Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan. (632) 7363832 Fax No. Florence Maglalang ng CJC Komiks. Narciso Santiago at Dr. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail. bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino.Prop.. Dr. J. Quezon. Sa pagtatapos ng kurso. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. mananaliksikwika. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University. Bulacan. Dr. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. ng Alitaptap Storytellers Philippines. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L. Prop. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Manolo Silayan. Manila Tel No. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Jose Corazon de Jesus. Cavite. Andy C. FLORES Disenyo GREGORY V. VILLANUEVA JESUS E... POSTRERO ALICIA C. KWF. masining na pagkukuwento at pagawit. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula. pagtatanghal ng dula.pbwiki. Ricardo Ma. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. San Miguel.com Website: http://wika. telebisyon at tanghalan. Laurel Street. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. at pagsusuring pamponetika. TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. LIMBO BRENDA JEAN M. Ibaloi. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. Raymond Lebesan. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay . HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L. Resty Cena. 2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna... SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. CRISTINA P. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas. Abdurahman.2 sangwika UP Baguio. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. Duran Nolasco. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. Beltran at Gng. . at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. Rizal at Metro Manila. • Pagbigkas ng Tula – G. LUIS Part-time na Komisyoner FE A. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. Duran Nolasco. • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito. Maria. Pangasinense. NAGUE ENGRACIA F. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. Sining ng Pagkukuwento – G.. Sining ng Pagguhit G. isang manunulat at direktor sa pelikula. Musika . MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G.Dr. SILVESTRE Photographer ARNOLD L. Frank Rivera. Isneg.P.com Noong Agosto 22. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. G. Kankanaey. Alfredo Buenaventura ng St. F. Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino. GRANADA MA. Paul’s College. Ricardo Ma. Kinaray-a. Nueva Ecija. Batangas. Dr.

workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community. 2007. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa. Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. Lim ng Maynila at Kgg. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom.com. gumawa ng paraan.” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. STAND UP. Dr. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. Solomon See. Cristina Guevarra. Corpus for the Filipino Sign Language. Liza Martinez.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. Rizal Park. sa halip na huwag magwalang-bahala.. mga opisyal ng lokal na pamahalaan. gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. Corpus Based Dictionary. Navotas.ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines. Ma. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. Design of a Language Repository. Dr. mga propesor. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN . UN Resident Coordinator. Professor Emeritus. Dr. University of the Philippines . Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. Pangilinan. “Walang maghihirap. De La Salle University – Manila. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I. nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan. kung sa ma -s am a .. Dr Curtis McFarland. Jerusalem Alfonso Navotas High School. Resty Cena. De La Salle University . k a ya n gkaya. Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 .Manila. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N.. Jean Paul P. guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan. Dr. The International Corpus of English. Linguistic Society of the Philippines. Philippine Federation of the Deaf. Maynila noong Oktubre 17. kumilos. University of the PhilippinesDiliman. Building the Speech Corpu Corpus. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). Cristobal Manila Science High Sch. SPEAK OUT.Diliman. kung lahat tayo ay magsisikap. Lourdes Bautista. Prof. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs).” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino. Nileema Noble. mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. para sa pagpapareserba.

000. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. High School.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Caparas.000. Bagong Buhay” ni Ceferino F. San Miguel. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B. Maynila. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S.4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Dumlao c) “Bagong Lawa. Areta c) “Address” ni Noli S. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V. Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. Malacañang Branch. Ma. 4) kalusugan. Casanova. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Caparas. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. Arthur P. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Dumlao Kahirapan a) “Ako. 2007 sa Max’s Restaurant. tagapangulo. Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. 6) karapatan ng kababaihan. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015. 5) kahirapan. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F. G. Lourdes Varlas Araullo High School. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. 2) kapayapaan. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming. ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. Villanueva ng KWF. Beltran ng CJC Komiks at Bb. ng Brent International School. Andy C. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. Silverio . 7) karapatan ng kabataan. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F. Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B. 3) edukasyon. Caparas sa Global Warming. Leonida B. May nakalaang tig-P20. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. Edwin Abdon Santolan Nat’l.

San Pablo. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. Nang maulila. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. isang abogado. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. Gayunman. seksiyon 14 ng Batas Republika Blg. Sa ibang pagkakataon. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan. 1889. Nueva Ecija. . Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. Tarlac. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. at Victoria. mga nagawa at naiambag. Bulacan. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. matandang residente ng Victoria. Gayunman. Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. 1860. Dahil dito. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. Sa kanyang pamamagitan. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio.sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. Sa ganitong katungkulan. 7104. Bocaue. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . Naalala ni Joaquin Rigor. ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. Cavite. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. Ilocos Norte noong Mayo 5. Masipag na mag-aaral si Aglipay. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. San Antonio. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. 1898. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. Bilang kapelyan militar. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. Pagkaraan ng dalawang taon at. Laguna.Noong Oktubre 20. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. Sa Victoria. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. Gayunman. Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. Masipag at masayahing bata si Aglipay. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. p. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya.

naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa. dalubhasa sa wika. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo. Ilocos Norte. Lungsod ng Baguio. E. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok. Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan.O. Sa ganitong katungkulan. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo. lider manggagawa.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso. na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr. superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo.pbwiki. Noong Marso 12. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. Noong Abril 1901. Nang ilunsad ang bagong simbahan. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag. halimbawa’y ng maysakit. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. Ricardo Ma.A. 1939. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E. Aurora E. Quezon. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan. Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. Noong 1935. 2007. Sa kasalukuyan. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari.com. na maging kataas-taasang obispo. Ang korteng pansimbahan. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. inalok siya ni Isabelo de los Reyes. 335 at R.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. Pamfilo D. katanungan. Maynila at. . 7104.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa. Noon. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. Ito’y ginanap sa The Mansion. Bulacan. 335” noong Oktubre 25. Noon. Noon. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya. Ang mga manipestong ito.” Sumunod si Atty Randolph A. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito.com. bukod sa ibang dahilan. 210.O. Catacataca ang highlight ng seminar.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L. Leticia F. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. Macaraeg. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat. Luis. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899.

komiks. kung magbabanggit ng ilan. Nangunguna ang Papua New Guinea. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. ay kabilang sa iisang wika. Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto. Ngunit. pangatnig (na. Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. Kapag nagkakaunawaan. ito’y Tagalog pa rin.5ng milyong tagapagsalita.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang. Pangasinan. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog.).” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. puro o halu-halong Tagalog. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang. ang katutubong salita ay mamamatay. ibang wika. Sa batayang ito. i. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit. ay may nagsasalita ng wikang pambansa.) panghalip-panturo (ito. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. atb. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. p.sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. Nabibilang pa rin sa iisang wika. -an. Bikol. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon. Hiligaynon na may 6. 2007 Sa maraming Pilipino. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. gaya ng Tawi-Tawi. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika. gaya ng Dumaguete-Cebuano. HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika. ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. DURAN NOLASCO.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. ang Ilokano. Ph.9ng milyon at Bikol na may 4.at –um-). Agosto 31. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. D.in. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. kung mayroon itong panitikan o wala. Kahit sa dulo ng timog. at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog. magkaparehong wika. ng at sa). sunod dito ang Ilokano na may 7. Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. atb.7ng milyon. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita. mga panghalippanao (siya. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino. Kapampangan. Salamat sa TV. Ang “Tagalog.” “Pilipino. Ayon sa KWF. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog. iyan. Butuanon at Meranao. Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika.” . Hiligaynon. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig. Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. doon. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif. Para sa kanila. Sa madaling salita. kanila. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Batay sa sensus ng 2000. Iisa ang gramatika ng “Filipino.8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. kataga (na at pa). Sapagkat palasak na ang silya at eroplano. May mahalagang gamit din ang “purismo. Sebwano. Naging pambansa ang naturang wika. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog.” “Pilipino” at “Tagalog. radyo.” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. ako. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. magkaparehong gramatika. Kung gayon. nagsasalita sila ng magkaibang wika.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”. Hindi tama ito. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano. at panlaping makadiwa (. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko. at at ay). Para sa kanila.5ng milyon. Gayon man. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. niya.

Ibig sabihin. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. Gayon man. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. Noong 1987. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”.8 sangwika …. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. . Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. Sa kasaysayan ng ating bansa. mommy. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles. Kung sa Ingles. Gayon man. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. pulis. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. pangungusap. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog. maliban sa Ingles.HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. ang ating wika ay “Filipino”. Noong 1959. “ Sa kasaysayan ng ating bansa. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. maliban sa Ingles. Ayon sa sensus ng 2000. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. Gayon man.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika. kung mayroon itong panitikan o wala.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito. Noong 1937. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines. ang ating wika ay “Filipino”. Noong 1937. ito ang wikang pambansa. Dahil dito. Sa maraming talakayan. Napipilitan lang sila. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. Bukod dito. pinalitan ito ng Pilipino. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap.” Sa ilan. at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas.

HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Noong panahong iyon. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig. Samantala. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Kung kaya nila.11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon.5%) at Filipino (76. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa.44%). samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika. kaya rin natin. umaabot sa mahigit sa 800. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa. kasabay ng Nihonggo. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Sa mundo. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon. p. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika.sangwika 9 …. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Huwag na tayong lumayo. maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. . Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006.” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Akala tuloy ng mga bata. Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito. Sa Pilipinas. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan. ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. Kung gayon. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan.000ng wika. Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. Ibig sabihin. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. Giit naman ng iba. Sa ibang salita. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan. isang wika. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6.

Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. Matematika. At nitong huli. 210 noong Mayo. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. Kung kaya’t noong 1986. nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO. Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity. p. Bilang patakaran. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. Subalit noong 2003.D. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Sa sektor ng pamahalaan. at Agham. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan. ayon sa kautusan. Sinundan ito ng E. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. Gayunpaman. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo.” Kaugnay nito. Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. magagaling o mahihina mang paaralan. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal.O 335 noong 1988. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo. our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974. Ph. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos. Bunga nito. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. 2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. We must continue our English literacy which we are losing fast. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. . hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. ayon sa kautusang ito.

Bilang pagbubuod. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig. Mula sa kaalamang ito. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math. Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos. Practices.12 …. Ingles at Espanol). Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal.e.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Kasabay nito. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Sa kabilang banda. mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles.. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. Ana Taufeulungaki. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa. Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan.sangwika 11 . ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura. ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. Gayunpaman. ang bata ay natututo. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i. p. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya. and Alternatives” ni Dr.. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues. Sa kabilang dako. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. Ayon sa pag-aaral na ito. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan. napapahalagahan din natin ang ating pan- . negosyo at mataas na edukasyon. gaya ng ipinakita sa Lubuagan. Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ayon pa rin kay Fuentes. nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko.

5. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. 2. Korean at German. It comes with the cultural values. ayon kay Taufeulungaki. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika. Kung gayon. students will have difficulty in acquiring the second language. 3. Sa halos lahat ng bansa dito. pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko. 3. Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. Filipino . Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. Sa mga sitwasyon sa paaralan. ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Spanish. Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. sa katotohanan. Japanese. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. Hidustani. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. rules and conventions of its home culture. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong. 6. students will have difficulty in acquiring the second language. Chinese. Bilang konklusyon. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. Sa rebyu ng literatura. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. batay sa kanilang kultura. Bunga ng ganitong sitwasyon. Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. beliefs.. . 2. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. A language also is not learned in isolation. beliefs. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. ito man ay una o pangalawang wika.13 If the mother is not strong.. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. A language also is not learned in isolation. French. Kung gayon. Sinabi ni Taufeulungaki: p.12 sangwika . It comes with the cultural values. rules and conventions of its home culture. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan.

5%) at Filipino (76. Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76. Andrew and Bonifacio Sibayan. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions. ibig sabihin. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan. pagpapatupad at pagtaya ng programa. Ana. (Education Position Paper). Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. 1991. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Philippine Journal of Linguistics. Vol.7% sa Filipino. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. Samoa. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Fuentes. Taufeulungaki. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon. at ang control class ay ang bilingual education. Linguistic Society of the Philippines. 2005. 2005. 1991.inesco.org/images/0012/00129728e. Sa 16 na rehiyon sa bansa . 2005.pdf. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. 2005. Practices and Alternatives. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. Number 2. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya. Volume 31. and the acquisition of additive education. dito sa Pilipinas. Apia. Manila. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. An Agenda for Reform.4% sa Filipino. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. December. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. On www at http://unesdoc. Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). Congress of the Republic of the Philippines. Noong Abril 2000. Dianne and Young. Current Issues in Language Planning. 2004. 2004. Gonzalez.5% sa English at 61. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. pagbuo. Sa sampung distritong ito. 2004. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular. • • • • • • • • • • Castillo. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan. Pacific Islands Forum Secretariat. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. By promoting and developing mother tongue education. quicker and more permanently and will. 6. Clemencia C. 2000. Dekker. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. Maminta Rosario E. PNU. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. Sa Pilipinas. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines. Gloria G. Volume 31. Emma S. Isabel P. 2. Volume XIV No. na nakaiskor ng 51. 1. 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. Number 2. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World. LSP.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence. in fact. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. By promoting and developing mother tongue education. December. Espiritu. LSP.9% sa English at 47. 2000. the prerequisites to effective learning. Making Education Work. . learn better. Catherine. and the acquisition of additive education.44%). the vehicle of modern development and participation in the world community. Philippine Journal of Linguistics. Congressional Commission on Education. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. (PCER. the vehicle of modern development and participation in the world community. LSP. Manila. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. LSP. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. Andrew Gonzalez. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal. 2000. 2005 Martin. No. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school. Sangguni. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. Manila. Manila 1988.

Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat. kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak. Sining ng Pagkukuwento. Pag-awit.. ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. ang timpalak ay wala pa ring kupas. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta. Maria.” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. Nagwagi na ang kaniyang mga tula. 117.Dis. Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). kuwentong pambata. Maria. . pagkalipas ng 45 taon. 2004). 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes. Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog.MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob.sangwika 14 MAKATA . Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila.D. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. futuristic fiction. Urdaneta City Sports and Cultural Center. Balagtasan. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. 2003. at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta. Nang taon ding iyon. Ayon sa kasunduan. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel. at NCCA Writer's Prize (2005). Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town. Sa kasalukuyan. Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. Roxas Blvd. Catarman. Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award. Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino. Maria Multi-Purpose Complex Sta. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph..) Noong 1987. 2004). Pagsulat ng tula at Sanaysay. na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. Gawad Surian sa Tula (2004). Urdaneta City. Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg. (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful