PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito·y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang Pilipino-Amerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula noong pang 1900.

Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1. Marubdob na pagmamahal sa bayan 3. Hangaring makamit ang kalayaan 2.

Paglawak ng karanasan 4. Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan .DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1. Kalayaan sa pagpapahayag 3. Nasyonalismo 2.

Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan . Pagpapatayo ng mga paaralan 2.MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Binago ang sistema ng edukasyon 3. Ipinagamit ang wikang Ingles 5.

Manila Daily Bulletin-1900 . EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3. EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4.MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2.

Maka-Kastila 2.3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.Maka-Ingles 3.Maka-Tagalog .

ni Juan Abad 3. NGAYON AT BUKAS ² sinulat ni Aurelio Tolentino 2. TANIKALANG GINTO. WALANG SUGAT ² ni Severino Reyes .MGA DULANG IPINATIGIL 1. MALAYA ²ni Tomas Remegio 4. KAHAPON.

MANUEL BERNABE. JESUS BALMORI ² ´Batikulingµ. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3.El Recuerdo y el Olvido. CECILIO APOSTOL. FERNANDO MA. OBRA-MAESTRA.A Rizal 2.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal . TRINIDAD PARDO DE TAVERA.PANITIKAN SA KASTILA 1. CLARO M. OBRA-MAESTRA.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . GUERRERO.unang hari ng panulaan sa Kastila. nahirang siyang ´poeta laureadoµ sa wikang Kastila 4.makatang liriko 5.

Obra-maestra.EL NIDO ‡ISIDRO MARPORI ²obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) ‡MACARIO ADRIATICO ²obra-maestra-alamatµLA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) ‡EFIFANIO DELOS SANTOS.IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA ‡ADELINA GURREA ² kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila.nakilala sa tawag na DON PANYONG. kilala bilang mahusay na mananalambuhay ‡PEDRO AUNARIO ²sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .

Rosario.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang ´FLORANTE AT LAURAµ ni Francisco Balagtas at ´URBANA AT FELIZAµni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Jose Corazon de Jesus. Hernandez. Cirio H. Ildefonso Santos. Pedro Gatmaitan. Nemecio Carabana. Panganiban. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Inigo Ed Regalado. Deogracias A. Mar Antonio .Carlos Gatmaitan. Santos. Amado V.

Patricio Mariano. Amado V. Santos. Patricio Mariano. Florentino Collantes.MAKATA NG BUHAY : Lope K. Carlos Gatmaitan. Tomas Remegio . Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Severino Reyes. Jose Corazon de Jesus.

Mga Ibong Mandaragit.‡LOPE K. HERNANDEZ.Tandang Anong at Kintin Kulirat.Makata ng mga Manggagawa.Isang Dipang Langit. Luha ng Buwaya.Nena at Neneng ‡INIGO ED REGALADO ² Odalager. MGA OBRA-MAESTRA. Bayang Malaya.Huseng Batute. OBRA-MAESTRA. OBRAMAESTRA. SANTOS ² Ama ng Balarilang Tagalog. OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat ‡JOSE CORAZON DE JESUS. OBRA-MAESTRADamdamin .Lumang Simbahan ‡AMADO V. OBRAMAESTRA-Isang Punungkahoy ‡FLORENTINO COLLANTES.Kuntil Butil. Ang Panday ‡VALERIANO HERNANDEZ-PENA.

OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon. Ngayon at Bukas ‡HERMOGENES ILAGAN. OBRA-MAESTRA.´Bunganga ng Patingµ ang siya niyang OBRA-MAESTRA .ANG DULANG TAGALOG ‡SEVERINO REYES ² Lola Basyang. Ama ng Dulang Tagalog.sumulat ng ´NINAYµ at ´ANAK NG DAGATµ na siya niyang OBRA-MAESTRA ‡JULIAN CRUZ-BALMACEDA.W alang Sugat ‡AURELIO TOLENTINO ² ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan.nagtayo ng samahang ´COMPANA ILAGANµ na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon ‡PATRICIO MARIANO.

Ang huli ay isinalin sa iba·t ibang wika sa India .PANITIKANG FILIPINO SA INGLES ‡JOSE GARCIA VILLA ² ´Doveglionµ. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles ‡JORGE BACOBO ² sinulat-µFilipino Contact with Americaµ. A Vision of Beauty ‡ZOILO GALANG ² sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang ´A Child of Sorrowµ ‡ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang ´Like the Molaveµ ‡NVM GONZALES.may-akda ng ´My Islandsµ at ´Children of the Ash Covered Loomµ.

Sinulat niya ang ´MAGNIFICENCEµ at ´GRAY CONFETTIµ ‡ARTURO ROTOR ² may-akda ng ´THE WOUND AND THE SCARµ-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild . nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt ‡ESTRELLA ALFON ² ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma.umakda ng ´April Morningµ.*ANGELA MANALANG GLORIA.

Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.Ama ng Panitikang Kapampangan.Ama ng Panitikang Iloko.Prinsipe ng mga Makatang Iloko. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY ² kinilala bilang ´pinakamabuting BUKANEGEROµ *JUAN CRISOSTOMO SOTO.

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones.KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. Natigil ang panitikan sa Ingles. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles . Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog. Maliban sa Tribune at Philippine Review.

dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles. Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. . Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog.

Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO ²bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA.Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO.Sa Pula. Dahil sa Anak .Sino Ba Kayo?. Higanti ng Patay . HERNANDEZ.

-Narciso Reyes ² Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo.SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon.Lunsod. Nayon at Dagat-Dagatan .Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales.

PANANAMPALATAYA at SINING . PAG-IBIG. KALIKASAN.SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. BUHAYLALAWIGAN o NAYON.

Unang taludtod-5. ikalawang taludtod-7 pantig.MGA URI NG TULA -HAIKU ² isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI ² Gonzalo K.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma. ito·y maikli ngunit may sukat at tugma. aliw-iw Hal. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY ² Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. PAG-IBIG ² Teodoro Gener . Flores -TANAGA ² tulad ng haiku. indayog.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful