P. 1
wika

wika

|Views: 851|Likes:

More info:

Published by: Aznzdzrzezw Leonardo on Jun 21, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/15/2013

pdf

text

original

Mga Probisyong Pangwika sa Saligang-Batas Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging

opisyal na wika ng Pilipinas. Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas, ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika. Ang Kasaysayan ng Komisyon sa Wikang Filipino Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt, si Manuel L. Quezon noong Nobyembre 13, 1936. Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo.” Noong Enero 13, 1937, hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP. Si Jaime C. de Veyra ang naging unang direktor. Ang naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information. Pagkaraan, nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. 326 ng Kongreso, nagkaroon ng silid sa Malacañang, nalipat sa Philippine Columbian, at noong 1940, napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. Noong 1942, napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa, Maynila. Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947, inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo, at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. Tumagal ito roon ng 34 na taon. Noong 1984, nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon, Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador, lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue, Lungsod Quezon. Noong Enero taong 1987, batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 117 ng Pangulong Corazon C. Aquino, ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987. Petsa Agosto 14, 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika Blg. 7104 ang Komisyon sa Wikang Filipino. May atas ang Komisyon na magsagawa, mag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad, pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran, mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104, Sek. 14-g). Sa kasalukuyan, ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson, 1610 J.P. Laurel Street, San Miguel, Maynila. Mga Naging Direktor/Tagapangulo Surian ng Wikang Pambansa, Linangan ng mga Wika sa Pilipinas at Komisyon sa Wikang Filipino RICARDO MA. DURAN NOLASCO(2006-Kasalukuyan).

Bunga nito ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma. lektyur. corpus ng mga wika sa Pilipinas. nagkakaloob ng mga research grants o tinutulungan ang mga stakeholder na makakuha ng mga research grants. at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. programa sa ponolohiya. ponetika at ortograpiya. PINEDA (1970-1999). proyekto sa sa pagmamapa ng mga wika sa Pilipinas. BUENAOBRA (1999-2006) Guro at manunulat. programa para sa endangered languages. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino. pinalalakas ang mga kakayahang pang-IT at pampananaliksik. pasaporte. atb. Binalikat ang pagsasalin zat pananaliksik. linggwista at abogada. Arithmetical and GeometrIcal Terms at iba pa. ang wikang pambansa para sa pambansang kamalayan. Ang katwiran nito ay ibinatay sa pagiging multilinggwal at pagiging multikultural ng mga Pilipino. Binigyang-diin ang linggwistika at pinasigla ang makabagong linggwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas. lexicographer at linggwista. Ang kasalukuyang administrasyon ng KWF ay naniniwala sa napakalaking bentahe ng pagkakaroon ng Pilipinas ng mahigit na 170ng wika sa halip na isang disbentahe. pinapaganda ang website. Pinasimulan ang paghahanda ng mga ispesyalisadong talasalitaan. Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro ng Wikang Filipino sa buong kapuluan. proyekto sa bibliograpiya ng mga wika sa Pilipinas. CIRIO H. nagkaroon ito ng mga bagong programa at proyekto. makata. pagkakaunawaan. mandudula. abogado. nagdadaos ng mga seminar. Noong 1959. CECILIO LOPEZ (1954-1955) Iskolar at linggwista. JULIAN CRUZ BALMACEDA (1947-1948) .P. guro. PANGANIBAN (1948-1954) Manunulat. Binigyang tuon ang pagpapatibay sa mga proyekto ng mga Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa bawat etnolinggwistikong rehiyon na nakabase sa isang pang-estadong unibersidad o kolehiyo. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylinggwal. Manunulat. Pinagtuunan ng pansin ang pagpapaunlad ng wika. Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensya opisyal sa buong bansa. at higit sa lahat sinisikap na magkaroon ng sarili tahanan at gusali ng wika. PONCIANO B.Guro. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino (na unang inlunsad noong 1983 at naging batayan ng probisyong pangwika ng Konstitusyon ng 1986) at ang Alpabetong Filipino na pinagtibay noong 1987. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP. tulad ng mga sumusunod: pinalalakas nito ang mga programa sa leksikograpiya. Nailathala ang English-Tagalog Dictionary na sinimulan sa panahon ng panunungkulan ni Cirio H. Sinisikap ng KWF na itayo ang Library at Archives of Philippine languages. Tatlong rebolusyonaryong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: ang Edukasyong Bilinggwal noong 1974. programa sa balarila ng Pilipinas. napataas ang kantidad at kalidad ng mga publikasyon. JOSE VILLA PANGANIBAN (1955-1970) (1946-1947) Makata. pakikipag-ugnayan at pagkakakilanlan. workshop. Ang natural na kundisyon ng karaniwang Pilipino at ng karaniwang mamamayan sa daigdig ay hindi lang iisa ang alam na wika. Nakatuon sa ang komitment sa multilinggwal na adhikain. pambansang programa sa pagsasalin. NITA P. tulad ng Legal Terms. Panganiban. iskolar at linggwista. lpinagpatuloy ang diksyunaryong pinasimulan ng kanyang sinundan. at ang mga wikang pang-ibayong dagat na tutugon sa pangangailangan ng wika ng malawak na komunikasyon (language of wider communication) at wika ng ugnayang pang-internasyonal. etnikong pangangailangan at pang-araw-araw na gamit. nagtatayo ng mga language councils sa mga rehiyon. Kinikilala ng KWF ang kahalagahan ng mga wikang ginagamit ng mga Pilipino – ang katutubong wika para sa literasiya at edukasyon ng mga mamamayan. at iba pang aktibidad na pang-edukasyon. Kaugnay ng bagong bisyon ng KWF.

manunulat at iskolar ng wika. na may 20 titik: a b k d e g h i I m n ng o p r s t u w y Noong Oktubre 4. Ebolusyon ng Alpabetong Filipino Nang dumating ang mga Kastila noong Dantaon 16. Ang mga dokumento at palatastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na Gazatte ay inilathala sa wikang pambansa. Noong 1940. makata. Nakapagpalimbag ng mga panayam at inumpisahan ang paggawa ng Diksiyunaryong Tagalog.Mandudula. 7 na nagsasaad na ang Wikang Pambansa ay tatawagin nang Pilipino upnag mailagan na ang mahabang katawagang “Wikang pambansang Pilipino” o “Wikang Pambansa Batay sa Tagalog”. Ngayon. nabuo ang sumusunodna Alpabetong Filipino. 1946. nobelista. mandudula. JAIME C. ang Pilipino o Tagalog. Filipino na ang ngalan ng wikang pambansa." Ito ay hindi pinaghalu-halong sangkap mula sa iba't ibang katutubong wika. 570 na nagproklama na ang Wikang Pambansa na tatawaging Wikang Pambansang Pilipino ay isa nang wikang opisyal. Santos ang Abakada. Matapos ang seryengmga simposyum at sangguniang pulong na dinaluhan ng mga linggwista. SANTOS (1941-1946) Makata. muling nireporma ng SWP ang alpabetong Filipino at mga tuntunin ng palabaybayang Filipino." Sa panahon ng kanyang panunungkulan. Noong 1959 ibinaba ng Kalihim Jose B. LOPE K. Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa. may sarili nang palatitikan ang ating mga ninuno.1971. iprinoklama ng Pangulong Quezon na ang wikang Tagalog ang magiging batayan ng Wikang Pambansa. ang Alibata o Baybayin. nagkabisa ang Batas Komonwelt Blg. Romero ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran blg. . Pinalitan ito ng mga Kastila ng alpabetong Romano. 1937. muling nagkaroon ng rebisyon sa alpabetong Filipino upang tugunan ang patuloy na development at/o istandardisasyon ng sistema ng pagsulat sa Filipino. pinagtibay ng Sanggunian ng SWP ang pinayamang alpabeto. gamit ang walong karagdagang letra ng alpabeto. nobelista. alinsunod sa Konstitusyon ng 1987 na nagtatadhanang "ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. edukador. Itinaguyod ng rebisyong ito ang leksikal na pagpapayaman ng Filipino sa pamamagitan ng pagluluwag sa panghihiram ng salita at pagsasalin. guro. ito'y may nukleyus. Simula Hunyo 4. binuo ni Lope K. ipinag-utos ang pagtuturo ng Wikang pambansa sa lahat ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong bansa. na may 28 letra: a b c d e f g h i j k I m n ñ ng o p q r s t u v w x y z Noong 2001. Noong 1940. pinagaralan ang mga wika sa PIlipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa. f. lider manggagawa at pulitiko. PNU at iba pa. karamihan mula sa Ingles at Kastila. na binubuo ng 31 letra: a b c ch d e f g h i j k 1 11 m n ñ ng o p q r rr s t u v w x v z Kaugnay ng pagbago ng Konstitusyon. ang mga letrang c. na binubuo ng 14 katinig at 3 patinig. j. bagkus. Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. Magkakabisa ang proklamasyong ito dalawang taon matapos itong mapagtibay. sa kanyang Balarila ng Wlkang Pumbansa. pag-unlad at paglaganap ng wikang pambansa. DE VEYRA (1937-1941) Unang direktor at "tagapagtatag ng wikang pambansa. Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940. Ebolusyon ng Wikang Pambansa Disyembre 30. Ito ay bilang pagtugon sa mabilis na pagbabago.

sinasabi na pinaluwag ang paggamit ng walong dagdag na letra. o iyong tinatawag na karaniwang salita. kaantasan. Nauuri ang wika sa kaanyuan. ang pinal na bersyon ng patnubay ay ipalalabas ng KWF bago matapos ang 2007. Ang wika ay mabisang kasangkapan ng tao sa pakikipag-unawaan sa kanyang kapwa Ito ay biyayang galing sa Diyos upang ipaabot ng tao ang kanyang iniisip. di napipigilan para umunlad 4. Samakatuwid. ay mabilis na nagbabago. Ang wika. x. noong Oktubre 9. Ito ay may iba’t ibang katangian: 1.wordpress. Gayunpaman. May kayarian at nakabubuo ng marming salitang may mga kahulugan ang isang wika 3. Sa rebisyong ito. kasabay ito ng tao sa pagsilang sa mundo 2. Kaugnay nito. ito ay isang dan sa pakikipagsapalaran at pagsulong ng bansa sa iba’t ibang aspeto ng buhay. 2006 ang Kagawaran ng Edukasyon sa kahilingan ng KWF ay nagpalabas ng isang memorandum na pansamantalang nagpapatigil sa implementasyon ng “2001 Revisyon ng Alfabeto at patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino”. ponolohiya at kalikasan. ang wika ay nalilikha ng tao upang ilahad ang nais ipakahulugan sa kanyang mga kaisipan (nanghihiram sa ibang wika upang makaagapay sa mga pagbabagong nagaganap sa kapaligiran) 5. Sa isang wika makikilala ng bayan ang kanyang kultura at matututuhan niya itong angkinin at ipagmalaki. q. 2007. z. nakikita at nararanasan sa kanyang kapaligirang ginagalawan. Noong Agosto. katulad ng panahon. May sariling kakanyahang di-inaasahan. Ipinagagamit ang mga ito sa ispeling ng lahat ng hiram na salita anuman ang barayti nito kasama ang hindi pormal at hindi teknikal na barayti.com/w/page/8021671/ KasaysayanKahulugan at Katangian ng Wika Ang wika ay bahagi ng ating kultura. v. Ang wika bilang kultura ay koliktibong kaban ng karanasan ng tao sa tiyak na lugar at panahon ng kaniyang kasaysayan. nagkaroon ng maraming negatibong reaksyon at feedback mula sa mga guro. inilabas ng KWF ang borador ng Ortograpiya ng Wikang Pambansa na binuo ng KWF sa pamamagitan ng serye ng mga konsultasyon sa mga guro. nadarama. Ang wika ay likas at katutubo. estudyante.ñ. May kahulugan ang salita na batay sa taglay na ponolohiya. dalubhasa sa wika.pbworks. http://siningngkomunikasyon. superbisor sa Filipino at sa mga larangang ito sa buong bansa noong 2007 hanggang 2007. May pagbabago ang wika.com/2009/03/24/kahulugan-at-katangian-ng-wika/ . magulang at iba pang tagagamit ng wika sa 2001 rebisyon sa ispeling. palatunugan at diin 6. http://wika.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->