KASAYSAYAN NG PILIPINAS (Unang Linggo) The Spaniards gathered 7,000 islands, gave the thing a name, and made

themselvesmasters of the place. For 300 years, the natives resisted fiercely, singly at first, thenin larger and larger groups.And lost each time.In typical islander fashion, it wasno big deal. And then the Americans came. Iyan ang dati at lumang kasaysayan ng Pilipinas, naituro at sa kasawimpalad ay itinuturo pa sa lahat ng Pilipino. Laging English, laging nagsisimula sa pagdating ng mga Espanyol, laging tungkol sa mga dayuhan, laging walang katuturan sa mga katutubo. Laging laos, simula¶t simula pa. Kahit gaanong tapat at taos-puso, hindi mahuhuli sa ibang wika ng µOnce upon a time¶ ang kalooban ng Pilipino, ang pag-unawa at pakikipag-isa ng damdamin sa mga tao ng nakaraan na, sa huling tuusan, ay ang buod at puso ng anumang kasaysayan. Kaya nang mabalita na Tagalog, o Pilipino, o Filipino (whichever) ang gagamitin na sa pagtuturo sa mga paaralan, masigla ang naging paghanap ng kasaysayan ng Pilipinas na sulat sa Tagalog, o Pilipino, o Filipino (alinman) dahil sa pag-asang mababasa na, sa wakas! ang karanasan ng bayan mula sa paningin ng katutubo, hindi sa wika (at damdamin) ng dayuhan. MAHIGIT7,100 piraso ang Pilipinas, isang libo lamang ang may tao, kalahati ay ni walang pangalan, marami ang lulubog-lilitaw sa urong-sulong ng dagat, 46 piraso lamang ang malaki pa sa 100 kilometro cuadrado. Sa dadalawa, Luzon at Mindanao, nakatira ang 7 sa bawat 10 Pilipino. Bawat kasaysayan ay kinakailangang magsimula sa umpisa, kaya ang unang paksa sa kasaysayan ng Pilipinas ay kailangang iukol sa pinanggalingan ng kinalalagyan ng bayan. Mga Bakas Ng Lumipas (I) ‡ 26,000 - 24,000 SN, may tao na sa Pilipinas. ‡ 9,000 - 8,000 SN, nasa Pilipinas ang mga magdaragat [Austronesians]. ‡ 3,300 SN, nagsimulang humiwalay ang iba¶t ibang wikang katutubo mula sa isang ninunong wika. ‡ 2,100 SN, nagsimulang mabuo ang wikang Tagalog, Visaya at Manobo mula sa humiwalay na mga wika.

Bakit umuusad? Ang sapantaha ng mga nag-agham.Tipak ngAustralia atIndia. itinatag sa Sulu ni Abu Bakr ang unang kaharian [sultanate] ng Muslim. 300 taon pa bago nagkalakal ng tunay na porselana.Lupa ngChina atJapan. Ang nasukat na pinakamabilis na usad. nagsimula ang kalakal ng makalumang porselana mula China. daw. ‡ 1450. sa kanluran ng Mindanao. nasisinghot at nagpapadumi ng damit ay galing sa sahig ng dagat. hindi sa Pilipinas.‡ 600. ‡ 1200. sa pulo ng Simunul.Sahig ng dagat Pacific. dumating sa China ang mga sugo [ambassadors] mula Butuan. Saan Mula Ang Lupa? ANG alikabok na tinatapakan. nalukot paitaas nang mabundol ng sahig ng Pacific Ocean. santaon. unang dating ng mga muslim [Moro ang tawag ng mga Espanyol] upang magturo ng Islam sa Pilipinas.animo'y takip ng palayok o caserola na itinutulak at pinaiiktad ng sumusubong sinaing. karaniwang usad ay kasing bilis ng tubo ng kuko sa daliri. ay 15 sentimetro o 6 pulgada sa santaon. ang kumukulong bato ang siyang nagpapalutang at nagpapagalaw sa iba't ibang lupain ng daigdig . Dating akala. kasama ng Pilipinas ang Malaysia at Indonesia sa munting tipak na lupa na iniipit ng 3 naglalakihang tipak: 1. . ang pinakamabagal ay 2 sentimetro o kulang-kulang isang pulgada. Ngunit napagtanto nitong 1983 lamang na ang Pilipinas mismo ay 3 o higit pang magkakadikit na tipak na nagkikiskisan at umuusad sa 3 o higit pang makakasalungat na tungo. at 3. Tawi-Tawi. ‡ 1380. Mula naman ang malalaking bahagi ng mga pulo sa bulwak ng mga bulkan sa mga butas at siwang ng tipak na lupa na lumulutang sa kumukulong bato. nagsimulang maging tangi ang wikang Tausug mula sa wikang Butuan. batay sa mga katibayang nausisa mula nuong 1950s. sa silangan. sa timog at kanluran. sa hilaga. ‡ 1001. 2.

pinangalanan niya ang mga kapuluan bilang ³ Islas de San Lazaro ´ (Mga Kapuluan ni San Lasaro) . .400 Bilang ng Pulo: 7.Nuong panahon ng pamumuno sa China ng pamilya Sung at Ming. Protestante (9%). Maraming lamat at butas dahil sa salyahan. ang mga dayuhang Chino ay nakikipagkalakalan na sa Pilipinas. Maikling Deskpripsyon ng Pilipinas Sukat: 300. simula Nobyembre hanggang Marso Bakasyon: Simula Abril hanggang Mayo Ang Mga Naging Pangalan ng Arkipelago: . Sinasalita ng karamihan .000 pagsilang Pursyento ng maypinagaralan : 96% (2005) Lahing Pinagmulan : Malay race Uri ng Gobyerno: 6 na taong pamamahala sa ilalim ng isang Presidente Pambansang Salita: Filipino. Iba pa (3%) Pangunahing Syudad : Manila. kasama sa pagsabog ng bulkan.Nuong 1521. Kasama ang Pilipinas sa sinsing. Davao Sistemang pang Edukasyon: 6 na taon sa elementarya. Cebu. Nakatira sa Kabayanan : 61% (2003) Nakatira sa Kabukiran : 39% (2003) Inaasahang mabubuhay ng : 69. Baguio. Islam (5%). 4 na taon sa high school.9 taon (2005) Bilang ng sanggol na namamatay pagkasilang : 24 sa 1. 4 na taon sa kolehiyo Semestre : Unang semestre. Ang tipak ng Pacific Ocean ang kinikilalang pinakamapanganib sa kasalukuyan.Patuloy ang gitgitan ng mahigit 12 piraso na natuklasang bumubuo sa balat ng daigdig. panahon ng pagdating ni Fernando Magallanes. pati na sahig ng mga dagat. taong 900 ± 1300 AD.Ang pangalang Pilipinas ay nanggaling sa salitang Kastila na . km. at duon bumubulwak ang kumukulong bato na nakabalot sa buong daigdig sa ilalim ng mga tipak.Nuong panahon bago dumating ang mga Kastila.107 islands Populasyon : Humigit kumulang sa 87 Milyon (estimate: 2005) Kapal ng Tao : 295 katao gada 1 sq. kasama sa lindol.tinawag na ³Mait´ ± (pulo ng ginto) ang ilang pulo ng Pilipinas.English Relihiyon : Katoliko (83%). simula Enero hanggang Octubre Ikalawang semestre. tinawag na sinsing na apoy [ring of fire] dahil sa dami ng bulkan at lindol sa paligid nito. partikular na ang Mindoro.

39%) region 7.Ang pangalang Filipinas ay unang lumitaw sa isang mapa na nalimbag sa Venice nuong 1554 sa pangunguna ni Battista Ramusio. Camarines Sur.Si Artemio Ricarte. Southern Mindoro.Bicolanos ± Bicol Region <Albay.82%) 3. Western Leyte. ay tinawag ang Maynila na ³Perlas ng Silangan´ dahil sa ito ay naging isa sa mga sentro ng kalakalan sa Asya kahit nuong bago pa man dumating sa bansa ang mga kastila. Jose Rizal ang kanyang inang bayan bilang ³Perla del mar de Oriente ´ (Mutyang Mahalaga sa Dagat Silangan).99%) region 6 at ilan sa 11 5. Bohol.Tagalog ± Central at Southern Tagalog Region (23. .80%) 8. Sa kanyang huling liham. . at Panay Island (9. at Sorsogon> (6. Zamboanga at iba pa. Linguahe at Dialekto sa Pilipinas: Ayon sa pagsasaliksik ng isang Americanong linguistiko na si Richard Pitman. isang Hesuitang manunulat ng kasaysayan.Pampanguenos (Kapampangans) ± Pampanga (3. Nuong taong 1751. araw bago maisagawa ang hatol na kamatayan. ‡ Isang pangarap na palitan ang pangalan ng Pilipinas: . nuong 1896. isang Katipunang heneral.Ilonggos or Hiligaynon ± Western Negros.Ang pursyento ng mga pangunahing linguahe sa Pilipinas ay: 1. Camarines Norte.70%) 10. si Padre Juan J. Catanduanes.43%) 9. Delgado.Ilocanos ± Ilocos at La Union (11.³Filipinas ´ .Cebuanos ± Cebu. tinawag ni Dr.Zambals ± Zambales (2.62%) region 8 7. Masbate.Si Ferdinand Marcos ay nagmungkahi na gawing ³M a ha r li k a ´ (pangalan ng kanyang grupo na kumalaban sa mga hapon nuong Ikalawang Digmaang Pangdaigdig) ang pangalan ng Pilipinas.14%) karamihan ay sa region 1 4.26%) . (24. tinatayang nasa 55 uri ng katutubong linguahe at 142 dialekto ang matatagpuan sa Pilipinas. 9.Pangasinenses ± Panggasinan (2.Lahat ng katutubong salita ay base sa Malay at Polinisyang salita. ay ninais palitan ang pangalan ng Pilipinas ng Rizaline Republic.Ibanags (Cagayanos) ± Cagayan (3.Napalitan ito ng pangalang ³ Republika ng Pilipinas ´nuong kinilala ang kanyang kalayaan nuong 1946.96%) region 5 6. . isang Italyanong heograpiko. at Eastern Negros.Ang Kastilang salita na Filipinas ay nuong lumaon ay napalitan ng pangalang ³ Philippine Islands ´ sa panahon ng pamamalakad ng Kolonyang Amerika noong 1898. na ibinigay ng isang Kastilang manlalayag na si Ruy Lopez de Villalobos nuong 1543AD sa pagpaparangal sa nuon ay batang prinsipe ng Espana na si Prinsipe Felipe II. 10 at ilan sa 11 2.Waray-waray ± Samar and Eastern Leyte (4.

Sa katunayan. edukasyon at komersyo. .11.89%) Ang Ingles ang isa sa pinaka gamit na salita sa Pilipinas lalo na sa larangan ng politika.Iba pa ± (6. ang Pilipinas ang isa sa mga bansang hindi Ingles ang pananalita subalit isa sa pinaka gumagamit ng Ingles bilang salita.

.

1890 Lugar: Vigan. 1948 Maikling Deskripsyon: Ikatlo at huling Presidente ng Pilipinas sa panahon ng Commonwealth (Mayo 28 .Siya ang nagtatag ng Partido Nacionalista.Isang magaling na abogado at politiko na nanungkulan lamang ng may dalawang taon dahil sa hindi inaasahang pagkamatay dahil sa atake sa puso. 1953 . ang isa sa mga nagawa niya ay ang bigyan ng amnistiya ang mga miyembro ng Hukbalahap. 1957 Maikling Deskripsyon: Ikatlong Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.Disyembre 30. Garcia . 1948 Bise Presidente: Elpidio Quirino (1946-1948) Kapanganakan: Enero 1.March 17. 1946 Bise Presidente: Wala Kapanganakan: Setyembre 9. 1956 Maikling Deskripsyon:Ikalawang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Ikatlong Republica (Kalayaan sa mga Amerikano) Manuel A. isang kilusang komunista. 1948 . Ilocos Sur Kamatayan: Pebrero 29. 1907 Lugar: Iba. Carlos P. Magsaysay Jr. Cebu Kamatayan: Oktubre 19. Quirino Ikaanim na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: Abril 17.Idolo ng masa at tagapagtanggol ng kalayaan.Abril 15.Taon ng Panunungkulan: Agusto 1. 1961 Maikling Deskripsyon: Ikalawang Presidente ng Pilipinas noong panahon ng Commonwealth. Zambales Kamatayan: March 17.Hulyo 4 1946) at Unang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (Hulyo 4. Ikapitong Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30. 1957 (Died in a airplane crash) Bise Presidente: Carlos Garcia (1953-1957) Kapanganakan: August 31. sa gulang na 67. Elpidio R. Roxas Ikalimang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: Mayo 28. 1892 Lugar: Roxas City. Isang magaling na politiko at abogado. Ramon F. Kinilala dalhil sa matagumpay na pagpuksa sa Hukbalahap. 1878 Lugar: Cebu City. 1944 . Capiz Kamatayan: Abril 15. 1948).Mayo 28. 1953 Bise Presidente: Fernando Lopez (1949-1953) Kapanganakan: Nobyembre 16. 1946 ± Abril 15. 1946 . Pinakamatanda sa mga naging presidente ng Pilipinas.

Pelaez (1961-1965) .December 30. Bohol Kamatayan: June 14. 1957 .Ikawalong Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: March 23. 1961(Assumed the remaining term and re-elected) Bise Presidente: Diosdado Macapagal (1957-1961) Kapanganakan: November 4. 1965 Bise Presidente: Emmanuel N. Kilala sa kanyang mga programang pangkabuhayan. 1961 . Diosdado P. 1896 Lugar: Talibon. Nakipagugnayan sya sa mga kalapit bansa natin dito sa Asya para sa kalakalan. 1971 Maikling Deskripsyon: Ikaapat na Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.December 30. Macapagal Ikasiyam na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30.

1986 . Aquino Ikalabingisang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: February 25.Pebrero 25. tiyaga.Isang magaling na abogado. Pampanga Kamatayan: April 21. 1965. 1917 Lugar: Sarrat. Laurel (1986-1992) Kapanganakan: January 25. Ikaapat na Republica (Batas Militar. siya ay ipinanganak sa isang mahirap na pamilya ngunit umangat sa lipunan dahil sa kanyang sipag. at katalinuhan. Arturo Tolentino (1986) Prime Minister: Prime Minister Cesar E. at ekonomista. Virata (1981-1986) Kapanganakan: September 11. 1986 (The first to win 2 presidential terms) Bise Presidente: Fernando Lopez (1965-1972). 1981 . Ilocos Norte Kamatayan: September 28.Kapanganakan: September 28. Ang Bagong Republica at ang Parliamentaryong Gobyerno) Ferdinand E.February 25. 1965 .1986). 1910 Lugar: Lubao. 1997 Maikling Deskripsyon: Ikalimang Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. 1992 Bise Presidente: Salvador H. 1933 Lugar: Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Unang Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas. A. at napababa lamang sa pwesto sa pamamagitan ng mapayapang rebolusyon. 1973) at nagiisang Presidente ng Ikaapat na Republika ng Pilipinas (Hunyo 30. Ikalimang Republica (Sa ilalim ng Bagong Constitusyon (Ang People¶s Power) Corazon C.Minana niya sa kanyang asawa ang pangunguna sa pagsalungat kay Ferdinand Marcos.Isang abogado at politiko na nanungkulan ng mahabang panahon sa ilalim ng batas militar. Siya ang unang babaeng presidente ng Pilipinas.Disyembre 30.June 30. politiko. . Marcos Ikasampung Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: December 30. 1989 Maikling Deskripsyon: Ikaanim at huling Presidente ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (Disyembre 30.

Joseph E. 1998 Bise Presidente: Joseph Estrada (1992-1998) Kapanganakan: March 18. Ramos Ikalabingdalawang Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: June 30. Estrada Ikalabingtatlong Presidente ng Pilipinas .¶na naglalayong iangat ang Pilipinas sa pagiging industriyang bansa sa taong 2000. 1928 Lugar: Lingayen.Fidel V. Pangasinan Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikalawang Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas.June 30. Ang kanyang programa ay nakasentro sa tinatawag na µPhilippine 2000. 1992 .

Siya ay anak ng dating presidente. 2001 (Deposed by "People Power") Bise Presidente: Gloria Macapagal-Arroyo (1998-2001) Kapanganakan: April 19. 1998 . Metro Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikaapat na Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas. Noli de Castro (2004-Present) Kapanganakan: April 5. 1937 Lugar: Tondo.Present Bise Presidente: Teofisto Guingona (2001-2004).Siya ay bumaba sa pwesto dahil sa nawalang tiwala sa kanya ng publiko matapos na sya ay maparatangan sa salang korapsyon. at pangalawang babae na naging Pangulo ng Pilipinas sa pamamagitan ng isang mapayapang rebolusyon. Diosdado Macapagal.Taon ng Panunungkulan: June 30.Isang aktor at director sa pelikula na naging politico. 2001 . 1947 Lugar: San Juan.January 20. Manila Kamatayan: Still Living Maikling Deskripsyon: Ikatlong Presidente ng Ikalimang Republika ng Pilipinas. . Gloria Macapagal-Arroyo Ikalabingapat na Presidente ng Pilipinas Taon ng Panunungkulan: January 20.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful