Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. Dr. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. Florence Maglalang ng CJC Komiks. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula. Maria. SILVESTRE Photographer ARNOLD L. Manila Tel No. Musika . . Paul’s College. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Ricardo Ma. Kinaray-a. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. Rizal at Metro Manila. J. Cavite. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. Dr. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. Beltran at Gng. masining na pagkukuwento at pagawit. mananaliksikwika. Batangas. GRANADA MA. Jose Corazon de Jesus. LUIS Part-time na Komisyoner FE A. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. Isneg.Dr.. San Miguel. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. Ibaloi. POSTRERO ALICIA C.Prop. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. Duran Nolasco. Frank Rivera. VILLANUEVA JESUS E.P. Alfredo Buenaventura ng St. (632) 7363832 Fax No.. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan.com Noong Agosto 22. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines.com Website: http://wika. telebisyon at tanghalan. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay . Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino. Abdurahman. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF.2 sangwika UP Baguio. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino. HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L.. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G. at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya. Manolo Silayan. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). NAGUE ENGRACIA F. ng Alitaptap Storytellers Philippines.pbwiki. F. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. Pangasinense.. Sining ng Pagkukuwento – G. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito. G. TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. Quezon. Sa pagtatapos ng kurso. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University.. isang manunulat at direktor sa pelikula. Andy C. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. Bulacan. Dr. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L. Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. Narciso Santiago at Dr. Duran Nolasco. • Pagbigkas ng Tula – G. Ricardo Ma. Resty Cena. Kankanaey. CRISTINA P. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. FLORES Disenyo GREGORY V. Laurel Street. KWF. Raymond Lebesan. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail. pagtatanghal ng dula. Nueva Ecija.. • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. Prop. at pagsusuring pamponetika. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa. FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. LIMBO BRENDA JEAN M. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor. Sining ng Pagguhit G. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon.

gumawa ng paraan. University of the Philippines .Diliman. Rizal Park. Jean Paul P. Pangilinan. SPEAK OUT. Linguistic Society of the Philippines. “Walang maghihirap. para sa pagpapareserba. Navotas. guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan. Cristina Guevarra. Dr. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. UN Resident Coordinator. Lourdes Bautista.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. Solomon See.ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I. Philippine Federation of the Deaf. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa. Jerusalem Alfonso Navotas High School. mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. kung lahat tayo ay magsisikap. De La Salle University .” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom. Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. Ma. Dr Curtis McFarland. Prof. Corpus Based Dictionary. Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. Professor Emeritus. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. University of the PhilippinesDiliman. De La Salle University – Manila. Nileema Noble. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN . Dr.com. Dr. Maynila noong Oktubre 17.” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa.. Lim ng Maynila at Kgg. Cristobal Manila Science High Sch. kumilos. mga opisyal ng lokal na pamahalaan. mga propesor. 2007. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 . Corpus for the Filipino Sign Language. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop.. Dr. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. sa halip na huwag magwalang-bahala. Resty Cena. STAND UP. Design of a Language Repository.. k a ya n gkaya. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. The International Corpus of English. workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino.Manila. Liza Martinez. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs). Building the Speech Corpu Corpus. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. kung sa ma -s am a . mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan.

G. Ma. Silverio .4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Bagong Buhay” ni Ceferino F. 2) kapayapaan. 7) karapatan ng kabataan. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran.000. San Miguel. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015. tagapangulo. Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F. 6) karapatan ng kababaihan. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B. 4) kalusugan. Dumlao c) “Bagong Lawa. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. Andy C. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. Caparas. Malacañang Branch. Casanova. Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Beltran ng CJC Komiks at Bb. Leonida B. Dumlao Kahirapan a) “Ako. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming. Caparas sa Global Warming. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S. Villanueva ng KWF. Edwin Abdon Santolan Nat’l. Lourdes Varlas Araullo High School. Areta c) “Address” ni Noli S. ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa. Arthur P. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). May nakalaang tig-P20. Maynila. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B.000. 2007 sa Max’s Restaurant. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. 3) edukasyon. ng Brent International School. Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. Caparas. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. 5) kahirapan. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C. High School.

Tarlac. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. Gayunman. Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. at Victoria. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. Nang maulila. San Pablo. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay. San Antonio. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. 1860. mga nagawa at naiambag. Gayunman. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. seksiyon 14 ng Batas Republika Blg.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. isang abogado. . Dahil dito. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. Ilocos Norte noong Mayo 5. Naalala ni Joaquin Rigor. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. Sa Victoria. Bocaue. 1898.sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). Cavite. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. Laguna. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. Masipag at masayahing bata si Aglipay. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio. Nueva Ecija. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. Masipag na mag-aaral si Aglipay. ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon.Noong Oktubre 20. Gayunman. p. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. matandang residente ng Victoria. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. Sa kanyang pamamagitan. Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. Bulacan. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. Pagkaraan ng dalawang taon at. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. 1889. Sa ganitong katungkulan. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. Bilang kapelyan militar. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Sa ibang pagkakataon. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. 7104. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon.

Sa ganitong katungkulan. Pamfilo D. dalubhasa sa wika. 335 at R. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. Leticia F. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan. Catacataca ang highlight ng seminar. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. 335” noong Oktubre 25. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. lider manggagawa.O. Noong Marso 12. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa. . Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Ito’y ginanap sa The Mansion. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra. Ilocos Norte. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo.com. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa. Noong 1935. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1. halimbawa’y ng maysakit. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos .O. na maging kataas-taasang obispo. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito. Noon. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. Macaraeg. Sa kasalukuyan. Maynila at. Ang mga manipestong ito. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. bukod sa ibang dahilan.com. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr. Nang ilunsad ang bagong simbahan. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. 7104.A. Noon.pbwiki. na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat.” Sumunod si Atty Randolph A. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc. Quezon. inalok siya ni Isabelo de los Reyes. Ang korteng pansimbahan. katanungan. 2007. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. Noong Abril 1901. Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. Aurora E. E. Bulacan. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899. Luis. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok. Noon. 210. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Lungsod ng Baguio. 1939. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. Ricardo Ma. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E.

). ay kabilang sa iisang wika. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino.in. DURAN NOLASCO. ako. Pangasinan. Nabibilang pa rin sa iisang wika. niya. Gayon man. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig. -an. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika. Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. kataga (na at pa). HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. kung magbabanggit ng ilan. Sapagkat palasak na ang silya at eroplano. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto. p. mga panghalippanao (siya. Kapag nagkakaunawaan. Ngunit. kanila. gaya ng Dumaguete-Cebuano. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano.9ng milyon at Bikol na may 4. Iisa ang gramatika ng “Filipino. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. doon. Sa madaling salita. atb. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. atb. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang. Hiligaynon. Sebwano. Kung gayon.” “Pilipino” at “Tagalog. May mahalagang gamit din ang “purismo. Hindi tama ito. kung mayroon itong panitikan o wala. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko. ang katutubong salita ay mamamatay. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon. ang Ilokano. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog.7ng milyon.sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. ito’y Tagalog pa rin. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto. sunod dito ang Ilokano na may 7. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. puro o halu-halong Tagalog. Sa batayang ito.at –um-). Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. i. Ayon sa KWF.” . at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. Para sa kanila.” “Pilipino. Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika. gaya ng Tawi-Tawi. Para sa kanila.5ng milyong tagapagsalita. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. Naging pambansa ang naturang wika.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. ng at sa). Kapampangan. Ang “Tagalog. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika.8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. pangatnig (na. Kahit sa dulo ng timog. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon. nagsasalita sila ng magkaibang wika. Ph.” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. Nangunguna ang Papua New Guinea. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. Batay sa sensus ng 2000. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. 2007 Sa maraming Pilipino. ay may nagsasalita ng wikang pambansa. at panlaping makadiwa (. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang. iyan. Butuanon at Meranao. magkaparehong gramatika. ibang wika. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. magkaparehong wika. komiks. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika. Bikol. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif.5ng milyon. at at ay). bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog. radyo. D. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. Salamat sa TV. Hiligaynon na may 6. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino.) panghalip-panturo (ito.” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita. Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. Agosto 31.

Bukod dito. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. Gayon man. Noong 1987.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino. Ayon sa sensus ng 2000.HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. Gayon man. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. kung mayroon itong panitikan o wala. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. maliban sa Ingles. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”.8 sangwika …. Napipilitan lang sila. Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino. Noong 1937. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. ito ang wikang pambansa. pangungusap. Sa kasaysayan ng ating bansa. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey.” Sa ilan. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. ang ating wika ay “Filipino”. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika. Gayon man. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. Ibig sabihin. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. Noong 1959. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations. mommy. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. Sa maraming talakayan. ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap. Noong 1937. Kung sa Ingles. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. pulis. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. . at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. pinalitan ito ng Pilipino. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. Dahil dito. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. ang ating wika ay “Filipino”. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. “ Sa kasaysayan ng ating bansa. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. maliban sa Ingles. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p.

kasabay ng Nihonggo. Kung gayon. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan. Kung kaya nila. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon.44%). Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa. Samantala. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika. kaya rin natin. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. umaabot sa mahigit sa 800. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig.sangwika 9 ….” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104. Akala tuloy ng mga bata. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. Ibig sabihin. . Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat. Sa mundo. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea.000ng wika. Noong panahong iyon. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. p. Huwag na tayong lumayo.5%) at Filipino (76.11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles. samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika.HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan. Giit naman ng iba. isang wika. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Sa ibang salita. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan. Sa Pilipinas.

p. magagaling o mahihina mang paaralan. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Matematika. Sinundan ito ng E. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. We must continue our English literacy which we are losing fast. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No. At nitong huli. 210 noong Mayo. Ph. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. Bunga nito. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974. Bilang patakaran. ayon sa kautusan. English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito. at Agham. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa. Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. 2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. Subalit noong 2003. . Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin. ayon sa kautusang ito. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy.” Kaugnay nito. our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. Sa sektor ng pamahalaan. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo. Gayunpaman.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega.O 335 noong 1988. Kung kaya’t noong 1986. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity.D.

gaya ng ipinakita sa Lubuagan. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya.e. Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. and Alternatives” ni Dr.sangwika 11 . negosyo at mataas na edukasyon. napapahalagahan din natin ang ating pan- .Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. ang bata ay natututo. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon. nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig. ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa. Practices. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global. p. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. Ayon pa rin kay Fuentes. Sa kabilang dako. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. Kasabay nito. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles.. Gayunpaman. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan.. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan. Ayon sa pag-aaral na ito. Ana Taufeulungaki. Mula sa kaalamang ito. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal. mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999.12 …. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. Sa kabilang banda. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa. mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues. Bilang pagbubuod. Ingles at Espanol). nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala.

pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. It comes with the cultural values. Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. rules and conventions of its home culture. nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong. It comes with the cultural values. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. beliefs.. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan. ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. A language also is not learned in isolation. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Sa rebyu ng literatura.12 sangwika . Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda. Hidustani. ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin. Spanish. Bunga ng ganitong sitwasyon. Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. Korean at German. Bilang konklusyon. Sinabi ni Taufeulungaki: p. French. ito man ay una o pangalawang wika. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika. beliefs.. Filipino . Sa halos lahat ng bansa dito. 2. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan. students will have difficulty in acquiring the second language. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”. Sa mga sitwasyon sa paaralan. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. sa katotohanan. A language also is not learned in isolation. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. Japanese. Chinese. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. 3. Kung gayon. batay sa kanilang kultura. 6. 2. Kung gayon. . students will have difficulty in acquiring the second language.13 If the mother is not strong. 5. Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. 3. ayon kay Taufeulungaki. rules and conventions of its home culture. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1.

Dekker. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language.9% sa English at 47. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. LSP.pdf. Taufeulungaki. Linguistic Society of the Philippines. Andrew Gonzalez. On www at http://unesdoc. na nakaiskor ng 51. Manila. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math.org/images/0012/00129728e. Fuentes. Espiritu. Current Issues in Language Planning. Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). and the acquisition of additive education. By promoting and developing mother tongue education. 2004.inesco.4% sa Filipino. LSP. the vehicle of modern development and participation in the world community. and the acquisition of additive education. Philippine Journal of Linguistics. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular. Samoa. Sa 16 na rehiyon sa bansa . quicker and more permanently and will. December. Volume 31. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One. By promoting and developing mother tongue education.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence. LSP. 1.5% sa English at 61. An Agenda for Reform. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan. mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. in fact. 2005. Andrew and Bonifacio Sibayan. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. at ang control class ay ang bilingual education. Maminta Rosario E. (PCER. 2005. Pacific Islands Forum Secretariat. Vol. higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan. Number 2. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. the vehicle of modern development and participation in the world community. Making Education Work. Ana. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. Manila. 6. Philippine Journal of Linguistics. • • • • • • • • • • Castillo. 2004. Emma S. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. 2005. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language.7% sa Filipino. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. pagpapatupad at pagtaya ng programa. 2005. Volume XIV No. Sa sampung distritong ito. Congressional Commission on Education. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. Clemencia C. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. pagbuo. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines. Sangguni. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school. Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT. LSP. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. PNU. Congress of the Republic of the Philippines. 1991. December. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. 2000. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions. 2000. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. dito sa Pilipinas. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya. Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon. Noong Abril 2000. Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. Gloria G. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. (Education Position Paper). Manila 1988. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. No. 1991. Catherine.5%) at Filipino (76. 2004. noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. . learn better.44%). ibig sabihin. Manila. Gonzalez. 2. Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. Dianne and Young. 2005 Martin. Number 2. 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. Apia. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76. the prerequisites to effective learning. Sa Pilipinas. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. Isabel P. 2000. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World. Volume 31. Practices and Alternatives.

Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas.. Sa kasalukuyan.MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob. Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog. at NCCA Writer's Prize (2005). Pag-awit. Maria Multi-Purpose Complex Sta. Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel. Sining ng Pagkukuwento. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta. Ayon sa kasunduan. Nagwagi na ang kaniyang mga tula. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. Catarman. ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. Gawad Surian sa Tula (2004). Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat. Pagsulat ng tula at Sanaysay. 2003. Urdaneta City Sports and Cultural Center.” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. 2004). Balagtasan. 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes. hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino.Dis. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. Nang taon ding iyon. bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg. . na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall.) Noong 1987. Roxas Blvd. Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. 117. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan.D. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon. Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). Urdaneta City. kuwentong pambata. ang timpalak ay wala pa ring kupas. Maria. pagkalipas ng 45 taon. kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay. Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila. Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award. 2004).. at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta. PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. futuristic fiction. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph. Maria.sangwika 14 MAKATA . (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful