PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito·y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang Pilipino-Amerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula noong pang 1900.

MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1. Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo . Marubdob na pagmamahal sa bayan 3. Hangaring makamit ang kalayaan 2.

DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1. Kalayaan sa pagpapahayag 3. Paglawak ng karanasan 4. Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan . Nasyonalismo 2.

Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6. Binago ang sistema ng edukasyon 3. Pagpapatayo ng mga paaralan 2. Ipinagamit ang wikang Ingles 5. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4.MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan .

EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2.MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1. EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4. Manila Daily Bulletin-1900 .

Maka-Ingles 3.Maka-Kastila 2.3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.Maka-Tagalog .

NGAYON AT BUKAS ² sinulat ni Aurelio Tolentino 2.ni Juan Abad 3. WALANG SUGAT ² ni Severino Reyes .MGA DULANG IPINATIGIL 1. KAHAPON. TANIKALANG GINTO. MALAYA ²ni Tomas Remegio 4.

OBRA-MAESTRA. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6. CECILIO APOSTOL. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3.makatang liriko 5.El Recuerdo y el Olvido. GUERRERO.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . MANUEL BERNABE. JESUS BALMORI ² ´Batikulingµ. FERNANDO MA.PANITIKAN SA KASTILA 1.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal .A Rizal 2. TRINIDAD PARDO DE TAVERA. nahirang siyang ´poeta laureadoµ sa wikang Kastila 4. CLARO M.unang hari ng panulaan sa Kastila. OBRA-MAESTRA.

EL NIDO ‡ISIDRO MARPORI ²obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) ‡MACARIO ADRIATICO ²obra-maestra-alamatµLA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) ‡EFIFANIO DELOS SANTOS.IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA ‡ADELINA GURREA ² kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila. Obra-maestra.nakilala sa tawag na DON PANYONG. kilala bilang mahusay na mananalambuhay ‡PEDRO AUNARIO ²sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .

Amado V. Jose Corazon de Jesus. Mar Antonio .Carlos Gatmaitan. Rosario. Santos. Ildefonso Santos. Panganiban. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Inigo Ed Regalado. Nemecio Carabana. Hernandez. Cirio H. Pedro Gatmaitan. Deogracias A.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang ´FLORANTE AT LAURAµ ni Francisco Balagtas at ´URBANA AT FELIZAµni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog.

Tomas Remegio . Florentino Collantes. Patricio Mariano. Amado V.MAKATA NG BUHAY : Lope K. Santos. Jose Corazon de Jesus. Severino Reyes. Patricio Mariano. Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Carlos Gatmaitan.

Huseng Batute. Luha ng Buwaya. OBRAMAESTRA.Nena at Neneng ‡INIGO ED REGALADO ² Odalager.Makata ng mga Manggagawa. OBRA-MAESTRA. SANTOS ² Ama ng Balarilang Tagalog. OBRA-MAESTRADamdamin .Mga Ibong Mandaragit. OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat ‡JOSE CORAZON DE JESUS.Kuntil Butil.Isang Dipang Langit.Tandang Anong at Kintin Kulirat. MGA OBRA-MAESTRA.‡LOPE K. HERNANDEZ. Bayang Malaya. Ang Panday ‡VALERIANO HERNANDEZ-PENA. OBRAMAESTRA-Isang Punungkahoy ‡FLORENTINO COLLANTES.Lumang Simbahan ‡AMADO V.

W alang Sugat ‡AURELIO TOLENTINO ² ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan. OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon. Ama ng Dulang Tagalog.nagtayo ng samahang ´COMPANA ILAGANµ na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon ‡PATRICIO MARIANO.ANG DULANG TAGALOG ‡SEVERINO REYES ² Lola Basyang. Ngayon at Bukas ‡HERMOGENES ILAGAN.´Bunganga ng Patingµ ang siya niyang OBRA-MAESTRA . OBRA-MAESTRA.sumulat ng ´NINAYµ at ´ANAK NG DAGATµ na siya niyang OBRA-MAESTRA ‡JULIAN CRUZ-BALMACEDA.

PANITIKANG FILIPINO SA INGLES ‡JOSE GARCIA VILLA ² ´Doveglionµ. A Vision of Beauty ‡ZOILO GALANG ² sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang ´A Child of Sorrowµ ‡ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang ´Like the Molaveµ ‡NVM GONZALES. Ang huli ay isinalin sa iba·t ibang wika sa India .may-akda ng ´My Islandsµ at ´Children of the Ash Covered Loomµ. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles ‡JORGE BACOBO ² sinulat-µFilipino Contact with Americaµ.

umakda ng ´April Morningµ.*ANGELA MANALANG GLORIA. Sinulat niya ang ´MAGNIFICENCEµ at ´GRAY CONFETTIµ ‡ARTURO ROTOR ² may-akda ng ´THE WOUND AND THE SCARµ-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild . nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt ‡ESTRELLA ALFON ² ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma.

Prinsipe ng mga Makatang Iloko.IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY ² kinilala bilang ´pinakamabuting BUKANEGEROµ *JUAN CRISOSTOMO SOTO.Ama ng Panitikang Iloko. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .Ama ng Panitikang Kapampangan. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles . Natigil ang panitikan sa Ingles. Maliban sa Tribune at Philippine Review. Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog.

. dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog. Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog.

Higanti ng Patay . HERNANDEZ. Dahil sa Anak . Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO ²bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA.Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO.Sa Pula.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA.Sino Ba Kayo?.

SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon.Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales. -Narciso Reyes ² Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo. Nayon at Dagat-Dagatan .Lunsod.

PAG-IBIG. BUHAYLALAWIGAN o NAYON.SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. KALIKASAN. PANANAMPALATAYA at SINING .

ikalawang taludtod-7 pantig.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma. Flores -TANAGA ² tulad ng haiku. aliw-iw Hal. indayog.MGA URI NG TULA -HAIKU ² isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. PAG-IBIG ² Teodoro Gener . Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY ² Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI ² Gonzalo K. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. Unang taludtod-5. ito·y maikli ngunit may sukat at tugma.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful