Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus, Idadaos sa Nobyembre

Ang IT Yunit ng Komisyon sa Wikang Filipino sa paki kipagt ul u nga n ng Natural Language Processing Academic Area, College of Computer Studies, DLSU-M ay magdaraos ng pangalawang konsultatibong workshop sa pagbuo ng korpus ng Filipino at iba pang mga wika sa Pilipinas. Ito ay gaganapin sa Nobyembre 28, 2007, 8:00n.u.-3:00n.h, sa Yuchengco Hall, De La Salle University, Manila. Tatalakayin sa p.3

Oktubre 2007

Tomo I, Isyu 2

gregory

ESPESYAL NA KURSO SA PONETIKA, PONOLOHIYA, ORTOGRAPIYA AT MORPOSINTAKTIKA NG MGA WIKA NG PILIPINAS, IDINAOS SA UP BAGUIO
Matagumpay na idinaos sa Unibersidad ng Pilipinas, Baguio ang ikalawa sa serye ng Espesyal na Kurso sa Ponetika, Ponolohiya, Ortograpiya at Morposintaktika ng mga Wika ng Pilipinas noong Oktubre 15-25, 2007. Layunin ng kursong ito na (1) mabigyan ang mga guro ng batayang kaalaman tungkol sa morposintaksis ng mga wika sa Pilipinas, gayundin sa ponetikang pangartikularyo at pangakustika; (2) mapahalagahan kung paano nagkakapareho at nagkakaiba ang mga wika sa Pilipinas sa magkakaibang aspekto ng gramatika at p.2

SEMINARSEMINAR-WORKSHOP SA E.O. 335, IDINAOS SA LUNGSOD NG BAGUIO, p.6 Nilalaman • 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis, p.2 • Pagdaraos ng National Day for Overcoming Extreme Poverty, Sinuportahan ng KWF, p.3 • 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Caparas sa Global Warming, Inihayag, p.4 • Filipinos in History: Gregorio Aglipay, p.5 • Ang Filipino at Tagalog, Hindi Ganoong Kasimple, p.7 • Ang Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pagaaral Kaugnay Nito, p.10 • TALAANG GINTO: Isa nang Tradisyon sa Panulaang Filipino, p.14 • Makata-Manunulat: Edgar Calabia Samar, p. 14

Si Prof. Ricardo Ma. Duran Nolasco, Tagapangulo ng KWF sa kanyang mensahe sa mga guro na seminardumalo sa seminar-workshop na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus, Idinaos sa DepEd Sta. Maria
Isang madamdaming paggunita sa buhay at gawa ni Jose Corazon de Jesus ang ibinahagi ni Direktor Nick Lizaso ng ASIA Pacific Bureau, UNESCO ITI Philippines at pamangkin ni JCDJ sa may 240 mga guro at administrador ng DepEd at mga pinuno at kawani ng Sta. Maria, Bulacan na dumalo sa seminarworkshop sa Sta Maria Elementary School noong Oktubre 26, 2007. p.2

Si Komisyoner Jose L. Santos sa kanyang pampasiglang mensahe sa mga guro na dumalo Seminarsa Seminar-Workshop sa Buhay at Gawa ni Jose Corazon de Jesus na idinaos sa DepEd Sta. Maria, Bulacan

Ibaloi.P. F. Nueva Ecija. Hamon ito sa mga mga dalubhasa sa linggwistika. Sa hapon ay nagpangkat-pangkat ang mga guro sa iba’t ibang kategorya na may kanikaniyang batikang tagapagsalita o tagapasanay na nagmula sa iba-ibang kolehiyo/unibersidad at/o tanggapan tulad ng sumusunod: at Philippine Normal University. Asia Pacific Bureau – UNESCO ITI – Philippines. • • • Pagsulat ng Tula at Pormal na Sanaysay . SANTOS Full-time na Komisyoner CARMELITA C. Kinaray-a. Sining ng Pagkukuwento – G. Narciso Santiago at Dr. ABDURAHMAN Full-time na Komisyoner ISMAEL M. HIDALGO Part-time na Komisyoner ANTONIO L. ng Alitaptap Storytellers Philippines. MARTIN Part-time na Komisyoner ROMEO G. Bulacan. Genaro Gojo Cruz ng Pamantasang De La Salle Sa pampinid na palatuntunan ay nagpamalas ang mga guro ng kanilang natutuhan o nakuhang 3 Korte sa Bulacan Gagamit ng Filipino sa mga Paglilitis Ipadala ang inyong komentaryo/ katanungan sa mga Editor. Labindalawang stenographers mula sa Branch 6. FLORES Disenyo GREGORY V. Alfredo Buenaventura ng St. Duran Nolasco. Sylvia TomasJoaquin na pawang taga-Bulacan. VILLANUEVA JESUS E. Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ng Kagawaran ng Edukasyon. Jose Corazon de Jesus. mananaliksikwika. sa mga guro at estudyante at sa sinumang may interes sa agham ng wika upang pag-ibayuhin ang pagaaral at pananaliksik sa ating mga wika. Ang espesyal na kursong ito ay dinaluhan ng mga guro sa Linggwistika at Filipino. TAMAYO Part-time na Komisyoner ISABEL P. (632) 736-0315 Email Add: sangwika@gmail. Sa pagtatapos ng kurso.2 sangwika UP Baguio. NAGUE ENGRACIA F. Komisyoner Lad Santos at Komisyoner Carmelita C. DURAN NOLASCO Tagapangulo JOSE L. Tunay ngang naging matagumpay ang seminar na ito. Abdurahman. • PATNUGUTAN Mga Editor SHEILEE BORAS-VEGA LEONIDA B. Dr. Resty Cena. FERRER Mga Nag-ambag ng Balita MINDA L. Quezon. Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. Masigla ang talakayan sa estruktura ng Filipino lalo pa nga at ang mga dumalo ay tagapagsalita ng mga wika ng Hilagang Pilipinas tulad ng Ilokano. pagtatanghal ng dula. Andy C. Raymond Lebesan. . Maria. CRISTINA P. KWF. J. Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). LUIS Part-time na Komisyoner FE A. Ang pambukas na palatuntunan ay lalong pinasigla ng mga mensaheng mula kina USEC Manuel Gaite. 2007 tatlong Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis (RTC) sa Bulacan ang nagdesisyong gumamit ng wikang Filipino sa halip na English sa mga paglilitis. Ricardo Ma. POSTRERO ALICIA C.Dr. GRANADA MA. bilang pagtaguyod sa wikang pambansa. Manila Tel No. Ayon kay Judge Jose De la Rama pangarap ni Chief Justice Reynato Puno na maipatupad ang programang ito sa iba pang lugar tulad ng Laguna. Lupon ng Komisyoner RICARDO MA. Laurel Street. Duran Nolasco. Musika . bilang pagpapatunay ay hiniling ng mga delegado na mabigyan pa sila ng isang gawaing tulad nito. (3) sanayin ang mga guro sa punsyonal na pagsusuri ng mga wikang Pilipino.pbwiki.. TOMAWIS Part-time na Komisyoner CONCEPCION H. isang manunulat at direktor sa pelikula. Cavite. Paul’s College. del Pilar College of Law of Bulacan State University College of Law bilang pagtalima sa atas ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. Ricardo Ma.. Rizal at Metro Manila.. San Miguel. 80 at 81 ng RTC ang nagsanay sa pagkuha ng mga stenographic notes sa Filipino sa Marcelo H. DIZON Part-time na Komisyoner ponolohiya.. Pangasinense. SILVESTRE Photographer ARNOLD L. Florence Maglalang ng CJC Komiks. at pagsusuring pamponetika. Pakatha’t Pagguhit ng Komiks – G. graduate students at mayroon din mula sa Curriculum Development Division ng Bureau of Secondary Education ng DepEd. Beltran at Gng. waring nabuksan ang panibagong pinto sa mas malalim na pagsusuri ng Filipino at ng mga wika ng Pilipinas. anak ng batikang aktor na si Vic Silayan.. telebisyon at tanghalan. Yunit ng Information Technology 1610 Watson Bldg. masining na pagkukuwento at pagawit. at (4) linangin ang kakayahan ng mga guro at ng iba pang partisipant na gumawa ng sariling pananaliksik. Kankanaey. Dr. BACULI • bagong kaalaman sa mga tagapagsanay gaya ng pagbigkas ng tula. Sining ng Pagguhit G. Prop. Batangas. Joyce Marzan ng UP Manila at Nanunungkulang Tagapangulo ng KWF. LIMBO BRENDA JEAN M. Ang seminar-workshop na ito ay naidaos sa tangkilik ng Pamahalaang Bayan ng Sta. Isneg. • Pagbigkas ng Tula – G. Dr. (632) 7363832 Fax No.com Noong Agosto 22.com Website: http://wika.Prop.. G. Frank Rivera. Naging tagapanayam sina Dean Elizabeth Calinawagan ng UP Baguio. Manolo Silayan.

Ma. Corpus Based Dictionary. katulad ng mensaheng nakapaloob sa awitin ng Ambassador of Light Chorale na “tulad ng walis (tingting). Ang nasabing pagtitipon ay dinaluhan ng mga kinatawan/ koordineytor mula sa United Nations. UN Resident Coordinator. workshop na ito ang mga sumusunod na paksa: Online Community. Manila Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 . k a ya n gkaya. University of the Philippines . Linguistic Society of the Philippines. Lourdes Bautista. gayundin ang kinatawan nina Alkalde Alfredo S. University of the PhilippinesDiliman. Dr. nagpahayag ng pakikiisa at paninindigan upang labana n a ng matinding kahirapan.. Cristina Guevarra. Sumang-ayon ang mga nagsidalo sa mga katagang binigkas ni Senador Francis N.” Bilang pangwakas sa unang bahagi ng programa.Manila. gutom at di pagkakapantay-pantay ng bawat tao. Dr. Bawat pagtatanghal ay nagpakita ng iba’t ibang mensahe. mga opisyal at miyembro ng iba’t ibang sangay ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas at iba pang sektor ng lipunan. MM Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Pangalawang Konsultatibong Workshop. Professor Emeritus. Dr Curtis McFarland. kumilos.. kung lahat tayo ay magsisikap. De La Salle University . Resty Cena. Lim ng Maynila at Kgg.com. kung sa ma -s am a . nag-alay ng bulaklak ang mga piling panauhin sa batong pananda bilang pag-alaala sa mga naging biktima ng kahirapan. STAND UP. Jerusalem Alfonso Navotas High School. mga opis yal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. The International Corpus of English. De La Salle University – Manila. mga opisyal ng lokal na pamahalaan. gumawa ng paraan. Dr.sangwika 3 PAGDARAOS NG NATIONAL DAY FOR OVERCOMING EXTREME POVERTY. Nagbigay ng maikling mensahe si Kalihim Esperanza I. Liza Martinez. Cabral ng DSWD bilang kinatawan ng Pangulo. Building the Speech Corpu Corpus.ito ang paksa ng pagdiriwang na pinangunahan ng National Anti-Poverty Commission (NAPC) sa pakikipagtulungan ng United Nations System in the Philippines at ATD Fourth World Philippines. para sa pagpapareserba. SINUPORTAHAN NG KWF Nagbigay ng suporta ang Komisyon sa Wikang Filipino sa idinaos na National Day for Overcoming Extreme Poverty at UN International Day for Eradication of Poverty na naglalayong wakasan ang matinding kahirapan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagdalo at pakikiisa sa programa na idinaos sa Open Air Auditorium. Dr. Philippine Federation of the Deaf. huwag magpadala sa mga suliranin ng bansa.Diliman. Cristobal Manila Science High Sch. Solomon See. 2007. mga lider at miyembro ng Non-Government Organizations (NGOs). guro at magaaral ng iba’t ibang paaralan. Jose Lad Santos kasama ang ilang kawani ng KWF. Sa mga interesadong dumalo maaari kayong makipag-ugnayan kay Sheilee Boras-Vega sa telepono blg.. Rizal Park. Sumunod ang pangkulturang pagtatanghal. SPEAK OUT. KUMILOS! MANINDIGAN! LABANAN ANG KAHIRAPAN . Corpus for the Filipino Sign Language. “Walang maghihirap. Nakiisa ang lahat sa pagbasa ng Panata na binasa sa dalawang bersyon: English at Filipino.” Isang makabuluhang mensahe na kung iisipin at gagawin ay magiging susi sa pagtatagumpay upang labanan ang kahirapan sa ating bansa. Nileema Noble. Pangilinan. Maynila noong Oktubre 17. Sa atas ni Chair Nolasco at sa pamumuno ni Kom. sa halip na huwag magwalang-bahala. mga propesor. (02)7363832 o (0918)5208292 o email address shee_bvega@yahoo. labanan ang kahirapan at sikaping mapagtagumpayan ito. Design of a Language Repository. Navotas. Jean Paul P. Prof.

ang mga napiling iskrip ay ipaguguhit sa mga dibuhista ng CJC Komiks at mula dito ay pipiliin ang mga grand prize winners sa bawat paksa – isa sa bawat paksa. 6) karapatan ng kababaihan. Malacañang Branch. Lourdes Varlas Araullo High School. 2) kapayapaan. Leonida B. Caparas. Bautista c) “Mumunting Hakbang” ni Noli S. G. Mangilayan b) “Sama-samang Tinig” ni Alex F. Andy C. Villagracia at 3) “Ang Daigdig sa Kuko ng Global Warming” ni Santiago O. Manila Ikatlong Gantimpala KWF Poster Making Contest 2003 Ang mga finalists sa UNMDGs ay sina: Kapaligiran a) “Pangarap” ni Rico Bello Omagap b) “Biyaya” ni Noli S. Arthur P. tagapangulo. Baldomar Karapatan ng Kababaihan “Manikin” ni Ceferino F.000. 5) kahirapan. Edwin Abdon Santolan Nat’l. Adriano c) “Ang Masaganang Pagbabago Tungo sa Bagong Bukas” ni Marcelo N. Escobia Karapatan ng Katutubo a) “Iskuwater sa Paraiso” ni Perry C. Dumlao Kapayapaan a) “Ito ang Tunay na Lunas” ni Ronesa Blaine Kelly Severo b) “Pagtakas” ni Imelda Estrella Ang mga finalists sa Global Warming ay ang 1) “Nag-iisa Kong Mundo” ni Cora Torrente. Cruz c) “Gabay” ni Genoveva C. Silverio . Bagong Buhay” ni Ceferino F. Ma. Dumlao Kahirapan a) “Ako. Adriano b) “Biktima ng Paghihiganti” ni Eleazar T. Beltran ng CJC Komiks at Bb. High School. 4) kalusugan. Sang-ayon kay Komisyoner Jose Lad Santos ng KWF. Caparas.00 para sa grand winner ng bawat paksa at tigP5. Dumlao c) “Bagong Lawa.00 sa mga finalists sa nabanggit na walong (8) paksa na paghahatian ng manunulat at dibuhista. Pasig City Karangalang-Banggit KWF Poster Making Contest 2003 Kalusugan a) “Nena” ni Estelita C.000. 2) “Ang Eksperimento ni Boknoy” ni Bobby V. ng Brent International School. Kaugnay ito ng hangarin ng Pilipinas na makatulong sa programa ng UN tungkol sa 8MDGs na naglalayong mabawasan ang “extreme poverty” gayundin ang iba pang suliranin sa 2015. Lingat b) “Ita” ni Estelita C. Bautista Edukasyon a) “Hampas sa Kalabaw” ni Marcial Buanno b) “Kuwaderno” ni Segundina B. Acampado c) “Sintomas” ni Segundina B. Ang timpalak ay nauukol sa walong (8) paksa ng United Nations Millennium Developments Goals (UNMDG) na tumatalakay sa mga suliranin at kalutasan sa: 1) kapaligiran. 2007 sa Max’s Restaurant. Areta c) “Address” ni Noli S. Ang laanggantimpala ay galing sa Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA). Mangilaya b) “Munting Mandirigma” ni Florentino G. Ikaw at ang Kahirapan” ni Stuart D.4 sangwika 24 Finalists sa Timpalak UN-MDGs at Gantimpalang Carlo J. Casanova. Villanueva ng KWF. Ang gantimpala para sa timpalak sa Global Warming ay kaloob naman ni Direktor Carlo J. 7) karapatan ng kabataan. Inihayag Inihayag ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 24 finalists na napili (21 sa 8 MDGs at 3 sa Global Warming) matapos isagawa ang isang deliberasyon ng lupon ng inampalan noong Nobyembre 3. Zamora Ang lupon ng inampalan ay binubuo nina Dr. Caparas sa Global Warming. May nakalaang tig-P20. Isinagawa ang timpalak sa pagtutulugan ng Komisyon sa Wikang Filipino at ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA) at ni Direktor Carlo J. Silverio Karapatan ng Kabataan a) “Batang Mandaragat” ni Joseph C. Maynila. 3) edukasyon. San Miguel. 8) karapatan ng katutubo at ang Gantimpalang Caparas ay para sa Global Warming.

Cavite. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. naaalala si Aglipay bilang bayani at tagapagpalaya. Bilang kapelyan militar. hinuli si Aglipay at iniharap sa gobernadorcillo. Inordinahang pari si Aglipay sa Maynila noong Disyembre 21. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang pamilya: ang nakakatandang kapatid na lalaki na si Benito ay maagang namatay. seksiyon 14 ng Batas Republika Blg. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Laguna. Binawi ang utos at pinalaya ang mga ito. Nang maulila. ginugol niya ang kanyang kabataan sa bukid sa pagtulong sa pagtatanim ng tabako. sa tulong pinansyal ng tiyo ng kanyang ina na si Francisco del Amor. lidergerilya at unang Obispo Supremo ng Iglesia Filipina Independiente. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . matandang residente ng Victoria. napigil ni Aglipay na noon ay coadjutor (kawaksing kura paroko) ang pagpatay nang makiusap siya sa prayleng Espanyol at garantiyahang walang kasalanan ang mga ito. San Antonio. Ito ay isang katipunan ng mga talambuhay ng mga bayani ng ating bansa at ng mga Pilipino na naging tanyag sa kani-kanilang larangan. 1860. Isang hindi magandang pangyayari nang siya ay labing-apat na taong gulang ang hindi niya malilimutan. Sa kanyang pamamagitan. Gayunman. Gayunman. 1889. Masipag at masayahing bata si Aglipay. Tinapos niya ang kanyang digring Bachelor of Arts sa Letran bago siya nag-aral ng abogasya sa Universidad de Santo Tomas. Coadjutor siya ng San Pablo nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. Dahil hindi siya nakaabot sa kinakailangang kota sa tabako. Sa ibang pagkakataon. naniniwala ang Komisyon sa Wikang Filipino na nararapat lamang isalin sa Filipino ang limang tomong aklat na ito bukod pa sa matibay na dahilang iniatas ito sa tanggapan gaya ng isinasaad sa letra F. ang paghirang niya kay Eustaquio Gallardo bilang vicar general ng diyosesis ng Nueva Segovia ay tinukoy kalaunan na isa sa mga dahilan ng kanyang pagkatiwalag sa Simbahang Katoliko. p. Batid ng marami na nagbibigay siya ng tulong sa mga rebolusyonaryo. Walong taon siyang naglingkod na coadjutor (kawaksing kura paroko) sa iba’t ibang parokya: Indang. Ipinanganak si Aglipay sa Batac. Ang pagtitipong ito ang naging simula ng isang rebolusyong panrelihiyon na nakaapekto sa buhay ng maraming Pilipino. Subalit noon lamang maitalaga siya sa Victoria. Siya si Gregorio Aglipay Cruz y Labayan.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. 1898. si Canuto na isang guro ay matanda ng isa o dalawang taon kay Gregorio. pinalaya at pinadala sa Maynila ang mga Heswitang Espanyol na sina Padre Antonio Rosell at Felix Mir na noo’y bihag ng mga rebolusyonaryo. Sa Victoria. Namatay ang kanyang ina nang si Gregorio ay isang taon at pitong buwan pa lamang. Sa ganitong katungkulan. itinalaga si Gregorio Aglipay na kapelyang militar ng Rebolusyonaryong Pamahalaan ni Emilio Aguinaldo. 7104. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. Nueva Ecija. Ang kanyang mga magulang ay sina Pedro Aglipay Cruz at Victoriana Labayan Hilario. . Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. San Pablo. isang abogado. Noong 1876 nagpunta siya sa Maynila at nag-aral sa pribadong paaralan ni Julian Carpio. mga nagawa at naiambag.sangwika 5 HISTORY: FILIPINOS IN HISTORY GREGORIO AGLIPAY Mga Pilipino ng Kasaysayan Ang aklat na Filipinos in History ay lathala ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (NHI). Gayunman.Noong Oktubre 20. Bulacan. May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. nagkaroon ng utang na loob sa kanya ang mga Heswitang Espanyol. Masipag na mag-aaral si Aglipay. Ilocos Norte noong Mayo 5. Tarlac. Nakapagbibigay ng inspirasyon sa kapwa nila Pilipino ang kanilang naging buhay. namagitan siya sa panig ng ilang mga nakakulong na prayleng Espanyol sa Laoag na pinagputol ng damo sa pampublikong plasa. na iniutos ng kura parokong Espanyol noong 1897 na hulihin at patayin lahat ng mga lalaking residente makaraang maipaalam dito na may kaugnayan sa kilusang rebolusyonaryo ang maraming kilalang pamilya. nagpasya siyang mag-aral ng pagpapari sa Vigan Seminary noong 1883. 6 May mga ideyang radikal si Aglipay at walang dudang ang damdamin niya ay para sa rebolusyon. at Victoria. Nagsimula ng pag-aaral si Aglipay sa kanyang bayan. Ang pormal na paglulunsad noong 1902 ng isang pambansang simbahang Pilipino na tinawag na Iglesia Filipina Independiente ay pagsasakatuparan ng adhikain na unang inihapag sa Asamblea ng Paniqui noong 1899 para sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong pari. Una siyang nagmisa noong Enero ng sumunod na taon. Naging dahilan ito upang magtanim siya ng galit sa mga awtoridad na Espanyol. inalagaan si Aglipay ng tiyo at tiya ng kanyang ina. Tarlac noong huling bahagi ng 1896 tuwiran siyang nakilahok sa kilusan. Pagkaraan ng dalawang taon at. Dahil dito. Nangunguna sa pagbubuo ng asamblea ang isang dating paring Katoliko na makabayan. Bocaue. nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran at dito ay nagsilbi siyang capista. Naalala ni Joaquin Rigor.

2007. Ilocos Norte. pusisyon at mungkahi tungkol sa patnubay na ito. Iniukol ni Aglipay ang kanyang natitirang taon sa kapakanan ng kanyang simbahan. Aurora E. Karamihan sa mga ito ay mula sa Local Government Unit (LGU) Ang unang paksang tinalakay ng tagapanayam na si Dr. 7104. ang alila ay nangangahulugan ng pag-aaruga o pagaalaga. Noon. Pamfilo D. Noong 1935. Ang kalayaan ng Pilipinas ay masidhing pithaya ni Aglipay. Bulacan. ay nagresulta ng kanyang pagkatiwalag.Pinapahintulutan ng Iglesia Filipina Independiente na mag-asawa ang kanyang pari. bukod sa ibang dahilan. Ricardo Ma. na maging kataas-taasang obispo. 1939.ang Pilipinisasyon ng Simbahan sa Pilipinas. isang buwan makaraang mahuli si Heneral Aguinaldo. sa pangunguna ni Komisyoner Concepcion H. inalok siya ni Isabelo de los Reyes. Ikinatawan ni Gregorio Aglipay ang kanyang lalawigang Ilocos Norte at isa siya sa mga lumagda sa Konstitusyon na pinagtibay ng Kongreso. Inilibing siya sa bayan niya sa Batac. Duran Nolasco ay “The CFL and its Research Agency. sa dekretong inilabas noong Mayo 1899.A. Pascasio hinggil sa aspetong legal ng E.O. Ang korteng pansimbahan. Quezon. Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. Teodoro Agoncillo “Ang Wikang Pambansa sa Pag-unlad ng Lipunang Pilipino” EXECUTIVE ORDER NO. Lungsod ng Baguio. 210. ngunit ngayo’y may kahulugang katulong ng isang maykaya. Noon. Macaraeg.com at/o ortograpiyang_filipino@yahoo. Hindi nawala kay Aglipay ang paghahangad ng kalayaan kahit nabalik na ang kapayapaan.” Sumunod si Atty Randolph A.com. Batnag ang “Mabisang Pagpapahayag sa Filipino. Matapang na nilabanan ng kanyang yunit-gerilya ang mga Amerikano sa ilang labanan. Itinaas ng ranggo si Aglipay bilang vicario general castrence ni Heneral Aguinaldo ayon sa dekreto na ipinalabas noong ika-20 ng Oktubre. lider manggagawa. E. ALAM BA NINYO? Ang salitang alila ay may kahulugan sa ngayong totoong naiiba sa kahulugan noong ika-17 dantaon. ipinagpatuloy niya ang gawaing sinimulan ni Padre Jose Burgos . superbisor sa Filipino at sa mga nasa larangang ito sa buong bansa noong 2006-07 ay bukas para sa inyong komentaryo. Pinasidhi ng tagumpay ng kanyang paglalakbay sa Estados Unidos noong 1931 ang kanyang interes sa usaping pampulitika ng kanyang bansa. katanungan. Leticia F. kumandidato siya sa pagkapresidente ng Commonwealth subalit natalo siya kay Manuel L.O. Ang mga manipestong ito. 1940 sa Maynila sanhi ng cerebral stroke. dalubhasa sa wika. at “Ang Korespondensiya Opisyal sa Filipino” ni Dr.6 sangwika Filipinos in History… Noong Setyembre ng taon din na ito. Makakapag-download ng sipi ng ortograpiya (PDF File) sa http://wika. ang kahuluga’y ginawang utusan ni Juana si Petra. Sa ganitong katungkulan. 335” noong Oktubre 25. Namatay si Gregorio Aglipay noong Setyembre 1. Maynila at. Malalim siyang nasangkot sa kampanya para sa kalayaan noong panahon ng rehimeng Amerikano. at ito ang tumiyak sa kanyang paghiwalay sa Simbahang Katoliko Romano. Nag-atubili siya noong una pero tinanggap din niya ang alok. Noon. Sa kasalukuyan. nagpakasal si Aglipay kay Pilar Jamias ng Sarrat. Masigla siyang sundalo at epektibong lider gerilya noong Digmaang Pilipino Amerikano. 335 Ang Komisyon sa Wikang Filipino. Luis. ang ibig sabihi’y kinakalinga o inalagaan si Juana ni Petra. Maaaring ipadala ang inyong mga katanungan at komentaryo sa rnolasco_upmin@yahoo. Sisikapin ng KWF na ilabas ang pinal na bersyon ng patnubay bago matapos ang 2007. Catacataca ang highlight ng seminar. Nang ilunsad ang bagong simbahan. 335 at R. sa Temple of Maria Clara sa Sampaloc. ay nagdaos ng “Seminar sa Executive Order No. Nagpalabas siya ng ilang manipesto na nagudyok sa mga paring Pilipino na magkaisa at pamahalaan ang Simbahan sa bansa. na dinaluhan ng mga opisyal at kawani ng iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan. . Ito’y ginanap sa The Mansion. ay nagpasyang nagkasala siya ng panguudyok sa mga pari na magrebelde laban sa mga awtoridad ng Simbahan. pagkatapos na masira ang katedral noong l945. tumawag ng pulong ng mga delegado si Heneral Aguinaldo sa Malolos. Ilocos Sur pagkaraang una siyang ilagak sa Aglipayan Cathedral sa Tondo. ang kahulugan ng lalawigan ay hindi probinsiya kundi puwerto o daungan ayon sa mga unang limbag na diksiyunaryo. naisip ni Aglipay na walang kahihinatnan ang patuloy na pakikipaglaban sa mga Amerikano kaya sumuko siya kay Koronel MacCaskey sa Laoag.com.pbwiki. Noong Marso 12. halimbawa’y ng maysakit. Noong Abril 1901.” Ipinaliwanag naman ni Dating KWF Direktor na si Dr. “Ang Ortograpiya ng Wikang Pambansa” naman ay ibinahagi ni Dr. kapag sinabing inalila ni Juana si Petra. Sinikap niya na makapaglingkod sa kanyang bayan sa anumang paraan.

Para sa kanila. nagsasalita sila ng parehong wika o diyalekto ng isang wika.5ng milyong tagapagsalita. 9 sa 10ng Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Tagalog.7ng milyon. Subalit kung ito ma’y simpleng Tagalog o malalim na Tagalog.” at “Filipino” ba ay magkakaibang wika? Hindi. ay hindi mga diyalekto kundi ganap na mga wika. HINDI GANOONG KASIMPLE ni Chair RICARDO MA. Bikol. atb. Butuanon at Meranao.in. Tinatangkilik ko ang purismong gumagabay sa paggamit ng mga salitang gaya ng gasang.” Magkakapareho ang ginagamit nitong mga pananda (ang. ng at sa). kataga (na at pa). Kung gayon. ang wikang pambansa lamang ang maituturing na wika. ang katutubong salita ay mamamatay. Kapag nagkakaunawaan. “ “Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika. Agosto 31. Binigkas sa Pampinid na Palatuntunan ng Buwan ng Wikang Pambansa 2007 Bayview Park Hotel. Ang Komisyon sa Wikang Filipino o KWF ay nakapagtala ng may 170ng wika sa bansa. patungo sa Pilipino at pagkatapos sa Filipino? Ang mga dahilan ay may kinalaman sa aspektong panlipunan o sosyo-pulitikal ng wika. -an. paglilipat-tahanan at sistemang pang-edukasyon. sunod dito ang Ilokano na may 7. ang Filipino ay ang uri ng wika na sinasalita sa Metro Manila at iba pang punong-lunsod na pinagtatagpuan ng iba’t ibang grupong etniko.” at ang salipawpaw ay nanggaling sa “sasakyang lumilipad sa himpapawid. Salamat sa TV. ay kabilang sa iisang wika. Sa batayang ito.5ng milyon. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsiya. at panlaping makadiwa (.at –um-). Nabibilang pa rin sa iisang wika. p. magkakaiba nga lamang ang antas ng kasanayan. at lahat ng iba pang salita ay mga diyalekto. ako. Ang mga ito ay mga baryasyon na “mutually intelligible” at samakatwid. Ang “Tagalog. Davao-Cebuano at Iligan-Cebuano. Pangasinan. May mahalagang gamit din ang “purismo.” Inimbento ang mga salitang ito noong mga 1960 para gawing “puro” ang wikang pambansa. komiks.” . ang ganitong uri ng purismo ay hindi nagkaroon ng kabuluhan para sa mamamayan at itinakwil nila ito. Kung patuloy nating gagamitin ang terminong Ingles para sa konsepto. iyan. Sa madaling salita. Kapag hindi sila nagkakaunawaan. Para sa kanila. Batay sa sensus ng 2000. bakit natin kinailangang magpalit ng pangalan buhat sa Tagalog. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. pangatnig (na. nagsasalita sila ng magkaibang wika. gaya ng Tawi-Tawi. doon. Ang gasang ay Sebwano at Tagalog para sa “coral” at ang kagasangan naman ay nangangahulugan ng “coral reef”. magkaparehong wika. puro o halu-halong Tagalog. May ilang taga-akademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. Ang batayan ay kung nagkakaunawaan ang dalawang nagsasalita.8 “May ilang tagaakademya na nagsasabing ang Tagalog ay “purista” at ang Filipino ay hindi. ang panghihiram ng salita ay hindi mapagkakatiwalaang batayan sa pag-iiba ng wika sa diyalekto. Ang isa pang panukat para makilala ang isang wika sa isang diyalekto ay: ibang gramatika. Hiligaynon. Kapampangan. atb. niya. Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. mga panghalippanao (siya. Ito ang pinakaprestihiyosong uri ng Tagalog at ang wikang ginagamit ng mass media. Ngunit. Ang Sebwano ay unang wika ng may 18. ang “pulong” at “guro” ay salitang Tagalog samantalang ang “miting” at “titser” ay salitang Filipino. Lansakan ang ginawang panghihiram ng Zamboangueño (Chavacano) sa Español subalit nakabuo ito ng ibang gramatika.).sangwika 7 ANG FILIPINO AT TAGALOG. radyo. gaya ng Dumaguete-Cebuano. kung mayroon itong panitikan o wala. o makukuntento na lamang sa ponetikong baybay na koral rif. Ang Tagalog ay may 22ng milyong taal na tagapagsalita. Sapagkat palasak na ang silya at eroplano.” “Pilipino.) panghalip-panturo (ito. Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. Maaaring umabot sa 500 ang mga diyalekto. Buhat sa isang wika ng mga taal na Tagalog at probinsiyang Tagalog. ay may nagsasalita ng wikang pambansa. Hindi tama ito. Mas marami nang nagsasalita ng Tagalog na hindi taal na Tagalog.” Ang tinutukoy ko rito ay hindi ang purismong nagbunga ng mga salitang gaya ng salumpuwit at salipawpaw. Iisa ang gramatika ng “Filipino. karamihan sa ating mamamayan ay nagsasalita ng unang wika na naiiba sa Tagalog. Kahit sa dulo ng timog. kanila. Ayon sa KWF. naging wika na ito ng mamamayang Pilipino. ang Ilokano. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. kung magbabanggit ng ilan. Hindi ito nauunawaan ng mga nagsasalita ng Español. Ang salumpuwit ay pinaikli ng “pansalo ng puwit.” “Pilipino” at “Tagalog. D. i. at at ay). Diyalekto o wikain ang tawag sa baryasyon ng isang wika. ibang wika. Naging pambansa ang naturang wika. Sebwano. Nangunguna ang Papua New Guinea. Hiligaynon na may 6. Ang mga di-taal na tagapagsalita ng Tagalog ay naiimpluwensiyahan ng palabigkasan at gramatika ng kanilang unang wika. 2007 Sa maraming Pilipino. May mga paraan ang mga pantas-wika o linguists para malaman kung ano ang wika at kung ano ang wikain o diyalekto. Pangsampu tayo sa may pinakamaraming wika sa daigdig. Hindi tayo dapat matakot na turuan ang madla ng bagong mga salita kung ito’y eksakto at angkop para sa okasyon. Gayon man. Sa pamamagitan ng wikang pambansa ay nagkatotoo na ang pakikipag-usap na inter-etniko.9ng milyon at Bikol na may 4. DURAN NOLASCO. magkaparehong gramatika. Ph. ito’y Tagalog pa rin.

ang tao o ating pagkamamamayan ay “Filipino” at ang ating bansa ay “Philippines. muli itong pinangalanang Filipino na may “F”. ang mga akdang pampanitikang nasusulat dito ay siyang itinuturing na p.” Sa ilan.9 “Huwag daanin sa kung ang pananalita ay may lima o isang milyong tagapagsalita. 65ng milyon sa 76 na milyong Pilipino ang nagsasalita at nakakaunawa ng Filipino. higit itong prestihiyoso kaysa Filipino. Kung sa Ingles. pinalitan ito ng Pilipino. Tinatawag ito ng marami na “Taglish. Napakalawak na ng panghihiram ng Filipino sa Ingles kaya mahigit sa 1. 7 sa 10ng Pilipino ang nakakaunawa at nakakabasa sa Ingles. ang tao o ating pagkamamamayan ay “Pilipino” at ang ating bansa ay “Pilipinas. Napipilitan lang sila. Ang mga wika ng rehiyon ay tinawag na mga pantulong na wika sa pamahalaan at sa edukasyon. Sa kasaysayan ng ating bansa. Noong 1937. ang salitang manî (may impit na tunog sa hulihan) ay binibigkas na mani (walang impit na tunog) ng isang Ilokanong nagsasalita ng Tagalog. daddy at mister ay bahagi na ng Filipino. Ito ang dahilan kung bakit bantulot ang ilang pangkat na yakapin ang Filipino. Mas gugustuhin nilang mag-Ingles sapagkat ito ay pangalawang wika ng lahat. KUNG PAANO PAHALAGAHAN ANG ATING MGA WIKA Ang pambansang wikang tinatawag na Filipino ay isang kumbinyenteng kasangkapan para sa pakikipagtalastasan ng mga grupong etniko. Tinawag nila itong “Filipino” na may “F” bilang hudyat na ito ay isang wikang batay hindi lamang sa Tagalog kung hindi sa iba pang mga wika ng Pilipinas at dayuhang wika. tinatanong din ako kung ano ang nararapat na itawag sa ating wika.HINDI GANOONG KASIMPLE Halimbawa. pangungusap. Ayon sa surbey noong 2006 ng Social Weather Stations. May 22ng milyon lamang ang nagsasalita nito bilang unang wika.500ng salitang Ingles ang natagpuan nang tatlong beses sa isang corpus ng isang milyong salitang Filipino. Lagi kong sinisimulan ang aking pagsagot sa pagsabing depende sa kung anong wika ang ginagamit. mommy. Nais din nilang ihiwalay ang wikang ito sa “Pilipino” na ipinalalagay nilang “purista”. Gayon man. o kung sinasalita ito sa isang baranggay o sa buong probinsya. Nababawasan ang pangangailangang matutuhan ang mga ito. Bukod dito. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. Noong 1937. Ibig sabihin. ang tawag nila dito ay Tagalog pa rin. at “Filipino” para sa tao o ating pagkamamamayan sapagkat salungat ang mga ito sa opisyal na pagtutumbas. Noong 1959. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. sa tao o sa ating pagkamamamayan at sa ating bansa. Itinalaga rin itong isa sa mga opisyal na wika at midyum ng pagtuturo. pulis. Sa maraming talakayan. Ito ay ayon sa isang pag-aaral noong 1998 na nagmungkahing ang pinakagamiting salitang Ingles gaya ng okey. Tinatanggap at kinikilala na ang mga ito na bahagi ng wikang pambansa. kung mayroon itong panitikan o wala. hindi alintana at walang pakialam sa mga pagtatalo ang mga gumagamit ng wikang pambansa. hindi pinapansin ng mga tao ang katotohanang karamihan sa mga Pilipino ang nagsasalita ng Filipino o Tagalog bilang pangalawang wika.” Kung sa wikang pambansang tinatawag na Filipino. Dalawampung taon matapos mabigyan ng pangalang Filipino ang kanilang wika. maliban sa Ingles. nagsulputan sa buong bansa ang mga baryedad panrehiyon ng Tagalog. Sa pamamagitan ng tawag na “diyalekto” ay pinabababa natin ang katayuan ng mga wikang di-Tagalog bilang lehitimong paraan ng pagpapahayag. maliban sa Ingles. Maaaring hindi kasinghusay sa wikang ito ang mga di-taal na Tagalog kumpara sa kanilang unang wika. Halos kalahati (48%) ang nagsabing nakakasulat sila sa Ingles at sa ikatlo (32%) ang nagsabing nakakapagsalita nito. mas prestihiyoso ito kaysa sa Filipino. Ayon sa sensus ng 2000. Ang pagkakaroon ng isang pambansang wika ay hindi nangangahulugan ng pagtalikod sa una o pangalawang wika. Noong 1987. ito ay kapag sinisimulan mo sa Ingles o tapos you switch to another language sa parehong Tagalog ang pangungusap. “Taglish” din ang tawag kapag ginagamit mo ang gramatika ng Tagalog ngunit bokabularyo naman ng Ingles. Ang Ingles ay pangalawang wika rin ng maraming Pilipino. idineklara ang Tagalog bilang “batayan” ng wikang pambansa. Gayon man. Hindi rin ito pagwawalang-halaga sa ibang mga wika ng Pilipinas. ito ang wikang pambansa. Noong 1987 ay pormal nang kinilala ng mga pinuno ng ating bansa ang wikang ito na ginagamit ng mga Pilipino bilang lingua franca nila. may natatanging pribilehiyo ang Tagalog kumpara sa ibang mga wika. Dahil dito.8 sangwika …. Hindi sukatan ang alinman sa mga ito sa pagkilala sa kung ano ang wika at ano ang diyalekto. Sapagkat Tagalog ang pambansang wika. ang ating wika ay “Filipino”. Paano ba winawalang-halaga ang isang wika? Ang isang paraan ay tawagin mo itong “diyalekto”. Gayon man. . ang ating wika ay “Filipino”. Doble ng bilang na ito o mga 43ng milyon ang nagsasalita nito bilang pangalawang wika. Maaaring magtungo sa alin mang lugar sa bansa at makipag-usap sa kapwa Pilipino sa pamamagitan ng wikang ito. Ito ang magpapaliwanag kung bakit kadalasa’y pinaghahalo ng mga Pilipino ang Ingles at Filipino.” Hindi ko ipinapayong gamitin ang “Filipinas” para sa ating bansa. “ Sa kasaysayan ng ating bansa.

maliban sa mga Tagalog na ang alam ay ang wikang sarili at Ingles. Ang Tagalog at Ingles ay itinuturo bilang mga asignatura. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng ibang mga wika ng Pilipinas. Giit naman ng iba. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Ipinagbawal nila ang paggamit ng Ingles. hindi mahalaga ang kanilang wika’t kultura at kung gayo’y hindi dapat palaganapin. Nagtutulungan sa proyektong ito ang Kagawaran ng Edukasyon. Kung kaya nila. Ito ang batas na nagtatatag sa Komisyon sa Wikang Filipino at nagtatakda rito upang “magsagawa. Ang pinakamagagaling na manunulat sa Tagalog ay tinataguriang mga pambansang manunulat. Ibig sabihin. dapat ay Filipino sapagkat ito ang wikang pambansa at tayo raw ay mga Pilipino. Sa mundo. maraming bansa ang may mamamayang marunong ng mahigit sa isang wika. Huwag na tayong lumayo. Di lang iilan ang ang sumusuporta sa Ingles upang maging wikang iyon. Ang mahalaga lamang ay ang mga wikang ipinagagamit sa buong bansa at ang kaalamang nakasulat dito. Ganyan din ang palagay ng ating mga kababayan. Ang karaniwang dahilan kaya hindi ipinagagamit sa paaralan ang mga wika ng bata ay: nagkakawatak-watak daw tayo dahil dito. Ang Lubuagan ay isang distrito ng Kalinga na ang midyum ng pagtuturo para sa mga araling pamprimarya kahit sa agham at matematika ay ang lokal na wika. dapat nating itanghal na mga bayani ang mga Hapon na nanakop sa ating bansa noong mga 1940. Masyadong kakatwa ang argumentong ito kaya hindi na ito dapat talakayin pa. Ang ideya ay palakasin ang mga lokal na wika upang mapalawak ang kaalaman at batayang panlinggwistika ng ating pambansang wika.000ng wika. Kung gayon. Ang mga mag-aaral ng Lubuagan ay nagtala ng pinakamataas na iskor sa English (76. Ang Papua New Guinea ang may pinakamaraming wika sa daigdig. Sa Pilipinas. Mayroong 200ng nasyon-estado subalit may mahigit sa 6. umaabot sa mahigit sa 800. Kahit ang Estados Unidos ay walang nakitang pangangailangang magproklama ng isang wikang pambansa. Wala sa mga paniniwalang ito ang tumutugma sa realidad sa Pilipinas at sa daigdig. 62% ng mga Pilipino ang sumasang-ayon na napakahalaga para sa isang tunay na Pilipino ang makapagsalita ng Pilipino. Isa pang paraan ng pagwawalang-halaga sa isang wika ay ang pagsasabi na ang sinumang nagsasalita ng wikang pambansa ay awtomatikong nagiging makabayan.” Nangangahulugan ito ng isang sentralisadong estado-bansa na may isang istandardisadong wika para sa mga opisyal na gampanin at edukasyon. at hindi raw ito praktikal sapagkat napakarami nating “diyalekto”. ginawa nilang Tagalog ang pangunahing midyum ng pagtuturo. Subalit hindi ito naging hadlang upang makabuo ng materyales sa literasiya sa saikatlo (1/3) ng mga wika nito. magugnay at magpalaganap ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. ang katwiran nila ay ito raw ay para sa globalisasyon at modernisasyon. magkapantay sa wikang pambansa ang halaga ng mga lokal na wika at hindi sunudsunuran dito. isang wika. Ang Canada ay Pranses at Ingles ang mga opisyal na wika. Nakakagulat ang resulta ng pagsusulit sa pagbasa sa sangay ng Kalinga noong 2006. kumpara sa mga mag-aaral ng mga distritong tinuruan sa bilinggwal na sistema. Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Dala ng mga bata sa paaralan ang wika ng kanilang tahanan at pamayanan upang burahin lamang ng sistemang bilinggwal. Winawalang-halaga rin natin ang ating mga wika kung nananalig tayo sa kasabihang “isang bansa. p.11 Ang pinakamahusay na paraan upang mapawalang-halaga ang ano mang wika ay ang pagbabawal na gamitin ito sa sistema ng edukasyon. Ang batas na nagpapairal sa patakarang pangwika ay ang Republic Act 7104.44%). . kasabay ng Nihonggo. ang Summer Institute of Linguistics at ang pamayanan ng Lubuagan.sangwika 9 …. Samantala. Akala tuloy ng mga bata. Paboritong pormula ang pagmultahin o parusahan ang mag-aaral dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling wika. ang panitikang di-Tagalog ay itinuturing na panitikang “panrehiyon” o “bernakular” at ang pinakamagagaling na manunulat dito ay itinuturing na mga manunulat na “panrehiyon” o “pambernakular”. Matiyagang pinag-aaralan ng dayong Ilokano o Bisaya ang wika ng Kamaynilaan samantalang parang walang pakialam sa lokal na wika ang dayong Tagalog. kaya rin natin. Kalahati ng mga Bisaya (55%) ang sumang-ayon sa pahayag na ito. Sa ibang salita. Walang pagkakaisa kapag walang paggalang sa kultura at wika ng bawat isa.HINDI GANOONG KASIMPLE pambansang panitikan. Tingnan naman natin ang kalagayan ng mga di-Tagalog. samantalang bihira naman ang may alam lamang na isang wika. Ang European Union ay may dalawampu’t tatlong opisyal na wika. ang karaniwang Pilipino ay nakakapagsalita ng tatlo o apat na wika.5%) at Filipino (76. May mapupulot tayo sa karanasan ng Papua New Guinea. Nangangahulugan ito na sinumang hindi nakapagsasalita nito o iyong mga Inglesero ay hindi makabayan.” Ang patakaran ay paunlarin at payamanin ang wikang pambansa batay sa mga umiiral na wika at ibang mga wika ng Pilipinas. Noong panahong iyon. Gayon din ang 67% ng mga Mindanaons sa mga pook na urban. Sa surbey ng Social Weather Station noong 1996. karaniwan ang may alam na dalawa o higit pang wika.

our aptitude and skills give us a competitive edge in ICT. pinagtibay ng Kongreso ang House Bill 4701 na may pamagat na “An Act Prescribing English as the Medium of Instruction in Philippine Schools. English ang magiging pangunahing wika ng pagtuturo sa lahat ng mga paaralang publiko at pribado sa mataas na paaralan at hindi bababa sa 70% ng kabuuang panahong inilaan sa pagtuturo ng lahat ng asignatura ang time allotment para sa paggamit nito. kasunod ang pagkilala sa karapatan sa wika at kultura ng bawat pangkat o bansa.D. noon pang 1969 sa panahon ng Pangulong Marcos. .” Kaugnay nito. At nitong huli. nagpalabas ang Malacañang ng Executive Order No. Bunga nito.10 sangwika PagAng Patakarang Pangwika sa Pilipinas at mga Pag-aaral Kaugnay Nito ni Sheilee Boras-Vega. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. ang tinatawag na cultural and linguistic diversity.O 335 noong 1988. hindi seryosong ipinatupad ng mga paaralan ang programang edukasyong bilinggwal. paggamit ng Filipino at English bilang midyum ng pagtuturo sa mga tiyak na asignatura. ayon kay Sibayan (1974) humigit-kumulang 90% ng populasyon sa bansa ay nagsasalita ng isa sa walong pangunahing wika. magagaling o mahihina mang paaralan. samantalang sa sensus ng NSO noong 2000 mayroon tayong 144 buhay na wika. We must continue our English literacy which we are losing fast. Subalit noong 2003.” Kasunod ng pahayag ng pangulo na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Inilahad din ng resulta ng pag-aaral na ang mga mag-aaral sa buong bansa ay napakahina ang performance. isinagawa ng isang pangkat ng LSP ang unang summative evaluation sa pagpapatupad ng patakaran ng edukasyong bilinggwal sa antas tersyarya na pinangunahan nina Sibayan at Gonzalez (1987). nagsimulang ipatupad ang patakaran sa edukasyong bilinggwal bilang pagsuporta sa paglinang ng isang bilinggwal na bansa. Sinundan ito ng E. Bilang patakaran. Nang mapagtibay ang 1987 Konstitusyon. 11 Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Ph. nais kong ilahad ang ilang mga pag-aaral kaugnay ng patakarang pangwika sa ating bansa Noong 1974. Sa sektor ng pamahalaan. Negatibo ang mga paaralan sa paggamit o paraan ng paggamit ng Pilipino sa mga paaralan ngunit hindi sa Pilipino bilang pambansang wika. Ang patuloy na pagkilos tungo sa tinatawag na globalisasyon at habang umuunlad ang isang global language ay lalong pinahahalagahan ng bawat bansa ang kani-kanilang ethnicity o sariling pagkakakilanlan partikular na ang language and cultural identity. p. Ito ay kaugnay pa rin sa pakikilahok ng ating bansa sa pandaigdigang pamilihan na sa ngayon ay English ang dominanteng wika ng pandaigdigang ekonomiya at komersyo. ang Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ay nag-atas na ibalik ang English bilang pangunahing wikang panturo. Ayon pa sa Pangulo: “Our English literacy. na nag-aatas sa lahat ng ahensya ng pamahalaan na magsagawa ng mga hakbang upang magamit ang Filipino sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. at Agham. ituturo ang English simula sa unang baitang at gagamitin itong wikang panturo sa English. Kung kaya’t noong 1986. mula pa 1974 ang ating edukasyon ay nakatutok sa patakarang bilinggwal. Ayon sa resulta ng pag-aaral nina Sibayan. Sa mga institusyong pantersyarya man ay English ang gagamiting pangunahing wikang panturo. Lalo din namang pinahahalagahan at kinikilala ng mga ahensyang pang-internasyonal tulad ng UNESCO. Sa listahan ni Grimes at Grimes (2000) mayroong nakatalang 168 na buhay na wika sa bansa. sa mga paaralang pampubliko o pampribado. Sa kabila ng pagiging linguistically diverse na bansa natin. nalimitahan ang gamit ng Filipino at itinakda na lamang ito bilang wikang panturo ng mga asignaturang Filipino at Araling Panlipunan. Gayunpaman. Nakasaad din na kailangan ang regular na pag-evaluate sa patakarang ito. Matematika. 210 noong Mayo. ayon sa kautusang ito. ayon sa kautusan. Ang Pilipinas ay isa sa mga bansang mayroong napakaraming wika. 2003 na may pamagat na “Establishing the Policy to Strengthen the Use of the English language as a Medium of Instruction in the Educational System”. Sa katunayan noon pa man ay nagkaroon na ng mga pagsasanay para dito sa pamumuno ng dating Surian sa Wikang Pambansa na ngayon ay Komisyon sa Wikang Filipino. hinikayat na ang paggamit ng wikang pambansa sa mga opisyal na komunikasyon at korespondensya. nirebisa ng Kagawaran ng Edukasyon ang patakarang ito at ipinalabas ang 1987 Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal na halos katulad lamang ng nakaraang patakaran maliban sa ilang dagdag na probisyon tulad ng pagbibigay sa antas tersyarya ng gampaning pangunahan ang intelektwalisasyon ng Filipino.

Ang pinagsamang kaalamang ito ay tumitiyak na ano mang kaunlarang maidudulot nito ay magiging pangmatagalan at makakalikasan. bigo ang implementasyon ng Patakarang Edukasyong Bilinggwal sa mga institusyong pantersyarya ng Cebuano at Hiligaynon. Sa anong midyum nga ba mas madaling matuto ang ating mga estudyante? Sa pagsagot ng katanungang ito. Ang pagpapaunlad ng kakayahan sa wikang English ang pangunahing layunin ng mga institusyong pantersyarya sa mga nabanggit na lugar at ang Edukasyong Bilinggwal ay itinuturing na hadlang sa di pagtamo ng layuning ito Ang pag-aaral ding ito ay nagpapatunay na ang wikang Filipino ay tanggap na bilang wika ng pagkakaisa at simbolo ng pambansang pagkakakilanlan maging sa mga Cebuano na noon pa ay nagpakita na ng matinding pagtutol. Ang ating mga bata ay may karapatang matuto sa wikang kanilang kinagisnan. ngunit naging limitado lamang sa mga institusyong pantersyarya sa Cebuano at Hiligaynon. ang pagpapatupad ng Edukasyong bilinggwal ay walang masusing disenyo. Kasabay nito. ang pag-aaral na ito ay nagkaroon ng kongklusyon na ang pagbaba ng achievement scores ng mga mag-aaral sa elementarya at sekondarya ay hindi dapat isisi sa Patakaran ng Edukasyong Bilinggwal kundi sa kakulangan ng kakayahan ng mga guro. napapahalagahan din natin ang ating pan- . mahalagang banggitin dito ang naging resulta ng Trends in International Mathematics and Science Study (TIMMS) na ginawa noong 1999. gaya ng ipinakita sa Lubuagan.” Idinagdag pa na naniniwala ang karamihan na sila ay makabansa sa kabila ng kanilang kakulangan ng kakayahan sa wikang pambansa. Ipinakita sa kinalabasan ng ebalwasyon na ang Edukasyong Bilinggwal ay hindi prayoridad sa antas tersyarya. Sa pagpapahalaga sa ating unang wika. Gayunpaman. Ayon pa rin kay Fuentes. Nagkakaroon ng paggalang sa sarili ang isang mag-aaral kung ang kanyang mga karanasan at ang wikang ginagamit niya sa pagpapahayag ng mga iyon ay tinatanggap o kinikilala. Nagsisilbi ring tulay ang mga ito upang epektibong makabisa ang ibang wika. Ito ay sa kabila ng pagtuturo ng science at math sa wikang English sa loob ng mahigit na isang daang taon. Dapat silang mabigyan ng pagkakataon na masubukan ang kakaibang mga posibilidad na ibinibigay ng ekonomiyang pambansa at global. Ipinaliwanag ni Fuentes na “Filipino is percieived to have more of symbolic than functional purpose in the lives of Filipinos.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ang dahilan ng malungkot na sitwasyong ito ay ang mga guro mismo na walang sapat na kaalaman sa asignaturang kanilang itinuturo. Ana Taufeulungaki. Practices. nabubuo natin ang ating etnisidad at kasabay nito ay nakikilala ang ating pagka-mamamayan ng bansa at ng daigdig. Hapon at Rusya ay sapat na patunay na maaaring maging mahusay sa science at math kahit ito’y itinuturo hindi sa Ingles. Mahalagang banggitin na ang pinakamadalas sabihing dahilan ng di pagpatupad ng patakaran ay ang kakulangan ng suporta ng pamahalaan. Natutulungan tayong mag-isip nang global at kumilos nang lokal. hindi kaya dahil sa wikang English na ginagamit na midyum ng pagtuturo sa mga asignaturang Science at Math? Ang karanasan ng Tsina. Napatunayan nang sa pamamagitan ng mga wika ng tahanan at lokal na kultura ay napapadali ang pagkakatuto ng bata sa eskuwelahan. Kailangan natin ang isang wikang pambansa pero kailangan din natin ang ating mga lokal na wika at ang mga wika ng lalong malawak na talastasan (i. ang kakayahan sa wikang English ay pangunahing kailangan sa pagtatamo ng ekonomikong tagumpay dahil nananatili itong wika ng mahahalagang larangan partikular ng pamahalaan. mahinang pamamahala ng mga paaralan at kakulangan ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagkatuto – mga salik na iniuugnay sa mababang sosyo-ekonomikong antas at kakulangan ng suportang pinansyal. Nangangahulugan kaya ito na maaaring walang kinalaman sa wika o hindi lamang tungkol sa wika ang dahilan kung bakit mahina ang mga Pilipino sa Math at Science? Kung wika man ang dahilan. Ang pag-aaral na ito ay sinundan ng pag-aaral ni Fuentes (2000) sa istatus ng pagpapatupad ng 1987 patakarang edukasyong bilinggwal. Mula sa kaalamang ito. naniniwala ang karamihan na ang pagiging angkop bilang wikang pambansa ay hindi nangangahulugang angkop ding wikang panturo sa mga asignaturang science at math.sangwika 11 . ito ay nangangahulugan na sa isang multilinggwal na pamayanang tulad ng Pilipinas. Sa pamamagitan ng mga wikang ito. Direktor ng Institute of Education ng Unibersidad ng South Pacific (2004) na naglarawan sa konteksto ng wika sa Rehiyon Pasipiko. ang ating mga mamamayan ay dapat na mabigyan ng pagkakataong matuto ng wikang pambansa at ng ibang mga wika ng lalong malawak na komunikasyon gaya ng Ingles. ang bata ay natututo. Ingles at Espanol). Ituring nating yaman sa halip na pabigat ang ating mga lokal na wika upang mabigyan ng edukasyon ang ating lipunan at mapaangat ang pamumuhay ng mamamayan. Sa kabilang banda.HINDI GANOONG KASIMPLE Paano natin pinahahalagahan ang ating mga wika? Ang una at pinakamahalagang hakbang ay ang baguhin ang ating saloobin sa ating mga wika.12 …. Ang dibersidad pangwika ay hindi nangangahulugan ng kawalan ng pagbabago sa katutubong kultura. Sa kabilang dako. negosyo at mataas na edukasyon.. nakapagdaragdag ng bagong mga konsepto at nakakabuo ng mas malalim at abstraktong ideya. Sa karamihan ng mga institusyong pantersyarya. mahalagang talakayin ang papel na “Language and Culture in the Pacific Region: Issues.. p. Bilang pagbubuod. Ayon sa pag-aaral na ito. Tinalakay din ang mga karaniwang dahilan ng pagpili ng wika at nagbigay/nagmungkahi ng mga hakbang na maaaring isaalang–alang ng mga tagapanghanda ng patakaran at sistema ng edukasyon. and Alternatives” ni Dr. ang Pilipinas ay pang-38 sa Math at pang-40 sa Science sa kabuuang 41 na lumahok na bansa.e. Ang katutubong mga sistema ng kaalamang nakaimbak sa mga lokal na wika ay nagkokomplemento sa ating kaalaman sa agham at teknolohiya ng Kanluran. ang damdaming makabansa ay nakakabit sa kanilang unang wika (mother tongue) kung kaya’t ang kahinaan sa pambansang wika ay hindi nangangahulugang nababawasaan ang kanilang pagiging makabansa.

Maliban pa ito sa mga wikang dayuhan na dala ng mga misyonaryo. sa kanilang pangkat at sa kanilang indibidwal na katauhan.12 sangwika . Chinese. Ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika 4. Ang resulta nito ay ang mahinang mga wika at mga pamayanan sa pasipiko na maaaring dumanas ng pagkalipol at pagbagsak ng edukasyon para sa mga mag-aaral sa Pasipiko. beliefs. Ang mga bata ay natututo ng pangalawang wika sa iba’t ibang paraan. batay sa kanilang kultura. 2. ang Pasipiko ay sinasabing “most linguistically complex region” sa mundo na mayroong mahigit sa isang libong natatanging wikang bernakular na sinasalita ng kulang sa 10 milyong naninirahan dito. Ang suporta at pakikisangkot ng mga magulang at pamayanan ay mahalaga sa lahat ng matagumpay na mga programa. iba-ibang mga patakaran at kaugalian ang matatagpuan. 5. 6. Sinabi ni Taufeulungaki: p. Kung gayon. 3.Patakarang Pangwika sa Pilipinas Ayon sa papel na ito. beliefs. It comes with the cultural values. Filipino .13 If the mother is not strong. Ang development ng unang wika ay kritikal sa kognitibong development at bilang batayan sa pagkatuto ng pangalawang wika. na nagmumula sa ibang mga sistema ng pagpapahalaga at mayroong ibang sistema ng komunikasyon at nagtataguyod ng ibang istratehiya sa pagtuturo at pagkatuto na naiiba sa kontekstong sosyo-kultural ng karamihan ng mga mag-aaral sa Pasipiko. . 2. ng nabanggit na papel ay nagkaroon ng konklusyon na: 1. Bagamat kinikilala ng mga bansang Pasipiko ang kahalagahan ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo. ang World Bank ay nagkomisyon ng isang papel noong 1994 upang suriin ang pandaigdigang karanasan sa “Paggamit ng Una at Pangalawang Wika sa Edukasyon”. Hidustani. Korean at German. A language also is not learned in isolation. students will have difficulty in acquiring the second language. kailangang matutunan ng mga mag-aaral sa Pasipiko ang pangalawang wika bilang midyum ng pagtuturo sa paaralan. ayon kay Taufeulungaki. Ang development ng unang wika ng bata na may kaugnayan sa kognitibong development ay higit na mahalaga kaysa paghantad sa pangalawang wika. Idinagdag pa na kadalasan ang mga paaralan ay ginagaya sa anyong kanlurang edukasyon. Ibig sabihin na ang unang 12 taon ng bata ay dapat nakalaan o bigyang diin ang pagkatuto ng unang wika ng bata. Japanese. It comes with the cultural values. French. nagkakaroon ng ilang suliranin: If the mother is not strong. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. Ipinaliwanag pa sa papel na ito na ang mga mag-aaral ay dapat matuto hindi lamang sa kanilang wika kundi maging sa kultura ng wikang iyon. Sa mga sitwasyon sa paaralan. which will have negative impacts on their learning and educational achievement. pinabubulaanan ng pahayag na ito na hangga’t maaga ay turuan na ng pangalawang wika o bigyan ng mahabang oras ang pagkatuto ng pangalawang wika ang mga bata. ang mga bata ay dapat matuto ng akademikong kasanayan sa wika gayundin ng mga kasanayan sa sosyal na komunikasyon. negosyante at mga mananakop na nanirahan sa Rehiyon Pasipiko tulad ng English. rules and conventions of its home culture. sa katotohanan. Sa layuning matulungan ang mga bansa sa Pasipiko na makabuo ng angkop na mga patakarang pangwika na magtataguyod ng pantay na edukasyon at mapabuti ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto. Bunga ng ganitong sitwasyon. ang unang wika ay ginagamit bilang midyum ng pagtuturo sa unang anim na taon sa edukasyong primarya. rules and conventions of its home culture. nakapagsasalita at nakagagamit ng wika ng pagtuturo. Ang mga guro ay dapat nakauunawa. 3. ito man ay una o pangalawang wika.. Nagiging malinaw na ang dalawang ito ay hindi diametrikal na magkasalungat. Matatamo lamang ito sa pamamagitan ng paggamit ng wika ng bata. A language also is not learned in isolation. ang pagpili at mga desisyon ng mga bansang Pasipiko na magtatakda ng mga patakarang pangwika at mga kaugaliang pang-edukasyon ay ayon sa kanilang sariling mga bisyon at mga developmental na mithiin.. ang internal na pagkakaisa at eksternal na partisipasyon sa modernong global na pamayanan. Ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa nang 12 taon upang matutunan ang kanilang unang wika. Ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis at madali kaysa mga matatanda. Sa halos lahat ng bansa dito. Spanish. Bilang konklusyon. Kung gayon. students will have difficulty in acquiring the second language. Natuklasan ng pananaliksik na ito ang mga sumusunod: 1. Sa rebyu ng literatura.

noon pang 1948 nagsagawa na ng mga eksperimentong pagtuturo sa wikang bernakular. nagkaroon ng experimental class sa grade one na gumamit ng lingua franca bilang midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura. Volume XIV No. Ana. Congressional Commission on Education. 1991. Kaugnay ng isyu tungkol sa edukasyong multilinggwal. Volume 31. ang globalisasyon at lokalisasyon ay maaaring magkatuwang na maisakatuparan sa pamamagitan ng maaayos. Vol.org/images/0012/00129728e. Linguistic Society of the Philippines. Espiritu. Maminta Rosario E. Ipinakita sa resulta ng reading test na ang distrito ng Lubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76. 2000. No. the prerequisites to e f f e c t i v e learning. Kayang-kayang dalhin ng nakapangyayaring uri ang wika sa direksyong naaayon sa kanilang preperensya at paniniwalang pangwika. . and the acquisition of additive education. Pacific Islands Forum Secretariat. mababanggit dito ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. 1. Manila. Naaayon din ito sa kanilang adyendang nais isulong para sa bansa. Studies have shown that this change will make students stay in rather than drop out of school. Sa paunang salita ng mga tiyak na mungkahing pagbabago ay mababasa ang ganito: While reaffirming the Bilingual Education Policy and the improvement in the teaching of English and Filipino. Dekker. Mga Sanggunian Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high selfesteem and selfconfidence. at ang control class ay ang bilingual education.4% sa Filipino. 2000) Noong 1999 sa panahon ng panunungkulan ni dating kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon Bro. learn better. (Education Position Paper). Practices and Alternatives. higit din namang lumalakas ang tawag sa lokalisasyon para sa lokal na panlasa at kapakinabangan. Emma S. 2000. Apia. Simula noon nagkaroon na ng mga pagtatangka at pagsisikap na isama ang wikang bernakular sa kurikulum ng edukasyong elementarya. 2004. (PCER. 1991. Manila. pagpapatupad at pagtaya ng programa. Program Design and Implementation of Philippine language Education: Research and Theoretical Perspectives. Andrew Gonzalez. Current Issues in Language Planning. Number 2. ang isyu sa pagbuo at pagpapatupad ng mga patakarang pangwika sa bansa ay patuloy na nababahiran ng pulitika. the prerequisites to effective learning. the vehicle of modern development and participation in the world community. Ang mga programang katulad ng Lubuagan First Langauge Component ay nagpapahiwatig na ang mga pagbabagong ibinatay sa pamayanan gamit ang unang wika ng mga mag-aaral ay matagumpay na maisasakatuparan. this proposal aims to introduce the use of the regional lingua franca or vernacular as the medium of instruction in Grade One. na nakaiskor ng 51. Conflicts and Complications in Phlippine Education: Implications for ELT.5%) at Filipino (76. The Status of Implemetation of the 1987 Policy on Bilingual Education in Cebuano and Hiligaynon Tertiary Institutions.44%). Evaluating Bilingual Education in the Phlippines (1974-1985). Gonzalez. Fuentes. Samoa. 6. Manila 1988. dito sa Pilipinas.5% sa English at 61. 2. Sa 16 na rehiyon sa bansa . Sangguni.sangwika 13 …Patakarang Pangwika sa Pilipinas Language can be both the tool to strengthen individual and group identity leading to high self-esteem and self-confidence. quicker and more permanently and will. pagbuo. LSP. ang rekomendasyon ng Presidential Commission on Educational Reform (PCER) ay nagsasaad ng paggamit ng ng lingua franca at mga bernakular. Ang pumangalawa na distrito ay ang Tinglayan na nakaiskor ng 64. nagkaroon ng proyektong Lingua Franca Education. By promoting and developing mother tongue education. Andrew and Bonifacio Sibayan. Language and Culture in the Pacific Region: Issues. the vehicle of modern development and participation in the world community. tama at angkop na patakarang pangwika sa bansa. LSP. Taufeulungaki. Congress of the Republic of the Philippines.pdf. ibig sabihin. 2000. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Sa Pilipinas. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil. 2004. • • • • • • • • • • Castillo. December. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Ang natitirang siyam na distrito ay sumailalim sa regular ng edukasyong bilinggwal. Kaugnay pa rin ng isyu sa edukasyong multilinggwal.inesco. 2005. Bridging the Gap: the Development of Appropriate Educational Strategies for Minority Language Communities in the Philippines. Linguistics and Language Education in the Phlippines and Beyond. Batay sa inilahad na mga pag-aaral. Sa sampung distritong ito. By promoting and developing mother tongue education. in fact. Dianne and Young. December. Ang Politika sa pagbuo at Pagpaptupad ng mga patakarang Pangwika sa Pilipinas. 2005.7% sa Filipino. On www at http://unesdoc. Gloria G. An Agenda for Reform. Language-Related Recommendations from the Presidential Commission on Educational Reform. LSP. Noong Abril 2000. 2005. LSP. ang unang wika ang ginamit na midyum ng pagtuturo sa lahat ng asignatura maging sa science at math. 2004. tanging ang Lubuagan lamang ang may First Language Component. Manila. Number 2. Sa sitwasyong waring higit na pinapaboran ang English dahil sa tinatawag na globalisasyon. Philippine Journal of Linguistics. Philippine Journal of Linguistics. Isabel P. Mahalaga sa ganitong programa ay ang pagkakaroon ng konsultasyon sa pamayanan na maaaring pasimulan ng pakikiisa ng mga miyembro ng pamayanan sa pagpaplano. be able to use the first language as a bridge to more effective learning in English and Filipino as well as facilitate the development of their cognitive maturity. Making Education Work. Clemencia C. 2005. Catherine. and the acquisition of additive education. PNU. 2005 Martin. cognitive development will be enhanced and a sound basis will be provided for the acquisition of a second language. Volume 31.9% sa English at 47. UNESCO (2003) Education in a Multilingual World.

at NCCA Writer's Prize (2005). Urdaneta City Sports and Cultural Center.) Noong 1987. Pagsulat ng tula at Sanaysay. bilang pagalinsunod sa Atas Tagapagpaganap Blg. pagkalipas ng 45 taon. TALAANG GINTO: ISA NANG TRADISYON SA PANULAANG FILIPINO Mula nang iluwal ang unang timpalak sa pagsulat ng tula sa Filipino ng dating Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1963 hanggang 1983 ang pangalan ng timpalak ay nakilala bilang: TALAANG GINTO SA TULA. 2003. Tinatapos naman niya ang kaniyang Ph. na finalist sa 2007 National Revitalizing the Pangasinan Language and Cultural Heritage Balikbayan Hall. Maynila Disyembre 5 Pagkakaloob ng Gawad sa mga Nanalo sa Timpalak Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Disyembre 18 “Tungo sa Pag-awit ng Inadung” na lahok ni Edgar Samar ang nagkamit ng Ikalawang Gantimpala sa idinaos na timpalak Gawad Book Award. Northern Samar Nobyembre 16 Pagkakaloob ng Gawad Jose Corazon de Jesus sa Tanging Indibidwal at Institusyon Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining Nobyembre 19 Pagdiriwang ng Ika-111 Kaarawan ni Jose Corazon De Jesus Sta.sangwika 14 MAKATA . at Katha’t Pagguhit ng Komiks Sta.Dis. Bulacan Nobyembre 22 Paligsahan sa Pagpinta. ang pangalan ng timpalak sa tula ay naging TALAANG GINTO: GAWAD SURIAN SA TULA-GANTIMPALANG COLLANTES. futuristic fiction. 117.” Patunay dito ang hindi matatawarang hatak hanggang sa ngayon ng timpalak na taon-taon ay patuloy na dinadagsa ng mga lahok mula sa iba’t ibang panig ng kapuluan. Bulacan Nobyembre 22 Pangalawang Konsultatibong Workshop sa Pagbuo ng Korpus ng mga Wika Yuchengco Hall De La Salle University. 2007 Komisyon sa SanaysayGantimpalang Collantes. Si E DGA R CAL A BI A SAMAR ay kasalukuyang nagtuturo ng Panitikan at Malikhaing Pagsulat sa Pamantasang Ateneo de Manila. Balagtasan. Gawad KomisyonGantimpalang Collantes (2007). Pag-awit. (pansinin na idinagdag ang salitang Gawad Surian bilang pagkilala sa tanggapan na sa mula’t sapul ay siyang nagpasimuno ng pagtataguyod ng timpalak.. Sa kasalukuyan. Ilalathala ng UST Publishing House ang kaniyang nobelang Walong Diwata ng Pagkahulog. Gawad Surian sa Tula (2004). Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas. Nagkaroon ng pagbabago sa pangalan ng timpalak noong 1984 matapos lagdaan ng direktor ng SWP at ng dating Mambabatas Manuel Collantes ang isang memorandum ng kasunduan. Maria. ang dating SWP ay naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. 2004).MANUNULAT: EDGAR CALABIA SAMAR : Mga Gawain/ Aktibidad Nob. Nang taon ding iyon.. Maria. Manila Nobyembre 28 Kumperensiya sa Pagsasalin Bayview Park Hotel. kabilang ang Pag-aabang sa Kundiman: Isang Tulambuhay. sanaysay at nobela sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (2002. Nananatiling buhay sa puso ng bawat kalahok ang pag-asang balang araw ay tatanghaling “Makata ng Taon. Urdaneta City. Nakapagpalathala na siya ng tatlong aklat. PBBY-Salanga Writer's Prize (2002. Sining ng Pagkukuwento. Ayon sa kasunduan. Maria Multi-Purpose Complex Sta. Subalit kahit nagbago man ng pangalan ang tanggapan. kuwentong pambata. . ang Collantes Foundation ay siyang magkakaloob ng gantimpalang salapi sa mga magwawagi sa naturang timpalak. Nagwagi na ang kaniyang mga tula. Idinagdag din ang salitang Gantimpalang Collantes bilang pagkilala sa Collantes Foundation na nagkakaloob ng gantimpalang salapi sa naturang timpalak. hindi na pinalitan ang ngalan ng timpalak dahil mayroon na itong kasaysayan: dalawampu’t limang taon na noong 1987 ang timpalak at isa nang tradisyon sa panulaang Filipino. 2004).D. ang timpalak ay wala pa ring kupas. Catarman. Roxas Blvd. Pangasinan Nobyembre 8-9 Konsultasyon – Balikatan sa Ortograpiyang Filipino University of Eastern Philippines University Town.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful