P. 1
KASAYSAYAN NG PILIPINAS

KASAYSAYAN NG PILIPINAS

|Views: 692|Likes:

More info:

Published by: Desiree Claire Marcon on Jun 23, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/20/2012

pdf

text

original

KASAYSAYAN NG PILIPINAS (Unang Linggo) The Spaniards gathered 7,000 islands, gave the thing a name, and made

themselvesmasters of the place. For 300 years, the natives resisted fiercely, singly at first, thenin larger and larger groups.And lost each time.In typical islander fashion, it wasno big deal. And then the Americans came. Iyan ang dati at lumang kasaysayan ng Pilipinas, naituro at sa kasawimpalad ay itinuturo pa sa lahat ng Pilipino. Laging English, laging nagsisimula sa pagdating ng mga Espanyol, laging tungkol sa mga dayuhan, laging walang katuturan sa mga katutubo. Laging laos, simula¶t simula pa. Kahit gaanong tapat at taos-puso, hindi mahuhuli sa ibang wika ng µOnce upon a time¶ ang kalooban ng Pilipino, ang pag-unawa at pakikipag-isa ng damdamin sa mga tao ng nakaraan na, sa huling tuusan, ay ang buod at puso ng anumang kasaysayan. Kaya nang mabalita na Tagalog, o Pilipino, o Filipino (whichever) ang gagamitin na sa pagtuturo sa mga paaralan, masigla ang naging paghanap ng kasaysayan ng Pilipinas na sulat sa Tagalog, o Pilipino, o Filipino (alinman) dahil sa pag-asang mababasa na, sa wakas! ang karanasan ng bayan mula sa paningin ng katutubo, hindi sa wika (at damdamin) ng dayuhan. MAHIGIT7,100 piraso ang Pilipinas, isang libo lamang ang may tao, kalahati ay ni walang pangalan, marami ang lulubog-lilitaw sa urong-sulong ng dagat, 46 piraso lamang ang malaki pa sa 100 kilometro cuadrado. Sa dadalawa, Luzon at Mindanao, nakatira ang 7 sa bawat 10 Pilipino. Bawat kasaysayan ay kinakailangang magsimula sa umpisa, kaya ang unang paksa sa kasaysayan ng Pilipinas ay kailangang iukol sa pinanggalingan ng kinalalagyan ng bayan. Mga Bakas Ng Lumipas (I) ‡ 26,000 - 24,000 SN, may tao na sa Pilipinas. ‡ 9,000 - 8,000 SN, nasa Pilipinas ang mga magdaragat [Austronesians]. ‡ 3,300 SN, nagsimulang humiwalay ang iba¶t ibang wikang katutubo mula sa isang ninunong wika. ‡ 2,100 SN, nagsimulang mabuo ang wikang Tagalog, Visaya at Manobo mula sa humiwalay na mga wika.

unang dating ng mga muslim [Moro ang tawag ng mga Espanyol] upang magturo ng Islam sa Pilipinas. hindi sa Pilipinas. 300 taon pa bago nagkalakal ng tunay na porselana. nagsimulang maging tangi ang wikang Tausug mula sa wikang Butuan.animo'y takip ng palayok o caserola na itinutulak at pinaiiktad ng sumusubong sinaing. at 3. ang kumukulong bato ang siyang nagpapalutang at nagpapagalaw sa iba't ibang lupain ng daigdig . 2. Ang nasukat na pinakamabilis na usad. sa kanluran ng Mindanao. ay 15 sentimetro o 6 pulgada sa santaon. Mula naman ang malalaking bahagi ng mga pulo sa bulwak ng mga bulkan sa mga butas at siwang ng tipak na lupa na lumulutang sa kumukulong bato. sa pulo ng Simunul. . dumating sa China ang mga sugo [ambassadors] mula Butuan. ‡ 1001. sa timog at kanluran. sa silangan.Tipak ngAustralia atIndia. karaniwang usad ay kasing bilis ng tubo ng kuko sa daliri. batay sa mga katibayang nausisa mula nuong 1950s. Ngunit napagtanto nitong 1983 lamang na ang Pilipinas mismo ay 3 o higit pang magkakadikit na tipak na nagkikiskisan at umuusad sa 3 o higit pang makakasalungat na tungo. santaon. nagsimula ang kalakal ng makalumang porselana mula China.Lupa ngChina atJapan. itinatag sa Sulu ni Abu Bakr ang unang kaharian [sultanate] ng Muslim. Saan Mula Ang Lupa? ANG alikabok na tinatapakan.‡ 600. daw. Tawi-Tawi. nasisinghot at nagpapadumi ng damit ay galing sa sahig ng dagat. ang pinakamabagal ay 2 sentimetro o kulang-kulang isang pulgada. ‡ 1450. nalukot paitaas nang mabundol ng sahig ng Pacific Ocean.Sahig ng dagat Pacific. sa hilaga. ‡ 1200. ‡ 1380. Dating akala. Bakit umuusad? Ang sapantaha ng mga nag-agham. kasama ng Pilipinas ang Malaysia at Indonesia sa munting tipak na lupa na iniipit ng 3 naglalakihang tipak: 1.

kasama sa lindol. pinangalanan niya ang mga kapuluan bilang ³ Islas de San Lazaro ´ (Mga Kapuluan ni San Lasaro) . Davao Sistemang pang Edukasyon: 6 na taon sa elementarya. pati na sahig ng mga dagat.Patuloy ang gitgitan ng mahigit 12 piraso na natuklasang bumubuo sa balat ng daigdig.9 taon (2005) Bilang ng sanggol na namamatay pagkasilang : 24 sa 1. Iba pa (3%) Pangunahing Syudad : Manila. at duon bumubulwak ang kumukulong bato na nakabalot sa buong daigdig sa ilalim ng mga tipak. partikular na ang Mindoro. Kasama ang Pilipinas sa sinsing. km. tinawag na sinsing na apoy [ring of fire] dahil sa dami ng bulkan at lindol sa paligid nito. Nakatira sa Kabayanan : 61% (2003) Nakatira sa Kabukiran : 39% (2003) Inaasahang mabubuhay ng : 69. simula Nobyembre hanggang Marso Bakasyon: Simula Abril hanggang Mayo Ang Mga Naging Pangalan ng Arkipelago: . simula Enero hanggang Octubre Ikalawang semestre. 4 na taon sa kolehiyo Semestre : Unang semestre. Ang tipak ng Pacific Ocean ang kinikilalang pinakamapanganib sa kasalukuyan. Baguio. Cebu. taong 900 ± 1300 AD.000 pagsilang Pursyento ng maypinagaralan : 96% (2005) Lahing Pinagmulan : Malay race Uri ng Gobyerno: 6 na taong pamamahala sa ilalim ng isang Presidente Pambansang Salita: Filipino.Nuong panahon ng pamumuno sa China ng pamilya Sung at Ming. Maraming lamat at butas dahil sa salyahan. panahon ng pagdating ni Fernando Magallanes. Islam (5%). Sinasalita ng karamihan . Maikling Deskpripsyon ng Pilipinas Sukat: 300.Nuong panahon bago dumating ang mga Kastila. kasama sa pagsabog ng bulkan.Nuong 1521.tinawag na ³Mait´ ± (pulo ng ginto) ang ilang pulo ng Pilipinas. Protestante (9%). 4 na taon sa high school. ang mga dayuhang Chino ay nakikipagkalakalan na sa Pilipinas.Ang pangalang Pilipinas ay nanggaling sa salitang Kastila na . .107 islands Populasyon : Humigit kumulang sa 87 Milyon (estimate: 2005) Kapal ng Tao : 295 katao gada 1 sq.400 Bilang ng Pulo: 7.English Relihiyon : Katoliko (83%).

Catanduanes.62%) region 8 7. ‡ Isang pangarap na palitan ang pangalan ng Pilipinas: . 10 at ilan sa 11 2.Zambals ± Zambales (2. Camarines Sur.96%) region 5 6. isang Katipunang heneral.Ilocanos ± Ilocos at La Union (11.Cebuanos ± Cebu. (24. Bohol. Zamboanga at iba pa. Nuong taong 1751. isang Hesuitang manunulat ng kasaysayan. Delgado. .Ang Kastilang salita na Filipinas ay nuong lumaon ay napalitan ng pangalang ³ Philippine Islands ´ sa panahon ng pamamalakad ng Kolonyang Amerika noong 1898.Waray-waray ± Samar and Eastern Leyte (4.Bicolanos ± Bicol Region <Albay. ay ninais palitan ang pangalan ng Pilipinas ng Rizaline Republic. Sa kanyang huling liham.Lahat ng katutubong salita ay base sa Malay at Polinisyang salita. at Sorsogon> (6.Pampanguenos (Kapampangans) ± Pampanga (3.Pangasinenses ± Panggasinan (2. na ibinigay ng isang Kastilang manlalayag na si Ruy Lopez de Villalobos nuong 1543AD sa pagpaparangal sa nuon ay batang prinsipe ng Espana na si Prinsipe Felipe II.Ang pursyento ng mga pangunahing linguahe sa Pilipinas ay: 1.80%) 8. isang Italyanong heograpiko. Western Leyte. Linguahe at Dialekto sa Pilipinas: Ayon sa pagsasaliksik ng isang Americanong linguistiko na si Richard Pitman. .Tagalog ± Central at Southern Tagalog Region (23.39%) region 7. nuong 1896. Southern Mindoro. . at Eastern Negros. araw bago maisagawa ang hatol na kamatayan. Masbate. Jose Rizal ang kanyang inang bayan bilang ³Perla del mar de Oriente ´ (Mutyang Mahalaga sa Dagat Silangan). Camarines Norte.Ilonggos or Hiligaynon ± Western Negros.82%) 3.Ang pangalang Filipinas ay unang lumitaw sa isang mapa na nalimbag sa Venice nuong 1554 sa pangunguna ni Battista Ramusio.³Filipinas ´ .70%) 10. at Panay Island (9. ay tinawag ang Maynila na ³Perlas ng Silangan´ dahil sa ito ay naging isa sa mga sentro ng kalakalan sa Asya kahit nuong bago pa man dumating sa bansa ang mga kastila.Napalitan ito ng pangalang ³ Republika ng Pilipinas ´nuong kinilala ang kanyang kalayaan nuong 1946. tinatayang nasa 55 uri ng katutubong linguahe at 142 dialekto ang matatagpuan sa Pilipinas.43%) 9. si Padre Juan J. tinawag ni Dr.Ibanags (Cagayanos) ± Cagayan (3.99%) region 6 at ilan sa 11 5.Si Ferdinand Marcos ay nagmungkahi na gawing ³M a ha r li k a ´ (pangalan ng kanyang grupo na kumalaban sa mga hapon nuong Ikalawang Digmaang Pangdaigdig) ang pangalan ng Pilipinas. 9.Si Artemio Ricarte.14%) karamihan ay sa region 1 4.26%) .

11.Iba pa ± (6. edukasyon at komersyo. ang Pilipinas ang isa sa mga bansang hindi Ingles ang pananalita subalit isa sa pinaka gumagamit ng Ingles bilang salita.Sa katunayan.89%) Ang Ingles ang isa sa pinaka gamit na salita sa Pilipinas lalo na sa larangan ng politika. .

.

Quirino Ikaanim na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: Abril 17. 1948 . Cebu Kamatayan: Oktubre 19. Ikatlong Republica (Kalayaan sa mga Amerikano) Manuel A.Isang magaling na abogado at politiko na nanungkulan lamang ng may dalawang taon dahil sa hindi inaasahang pagkamatay dahil sa atake sa puso. 1946 ± Abril 15. Capiz Kamatayan: Abril 15. 1948 Maikling Deskripsyon: Ikatlo at huling Presidente ng Pilipinas sa panahon ng Commonwealth (Mayo 28 . 1948 Bise Presidente: Elpidio Quirino (1946-1948) Kapanganakan: Enero 1. Isang magaling na politiko at abogado. 1956 Maikling Deskripsyon:Ikalawang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Roxas Ikalimang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: Mayo 28. 1948). 1890 Lugar: Vigan.Taon ng Panunungkulan: Agusto 1. 1907 Lugar: Iba. Carlos P. 1892 Lugar: Roxas City. Pinakamatanda sa mga naging presidente ng Pilipinas. sa gulang na 67. 1953 Bise Presidente: Fernando Lopez (1949-1953) Kapanganakan: Nobyembre 16.March 17. Elpidio R.Siya ang nagtatag ng Partido Nacionalista. 1878 Lugar: Cebu City.Mayo 28. Magsaysay Jr. isang kilusang komunista. 1961 Maikling Deskripsyon: Ikalawang Presidente ng Pilipinas noong panahon ng Commonwealth.Abril 15.Hulyo 4 1946) at Unang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (Hulyo 4. Kinilala dalhil sa matagumpay na pagpuksa sa Hukbalahap.Disyembre 30. ang isa sa mga nagawa niya ay ang bigyan ng amnistiya ang mga miyembro ng Hukbalahap. 1944 . Zambales Kamatayan: March 17. 1946 Bise Presidente: Wala Kapanganakan: Setyembre 9. Ikapitong Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30. 1946 . Garcia . Ilocos Sur Kamatayan: Pebrero 29. 1957 Maikling Deskripsyon: Ikatlong Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Ramon F. 1953 .Idolo ng masa at tagapagtanggol ng kalayaan. 1957 (Died in a airplane crash) Bise Presidente: Carlos Garcia (1953-1957) Kapanganakan: August 31.

Ikawalong Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: March 23. 1957 . 1961(Assumed the remaining term and re-elected) Bise Presidente: Diosdado Macapagal (1957-1961) Kapanganakan: November 4. Nakipagugnayan sya sa mga kalapit bansa natin dito sa Asya para sa kalakalan.December 30. 1965 Bise Presidente: Emmanuel N. 1971 Maikling Deskripsyon: Ikaapat na Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Kilala sa kanyang mga programang pangkabuhayan. 1961 .December 30. Macapagal Ikasiyam na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30. Diosdado P. Bohol Kamatayan: June 14. 1896 Lugar: Talibon. Pelaez (1961-1965) .

Ang Bagong Republica at ang Parliamentaryong Gobyerno) Ferdinand E. Siya ang unang babaeng presidente ng Pilipinas. A.Isang abogado at politiko na nanungkulan ng mahabang panahon sa ilalim ng batas militar. Ikalimang Republica (Sa ilalim ng Bagong Constitusyon (Ang People¶s Power) Corazon C. 1986 (The first to win 2 presidential terms) Bise Presidente: Fernando Lopez (1965-1972). 1917 Lugar: Sarrat. at katalinuhan. at ekonomista. 1910 Lugar: Lubao. Virata (1981-1986) Kapanganakan: September 11. at napababa lamang sa pwesto sa pamamagitan ng mapayapang rebolusyon. 1973) at nagiisang Presidente ng Ikaapat na Republika ng Pilipinas (Hunyo 30. 1933 Lugar: Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Unang Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas.February 25. 1965. Ilocos Norte Kamatayan: September 28. Pampanga Kamatayan: April 21.Kapanganakan: September 28. 1997 Maikling Deskripsyon: Ikalimang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Laurel (1986-1992) Kapanganakan: January 25. 1981 .Pebrero 25. 1965 .Disyembre 30. . tiyaga.Isang magaling na abogado. Aquino Ikalabingisang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: February 25. politiko.1986).Minana niya sa kanyang asawa ang pangunguna sa pagsalungat kay Ferdinand Marcos. 1989 Maikling Deskripsyon: Ikaanim at huling Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (Disyembre 30. siya ay ipinanganak sa isang mahirap na pamilya ngunit umangat sa lipunan dahil sa kanyang sipag. Arturo Tolentino (1986) Prime Minister: Prime Minister Cesar E. 1986 . Marcos Ikasampung Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30.June 30. Ikaapat na Republica (Batas Militar. 1992 Bise Presidente: Salvador H.

Ang kanyang programa ay nakasentro sa tinatawag na µPhilippine 2000.¶na naglalayong iangat ang Pilipinas sa pagiging industriyang bansa sa taong 2000. 1992 . Pangasinan Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikalawang Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas. Ramos Ikalabingdalawang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: June 30. 1998 Bise Presidente: Joseph Estrada (1992-1998) Kapanganakan: March 18. 1928 Lugar: Lingayen.June 30. Joseph E. Estrada Ikalabingtatlong Presidente ng Pilipinas .Fidel V.

2001 . . Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikatlong Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas.Isang aktor at director sa pelikula na naging politico. 2001 (Deposed by "People Power") Bise Presidente: Gloria Macapagal-Arroyo (1998-2001) Kapanganakan: April 19. 1998 . Gloria Macapagal-Arroyo Ikalabingapat na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: January 20.January 20.Taon ng Panunungkulan: June 30. Metro Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikaapat na Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas. 1947 Lugar: San Juan.Siya ay bumaba sa pwesto dahil sa nawalang tiwala sa kanya ng publiko matapos na sya ay maparatangan sa salang korapsyon. 1937 Lugar: Tondo. Siya ay anak ng dating presidente. Diosdado Macapagal.Present Bise Presidente: Teofisto Guingona (2001-2004). Noli de Castro (2004-Present) Kapanganakan: April 5. at pangalawang babae na naging Pangulo ng Pilipinas sa pamamagitan ng isang mapayapang rebolusyon.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->