PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito·y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang Pilipino-Amerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula noong pang 1900.

Marubdob na pagmamahal sa bayan 3.MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1. Hangaring makamit ang kalayaan 2. Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .

Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan . Paglawak ng karanasan 4.DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1. Nasyonalismo 2. Kalayaan sa pagpapahayag 3.

Binago ang sistema ng edukasyon 3. Ipinagamit ang wikang Ingles 5. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6.MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Pagpapatayo ng mga paaralan 2. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan .

EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4. Manila Daily Bulletin-1900 . EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2. EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3.MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1.

Maka-Ingles 3.Maka-Kastila 2.Maka-Tagalog .3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.

MGA DULANG IPINATIGIL 1. NGAYON AT BUKAS ² sinulat ni Aurelio Tolentino 2.ni Juan Abad 3. KAHAPON. TANIKALANG GINTO. WALANG SUGAT ² ni Severino Reyes . MALAYA ²ni Tomas Remegio 4.

JESUS BALMORI ² ´Batikulingµ.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal . RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6. nahirang siyang ´poeta laureadoµ sa wikang Kastila 4. GUERRERO. MANUEL BERNABE.A Rizal 2.unang hari ng panulaan sa Kastila.PANITIKAN SA KASTILA 1.El Recuerdo y el Olvido. CLARO M. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3. OBRA-MAESTRA.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . TRINIDAD PARDO DE TAVERA. OBRA-MAESTRA. FERNANDO MA. CECILIO APOSTOL.makatang liriko 5.

Obra-maestra.IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA ‡ADELINA GURREA ² kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila.EL NIDO ‡ISIDRO MARPORI ²obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) ‡MACARIO ADRIATICO ²obra-maestra-alamatµLA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) ‡EFIFANIO DELOS SANTOS. kilala bilang mahusay na mananalambuhay ‡PEDRO AUNARIO ²sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .nakilala sa tawag na DON PANYONG.

Jose Corazon de Jesus. Cirio H. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Nemecio Carabana. Mar Antonio .PANITIKAN SA TAGALOG = Ang ´FLORANTE AT LAURAµ ni Francisco Balagtas at ´URBANA AT FELIZAµni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Santos. Hernandez. Rosario. Inigo Ed Regalado.Carlos Gatmaitan. Pedro Gatmaitan. Panganiban. Amado V. Ildefonso Santos. Deogracias A.

Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Patricio Mariano. Tomas Remegio . Amado V. Patricio Mariano.MAKATA NG BUHAY : Lope K. Santos. Jose Corazon de Jesus. Florentino Collantes. Severino Reyes. Carlos Gatmaitan.

Makata ng mga Manggagawa. OBRAMAESTRA-Isang Punungkahoy ‡FLORENTINO COLLANTES.Lumang Simbahan ‡AMADO V.Kuntil Butil.Huseng Batute.Nena at Neneng ‡INIGO ED REGALADO ² Odalager. OBRA-MAESTRADamdamin . Ang Panday ‡VALERIANO HERNANDEZ-PENA.Tandang Anong at Kintin Kulirat.Isang Dipang Langit. HERNANDEZ. Luha ng Buwaya. MGA OBRA-MAESTRA. OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat ‡JOSE CORAZON DE JESUS. OBRA-MAESTRA.‡LOPE K.Mga Ibong Mandaragit. Bayang Malaya. OBRAMAESTRA. SANTOS ² Ama ng Balarilang Tagalog.

W alang Sugat ‡AURELIO TOLENTINO ² ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan. OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon. OBRA-MAESTRA.sumulat ng ´NINAYµ at ´ANAK NG DAGATµ na siya niyang OBRA-MAESTRA ‡JULIAN CRUZ-BALMACEDA. Ama ng Dulang Tagalog.´Bunganga ng Patingµ ang siya niyang OBRA-MAESTRA . Ngayon at Bukas ‡HERMOGENES ILAGAN.nagtayo ng samahang ´COMPANA ILAGANµ na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon ‡PATRICIO MARIANO.ANG DULANG TAGALOG ‡SEVERINO REYES ² Lola Basyang.

pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles ‡JORGE BACOBO ² sinulat-µFilipino Contact with Americaµ. A Vision of Beauty ‡ZOILO GALANG ² sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang ´A Child of Sorrowµ ‡ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang ´Like the Molaveµ ‡NVM GONZALES. Ang huli ay isinalin sa iba·t ibang wika sa India .PANITIKANG FILIPINO SA INGLES ‡JOSE GARCIA VILLA ² ´Doveglionµ.may-akda ng ´My Islandsµ at ´Children of the Ash Covered Loomµ.

nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt ‡ESTRELLA ALFON ² ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma.umakda ng ´April Morningµ. Sinulat niya ang ´MAGNIFICENCEµ at ´GRAY CONFETTIµ ‡ARTURO ROTOR ² may-akda ng ´THE WOUND AND THE SCARµ-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild .*ANGELA MANALANG GLORIA.

Ama ng Panitikang Kapampangan.Ama ng Panitikang Iloko.IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .Prinsipe ng mga Makatang Iloko. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY ² kinilala bilang ´pinakamabuting BUKANEGEROµ *JUAN CRISOSTOMO SOTO. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. Natigil ang panitikan sa Ingles. Maliban sa Tribune at Philippine Review. ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles . Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog.

Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN. dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles. .

Dahil sa Anak .Sa Pula.Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO. HERNANDEZ.Sino Ba Kayo?. Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO ²bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA. Higanti ng Patay .

SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon. Nayon at Dagat-Dagatan . -Narciso Reyes ² Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo.Lunsod.Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales.

BUHAYLALAWIGAN o NAYON. KALIKASAN. PAG-IBIG. PANANAMPALATAYA at SINING .SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN.

ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI ² Gonzalo K. ikalawang taludtod-7 pantig. ito·y maikli ngunit may sukat at tugma. PAG-IBIG ² Teodoro Gener . Flores -TANAGA ² tulad ng haiku. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. indayog. Unang taludtod-5. aliw-iw Hal.MGA URI NG TULA -HAIKU ² isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY ² Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful