Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran.

ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. rules and conventions of its home culture. beliefs. students will have difficulty in acquiring the second language. pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. batay sa kanilang kultura. Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. 5. rules and conventions of its home culture.12 sangwika . A language also is not learned in isolation. Bilang konklusyon. nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. Hidustani. Kung gayon. ayon kay Taufeulungaki. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan.. 3. which will have negative impacts on their learning and educational achievement.13 If the mother is not strong. 6.. students will have difficulty in acquiring the second language. French. Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. It comes with the cultural values. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko. ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin. Filipino . Bunga ng ganitong sitwasyon. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. Sa mga sitwasyon sa paaralan. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan. Sa halos lahat ng bansa dito. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. . sa katotohanan. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. 3. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. Chinese.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. Kung gayon. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1. A language also is not learned in isolation. It comes with the cultural values. Japanese. Korean at German. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda. beliefs. 2. ito man ay una o pangalawang wika. Spanish. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. 2. Sinabi ni Taufeulungaki: p. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. Sa rebyu ng literatura.

Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT. Apia. 2000. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. pagbuo. Sangguni. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World. Congressional Commission on Education. Sa Pilipinas. Current Issues in Language Planning. at ang control class ay ang bilingual education. and the acquisition of additive education. Catherine. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. LSP. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. December. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular.inesco. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil.44%). Maminta Rosario E. Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). Clemencia C. 2000. pagpapatupad at pagtaya ng programa. No. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. On www at http://unesdoc. . Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon.5%) at Filipino (76. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school. noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. Espiritu. Linguistic Society of the Philippines. 2005.5% sa English at 61. 2004. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. the prerequisites to effective learning. Philippine Journal of Linguistics. Practices and Alternatives. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. Isabel P. 2005. By promoting and developing mother tongue education. 1. learn better. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. 6. 2000. Sa 16 na rehiyon sa bansa . Samoa. (PCER. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. • • • • • • • • • • Castillo. 2005. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond.4% sa Filipino.org/images/0012/00129728e. the vehicle of modern development and participation in the world community. Ana. Manila. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One. mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. 1991. Dekker. Congress of the Republic of the Philippines. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. Andrew Gonzalez. Gonzalez. ibig sabihin. Volume 31. LSP. Philippine Journal of Linguistics. 2. Manila 1988. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines. Manila. in fact. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya. Sa sampung distritong ito. Vol. Emma S. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal. 2005. Volume 31. Pacific Islands Forum Secretariat. Manila. PNU. Noong Abril 2000. Making Education Work. the vehicle of modern development and participation in the world community. Gloria G. 2004. LSP. Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. Volume XIV No. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan. na nakaiskor ng 51.9% sa English at 47. Taufeulungaki. (Education Position Paper). Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. An Agenda for Reform. 2004. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. 2005 Martin. By promoting and developing mother tongue education. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. Dianne and Young. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76. Fuentes. Number 2. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. LSP. 1991. quicker and more permanently and will. dito sa Pilipinas. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Andrew and Bonifacio Sibayan. and the acquisition of additive education. Number 2.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan.7% sa Filipino.pdf. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math. December.

Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon.sangwika 14 MAKATA . Pagsulat ng tula at Sanaysay.Dis. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel. futuristic fiction. at NCCA Writer's Prize (2005).. 2003. na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall. 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes. Maria. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta. Balagtasan. Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat. (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak. 2004). Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay. Sining ng Pagkukuwento.D. ang timpalak ay wala pa ring kupas. Pag-awit. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. Nagwagi na ang kaniyang mga tula. Urdaneta City Sports and Cultural Center. Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award. Nang taon ding iyon.) Noong 1987. Roxas Blvd. Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila. 2004). kuwentong pambata.MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob. Maria Multi-Purpose Complex Sta. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. Catarman. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino. at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta.. Maria. pagkalipas ng 45 taon. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan. Ayon sa kasunduan. PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. Sa kasalukuyan. Urdaneta City. Gawad Surian sa Tula (2004). bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg.” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph. . Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog. 117. Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak.