Walang Sugat ni Severino Reyes Unang Yugto Tagpo 1.

a: Sa loob ng isang bahay *kantas* Julia: Iligpit na ninyo ang mga bastidor at kayo’y umalis na. Tagpo 2.a Teňong: Julia, patingin nga ng binuburdahan mo Julia: *ilalayo ang panyo kay Teňong. Pipilitin ni Teňong na makita ang panyo pero pilit itong inilalayo ni Julia* Huwag na, Teňong. Huwag mo munang tingnan, masama ang pagkakakayari. Saka na lang, kapag maganda na. Sa ibang araw, ipapakita ko sa iyo. Teňong: Posible ba na ang mga daliring ito, na hagod kandila, na parang nilalik na maputing garing, ay may yayariin na hindi maganda? Hala na, titingan ko lamang saglit… Julia: Wag mo na akong tuyain, pangit nga ang mga daliri ko! Teňong: Ay!  Julia: Anong lalim ng buntong-hininga. Lalo ko pang pagagalitin… Teňong: Julia, Julia ko… Hindi na ko nagagalit, patawarin mo ako… Julia: Masakit sa akin, magalit ka at hindi, laging bagay! Teňong: Lumalaganap sa dibdib ko ang masaganang tuwa, na ito ay nakita ko na minarapat mong ilimbag sa panyong ito ang pangalan ko! Julia: Hindi ah! Nagkakamali ka… Hindi para sa iyo ang panyong iyan. Teňong: Kasinungalingan! At kanino namang pangalan ito… A, Antonio, N, Narciso at F, ay Flores! Julia: Hindi mo pangalan iyan. A-, sa amang iyan! Iya’y iaalay ko sa kaniya ngayong kaarawan ng Pasko. Teňong: Hindi pala akin ah! Kung sa amang o sa demonyo ma’y bakit ang letra’y A, N at F? Julia: Oo nga, ah, eh, pagka’t ang A ay amang, ang N ay natin, at ang F ay frayle. Amang natin frayle. Teňong: Amang natin frayle? Niloloko mo ba ko? Laking kaalipustahan! Huwag mo kong aglahiin tungkol sa mga taong iya’t madaling magpapanting ang tainga ko! Julia (to self): Aba, at nakaganti na ako! Teňong: Julia, magsabi ka nga ng totoo! Para sa Kura nga ba? Kapag di ko sinilaban ay sinungaling ako… *kantas*

1

0: Loko ito! Anong awa-awa? Nayon walan awa-awa. ako po’y paparoon muna’t susundan si Tatang… Juana: Hintay ka sandali’t kami ay sasama.0. Ang rasyon na sinasabi ko sa yo ay ang palo. hirap na po ang mga katawan nila at nakaaawa po namang mangagsidaing. maraming mga bilanggong nakatali sa mga rehas. Julia. 2 . sapagka’t kung siya sumulat …maraming K(a). kundi.) Kura 1. Opo. Kura 2. among! Kura 1. na sa sandaling oras ay kusang lumilipas. maraming palo ang kailangan. Marcelo: Hindi sila makakain eh! Kura 1. ha. masamang tao ito…Kung hindi man mason. magtapis ka… Teňong: O mundong sinungaling! Sa bawat sandaling ligaya na kinamtan sa dibdib ay tinutugunan kapagdaka ng matinding dusa! O mundong mandaraya! Ang tuwang idinudulot mo sa amin ay maitutulad sa bango’t halimuyak ng bulaklak. Marcelo: Hindi po ako kabayo. duro que duro-awa-awa? Ilang kaban ang rasyon? Ang rasyon ng palo. napaano ka? Lucas: Dinakip po ang tatang mo ng boluntaryong Sta. A = Musika Tagpo 5. Julia.Tagpo 3. nakita mo ba ang baro kong makato? Lucas: Mamang Teňong.a Juana: Julia. at ang Juez de Paz. ---bababa ang tabing. marahil filibustero. (Suggestion: sana habang ginagawa ‘to pinapakita na si Inggo na inaapi) Marcelo: Ah. Masamang tao iyan. kung isulat niya ang kabayo may K. mabuti mamatay siya. cabayo K(a).0: Hindi pagkain ang itinutukoy ko sa rasyon! Hindi! Ano sa akin kundi sila kumain? Mabuti nga’t mamatay silang lahat. Mamang Teňong! Teňong: O Lucas. at isang linggo na po silang walang tulog! Kura 2. Maria! Teňong: (gulat) Diyata’t dinakip si Tatang? Lucas: Opo! Sa Bulacan daw po dadalhin… Teňong: Tiya. isang linggo na pong paluan ito.: Marcelo. patyo ng Gobyerno.a (Bilangguan sa Bulakan. si Kapitan Luis! Ito tagaroon sa amin. ay daragdagan ng rasyon.0. among. si Kapitan Miguel. na lahat ng C pinapalitan ng K.. Tagpo 4. si Kapitan Piton.: Ah.0: Hindi ko sinasabing kabayo ikaw.

nagigit sa pagkakagapos. mga dalaw. 4: Si. ay Huston 625 (binibilang sa daliri). Tagpo 6. Among Kura 1. at ibig daw makita si Kapitan Inggo na asawa niya. habeis traido el dinero para el Gobernador? Kura 2. Kura 1. bakit ganoon? (gulat).a (Mga Relihiyoso.0: Si Kapitan Inggo pinagsaulan ng hininga! Narito si Kapitana Putin. Kura 1. at makalimang 125.0: May buhay-pusa si Kapitan Inggo! Saan naroroon ngayon? Marcelo: Nariyan po sa kabilang silid.0: Kahapon ilan ang namatay? Marcelo: Walo po sana. mabuti. at sinabi ko sa Alkalde na huwag nang papaluin.0: Marcelo. Julia.0: Dalhin dito pati ang papag. si. Marcelo huwag mong kalilimutan.Marcelo: Dati po’y tatlong kaban…ngayon po’y lima ng kaban. at sasabihin namin na pakawalan na lahat ang mga bilanggo. Marcelo: Hindi po makalakad. Kura 1. Kung ganoon ay hindi na mamamatay si Kapitan Inggo? Marcelo: Mamamatay pong walang pagsala: wala na pong laman ang dalawang pigi sa kapapalo. 3 . hemos traido. Kura 1. 3. Kura 1. at ang dalawang braso po’y litaw na ang mga buto. na si Kapitan Inggo ay araw-araw papaluin at ibibilad at bubusan nang tubig ang ilong. subalit nang mag-uumaga po ay pito lamang. at makalima po sa isang araw. dadalhin dito. Tenyong at mga dalaw.0: Mabuti. kaawaawa naman sila. ha? Marcelo: Opo. Kura 1. parito kayo. Kura 1. at huwag bibigyan ng mabuting tulugan. eh! Kura 1. Marcelo: Si Kapitang Inggo ay pinagsaulan ng hininga.) Kura 1. ngayon makikita mo na ang tao mo. huwag nang ibibilad at ipinagbilin ko na bibigyan na ng mabuting tulugan…Kami ay aakyat muna sandali sa Gobernador.0: Kapitana Putin. babae at lalaki. dalhin dito si Kapitan Inggo. (Magsisilabas ang mga dalaw). at tinutuluyan uli ng limang kaban. Kakaunti pa! (bibigyan ni Kura 2. Samakatwid ay limang beses 25.0 si Marcelo ng kuwalta at tabako).0: Kapitana Putin.0: (Sa mga kasama niya) Compañeros.0: Aba e. Putin. Juana.

Tenyong: Tatang.a Putin: Tenyong. es necesario deciral General que empiece ya a fusilar a los ricos e ilustrados de la provincia. (Sarili) Kung nababatid lamang ng mga ito ang pinag-usapan ng apat na lilo! Nakalulunos ang kamangmangan! (Ipapasok si Kapitang Inggo na nakadapa sa isang papag na makitid. nakahahambal! Ay! Ang anyo ni amang! Ang lahat ng ito’y gawa ng pari na sa Pilipinas siyang naghahari lalang ni Lusiper sa demonyong lahi kay Satang malupit nakikiugali…Ah.) Putin: Inggo ko! Tenyong: Tatang! Julia: Kaawa-awa naman! Tenyong: Mahabaging Langit! Tenyong: Ang dalawang braso’y gitgit na ang laman. buto sampung taba. asahan mo po at igaganting pilit kahit na ano ang aking masapit. among.hindi na maaari…luray luray na ang katawan…Tayo’y maghihiwalay na walang pagsala! Bunso ko.a Manila. kapag ka namatay oh. lahat ng gawa ng frayleng khul. Kura 2. di makababayad sa utang na madla. ang mga kamay pong nanatay ng kapwa ay hindi dapat hagkan.OO’t di ko matingnan.Putin: Opo. Huwag po kayong maniniwalang sasabihin niya sa Gobernador na si tatang ay pakawalan! Bagkus pa ngang ipagbibiling patayin na ngang tuluyan.a 4 . (Papasok ang mga pare. si Tenyong ay hindi at ang mga ibang lalaki. sa ulo ng prayle isa sa kikitil.) Tagpo 7. May diyos na tanto na nakakakakita.0: (Sa mga kasama) Despues de ver el Gobernador. ama kong ibig. mano na nga po…. ikaw po’y ititihaya ko nang hindi mangalay… Inggo: Huwag na…. naglabas ang buto sa mga tinalian. porque esto va mal. ay Putin…Juana-Julia…kayo na lamang ang inaasahan kong kakalinga sa kanila….) Kura 1. Salamat po.. among. lipos na ang sugat ang buong katawan. bakit ka hindi humalik ng kamay sa among? Tenyong: Inang. huwag mong pabayaan ang inang mo! Putin. a fusilar. si a fuislar.Ang kaluluwa ko’y inihain ko na kay Bathala. Julia: Tenong ko’y huwag ng isipin mo pa ang ipaghiganti buhay ng iyong ama.anak ko…. cogemeros el tren en la Estacion de Guiguinto. Tenyong: Diyos na may kapangyarihan! Ano’t inyong ipinagkaloob ang ganitong hirap? Tenyong: Taya ng loob ko at binabanta-banta mga taong iya’y tadtarin man yata lahat niyang laman. puso ko’y sinusubhan sa ginawa kay amang ng mga taong hunghang ang awa’y nilimot sa kalupitan. kay sama mong bata.0: Ya lo creo que va mal. (Mangagsisihalik ng kamay. Los 3: Si.

gayo’t ganito ang kaniyang anyo? Hindi mo ba alam na ikaw lamang ang tanging makapagaaliw sa kaniya? Bakit mo siya iiwan? Tenyong: Julia.Inggo… Tenyong: Patay na! (Mangagsisihagulgol ng iyak) ---bababa ang tabing.. tunay ang sinabi mo. nangangatal ang buong katwan ko.at masama ang lagay ni tatang.. alang-alang sa paglingap mo sa akin? Sa bagay na ito. Isa pa: Walang patawad! (Nang mangagsiayon.a (Tenyong at mga kasamang lalaki. nagsisikip ang aking dibdib. datapwa’t sa sarili mong loob. ang sakit ay tagos hanggang likod! Ay Tenong.. masdan mo po…. Lalaki’t babae: Wari mukha nang bangkay…. di ba si inang ay kakalingain mong parang tunay na ina. Isa: Nalalaman mo bang sila’y mangagsisilulan? Tenyong: Oo. Ang puso ko’y parang pinipitpit sa palihang bakal! Tenong: Langit na mataas! Tagpo 9. narinig ko ang salitaan nila.) Tenyong: Mga kasama. si Tenyong ay nakahuli sa paglakad.Tatang. ano ang ipag-aalaala ko? 5 . Isa pa: Mayroon din ako. Isa: Mga tampalasan. at nabatid ko tuloy nasasabihin daw nila sa Heneral na tayo’y pagbabarilin na. at ang may rebolber ay dalhin. pariseos ay daig sa magpahirap. Tagpo 8.Inang. hindi na yata ako makasasapit sa atin! Julia. sa lalabas si Julia) Julia: Tenyong. hindi ako makahinga. tatang….a Putin: Tenong. Putin: Inggo ko.(Mga babae’t lalaki): Di na kinahabagan kahit kaunti man. magsikuha ng gulok. Tenyong: Inang. tingnan mo’t naghihingalo…. Tenyong: Tayo na sa estasyon ng Guiguinto. mamaya’y si Julia. Tenyong! Tenyong: Julia! Julia: Matitiis mo bang lisanin ang ina mo. Isa: Ako’y merong iniingatan.

(Titigil) Yayao na ako! Julia: Ako’y lilisanin? Balot yaring puso ng matinding lumbay. taksil! 6 . Ikaw irog ko’y aking itatago sa loob ng dibdib. “ngayo’y kapanahunang ako’y ibangon na ninyo sa pagkalugami. huwag nang mangamba. ng paglagot ng matibay na tanikalang mahigpit sa tatlong daang taong sinasangayad. Magliwayway uli’t dilim ay mapawi.a (Tugtuging nagpapakilala ng damdamin. nguni’t hindi kaila sa iyo na ang maililingap ng isang lalaking kamukha mo ay di katumbas ng isang babaing gaya ko. Tenyong. huwag kang umalis! Tenyong: Julia. bumalik ka agad nang di ikamatay.” anya. Pagdating ng bahaging masaya ay maririnig ang sigawan sa loob. naaliping ina. Mga prayle at mga kasama ni Tenyong at si Tenyong. Julia: Wala akong maitututol. Nang hindi malubos ang pagkasiphayo sa mga sakuna. pahatid kang agad sa aking kandungan. Julia ko. dito sa dibdib ko’y tumitimo ang nakalulunos niyang himutok. ako ay hinihintay ng mga kapatid.) Ang larawang ito’y aking isasabit sa tapat ng puso’y huwag iwawaglit at sa mga digma. Julia: Puso ko’y dinadalaw ng malaking hapis. ikaw’y kalaguyo. sa tabi ng puso. Tenyong: Sa Diyos nananalig. hindi maaari ang ako ay di pasa-parang. Tumugtog na ang oras ng pananawagan ng naaaping ina. Tenyong. Ang mga sugat mo’y aking huhugasan ng masaganang luhang sa mata’y nunukal. Julia: Mangungulimlim na ang sa matang ilaw. Tenyong: Huwag mamanglaw. /Kung saka-sakaling irog ko’y masaktan. Ako’y tutupad lang ng aking panata sa pakikianib sa mga kasama. ang nakapanlulumo niyang daing: “Mga anak ko. Tenyong: Huwag nang matakot. ang pagluluwalhati. tanggapin na lamang ang huling tagubilin! (Huhubarin ang gargantilyang may medalyita.) Julia: (Biglang lilingon) Te…! Yumao na! (Papasok) Tagpo 10.) Isa: Ah. kung siya’y masambit ipagtanggol ka sa mga panganib.Julia: Oo nga. tangnan at isusuot kay Tenyong ang gargantilya. Darating na ibig. Julia: Tenyong na poon ko’y kahimanawari. sa pinto ng nagpaubayang anak. Aming tutubusin. ang ina natin ay nangangailangan ng tunay nating pagdamay. Huwag ipagdusa ang aking pagpanaw. hindi dapat tulutang…mga iaanak natin ay magising pa sa kalagim-lagim na kaalipin. lahi ni Lucifer! Magsisi ka’t oras mo na! Tenong: Ikaw ang natay sa ama ko. Oras na. Tenyong: Ang ulap Julia ko’y di mananatili. Tenyong ng buhay! Tenyong: (Anyong aalis) (Sarili) Kaawa-awa! (Tuluyang aalis. Tenyong: Juling aking sinta! Julia: Oh.

0: Perdon. .0: Desgraciadas! Tenong: Walang utang na hindi pinagbayaran! Wakas ng Unang Bahagi Ikalawang Bahagi I TAGPO (Bahay ni Julia) (Julia at Juana) Salitain Juana: Julia. at kung ano ang kaniyang tibok ay siyang sinusunod. may kinalulugdan ka na bang iba? Julia: Wala po! Juana: Kung wala ay bakit ka sumusuway sa aking iniaalok? Nalaman mo na. Juana: (Natatawa) Julia. igayak ang loob mo. nagbago nang lahat ang lakad ng panahon… ngayo’y kung may lalaking nangingibig ay tinatanggap ng mga mata at itinutuloy dito (hihipuin ang noo) dito sa isip at di na sa puso. Julia: Ang tanggapin pong mahinusay ng puso ko. ikaw ay bata pa nga – anong pusu-puso ang sinasabi mo? Totoo nga’t noong una’y kapag may lalaking nangingibig ay tinatatanggap ng mga mata at itinutuloy sa puso. ay hindi naghahangad ng mga kabutihang tinuran mo. Julia? Hindi naman siya pangit… Kung tutuusin nga’y siya’y lipi ng mabubuting tao. ako’y natatawa lamang sa iyo. ang hinahangad ko po ay…. ang mga pangungusap mo! Ako po’y hindi makasunod sa masamang kalakaran ng panahon. . Ang wika ko baga. ang kagalingan mong sarili ang aking ninananais. ay di kausapin mo po! Juana: Bakit ba ganiyan ka makasagot. Julia: Kung pumarito po sila. ay bukas-makalawa’y mag-aasawa ka rin lamang… ay kung mapapasa-moro. patawarin ninyo! Kura 2. Papunta na si Miugel at ang kanyang ama. at kung ano ang pasya ng isip ay siyang paiiralin: ang puso sa panahong ito ay hindi na gumaganap ng maganda niyang katungkulan. sila’y pagpapakitaan nang mainam. Subalit ngayo’y iba na. tila wari . Juana: Julia. ay mapasa-Kristiyano na! (Papasok) 7 . . dito po ako makatatakwil sa tapat na udyok ng aking puso. sabihin mo at nang maintindihan ko.Kura 1. inang ko. inang ko. Juana: Ay ano? Duluhan mo. bugtong na anak at nakaririwasa…ano pa kulang? Julia: Ako po. siya’y nagpapahingalay na… Julia: Nakasisindak.

walang pagsala! At kung patay na abutin itong iyong nalimutan 8 . Monica: Opo (Papasok) III TAGPO (Julia-mamaya’y Miguel. at Juana) Musika Dalit ni Julia Oh. tubusin sa kapanganiban..Julia: (Sarili) Moro yata si Tenyong! II TAGPO (Julia at Monica) Salitain Julia: Monicaaaaaaaaaa. huwag mo akong bayaang mapasa ibang kandungan. Halika. Pari Teban. halika. Tenyong. diyata' ako’y iyong natiis na hindi mo na sinilip sa ganitong pagkahapis. sabihin mong hinihintay ko siya. Ay! Magdumali ka’t daluhan. Monicaaaaaaaaaa Monica: (Sa loob) Pooo! Julia: Halika!(Lalabas si Monica) Pumaroon ka kay Lukas. Tenyong niyaring dibdib. at baka di na abutin si Julia’y humihinga pa… papanaw. Tadeo. madali ka….

ngayon ko napaglirip na ang mga kabanalang ginawa ng mga tao noong araw ay pawang pakunwari at pakitang-tao lamang alinsunod sa malaking takot sa mga prayle. e. di-malayong kaming mga klerigo ay mauwi sa pagsasaka. kung iyo nang maibaon sa malungkot na pantiyon. (Lalabas si Juana). Juana: Totoo po ang sabi mo. narito pala ang among! Mano po. dalawin minsan man isang taon. Juana.Marunong kang pumili. Tadeo: Ako. P. tila yata itong pagkabuhay namin ay lagi na lamang sa hirap… noong araw kami ay walang inaasahan kundi kaunting suweldo dahil sa kami’y alipin ng mga prayle. Teban: Masama. Juana. Ang inang mo? Julia: Nariyan po sa labas. Juana. Juana: Bakit dami mo pong mga pinakakaing mga pamangking dalaga? 9 . subalit ngayon nga. si Miguel po’y hindi maalam makiusap. tatawagin ko po. Miguel. Juana: Aba. oh! Tenyong. Tadeo: (Kay Miguel) Lapitan mo. P. Teban: Hindi. mainam ang dalit mo. Teban: Kaya. at mukhang lalabas na mabuting asawa…. Teban: Ah. P. wala nang pamisa… ang mga patay ay hindi na dinadapit.ang bangkay ay dalhin na lamang sa malapit na libingan. P. Teban: (Pumalakpak) Kaganda ng dalit mo Julia…napakalumbay lamang… Julia: (Gulat) Narito po pala kayo! Patawarin po ninyo at hindi ko nalalamang kayo’y nangagsirating… Kahiya-hiya po. kamusta? Juana: Mabuti po among. P. Teban: Magandang bata si Julia. a. among? P. hindi kahiya-hiya. among. ang mabuting mamili. kami na ang namamahala. (Papasok). Miguel: Baka po ako murahin ah! Tadeo: Bakit ka mumurahin? Juana: Kumusta po naman kayo. among. wala naman kaming kinikita. Huling samo. tantuin niyong kaming mga pari ay hindi mabubuhay sa panay na hangin.

. Teban: Siya nga. Julia! Juana. hindi ko po nasagutan… Tadeo: Napakadungo ka! Ay Ige. ako’y aalis na. Teban: Oo nga. Julia: Alin po ang malapit na? Miguel: Ang…ang…ang… Julia: (Sarili) Ano kaya ang ibig sabihin nito? Tadeo: Miguel. ulilang inaampon ko. Kung wala nap o kayong iuutos. Sabihin niyo lang po… Julia: Salamat.a 10 . Aling Julia! Ay.a Lucas: Magandang araw po…! Julia: Lucas! Tuloy ka. Tadeo: Malapit na ang alin? Miguel: Itinatanong nga po sa akin kung alin ang malapit na eh. Sana’y makabalik ka agad. Ngunit kung kailangan niyo talaga ay aking hahanapin siya. Subalit ang tanging nais ko ay ihatid lamang sa kanya ang sulat na ito. tayo na’t baka ka pa mahalata… P. iniwan at sukat itong bayan. Miguel: Ay…salamat (tuwang-tuwa) Julia: (Sarili) Ipinagkayari na pala ako ni Inang? Tadeo: Ano ba ang sinabi mo? Miguel: Sinabi ko pong… ay Julia! Ay. Lucas. Adios. ibalita mo sa kanila na wala nang Kastila rito. Miguel: Ay! Aling Julia…ay. Alam mo ba kung nasaan si mamang Tenyong? Lucas: Hindi po. Lucas. Julia: Wala na. Lucas: Maaasahan niyo pong darating ito sa kanya.ma…ma…malapit na po…. Tagpo 5. Julia ko! Tadeo: Wala ka nang nasabi kundi pulos na “ay”? Hindi ka nagpahayag ng pagsinta mo? Miguel: Sinabi ko pong malapit na…. Julia: Adios! Tagpo 4. tayo na’t nagkayari na kami ng kaniyang ina.P. Adios Juana… Magpapakumpisal pa.

a 11 . Kabo: Hari na kayo Sarhento: At ang rebesino? IKATLONG YUGTO Lucas: Tao po! Tao poooo… (repeat if necessary) Julia: Aba Lucas! Kailan ka dumating? Nakita mo ba siya? Lucas: Kararating ko pa lamang. Sa oras na sasagot na siya ay bigla namang dumating ang kaaway Julia: Kung gayo’y napapalaban si Tenong? Naku! Hindi kaya masugatan! Kay laking panganib! Lucas: Pinaalis po akod ako ni Kapitan Tenyong at baka raw mapahamak pa ‘ko at wala nang makapagbalita sa inyo. Julia: Maaasahan ko kaya? Lucas: Marahil po. ang totoo nga’y hilig ko ang putukan. Julia: Oo.. Lucas. Subalit kung ako lamang ang masusunod ay tutulong po ako sa kanila! Hindi ako natatakot sa mga putok. Marami na kong utang sa’yo. ako’y aalis na. Sarhento: Kami ay walang malas pa lamang. Sige po. Tagpo 2. Julia: Ano ba ang bilin sa iyo? Lucas: Sabihin ko raw po sa inyo na siya’y uuwi na.*musika* Tagpo 6.a Kabo: Limang buenas na kayo. At wala po siyang sagot. At opo. Kung silay magkaroon ng ligamgam. nabigay ko na. maliban lang kung.

Hindi naman po siya engrandeng engrande. Huwag mo akong kausapin. Naintindihan mo ba? Marteng matapang Julia: Tenong.. Ayaw niyang pagwikaan ng mga tala. totoog masakit na ang ulo ko. salamat at ngayo’y napapanood ko na ang liwanag ni Febo Julia: Narito na naman ang ulol na ito.. Julia: Miguel. subalit pumunta siya roon para pasindahan ang lahat ng simbahan. araw at mga bituin..a Juana: Miguel. Julia: At sino naman ang nagsabi sa inyo niyan? Miguel: Sinabi mo na ang kumakausap sa iyo’y ibig mong… Julia: (laugh) Ulol nga pala? Ang kumausap sa akin ay ibig ko nang … dikdikin. Juana: Ganoon naman pala eh. tala.Miguel: Julia.. manununog pa! Tagpo 4. Venus at marami pang kaulolan. sumagot din! Salamat at ako’y iniibig mo na. Siya nga pala. Venus. Miguel: Ay. dumaan lamang sa bahay ni Fiscal Manuel. daig mo ang araw na bagong sumikat. nilimot mo na ako! --music— Tagpo 3.a 12 . ba’t naguumiyak si Juana? Anong ginawa mo? Miguel: Kinausap ko lamaong po tapos pumadiyak-padiyak na at ako’y iniwan… *tinatawag ni Juana si Julia* Juana: Kinakausap ka lamang ni Miguel… tapos nagalit ka na? Julia (sa sarili): Aba nakapagsumbong pa ang tunggak! Julia: Sinabi ko pos a kanya’y huwag akong kausapin sapagkat masakit po ang ulo ko. at sisita pa raw po ang lahat ng orquesta Julia (sarili): Tunggok na nga. Bawat tunog na nadidinig ko ay tila nginangatngat ng aso ang ulo ko. ang tatang mo’y hindi ba paririto? Miguel: Patungo nap o rito. alimuum at huni ng ibon… Miguel: Bakit ba ayaw mo kong sagutin? O talang maliwanag. Ngunit lalo pa niya akong kinausap at sinabi pang ako si Febo. Pagkatapos ang ulan. (Kay Miguel): Julia lang ang itatawag mo sa kanya. at ang kumausap sa akin ay ibig kong… Miguel: Bakit baa yaw mo kong sagutin? Julia: Masakit ang ulo ko.. Babanggitin uli ang buwan.

. Julia: Inang. ako sana’y may ipakikisuyo sa iyo na isang mumunting bagay. ibig ko’y ikaw ang pipili ng damit mong bibilhin. huwag na matingnan Kay Tadeo: ikaw matanda ka’y Kita’y uunatan Mga walang awa. hindi ba nagkakasakit? Juana: Wala naman pong nagkakasakit sa amin.Miguel: Ah.a Recitado: Magsilayo kayo. Tagpo 5. ha. Miguel: Kay sama naman ng sagot nito! Aling Juana. Kamusta naman po kayo? Tadeo: MAbuti. Sabihin mo sa kanya na hindi na matutuloy sa Sabado. sabihin mo pos a kanila na antabayanan ang araw na napagkasunduan! Bakit po minamadali nila? Juana: Siyanga po naman. Julia: Ano itong narinig ko?! Ibig pang pabilisan ang pagsabi ng mabangis na kamatayan! Mga walang awa! Juana: Tatanungin ko po si Julia kung pumapayag siya.. ha… Sugatan lamang Lumayas ka Miguel. ako’y bitiwan Dumating na ha. Juana: Opo Julia (sarili) Kay bigat nga naman talaga ng duko ko sa matandang ito. Huwag na nating hintayin pa ang ikadalawampu’t lima. Tadeo: (to Juana) Balae. mukha ngang manununog. Tadeo: Miguel. Si Miguel lamang ang palaging sinisinat… Si Julia? Juana: Narito po. ah mga kuhila! Koro. narito na po si Tatang Tadeo: Ano balae. Magaalas-dose na nga yata eh! 13 . parehas pa rin ng dati. (to Julia) Julia ipinakikiusap ng biyenan mo na sa Sabado na lang daw ang kasal. may banda’t orchestra Koro (sigaw) Mabuhay ang Filipinas. sabihin mo p okay Julia na totoong tanghali na. maghintay na! Ikaw ay umuwi na at dumaan kay Fiscal Manuel. tinatanong ka ng magiging biyenan mo. sa araw ng Sabadong darating ay iraos na natin ang mga bunso. mabuhay ang kasal! *kanta* Miguel: Julia! Nasan ka na? Naghihintay na si Pari Teban! Ano bang tagal ng salubungan yan? Napakatagal nga naman talaga! Julia: Pakasal kang mag-isa mo. Julia! Julia! Pumarito ka. maghintay na po tayo. Tadea: Hija.

Ipinagmamakaawa niya sa iyo Juana. Heneral: Ginoong medico! Tignan niyo nga po ang Kapitan Tenong! Mamamatay pala. ay mangyaring ipakasal sa kanya si Julia” Juana: Ipakasal sa kanya si Julia?! Bakit? *nagtatanong din sina Miguel at Tadeo* Kura: Sapagkat noon p ama’y may kasunduan na sila’y magpapakasal sa oras na ito. Juana: Mamamatay pala! Ginoong Heneral. masama raw po ang lagay ni Kapitan Tenong. Juana: AH totoo nga! Lilong anak! Sukab na pamangkin! Julia: Inang! Juana: HINDI KITA ANAK! *kanta parts* 14 . Juana: Julia. ang tao pong nasa mahalagang oras ng kamatayan. May salitaan nga ba kayo ni Tenong? Julia: Inang. at kay Ginoong Miguell. ay may huling kahilingan. at malapit ng dumulok sa hukuman ng Diyos ay hindi na nagsasasabi ng kasinungalingan. halika.Juana: Julia naghihintay na raw si Pari Teban Julia: Hayaan niyong maghintay siya! Si Tenong po’y mamamatay na… Kaaawa-awa naman. ako nap o ang tatawag Kura: Ako’y may ipahahayag sa inyo na isang malaking bagay… “ang Kapitan Tenong na sa oras na ito’y lilipat sa baying tahimik. Ginoo. mangyaring tawagin ang kura nang makapagkumpisal ang Kapitang Tenong Miguel: Hindi po.. na yayamang siya ay mamamatay rin sa oras na ito. hindi po dapat iwan.