Tagalog noon, pinalitan ng Pilipino ngayon naman ay Filipino namay bagong Alpabeto pa Ang wika ay salamin ng bayan at siyang

bumibigkis tungo sa pagkakaisa ng mga mamamayan. Ang kaisipang ito ay isinaad ni Manuel Luis Quezon, ang tinaguriang Ama ng Wikang Pambansa. Siya ang nanguna upang pagbuklurin ang mga Pilipino sa pamamagitan ng isang wikang pambansa. Ang wikang pambansa na nabuo ay batay sa Tagalog sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134 na nilagdaan niya noong Disyembre 30, 1937. Bakit Tagalog? Tagalog ang sinasalita ng higit na nakararaming Pilpino, lalo na sa Maynila at karatig bayan, na sentro ng edukasyon, kalakal, hanapbuhay, pulitika, agham, at industriya. Sa ganitong dahilan napagpasyahan ng lupon ng mga mananaliksik ng wika na ibatay sa Tagalog ang wikang pambansa. Mabilis itong itinuro sa iba t ibang paaralan sa bansa sa loob ng 20 taon. Noong ika-13 ng Agosto, 1959 ay nilagdaan naman ni Jose E. Romero, Kalihim ng Edukasyon at Kultura, ang Memorandum Pangkagawaran Blg. 7 tungkol sa paggamit ng Pilipino, bilang pagtukoy sa wikang pambansa. Layunin ng pagapapalit ng Tagalog sa Pilipino ang maitimo sa isipan ng mga Pilipino ang pinakakatangian ng ating pagkabansa. Bukod dito, ang Tagalog ay isa lamang sa mga wika sa Pilipinas at ang patuloy na tawagin ito bilang wikang pambansa ay hindi makapagbibigay ng magandang impresyon sa iba pang mga wikang umiiral sa bansa. Ang paggamit ng Pilipino bilang wikang pambansa ay mahigpit na ipinatupad sa buong bansa. Ngunit dahil sa patuloy na pag-unlad ng pamumuhay at pakikipag-ugnayan, hindi lamang sa kapuwa Pilipino kundi gayundin sa iba t ibang lahi, ang impluwensya ng iba t ibang wika sa buong mundo ay hindi maitatanggi. Ang paggamit ng wika ay hindi dapat limitahin. Kailangan itong payabungin at papagyamanin upang makaagapay sa mga pagbabago at mapabilis ang pakikipag-ugnayan at pakikipagtalastasan. Nasa ganitong direksyon ang ating wika nang magkaroon ng pagdaragdag ng mga titik sa dating abakadang Pilipino na may 20 titik (A, B, K, D, E, G, H, I, L, M, N, NG, O, P, R, S, T, U, W, Y). Nang iminungkahi ang patakarang bilinggwal sa bansa noong 1977, naragdagan ang mga titik ng alpabeto. Mula sa 20 titik ay naging 31 ang mga ito. Nairagdag dito ang mga titik C, CH, F, J, LL, Ñ, Q, RR, V, X, at Z. Hinango ang ilang titik sa wikang Kastila at Ingles dahil na rin sa malaking impluwensya ng mga ito sa kabuhayan at kultura ng bansa. Nang manungkulan ang yumaong Pangulong Cory Aquino at magkaroong muli ng pagbabago sa kalagayan ng wika, ang Konstitusyon ng 1987 ay nagtadhana sa Batasang Pambansa na gumawa ng hakbang tungo sa paglinang at pormal na pagpapatibay ng isang wikang pambansa na tatawaging Filipino. Ayon kay Komisyoner Francisco Rodrigo, Itong Filipino ay hindi isang bagong katha o kakathaing lenggwahe. Ito ay batay sa Pilipino. Palalawakin lamang ang saklaw ng Pilipino. Kaya nga t ang Pilipino ay batay sa Tagalog, at ang Filipino ay batay sa Pilipino.

Halimbawa: Ingles reporter editor Filipino reporter editor . Halimbawa: Cezar. Halimbawa: ability skill rule community = kakayahan = kasanayan = tuntunin = pamayanan ‡ Sa panghihiram ng salita na mayroon sa Ingles at Kastila. L. D. Halimbawa: azan. Joaquin. T.Kasunod ng pagbabagong ito ay ang pagbabago rin ng alpabeto. kung saan ay may pagbasa at pagbaybay na pareho sa Filipino. B. Halimbawa: french fries. Iniaayon din sa bigkas ng salitang Kastila ang pagbaybay sa Filipino. Czechoslovakia ‡ Wikang katutubo (native language). brochure. Canada. X. Halimbawa: Ingles check chair cheese pencil Kastila cheque cilla quezo lapiz Filipino tseke silya keso lapis Kung walang katumbas sa Kastila o kung mayroon man ay maaaring hindi maunawaan ng nakararami. Ngayon. H. hiramin ang katawagang Ingles. G. may tuntuning dapat sundin: ‡ Hangga t maaari ay itumbas ang mga salitang Ingles sa kaukulang salin nito sa Filipino. S. V. ang unang gagamitin ay sa Kastila. Quezon. Q. masjid ‡ Wikang banyaga na walang ganap na katumbas sa wikang Filipino. Ñ. I. O. hadji. W. E. NG. P. ang mga titik-banyaga na isinama sa bagong alpabeto ay gagamitin lamang sa: ‡ Pantanging pangngalan (Proper Noun). Gayunman. clutch Sa paggamit ng iba pang salita. Y. ang bagong alpabetong Filipino ay binubuo ng 28 titik (A. C. coach. M. at Z). R. N. K. F. U. J.

Samakatuwid.A. dapat tayong maging handa at laging bukas ang kaisipan sa anumang pagbabagong nagaganap at maaaring maganap pa! Si Vicky S. Halimbawa: Salitang banyaga meeting nurse doctor computer Filipino miting nars duktor kompyuter Katumbas na titik-banyaga sa Filipino: C=K C=S CH = TS CH = S F=P J=H J=S LL = LY LL = Y Ñ = NY Q=K RR = R V=B X = KS X=H Z=S marca cine fecha chinelas café juez jugar calle cebollas señora tanque carrera voces taxi raxa lapiz = marka = sine = petsa = sinelas = kape = huwes = sugal = kalye = sibuyas = senyora = tangke = karera = boses = taksi = raha = lapis Mayaman ang ating wika at patuloy ang paraan ng pagpapadalisay at pagpapayaman dito. FfilipinoExpress . Hindi ito mapipigil sapagkat patuloy rin ang pagbabago at pag-unlad ng buhay. Cabrera ay isang Guro sa Filipino sa Tyndall Park Community School sa Winnipeg.salami salami Maaaring gawing batayan sa pagsasalin ang simulaing: Kung ano ang bigkas ay siyang baybay.

Sa halip na gunitain ang Araw ng kalayaan sa Hunyo 12 (Sabado). . Ayon kay DepEd Secretary Mona Valisno.TV . Halimbawa ng jejemon spelling ay ang pagpapalit ng h" sa j" katulad sa ekspresyon ng pagtawa sa text message na hehehe." paliwanag ng opisyal." Ang mga jeje-buster" ay mga tao na tutol sa paggamit ng salita ng mga jejemon. Iniurong ng pamahalaan ang simula ang pasukan sa mga pampublikong paaralan sa Hunyo 15 (Martes) matapos ipatupad ang economic holiday" sa selebrasyon ng Araw ng Kalayaan. Ang pag-usbong ng jejemon" ay nagsimula sa pagpapalit nila ng letra sa mga salita kapag nagte-text." May mga salita rin silang dinadagdagan ng letra katulad ng "hello. Ito na-institutionalize na. lalo na kung nagte-text. pag nagte-text sabihin namin kailangan buong sentence at ang spelling dapat tama. kailangan pa rin umanong ituro sa mga kabataan ang tamang pagbaybay ng mga salita. ipinaalala ni Valisno na nananatiling bawal ang paggamit ng mga cell phone sa loob ng silidaralan.GMANews. ipag-uutos ng DepEd sa mga paaralan na i-discourage" ang mga estudyante na gamitin ang jejemon spelling at grammar." ay nagiging jejeje. yan ang gagampanan. Bagaman nauunawaan umano ni Valisno na may pagkakataon na kailangang bawasan o igsian ang mga salita sa pagpapadala ng text. Kasama sa sariling paraan ng pagbaybay ng mga salita ng jejemon ang pagkakaroon nila ng sariling porma katulad sa pananamit at pagkilos. Dini-discourage lang namin." Nagpapakalat din sila ng kritisismo sa mga "jejemon" sa mga social networking sites. email at maging sa pagsusulat sa mga social networking site." na nagiging "elow" at ang "po" ay nagiging "poh" o kung minsan ay "p0w. local residents. Sinabi ng opisyal na maaaring humina ang kakayahan ng mga kabataan sa pagsusulat kung magpapatuloy sila sa pakikipag-ugnayan sa paraang jejemon.Jejemon mentality di puwede sa eskuwelahan DepEd 05/22/2010 | 05:40 PM MANILA Magiging kasangga ang mga jeje-buster" ang Department of Education sa paglaban sa mga jejemon" sa darating na pasukan ng klase sa mga paaralan. Hinikayat din ni Valisno ang mga magulang na sumali sa taunang programa na Brigada Eskwela" upang maglinis at magkumpuni ng mga paaralan bilang paghahanda sa pasukan sa Hunyo. sa lahat na iskuwela gagawin ang gabay ng community." pahayag ni Valisno sa panayam ng dzBB radio nitong Sabado. iniusog ito sa unang araw ng susunod na linggo na pumatak sa Hunyo 14 (Lunes). Kasabay nito.

Pasok sa banga" means swak.Anitch itich? Bekimon. In his lecture. For example. the agí. If you are gay." Pagpalit ng tunog" or changing the sound of words. Jesus Federico Fernandez. TEODORO 08/12/2010 | 02:50 PM If you don t understand the phrase pasok sa banga" (rough English translation: fits inside the jar). was one of the lectures presented at the Sawikaan 2010 in UP Diliman last July 29-30. Fernandez discussed the nine ways of forming bekimon words." which refers to the strange text and Internet language that has gained widespread usage among netizens and mobile phone users in the Philippines." In the title of this piece." . when someone says your idea is pasok sa banga. and jejemon. One example is the word ano." or something that s in or acceptable. former chair of the Department of Linguistics of the University of the Philippines. It is the new term for gay lingo or gay speak." gay speak for bakla" or young gays. a new phrase was added to my vocabulary that day. Pasok sa Banga (Wika ng mga Bakla)" by Prof. the beautiful and confusing (to those who are uninitiated) and very gay (in the old sense of the word) languages of the bakla. That s bekimon" for you. Prof." which is transformed into anek" and anekwabum. Fernandez. Bekimon comes from two words: becky or beki." like so: Paglalapi" or using suffixes that do not have a grammatical function." it mean your idea is correct or appropriate to the topic under consideration." kyowa. nine. or the secret code of gays By JOHN IREMIL E. fabulous Philippine archipelago." Or nakakaloka" becomes nakakalerki. Thanks to Prof. the word asawa" becomes jowa." and nyowa. As in a gay cat has nine lives. Yes. Thus. ano ito" mutated into anitch ititch. maybe you re not gay enough. and the bayot of this fabulous. maybe you are not gay or a fag hag (a woman who likes to act gay or hang out with screaming gays).

wit" or wititit" is bekimon for hindi" or no. Hence. Chika. means the same thing in bekimon vocabulary. Carmi Martin" means karma." which refers to a white lie or a promise that is not meant to be fulfilled." as in noselift ko ang sagot sa exam. Example: Award ako sa tatay ko dahil alas-tres ng madaling araw na akong nakauwi (I was scolded by my father because I came home at three in the morning)." for example. several Nihonggo words have also entered the bekimon vocabulary including otoko" for man. The English word fly" for instance. becomes chika-chika. Baliwag. Katunog" or sameness of sound. Thus. Pag-uulit ng salita o bahagi ng salita" or repetition of the word or part of the word. "Luz Valdez" refers to a loser and Wynona Ryder" a winner. Rita Avila" signifies that someone is irita. it means malay ko at pakialam ko" (I don t know and I don t care). takes on a negative connotation such as committing a mistake or getting scolded instead of its original meaning of being honored or getting singular distinction for doing something good." "Pagkakaltas" or shortening a word or a phrase. noselift" means alam" because nose" sounds like knows." And if somebody tells you ma at pa." which means you got something for free because of your beauty or looks. okama" for gay." Smoking cigarettes is shortened from sunog baga" to suba.Using acronyms. the same phrase is also shortened to Oprah) Paghihiram" or borrowing from foreign or local languages. If you don t know yet. Another example is OPM" for oh promise me." The Hiligaynon word daku. The word award." Pagbabago ng kahulugan ng mga salitang hiniram" or changing the meaning of borrowed words." don t mistake the phrase for someone s parents. Because there are many Filipino transsexuals working in Japan. Bulacan" means baliw or crazy. and watashi" for me." meaning big. ang datung" or money" becomes anda. GL" stands for ganda lang. (Note: in the #3 example above. According to Prof. and finally. For example. means the speaker is leaving while warla or warlalu" stems from the word war." which refers to shallow conversation. Fernandez. bekimon is a process of coding the gay experience: Itinatago ang tunay na anyo ." Using the names of famous persons and places.

was serious: We need to do it. bekimon is a subversion of the homophobic society." he said. He added that gayspeak gives people the freedom to live out the gay experience. It was hilarious especially when the video was shown again. Jovy Peregrino. bekimon is quick to change or mutate. yes. the director of UP s Sentro ng Wikang Filipino. many of whom are homophobic. Fernandez laughed. Prof. You should not make a dictionary of gay words because it will defy the purpose of gayspeak that is to use a language like a secret code. GMANews.ng salita upang hindi maintindihan. smiling sweetly. During the open forum someone asked whether it is possible. or instrumento ng mga bakla sa pakikitunggali sa mapang-aping lipunan. this time with Filipino subtitles. you can but you may not." However. as if to say. or if there is a plan." For him. for this will be very useful to the scholars in the future. The lecture ended with a video presentation of a gay father scolding his son in bekimon for not adding her" as a friend on Facebook. Because of this. especially the Catholic church.TV . Prof." Indeed. Fernandez did not agree with the idea. to make a bekimon dictionary. YA. bekimon provides a space for gays to talk about their lives without being understood by heterosexuals around them." Prof.

Gamit ang wika. Sa komponent na ito mahihinuha natin ang mga konkretong batayan sa maayos na pagpili ng isang wikang sasailalim sa estandardisasyon. Ayon kay Constantino (1996). Ang wika ay behikulo para makisangkot at makibahagi ang tao sa mga gawain ng lipunan upang matamo ang mga pangangailangang ito. Dahil dito. tinatanaw ang mga maaaring pagpiliang wika mula sa isang komunidad para gawing estandardisado. Mahalaga namang tingnan dito ang pananaw. KODIFIKASYON Ito ang yugto kung saan nagkakaroon ng teknikal na preparasyon ang mga language academies ng napagkasunduang patakaran. Ang PP ay binubuo rin ng dalawang mahalagang meyjor komponent. Samakatuwid. Ang una ay binubuo ng apat na mahahalagang salik. . pagmomodernays. ito ay kinapapalooban ng pagkalap ng mga datos o informasyon upang bumuo ng desisyon kaugnay sa kung anong wika ang pinakaangkop na gagamitin sa isang lipunan (Eastman. ang pahayag na ito ni Constantino ay nagpapatunay lamang na napakahalaga ng papel na ginagampanan ng wika sa pang-araw-araw na buhay ng tao. nagagawa ng tao na masatisfay ang kanyang mga pangangailangan maging ito man ay pansosyal o pampersonal.dlsu. Ang mga ito ay ang sumusunod: FORMULASYON Ito ang yugto ng deliberasyon at/o pagdedesisyon kaugnay sa wikang pipiliin. saloobin ng kapwa magpapatupad at tatanggap ng napagkasunduang patakaran. mahalaga para sa isang tao na maging maalam siya sa kanyang wikang ginagamit upang ito ay magamit niya sa paraang tiyak at planado. ikalawa. Bilang instrumento.ph Layunin ng papel na ito na ipakita ang proseso ng pagpaplanong pangwika. hindi na bago ang katawagang pagpaplanong pangwika o language planning. Mahalagang isaalang- alang dito ang layunin ng mga gagamit nito. Una. kung saan. maaaring matamo sa pamamagitan nito ang mga instrumental at sentimental na pangangailangan ng tao.dasma. Nagiging instrumento ang wika upang makisangkot ang tao sa mga nangyayari sa kanyang paligid. ang patakarang dapat sundin.edu. ang wika ang siyang pangunahing instrumento ng komunikasyong panlipunan.ANG INTELEKTWALISASYON NG WIKANG FILIPINO Christian George C. Francisco Kagawaran ng Filipino at Panitikan ccfrancisco@mail. Sentro rin ng pag-aaral ng PP ang konsyus na paggamit ng isang wika sa isang lipunan. paraan ng pag-iistandardays. 1982). paniniwala. Sa larangang ito. mga salik sa pag-iintelektwalays ng wika gayundin ang gamit ng wikang Filipino sa edukasyong Pilipino sa kasalukuyang panahon. pagpili ng wika kaugnay sa napagkasunduang patakaran. Para sa mga taong aral sa wika.

6. Pidgin (Nabuo sa pamamagitan ng paghahalu-halo ng wika) Wikang kadalasang ginagamit ng mga taong may magkaibang pinagmulang wika. . sosyal at kultural na pagkakakilanlan. May inilahad pa rin si Eastman (1982) kaugnay sa paraan ng pagpili ng wika. 2. Sa katunayan. 8. 7. 9. Mother Tongue Wikang naakwayr mula sa pagkabata. Official language Wikang ginagamit sa transaksyong pampamahalaan. 5. Ayon kay Eastman (1982) mula kay Haugen (1966). Vernacular Language Wika ng isang sosyal na grupo na nadomina ng ibang wika. World Language Wikang ginagamit sa malawak na saklaw ng mundo. Alinman sa mga nailahad na ito ay maaaring mapagpilian o maging batayan tungo sa pag-iistandardays ng wikang napagkasunduan. pamahalaan. 10. National Language Wikang ginagamit sa politika. mahalagang makapamili muna ng wika.ELABORASYON Ito ay pinaiiral ng ahensyang pangwika na kung saan inihahanda na ang mga materyal na kakailanganin sa pagpapalawak ng gamit ng piniling wika. Lingua Franca Wikang gamitin ng mga taong may magkaibang unang wika na may tiyak na layunin sa paggamit. may sampung kategorya kung saan maaaring makapamili ng isang wika na sasailalim sa estandardisasyon: 1. makodifay ito sa pamamagitan ng paghahanda ng teknikal na preparasyon o ng mga kagamitan (libro. Malaki ang papel ng domeyn sa estandardisasyon dahil ito ang susukat sa lawak ng gamit ng wika. Second Language Wikang natutunan bilang karagdagan sa unang wika. paaralan. Matapos nito. ensaklopidya at iba pang mga nasusulat na materyal). Tungo sa pag-iistandardays ng wika. Samantala. may proseso ang pag-iistandardays ng wika. ang estandardisasyon ng wika naman o language standardization ay isang sangay ng pagpaplanong pangwika na konsern sa kaisahan sa likod ng linggwistikong pagkakaiba-iba ng mga wika. Indigeneous Language Wikang sinasalita ng mga sinaunang tao na nakapanirahan sa isang lugar. 4. midya at iba pa. kinakailangan na maging malawakan ang pagpapagamit nito sa iba t ibang domeyn tulad ng: simbahan. 3. IMPLEMENTASYON Ito naman ang yugto ng pagtanaw sa epekto ng plinanong pagbabago sa wikang pinili. Regional Language Komong wika na ginagamit ng mga taong may magkaibang wikang pinagmulan na naninirahan sa isang partikular na lugar.

hindi kasinghigpit ang paggamit ng wika rito. ani Sibayan. Maaaring sumailalim ang isang wika sa mga sumusunod na larangan: Larangang pangwika na nagkokontrol (Controlling domains of language) Ang wika at varayti ng wikang ginagamit dito ay dinidikta kapwa pasulat at pasalita. ang salitang intelektwalisasyon ay nagdudulot pa rin ng pagkalito mula sa iba t ibang taong sangkot sa paggamit ng wika. Sa kaso ng Filipino. Nagkokontrol nang bahagya sa larangang pangwika (Semi-controlling domains of language) Ang wika at ang mga varayting ginagamit naman dito ay pasulat subalit tanging tagapakinig lamang ang mga gumagamit nito. gayundin naman ang wikang ginagamit sa tabloyd ay hindi rin maaaring iklasipika na intelektwalisado. Dahil nga nagiging diktador kung ano ang wikang gagamitin. Ang wikang gamit dito ay pasalita . batas. Halimbawa nito ay ang gamit ng wika sa mahahalagang larangan tulad sa edukasyon. pamahalaan. teknolohiya. Di-nagkokontrol na mga larangan ng wika (Non-controlling domains of language) lamang na kadalasang makikita sa tahanan at lingua franca ng isang bansa. Di-tulad ng nauna. Hindi sapat ang pasalitang paraan para masabing intelektwalisado ang isang wika. batas. Sa kabilang banda. Ang wika na ginagamit sa enterteynment ay pwedeng tawaging moderno subalit hindi ito masasabing intelektwalisado. binigyang paliwanag ni Eastman (1982) na ito ay ang paglago ng popular na pagkakakilanlan ng isang estandardisadong pambansang wika mula sa mga gumagamit nito. Malaki rin ang magiging ambag ng mga larangang pangwika tungo sa pagpapalakas ng intelektwalisasyon. industriya. Ang una ay tinawag na Popularly Modernized Language o PML at ang pangalawa ay ang Intellectually Modernized Language o IML. nadedevelop ang isang wika tungo sa tinatatawag na estandardisado at intelektwalisado. komersiyo at iba pa. Tunguhin ng dalawang yugtong ito na maintelektwalays ang wikang ginagamit ng isang partikular na lipunan. negosyo. Kinakailangang ang wika ay nakapagpapalimbag ng iba t ibang balon ng karunungan (libro. hukuman. negosyo. pamahalaan. Halimbawa nito ay sa relihiyon at enterteynment. paaralan. Ayon dito. Nangangahulugan ito ng katiyakan at wastong gamit ng mga salita. negosyo. inilahad naman sa jornal ng Komisyon ng Wikang Filipino ang dalawang yugto para masabing modernisado ang isang wika. Sa kabilang banda. ang pag-iintelektwalays dito ay nararapat ifokus sa mga lawak na kumokontrol na wika o controlling domains of language. masasabi nating intellectually modernize ang isang wika kung ito ay nagagamit sa mga matataas na karunungan gaya ng agham. mga lawak na ayon sa kanya ay nagdidikta ng wikang inaasam at pinapaboran ng mga taong gumagamit ng wikang iyan. ensaklopidya at iba pa) na magagamit ng tao tungo sa paglago ng kanyang kaalaman. Kadalasan itong ginagawa sa matataas na antas ng karunungan gaya ng: simabahan. ang wika ay maaaring maging moderno subalit hindi intelektwalisado. Gayumpaman. medisina at iba pa. Ipinahihintulot rin nito ang pakikibahagi ng tao sa iba t ibang gawain subalit hindi kinakailangan na maging dalubhasa ang isang tao sa paggamit ng wika. industriya. ang wika ay intelektwalisado kung ito ay nasusulat. kalakalan. agham at teknolohiya.Sa kaso naman ng modernisasyon. Sa paliwanag ni Sibayan (1999). midya.

Ani Neustupny (1970). Halimbawa ng mga bansang ito ay ang Korea at Japan. Ang pahayag na ito ay totoo. Ang mga wikang ito ay ginagamit bilang mga kontroling na domeyn sa paggawa (work) at iba pa. confined. Ngayon. nakaankla sa pagpaplanong pangwika ang salitang intelektwalisasyon. Ang wikang ito ay sapat na upang magamit sa lahat ng domeyn ng isang bansa. Sa kabuuan. masmidya at literatura. Sa kabilang banda. ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa batay sa iba pang mga wika sa Pilipinas. inilahad ni Acuna (1994) na ang mga pambansang wika sa buong mundo ay maaaring iuri sa tatlo: Intellectualized languages of wider communication. Narito ang mga kadahilanan: 1. Kadalasang sagot na maririnig sa kanila ay ganito: Ang Filipino ay patuloy pa sa pagdevelop tungo sa estandardisasyon at intelektwalisasyon nito. estandardisasyon. ang ikalawang uri naman ay tumutukoy sa mga intelektwalisadong wika na saklaw lamang ang bansang pinaggagamitan nito. kahit mga dalubwika ay patuloy na nagdedebate kung estandardisado o intelektwalisado ba ang Filipino. Halos lahat ng nakasulat na bersyon ng makabagong Filipino kabilang na iyong sa mga paaralan ay puno ng hiram na salita sa Ingles. Ang unang uri ay tumutukoy sa popular na mga internasyunal na wika gaya ng: Ingles. and developing national languages. mga propesyon na may bahaging larangan (sub domains) tulad ng medisina at abogasya. ano naman ang hinaharap ng wikang Filipino kaugnay sa isyu ng estandardisasyon at intelektwalisasyon? Ang tanong na ito ay nagdulot ng mga kalituhan sa maraming Pilipino. independent and intellectualized national languages. Nangangahulugan lamang ito na ang Filipino ay kailangang umasa sa mga intelektwalisadong wika hindi lamang sa mga wika sa Pilipinas. industriya.pangkalakalan. ang kultibasyon ay isang proseso na nagmumula sa kodifikasyon ng wika tungo sa kultibasyon at elaborasyon nito. tinukoy sa jornal ng KWF ang mga kadahilanan kung bakit kailangan ng Filipino na umasa sa Ingles. Ang Ingles man ay umasa rin sa mga intelektwalisadong wika tulad ng Griyego. Aleman at Espanyol. Samantala. Sa mga bansa kasing ito ay patuloy pa rin ang pagdevelop sa tinawag ni Sibayan na idyomang pedagojikal. Isang magandang halimbawa na nito ay ang wikang Ingles. Sa paliwanag naman nina Espiritu at Catacataca (2005). Latin at Pranses. Samantala. Sa kultibasyon papasok ang konsepto ng intelektwalisasyon. nangangahulugan lamang na ang tanging layunin ng intelektwalisasyon ay upang magampanan ng wika ang kanyang mga tungkulin sa mga gumagamit nito. Samantalang nililinang. may mga binaybay ng tulad ng sa mga orihinal at karamihan naman ay isina-Filipino ang pagbabaybay. Malaysia at Pilipinas. Sapagkat ayon na rin sa Konstitusyon sa ilalim ng Artikulo XIV ng Seksyon 6: Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. At ang panghuling uri naman ay tumutukoy sa mga bansang nasa proseso pa lamang ang intelektwalisasyon ng wika gaya ng Indonesia. Ito ay pumapaloob sa apat na dimensyon: seleksyon. diseminasyon at kultibasyon. . Pranses.

walang kalituhan kaugnay sa palabaybayan nito. Malinaw na ipinakikita sa mga pag-aaral tungkol sa mga intelektwalisadong varayti ng sinasalitang Filipino ng mga mag-aaral sa anim na pamantasan sa Metro Manila (UP. PNU. Samantala. Ang idyomang pedagojikal ay ang kabuuan ng mga ginradong teksto. ang Filipino ay kinakaharap ang napakaraming . mahirap makamit ito subalit ito ang mga katangian ng isang intelektwalisadong wika na maaring magamit bilang kontroling na domeyn ng isang bansa. pangunahing pangangailangan sa intelektwalisasyon ang manunulat sa kurikulum at mga teksbuk at isang idyomang pedagojikal sa Filipino. mga sanggunian. Pangatlo. ang wika ay estandardisado. Kung babalikan natin ang unang pahayag ni Sibayan. ani Espiritu at Catacataca (2005) mula kay Sibayan (1988). biyolohiya at iba pa sa pamamagitan ng maramihang panghihiram sa Ingles. Gayumpaman. patnubay at iba pang mga kagamitang panturo na magagamit mula sa unang baytang sa elementarya hanggang antas tersyarya isinulat ng mga ekspertong manunulat ng mga teksbuk at kagamitang pangkurikulum at mga iskolar at mga eksperto sa pamamaraan ng pagtuturo. iminungkahi naman ni Sibayan ang mga tiyak na referensiya upang masubok kung intelektwalisado ba talaga ang wikang Filipino. ang wika ay nararapat na maunlad at tanggap sa iba t ibang rejister na ang ibig sabihin ay nagagamit ito sa iba t ibang larangan o bahaging-larangan. Araneta U. At panghuli. ang wika ay kailangang NASUSULAT para masabing intelektwalisado ito. Una. Pangalawa. ang wika ay nararapat na may kakayahan na maisalin sa iba pang intelektwalisadong wika. Sa kasalukuyan. para masabing intelektwalisado ang wikang Filipino. Mahalaga ito sa konsepto ng intelektwalisasyon dahil tumutukoy ito sa lawak ng gamit ng wika. Nagagamit ba ang Filipino bilang pangunahing wika ng instruksyon mula sa kindergarten hanggang level pampamantasan? Ang Filipino ba ay ang pangunahing wika sa trabaho kung saan Ingles ang kasalukuyang gamit? Ang Filipino ba ay ang nais at mithiing wika ng mga Pilipino upang magamit sa kanilang sosyo-ekonomiko at intelektwal na pag-unlad? Ani Sibayan. may apat na katangian ang isang intelektwalisadong wika. kinakailangan na magamit ito sa pagtuturo sa mga Pilipino sa halos lahat ng larangan o antas. Sa madaling salita. Ibig sabihin. Kung kaya. nararapat na ito ay kodipikado sa mga diksyonaryo at iba pang referensiya. DLSU. para maisakatuparan ito. marami at malawak ang gumagamit ng wika partikular na ang pasulat na anyo kaysa pasalita. PUP at PLM) na kayang talakayin ng mga mag-aaral ang kanilang mga takdang aralin sa matematika.2. aktibo.

5. Kinakailangan ng mga tagatangkilik at tagapagpaunlad nito. magamit ito sa iba pang disiplina. Mismong ang akademiya ay may kakulangan tungo sa intelektwalisasyon ng Filipino. Kulang ang suportang ibinibigay ng mga nasa industriya. Kinakailangan ng mga praktisyuner at employer na naniniwala sa epektibong gamit ng Filipino sa anyong pasulat hindi lamang sa pagtuturo gayundin sa pagkatuto. negosyo at iba pa. Dagdag pa ang mismong Pangulo ng bansa na nagnanais na ibalik ang Ingles bilang pangunahing midyum ng pagtuturo. Kinakailangan ng mga pablisher na handang maglathala ng mga publikasyon sa Filipino. Kulang sa pondo mula sa pamahalaan kaugnay sa pagpapalawak ng gamit ng Filipino sa iba t ibang ahensiya nito gayundin ang mga sapat na treyning. bagkus. Ingles pa rin ang ginagamit sa mga larangang ito bilang pangunahing midyum ng komunikasyon. Mula ito sa kanyang EO 210 na pagpapalakas sa gamit ng Ingles. komersyo. kung kaya. Kulang ang political will sa pag-iintelektwalays nito.problema. 3. Ilan sa mga problema ay ang mga sumusunod: 1. Hindi lamang sa mga disiplinang teknikal gamitin ang Filipino. Ang mga ito ay refleksyon ng realidad na kasalukuyang kinakaharap ng wikang Filipino. 4. 2. Ang Filipino ay kailangang tanggap ng nakararaming bilang ng mga Pilipino lalo na sa erya ng kontroling na domeyn ng wika. Ito ay sa apektong pagdevelop ng mga libro na naka-Filipino. Isang nakakalungkot na pangyayari dahil hindi masalamin ang kahalagahan ng pagkakaroon ng isang pambansang wika na siyang makapagbubuklod at magbibigkis sa isang kulturang maka-Pilipino na kakikitaan sana ng ating identidad. hindi maiiwasang maging mabagal ang tinatahak nitong landas tungo sa intelektwalisasyon. Isang hamon sa kasalukuyan sa mga Pilipino partikular na sa mga akademisyan kung paano ba maiintelektwalays ang wikang Filipino? May iminungkahi kaugnay rito si Sibayan. Kinakailangan din ng mga taong handang ponduhan ang programang pang-intelektwalisasyon. .

B. Magsilbi sana ito gabay nating lahat tungo sa mabilis at malawakang estandardisasyon at intelektwalisasyon ng ating wika ang wikang magsisilbing tagapagbuklod sa lahat ng mamamayan ng bansang ito tungo sa iisang mithiin makabansa. Manila: Rex bookstore. (1996). Language planning: an introduction.al. Catacataca P. Manila & QC: Congress of the Philippines. MGA REFERENS A. Manila: LSP-DLSU-M. (1982). Ang Filipino ang hindi magiging ganap na intelektwalisado sa madaling panahon. Atienza.QC: UP press. Jornal . P. Wikang Filipino: kasaysayan at pag-unlad. Mga piling diskurso sa wika at lipunan. inc. M at Constantino. The language issue in education. The intellectualization of Filipino. J. Ang mga mungkahing ito na inilahad ni Sibayan ay ang mga maaaring mapagnilayan ng bawat Pilipino habang patuloy na dinidivelop ang wikang Filipino. Eastman. (1994). Huwag magturo ng Filipino kung walang libro o materyal na nakasulat sa Filipino. et. Sibayan. (2005). Mga Buk Acuna. USA:Chandler and sharp publishers. (1999). at Espiritu C. C.Pagkamahinahon ay higit na kailangan din. B. San Francisco.

com/mgababasahinsafili123/kfp/030106 .geocities. Ang KWF at intelektwalisasyon ng Filipino. C. (1998). Manila: KWF. Internet Link http://www. cgcfrancisco@yahoo.html.__________.com/CollegePArk/Field/4620/fil_ met.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful