P. 1
sangwika_oktubre_2007

sangwika_oktubre_2007

|Views: 1,000|Likes:
Published by Jan Michael Suarez

More info:

Published by: Jan Michael Suarez on Jun 13, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/10/2013

pdf

text

original

Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

2 sangwika UP Baguio.. Florence Maglalang ng CJC Komiks. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Dr. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan. pagtatanghal ng dula. LUIS Part-time na Komisyoner FE A. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino. .pbwiki. Duran Nolasco. MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G. telebisyon at tanghalan. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. FLORES Disenyo GREGORY V. VILLANUEVA JESUS E.. G.com Noong Agosto 22. Cavite. • Pagbigkas ng Tula – G. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna. Sa pagtatapos ng kurso. Laurel Street. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. Rizal at Metro Manila. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. Alfredo Buenaventura ng St.com Website: http://wika. CRISTINA P.Dr. Sining ng Pagkukuwento – G. (632) 7363832 Fax No. Resty Cena. GRANADA MA. SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. Pangasinense. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas. 2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito.. KWF. LIMBO BRENDA JEAN M. San Miguel. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay .. at pagsusuring pamponetika. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail.P. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. Abdurahman. Raymond Lebesan. FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. Bulacan. Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. Manolo Silayan. J. F. Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. Musika . TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. Prop. Batangas. Narciso Santiago at Dr. Frank Rivera. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. Jose Corazon de Jesus. Ricardo Ma. Maria. isang manunulat at direktor sa pelikula. mananaliksikwika. NAGUE ENGRACIA F. POSTRERO ALICIA C. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines. Kankanaey.Prop. Manila Tel No. Ricardo Ma. Beltran at Gng. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. Paul’s College. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. SILVESTRE Photographer ARNOLD L.. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. Dr. Andy C. Quezon. Ibaloi. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. Sining ng Pagguhit G. Kinaray-a.. HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon. at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. Dr. ng Alitaptap Storytellers Philippines. Duran Nolasco. masining na pagkukuwento at pagawit. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Isneg. Nueva Ecija. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L.

nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan.com. kung lahat tayo ay magsisikap. Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 . Jean Paul P. Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. Pangilinan. Professor Emeritus. Dr.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. Nileema Noble. Dr. Philippine Federation of the Deaf. Design of a Language Repository. gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino. gumawa ng paraan. para sa pagpapareserba. SPEAK OUT. Dr Curtis McFarland. Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. Resty Cena. Lourdes Bautista. Lim ng Maynila at Kgg. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. 2007. Cristina Guevarra. mga propesor. Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. Rizal Park. Corpus Based Dictionary. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN .” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa.Manila. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. Cristobal Manila Science High Sch. Maynila noong Oktubre 17. Navotas.. Building the Speech Corpu Corpus. Dr. University of the Philippines . mga opisyal ng lokal na pamahalaan. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs).. Prof. kumilos. STAND UP. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop. sa halip na huwag magwalang-bahala.” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa.ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines. The International Corpus of English. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. De La Salle University . De La Salle University – Manila. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. Ma. “Walang maghihirap. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I. University of the PhilippinesDiliman. guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan..Diliman. Linguistic Society of the Philippines. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). Dr. Corpus for the Filipino Sign Language. UN Resident Coordinator. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan. kung sa ma -s am a . mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. k a ya n gkaya. Jerusalem Alfonso Navotas High School. workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community. Liza Martinez. Solomon See.

High School. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. 7) karapatan ng kabataan. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. Casanova. Caparas. Leonida B. Caparas sa Global Warming. Villanueva ng KWF. Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G.000. 2) kapayapaan. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). Edwin Abdon Santolan Nat’l. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming. San Miguel. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. 4) kalusugan. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Arthur P. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F. Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B. May nakalaang tig-P20.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Dumlao c) “Bagong Lawa. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. Caparas. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa.000. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. tagapangulo. Lourdes Varlas Araullo High School. Ma.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF.4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Beltran ng CJC Komiks at Bb. ng Brent International School. G. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. 6) karapatan ng kababaihan. Malacañang Branch. 5) kahirapan. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran. Andy C. Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F. Bagong Buhay” ni Ceferino F. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S. Maynila. 2007 sa Max’s Restaurant. 3) edukasyon. Areta c) “Address” ni Noli S. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. Silverio . Dumlao Kahirapan a) “Ako.

ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. San Pablo. matandang residente ng Victoria. Sa ibang pagkakataon. San Antonio. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. Bilang kapelyan militar. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. p. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. at Victoria. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio.Noong Oktubre 20. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. Naalala ni Joaquin Rigor. Gayunman. Sa kanyang pamamagitan. Tarlac. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. Ilocos Norte noong Mayo 5. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. mga nagawa at naiambag. Nueva Ecija. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Nang maulila. 1889.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. Cavite. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. Laguna. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. 7104. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. Sa Victoria. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. .sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). seksiyon 14 ng Batas Republika Blg. Sa ganitong katungkulan. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. 1898. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. Gayunman. Masipag na mag-aaral si Aglipay. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. 1860. Bocaue. Masipag at masayahing bata si Aglipay. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan. Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Dahil dito. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Gayunman. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. Bulacan. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon. Pagkaraan ng dalawang taon at. isang abogado.

Bulacan. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899. Maynila at. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra. 7104. ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. Luis. Nang ilunsad ang bagong simbahan. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. Sa ganitong katungkulan. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac.A. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat. superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo. Noon. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. Ang korteng pansimbahan. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra. halimbawa’y ng maysakit. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano. Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Ito’y ginanap sa The Mansion. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan. inalok siya ni Isabelo de los Reyes.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. Ilocos Norte. bukod sa ibang dahilan. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito. Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Quezon. Leticia F.” Sumunod si Atty Randolph A. Sa kasalukuyan. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo.com. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. Noong Abril 1901. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. Noon. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan.O. 210. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga.com. Aurora E. naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc. Ricardo Ma. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. Lungsod ng Baguio. Macaraeg. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. Pamfilo D. E. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. Ang mga manipestong ito. Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo. Noon. . dalubhasa sa wika. Noong Marso 12. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso. na maging kataas-taasang obispo. 335” noong Oktubre 25. 2007. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito.O. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari.pbwiki. Noong 1935. 1939. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. lider manggagawa. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Catacataca ang highlight ng seminar. katanungan. 335 at R. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa.

8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. kung mayroon itong panitikan o wala.9ng milyon at Bikol na may 4. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita. kanila. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. Salamat sa TV. doon. magkaparehong gramatika. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko. gaya ng Dumaguete-Cebuano. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif. ito’y Tagalog pa rin. puro o halu-halong Tagalog. ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. Naging pambansa ang naturang wika. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog. ay may nagsasalita ng wikang pambansa. Butuanon at Meranao. radyo. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto.7ng milyon. Hiligaynon na may 6. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. Kapag nagkakaunawaan. Ang “Tagalog. at panlaping makadiwa (. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. ako. at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig.” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. Kung gayon. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino.). Gayon man. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon.in.” “Pilipino. ay kabilang sa iisang wika. p.) panghalip-panturo (ito. atb. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. 2007 Sa maraming Pilipino. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon. kataga (na at pa).” . magkaparehong wika.5ng milyong tagapagsalita. DURAN NOLASCO. Nabibilang pa rin sa iisang wika.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa. Iisa ang gramatika ng “Filipino. at at ay). Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano. ang katutubong salita ay mamamatay. -an. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. D. Sapagkat palasak na ang silya at eroplano.” “Pilipino” at “Tagalog. Sa batayang ito. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”. May mahalagang gamit din ang “purismo. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. i. nagsasalita sila ng magkaibang wika. Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika. Batay sa sensus ng 2000. Pangasinan. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika. Ayon sa KWF.at –um-). Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang. Ngunit. Kapampangan.sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. Agosto 31. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan. Ph. Para sa kanila. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. Sebwano. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. komiks. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog. atb. mga panghalippanao (siya. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. Nangunguna ang Papua New Guinea. Sa madaling salita. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. niya.” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. iyan. sunod dito ang Ilokano na may 7. bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. Kahit sa dulo ng timog. Bikol. gaya ng Tawi-Tawi. pangatnig (na. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog. ibang wika. ng at sa). Hiligaynon. Hindi tama ito.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang.5ng milyon. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. ang Ilokano. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika. kung magbabanggit ng ilan. Para sa kanila. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog.

Sa maraming talakayan. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”. Noong 1937. Gayon man. Napipilitan lang sila.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika. Dahil dito. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. ang ating wika ay “Filipino”. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. Ibig sabihin. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. ito ang wikang pambansa. “ Sa kasaysayan ng ating bansa. ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations. Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino. mommy. pulis. Bukod dito. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey. Gayon man. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. kung mayroon itong panitikan o wala. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino.” Sa ilan. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. Noong 1959. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p. at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. Kung sa Ingles. Gayon man. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. ang ating wika ay “Filipino”. Sa kasaysayan ng ating bansa. maliban sa Ingles. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. pinalitan ito ng Pilipino. Noong 1987. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. Ayon sa sensus ng 2000. .HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. maliban sa Ingles. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika.8 sangwika …. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. Noong 1937. pangungusap. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog.

Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat.11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. p. kaya rin natin. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan.000ng wika. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan. Sa mundo.HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig. Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. Kung kaya nila. maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa. Sa ibang salita.” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan. Huwag na tayong lumayo. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. Sa Pilipinas. ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito. umaabot sa mahigit sa 800. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad.44%). Kung gayon. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika. Samantala. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan. Noong panahong iyon. Ibig sabihin. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog.5%) at Filipino (76. Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. kasabay ng Nihonggo. Akala tuloy ng mga bata. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon. . samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika. Giit naman ng iba. isang wika. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino. Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006. Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa.sangwika 9 …. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika.

Bunga nito. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan. Subalit noong 2003. ayon sa kautusan. Ph. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. Kung kaya’t noong 1986. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Matematika. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. At nitong huli. p. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. at Agham. Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. magagaling o mahihina mang paaralan. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. Gayunpaman. We must continue our English literacy which we are losing fast. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. . English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito. Sa sektor ng pamahalaan. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. Sinundan ito ng E.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO. Bilang patakaran. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No. our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos.O 335 noong 1988. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. 210 noong Mayo. Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance.” Kaugnay nito. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. 2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. ayon sa kautusang ito.D.

e. Sa kabilang banda. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan. ang bata ay natututo.sangwika 11 . Sa kabilang dako.. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon.12 …. gaya ng ipinakita sa Lubuagan. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran. Kasabay nito. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global. Mula sa kaalamang ito. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. Ingles at Espanol). Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. Ayon sa pag-aaral na ito. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko.. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa. Bilang pagbubuod. napapahalagahan din natin ang ating pan- . mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. Ayon pa rin kay Fuentes.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. p. nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya. Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. negosyo at mataas na edukasyon. nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan. Practices.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999. Ana Taufeulungaki. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. and Alternatives” ni Dr. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala. Gayunpaman. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito.

ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin. students will have difficulty in acquiring the second language. ito man ay una o pangalawang wika. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan. Kung gayon. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. 5. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. beliefs. sa katotohanan. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. Spanish. It comes with the cultural values. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. It comes with the cultural values..13 If the mother is not strong. 2. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”. batay sa kanilang kultura. Sa halos lahat ng bansa dito. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Korean at German. ayon kay Taufeulungaki. Bunga ng ganitong sitwasyon. rules and conventions of its home culture. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. Sa mga sitwasyon sa paaralan. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. rules and conventions of its home culture. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. A language also is not learned in isolation. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. 3. Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko. French. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. students will have difficulty in acquiring the second language. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. Hidustani. Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. 3. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. 6. . Sinabi ni Taufeulungaki: p. Chinese. Kung gayon.. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. Filipino . Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. 2. Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. beliefs. Bilang konklusyon. pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. Sa rebyu ng literatura. ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. A language also is not learned in isolation. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1.12 sangwika . Japanese. nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong.

Linguistic Society of the Philippines. dito sa Pilipinas. Emma S. the vehicle of modern development and participation in the world community. Volume XIV No. Vol. Dekker. Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. 2005 Martin. LSP.7% sa Filipino. Espiritu. Catherine. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. (PCER. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya.5%) at Filipino (76. ibig sabihin. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. • • • • • • • • • • Castillo. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One.44%). Andrew and Bonifacio Sibayan. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. 2004.pdf. 2000. Philippine Journal of Linguistics. Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT. On www at http://unesdoc. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines. Making Education Work. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. 2000. LSP. pagbuo. 1991. (Education Position Paper). By promoting and developing mother tongue education. at ang control class ay ang bilingual education. Andrew Gonzalez. Congressional Commission on Education. 6. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. 2004. Current Issues in Language Planning. Gloria G. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil. 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. LSP. 2005. 2.inesco. and the acquisition of additive education. LSP. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. 2005. Practices and Alternatives. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions. Apia. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. By promoting and developing mother tongue education. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. pagpapatupad at pagtaya ng programa. Pacific Islands Forum Secretariat. Manila. December. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan.9% sa English at 47. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal. An Agenda for Reform. Manila. Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). 2005. Sangguni. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. Volume 31. PNU. Number 2. the prerequisites to effective learning. Ana. Noong Abril 2000. and the acquisition of additive education. Number 2. Clemencia C. the vehicle of modern development and participation in the world community. Sa 16 na rehiyon sa bansa . higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan. Isabel P. Manila 1988. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. quicker and more permanently and will. in fact. 1. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon. Philippine Journal of Linguistics. 1991. Maminta Rosario E. 2000. December. Samoa. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular. Sa Pilipinas. Gonzalez. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence.org/images/0012/00129728e. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. na nakaiskor ng 51. Dianne and Young. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. Volume 31. . noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. Taufeulungaki.4% sa Filipino. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. No. Manila. learn better. Sa sampung distritong ito.5% sa English at 61. 2004. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. 2005. Fuentes. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. Congress of the Republic of the Philippines.

Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan. Nang taon ding iyon. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. Maria. Maria Multi-Purpose Complex Sta. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta. hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino. Nagwagi na ang kaniyang mga tula. at NCCA Writer's Prize (2005). Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town. Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat.. Sining ng Pagkukuwento. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. Gawad Surian sa Tula (2004). futuristic fiction.MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob. Sa kasalukuyan. pagkalipas ng 45 taon. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel. Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). 2004). ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. 117. ang timpalak ay wala pa ring kupas. na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall. Urdaneta City Sports and Cultural Center. Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak. 2004). PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta.Dis. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg. Balagtasan. Ayon sa kasunduan. Urdaneta City.D. Maria. kuwentong pambata. Catarman. . Pag-awit. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak. Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog.” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon. kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay. 2003. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. Pagsulat ng tula at Sanaysay. Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award.) Noong 1987. Roxas Blvd.sangwika 14 MAKATA .. Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->