Tagalog noon, pinalitan ng Pilipino ngayon naman ay Filipino namay bagong Alpabeto pa Ang wika ay salamin ng bayan at siyang

bumibigkis tungo sa pagkakaisa ng mga mamamayan. Ang kaisipang ito ay isinaad ni Manuel Luis Quezon, ang tinaguriang Ama ng Wikang Pambansa. Siya ang nanguna upang pagbuklurin ang mga Pilipino sa pamamagitan ng isang wikang pambansa. Ang wikang pambansa na nabuo ay batay sa Tagalog sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134 na nilagdaan niya noong Disyembre 30, 1937. Bakit Tagalog? Tagalog ang sinasalita ng higit na nakararaming Pilpino, lalo na sa Maynila at karatig bayan, na sentro ng edukasyon, kalakal, hanapbuhay, pulitika, agham, at industriya. Sa ganitong dahilan napagpasyahan ng lupon ng mga mananaliksik ng wika na ibatay sa Tagalog ang wikang pambansa. Mabilis itong itinuro sa iba t ibang paaralan sa bansa sa loob ng 20 taon. Noong ika-13 ng Agosto, 1959 ay nilagdaan naman ni Jose E. Romero, Kalihim ng Edukasyon at Kultura, ang Memorandum Pangkagawaran Blg. 7 tungkol sa paggamit ng Pilipino, bilang pagtukoy sa wikang pambansa. Layunin ng pagapapalit ng Tagalog sa Pilipino ang maitimo sa isipan ng mga Pilipino ang pinakakatangian ng ating pagkabansa. Bukod dito, ang Tagalog ay isa lamang sa mga wika sa Pilipinas at ang patuloy na tawagin ito bilang wikang pambansa ay hindi makapagbibigay ng magandang impresyon sa iba pang mga wikang umiiral sa bansa. Ang paggamit ng Pilipino bilang wikang pambansa ay mahigpit na ipinatupad sa buong bansa. Ngunit dahil sa patuloy na pag-unlad ng pamumuhay at pakikipag-ugnayan, hindi lamang sa kapuwa Pilipino kundi gayundin sa iba t ibang lahi, ang impluwensya ng iba t ibang wika sa buong mundo ay hindi maitatanggi. Ang paggamit ng wika ay hindi dapat limitahin. Kailangan itong payabungin at papagyamanin upang makaagapay sa mga pagbabago at mapabilis ang pakikipag-ugnayan at pakikipagtalastasan. Nasa ganitong direksyon ang ating wika nang magkaroon ng pagdaragdag ng mga titik sa dating abakadang Pilipino na may 20 titik (A, B, K, D, E, G, H, I, L, M, N, NG, O, P, R, S, T, U, W, Y). Nang iminungkahi ang patakarang bilinggwal sa bansa noong 1977, naragdagan ang mga titik ng alpabeto. Mula sa 20 titik ay naging 31 ang mga ito. Nairagdag dito ang mga titik C, CH, F, J, LL, Ñ, Q, RR, V, X, at Z. Hinango ang ilang titik sa wikang Kastila at Ingles dahil na rin sa malaking impluwensya ng mga ito sa kabuhayan at kultura ng bansa. Nang manungkulan ang yumaong Pangulong Cory Aquino at magkaroong muli ng pagbabago sa kalagayan ng wika, ang Konstitusyon ng 1987 ay nagtadhana sa Batasang Pambansa na gumawa ng hakbang tungo sa paglinang at pormal na pagpapatibay ng isang wikang pambansa na tatawaging Filipino. Ayon kay Komisyoner Francisco Rodrigo, Itong Filipino ay hindi isang bagong katha o kakathaing lenggwahe. Ito ay batay sa Pilipino. Palalawakin lamang ang saklaw ng Pilipino. Kaya nga t ang Pilipino ay batay sa Tagalog, at ang Filipino ay batay sa Pilipino.

V. Czechoslovakia ‡ Wikang katutubo (native language). N. S. P. Ngayon. NG. H. may tuntuning dapat sundin: ‡ Hangga t maaari ay itumbas ang mga salitang Ingles sa kaukulang salin nito sa Filipino. Q. Joaquin. Halimbawa: french fries. Halimbawa: Ingles check chair cheese pencil Kastila cheque cilla quezo lapiz Filipino tseke silya keso lapis Kung walang katumbas sa Kastila o kung mayroon man ay maaaring hindi maunawaan ng nakararami. F. ang mga titik-banyaga na isinama sa bagong alpabeto ay gagamitin lamang sa: ‡ Pantanging pangngalan (Proper Noun). U. M. O. ang unang gagamitin ay sa Kastila. masjid ‡ Wikang banyaga na walang ganap na katumbas sa wikang Filipino. C. Gayunman. at Z).Kasunod ng pagbabagong ito ay ang pagbabago rin ng alpabeto. coach. Quezon. B. brochure. Canada. J. L. I. Y. W. D. ang bagong alpabetong Filipino ay binubuo ng 28 titik (A. Ñ. G. clutch Sa paggamit ng iba pang salita. Halimbawa: ability skill rule community = kakayahan = kasanayan = tuntunin = pamayanan ‡ Sa panghihiram ng salita na mayroon sa Ingles at Kastila. R. T. Halimbawa: Cezar. hiramin ang katawagang Ingles. Halimbawa: Ingles reporter editor Filipino reporter editor . X. Iniaayon din sa bigkas ng salitang Kastila ang pagbaybay sa Filipino. K. Halimbawa: azan. kung saan ay may pagbasa at pagbaybay na pareho sa Filipino. E. hadji.

Hindi ito mapipigil sapagkat patuloy rin ang pagbabago at pag-unlad ng buhay. Halimbawa: Salitang banyaga meeting nurse doctor computer Filipino miting nars duktor kompyuter Katumbas na titik-banyaga sa Filipino: C=K C=S CH = TS CH = S F=P J=H J=S LL = LY LL = Y Ñ = NY Q=K RR = R V=B X = KS X=H Z=S marca cine fecha chinelas café juez jugar calle cebollas señora tanque carrera voces taxi raxa lapiz = marka = sine = petsa = sinelas = kape = huwes = sugal = kalye = sibuyas = senyora = tangke = karera = boses = taksi = raha = lapis Mayaman ang ating wika at patuloy ang paraan ng pagpapadalisay at pagpapayaman dito.A. dapat tayong maging handa at laging bukas ang kaisipan sa anumang pagbabagong nagaganap at maaaring maganap pa! Si Vicky S. Cabrera ay isang Guro sa Filipino sa Tyndall Park Community School sa Winnipeg. Samakatuwid. FfilipinoExpress .salami salami Maaaring gawing batayan sa pagsasalin ang simulaing: Kung ano ang bigkas ay siyang baybay.

Hinikayat din ni Valisno ang mga magulang na sumali sa taunang programa na Brigada Eskwela" upang maglinis at magkumpuni ng mga paaralan bilang paghahanda sa pasukan sa Hunyo.TV . Kasama sa sariling paraan ng pagbaybay ng mga salita ng jejemon ang pagkakaroon nila ng sariling porma katulad sa pananamit at pagkilos.GMANews. sa lahat na iskuwela gagawin ang gabay ng community." Nagpapakalat din sila ng kritisismo sa mga "jejemon" sa mga social networking sites." paliwanag ng opisyal. Halimbawa ng jejemon spelling ay ang pagpapalit ng h" sa j" katulad sa ekspresyon ng pagtawa sa text message na hehehe. lalo na kung nagte-text. Kasabay nito. Dini-discourage lang namin. yan ang gagampanan. Bagaman nauunawaan umano ni Valisno na may pagkakataon na kailangang bawasan o igsian ang mga salita sa pagpapadala ng text. ipag-uutos ng DepEd sa mga paaralan na i-discourage" ang mga estudyante na gamitin ang jejemon spelling at grammar." na nagiging "elow" at ang "po" ay nagiging "poh" o kung minsan ay "p0w. kailangan pa rin umanong ituro sa mga kabataan ang tamang pagbaybay ng mga salita. Ito na-institutionalize na. pag nagte-text sabihin namin kailangan buong sentence at ang spelling dapat tama." Ang mga jeje-buster" ay mga tao na tutol sa paggamit ng salita ng mga jejemon. Sinabi ng opisyal na maaaring humina ang kakayahan ng mga kabataan sa pagsusulat kung magpapatuloy sila sa pakikipag-ugnayan sa paraang jejemon." May mga salita rin silang dinadagdagan ng letra katulad ng "hello. email at maging sa pagsusulat sa mga social networking site. local residents." ay nagiging jejeje." pahayag ni Valisno sa panayam ng dzBB radio nitong Sabado. Iniurong ng pamahalaan ang simula ang pasukan sa mga pampublikong paaralan sa Hunyo 15 (Martes) matapos ipatupad ang economic holiday" sa selebrasyon ng Araw ng Kalayaan. Ang pag-usbong ng jejemon" ay nagsimula sa pagpapalit nila ng letra sa mga salita kapag nagte-text. . iniusog ito sa unang araw ng susunod na linggo na pumatak sa Hunyo 14 (Lunes).Jejemon mentality di puwede sa eskuwelahan DepEd 05/22/2010 | 05:40 PM MANILA Magiging kasangga ang mga jeje-buster" ang Department of Education sa paglaban sa mga jejemon" sa darating na pasukan ng klase sa mga paaralan. ipinaalala ni Valisno na nananatiling bawal ang paggamit ng mga cell phone sa loob ng silidaralan. Ayon kay DepEd Secretary Mona Valisno. Sa halip na gunitain ang Araw ng kalayaan sa Hunyo 12 (Sabado).

" like so: Paglalapi" or using suffixes that do not have a grammatical function. That s bekimon" for you. and jejemon. Yes. As in a gay cat has nine lives. nine. One example is the word ano." and nyowa." gay speak for bakla" or young gays. Fernandez. fabulous Philippine archipelago." In the title of this piece. It is the new term for gay lingo or gay speak. ano ito" mutated into anitch ititch. Jesus Federico Fernandez." which is transformed into anek" and anekwabum. TEODORO 08/12/2010 | 02:50 PM If you don t understand the phrase pasok sa banga" (rough English translation: fits inside the jar). when someone says your idea is pasok sa banga." kyowa. Fernandez discussed the nine ways of forming bekimon words. the agí. a new phrase was added to my vocabulary that day." which refers to the strange text and Internet language that has gained widespread usage among netizens and mobile phone users in the Philippines. and the bayot of this fabulous. In his lecture. was one of the lectures presented at the Sawikaan 2010 in UP Diliman last July 29-30." it mean your idea is correct or appropriate to the topic under consideration. Prof." or something that s in or acceptable. Thanks to Prof. If you are gay. the beautiful and confusing (to those who are uninitiated) and very gay (in the old sense of the word) languages of the bakla. Pasok sa banga" means swak. For example. maybe you re not gay enough.Anitch itich? Bekimon. or the secret code of gays By JOHN IREMIL E. Pasok sa Banga (Wika ng mga Bakla)" by Prof. former chair of the Department of Linguistics of the University of the Philippines." Or nakakaloka" becomes nakakalerki. Bekimon comes from two words: becky or beki. the word asawa" becomes jowa." . maybe you are not gay or a fag hag (a woman who likes to act gay or hang out with screaming gays). Thus." Pagpalit ng tunog" or changing the sound of words.

bekimon is a process of coding the gay experience: Itinatago ang tunay na anyo . and finally. several Nihonggo words have also entered the bekimon vocabulary including otoko" for man. Katunog" or sameness of sound. Carmi Martin" means karma. wit" or wititit" is bekimon for hindi" or no. Example: Award ako sa tatay ko dahil alas-tres ng madaling araw na akong nakauwi (I was scolded by my father because I came home at three in the morning)." Smoking cigarettes is shortened from sunog baga" to suba. the same phrase is also shortened to Oprah) Paghihiram" or borrowing from foreign or local languages." as in noselift ko ang sagot sa exam. Thus." And if somebody tells you ma at pa." meaning big." Pagbabago ng kahulugan ng mga salitang hiniram" or changing the meaning of borrowed words. it means malay ko at pakialam ko" (I don t know and I don t care). Fernandez." Using the names of famous persons and places." for example. Pag-uulit ng salita o bahagi ng salita" or repetition of the word or part of the word. Chika. Rita Avila" signifies that someone is irita. noselift" means alam" because nose" sounds like knows." which refers to a white lie or a promise that is not meant to be fulfilled. If you don t know yet. Bulacan" means baliw or crazy." The Hiligaynon word daku. ang datung" or money" becomes anda." which refers to shallow conversation. (Note: in the #3 example above." "Pagkakaltas" or shortening a word or a phrase. Because there are many Filipino transsexuals working in Japan." don t mistake the phrase for someone s parents. okama" for gay. takes on a negative connotation such as committing a mistake or getting scolded instead of its original meaning of being honored or getting singular distinction for doing something good. means the speaker is leaving while warla or warlalu" stems from the word war. Another example is OPM" for oh promise me. For example. means the same thing in bekimon vocabulary. "Luz Valdez" refers to a loser and Wynona Ryder" a winner. The English word fly" for instance. Hence. Baliwag." which means you got something for free because of your beauty or looks. The word award.Using acronyms. According to Prof. becomes chika-chika. GL" stands for ganda lang. and watashi" for me.

You should not make a dictionary of gay words because it will defy the purpose of gayspeak that is to use a language like a secret code. He added that gayspeak gives people the freedom to live out the gay experience. the director of UP s Sentro ng Wikang Filipino. bekimon is a subversion of the homophobic society. YA. During the open forum someone asked whether it is possible. Because of this. Fernandez did not agree with the idea. Fernandez laughed. many of whom are homophobic." For him. It was hilarious especially when the video was shown again. bekimon provides a space for gays to talk about their lives without being understood by heterosexuals around them.TV . or if there is a plan. this time with Filipino subtitles. yes. especially the Catholic church. was serious: We need to do it." he said. you can but you may not.ng salita upang hindi maintindihan. for this will be very useful to the scholars in the future. as if to say. smiling sweetly." Prof. Prof. or instrumento ng mga bakla sa pakikitunggali sa mapang-aping lipunan." However." Indeed. bekimon is quick to change or mutate. GMANews. Jovy Peregrino. to make a bekimon dictionary. Prof. The lecture ended with a video presentation of a gay father scolding his son in bekimon for not adding her" as a friend on Facebook.

mahalaga para sa isang tao na maging maalam siya sa kanyang wikang ginagamit upang ito ay magamit niya sa paraang tiyak at planado. Sentro rin ng pag-aaral ng PP ang konsyus na paggamit ng isang wika sa isang lipunan. KODIFIKASYON Ito ang yugto kung saan nagkakaroon ng teknikal na preparasyon ang mga language academies ng napagkasunduang patakaran. Ayon kay Constantino (1996). Ang PP ay binubuo rin ng dalawang mahalagang meyjor komponent. nagagawa ng tao na masatisfay ang kanyang mga pangangailangan maging ito man ay pansosyal o pampersonal. pagmomodernays.ph Layunin ng papel na ito na ipakita ang proseso ng pagpaplanong pangwika. Nagiging instrumento ang wika upang makisangkot ang tao sa mga nangyayari sa kanyang paligid. kung saan. .ANG INTELEKTWALISASYON NG WIKANG FILIPINO Christian George C.dlsu. Samakatuwid. Mahalaga namang tingnan dito ang pananaw. ito ay kinapapalooban ng pagkalap ng mga datos o informasyon upang bumuo ng desisyon kaugnay sa kung anong wika ang pinakaangkop na gagamitin sa isang lipunan (Eastman. Francisco Kagawaran ng Filipino at Panitikan ccfrancisco@mail. paniniwala. ikalawa. ang patakarang dapat sundin. Sa larangang ito. Para sa mga taong aral sa wika. ang wika ang siyang pangunahing instrumento ng komunikasyong panlipunan. tinatanaw ang mga maaaring pagpiliang wika mula sa isang komunidad para gawing estandardisado. Mahalagang isaalang- alang dito ang layunin ng mga gagamit nito. 1982). paraan ng pag-iistandardays.dasma. hindi na bago ang katawagang pagpaplanong pangwika o language planning. pagpili ng wika kaugnay sa napagkasunduang patakaran. ang pahayag na ito ni Constantino ay nagpapatunay lamang na napakahalaga ng papel na ginagampanan ng wika sa pang-araw-araw na buhay ng tao. maaaring matamo sa pamamagitan nito ang mga instrumental at sentimental na pangangailangan ng tao. Bilang instrumento. Ang wika ay behikulo para makisangkot at makibahagi ang tao sa mga gawain ng lipunan upang matamo ang mga pangangailangang ito. mga salik sa pag-iintelektwalays ng wika gayundin ang gamit ng wikang Filipino sa edukasyong Pilipino sa kasalukuyang panahon. Ang mga ito ay ang sumusunod: FORMULASYON Ito ang yugto ng deliberasyon at/o pagdedesisyon kaugnay sa wikang pipiliin. Ang una ay binubuo ng apat na mahahalagang salik.edu. Una. Sa komponent na ito mahihinuha natin ang mga konkretong batayan sa maayos na pagpili ng isang wikang sasailalim sa estandardisasyon. Dahil dito. Gamit ang wika. saloobin ng kapwa magpapatupad at tatanggap ng napagkasunduang patakaran.

Tungo sa pag-iistandardays ng wika. may sampung kategorya kung saan maaaring makapamili ng isang wika na sasailalim sa estandardisasyon: 1. Alinman sa mga nailahad na ito ay maaaring mapagpilian o maging batayan tungo sa pag-iistandardays ng wikang napagkasunduan. 7. 2. Pidgin (Nabuo sa pamamagitan ng paghahalu-halo ng wika) Wikang kadalasang ginagamit ng mga taong may magkaibang pinagmulang wika. IMPLEMENTASYON Ito naman ang yugto ng pagtanaw sa epekto ng plinanong pagbabago sa wikang pinili. Vernacular Language Wika ng isang sosyal na grupo na nadomina ng ibang wika. National Language Wikang ginagamit sa politika. World Language Wikang ginagamit sa malawak na saklaw ng mundo. paaralan. Second Language Wikang natutunan bilang karagdagan sa unang wika. may proseso ang pag-iistandardays ng wika. sosyal at kultural na pagkakakilanlan. Ayon kay Eastman (1982) mula kay Haugen (1966). Malaki ang papel ng domeyn sa estandardisasyon dahil ito ang susukat sa lawak ng gamit ng wika. Official language Wikang ginagamit sa transaksyong pampamahalaan. 3. kinakailangan na maging malawakan ang pagpapagamit nito sa iba t ibang domeyn tulad ng: simbahan. 4. Matapos nito. 9. 8. Samantala. mahalagang makapamili muna ng wika. Sa katunayan. Lingua Franca Wikang gamitin ng mga taong may magkaibang unang wika na may tiyak na layunin sa paggamit. ensaklopidya at iba pang mga nasusulat na materyal). makodifay ito sa pamamagitan ng paghahanda ng teknikal na preparasyon o ng mga kagamitan (libro. Indigeneous Language Wikang sinasalita ng mga sinaunang tao na nakapanirahan sa isang lugar. 5. May inilahad pa rin si Eastman (1982) kaugnay sa paraan ng pagpili ng wika. 6. Mother Tongue Wikang naakwayr mula sa pagkabata. pamahalaan. 10.ELABORASYON Ito ay pinaiiral ng ahensyang pangwika na kung saan inihahanda na ang mga materyal na kakailanganin sa pagpapalawak ng gamit ng piniling wika. Regional Language Komong wika na ginagamit ng mga taong may magkaibang wikang pinagmulan na naninirahan sa isang partikular na lugar. . midya at iba pa. ang estandardisasyon ng wika naman o language standardization ay isang sangay ng pagpaplanong pangwika na konsern sa kaisahan sa likod ng linggwistikong pagkakaiba-iba ng mga wika.

pamahalaan. midya. negosyo. ang salitang intelektwalisasyon ay nagdudulot pa rin ng pagkalito mula sa iba t ibang taong sangkot sa paggamit ng wika. ensaklopidya at iba pa) na magagamit ng tao tungo sa paglago ng kanyang kaalaman. binigyang paliwanag ni Eastman (1982) na ito ay ang paglago ng popular na pagkakakilanlan ng isang estandardisadong pambansang wika mula sa mga gumagamit nito. industriya. Kinakailangang ang wika ay nakapagpapalimbag ng iba t ibang balon ng karunungan (libro. batas. masasabi nating intellectually modernize ang isang wika kung ito ay nagagamit sa mga matataas na karunungan gaya ng agham. Nagkokontrol nang bahagya sa larangang pangwika (Semi-controlling domains of language) Ang wika at ang mga varayting ginagamit naman dito ay pasulat subalit tanging tagapakinig lamang ang mga gumagamit nito. Halimbawa nito ay sa relihiyon at enterteynment. pamahalaan. hindi kasinghigpit ang paggamit ng wika rito. hukuman. ang wika ay maaaring maging moderno subalit hindi intelektwalisado. nadedevelop ang isang wika tungo sa tinatatawag na estandardisado at intelektwalisado.Sa kaso naman ng modernisasyon. Malaki rin ang magiging ambag ng mga larangang pangwika tungo sa pagpapalakas ng intelektwalisasyon. ang pag-iintelektwalays dito ay nararapat ifokus sa mga lawak na kumokontrol na wika o controlling domains of language. industriya. Hindi sapat ang pasalitang paraan para masabing intelektwalisado ang isang wika. batas. Di-nagkokontrol na mga larangan ng wika (Non-controlling domains of language) lamang na kadalasang makikita sa tahanan at lingua franca ng isang bansa. Di-tulad ng nauna. Maaaring sumailalim ang isang wika sa mga sumusunod na larangan: Larangang pangwika na nagkokontrol (Controlling domains of language) Ang wika at varayti ng wikang ginagamit dito ay dinidikta kapwa pasulat at pasalita. Ayon dito. agham at teknolohiya. teknolohiya. Gayumpaman. Kadalasan itong ginagawa sa matataas na antas ng karunungan gaya ng: simabahan. Ipinahihintulot rin nito ang pakikibahagi ng tao sa iba t ibang gawain subalit hindi kinakailangan na maging dalubhasa ang isang tao sa paggamit ng wika. Dahil nga nagiging diktador kung ano ang wikang gagamitin. negosyo. ang wika ay intelektwalisado kung ito ay nasusulat. ani Sibayan. Ang wikang gamit dito ay pasalita . komersiyo at iba pa. Halimbawa nito ay ang gamit ng wika sa mahahalagang larangan tulad sa edukasyon. Tunguhin ng dalawang yugtong ito na maintelektwalays ang wikang ginagamit ng isang partikular na lipunan. inilahad naman sa jornal ng Komisyon ng Wikang Filipino ang dalawang yugto para masabing modernisado ang isang wika. Ang una ay tinawag na Popularly Modernized Language o PML at ang pangalawa ay ang Intellectually Modernized Language o IML. Sa kabilang banda. Sa kabilang banda. paaralan. kalakalan. Sa kaso ng Filipino. mga lawak na ayon sa kanya ay nagdidikta ng wikang inaasam at pinapaboran ng mga taong gumagamit ng wikang iyan. gayundin naman ang wikang ginagamit sa tabloyd ay hindi rin maaaring iklasipika na intelektwalisado. Ang wika na ginagamit sa enterteynment ay pwedeng tawaging moderno subalit hindi ito masasabing intelektwalisado. negosyo. medisina at iba pa. Nangangahulugan ito ng katiyakan at wastong gamit ng mga salita. Sa paliwanag ni Sibayan (1999).

ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa batay sa iba pang mga wika sa Pilipinas. masmidya at literatura. Ang mga wikang ito ay ginagamit bilang mga kontroling na domeyn sa paggawa (work) at iba pa. Sa kultibasyon papasok ang konsepto ng intelektwalisasyon. inilahad ni Acuna (1994) na ang mga pambansang wika sa buong mundo ay maaaring iuri sa tatlo: Intellectualized languages of wider communication. Sa kabilang banda. ano naman ang hinaharap ng wikang Filipino kaugnay sa isyu ng estandardisasyon at intelektwalisasyon? Ang tanong na ito ay nagdulot ng mga kalituhan sa maraming Pilipino. Kadalasang sagot na maririnig sa kanila ay ganito: Ang Filipino ay patuloy pa sa pagdevelop tungo sa estandardisasyon at intelektwalisasyon nito. Narito ang mga kadahilanan: 1. Isang magandang halimbawa na nito ay ang wikang Ingles. Halimbawa ng mga bansang ito ay ang Korea at Japan. industriya. ang ikalawang uri naman ay tumutukoy sa mga intelektwalisadong wika na saklaw lamang ang bansang pinaggagamitan nito. At ang panghuling uri naman ay tumutukoy sa mga bansang nasa proseso pa lamang ang intelektwalisasyon ng wika gaya ng Indonesia. Sa paliwanag naman nina Espiritu at Catacataca (2005). independent and intellectualized national languages. tinukoy sa jornal ng KWF ang mga kadahilanan kung bakit kailangan ng Filipino na umasa sa Ingles. Samantala. Ngayon. . ang kultibasyon ay isang proseso na nagmumula sa kodifikasyon ng wika tungo sa kultibasyon at elaborasyon nito. Samantalang nililinang. nakaankla sa pagpaplanong pangwika ang salitang intelektwalisasyon. diseminasyon at kultibasyon. Ang wikang ito ay sapat na upang magamit sa lahat ng domeyn ng isang bansa. Sa kabuuan. Malaysia at Pilipinas. confined. nangangahulugan lamang na ang tanging layunin ng intelektwalisasyon ay upang magampanan ng wika ang kanyang mga tungkulin sa mga gumagamit nito. Ang pahayag na ito ay totoo. may mga binaybay ng tulad ng sa mga orihinal at karamihan naman ay isina-Filipino ang pagbabaybay. kahit mga dalubwika ay patuloy na nagdedebate kung estandardisado o intelektwalisado ba ang Filipino. estandardisasyon. Sapagkat ayon na rin sa Konstitusyon sa ilalim ng Artikulo XIV ng Seksyon 6: Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Nangangahulugan lamang ito na ang Filipino ay kailangang umasa sa mga intelektwalisadong wika hindi lamang sa mga wika sa Pilipinas. Samantala. Ani Neustupny (1970). Pranses. Ito ay pumapaloob sa apat na dimensyon: seleksyon. Sa mga bansa kasing ito ay patuloy pa rin ang pagdevelop sa tinawag ni Sibayan na idyomang pedagojikal. and developing national languages. Latin at Pranses. Halos lahat ng nakasulat na bersyon ng makabagong Filipino kabilang na iyong sa mga paaralan ay puno ng hiram na salita sa Ingles. mga propesyon na may bahaging larangan (sub domains) tulad ng medisina at abogasya. Aleman at Espanyol.pangkalakalan. Ang Ingles man ay umasa rin sa mga intelektwalisadong wika tulad ng Griyego. Ang unang uri ay tumutukoy sa popular na mga internasyunal na wika gaya ng: Ingles.

ani Espiritu at Catacataca (2005) mula kay Sibayan (1988). ang Filipino ay kinakaharap ang napakaraming . ang wika ay estandardisado. Kung kaya. aktibo. At panghuli. Gayumpaman. marami at malawak ang gumagamit ng wika partikular na ang pasulat na anyo kaysa pasalita. mga sanggunian. Pangatlo. patnubay at iba pang mga kagamitang panturo na magagamit mula sa unang baytang sa elementarya hanggang antas tersyarya isinulat ng mga ekspertong manunulat ng mga teksbuk at kagamitang pangkurikulum at mga iskolar at mga eksperto sa pamamaraan ng pagtuturo. pangunahing pangangailangan sa intelektwalisasyon ang manunulat sa kurikulum at mga teksbuk at isang idyomang pedagojikal sa Filipino.2. DLSU. PUP at PLM) na kayang talakayin ng mga mag-aaral ang kanilang mga takdang aralin sa matematika. para maisakatuparan ito. may apat na katangian ang isang intelektwalisadong wika. ang wika ay nararapat na may kakayahan na maisalin sa iba pang intelektwalisadong wika. walang kalituhan kaugnay sa palabaybayan nito. para masabing intelektwalisado ang wikang Filipino. ang wika ay kailangang NASUSULAT para masabing intelektwalisado ito. Una. Pangalawa. Ibig sabihin. nararapat na ito ay kodipikado sa mga diksyonaryo at iba pang referensiya. Mahalaga ito sa konsepto ng intelektwalisasyon dahil tumutukoy ito sa lawak ng gamit ng wika. Nagagamit ba ang Filipino bilang pangunahing wika ng instruksyon mula sa kindergarten hanggang level pampamantasan? Ang Filipino ba ay ang pangunahing wika sa trabaho kung saan Ingles ang kasalukuyang gamit? Ang Filipino ba ay ang nais at mithiing wika ng mga Pilipino upang magamit sa kanilang sosyo-ekonomiko at intelektwal na pag-unlad? Ani Sibayan. Kung babalikan natin ang unang pahayag ni Sibayan. Sa madaling salita. Malinaw na ipinakikita sa mga pag-aaral tungkol sa mga intelektwalisadong varayti ng sinasalitang Filipino ng mga mag-aaral sa anim na pamantasan sa Metro Manila (UP. Araneta U. kinakailangan na magamit ito sa pagtuturo sa mga Pilipino sa halos lahat ng larangan o antas. Sa kasalukuyan. Samantala. Ang idyomang pedagojikal ay ang kabuuan ng mga ginradong teksto. mahirap makamit ito subalit ito ang mga katangian ng isang intelektwalisadong wika na maaring magamit bilang kontroling na domeyn ng isang bansa. biyolohiya at iba pa sa pamamagitan ng maramihang panghihiram sa Ingles. ang wika ay nararapat na maunlad at tanggap sa iba t ibang rejister na ang ibig sabihin ay nagagamit ito sa iba t ibang larangan o bahaging-larangan. PNU. iminungkahi naman ni Sibayan ang mga tiyak na referensiya upang masubok kung intelektwalisado ba talaga ang wikang Filipino.

Kinakailangan ng mga praktisyuner at employer na naniniwala sa epektibong gamit ng Filipino sa anyong pasulat hindi lamang sa pagtuturo gayundin sa pagkatuto. Ingles pa rin ang ginagamit sa mga larangang ito bilang pangunahing midyum ng komunikasyon. Ito ay sa apektong pagdevelop ng mga libro na naka-Filipino. Ang mga ito ay refleksyon ng realidad na kasalukuyang kinakaharap ng wikang Filipino. Mula ito sa kanyang EO 210 na pagpapalakas sa gamit ng Ingles. 5.problema. Ilan sa mga problema ay ang mga sumusunod: 1. Ang Filipino ay kailangang tanggap ng nakararaming bilang ng mga Pilipino lalo na sa erya ng kontroling na domeyn ng wika. kung kaya. Isang nakakalungkot na pangyayari dahil hindi masalamin ang kahalagahan ng pagkakaroon ng isang pambansang wika na siyang makapagbubuklod at magbibigkis sa isang kulturang maka-Pilipino na kakikitaan sana ng ating identidad. Kinakailangan ng mga pablisher na handang maglathala ng mga publikasyon sa Filipino. 3. Hindi lamang sa mga disiplinang teknikal gamitin ang Filipino. 2. komersyo. Isang hamon sa kasalukuyan sa mga Pilipino partikular na sa mga akademisyan kung paano ba maiintelektwalays ang wikang Filipino? May iminungkahi kaugnay rito si Sibayan. Kinakailangan din ng mga taong handang ponduhan ang programang pang-intelektwalisasyon. 4. Kulang ang political will sa pag-iintelektwalays nito. Kulang ang suportang ibinibigay ng mga nasa industriya. magamit ito sa iba pang disiplina. . hindi maiiwasang maging mabagal ang tinatahak nitong landas tungo sa intelektwalisasyon. bagkus. Kulang sa pondo mula sa pamahalaan kaugnay sa pagpapalawak ng gamit ng Filipino sa iba t ibang ahensiya nito gayundin ang mga sapat na treyning. Mismong ang akademiya ay may kakulangan tungo sa intelektwalisasyon ng Filipino. Kinakailangan ng mga tagatangkilik at tagapagpaunlad nito. Dagdag pa ang mismong Pangulo ng bansa na nagnanais na ibalik ang Ingles bilang pangunahing midyum ng pagtuturo. negosyo at iba pa.

Huwag magturo ng Filipino kung walang libro o materyal na nakasulat sa Filipino.Pagkamahinahon ay higit na kailangan din. Ang mga mungkahing ito na inilahad ni Sibayan ay ang mga maaaring mapagnilayan ng bawat Pilipino habang patuloy na dinidivelop ang wikang Filipino. Magsilbi sana ito gabay nating lahat tungo sa mabilis at malawakang estandardisasyon at intelektwalisasyon ng ating wika ang wikang magsisilbing tagapagbuklod sa lahat ng mamamayan ng bansang ito tungo sa iisang mithiin makabansa. Catacataca P. B. Jornal . Sibayan. et. The language issue in education. Manila & QC: Congress of the Philippines. Manila: LSP-DLSU-M. (1994). Language planning: an introduction. J. Wikang Filipino: kasaysayan at pag-unlad. San Francisco. at Espiritu C. Mga Buk Acuna. inc. The intellectualization of Filipino. B. Atienza.al. Mga piling diskurso sa wika at lipunan. Eastman. (1982). M at Constantino. Ang Filipino ang hindi magiging ganap na intelektwalisado sa madaling panahon. USA:Chandler and sharp publishers. (1999).QC: UP press. (2005). (1996). C. Manila: Rex bookstore. P. MGA REFERENS A.

html. Manila: KWF. Internet Link http://www. cgcfrancisco@yahoo. Ang KWF at intelektwalisasyon ng Filipino.__________.com/CollegePArk/Field/4620/fil_ met.geocities.com/mgababasahinsafili123/kfp/030106 . (1998). C.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful