Mga Ibong Mandaragit

PAGSUSURI

Nakahanap sa kayamanan ni Simoun. Magat .Magiging pangunahing editor ng Kampilan 7.Isang lider sa Kalayaan na namumuno sa mga isang disiplinadong pangkat ng gerilyero pagkat hawak niya ang gobyerno doon .Makakarelasyon ni Mando sa Paris 3.Alejandro Paminuan . sa tulong ni Tata Matyas .Isa sa mga kasamahan ni Mando na nakatakas sa paglusob ng mga Hapon sa huling kuwartel ng mga gerilyang Pilipino sa may Tayabas. Don Segundo Montero . Mga Tauhan 1.Asawa ni Don Segundo na nahuhumaling sa dating karelasyong si Gobernador Doblado 5.Siyang nagging tulay nina Martin at Mando upang maging mabuting magkakasama . Tata Matyas . ang Sampitan . Hernandez III. Karyo .Ang madugas na negosyante at nagmamay-ari ng Hacienda Montero 4. na itinapon ni Padre Florentino sa karagatang Pasipiko. Dolores Montero . II.I.Bugtong na anak ng pamilya Montero na nagging karelasyon ni Koronel Moto noong Panahon ng Hapon at nabuntis ni Tiniyente Whitey sa Panahon ng Liberasyon .Pangunahing tauhan .Nagmanman sa mga lugar namaaaring pinagtapunan ni Padre Florentino sa mga kayamanan ni Simoun 6. Donya Julia Montero .Namatay nang ito¶y inatake ng pating sa karagatang Pasipiko habang sumisisid .³Dolly´ . Amerikano hanggang sa Hapon . Pamagat: Mga Ibong Mandaragit May-Akda: Amado V.Punong patnugot ng Kampilan 2.Ama-amahan ni Mando na isang rebolusyonaryo sa Tatlong Panahon ng Pananakop mula sa Kastila. Mando Plaridel .

Rubio .Milyonaryong Insik na Kumpadre ni Don Segundo at katipan niya sa pagpopondo ng mga negosyo nila.Naging katiwala ng hacienda ni Don Segundo 19.Kasintahan at pinsan ni Mando 20.Kumpadre ni Don Segundo na siyang bumabaluktot sa mga batas sa lalawigan kung nasaan ang Hacienda Montero 13. Senador Bonti .Dating magtitinda ng sigarilyo na sinubukang papugutan ng ulo ng mga espiya ng Hapon. Iman . Son Tua . Judge Pilato .Lider ng mga manggagawang bumuo ng union sa lungsod . Koronel Moto .Lider ng mga Makapili sa bayan nina Magat na nagawang makipagtalastasan kay Magat kaya¶t naging kasamahan nila ito sa paglimbag ng pahayagang Kampilan 10. pagkat siya ay kasama nila Don Segundo sa ilegal na bentahan ng mga armas .Heneral na bantay-salakay sa army.Tiyuhin ni Mando sa ina . legal man o hindi 17. Gobernador Oscar Doblado . Obispo Dimas .Batang reporter ng Kampilan 11.Ama ni Puri . Pastor .Pokeristang Husgado 18. Andres .Isang obispong pokerista na nakatalo sa istilo sa poker ni Heneral Bayoneta 14.Anak ni Pastor na marunong lumaban para sa tama .Kasamahan nina Karyo at Mando na mapanlinlang at madaling nasilaw sa kayamanan ni Simoun na naging sanhi ng kamatayan nito 9. Martin . Heneral Bayoneta . Puri .8.Lider ng mga Hapon na naging nobyo ni Dolly at kalaguyo ni Lilibeth .Makatiyan na mambabatas at ang layon lamang ay manatili sa poder ng kapangyarihan 16.Manugang ni Son Tua 15. ngunit nakatakas at piñata ang mga espiya 12.

sa sariling bayan pagkat hindi kinikilala ang mga de-kolor ang kulay sa Amerika 25.Naging katipan ni Captain Green 22. matapos ang giyera. Lilibeth .Kastilang ahente ni Mando ng alahas sa Paris 30. Mang Tumas .Amerikanong tumulong sa liberasyon at nakabuntis kay Dolly 23.Arkitektong anak ni Son Tuan a nagplano sa mansion ng mga Montero 35.Sekretarya na Koronel Moto .Kaibigang matalik ni Dolly . Tiniyente Whitey .Presidente ng Freedom University na nagnanais bilhin ang Hacienda Montero upang mapagsaliksikan at makatulong sa mga magsasaka 28.Kasama ni Tiniyenta Whitey at naging nobyo ni Lilibeth 24. Presidente .Naging masalimoot ang buhay. Sabio .Pinapatay ni Kapitan Pugot sa katigasan ng loob 26.Binatang anak-anakan ni Mang Tumas na tumatayong lider ng mga magsasaka sa kawalan ni Mang Tumas 27.Dating kolaborador ng Hapon na naging enkargado ni Don Segundo 29.Paralisadong sawa ni Gobernador Doblado . Kapitan Pugot . Senador Maliwanag .Pinuno ng mga magsasaka sa hacienda Montero . Steve .21. Mike .Diplomatikong Latino-Amerikano na nakapangasawa ng multimilyonaryang Latina 32. Donya Ninay . Helen .Nakasalamuha ni Mando sa kampo ng mga gerilya na isang amerikanong negro .Amerikanong ahente ni Mando 31. Dr.Mambabatas na makabayan 34. Kapitan Green . Koronel Mosca . Pong Tuason . Danoy .Iba sa sinumang nanirahan sa Malakanyang 33.

Reporter sa Kampilan . Tindeng .36.Kulasisi ni Gobernador Doblado na may dalawang anak 37. Santi .

napag-usapan nila Mando at Tata Matyas ang mga pangyayaring nagaganap sa panahon ng mga Kastila kung kalian naisulat ni Jose Rizal ang Noli me Tangere at El Filibusterismo na pinaniniwalaan ng matanda na makatotohanan pagkat nalaman niyang si Padre Florentino ay may kapangalan na kamag-anak ni Tata Matyas at ang huling detalye sa pari ay tumutugma sa pagkakalarawan ni Rizal kung saan itinapon ni Padre Florentino ang baul ng kayamanan at mga alahas ni Simoun.IV. nakita niya kung paano mamahala at mabuhay ng marangya ang halo-halong lipi ng mga tao sa mga siyudad nito at dito niya natutunan ang silbi ng relihiyon sa pagbuo ng matatag na bansa. ang Kampilan. Pinaunlakan sila ng matandang rebolusyonaryo at pinakain sa abot ng makakaya nito. na siyang pinakakuta ng mga katulad nila sa Luson. Sa tulong ni Magat ay hinanap ni Mando ang kanyang Tiyuhing si Pastor at ang pinsang si Puri na noo¶y mga enkargador ni Don Segundo sa hacienda. Napag-usapan nina Mando at Tata Matyas na kailangang maipagpalit ang ilan sa mga alahas upang ang mga ito¶y mapakinabangan at ang isang paglalakbay ni Mando sa iba¶t ibang panig ng mundo upang matuto sa mga nararapat na platapormang sundin ng gobyerno at upang makapagbenta ng mga alahas sa pinakamagandang presyo para magamit sa Kampilan. Karyo at Martin ay tumakas mula sa paglusob ng mga Hapon sa kuwartel ng Sampitan sa Tayabas. Dinala ni Mando kay Tata Matyas ang kayamanan upang sumangguni sa dapat na paglaanan nito at hininging sumama ito sa Maynila. Nagkaroon ng pagtitinginan sa isa¶t isa sina Puri at Mando nang sila¶y magkita ngunit ikinubli muna ni Mando ang katotohanan sa pagkatao nito sa mag-ama maging kay Magat. Buod Ang tatlong magkakasamang gerilyerong sina Mando. Pinuntahan rin ni Mando si Magat sa Kalayaan upang hingin na maging patnugot ng binabalak nitong gawing pahayagan ng katotohanan. Sinama naman ni Magat si Andres pagkat natatalos nitong mabuti ang hangarin nito sa bayan at makakatulong sa pagpapahayag sa Kampilan. ngunit naibuwis ni Karyo ang buhay nito ng umatake ang isang pating. Naging . Naiahon nila Mando at Karyo ang kayamanan ngunit sa pagkakaidlip ni Mando ay tinangay ito ni Martin pero hindi ito nakalayo hanggang sa naibuwis ni Martin ang buhay nito sa pagsamsam ng limpak-limpak na kayamanang yaon. Sa pagtulog nina Karyo at Martin. Nakahanap ng lugar na tugma sa mga hinala ni Tata Matyas na kinalubugan ng kayamanan sa Karagatang Pasipiko. Sa kanyang pamamalagi sa Europa. Quezon. Nakituloy sila sa kwebang tinutuluyan ni Tata Matyas sa Sierra Madre upang makapagpahinga bago tumuloy sa kanilang lakad patungo sa Infanta. habang si Mando ay nagkapilat sa mukha dahil sa taga ng itak ni Martin.

Senador Maliwanag at Dr. ang telebisyon at ang bagong imprenta ng pahayagan. Lalong umigting ang mga unyon hindi lamang ng mga magsasaka sa Hacienda Montero kundi pati mga obrero sa mga lungsod. may mga nagbantang patayin si Mando ngunit dahil sa pagiging gerilya nito¶y nakaiwas sa tiyak na kamatayan. pagkat ang mga de-kolor ay limitado lang ang mga nagagamit at nararanasan maging gaano man kalaki ang naitulong nila sa sariling bansa. Ipinakiusap ni Don Segundo sa anak na si Dolly na nawa¶y makausap nito ng personal ang napupusuhan ng kanyang dalaga. Nang makabalik si Mando sa Pilipinas ay dala na niya ang sapat na salapi para maituloy ang tripleng kanyang ninanais na magawang sangay ng Kampilan: ang radyo. isinunod naman si Mang Tumas at isa pang magsasaka na ang kinahantungan ay kamatayan nila at ang pagliyab ng damdamin ng mga magsasaka na pinamunuan ni Danoy kasama ang mga taonglabas upang maghiganti at makuha ang Hacienda Montero. Dalawa sa tatlong suspek ang nabuhay at kumanta kung sino ang mga salarin habang si Mando¶y may dalawang sugat sa tadyang at balikat dulot ng tama ng bala. na kanilang naging katulong at pinagmaltratuhan noon at ngayo¶y isa nang mayamang lalaki na nagpatibok ng puso ni Dolly at kumakalaban sa kanyang ama. kaiba sa mga puti nilang kulay. Nagsilikas ang mga kilalang masasamang elemento upang magpalamig mula sa init ng sitwasyon ng Maynila tulad nila Heneral Bayoneta. Matapos na mabugbog si Pastor sa kulungan nang ayaw niyang amining totoong may mga armas sa kanilang bahay. na walang iba kundi si Andoy. naging nakamamangha ang mga nakita niyang progreso ng pinakamalakas at pinakaasensadong bansa sa mundo ngunit nang kalaunan ay nakita rin niya ang masamang panig nito kahit na nasa demokratikong pamamahala ang gobyerno: ito ay ang diskriminasyon sa lahing dekolor. ang army ay nagbigay ng report sa mga maaaring mangyari kapag natuloy ang mga pag-aalsa at marahas na gawain ng mga magsasaka kaya naipatawag ng Presidente sina Mando.ahente dito ni Mando si Helen sa bentahan ng alahas. Senador Botin atbp. habang dito rin niya natagpuan si Dolly at naging kasintahan. Sabio upang mahingan ng opinyon ngunit sa huli ay nagdesisyon pa rin sa sarili niyang pag-iisip pagkat sa mga oras na sila¶y nag-uusap ay . Dahil sa mga pangyayari na kaguluhan. na dapat ay sa kanila mapunta. Pagkaraan ng ilang araw. Nagkaroon ng sunog sa Hacienda Montero at ang itinurong mga may sala ay mga magsasaka at naglagay ang mga civilian guards ng mga baril at ibang dokumento sa mga bahay-bahay upang mapalabas na may binabalak na masama ang mga magsasaka kaya¶t pinaghuhuli sila. Nang una sa pagpunta niya sa Amerika. sa layunin magamit ang matatag na tiwala ng tao sa Kampilan upang mapabuti ang kanilang mga reputasyon at negosyo ngunit di sumang-ayon si Mando at sa pagkakataong ito¶y isiniwalat na niya ang totoong Mando.

sumugod ang dalawang trak ng civilian guard sa Hacienda at pinagpuputukan ang mga nagmimiting na magsasaka na siyang ikinasawi ni Pastor. V. sa pagpondo sa union ng obrero at magsasaka. sana ay si Andres Bonifacio ngayon ang siya nating pambansang bayani. Iyan ay pinakita ni Mando at Tata Matyas sa tamang pagwaldas ng sangkatutak na alahas at brilyante ni Simoun sa pahayagan. Pagsusuri Kabuuan ng Nobela Isinatotoo sa nobelang ito ang mga laman ng dalawa sa mga nakakabigay ng bugso ng nasyonalismo na aklat ni Jose Rizal. diyan lumalabas ang bugso ng damdamin upang gumawa ng isang simulaing susundin at isasakatuparan hanggang sa ito¶y maglaho sa puso ng tao. sa pagtulong sa mahihirap at sa pagsasaad ng katotohanang walang bahid ng madungis na kamay ng makakapangyarihan na ginagamit nila sa pagpapaganda ng kanilang mga pangalan. ang mga bayani pagkat kung hindi nangangailangan ang tao ng simbolong siyang tutularan ay wala ring maghahanap ng mga kagaya nila bilang siyang sandigan sa mga kilusang makabayan. Tulad ni Rizal. Dito sa nobelang ito ay tinalakay ang mga nararapat na mapaglaanan ng malalaking kayamanan. at sa paglalagak ng ilan dito sa mga bangko at negosyong mapagkakatiwalaan. Dito¶y nakita nila Mando. na kung hindi lang sana siya piñata sa Bagumbayan ng mga Kastila. Likas sa isang tao na saka lang kumikilos pa gang mga pasakit na nadaranas ay di na matiis pa. maging milyonaryo o isa lang obrero. Dito¶y pinakita ni Amado V. habang sila¶y nananatili at gumagrabe sa kadiliman ng kasalanan at pagpapayaman. Kaya¶t sa tamang panahon lamang nakikilala ang mga dakila. telebisyon at radyo ng Kampilan. ang Noli Me Tangere at El Filibusterismo ± ang buhay ni Simoun at ang kasaysayan ng kanyang mga alahas. Danoy at iba pang natira na dapat nang simulan ang pagbabago. Nabanggit dito na ang mga bayani natin ay hindi sadyang mga bayani sa kanilang mga sarili kundi kinailangan lamang ng panahon kaya¶t sila¶y natawag na ganoon. kundi isang makatotohanang pakikibaka laban sa mapangahas at mapang-abusong mga mayayaman at may kapangyarihan. ang samasamang pagtuwid sa mga baluktot na prinsipyong kumakatig sa dambuhalang mandaragit na walang habas sa pagsipsip sa dugo ng mga nangangamatay na mga Pilipino sa kanilang hangad ng wastong at pantay na pagtrato sa tao. Iyan ang bagay na ipinapasa ni Amado V. Hernandez na hindi lamang kathang-isip ang mga pinagsusulat ni Rizal. Hernandez sa katapusan .

Bawal na Pag-Ibig sa Pinsan c. si Danoy para sa mga magsasaka. Sa mundo at pananaw naman ng mga Makapili. handang magbuwis ng buhay para sa kasarinlan nito mula sa mananakop at nangangarap na sa paghihirap nilang mamundok ay mabago ang sistemang iniikutan ng mga gagambang naghihintay lang ng makakain at hindi na naghihirap pa para sa sarili. at si Mando para sa isang tipikal na Pilipinong nakaranas ng sakit. kung ipagpapatuloy ba natin ang pakikibaka para sa katotohanan at katarungan o makikiayon sa agos ng kadiliman at kabuknutan ng isip ng sugabang mga tao? Iyan ay desisyong nakahatol sa ating mga kamay. Sila ang kumakatawan sa bawat Pilipino. si Dr. Sabio para sa mga intelektwal. may kinabukasan at marunong lumaban. hindi pagtraydor ang paghanay sa bandila ng ibang bansa kung ito nama¶y mas lalong makabubuti sa kalagayan ng bansa dahil sa maihahatid nitong mga tulong kung sakaling manatili sa pugad nitong mga bansang maaaring magsalba sa atin mula sa karalitaan. paghangad ng katarungan at kapangyarihan ng katotohanan. Sa siklab ng nasyonalismo at patriyotismo ng mga tao. ilan din ang sumama sa kasalukuyang mananakop sa katwirang mas mabuti raw ang maihahatid sa atin kaysa sa nauna rito. si Rubio para sa mga obrero sa lungsod. tumayo ka Pilipino! Mga Aspekto sa Lipunan na Kinontra a.ng nobelang Mga Ibong Mandaragit. Ilan ang pumiling lumaban sa mananakop. habang ang iba¶y hindi rin naman namili at hinintay lang silang dumating sa bansa at inabuso ang mga pagkakataon upang busugin ang sarili sa mga luho at kayamanan habang tinatapakan ang kanilang kapwa. na siyang makapagdidikta sa sariling kinabukasan. . Ang mga gerilya ay nagsilbi sa bayan. si Senador Maliwanag para sa mga mambabatas. kung saan ang mga natira sa bawat pangkat. maging bata man o matanda. Mapurol na Pag-iisip b. nagawa nilang bumuo ng pwersang nakatumba sa mataas na haligi ng mga mananakop ngunit may tulong pa rin ng isang bansang nagsasabing ang katiwasayan natin ang siyang hangad nila. mahirap man o mayaman. Ang nasyonalismo ng bawat Pilipino sa panahon ng giyera ay nasubukan. Pera ang Nagdudulot ng Kasamaan Diwang Namamayagpag Ang tatlong namamayaning diwa sa nobela ay nasyonalismo. pighati at pangaari ngunit matalino.

at natatakot kung sila¶y nagtatago ng mga malalagim na kasamaan sa budhi. panahon at dugo ang pinuhunan ng mga mga manggagawa ngunit sa huli¶y wala pa ring pagbabago sa sarili nilang mga buhay pagkat ang dapat na pinapantustos nila sa sariling kayarian ay sinisipsip na parang dugo ng mga abusadong tao at siyang lubos na ikinabubusog ng mga ito. marami ang natitinag. Sa di makatarungang pagtrato ng malalaking tao sa kanilang mga manggagawa ang siyang nakapagbubuklod sa samo¶t saring mga maralita upang tumayo bilang iisang katauhang handing magtumba sa mga nagtataasang pader sa gobyerno sa kagustuhan maramdaman rin ang pag-unlad na nararanasan ng mga mayayaman. Pawis. isang analohiyang nababagay sa mga taong nagsisipag-agawan sa matataas na pwesto ng gobyerno upang doo¶y makapagpasasa sa kayamanang dapat sana¶y natatamasa ng taong-bayan pagkat sila rin naman ang siyang nagbabayad ng buwis at nagpapasweldo sa mga nasa pwesto.Ang mga mandaragit sa lipunan na umaasa sa mga nangangamatay na katawan ng mga naghihikaos at nagpapakahirap sa paggawa na mga karaniwang mamamayan. na siyang pumapatay sa mga naghihikahos maging kapanalig. ay ang pamimili sa mga dapat lang na mailabas sa mga pahayagan at malaman ng publiko. Ngunit ito nama¶y kalugod-lugod sa banda ng mga taong umaasa sa paglabas ng katotohanan sa mga balitang hinahangad nilang maging sandigan sa pagbuo ng matatag na samahang demokratitko at pantay-pantay na pagtingin sa bawat tao. sa gawain at sa pag-iisip. kalahi o kamag-anak basta¶t mapakinabangan. Iyan ang tirador na nagpupukol sa mga dambuhalang bato sa mga naglipanang buwitreng mandaragit sa lipunan. nasisira. Sa paglabas ng katotohanan. Ang Kampilan ang naging simbolo ng katotohan walang bahid ng panunuhol. upang sila¶y mabawasan at mawala sa landas ng pag-unlad din ng masa. Kung pagsasama-samahin ang tatlong diwa ng aklat ay mabubuo ang mga elementong nagbibigay lakas at sandigan ng taong-bayan sa pagsupil sa mga ibong mandaragit na namumugaran sa matataas na mga punongkahoy kung saan sila pinakamadaling nakakahanap ng pagkain sa ibaba ng kanilang mga pwesto. . ng maskara at higit sa lahat.

Hindi nakukuha ang pagmamahal sa mga simpleng sarap at ligaya na matutunghayan sa katawan ng tao Reaksyon Ang ³Mga Ibong Mandaragit´ na likha ni Amado V. Sa kuwento¶y namatay pa si Karyo para lamang makamit nila Mando ang hinahanap nilang yaman. Hernandez ay isang nobelang naglalaman ng napakaraming ideya tungkol sa buhay ng mga mamamayang Pilipino lalong lalo na sa mga salat. Hindi ba ito makakasama sa mga mag-aaral? Ayon sa aming sariling pagkukuro-kuro ay hindi naman ito makasasama sa mga batang estudyanteng babasa nito. Walang kasamaang hindi pinagbabayaran d. Si Mando ay isa sa mga patunay na ang mga maliit ay dapat hindi dapat minamaliit. Maraming mga magulang ang tumututol sa pagpapabasa ng librong ito sa mga estudyante.ang katotohanan na hindi lahat ng tao ay nasa itaas at mahirap mamuhay sa mundong ito. Likas sa taong piliin ang pinakamagandang kinabukasan na nakalaan sa hinaharap f. Hindi maitatangging may mga nasulat ditong mga bagay na marahas at hindi masyadong kaayaaya ngunit hindi naman sa karahasan umiikot ang mahabang salaysaying ito. Ang karahasan na mababasa sa kuwento ay nagpapakita lamang ng katotohanan sa buhay. Katulad na lamang ng pagkapit ng mga taong naghahangad ng kapangyarihan at yaman sa mga nakatataas.VI. VII. Maraming katotohanan ang makikita sa librong ito. Makikita rin sa nobelang ito na kahit maliit ay may laban pa rin. Gintong Butil sa Nobela a. Sa unang tingin ay mapapaisip ka kung kailangan ba itong basahin ng mga estudyante. Ito ay sapagkat may mga pangyayari sa librong ito na hindi masyadong kaayaaya malaman tulad na lamang ng pagtaga ni Martin kay Mando at pagkamatay ni Martin sa pamamagitan ng kamao ni Mando. . Maliit man ang langgam Marunong namang lumaban b. May nakalaang panahon para sa bawat pangyayari. Katotohanan ang pinakamabisang armas ng mamamayan e. Matatanto rin sa nobelang ito na ang kayamanan ay pinaghihirapan. Makikita ang ideyang ito sa mga ginawa ni Don Segundo sa kuwento. ngunit nasa atin ang desisyon upang baguhin ito c. Pinapakita nito ang ideyang kapag gumawa ka ng masama o naghangad ka ng masama ay babalik ito sa iyo. naghihikahos o mga nakakawawa sa lipunan ngayon at noon ng ating bansa. Nagkaroon pa nga ng mga debate kung nararapat ba itong mabasa ng mga kabataan.

nagawa ni Amado V. Sa pamamagitan ng mahabang salaysaying ito. Makikita rito sa salaysaying ito na mahalagang maiangat ang kalagayan ng lipunan. Ang librong ito ay isang magandang babasahin. Nasasalamin sa librong ito ang ideyang dapat ng kumilos ang mga Pilipino. . hindi ba? Mapapansin na sa pamamagitan ng nobelang ito. pagmamahal sa Inang Bayan at pag-angat ng ating lipunan. Para sa amin ay naisakatuparan ng may-akda ang hangarin nitong mailahad at maihayag ang tunay na katayuan ng pamumuhay at kabuhayan ng mga mamayang Pilipino noong mga panahong sinasakop pa ang ating Inang Bayan. napakita na mahalaga ang kalayaan ng pamamahayag. Hernandez na ipakita ang pangangailangan ng pagbabago. pagtanggol sa mga nangagailangan. paglaban para sa katarungan.Sa tingin ko¶y hindi makasasama ang librong ito dahil hindi naman masamang mamulat sa katotohan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful