PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito·y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang Pilipino-Amerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula noong pang 1900.

Hangaring makamit ang kalayaan 2. Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1. Marubdob na pagmamahal sa bayan 3.

Kalayaan sa pagpapahayag 3. Paglawak ng karanasan 4. Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan . Nasyonalismo 2.DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1.

MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan . Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Binago ang sistema ng edukasyon 3. Ipinagamit ang wikang Ingles 5. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6. Pagpapatayo ng mga paaralan 2.

EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3. Manila Daily Bulletin-1900 .MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2. EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4.

Maka-Ingles 3.Maka-Kastila 2.3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.Maka-Tagalog .

ni Juan Abad 3. WALANG SUGAT ² ni Severino Reyes . MALAYA ²ni Tomas Remegio 4.MGA DULANG IPINATIGIL 1. TANIKALANG GINTO. NGAYON AT BUKAS ² sinulat ni Aurelio Tolentino 2. KAHAPON.

unang hari ng panulaan sa Kastila. GUERRERO. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3.A Rizal 2. OBRA-MAESTRA.El Recuerdo y el Olvido.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal . RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6. FERNANDO MA.PANITIKAN SA KASTILA 1. CECILIO APOSTOL. nahirang siyang ´poeta laureadoµ sa wikang Kastila 4. OBRA-MAESTRA.makatang liriko 5. TRINIDAD PARDO DE TAVERA. JESUS BALMORI ² ´Batikulingµ. CLARO M.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . MANUEL BERNABE.

nakilala sa tawag na DON PANYONG.EL NIDO ‡ISIDRO MARPORI ²obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) ‡MACARIO ADRIATICO ²obra-maestra-alamatµLA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) ‡EFIFANIO DELOS SANTOS. Obra-maestra.IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA ‡ADELINA GURREA ² kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila. kilala bilang mahusay na mananalambuhay ‡PEDRO AUNARIO ²sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .

Mar Antonio . Ildefonso Santos.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang ´FLORANTE AT LAURAµ ni Francisco Balagtas at ´URBANA AT FELIZAµni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Cirio H. Nemecio Carabana.Carlos Gatmaitan. Santos. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Pedro Gatmaitan. Jose Corazon de Jesus. Panganiban. Deogracias A. Hernandez. Rosario. Inigo Ed Regalado. Amado V.

Jose Corazon de Jesus. Florentino Collantes. Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Tomas Remegio . Santos. Patricio Mariano.MAKATA NG BUHAY : Lope K. Severino Reyes. Carlos Gatmaitan. Amado V. Patricio Mariano.

HERNANDEZ. OBRAMAESTRA-Isang Punungkahoy ‡FLORENTINO COLLANTES. Bayang Malaya. OBRA-MAESTRADamdamin . OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat ‡JOSE CORAZON DE JESUS. Ang Panday ‡VALERIANO HERNANDEZ-PENA.Lumang Simbahan ‡AMADO V.Nena at Neneng ‡INIGO ED REGALADO ² Odalager.Kuntil Butil.‡LOPE K. SANTOS ² Ama ng Balarilang Tagalog.Isang Dipang Langit.Makata ng mga Manggagawa. MGA OBRA-MAESTRA. OBRAMAESTRA. OBRA-MAESTRA.Mga Ibong Mandaragit. Luha ng Buwaya.Tandang Anong at Kintin Kulirat.Huseng Batute.

Ama ng Dulang Tagalog.ANG DULANG TAGALOG ‡SEVERINO REYES ² Lola Basyang. Ngayon at Bukas ‡HERMOGENES ILAGAN. OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon.nagtayo ng samahang ´COMPANA ILAGANµ na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon ‡PATRICIO MARIANO.´Bunganga ng Patingµ ang siya niyang OBRA-MAESTRA . OBRA-MAESTRA.W alang Sugat ‡AURELIO TOLENTINO ² ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan.sumulat ng ´NINAYµ at ´ANAK NG DAGATµ na siya niyang OBRA-MAESTRA ‡JULIAN CRUZ-BALMACEDA.

PANITIKANG FILIPINO SA INGLES ‡JOSE GARCIA VILLA ² ´Doveglionµ.may-akda ng ´My Islandsµ at ´Children of the Ash Covered Loomµ. A Vision of Beauty ‡ZOILO GALANG ² sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang ´A Child of Sorrowµ ‡ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang ´Like the Molaveµ ‡NVM GONZALES. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles ‡JORGE BACOBO ² sinulat-µFilipino Contact with Americaµ. Ang huli ay isinalin sa iba·t ibang wika sa India .

nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt ‡ESTRELLA ALFON ² ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma. Sinulat niya ang ´MAGNIFICENCEµ at ´GRAY CONFETTIµ ‡ARTURO ROTOR ² may-akda ng ´THE WOUND AND THE SCARµ-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild .umakda ng ´April Morningµ.*ANGELA MANALANG GLORIA.

kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY ² kinilala bilang ´pinakamabuting BUKANEGEROµ *JUAN CRISOSTOMO SOTO.Ama ng Panitikang Kapampangan. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.Prinsipe ng mga Makatang Iloko.Ama ng Panitikang Iloko. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG.

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

Natigil ang panitikan sa Ingles. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles .KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog. Maliban sa Tribune at Philippine Review. ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones.

Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog. Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog. . dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles.

Higanti ng Patay . Dahil sa Anak . HERNANDEZ. Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO ²bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA.Sino Ba Kayo?.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA.Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO.Sa Pula.

SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon. Nayon at Dagat-Dagatan .Lunsod. -Narciso Reyes ² Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo.Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales.

KALIKASAN. PAG-IBIG. BUHAYLALAWIGAN o NAYON.SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. PANANAMPALATAYA at SINING .

Flores -TANAGA ² tulad ng haiku. PAG-IBIG ² Teodoro Gener . ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI ² Gonzalo K. aliw-iw Hal. indayog.MGA URI NG TULA -HAIKU ² isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. Unang taludtod-5. ikalawang taludtod-7 pantig. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY ² Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. ito·y maikli ngunit may sukat at tugma.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful