I. Kahulugan ng Pagsusulat a. Ayon kay Peter T.

Daniels, ito ay isang sistema ng humigit kumulang na permanenteng panandang ginagamit upang kumatawan sa isang pahayg kung saan maari itong mulingmakuha nang walang interbensyon ng nagsasalita. b. Sabi naman ni Florian Coulmas,ito ay isang set ng nakikitang simbolong ginagamit upang kumatawan sa mga yunit ng wika sa isang sistematikong pamamaraan, na may layuning maitala ang mga mensahe na maaaring makuha o mabigyang ± kahulugan ng sinuman na may alam sa wikang ginamit at mga pamantayang sinusunod sa pag-eenkoda. c. Ito rin ayang paraan ng pagsasalin sa papel o sa ano mang kasangkapang maaaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita, simbolo, ilustrasyon ng isang tao o mga tao sa layuning maipahayag ang nasa kanyang isipan. d. Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na prosesoo sa layuning makalikha at makagawa ng maayos na sulati; isang kasanayan. e. Sa sosyo-kultural na konteksto, ito ay isang proseso ng pag-aaral at produkotong konteksto na nakaaapekto sa pagkatuto; maipahiwatig an gating nadarama na di natin kayang sabihin f. Ito ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalaman at makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinibigay na opinion. g. Ayon kay Arapoff, ito ay isang proseso ng pag-iisip na inilalarawan sa pamamagitan ng mahusay ng pagpili at pag-oorganisa ng mga karanasan.. h. Ito ay isang tao-sa-taong komunikasyon at paraan ng paghubog ng damdamin at isipan ng tao.

II.

Kahalagahan ng Pagsulat Mahalaga ang pagsulat dahil kung marunong tayong sumulat makaaangat tayo sa iba dala na rin ng mahigpit na kompetisyon sa ngayon , Makasasagot tayo sa mga pagsusulit na pasanaysay, pagbibigay ng ulat, pagtatala ng resulta ng mga
Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.

eksperimentasyon at paglikha ng mga papel pananaliksik dahil ito ay bahagi ng pananagumapay. Sa daigdig ng edukasyon, kailangang sumulat tayo ng liham na aplikasyon, paggawa ng balangkas pangkaunlaran, gumawa ng anunsyo, umapila sa paglilikom ng pondo, sumagot sa pakiusap ng mga kliyente at marami pang iba. Mahalaga rin ang pagsusulat sapagkat sa pamamagitan nito, ang mga tao sa iba¶t ibang lugar at sa iba¶t ibang panahon ay nagkakalapit, nagkakaunawaan at nagkakaisa. Ang aspeto n gating kultura ay napananatiling buhay sa pamamagitan nito. Sa pamamagitan ng mga nasulat na tala ay natututuhan natin ang kasaysayan n gating lahi; ang mga paniniwala at matatayog na kaisipan ng ating mga ninuno; at ang mga pagbabago at pagsulong ng ating bansa.

III.

Layunin ng Pagsusulat a. Pansariling Pagpapahayag o Ekspresiv. Ito¶y pagsulat o pagtataya ng mga bagay na nakikita, naririnig o nababasa. Ito rin ay nagpapahayag ng nararamdaman at nasasaloob ng mga tao. May malayang pamamaraan, hindi gasinong pinagtutuunan ng pansin ang ispeling ng mga salita bagkus minmahalaga ang mailbas ang tunay na iniisip at nadarama ng isang tao. Kinapapaloobang ito ng sariling karanasan at mga pala-palagay ng manunulat hinggil sa ilang pangyayari sa paligiid Hal. Talaarawan, jornal, personal na liham, mga reaksyon at mapa o diagram b. Pagpapahayag na Impormasyonal o Transaksyunal. Ginagawa ito kung nais magpaagbot ng mensahe, balita o magpaliwanag, magpayo o makiusap. Gumagamit ito ng mas pormal at kontroladong paraan sapagkat may istilo na dapat isaalang-alang upang maihatid ang mensahe sa target niyang mambabasa. Halimbawa: liham, memorandum, reviewer, riserts, komentaryo, kritiko, ulat, report, poster o slogan at sanaysay c. Malikhaing Pagsusulat. Sa tulong ng imahinasyon ng kaisipan ng manunulat at kapangyarihan sa register ng wika, nagagawang ilarawan ng manunulat ang lipunang kanyang ginagalawan. May sapat na lakas ang mga salita upang
Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.

Pagfofokus ± pangkalahatang layunin sa pagsulat tungkolsa paksa 2. d. b. Ekspresiv na Pagsulat ± nakafokus sa pangangailangan ng manunulat na malayang maipahayag ang kanyang sarili gamit ang sariling pamamaraan.ipadama sa mga mambabasa ang panaromic na larawan ng buhay. Ang atensyon ay nakatuon sa pantersyaryang pagsulat kung saan kailangang makasulat sila nang katanggap-tanggap sa akademik na komunidad. 1. Kabalikat din ang mga maretorikang salitang gagamitin upang mabatak ang kuryosidad at inspirasyon ng mambabasa. May makalayuning oryentasyon at naniniwalang ito¶y isang pabalikbalik na gawain. Kognitiv ± tumitingin sa pagsulat bialng isang pag-iisp at isang kompleks na gawain. Walang ginagamit na teorya ngunit nakaimpluwensya sa inobasyon sa pagtuturo ng pagsulat. IV. Komunidad ng Diskurso ± nabuo ng maniwala na ang pagsulat ay isang gawain sosyal. Ang pagkaunawa ng mambabasa at ang genre ay napakahalaga rito. Sosyal na Antas ± ang mga manunulat ay hindi lamang kumikilos nang nag-iisa kundi bilang kasapi ng isang sosyal at kultural na pangkat na nakakaimpluwensya sa kung ano at paano sila sumulat. Pag-iistraktura ± pag-oorganisa at muling pag-aayos ng teksto upang mailahad ang ideya sa paraang tatanggapin ito ng mga mamababasa Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Paggawa ng Burador Pag-iistraktura Muling Pagtingin Pagfofokus Paglabas ng ideya Evalwasyon Ang dayagram na ito ay nagpapahiwatig ng paulit-ult at hindi linyar na kalikasan ng pagsulat. Apat na Dibisyon ng Kasaysayan ng Pagsusulat a. c. . Ang mga gawaing tulad ng brainstorming ay nagpapalabas ng ideya na nakatutulong sa mga manunulat na masabi ang nasa kanyang iskema.

Kung minsan. kapag nagsulat skiya ng dyornal. Wika ± ang isang manunulat ay kailangang mayroon ng kaban ng wikang maaaring gamitin ayon sa pangangailangan. Konbensyon ± dapat isa-alang-alang ang mga konbensyon sa pagsulat na tinatangkilik sa isang pamayanan. ano ang lawak ng kanyang pang-unawa at anong uri ng wika ang angkop na gamitin. Dapat alam niya ang istilo ng wikang angkop na gamitin sa lahat ng pagkakataon. Malaki ang magiging epekto nito sa kanyang paraan ng pagsulat. may sariling pormat ng adbertisment na kaiba sa pagsulat. ang manunulat ay nag-iinterak sa kanyang sarili.3. dyornal at iba pa. pero sa maraming pagkakataon ang interaksyon ay sa ibang tao. Pagtataya o Evalwasyon ± paggamit ng tseklist upang makuha ng fidbak at mga puna na makatutulong upang maisaayos muli ang binuong burador 5. 5. Kaya ang kaibahan sa anyo o porma ng isang sulatin ay nakabatay nang malaki sa layunin. 3. Kailangang linangin din ng isang manunulat ang kanyang kasanayang interpersonal. Layunin ± dapat na malinawsa isipan ng manunulat ang dahilan kung bakit siya nagsususlat. Mga Kailangan sa Pagbuo ng Sulatin 1. Interaksyon at isang pagbuo sa Kamalayan ng Awdyens ± dapat isaisip ng isang manunulat na may nagaganap na interaksyon sa pagulat. Layunin nitong makalikha ng makabuluhan at mabisang pagsulat na makabuo sa kasanayan ng manunulat V. Halimbawa. . halimbawa. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Muling Pagtingin ± matiyak kung tamaang ginagawa. 2. Tapik o Paksa ± kailangan ng isang sulatin ang sapat na kaalaman oimpormasyon sa paksang sulatin. 4. Dapat na alamin niya kung sino ang sinusulatan. Ang mga kaalaman o impormasyon ay maaaring galing sa mga sangguniang aklat. Paggawa ng Burador ± transisyon ng kaisipan mula sa manunulat patungo sa tekstong para sa mambabasa 4. ano ang maaaring gusto niyang malaman.

Mga Kasanayan sa Pag-iisip ± ang isang manunulat ay dapat magtaglay ng iba¶t ibang kasanayan sa pag-iisip. Kasanayan sa Pagbubuo ± isa sa mga tunguhin ngg manunulat ang makabuo nang maayos na talataan na naglalahad nang malinaw na ideya at mga pansuportang detalya. Mambabasa ± nag-iinterpreta at ang umiintindi sa teksto ng decoder naman kung tawagin Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. .6. Manunulat ± nagpapadala ng mensahe naencoder kung tawagin b. kailangang mayroon din siyang kakayahan sa pagbibigay ng sariling pagpapasiya at iba pa. 7. Binibigyang pansin niya sa pagsulat ang mga sumusunod: a. kailangang alam din niyang pagalawin ang kanyang imahinasyon at maging malikhain para sa kawiling-wiling paglalahad. Kailangang may taglay siyang kasanayan sa pagtatangi ng mga bagay at pangyayari upang madesisyunan niya kung alin ang mahalaga o hindi. Sino ang awdyens o pinaglalaanan ng sulatin? 9. Teksto ± nakasatitik na mensahe na pinuprodyus ng manunulat c. 8. Sariling Sistema ng Pagpapahalaga ± dapat isaalang-alang ang mga pagpapahalagang pinanananaligan ng isang manunulat at handa siyang panindigan ang mga ito. Nagagawa rin ng isang mahusay na manunulat na lohikal na mailalahad ang pagkasunud-sunod ng mga ideya sa pagbuo ng isang magkakaugnay na teksto sa pamamagitan ng paggamitng mga angkop na panguugnay. Ano ang mahalaga sa paksa? b. Ano ang maganda o mahusay na pagsulat?\ c. Mahahalagang Sangkap sa Pagsusulat a. kailangan din niya ang kaalaman sa lokhika upang makapangatwiran siya nang mabisa. Ano ang angkop na paraan ng pakikipagtalastasan sa isang taong may edad kaysa sumusulat? d.

Brainstorming ± paglalahad ng mga ideya sa papel upang maibigay ang posibleng maging paksa. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Imbensyon o Pag-asinta ± paglikha ng iyong paksa i. ii. May dalawang klase ang pagbabalangakas: (1) Pangungusap na Balangkas ± nakatuon sa mga makadiwang pangungusap na siyang kumakatawan sa mahalagang bahagi ng isang sulatin at (2) talatang balangkas ± nakapokus sa mgapinag-uugnayugnay na mga kaisipan. Klaster ± pagmamapa ng mga ideya b. Lubha itong mahalaga upang maiwasan ang paglayo sa pagtalakay sa isang paksang napili. Pala-Palagay i. Balangkas ± maituturing na pinakakalansay ng isang sulatin. Pagsasaga ng interbyu iv. . ayon sa pagkakasunud-sunod. Paghahanap at pagsususri ng mga pananaliksik iii. Pangangalap ng mga ideya ii. Kadalasan. Pangangalap ng Impormasyon o Pagtatanong at Pag-uusisa i. Paglilista ± paglista ng mgaideyang ikaw ay interesadong gawin iii.k. Pag-oorganisa ± paglalahad ng mga impormasyon sa isang balangkas i. naghahain muna ng haka-haka ang manunulat ii. Habang wala pang tiyak nabalangkas at daloy ng pagtalakay sa paksang susulatin. Proseso ng Pagsususlat a. Iisa-isahin ng manunulatang sanhi at bunga ng pangyayari habang nagiisip kung paano bubuuin ang balangkas ng paksang napili iii. itoang pinakamahabang bahagi ssa prroseso ng pagsulat a.a Incubation Period d.VI. Maari ring mabuo rito ang paksa c. Nakararamdamng pagkabalisa ang manunulatsa yugtong ito dahilpatuloy siyang naghahanap ng kasagutan sa kaanyang mga tanong at maaaro pang biglang sumulpot ang iba pang tanong iv.

ensayklopidya. 2. batas. Nais pabulaanan o hindi sang-ayunan ang argument ng awtor Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Paglinang ng mga iodeya c. magazine. Pangunahing Datos ± Nagmumula ang mga impormasyon sa mga indibidwal na tao. Tatlong istratehiya sa paghahalo ng sariling pag-aaral sa pinagkunang material a. b. Sekondaryang Datos ± Kinalap ang mga datos mula sa mga manuskrito. disertasyon. mga pribado o publikong organisasyon. Idagdag ang kapangyarihan ng salita ng awtor upang suportahan ang argument ii. tesis. Dalawang Uri ng Mapagkukunan ng mga Datos: a. Kongklusyon a. Introduksyon a. Pagsasaayos ng mga Datos 1. Paglalahad ng Tesis 2. . pahayagan at iba pang aklat na naisulat ng mga awtor. Muling-pagdidiin sa pangunahing ideya ii. Paglalahad ng mga Punto b. Direktang Sipi ± eksaktong salita o pahayag ng isang awtor. Kinopya nang direkta. mula sa sanggunian. Ginagamit ito ng mananaliksik kapag nais niyang: i. mga akdang pamapanitikan. dokumento at iba pang orhinal na talaan. salita-sa-salita. Katawan a. Pangganyak b.1. PAntulong sa pangunahing Katwiran 3.

Ginagawa ang pagpaparapreys kapag: i. Bigyang-diin particular ang isang malinaw o makapangyarihang pahayag o sipi iv. y y Humanap ng komportableng lugar ng pagsusulatan. Pagsulat ng Burador y Bigyan ng sapat na panahon ang iyong sarili na magawa ang iyong sulatin. Gumagawa ng synopsis kapag: i. Nais magbigay ng bakgrawnd at pananaw hinggil sa isang paksa ii. Iwasan ang distraksyon o abala Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Nais gumamit ng mga impormasyon sa nowtkard at umiwas sa panggagaya o pangongopya ii. Parapreys o Hawig ± pagsasabing muli ng nakuhang ideya mula sa ginamit ng sanggunian gamit ang sariling pangungusap. Sinopsis o Buod ± pinagsama-sama ang pangunahing ideya ng isa o maraming manunulat gamit ang sariling pangungusap.iii. Nais iwasan ang masyadong paggamit ng direktang sipi iii. Nais maglarawan ng pangkalahatang kaalaman mula sa maraming sanggunian tungkol sa paksa nais na determina ang pangunahing ideya ng pinagbatayang teksto e. . Nais gamitin ang sariling boses sa paglalahad ng impormasyon c. Naghahambing ng mga ispesipikong punto de vista b. Mas maikli ito kaysa sa orihinal at naglalaman ng kabuuang kaisipan ng pinagkunang material.

Pabayaang malayang dumaloy ang isipan nang walang anumang pagkontrol. Pinaplano ang mga katanungan at ang mga ito¶y pinagsunud-sunod at pinag-ugnay-ugnay. f.sa gayon. pagguhit. Matibay na introduksyon at kongklusyon Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. o Pamamaraang Tanong-Sagot ± Tinatanong ang sarili tungkol sa paksa at tiyak makakaipon ng laksang impormasyon. o Palitang-kuro ± grupo ang karaniwang gumagawa rito. Organisasyon ng Sulatin 3. Napapalalim nito ang pag-unawa sa paksa at nakapagbibigay ng mga kawili-wiling kaisipang maisususlat. Ang mga potensyal na opinion ang bibigyang konsiderasyon at pagkakaisahan ang mga hakbangin para marating ang mapagkakasunduang layunin. pagsipi. . maging ang mga di-inaasahang nakabaong ideya ay lumitaw. Huwag magwawasto.y y Magpahinga Ang mga Paraan sa Pagpapalabas ng Ideya: o Pagtatala ± paglilista ito ng mga kaisipan sa pamamagitan ng pagdadaglat. Ribyu ng Higher-order na tuon: 1. Masusundan dito ang pagkakasunund-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga detaly tungkol sa paksa kapag magsususlat. Malinaw na pagpapahayag ng mga ideya 2. Malawak nilang titingnan ang paksa sa iba¶t ibang anggulo at ang kaligiran ng usapin. Huwag munang maging mapaghatol sa isinusulat. Pagrerebisa ± muling pagsusuri sa mga ideya i. o Malayang Pagsulat ±pamamaraan itong kung ano ang basta lumabas na ideya sa isip ay isinusulat. Istraktura ng mga talata 4.

Pahina ± ph.) a.) a. Bantas 3. Paghahanay pahalang ng mga salita g. Proofreading o Pagwawastong-Basa . Pagitan ng pangalan ng bayan at pangalan ng lalawigan d. Magkakasunod na parirala h. Ginagamit bilang panapos sa mga paturol o pasalaysay.binbasa ulit ito upang Makita ang mga mali sa ispeling. Bating panimula ng liham pangkaibigan e. Kuwit o Koma (.g. Istilo ng Dokumentasyon ii. Ispeling 2. Bating pangwakas ng liham pangkaibigan at liham pangangalakal f. Istraktura ng mga pangungusap 4. Tandang Pananong (?) . Ginagamit din ito sa mga pinaikli o dinaglat sa salita. pati na rin ang daloy ng pagpapahayag. pakiusap at pautos ng mga pangangausap b. Tuldok (. Pagitan ng pangalan ng kalye at pangalan ng lungsod c. sa gramatikaat paggamit ng salita.Ginagamit itong panapos sa mga pangungusap na patanong 3. impormasyon at katwirang nakapaloob sa komposisyon i. . Wastong Paggamit ng mga Bantas: 1. 2. Ekspresyong padamdam 4. Hal. Tandang Padamdam o Eksklamasyon (!) a. Ribyu ng later-order na tuon: 1. Pagitan ng petsa ng buwan at taon b. Editor ±Ed. Pangungusap na padamdam b. Pagitan ng tuwirang sabi at ibang bahi ng pangungusap Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.

ganap o parsyal b. parirala o pangungusap 9. pagpapakilala ng tuwirang sipi 6. Mga tambalang salita dahil sa pagkaltas ng isang kataga o salita kaya pinag-iisa na lamang na maaaring manatili ang kahulugan kaya¶y magkaroon ng ikatlo c. pagsulat ng oras c. Tutldok o kolon (:) a. Mga susing salita sa isang pinarafrasong tala d. pelikulat atbp. Direktang pagkopya ng isang salita. Panipi o kotasyon (³ ³) a. kuwento. Mga salitang inuulit. Kudlit o Apostrofi (µ) ± ginagamit sa pag-aangkop ng kataga sa sinusundang salita 7. Mga pangngalang pantangi na inunlapian f. Diyalogo b. Panlaping ika-ikasunod ng tambilang o numero Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Pamagat ng aklat. Gitling (-) a. bating panimula ng liham pangangalakal b. Mga salitang-ugat na nagsisimula sa patinig na inuunlapian ng panlaping nagtatapos sa katinig e. Mga magkasalungat na salita na inaalis ang pang-ugnay na at d. pagtatala ng iisa-isahing bagay d. Panaklong o Parentesis ( ) ± ginagamit na pangkulong sa mgapinamimiliang salita o parirala 8. Pagitan ng antesidente na iyo at ng pangalan j. Pagkatapos ng ngalang panawag k. . Pagitan ng pangalan o panghalip at ng pamuno 5. c.i.

) ± ginagamit sa dalawang malalayang sugnay na hindi pinangangatnigan o hindi pinagdurugtong ng pang-ugnay 11. sanaysay. Pagsasama sa apelyido ng pagkadalaga at ng napangasawa i. Braket ([]) ± binago sa isang tuwirang sipi at dito ito ipinaloloob. awitin. Tuldukuwit (. at banyagang salita Tabula ng mga Pananda o Pangmarka sa Pagwawastong-Basa Pananda/Marka Kahulugan Lagyan o singitan dito lagyan ng tuldok Lagyan ng kuwit Lagyan ng tuldok-kuwit Lagyan tutuldok Lagyan ng panipi Lagyan ngkudlit Lagyan ng panaklong Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. («. Elipsis («) ± pagsisipi kung may tinatanggal na salita. tula. gayundin. Asteriko (*) ± may tinanggal na isa o mhigit pang talata sa isang sinipi. polyeto at mga programang panradyo at pantelevisyon). pangalan ng babasahin (dyaryo. ang kapaliwanagan sa kung ano ang ginawa 13. jornal.g. Paghahati ng salita sa dulo ng linya 10. maikling kuwento. Fraksyong isinusulat nang pasalita h. magasin. .) ± sa huli ng pangungusap o katapusan ng sipi 12. Salungguhit (__) ± gamit sa mga pamagat ng aklat. dula. pagkatapos ng isang listahan at pagpapakitang may karagdagang impormasyon nakatalababa o nakfutnowt 14. novella.

isulat ng buo Malaking titik lahata Maliit na malalaking titik Maliit na tittik Italisa Iset sa Roman Iset sa bold Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. .Lagyan ng braket Lagyan ng superskrip Lagyan ng subskrip Kaltasin o alisin Pagdugtungin o pagkabitin Kaltasin atpagkabitin Lagyan ng espasyo Panatiliin Itranspos o pagpalitin ng puwesto Iusog o iurong sa kaliwa Iusog o iurong sa kanan Igitna Itaas Ibaba Ipantay o ituwid Ilinya di-perpekto Indensyonan o isaparapo Punan ang patlang Maling paghahati o pagpapantig Simulan sa bagong parapo Baybayin.

dahilan ngpagsulat ng paksa at pambunga na pagtatalakay sa daloy ng papel.Iset nang magaan Italisadong malaking titik Nawawalang salita. ito¶y kaakit-akit na ± nakakapukaw. kahalagahan ng paksa. intensyonal bang set ito? Pigura o itambilang o numero Maling font o tipo Paghiwalayin Lagyan ng asteriko Baliktarin Ligature o pangatning Lagyan ng gitling May karugtong Isulat sa bagong linya Bitin h. ii. Kailangan sa sulyap palamang ng babasa. Ito ang pinakamukha ng sulatin. panglan ng sumulat. Titulo o Pamagat i.iba pang impormasyon tutukuyin ng guro b. Panimula o Introduksyon i. maaari na itong ipasa sa guro o sa iba pang susuri nito VII. Naglalaman ng titulo o pamagat ng papel. nakakaganyak. Karaniwang isinasaad nito ang paksa. Bahagi ng Pagsulat a. nakakahatak na ng Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. ang isang katha. Dito hinahatulan. . kung magtatagumpay o mabibigo. Pinal na Papel ± pagtapos ng masusing pagsusuri ang teknikal na bahagi ng nilalaman. petsa ng pagsulat o pagpasa. tingnan ang orihinal na kopya Walang parapo Itanong sa awtor.

mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit. 5. Sapagkat nagbibigay. na karaniwan nang binubuo ng iisang salita. Pagkakaligiran ± ito naman ang ginagamit na panimuilakung ang binibigyang-larawan ay pook. Pagbubuod ± naghahayag muna ng pinakadiwa bago tuntunin ang sadyang tinatalakay 3. Paglalarawan ± ang panimulang ito¶y ginagamit kapag nagtatampok ng tao. dalubhasa. ang resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunudsunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga na detalye. Pasaklaw na Pahayag ± sa panimulang ito. 8. Maikli lamang. kung maari pa nga¶y pati buhay. tunghayan hanggang sa ang malay. Masurpresa itong parang suntok kung tumimo sa kuryusidad ng bumabasa. Pagsusumbi ± bihira ang panimulang ito. 7. Mabibisang Panimula: 1. 6. Halimbawa: Balita 2. sa mga kawikaan. Pagtatanong ±panimulang kalabisan nang ipaliwanag pa 4. awtoridad at maari rin naming karaniwang tao lamang ngunit ang sinabi¶y naghahayag ng mahahalagang bagay na magagamit na lundayan sa pinapaksa. at maging sa mga pamilyar at pang-araw-araw na makatotohanang kaalaman ng lahat na nagtataglay ng diwa o aral. deskripsyon. Panlahat na Pahayag ± isang uri ito ng panimula na nagtataglay ng kahalagahang unibersal na maaaring hanguin sa mga salawikain.kuryusidad ± para tuluyang titigan. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. iii. ay matangay nang buong kasabikan. Tuwirang Sinabi ± panimulang karaniwang nakikitang nakapanipi sapagkat mula ito sa tapat na pagsipi sa tiyak na pahayag ng isang taong bantog. .

11. 3. ginagamit ditto. ii. 14. 10. Pagsasalungat ± Sapanimulang ito. Makatawag-pansing Pangungusap ± Ito¶y isang mapanggittlang panimula dahil di-karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang. 13. Pangkalahatang Pamamaraan sa Pagsasaayos ng Katawan ng Sulatin 1. Paespesyal o Pagaagwat ± paglalahad mula sa pinakamalapit o ang alam na alam na paksa hanggang sa pinakamalayo o ang hindi na masyadong alam na paksa Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Pagsasalitaan ± Ang panimulang ito ay dinaraan sa usapan o diyalogo.isang panimulang nagkukuwento ng maikling istorya para pasiglahin ang babasa o di kaya¶y gamiting tularang lundayan ang kaugnayan sa paksang tatalakayin.ang pangangatwiran. ang binibigyang diin ay ang pagkakaiba. Matatagpuan na dito ang pangunahing pagtalakay sa paksa. pagsasalaysay. Pagsasalaysay ± ang panimulang ito¶y anyong malumanay na pagkukuwento. paglalarawan at paglalahad. c. Katawan i. Pakronolohikal . pagpapaliwanag. Analohiya ± Ito ay nagtutulad o nagwawangis. . Paanggulo ± batay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom. Ang tuntuning sinusunod ditto ay mas malaki ang pagkakaiba. mas matindi ang bias.tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mula pinakamatagal hanggang sa kasalukuyan 2. 12. Anekdota .9.

5. Inilalahad din ang napatunayan o napagalaman batay sa paglalahad at pagsusuri ng mga impormasyong ginamit sa papel o sa pananaliksik.4. Pagpapahiwatig ng Aksyon 5. Tuwirang Sinabi 2. Mabisang Pangwakas: 1. d. Palamang o Pasahol ± sinisumulan sa mga bagay munang lalong mahalaga ang binabanggit bago ang di-gaanong mahalago o vice-versa. 7. Panlahat na Pahayag 3. Mahalagang Insidente 6. Pagbubuod 4. Mga Pamantayang Dapat Sundin sa Pagsusulat a. Maari rin silang magkapalit. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Pagtatanong 7. 6. Konklusyon o Wakas i. Unang seksyon ay ang pagkakaiba. Papayal o Pasalimuot ± sinisimulan ito sa mga bagay na komplikadokasunod ang mga bagay na simple o vice-versa. Kailangan ang kaisahan. kawilihan at wastong pagbigay-diin sa pahayag. Ang pangalawang seksyon ay ang pagkakatulad. Nakasaad naman sa bahaging ito ang mahahalagang puntos ng papel. ii. Patiyak o Pasaklaw ±isinasaaosa naman ito sa paraang sinasabi muna ang mga particular o definidong detalye bago ang pangkalahatang mga pahayag o vise-versa. Paghahambing ± isinasaayos nang paseksyon. iii. . kaugnayan. Pagsisipi VIII. Dito makikita ang kabuuan ng sulatin.

kaugnayan at kaanyuan. samantala. i. pagsulat ng tambilang at papapaikli ng mga salita at talata. 1. Pamantayan sa Kaugnayan i. Kailangang malinaw. c. gramatika at retorika.b. Paggamit ng tradisyonal na mga salitao mga pangatnig gaya ng: at. Kailangang may sapat na kaalaman sa wika. ngunit. a. dahil sa. disin sana. kapag. 2. paggamit ng malaking titik. anupa¶t. samantala. pagbabantas. Dapat na may lubos na kabatiran sa mga mekanismo sa pagsusulat gaya ng: pagbabaybay. Talataan ± lipon ng mga pangungusap na paunlad na binubuo at nagpapahayag ng isang buong diwa o kaisipan. . gayon pa man. e. d.kung gayon. samakatuwid. kailangang ito¶y umikot sa iisang pangkalahatang ideya. Kailangang may pangungusap na pampaksana siyang nagsisilbing giya o patnubay sa pagbuo ng susuportang mga pangungusap. bagaman. bagaman. Ang isang talat o magkakasunod na talata ng isang akda ay may kaisahan. sa kabila noon at marami pang iba. Kailangan maingat ang susulat sapagkat ang anuman kamalian ay nakikita ng bumabasa. ngunit. Kailangan nakaayos sa pagkakahanay ang mga pangyayari o ang diwang ipinahayag upang maging maliwanag ang pagkakaugnay. paggamit ng italika. Kaisahan: Upang matawag na talata ang pangkat ng mgga pangungusap. Kaugnayan: Kailangang magkakaugnay ang mga pangungusap upang magpatuloy ang daloyng diwa buhat sa simula hanggang sa dulo ng pahayag. makatwiran at maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga kaisipan. sapagkat. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.

paliwanag. Layuning bigyang-paliwanag ang paksa. Anyong Klasipikasyon o Pag-uuri-uri Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. May pagbigay-katuturan. c. Pag-uulit ng Salitaupang Magbigay-diin at Magugnay-diwa d. sa gayon. Ang isang akda ay may panimulang talata. Isang pahayag na mapagtatalunan b. makakapanunod na talata (Transitory) at may pangwakas na talata. pagwawangis. at patotoo. pagtuttulad at pag-iiba. tagubilin. ii. Sa mga sumusunod na pangungusap. pangangatwiran. mungkahi. panghalip ang maaringg gamiting kahilili ng pangalang nabangit. IX. Gumagamit ng ilustrasyon.b. Kaanyuan o Kabuuan: Ang mabuting talata ay naglalaman ng kumpletong kaisipan. Ginagawa ito upang hindi ulit-ulitin ang atensyon ng bumabasa ay magbalik sa tinutukoy na panghalip. Paralelismo o Paggamit ng Magkakatulad na Balangkas Panggramatika 3. Paggamit ng Panghalip i. . pagsususuri. mahahalagang sipi at iba pang pamamaraan upang maging buo o ganap. halimbawa. Anyong Pangangatwiran o Argumentasyon i. malinawan at maintindihan nang walang pagpapasubali ang pinagmamatuwirang posisyon o pahayag. para Makita at mapakilalang mabuti ang particular na bagay na tinatalakay sa pamamagitan ng mgapruweba¶t patunay. Kung pangngalan ang ginamit sa unang pangungusap o sugnay. talinghaga. Mga Anyo ng Pagsulat a. kasysa sa bigyan-panlunas.

pook. Anyong Pasalaysay Pagpapahayag na naglalayong maghayag nang sunod-sunod ng isang pangyayari. e. Dalawang importanteng gampanin ang kailangan isakatupara: una.Pinararaan ang mga ito sa iba-ibang sistema ng pag-uuri. Anyong Eksposisyon Pagpapahayag na may tungkuling ipaliwanag ang pangyayari. Ang pagsulat sa anyong pagsusuri ay hindi lamang isang pag-uulat ng mga naobsrebahan kundi isang kasanayan sa pagmamasid. Halimbawa: adbertisment at sanaysay. d. i. at walang ibang pinakabasehang magagawa kundi ang paghahanap na kategorya na napagsamasama ang mga bagay na maaaring magkakahiwalay at mapagbubuklud-buklod ang mgamagkakaiba. Anyong Pagsusuri o Analisis Isang pagtataya sa nilalaman ng akda angpagsusuri. kathangisip. h. Anyong Panghihikayat Pagpapahayag na naglalayong mahikayat ang mambabasa na makiayon o tanggapin ang pananaw ng manunulat. talambuhay. dyornal. kasaysayan. f. c. Anyong Ekspresyon Pagpapahayag ng saloobin para mapagaan ang loob bilang isang positibong pagbuhos ng emosyon. Anyong Refleksyon Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. opinion. tao o pangyayari. pangyayari o magbigay ng isang biswal na konsepto nga mga bagay-bagay. mga tauhan at may tagpuan. kabatiran at mga kaisipan. Halimbawa: maikling kuwento. g. pagmamasid at pangalawa. . pasulat ng mganaobserbahan. Anyong Paglalarawan Pagpapahayag na naglalayong magsaad ng larawan ng kabuuan ng isang bagay.

angtawag sagenreng may kaugnay sa malikhaing pagsusulat. Anyong Direksyon o Panuto Naipapakita ng manunulat ang kanyang pag-intindi sa mga mambabasa. disertasyon. diksyunaryo. Maaring ang mga ito¶y mulasa mga aklat. Akademik ± formal ang istraktura. Mga Uri ng Pagsulat a. Teknikal ± panglibrong pang-akademiko d. .magazine. Maayos na inihahanay ang mga pangungusap upang maging malinaw ang pagkakabuo ng mga ideya. Uri ng Sulatin A. Referensyal ± Ang pagtatala ng mga sangguiniang gagamitin ay nakatutulong nang malaki sa pagpapadali ng gagawing pagsulat. b. Ang pagbuo ng ganitong uri ng kritikal na pagsulat ay nakadepende sa kritikal na pagbasa ng isang indibidwal. j. Ang mga pamanahaunang-papel. jornal. Malikhain. Jornalistik ± Ang mga salitang hango sa mga pahayagan gaya ng balita. Ito ay may dalwang uri\: Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. suring-basa. naipasusunod niya ang tamang pagsasaayos ng mga bagay-bagay sa proseso ayon sa mga tuntuning dapat gabayin. pahayagan. X. tesis. on-layn sorses. lathalain at mga balitang isports ay halimbawa ng jornalistik na pagsulat. editorial. tesis at disertasyon. c.Nilalaman ang sarili ng distansya at inilalagay sa perpektibong malinaw na masukat ang sariling pagkatao. gayundin. Tinutuklas ditto ang kahalagahan ng mga karanasang nagdaan at ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyan sa buhay. malikhaing pagsulat oanumang sulating may [aksang pag-akademik ay nabibilang sa uring ito. nakabatay sa sinaliksik na kaalaman. XI. Kadalasang seyoso.panunuring pampanitikan.

Kuwentong Kababalaghan ± ang mga di-kapani-paniwalang pangyayari at ang katatakutan ang nilalaman ng kwento. kapaligiran. higit na marami ang mga tauhan. hanapbuhay at pananamit ii. Kuwento ng Tauhan ± ang interes nito ay nakasalalay sa pangunahing tauhan vi. May iba¶t ibang uri ito: a. may masalimuot na mga pangyayari at may kahabaan ang sakop na panahon. Kwento ng Katutubong Buhay ± ang binibigyang pagpapahalaga ay ang tungkolsa uri ng pamumuhay. Nababasa sa sangdaling panahan lamang. . tagpuan atpaksa. Kadalasang nahahati sa mga kabanata. vii.1) Tuluyan o komposisyong nagsasalaysay ng watong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari na lagi nang may tauhan. i. Ang higit na kakailanganin ay maipadam sa mga bumabasa ang damdamin ng isang tao sa harap ng isang pangyayari.isang akdang naiiba. |Nobela. Kuwento ng Katatawanan ± ang magpatawa at bigyang aliw ang mga bumabasa ang tanging layunin ng nasabing kuwento. i. Kuwento ng Sikolohiya ± mangilan-ngilan lamang ang sumusulat ng kuwentong ito sa kadahilanang may kahirapan ilarawan ang pag-iisip ng isang tao. b. iv. Maikling kwento-isang akdang nagsasalaysay ng mga pangyayari na kadalasan nang may suliraning nilulutas ng pangunahing tauhan. Kuwento ng Pakikipagsapalaran ± ang matinding interes at kawilihan ay nasa balangkas at walasa mga tauhang nagbibigay kulay sa kuwento. Nobela ng Pangyayari ± ang mahalagang kinakatawan ay ang pagkakasulat o pagkakagawa ng nasa pangyayari ng nobela Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. may tagpuan. Kwento ng Madulang Pangyayari ± ang mga kapana-panabik na pangyayari na nakapagbabago sa katauhan ng tauhan ang binibigyang linaw sa nasabing kuwento iii. v. kasukdulan at wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari.

Pabula-ang mga karakter ay mga hayop. Talambuhay. f. Parabola-mga hango sa bibliya na tulad ng anekdota ay nagbibigay aral sa mga mambabasa. kultural at maging personal ay maaaring talakayin.isang uri ng akdang tuluyan na karaniwang kakatwa.Malawak ang saklaw nito dahil anumang bagay tungkol sa pagbabagong ekonomika. Anekdota. i. h.ito ay isang akdang tumatalakay sa isang mahalaga aat napapanahong usapin sa lipunan. d. sosyal. Sanaysay. g. pulitika. Talumpati. Talaarawan.isang uri ng akda na nagsisimula sa tula o sa tuluyang pagnugnusap na naglalarawan ng buhay o ugali sa pamamagitan ng mga usapan at kilos ng mga tauhang tumutupad upang itanghal sa dulaan. subalit nag-iiwan ng aral. Nobela ng Kasaysayan ± ang binibigyang halaga ng may-akda ay ang kasaysayan n gating pinagmulan at ang paglalarawan ng mga bayaning may malaking ambag sa pagtatanggol sa bayan.isang akdang nagsasalaysay tungkol sabuhay na pinagdaanan ng isang kilalang tao.isang akdang pasalita na naglalayong talakayin ang isang napapanahong isyu sa lipunan.ang binibigyang halaga rito ay ang pag-iibigan iv. Nobela ng Pagbabago ± ang mga ibig manyaring pagbabago sa lipunan o pamahalaan na kanyang kinabibilangan ang hangad ng may-akda. naglalayong gisingin ang isipanng mga bata sa mgapangyayaring makahuhubog ng kanilang ugali. Dula. e. . c. maikli. v. Nobela ng Tauhan ± ang kahalagahan ay ang pangunahing tauhan at hangarin ng mga tauhan iii.isang kalipunan ng mga salaysay opangyayaring naranasan ng mayakda. j. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.ii. Nobela ng Romansa.

likas at medaling maunawaan. Tulang Pandamdamin ± Nagpapahayag ng damdaming maaaring sarili ng sumulat o ng ibang tao. Ang awit ay may sukat na 12 pantig at inaawit nangmabagal sa saliw ng gitara o bandurya samantala. ii. i. iii. pag-asa at kalungkutan. Tulang pasalaysay ± nag lalarawan ng makhulugang mga tagpo sa buhay i. Dalit ± Awit ng pumupuri sa Diyos o Mahal na Birhen at nagtattaglay ng kaunting pilosopiya sa buhay. Awit at korido ± may mga paksang hango sa pangyayaring tungkol sa pagkamaginoo at pakikipagsapalaran at ang mga tauhan ay mga hari¶t reyna. Balad ± Himig na awit dahil ito ay inaawit habang may nagsasayaw. . Sa kasalukuyan ito ay na sa mga tulang kasaysayan na may anim hanggang walong pantig. may malinaw na batiran ng likas na pagkatao. o kaya¶y likha ng maharaya o mapangaraping guniguni ng makata na batay sa karanasan. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. b. prinsipe at prinsesa. Karaniwang maikli. kawalang pag-asao pamimighati. iii. iv. ang korido ay may sukaat na walong pantig at binibigkassa kumpas ng martsa. Elehiya ± Nagpapahayag ng damdamin o guniguni tungkol sa kamatayan o kaya¶y tula ng pananangis lalo na sa paggunita ng isang yumao. Awiting Bayan ± karaniwang paksa ay pag-ibig. a. Soneto ± May labing-apat na taludtod hinggil sa damdamin at kaisipan. at sa kabuuan. ii. Maaaring may sukat o tugma o di kaya¶t Malaya. ito¶y naghahatid ng aral sa mambabasa. Ito ay nilikha noong unang panahon. kaligayahan. Epiko ± nagsasalaysay ng mga kabyanihang halos hindi mapaniwalaan pagkat nauukol sa nga kababalaghan.2) Patula ± isang akdang pampanitikan na nagpapahayag ng tiyak na diwa¶t damdamin na kaugat sapagkatanaw at pagkaunawa ng makata sa mga karanasan niya sa buhay.

Duplo ± humahalili sa karagatan. ii. Saynete ± paksa ay mga karaniwang pag-uugali ng tao o pook. kasama na ng opera. iv. ang sangkap ay malungkot. iii. ii. paligsahan ng husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. vi. panaghoy o iba pang masiglang damdamin. Melodrama ±Karaniwang para sa musical. i. i. Pastoral ± naglalayong maglarawan ng tunay na buhay sa bukid. sa mga sawikain at sa mgakasabihan. d. Karagatan ± batay sa alamat ng sensing ng isang prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring makapang-asawa ang kasintahang mahirap. Tulang Pandulaan ± Ang tulang ito¶y karaniwang itinatanghal sa isang dulaan o entablado. Ang usapan ng mga gumaganap ay patula. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip.v. ang tunggalian ay karaniwang nagtatapos sa pagkakasundo ng mga tauhan na siyang nakapagpasiya ng damdamin ng manonood. ngunit aksiya-siya ang katapusa para sa pangunahing tauhan ng dula. Trahedya ± Tunggaliang nagwawakas sa pagkasawi opagkwasak ng pangunahing tauhan ng dula. Ang makakuhkuha ng singsing ay pakakasalan siya. walang tiyak na binibilang na pantig o tiyak na bilang ng taludtod sa isang saknong. Oda ± nagpapahayag ng papuri. c. . Ang pangangatwiran ay hango sa Bibliya. Karaniwang nilalaro upang aliwin ang namatayan. Parsa ± naglalayong magpasiya sa pamamagitan ng mga kawingkawing na pangyayaring nakatatawa. Komedya ± Ang sangkap ay piling-pili at ang pangunahing tauhan ay may layong pukawin ang kawilihan ng manonood. v. Nagwawakas nang Masaya. Tulang Patnigan ± karaniwan ng may pantig ang bawat taludturan at tumatakay sa isang paksang pinagtatalunan.

Istilo ng Pagsulat a. Uri ng Liham a. text message at pakikipanayam i. Liham Pakikiramay Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. Liham-pangkaibigan i. Liham Pasasalamat iii.isang pagtatagisan ng katuwiran sa anyong pasalita ukol sa isang paksa o usapin pinag-uusapan. Pamuhatan b. Liham Pagbati v. Transaksyonal ± ito ay teknikal na genre na ginagamit sa anumang transaksyon o komunikasyong nangangailangan ng pagtugon o tuwirang sagot. Halimbawa: E-Mail. B. Liham Paanyaya iv. Istilong nakabitin o baligtad 3. Teknikal ± Ito ay genre na may layuning magbigay ng impormasyon sa anyong transaksyunal. imbitasyon. Liham.Pagbati. Bating Pangwakas 2. a. Liham Pangangamusta ii. Istilong Blak b. Liham ± ito ay pagbibigay ng mensahe o impormasyon sa pamamagitan ng pagsulat 1. Patunguhan ng Sulat c. Ang Katawan ng Liham e. pag-uulat. ekspositori at panghihikayat. Debate o Balagtasan . Istilong semi-blak c.iii. Bating Panimula o Pambungad d. . prosidyural. Liham Paghingi ng Payo vi. Bahagi ng Liham a. Kaiba naman ang balagtasan sa debate bagamat isa ring pagtatalo ngunit ang mga pangangatwiran ditto ay kailangang may sukat at tugma.

Pagsusulat ng Ulat 1. ano. Liham Pagpapakilala ii. deskriptiv. Liham Aplikasyon iii. ideya o lohika.vii. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. pagsunod sa direksyon at panuto. bakit. Liham Subskripsyon v. Iwasan ang pagbibigay ng sariling opinion. 4. pagmamasid. Ang katumpukan o pagkatotoo sa paraang pagpapahayag ay higit na kailangan. i. Liham Pamimili iv. pagbabasa. Ang mahalagang mga impormasyon. maligoy na pananalita. pakikinigg sa paraang pasalit o pasulat. Prosidyural. 2. Liham Pangangalakal i. imbestigasyoon. Di-kombenyunal na Pamamatnubay ± isang uri ng patnubay kung saan ang mga reporter ay taal na di sumusunod o lumilihis sa pamatnubay. ay isulat kaagad. Kombensyunal na Pamamatnubay ± ito ay karaniwang sumasagot sa mga tanong na: sino. 5. sa kadahilanang ang pagdududa ay mananatili sa kanilang isipan. Liham Pagrereklamo b. Ulat ± teknikal na genre na naglalayong magbigay ng impormasyon batay sa isinasagawang pananaliksik o pag-aaral. 3.teknikal na genre na naglalahad ng proseso sa pagsasagawa ng isang bagay o kilos o Gawain. rebyu at grap o tsart. Halimbawa: recipe. Liham Paumanhin b. c. kapag nakuha ito. kalian. . Halimbawa: ulat ng media. saan at paano.

Ekspositori ± genre naglalayong magbunyag o maglabas ng kinalabasan ng isang pag-aaral. Dito isinasaad ang assets. Huling araw ng Disyembre ginagawa ang ulat. Kung may pagwawasto. Pinagtitibay ito ng mga nasa pulong. Ito ay babasahin muli bago magsimula ang susunod na pulong. Pananalita at Layunin Memorandum: karaniwang tinatawag na memo o paabot-ulat. maglahad ng nasasaisip. talakayan sa klase.d. Katitikan o Minits ng Pulong: ito ay pabuod na pinaguusapan sa nakaraang mga pulong batay sa agenda. Agenda ng Pulong: pag-uusapan o tatalakayin ang isang sulatin na ginagawa ng mga kapisanan o organisasyon sa buwanang pulong batay sa napagkasunduan ng mga pinuno. e. Sulatin na Nangangailangan ng Pagsusuri sa Pormat. C. Panghihikayat ± genre na naglalayong hikayatin ang taong sumuporta o maniwala sa isang bagay o pagkilos. Ito ay may lagda ng pangulo. . magbabahagi ng natutunan at magbigay ng kasagutan sa katanungan. Malaki ang papel na ginagampanan ng kalihim sapagkat siya ang kumukuha ng mga tinatalakay habang nagpupulong. Tamang Ulat ng isang Kompanya (Statement of Condition): ito ay isang sulatin na karaniwang ginagawa ng mga kompanya. editorial at argument. Insurrance Company. gastusin o equity. Paanyaya sa isang kapulungan o seminr: mahalaga ang mga kumprehensya sapagkat dito nabibigyan ng kaukulang aksyon o solusyon ang hangarin ng isang proyekto. Halimbawa: advertisement. katulad ng bangko. pasulato limbag na nakikita araw-araw sa opisina na karaniwang may tiyak na mensahe o nagtatanong. sarbey at artikulo. proposal. Halimbawa: press release. ipahahayag ang pagtatama bago pagtibayin. Nilalayon nitong pumanig ang tao sa mga argument at balakin ng isang tao o grupo. pananagutan o liabilities. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. kooperatiba. Nilalaman. lektyur.

. Ang mga upuan ay isasantabi sa gilid at sila¶y kasama sa kanilang kani-kanilang mga grupo. Sila ay nasa iba¶t ibang dako ng klase. Mas mainam pa ang malabong tinta kaysa sa matandaing pag-iisip. May ibibibay na kopya ng report sa mga magaaral upang makasunod sa talakayan. XII.Proposal (Pagbabalak ng Gawain): ang sulating ito ay makatutulong sa pagsasakatuparan ng balak na proyekto na nais magawa. Ang magiging pabuya ay ibibigay ng mga nagbalita. XIII. Paraan ng Pag-uulat May 2 na magiging Anchor sa Studio. Ang paraan ng pag-uulat ay parang pagbibigay ng balita na limang pares ang magiging field anchor. Pangkalahatan Gawain Writing Bee kung saan magbibigay ng sampung kanta ang grupong nagbalita at isusulat ng bawat representative ng bawat grupo ang tamang sagot.