P. 1
Buhay Ni Jose Rizal

Buhay Ni Jose Rizal

|Views: 294|Likes:
Published by mosqueda2

More info:

Published by: mosqueda2 on Jun 25, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/01/2014

pdf

text

original

Buhay ni Jose Rizal

MAITUTURING na nagmula sa may kayang pamilya ang ating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Ang kanyang amang si Don Jose ay isang magsasaka ng tubo, at katiwala ng malawak na lupain. Samantalang ang kanyang inang si Donya Teodora ay may mataas na pinag-aralan na bihira sa kababaihan noong panahong iyon. Ang pamilya Rizal ay nakatira sa kongkretong bahay na may malawak na hardin, pribadong aklatan, kung saan matatagpuan ang daan-daang kolek-siyon ng aklat. Bagaman at maraming kapatid na babae si Jose o Pepe na maaaring mag-alaga sa kanya, kumuha pa ang kanyang ama ng yaya na siyang nag-alaga sa kanya. Si Donya Teodora naman ang sumubaybay sa panimulang edukasyon ng batang Rizal. Tinuruan niya itong magbasa, magdasal, at magrosaryo. Kalaunan ay kumuha rin ng pribadong tagapagturo ang kanyang mga magulang para magturo sa pagbabasa, pagsulat, gayundin sa pag-aaral ng Latin. Dahil sa pagkakaroon ng maraming aklat sa bahay at paghikayat ng kanyang mga magulang kung kaya't labis na nagkahilig ang batang si Pepe sa higit pang pag-aaral at pagkatuto hanggang sa mga huling bahagi ng kanyang buhay. Siyam na taong gulang si Jose nang dalhin siya ng kanyang ama sa Binan, Laguna, upang ipagpatuloy ang kanyang pormal na pag-aaral. Hindi maganda ang karanasan ni Rizal sa paaralang iyon, anupa't naisulat niya sa kanyang tala-arawan ang pagkakatanggap ng palo mula sa kanyang guro na may istriktong pamamaraan ng pagtuturo. Sa kabila ng kanyang pagiging mabuting bata, bihira ang araw na hindi napapalo ang kanyang mga palad. Ayaw ni Rizal sa gayong paraan ng pagtuturo, at ito ay nabanggit niya sa kanyang nobelang Noli Me Tangere, na tumutukoy sa hindi magandang

Aniya. imposible ang makapag-isip nang maayos sa harap ng patpat na pamalo at latigo. pero makaraan ang isang buwan. Nagbigay din siya ng mga kontribusyon sa La Solidaridad.epekto ng ganoong paraan sa asal at isipan ng mga bata. ang El Filibusterismo at nagsalin ng Sucesos de las Islas Filipinas. nagpatala si Rizal sa Ateneo Municipal para sa digri sa Batselor sa Sining. Noong 1885 ay pareho niyang natapos ang kursong medisina at pilosopiya. . Noong 1872. Nang siya ay 17 taong gulang ay nagtungo siya sa Espanya upang mag-aral sa Universidad Central de Madrid. Nag-aral siya ng iba't ibang lengguwahe. Nagtamo rin siya ng mga medalya at pagkilala dahil sa kanyang termino at nananatiling tumatanggap ng markang pinakamahusay sa halos lahat ng kanyang mga aralin. ang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Espanya. Ang mga miyembro ng grupo ay inihahanay sa kanilang tagumpay sa kanilang pang-araw-araw na leksiyon. Ang unang grupo ay tinawag na Romano samantalang ang ikalawa ay tinawag na Carthaginian. Ang kakaibang espiritu ng kumpetisyon at personal na disiplina ay nagpaibayo sa panibagong interes para siya ay lalong pang matuto. at matatakot maging ang isang batang matalino. Nagsimula si Rizal sa grupong Carthaginian na nasa hulihan ng talaan. kung saan kanyang itinuwid ang mga pagkakamali sa nakatalang kasaysayan ng Pilipinas. naglakbay sa maraming bansa. Dahil sa espiritu ng liberalismo sa Europa kaya't mas lumawak ang kanyang interes. Isinulat niya ang isa pang nobela. Nang lumaon ay nag-aral siya ng medisina sa Unibersidad ng Santo Tomas kasabay ng pag-aaral niya ng surveying sa pagtuturo ng mga Heswita. siya ay tinanghal na emperador at ginawaran ng estampita. kasabay ng kanyang aktibong kampanya para sa reporma sa Pilipinas. Ang kanilang klase ay hinati sa dalawang grupo.

Sa oras ng eksekyusyon. Bumagsak siyang patihaya. Noong Disyembre 3. Papunta siya sa Cuba upang magsilbi bilang boluntaryong doktor nang sumiklab ang rebolusyon sa Pilipinas. Hinuli siya at kinasuhan ng rebelyon at sedisyon.Nang siya ay magbalik sa Pilipinas noong 1892. . Ayaw ni Rizal na barilin siya nang nakatalikod kagaya ng isang traydor. nang marinig ni Rizal ang mga putok. 1896. paharap sa sumisikat na araw sa umagang iyon ng Disyembre . dahil sa umano'y pag-iingat ng mga subersibong papeles. binaril siya sa Luneta. ipinatapon siya sa Dapitan ng pamahalaang Espanyol. ay ipinihit niya ang kanyang katawan.kagaya ng isang kagalang-galang na tao na dapat na pagkilala sa kanya. pero hindi pinayagan ang kanyang hiling na barilin na nakaharap sa firing squad.

Lugar ng kamatayan: Maynila. Jose. Si Dr. hanapin José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda Isang larawan ni José Rizal. La Liga Filipina Pangunahing monumento: Liwasang Rizal Ibang pangalan: Kapanganakan: Lugar ng kapanganakan: Kamatayan: Ito ang artikulo patungkol sa bayaning Pilipino. Trinidad at Soledad ang mga anak nina Francisco at Teodora. Laguna upang mag-aral sa ilalim ng pamamatnubay ni Justiano Aquino Cruz. Pilipinas Disyembre 30. Paciano. pinadala siya sa Biñan. Sina Saturnina.José Rizal Mula sa Tagalog na Wikipedia. Laguna. pinayuhan niya ang magulang ni Rizal na pag-aralin siya sa Maynila. José Protasio Rizal Mercado y Alonzo Realonda[1] (Ika-19 ng Hunyo 1861±Ika-30 ng Disyembre 1896) ay ang pampito sa labing-isang anak ng mag-asawang Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro at ng asawa nitong si Teodora Morales Alonzo Realonda y Quintos. Josefa. Narcissa. Para sa pelikula patungkol sa kanya. silipin ang Rizal (paglilinaw). silipin ang Jose Rizal (pelikula). ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. natanggap niya ang lahat ng . 1861 Calamba. Concepcion. Laguna. Maria. Ilang buwan ang nakalipas. José Rizal Hunyo 19. 1896 (edad 35) Bagumbayan (Luneta ngayon). Para sa ibang gamit ng Rizal. Ipinanganak si José Rizal sa Calamba. Noong siya naman ay tumuntong ng siyam na taon. Pambasang bayani ng Pilipinas. Lucia. Ang ina ni Rizal ay siyang kaniyang unang guro at nagturo sa kaniya ng abakada noong siya ay tatlong taon pa lamang. Ang Ateneo Municipal de Manila ang unang paaralan sa Maynila na kaniyang pinasukan noong ikadalawa ng Enero 1872. Olimpia.Sa kaniyang pananatili sa paaralang ito. Pilipinas Pangunahing organisasyon: La Solidaridad.

Tribune. Ruso. Nag-aral din siya sa Kolehiyo ng Santa Isabel para pagbutihin ang kanyang Wikang Kastila. Sa paaralan ding ito niya natanggap ang kaniyang Batsilyer sa Sining na may notang sobresalyente kalakip ang pinakamataas na karangalan. Nang sumunod na taon. Nang sumunod na taon. siya ay nag-aral ng wikang Ingles. Aleman.Decurion. kung saan. Latin. Espanyol. nakamit niya ang titulo sa Pilosopiya-at-Titik. 1872 si Rizal ay pumunta ng Maynila para mag-aral sa Ateneo Municipal de Manila. nang dahil sa hindi na niya matanggap ang tagibang at mapansuring pakikitungo ng mga paring Kastila sa mga katutubong mag-aaral. Siya ay nakatira sa labas ng eskwelahan ang kanyang kasera ay si Donya Titay. Sanskrit.naging Emperor si Rizal dahil siya ay nanalo sa isang timpalak at nakakuha siya ng isang religious picture para sa kanyang gantimpala. Burgos na si Manuel Xeres Burgos at siya ay narehistro din. kasabay niyang kinuha ang agham ng Pagsasaka. Inggles.Centurion at Standard. Tagalog. Mga nilalaman y y y y y y 1 Edukasyon ni Rizal 2 Mga Akda 3 Buhay Pag-ibig 4 Mga Pamanang-lahi 5 Pagbitay. Sa taon din ng kaniyang pagtatapos ng Medisina. Portuges. kinuha niya ang kursong panggagamot sa nasabing Pamantasan (Santo Tomas) pagkatapos mabatid na ang kaniyang ina ay tinubuan ng katarata. Sa Ateneo. bilang "sobresaliente" (napakahusay). Italyano. nagtungo siya sa Espanya. Griyego. Pranses.mga pangunahing medalya at notang sobresaliente sa lahat ng aklat. Hapon. Sa eskwelahan ng Ateneo ay ginugrupo ang mga mag-aaral ng dalawang parte ang Roman Empire (inside border)at Carthaginian Empire(outside border). Naglakbay siya sa Pransya at nagpakadalubhasa sa paggamot ng sakit sa mata sa isang klinika roon. bilang karagdagan sa mga wikang kaniya nang nalalaman gaya ng Pranses. Sa isang grupo ay may mga opisyal Emperor(best student). Pagkatapos ay tumungo siya sa Heidelberg. Ang una niyang magtutudlo ay si Jose Bech . kung saan natamo pa ang isang titulo. siya ay sakup sa Carthaginian dahil sa labas siya ng eskwelahan nakatira. Kamatayan at Pagka-martir 6 Ugnay panlabas Edukasyon ni Rizal Noong Hunyo 10. Ebreo. Doo'y pumasok siya sa Universidad Central de Madrid. Noong ika-5 ng 1882. Muntikan na siyang hindi marehistro dahil hindi siya pinayagan ng tiga-rehistro na si Fr. siya ay kumuha ng Pilosopiya at Panitikan sa Unibersidad ng Santo Tomas. at iba pang mga katutubong wika ng Pilipinas. . sa ikalawang taon ay natapos niya ang karerang Medisina. Pagkaraan. Magin Ferrando dahil siya ay huli na sa pasukan ngunit tinulungan siya ng pamangkin ni Fr. Alemanya. Isang dalubwika si Rizal na nakaaalam ng Arabe. Tsino. Katalan.

Pinatutula Ako. pinahiram siya ni Valentin Ventura ng 300 piso sa pagpapalimbag ng EL FILIBUSTERISMO. Ang mga ito ang naging daan upang magising ang pagkakaisang-diwa at katauhan ng mga Pilipino. sa tulong ni Dr. Maximo Viola. Buhay Pag-ibig Si Segunda Katigbak ang unang pag-ibig ni Rizal. Naglalaman ang mga ito ng mga paglalarawan at pagpuna sa mga nagaganap na pangyayari sa lipunang Pilipino ng mga panahong iyon. manunulat na Espanyol. Si Segunda ay labing-apat na taon palang noon at ang kapatid ng kaklase niyang si Mariano. Ang Ligpit Kong Tahanan atbp. Alemanya (1886). Ipinalit ni Segunda para dito ay isang puting rosas. na nauwi sa Rebolusyon ng 1896.Mga Akda Mga Nobela ni Jose Rizal y y y Noli Me Tangere El filibusterismo Makamisa Si Rizal ay nakilala sa dalawang nobelang kaniyang isinulat. Kabilang sa iba niyang naisulat ay ang Awit ni Maria Clara. Ang mga aklat na ito ay halaw at hango sa Don Quixote ni Miguel Cervantes. Noong siya'y walong taong gulang pa. isang pahayagang inilunsad ng mga Pilipinong repormista sa Espanya. Dahil sa paghanga ni Rizal kay Segunda. . Noon nag-aaral na siya sa UST(Unibersidad ng Santo Tomas) doon niya nakilala si Miss L (hindi binanggit ang totoong pangalan) ngunit ang kanyang pag-ibig kay Miss L ay hindi natuloy dahil sa dalawang rason una ang mga magagandang ala-ala ni Segunda ay hindi pa nawawala. Sumulat siya sa ilalim ng pangalang Dimasalang at Laong-laan. sinulat niya Mi Ultimo Adios (Huling Pamamaalam). Tumutukoy ang tulang ito sa pagmamahal sa bayan dahil bata pa lang siya ay nakitaan na siya ng pagiging nasyonalismo. ginawan niya ito ng isang larawan ginuhit ng lapis. Nang malapit na siyang bitayin. habang lumagda naman si Marcelo Del Pilar bilang Plaridel. Dagdag dito. ang Noli me tangere (Huwag Mo Akong Salingin) na nilimbag sa Berlin. si Rizal din ang masugid na taga-ambag ng mga sulatin sa La Solidaridad. Belgica (1891). Mag-aalok na sana si Rizal kay Segunda ng kasal ngunit ito ay nobyo na ni Manuel Luz. At nilathala ang El Filibusterismo (Mga Pagbalakid o Pangungulimbat) sa Gante. naisulat niya ang tulang Sa aking mga Kabata na naging Sa Aking mga Kababata.

nagtayo siya ng isang paaralang pambata. 3. Pagbitay.pangalawa ay hindi gusto ng kanyang ama ang pamilya ni Miss L(hindi binaggit kung bakit). pinaratangan siya ng paghahasik ng gulo dahil sa pagtatatag ng La Liga Filipina. Kamatayan at Pagka-martir . Mga Pamanang-lahi Si Jose Rizal ay isang repormista para sa isang lipunang malaya at hindi isang rebolusyonaryong naghahangad ng kasarinlan. pantay na karapatan sa harap ng batas. sapagkat nangangahulugan ng pagkawala ng pangingibabaw ng Kastila. maging Pilipino man o Kastila. Kaya sa pagbabalik ni Rizal sa Maynila mula sa Espanya. Bilang puno ng Kilusan ng Pagbabago ng Pilipinas na itinatag ng mga Pilipino sa Barcelona. Doon.Ang sunod niyang nakilala ay si Vicenta Ybardaloza. Siya din ang kanyang huling kasama nang barilin siya sa Bagumbayan. Ang kanilang mga mithiin: 1. Hindi matanggap ng mga maykapangyarihang opisyal ang mga pagbabagong iyon. kalayaan sa pagtitipon-tipon at pamamahayag. hindi niya alam na ito pala ay malayong pinsan niya lang. Espanya. na magkaroon ng mga namumunong paring Pilipino o magkaroon ng sekularisasyon. naantig niya ang puso ni Rizal dahil sa pagiging mahusay maglaro ng instrumentong harp at ang kanyang pinakasalan ay si Josephine Bracken. at isang pagamutan. nagbigay siya ng ambag-sulatin sa La Solidaridad. 4. Nagkakilala sila nang pinatapon si Rizal sa Dapitan. 5. na magkaroon ng mga kinatawan sa Batasan ng Espanya (Parlamento). Zamboanga noong 1892. Si Leonor Rivera ay ang kanyang unang totoong pag-ibig. 2. nilitis at ipinatapon sa Dapitan. na ang Pilipinas ay maging bahaging-lalawigan ng Espanya. Bukod dito.Sumunod kay Miss L ay si Leonor Valenzuela at si Leonor Rivera. nagsagawa rin siya ng isang pambayang sistema ng padaloy-tubig.

Noong ika-30 ng Disyembre 1896. subalit pinayagan lamang na alisin ang piring sa mata. Noong 1896. at pagtatatag ng isang bawal na samahan. Nang mga panahong iyon. Pagsiklab ng himagsikan.Pagbaril kay José Rizal sa Bagumbayan. Nadawit siya bilang kapangkat at kapanalig ng mga nag-aalsa. habang bumabagsak. natuklasan ang lihim na samahang Katipunan. Napatunayang siyang nagkasala at hinatulan ng bitay. Pinaratangan siya ng paghihimagsik at pagtatangkang ibagsak ang pamahalaan. bilang tanda na hindi siya taksil sa pamahalaan. siya'y pumihit paharap. kaagad siyang ipinaaresto sa barko at ipinabalik sa Pilipinas. Hiniling niyang huwag lagyan ng piring sa mata at mabaril ng paharap. Dahil dito. sa pagbaril sa kanya. binaril siya sa Bagumbayan. pinayagan si Rizal ng pamahalaang maglingkod sa Cuba bilang manggagamot sa panig ng Espanya at naglalayag patungo sa nasabing lugar. na Liwasang Rizal ngayon. kaya bigla itong naglunsad ng rebolusyon. .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->