Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

. G. Sining ng Pagkukuwento – G.pbwiki. Bulacan. J. Paul’s College. at pagsusuring pamponetika. Duran Nolasco. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa. Dr. Frank Rivera. Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino.Prop. Manila Tel No.com Website: http://wika. Prop. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). KWF. TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. Ricardo Ma. Narciso Santiago at Dr. Pangasinense. (632) 7363832 Fax No. CRISTINA P. Sining ng Pagguhit G. Kinaray-a.P. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula.. masining na pagkukuwento at pagawit. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay . at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. VILLANUEVA JESUS E. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan. Manolo Silayan. Isneg. Quezon. SILVESTRE Photographer ARNOLD L. Sa pagtatapos ng kurso. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University. NAGUE ENGRACIA F. Beltran at Gng. MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. Maria. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. Jose Corazon de Jesus. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines. SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. POSTRERO ALICIA C. Raymond Lebesan. FLORES Disenyo GREGORY V. mananaliksikwika. Cavite. Dr. Resty Cena. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Alfredo Buenaventura ng St..2 sangwika UP Baguio. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya. FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. Ricardo Ma. F. telebisyon at tanghalan.. GRANADA MA. San Miguel. isang manunulat at direktor sa pelikula. LIMBO BRENDA JEAN M. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. Rizal at Metro Manila. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito. Batangas. Laurel Street. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon. Duran Nolasco. Abdurahman. LUIS Part-time na Komisyoner FE A. Kankanaey. • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. 2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. pagtatanghal ng dula. HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L. Florence Maglalang ng CJC Komiks. Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. Musika .com Noong Agosto 22. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna. .. Dr. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. • Pagbigkas ng Tula – G. ng Alitaptap Storytellers Philippines. Ibaloi. Andy C.. Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. Nueva Ecija.Dr. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas.

University of the PhilippinesDiliman. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan. Design of a Language Repository. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. kung lahat tayo ay magsisikap. Dr.Manila. Rizal Park. Pangilinan. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN . STAND UP. Building the Speech Corpu Corpus. workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community. Dr.. Corpus Based Dictionary. mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. para sa pagpapareserba. Cristobal Manila Science High Sch.Diliman. mga propesor. Liza Martinez. Corpus for the Filipino Sign Language. Lourdes Bautista. Lim ng Maynila at Kgg. 2007. guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. Jerusalem Alfonso Navotas High School. “Walang maghihirap.ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom. k a ya n gkaya. SPEAK OUT. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. University of the Philippines . Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. mga opisyal ng lokal na pamahalaan. mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. Maynila noong Oktubre 17. Philippine Federation of the Deaf. Jean Paul P. Dr. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. Professor Emeritus. Cristina Guevarra. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino.” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop.. UN Resident Coordinator.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. kumilos. nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan. Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. gumawa ng paraan. Solomon See.com. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I.. De La Salle University – Manila. De La Salle University . Dr Curtis McFarland. kung sa ma -s am a . Nileema Noble. Prof. Linguistic Society of the Philippines. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs). sa halip na huwag magwalang-bahala. Ma. Navotas. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N. The International Corpus of English. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 .” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa. Dr. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. Resty Cena.

Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B. 3) edukasyon. Villanueva ng KWF. 5) kahirapan. 7) karapatan ng kabataan.000. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. Areta c) “Address” ni Noli S. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran.000. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. May nakalaang tig-P20. Caparas sa Global Warming. tagapangulo. Andy C. Silverio . Leonida B. Caparas. Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G. Arthur P. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. 2007 sa Max’s Restaurant. High School. Malacañang Branch. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Ma. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. G. Beltran ng CJC Komiks at Bb. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. Dumlao c) “Bagong Lawa. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015.4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. 6) karapatan ng kababaihan. Bagong Buhay” ni Ceferino F. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D. ng Brent International School. Dumlao Kahirapan a) “Ako. 4) kalusugan. Maynila. Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Lourdes Varlas Araullo High School. 2) kapayapaan. Edwin Abdon Santolan Nat’l. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V. Caparas. San Miguel. Casanova.

matandang residente ng Victoria. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. seksiyon 14 ng Batas Republika Blg. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya. Masipag na mag-aaral si Aglipay. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. Tarlac. Dahil dito. Sa ibang pagkakataon. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. Sa ganitong katungkulan. lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. Gayunman. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Cavite. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. San Antonio. si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. 1889. Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Gayunman. ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. Nueva Ecija. at Victoria. Bilang kapelyan militar. 7104. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. Bulacan. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan. Ilocos Norte noong Mayo 5. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. Sa kanyang pamamagitan. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. . Bocaue. Pagkaraan ng dalawang taon at. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. San Pablo. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Naalala ni Joaquin Rigor. 1898. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. isang abogado. Gayunman. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay. Masipag at masayahing bata si Aglipay. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. Laguna.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas.sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. Nang maulila. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio.Noong Oktubre 20. Sa Victoria. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. mga nagawa at naiambag. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. 1860. p. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos .

ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. 2007. Quezon. Noong 1935. . 335” noong Oktubre 25. 1939. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya. naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag. Noong Abril 1901. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr. halimbawa’y ng maysakit. Bulacan. Luis. lider manggagawa. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso.” Sumunod si Atty Randolph A. Ang mga manipestong ito. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc.com. Ang korteng pansimbahan. Macaraeg. Leticia F.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari. Maynila at. Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. Sa ganitong katungkulan. Noon. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan. na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. 7104. Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan. bukod sa ibang dahilan. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L. Aurora E. Catacataca ang highlight ng seminar. Lungsod ng Baguio. Nang ilunsad ang bagong simbahan. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Noon. Ilocos Norte. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . 335 at R. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa.O. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. 210. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. dalubhasa sa wika. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra. Pamfilo D. inalok siya ni Isabelo de los Reyes. E.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1.com. Ito’y ginanap sa The Mansion.O. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899.pbwiki. Sa kasalukuyan. Noon. Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. Ricardo Ma. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa. na maging kataas-taasang obispo.A. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. katanungan. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan. Noong Marso 12. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga.

ang katutubong salita ay mamamatay. ako. May mahalagang gamit din ang “purismo. niya. magkaparehong wika. ang Ilokano. Bikol. kanila. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano. Kahit sa dulo ng timog.” “Pilipino. Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika. ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. Ang “Tagalog. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon. Pangasinan. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. radyo.” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. Ayon sa KWF. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog. DURAN NOLASCO. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko. ay may nagsasalita ng wikang pambansa. ng at sa). Kung gayon. Batay sa sensus ng 2000.) panghalip-panturo (ito.5ng milyon. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang. Sapagkat palasak na ang silya at eroplano.” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ngunit. Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. magkaparehong gramatika. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog. kung mayroon itong panitikan o wala. Salamat sa TV. at at ay). atb. mga panghalippanao (siya. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog. HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA. i. ito’y Tagalog pa rin. Sebwano. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika. -an. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang.sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”. D. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi.” . ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko. kataga (na at pa). sunod dito ang Ilokano na may 7. Sa batayang ito. Hindi tama ito. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. Hiligaynon. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto. Agosto 31. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino.7ng milyon. Nangunguna ang Papua New Guinea. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. komiks. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog. pangatnig (na. puro o halu-halong Tagalog.8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. Para sa kanila. Kapag nagkakaunawaan. p. Ph. Iisa ang gramatika ng “Filipino.). 2007 Sa maraming Pilipino. kung magbabanggit ng ilan. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. iyan. gaya ng Tawi-Tawi. Butuanon at Meranao. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan. nagsasalita sila ng magkaibang wika. Sa madaling salita. Kapampangan. Nabibilang pa rin sa iisang wika.in. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. doon. ibang wika. at panlaping makadiwa (. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon. Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. Naging pambansa ang naturang wika. Hiligaynon na may 6. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto. Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. gaya ng Dumaguete-Cebuano.5ng milyong tagapagsalita.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa. ay kabilang sa iisang wika. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita. Gayon man.9ng milyon at Bikol na may 4. Para sa kanila.” “Pilipino” at “Tagalog.at –um-). bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog. at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. atb. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto.

.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. Gayon man. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. Ayon sa sensus ng 2000. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. Noong 1937. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino. ito ang wikang pambansa. ang ating wika ay “Filipino”. Noong 1959. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles.8 sangwika …. Noong 1987. Gayon man. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. pangungusap. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas.” Sa ilan. pulis. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. maliban sa Ingles. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p. Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino. mommy. “ Sa kasaysayan ng ating bansa. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. Dahil dito. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. kung mayroon itong panitikan o wala. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito. Sa maraming talakayan. Noong 1937. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. maliban sa Ingles. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. Sa kasaysayan ng ating bansa. Napipilitan lang sila. pinalitan ito ng Pilipino. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”.HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. ang ating wika ay “Filipino”. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. Gayon man. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog. Bukod dito. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Ibig sabihin. Kung sa Ingles.

ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig. samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon.11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940.5%) at Filipino (76. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76.44%). Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon.” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. Huwag na tayong lumayo. Kung kaya nila. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan. Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. Samantala. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito. kasabay ng Nihonggo. . Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. Kung gayon. Ibig sabihin. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. Sa Pilipinas. Sa ibang salita. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino. p. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Giit naman ng iba.000ng wika.HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. kaya rin natin. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika. Akala tuloy ng mga bata. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. Sa mundo. isang wika. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. umaabot sa mahigit sa 800. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon.sangwika 9 …. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog. Noong panahong iyon. maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles.

nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega. nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy. Matematika.O 335 noong 1988. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. ayon sa kautusang ito. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin.” Kaugnay nito. Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. . Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance. 2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. ayon sa kautusan. We must continue our English literacy which we are losing fast. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo. Sinundan ito ng E. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English.D. Kung kaya’t noong 1986. Ph. Bilang patakaran. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. Sa sektor ng pamahalaan. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa. Subalit noong 2003. at Agham. 210 noong Mayo. Bunga nito. At nitong huli. our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. p.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. magagaling o mahihina mang paaralan. Gayunpaman. English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito.

. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura.e. Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos. Ayon pa rin kay Fuentes.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues. ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math. Mula sa kaalamang ito. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. negosyo at mataas na edukasyon. Ingles at Espanol). Practices. ang bata ay natututo. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala. p. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon. gaya ng ipinakita sa Lubuagan. Ayon sa pag-aaral na ito. napapahalagahan din natin ang ating pan- . mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999.12 …. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya.sangwika 11 . Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal. ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. Kasabay nito. Bilang pagbubuod. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig. Sa kabilang dako. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko. Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles. Ana Taufeulungaki. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. Sa kabilang banda. Gayunpaman. and Alternatives” ni Dr. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan.. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global.

Japanese. 6. students will have difficulty in acquiring the second language. Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. batay sa kanilang kultura. Sa halos lahat ng bansa dito. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. sa katotohanan. ito man ay una o pangalawang wika. 2.13 If the mother is not strong. Sinabi ni Taufeulungaki: p. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. beliefs. A language also is not learned in isolation. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan. rules and conventions of its home culture.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. Korean at German. Kung gayon. Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. French. ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. 3.12 sangwika . nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong. rules and conventions of its home culture.. 2. Chinese. Sa mga sitwasyon sa paaralan. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. beliefs. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. students will have difficulty in acquiring the second language. A language also is not learned in isolation. Bilang konklusyon. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda.. Spanish. ayon kay Taufeulungaki. Bunga ng ganitong sitwasyon. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika. Sa rebyu ng literatura. Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. Filipino . Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. Hidustani. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. 3. . 5. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Kung gayon. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. It comes with the cultural values. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan. Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. It comes with the cultural values.

higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. Sa 16 na rehiyon sa bansa . 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. Volume XIV No. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya. On www at http://unesdoc. Emma S. Philippine Journal of Linguistics. Catherine. PNU. • • • • • • • • • • Castillo. (PCER. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One. (Education Position Paper). mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). in fact. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines.9% sa English at 47. Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT.5% sa English at 61. An Agenda for Reform. Sangguni. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. Maminta Rosario E. Volume 31. Number 2. Vol. By promoting and developing mother tongue education. Samoa. at ang control class ay ang bilingual education. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil. pagpapatupad at pagtaya ng programa.7% sa Filipino. Apia. Philippine Journal of Linguistics. dito sa Pilipinas. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. No.44%). Andrew Gonzalez. the vehicle of modern development and participation in the world community. 2004. 2000.org/images/0012/00129728e. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school.4% sa Filipino. 2004. 6. Sa sampung distritong ito. Isabel P. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. Linguistic Society of the Philippines. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. 1991. Congress of the Republic of the Philippines. Gonzalez. 2005. Volume 31. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. Manila. Noong Abril 2000.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence. Andrew and Bonifacio Sibayan. Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon. . LSP. 2005. the prerequisites to effective learning. LSP. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. 2005 Martin. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. Number 2. December. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. December. learn better. Clemencia C. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math. na nakaiskor ng 51. 2. Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. Fuentes. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76.inesco. Taufeulungaki. Sa Pilipinas. Manila. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. quicker and more permanently and will. and the acquisition of additive education. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. ibig sabihin. LSP. By promoting and developing mother tongue education. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World. noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. 1991. and the acquisition of additive education. Dianne and Young. 2000. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal.pdf. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. pagbuo. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Current Issues in Language Planning. Making Education Work. 2004. the vehicle of modern development and participation in the world community. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. Dekker. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular. Ana. LSP. 2000. 1. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. 2005. Practices and Alternatives. Pacific Islands Forum Secretariat. Manila. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions. Espiritu. Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. Congressional Commission on Education. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. 2005. Gloria G. Manila 1988.5%) at Filipino (76.

117. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph. Roxas Blvd. Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog.. Balagtasan.D. (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak. Maria Multi-Purpose Complex Sta. kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay.. ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. pagkalipas ng 45 taon. Pag-awit.) Noong 1987. at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta. Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat. kuwentong pambata. Pagsulat ng tula at Sanaysay. Nang taon ding iyon. na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town. Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg.sangwika 14 MAKATA . Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. ang timpalak ay wala pa ring kupas. 2004). hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino. at NCCA Writer's Prize (2005). Maria. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. Urdaneta City Sports and Cultural Center. PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. Catarman. Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). Sa kasalukuyan. 2003. 2004).” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. Gawad Surian sa Tula (2004). Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila. Maria. Urdaneta City. Sining ng Pagkukuwento. . Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak. Nagwagi na ang kaniyang mga tula.Dis. Ayon sa kasunduan.MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob. 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta. futuristic fiction. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful