DIBORSYO SA PILIPINAS

DAPAT ba o HINDI DAPAT na payagan ang diborsyo sa Pilipinas? ARIEL GARCINELA ² nagtanggol sa panig ng DAPAT NEBRES MEDEN JANE ² nagtanggol sa panig ng HINDI DAPAT JERICO MARCELINO ²namagitan bilang LAKANDIWA

LAKANDIWA (Pagbubukas) Marubdob na pagbati po ang nais kong iparating Sa lahat ng nakikinig dito sa Pag-usapan Natin Narito po kaming muli upang kayo ay aliwin Sa buwanang Balagtasang labanan ng magagaling. Jerico Marcelino po ang lingkod nyong nagpupugay Tubong Ranzo,Ilonggo na sadyang tunay Lakandiwa po ang aking papel ditong gagampanan Tagahatol, tagahusga, tagasaing din po minsan. Araw po ng mga puso sa tuwing buwan ng Pebrero Kaya tungkol sa pag-ibig ang paksa ng pagtatalo: Sa sariling bansa nating mas marami ang Kristyano, Ay dapat ba o di dapat magkaroon ng diborsyo? Batid ko pong kayo mismo'y may sariling panindigan Ngunit pakinggan po natin ang panig na ilalaban Ng Reyna po at ng Hari nitong ating Balagtasan Wag na nating patagalin, sila'y ating palakpakan!

HINDI DAPAT (Pagpapakilala) Inip akong naghihintay na sumapit itong gabi Upang ako'y magpatunay sa makatang katunggali Na di dapat ang diborsyo sa bansang itinatangi Pagkat hindi naayon sa Maykapal at sarili. Kababayang minamahal, tulutan po muna ako Ang sa inyo ay magpugay nang taos sa aking puso Advanced Happy Valentine's Day, diwa nito'y sumainyo Ang lingkod nyong dili't iba, si Meden Jane Nebres

DAPAT (Pagpapakilala) Tulad po ng nararapat, pagbati ko ay tanggapin Isang maligayang oras, pagpupugay kong taimtim Sa matapang na kahamok, ala-Teksas talisain Sa labanang magaganap, tari muna ay hasain. Salungat sa nababatid ng makatang paraluman Nararapat ang diborsyo sa ating bansang tinubuan Handa akong makibaka sa abot ng kakayahan Ariel Garcinela po, sa di pa nakakaalam.

LAKANDIWA Narinig po ninyo kapwa ang dalawang magbabangay Pareho pong nagbabanta; sino kaya'ng mas matibay? Umpisahan na po natin ang unang round ng bakbakan Si Miss Meden Jane nebres muli nating palakpakan!

HINDI DAPAT (Unang Tindig) Sa simula ay pagtibok sa mga puso't damdamin Ng dalisay na pag-ibig sa dalawang magsinggiliw Katugunan din sa utos bago lubos magkapiling Sa simbahan o sa huwes ang dalawa'y bubuklurin. Sa dambana kapwa sila mangangako't manunumpa Habang buhay walang maliw na sila ay magsasama Nagsidalo'y mga saksi, higit na nga ang Lumikha Hindi bagay na malabag sa hirap man o ginhawa. Pag-aasawa'y kasabihang hindi kaning isusubo Na iyong mailuluwa kapag ikaw ay napaso Bago ito ay suungin dapat nating mapagtanto Ang larangan na ganito ay di gawang biru-biro. Likas sa ating Pilipino ang paggalang sa Maykapal Sa aral Niya'y sumusunod, higit na sa kautusan Ang kasal ay itinakda sa banal na kasunduan Na di dapat na humantong sa malagim na hiwalay. Ang sa aki'y pagtatanong, huwag lamang ipagdaramdam Nitong aking katunggaling salungat ang kabatiran

LAKANDIWA Ang tao. ay mentras pong pinipigil. sumasapit na lang sukat Pagmamahal naglalaho sa puso ng magkapilas Ang magsama pa sa bubong ay hindi na nararapat. may sandaling nawawaglit. diborsyo ba'y tututulan? Ang bukas na hinaharap ay di natin nababatid Panahon ay nagbabago. sinasaktan na sakbibi. parang asong nanggigil Kaya sila'y hahayaan ko na hanggang umagahin Kapag meron na pong tumba ay saka ko aawatin. Lalo lang daw nag-iinit. Kasalanan pang mas higit ang isang pagkukunwari Kung pagsasama'y di normal. I do´ ang magbubuklod sa dalawang ikakasal Nang lubusang mapag-isa at sa buhay magkatuwang Ang bisa ng kasamyento'y hanggang mayrong unawaan At kung ito'y naglaho na. I do´ ng dalawang ikakasal Di ba't ito'y kahulugang sumpang di dapat maparam? LAKANDIWA Ang dagundong ng katwiran ni Meden Jane po'y parang lindol Ngunit tila hindi yata nayayanig ang humamon Ngumingit-ngiti lamang si Ariel pong kutis-sanggol Palakpakan din po natin at dinggin ang itutugon! DAPAT (Unang Tindig) ³Yes. di ko lahat idinadawit Kung ngayo'y nagkakasundo. parang hanging umiihip Gayon din sa mag-asawa. Sa musmos mang pang-unawa ay tukoy ang nagaganap Ang pintas sa pagsasama. pag nag-aaway.Kapag sinabing ³Yes. Sa batas ng ating bansa ay may separasyong legal Sa tuntuning kabanalan naaayon ang hiwalay Danga't ito'y itinutulot nang mayroong kasunduan Katunayan pa ring ako ang nasa tamang katwiran. habang buhay ang lunggati Mainam pang maghiwalay pagkat dito ang sarili Ang tanging nilalamangan. .

Hindi man inaasahang ang ganito'y sumasapit Dapat bang ang magkabiyak. DAPAT (Ikalawang Tindig) Hindi lubos na matukoy ng dilag kong katunggali Ang lawak ng kapintasang matatamo ng sarili Halimbawang ang kapilas. hindi ako nangungutya. sa diborsyo'y nagkawalay. nagtaksil at nadiskubre Ang patuloy na magsama ay mayroon pa bang buti? Kapag anak ay sumapit sa tama at wastong gulang Ang respeto'y magbabalik sa nagdiborsyong magulang Marapat din bang pansinin ang paglibak ng lipunan Kaysa maging isang hamak sa sarili pang tahanan? Katapatan sa simula sa mag-asawa'y mapupuna Sa di naglaong panahon tumatabang ang pagsinta Lalo't puso nila kapwa'y nahuhumaling sa iba Sa kanila'y tumatabang ang banal na pagsasama. Sa batas man ay mayroong hiwalay na pinagtibay Ngunit tayo'y may sariling damdamin at kaisipan Na sikaping mapagyaman ang sagradong pagmamahal Sa kabiyak ng iyong puso na tungkuling nakaatang. Paano rin sasabihing tapat ka nga kung suminta Samantalang sa asawa'y nilisan mo ang halaga Tiwala ng iyong kapwa mapapawing parang bula Tingin sa iyo ay maliit. Sa ganang akin ay batik sa malinis na pangalan Ng sino mang mga anak na magulang ay hiwalay Paano niya masasabing sila'y mga mapagmahal Kung mismong ama at ina. patuloy magsamang pilit? Di ba dapat bigyang laya ang kanilang ninanais Na hanapin na sa iba ang pintuho nilang langit? .HINDI DAPAT (Ikalawang Tindig) Marami ang kaalamang lihis sa katotohanan Katulad ng kahidwa kong di tapat yatang magmahal Katugon ba ay diborsyo kung mayroong sigalutan Ang dalawang magkapilas? Sa wari ko'y hindi bagay.

di ba kayang unawain? Ang bansa pong Pilipinas na Perlas ng Silanganan . ang dalawa'y pinag-isa At pirmihang magbubuklod nando'n man ang pagdurusa Ang pinabigkis ng langit sa utos na nakatala Ay hindi na makakalas ng kahit sinong nilikha. DAPAT (Ikatlong Tindig) Sa tugon ng kahidwa ko lumilitaw na malinaw Na sadya ngang karapatan ang gawang paghihiwalay Tama nga't pangangalunyang humanap ng ibang mahal Ngunit po ang aming paksa ay kung dapat ang hiwalay. Kung atin pong susuriin sa palakad ng lipunan May batas na hindi hango sa banal na kasulatan Ang nais ko pong tukuyin ay ang annulment ng kasal At iyan ay hindi kaila sa ating mga kaisipan. hindi ako tumututol Pagkat tayo ay nilikhang nasasangkot sa panahon Kapintasan nga ba kaya ang batas na tumutugon Sa hiwalay na nabanggit? Ang sa aki'y pagtatanong. ngayo'y aking sasagutin Di ba't tao'y kakaiba ang paniwala't adhikain? Ipinagtatanggol ko'y di dapat na iyan ay pairalin Piling panig ko sa paksa. Iginigiit ang hiwalay ayon din sa nahahayag Ngunit hindi nararapat ang humanap ng ibang liyag Pagka't iya'y pangangalunya. ganito ang nilalaman: Kapag kasal ay naganap.HINDI DAPAT (Ikalawang Tindig) Bawat pukol na matuwid nitong aking kahidwaan Ay pawa pong mga lisya. Tama nga't tayo'y marupok. HINDI DAPAT (Ikatlong Tindig) Maganda po itong tanong. kayhirap maunawaan Hahanguin ko'y talata sa Aklat ng kabanalan Taliwas sa kanyang batid. Dahil ang tao'y marupok. sa Marcos diyes nahahayag. sa kautusan lumalabag.

Ay lupain ng Kristyanong may panalig sa Naglalang Ligaya nga ba ng anak kung sa ama ay susuway? O ama ay matutuwa kung siya'y nilapastangan? DAPAT Walang anak na naghangad na sa ama'y magsuwail Tayo lang ay nangingilag mga sarili'y dayain Mayroon pa bang katinuan kung pagsasama'y nagdilim Na nilambong halimbawa ng asawang talusaling? Dahil dito'y inuri kong ang hiwalay ay matimbang Kaysa sa habang panahong dangal ay mayuyurakan Kung sakali bang mangilag sa ganitong kapintasan Ang panig kong tinutugon. ang sagot po ang madilim Ng makatang paralumang lumilihis kung wariin Hindi pa ba nasasapat kaysa nandoon ang hilahil. turing ba ay kasalanan? HINDI DAPAT Sa hangad yatang magwagi sa laban ng katagisan Naglulubid ng salitang wari ko'y mga paratang Dilat po yata ang mata ngunit tulog ang isipan O baka po kinakapos sa tunay na kaalaman? DAPAT Ang tanong ko'y maliwanag. . Mainam pang tumalikod kaysa lugmok sa panimdim? HINDI DAPAT Sa buhay bang walang wakas ay sino ang tinatanggap? Di ba't iyong sinaktan na at nagpataw ng patawad? DAPAT Kautusan di po namang mahalin mo ang sarili Ang hiwalay ay dapat lang kung ito'y nakabubuti.

at sa dulo ay may hatol: Diborsyo sa ating bansa'y angkop nga ba't naaayon? Ang sagot ni Meden hindi. ang diborsyo'y gawang tao Sa bibliya'y nasusulat. Ano'ng silbi raw ng kasal kung iba na'ng minamahal? Higit pa raw tatatanggapin ang pagkutya ng lipunan. Balagtasa'y may hangganan. mabuti pang magdibors'yo. Ang katwiran nila'y ganyan.HINDI DAPAT Ang hiwalay ay di dapat sa ating bansang tinubuan! DAPAT Lakandiwa ang huhusga nang ito'y mapag-alaman! LAKANDIWA (Paghatol) Lakandiwa ang huhusga kaya ako'y narito na Magpahinga muna kayo at ang bibig ay isara Kayo namang kababayang kanina pa nakanganga Ipabaon sa kanila'y palakpakang pampagana! Mahaba man ng prusisyon. ang sa akin nama'y ito: Ang kasal ay mula sa D'yos. ang nagwika ay si Kristo. ang lahat ay nagbabago Habang merong unawaan. . ³Pinagbuklod ng D'yos ay wag pagh'walayin nga ng tao´. Kaysa maging isang hamak sa sarili niyang bahay. si Ariel ay Oo'ng tugon. Di raw kaning isusubo't iluluwa pag napaso Ang kasal ng magsinggiliw na di anya gawang biro Kapag dalwa'y pinagbuklod sa palitan ng ³Yes I do´ Kamatayan lang ang pwedeng kumalag sa tali nito. Ang katwiran po ni Ariel. ang respeto ay naglaho Kaysa anya magkunwari. Ani Meden mag-asawa'y sumusumpa sa dambana Walang maliw na pagsinta ang alay sa isa't isa Saksi yaong nagsidalo at gayon din si Bathala Na sila ay magsasama sa hirap man at ginhawa. Ginamit na halimbawa'y pag nagtaksil sa sumpaan. sa simbahan din ang tuloy. may bisa ang kasam'yento Ngunit pag sa isa't isa.

Isang metro mula sa kanang pinto ay may bintana. May isang mahaba at dalawang maliit na sofa. Ang lahat nga'y nagbabago sa panahong lumilipas Ngunit ang salita ng D'yos kaylan ma'y di kumukupas Mahusay mang mangatwiran ang makatang taga-ranzo. Pasado alas-singko nang hapon. sa gawing kanan naman ay may pinto papalabas ng bahay. kaibigan ni Ricardo Rudy at Ferdie. . asawa ni Ricardo UBALDO.Kung diborsyo'y hahayaang umiral sa ating bansa Ang pundasyon ng pamilya ay bubuway at hihina Walang saysay ang sumpaan at ³Yes I do´ sa dambana Kung sa huli'y p'wede palang mapawalan itong bisa. Pulmano MGA TAUHAN RICARDO ARSENIA. mga panauhin nina Ricardo at Arsenia ANONG. mga alalay ni Ubaldo Boyet at Nenita. Sa ibabaw ng mesa ay may isang flower vase na may bulaklak na plastik. Kumpare ni Ricardo MARTIN. mga anak nina Ricardo at Arsenia 3 armadong lalaki. at isang maliit na lamesa. kay Meden ko igagawad! ISANG DANGKAL NA GUNITA Isang-yugtong dula mula sa panulat ni Rafael A. Sa sala ng tahanan ng mag-asawang Ricardo at Arsenia. Sa gawing kaliwa ay may pinto papasok sa silid. Kapitan ng Barangay CURING at TOMAS. Ang korona ng tagumpay. mga bodyguards ni Kapitan Martin TAGPO Kasalukuyan.

.) ARSENIA : O. Senyang. nakasuot ng daster. kayo pala. pati na ng mga kamag-anakan namin sa buong Barangay Ipil-ipil. Anong at Rudy. (Papasok mula sa kanang pinto sina Ricardo. E. TOMAS : Pareho na rin yon. si Ricardo¶y walang pinahihindian basta kaya niya. CURING : At makaaasa ka sa boto naming mag-asawa. Senyang? ARSENIA : Hindi pa ho. RICARDO : Thank you ho. ano ho ba ang atin at napasyal kayo? . Kapitan.) ARSENIA : Aling Curing. Kapitan. Mang Tomas. eto na pala s'ya. ha. Abala s¶ya sa paglilinis ng mesa at pag-aayos ng mga bulaklak na naroon. RICARDO : Magandang hapon din po. Gaya ng nabanggit namin sa iyo. Magkano pa nga ho pala ang kulang ikan¶yo? CURING : Ang sabi sa ospital..(Sa pagbubukas ng tabing. Sandali lang ho at ikukuha ko kayo ng maiinom. ARSENIA : Oho. Pero hindi pa naman ho ³Kapitan´. kahit daw tres mil ay mailalabas na namin ang aming apo. TOMAS : Ang mga reseta ng gamot naman ay umabot ng. Senyang. TOMAS : Salamat. CURING : Nasabi mo na ba kay Kapitan. Kapitan. Mang Tomas. Mang Tomas. Huwag kayong mag-alala. wag ka nang mag-alala.. CURING at TOMAS : (Sabay tatayo) Magandang hapon. Siguradong panalo ka na sa darating na halalan. papasok sina Tomas at Curing. Bubuksan ni Arsenia ang pinto. May maririnig na katok sa kanang pinto. Mangyari¶y napakaagang umalis ng bahay kanina at hanggang ngayon ay hindi pa bumabalik. Kagabi naman ho ay mukhang pagud na pagod s'ya at halos madaling araw na nang umuwi kaya hindi ako nagkaroon ng tyempong makausap nang maayos. makikita si Arsenia. 32 taong gulang. Tuloy kayo. Hindi naman kami magtatagal. Aling Curing. TOMAS : S¶ya nga.. CURING : µKu.

oho.ARSENIA : Kagabi¶y galing na ang mga yan dito. Ang sabi ko¶y baka matagalan ka nang dating kaya pinabalik ko na lang ngayon. Mang Tomas. ANONG : Tama kayo... hindi naman. TOMAS : Este. TOMAS : Hindi na kami magtatagal. iaabot kay Arsenia ang isang sobre. talagang nahihiya kami sa iyo at kay Kapitan. Aling Curing. CURING : Naku.) . Asahan mo ang aming boto sa eleksyon. RICARDO : Salamat din po. ARSENIA : Okey lang ho. Sana¶y tuluy-tuloy na ang paggaling ng inyong apo.. ito ho si Rudy. Ang tahanan namin ay palaging bukas sa mga tulad n¶yong nangangailangan. Kapitan. Medyo nagtagal kami kagabi sa pangangampanya sa kabilang ibayo dahil yung isang napuntahan namin ay nagkataong may lamayan. (Lalabas sina Curing at Tomas sa kanang pinto. (Mapuputol ang sinasabi nito nang makitang may ibinubulong si Arsenia sa asawa.) RICARDO : Excuse me ho. Kasama ko sa pangangampanya. (Lalabas sa kanang pinto si Ric.. ANONG : (Sasaludo sa bisita) Dakilang alalay ni Bos Ric.. Bos. (Papasok mula sa kanang pinto si Ricardo. at may kukunin lang ako sandali sa labas. Si Anong naman ay dati n¶yo nang kakilala. at your service (ididispley ang ngiping bungi) . RICARDO : Ah. Nakakahiya man sa iyo ay. Pagpasensyahan n¶yo na ang aming nakayanan. Masagwang itsura kung basta na lang ako magpapaalam agad. RICARDO : Ah.. Sayang din ang boto nung patay. Kapitan.with a smile. Kapitan. Nga pala.) CURING : Aling Senyang. maraming salamat. Aling Curing. na ibibigay naman ni Arsenia sa mga bisita.) ARSENIA : Eto ho. Tatango si Ricardo. CURING : Talagang napakabait n¶yo. kaso e wala na kaming ibang p¶wedeng lapitan maliban sa inyo.

aba e hindi na tayo maubus-ubusan ng bisita sa bahay. ARSENIA : (Sasaluhin ang sinasabi ng asawa. mamumulubi tayo nang husto bago ka manalo. Donasyon para sa pagpapakabit ng poso.. kung mananalo ka nga. Pamasahe para sa anak na papagaaralin sa Maynila. Kahit mga taong hindi natin dating kakilala sa mahigit na tatlumpung taon mula nang ako¶y maging tao dito sa Ipil-ipil.) Yun eh.) . at si Rudy sa kanang pinto. Rights away.) Hay. ay nag-uunahan para kumparihin ka. Paano pa kaya kapag talagang Kapitan ka na ng ating barangay? RICARDO : (Sa halip na sagutin ang tanong ay paiwas na tutugon.ARSENIA : (Sasapuhin ng kanang palad ang noo. Aba.) Isipin mo. .) Rudy. Kung hindi namatayan ng kamag-anak na walang pampapalibing.) Hindi ka pa man nuuupo sa tungkulin ay hindi na maubusan ng hinihingi..) ARSENIA : (Parang walang narinig at mas interisadong mailabas ang nilalaman ng dibdib. Alam mong kaya ako napasubo sa kandidatura ay sa kahihimok na rin ni Kumpareng Baldo. RICARDO : Hindi mangyayari yan. RICARDO : Senyang. Anong. bigla na lang dumami ang mga gustong kumuha sa iyong ninong sa kasal. (Uutusan ni Ricardo ang dalawang lalaking kasama. Tropeo at medalya para sa timpalak-pangkagandahan ng mga bakla. (Lalabas ang dalawa ± si Anong sa kaliwang pinto.. Tatalikuran si Ricardo at ibubulalas ang kanina pa pinipigil na damdamin. binyag at kumpil.) Huwag mong isipin yon. kinapos sa pambayad sa matrikula ang pamangkin.Na nangakong wala raw tayong gagastusing kahit isang kusing dahil sagot niya lahat ang gastos. Mula nang iproklama mo sa ating mga kabarangay na tatakbo kang Chairman sa taong ito. Ano naman kaya ang ilalapit sa atin ng dalawang iyon sa susunod? Aba¶y halos linggu-linggo¶y narito sila at nanghihingi ng tulong. pagdidiskusyunan na naman ba natin iyan? Di ba bago ko pinasok ang pulitika ay matagal muna nating pinag-usapan ang bagay na ito? ARSENIA : (Parang wala pa ring naririnig.. pagdidikit ay siguradong may kailangan. pakitawag mo nga yung dalawa sa labas.. nako. may naospital namang apo na hindi makalabas dahil kulang ang pambayad. Buti nga kung bumibisita lang. Kaso. Uniporme at bola para sa mga kabataang kasali sa liga ng basketbol. (May halong panunuya ang tono ng pagsasalita. baka gusto mong magkanaw ng kape para may mahigop tayong mainit-init? ANONG : Yes Bos.) Eh mabuti kung sila lang. Ang mahalaga ay nakatulong tayo sa kapwa natin. (Haharap sa asawa..

. pag may nahuhuling pusher o user ang pulisya ay si Kapitan Martin pa raw ang lumalakad sa munisipyo para aregluhin ang kaso. ARSENIA : (Habang ikinukumpas ang kanang kamay at nakatuon sa mukha ni Ricardo ang hintuturo. (Hihinga ng malalim si Arsenia. at hindi iilang kalalakihan dito at sa mga kalapit-baryo ang nahuhumaling sa bisyong ito. Ikaw man ay hindi natutuwa sa kasalukuyang sitwasyon. at pagdating sa pera ay wala tayong iintindihin. kung may lakas ng loob ang mga tagarito na patalsikin nga s¶ya sa pamamagitan ng balota. dahil mga taong bayan mismo ang magpapasya para patalsikin s'ya at paupuin naman sa p¶westo ang higit na karapat-dapat na mamuno sa barangay. (Magsisimulang mag-alab ang damdamin. At saka napansin mo bang nitong mga huling araw ay balik na naman ang huweteng sa ating lugar. aminado naman si Pareng Baldo na matagal na niyang gustong maalis sa puwesto si Kapitan Martin. gayon na rin ang sakla at iba pang sugal na mahigpit na ipinagbawal ng ating bagong luklok na gobernador? ARSENIA : Hindi lang yan. At ang balita. Hirap na nga sa kabuhayan ang mga tagarito ay nakuha pa rin niyang makapagpatayo ng sabungan sa may kanto.) Noong una¶y sang-ayon ako dahil magandang pakinggan. iyan pa ang isang nagpapakaba sa dibdib ko. May kutob akong ginagamit ka lamang ni Kumpare para sa kanyang sariling personal na interes. Sabi nga ni Pareng Baldo.. pero daig pa ang kongresista dahil hindi mo makikitang lumalabas sa kalsada nang di napaliligiran ng mga armadong bodyguard. at pagkaraang ilabas ang naipong hangin sa dibdib ay waring maglulubag ang kalooban nito. Alam mo namang maraming takot kay Kapitan at sa kanyang mga galamay. Sa muling pagsasalita ay mahinahon na ang kanyang tinig. Pero nitong papalapit nang papalapit ang eleksyon ay kung anu-anong masasamang bagay ang naiisip ko tungkol sa iba pang kundisyones na maaari niyang igiit kapag lalo na kapag napaupo ka na sa puwesto. Basta raw s'ya ang gagawin kong campaign manager. RICARDO : Tama ka. at salapi ang kanyang pinakikilos para makuha ang kanyang talagang gusto. RICARDO : Nakita mo na. kailangang maalis sa p¶westo si Kapitan Martin.. ARSENIA : Yun eh. at ang eleksyon ang pinakademokratikong paraan para isakatuparan ito. talagang kabado ako sa mga kundisyones na maaaring. Iyon talaga ang kanyang motibo kaya pinagkakagastusan niya at pinagbubuhusan ng panahon ang aking kandidatura. Ang kondisyon na yan.RICARDO : Gano¶n nga. ARSENIA : Pero Ric. Ibig ko na tuloy maniwalang mga tauhan din ni Kapitan ang supplier ng shabu gaya nang madalas napag-uusapan diyan sa tindahan ni Aling Epang.) Sawang-sawa na ang mga tao sa mga pang-aabusong nagaganap dito sa ating barangay sa ilalim ng pamamalakad ni Kapitan Martin. Madiin ang bawat salita. Palala nang palala ang drug addiction dito sa ating lugar. RICARDO : Senyang. Chairman pa lang s¶ya ng barangay.) Iyan.

. RICARDO : Hindi yon. Magiliw ang ngiti.. P¶re. paano ba? Nakapagdesisyon ka na ba? RICARDO : Bigyan mo pa µko ng kaunting panahon para mag-isip. pero panalo naman? . O s¶ya.) Pareng Carding. ano? Ayaw mong masabing mandaraya.) RICARDO : Senyang. Pag nanalo ka. Asa¶n na ba si Anong? Teka¶t titingnan ko.(Papasok mula sa kanang pinto sina Ubaldo. mas mabuti pa siguro¶y lumabas ka muna at bumili ka kina Aling Epang ng tinapay para may mamiryenda sina Pare. Ganyan din ang iniisip at ginagawa ng kalaban mo. pagtatawanan ka at hahamakin lalo na ng mga kontra sa paglahok mo sa pulitika.. ganon ba? (Tatapikin sa kaliwang balikat si Ricardo. Pipigilin s'ya ni Ricardo. magandang hapon sa inyo. Kahit kelan ay di pa nagkaroon ng malinis na halalan sa ating bansa. Rudy at Ferdie) UBALDO : (Aalisin ang suot na sumbrero. RICARDO : Nahihirapan akong magdesisyon tungkol sa gusto mong mangyari.) Mare. Pare. Matalo ka naman. Kelangang kumilos tayo hangga¶t maaga. (Lalabas sa kanang pinto si Arsenia. Upo kayo at makapagkape muna.. at humanda kang marumihan hindi lamang ang kamay mo. UBALDO : Pare. e.) UBALDO : O ano. makinig kang mabuti. Kung babagal-bagal ka at magpapatumpik-tumpik sa iyong pasya. kundi pati ang buo mong pagkatao.. at ang pera ko! RICARDO : Pero Pare. Pareng Baldo. (Akmang aalis patungo sa kaliwang pinto. UBALDO : Wala nang panahon para mag-isip nang matagal.. Pare. Wala µto sa usapan natin nu¶ng una. Matagal kong pinag-isipan hanggang sa kaliit-liitang detalye ang bagay na ito. Alalahanin mong tatlong araw na lang ay halalan na. Ang inaalala ko¶y. sinasayang mo lamang ang panahon nating dalawa. Pareng Carding. Ano¶ng gusto mo: Masabing nandaya ka.. pagbibintangan kang nandaya. UBALDO : Kung inaalala mo¶y baka pumaltos ang aking plano. Kaya kelangang siguruhin mo ang iyong pagkapanalo. Pare. iwan ko muna kayo r¶yan. gamitin mo ang utak mo. wala kang gaanong pagpipilian sa pulitika. UBALDO : E. Nung sumali ka sa pulitika.. baka sunog na ang pinapainit na tubig. Just let me take care of everything. hindi ka sumali para matalo. ARSENIA : Mabuti pa nga. ARSENIA : Magandang hapon ho.

importante rin ang kanilang sasabihin tungkol sa ¶kin.siguradong sa iyo pa rin sila lalapit at maninikluhod sa oras na sila¶y magipit. Pasasaan ba¶t malilimutan din nila ang lahat? Sige nga.. Sa halip na managot sa ilalim ng batas. (Sisinghot at hihikbi) Kapitan Carding. UBALDO : Basta gawin mo ang gusto mong gawin. Pero ano ang nangyari? Nasaan ngayon ang dating Unang Ginang na sobra ang galit ng mga tao noon? (Hindi makakatiis si Rudy. Ang importante roo¶y nanalo ka at hindi ang usap-usapan ng mga tao. ang utak ng tao¶y mahirap ispilengin. Ang kanilang memorya¶y napakaigsi. (Natataranta at hindi mankadatuto sa sasabihin. UBALDO : Kita mong kalokohan yan. Ferdie : Nakow. nasunugan po kami ng bahay. Kelangan po namin ng temporaring matitigilan. kahit anong sakit ng mga salita pa ang bitiwan ng mga may galit sa iyo. maniwala ka sa akin. (Hindi kikibo si Ricardo. pero isang bagay ang sigurado ako.. Ric. hu-hu-hu! Ang anak ko po¶y nasaksak. at ito¶y maging usap-usapan ng lahat.) RUDY : (May halong pang-uuyam ang tinig.) Nando¶n sa Kongreso. inihalal pa s¶ya ng tao para gumawa ng batas.) Pare. Tutal. Wag mo na lang pansinin ang sasabihin ng tao.) µKapitan Carding... Napakaigsi ng memorya ng marami sa atin. tulungan n¶yo po ang misis kong manganganak na. (Bigay-todo ang arte sa pagsasadula ng iba¶t ibang karakter na pinatatamaan. ikaw na ang magsabi. UBALDO : Exactly. biglang sisingit sa usapan. Pare? Hindi ko alam kung mapurol ang utak nating mga botanteng Pilipino. Nag-iisip na mabuti. D¶yan na pumuti ang buhok n¶yan sa pulitika. pag nakuha mo na ang gusto mo.O talo ka na nga. Pare.) UBALDO : Ipagpalagay nang manalo ka dahil sa pandaraya.) Kapitan. UBALDO : (Malumanay pero nakahihikayat ang pagsasalita. Kapitan. Kailangan ang dyip para madala sa ospital. ang aming . RICARDO : Para sa akin. para ko nang nakini-kinita. RUDY : Tama si Bos Baldo. Ric. pinagtatawanan pa? FERDIE : Tama si Bos Baldo. Itanong mo pa kay Ferdie. Gaano kalaki ang pagkasuklam ng mga taong-bayan sa mga miyembro ng pamilyang nagpasasa sa ilalim ng pamahalaang diktatura matapos na sila¶y mapatalsik sa puwesto? RICARDO : Marami ang nagsasabi na napakalaking krimen ang kanilang nagawa laban sa bayan kaya dapat lamang na sila ay papanagutin sa ilalim na batas.

(Magbabago ang tono ng salita.. etsetera. Ferdie. e pwede na uli ninyong isuot ang inyong good boy image sa barangay. Pare. ang mga fish pen sa lawa ay kailangang . FERDIE : Tingin ko¶y tama talaga si Bos Baldo. Gagamit lang kayo ng mga dirty tricks para mapabagsak ang kalaban. Makikita ninyo. Pero huwag kang mag-alala. Pare. syempre. Una. Ituloy mo lang ang pagngiti-ngiti. pakaway-kaway. pahiwatig na napakaimportante ng susunod na sasabihin. Pare. RICARDO : Diretsuhin mo na sa punto. Gamitin mo ang kapangyarihan ng iyong puwesto para matulungan ang ating mga kabarangay.) Sigurado ba talagang mananalo ako sa plano mo? UBALDO : Walang paltos. Simula bukas hanggang sa araw ng eleksyon ay ipagagapang ko na ang mga botante ni Kapitan Martin na alam kong sa kaunting himas at tumpak na presyo ay maaari pa ring makumbinsing bumaligtad sa oras mismo ng pagboto.¶ UBALDO : Tandaan mo µto. walang permanenteng kaybigan at wala ring permanenteng kaaway. Oras na makapuwesto na kayo at kayo na ang hari.kalabaw po ay ninakaw. Ano ba talaga ang gusto mong mangyari? UBALDO : Simple lang. As newly-elected Barangay Chairman. Lalong hindi ako bayani o martir na handang magsakripisyo alang-alang sa bayan. UBALDO : Simple at wala kang sabit. Nakatago sa katawan nila. Pare: Sa pulitika. Kapitan. Bull¶s eye! RICARDO : (May alinlangan pa rin. Nakasobre na ang ibibigay natin sa mga gurong itatalaga ng Comelec sa mga presinto. Iyon e. Lahat ng watcher na itotoka ko sa presinto ay panay may baril. Saglit lang kayong mababansagang Bad Boy of Ipil-ipil. Kailangang magpasa ka at ang Sangguniang Barangay ng ilang mga batas na makabubuti sa mamamayan. Yari na rin ang mga balotang may nakasulat na boto para sa iyo. manungkulan ka nang buong husay sa abot ng iyong makakaya. Kapitan. aba. kung mahalata nating medyo tagilid ang laban. Negosyante ako.) Nadale mo. kahit magkabukuhan ay suportado tayo ni Meyor sa parteng ito kaya walang kaso. Hindi naman katakataka kapag nagkakaroon ng brown out sa panahon ng eleksyon.. bayani ang inyong dating sa mamamayan pag nagkataon. Magtatrabaho kami sa likod mo. etsetera.) Pero Pareng Carding. UBALDO : (Ikukumpas ang kanang kamay at tatango ng pagsang-ayon. alalahanin mong hindi ako pulitikong tao. Meron lamang permanenteng nangangailangan. At magpapakalat ako ng mga armadong tauhan sa paligid ng mga presinto para kung sakaling magkagulo o magkanakawan ng kahon ng balota ay nakasisiguro tayong hindi ka madedehado. pakikipagkamayan at pakikihalubilo sa mga tao. ang plano mo¶y. RICARDO : Pero Pareng Baldo. di ba? RICARDO : At kapag ako na ang Chairman ng Barangay? UBALDO : Good question.

Ito yung mga masasagasaan ng iyong mga kautusan at matatapakan ang paa bunga ng mga pagbabagong isasakatuparan mo para sa ikagagaling ng Barangay Ipil-ipil. Ipakulong at parusahan ang mga mahuhuli na tatangging magbago at umiwas na sa mga ilegal na gawaing ito. Ipatupad ang batas na ito. T¶yak na marami rin ang magagalit sa iyo. Pare. pero hindi mo rin sinasagot ang tanong ko. Magpapalipas tayo ng kaunting panahon. kelangang magpakatatag ka. Pare. RICARDO : Ganyan talaga ang aking inaasahan. UBALDO : At oras na mangyari ang gaya ng iyong inaasahan. Malakas ako sa hepe ng pulisiya sa bayan.) Ang dami mong sinasabi. kung saka-sakali? UBALDO : Oras na gawin mo ang mga nabanggit ko ay marami ang matutuwa sa iyo at tatanghalin kang isang tunay na lider. ipasara ang sabungan. Huwag kang palalasing sa mga palakpak at papuring dulot ng pansamantalang tagumpay. halos isang dangkal ang igsi sa hinabahaba ng lubid ng mga magaganda at pangit na alaalang nagsasalimbayan sa loob ng kanyang isipan. Pare. at lalong huwag kang padadaig sa mga patutsada at banta ng iyong mga magiging kaaway. at pag humupa na ang unos gaya ng malaking pagkagimbal at kaakibat na pagpupuyos ng damdamin nang barilin si Ninoy sa tarmac ng paliparan ± dalawang mahalagang pangyayaring gumising sa kamalayan ng maraming Pilipinong matagal nanahimik at nahimlay sa ilalim ng Batas Militar ± saka natin ilulunsad ang ikalawang yugto ng aking istratehiya. Pero liwanagin mo nga ang sinasabi mong negosyo. Pag tapos na ang pista gaya ng pagsasaya ng marami sa mga unang yugto ng Edsa. Kahit di mo hilingin ay handa kong gawin ang aking makakaya para matupad ito. Karamihan sa mga iyan ay pag-aari ng mga maimpluwensyang tao na panay kadikit ni Kapitan Martin.ipagbawal dahil naaapektuhan nito ang kita ng mga maliliit na mangingisdang taga-baybay dagat na dito lamang umaasa ng ikabubuhay. Pangatlo. Ano¶ng kinalaman nito sa pagiging Kapitan ko ng barangay. gagawin ko. dakpin at ipakulong ang operator ng huweteng at iba pang ayaw sumunod sa ipinag-uutos ng batas. RICARDO : Basta makakatulong sa mga mahihirap. RICARDO : Lahat ng yan ay maganda at dapat lang. ipademolis ang lahat ng ilegal na palaisdaan sa lawa na sakop ng ating hurisdiksyon. kaya madali siyang makalimot. isang tapat na lingkod at magiting na bayani. Ano pa? UBALDO : Pangalawa: Ipagbawal ang lahat ng uri ng sugalan. RICARDO : Anong istratehiya? . ipa-raid ang lahat ng bahay aliwan sa ating barangay at ipadakip ang mga dope pushers na bumibiktima sa ating mga kabataan. Kasasabi ko lang. kaya wala kang poproblemahin sa pagpapatupad nito. Ano ba talaga ang gusto mo? UBALDO : Relaks ka lang. RICARDO : (Maiinip sa haba ng paliwanag ng kausap. at sasabihin kong muli: maigsi ang gunita ng karaniwang tao. Wag kang masyadong high blood at darating din tayo sa parteng yan.

Malaki na ang nagagastos ko sa pangangampanya mo.) ANONG : Kape. Pare. Pare. RUDY : (Sisilip sa bintana at makikitang pabalik na si Arsenia. ako na ang eksklusibong magmamay-ari ng prangkisa at mamamanihala sa mga nabanggit na negosyo.) UBALDO : Babalik tayo sa dati. wika nga. Handa akong gumastos hanggang . Natural.) Pero kailangan ko ang iyong buong suporta at kooperasyon. kaya magmumukha talagang inutil ang mga miyembro ng nasabing lupon. Kani-kanina lamang ay tatlong libo ang nadale ng mag-asawang Curing at Tomas. RICARDO : (Hindi handa si Ricardo sa narinig. Mga unggoy na dinapuan ng sakit na nakamamatay na may peligrong makahawa sa tao. Pareng Carding. Halos pabulong. Unti-unti nating luluwagan kung di man gagawing ligal uli ang operasyon ng mga fish pen. malaki ang ³cut´ mo at ng mga kasamahan mong kagawad ng barangay sa kikitain ng negosyo. Kulung-kulo sa init. RICARDO : Pero ano na lang ang sasabihin ng mga mamamayan? Ng mga taong naghalal at nagtitiwala sa akin? UBALDO : Ayan ka na naman. Mabibili mo pa ang mga karangyaang nais mo para sa iyo at sa iyong pamilya. Maniwala ka sa akin. Pare. dumarating na si Misis. (Walang papansin sa dalang kape ni Anong. maging ang prostitusyon. Business as usual. Pabayaan mo sila. Pelikulang sa umpisa¶y ilang ulit na ipagbabawal ng mga taga-Censor na maipalabas sa sinehan pero sa bandang huli. Balita tungkol sa isang kongresistang nang-rape ng onse anyos na babae. hindi mauubusan ng intrigang pag-uusapan ang mga tao. Sakit na ito ng mga Pilipino.) Bosing. Halos araw-araw ay may sumusulpot na mga bagong isyu na maaaring makaagaw ng kanilang atensiyon. kape kayo riyan. ay kumita tayo ng malaking halaga bago dumating ang susunod na eleksyon. dala ang apat na tasa ng mainit na kape. malinamnam na parang hulog ng langit.(Papasok si Anong. paglalako ng droga. At huwag kang mag-alala. Kaya kung nagkataong ikaw ang paksa ng kanilang usapan ngayon at inaaakala mong makasisira ito sa iyong reputasyon. Pare. kapag sabik na sabik na ang mga tao ± salamat sa libreng publisidad na nalikha ng kontrobersya na lalo namang pinalaki ng mga taga-media ± ibibigay din ng Malakanyang ang basbas nito. Sinabi ko na sa iyong malilimutan din nila ang lahat. Pare. Ang importante. Pagbigyan sila sa kanilang hilig hanggang sa magsawa o mabaling ang pansin sa ibang intriga. Basta siguraduhin mo lang na protektado ang mga interes ko at titiyakin ko naman sa iyo na walang gutom ang pamilya mo sa mahabang panahon. Hindi makapaniwala. pasugalan. isipin mong pansamantala lamang ang lahat at iyon ay lilipas din. UBALDO : (Parang walang narinig. Seksing istarlet na nabuntis ng kapwa artista.) Ano? UBALDO : Malaking pera ito.

ayan na.) UBALDO : Hindi ako papayag na mauwi sa wala ang mga pera at panahong pinuhunan ko sa kandidatura mo. at kahit ano pa ang mangyari.) Itong .) ANONG : Iyan na nga ba ang sinasabi ko noon pa. Kahit magkano. (Magpapanting ang tainga at magtataas na ng boses si Ubaldo. Lalabas sa kanang pinto sina UBALDO. para yatang. ARSENIA : Ito talagang si Ka Anong. Pareng Baldo. Bukas nang umaga. Pero kailangang tulungan mo akong makabawi sa mga gastos ko pag nasa puwesto ka na. Rudy at Ferdie. (Iaabot ang tinapay. Magmiryenda na muna kayo.) UBALDO : (Tatanggihan ang alok ni Arsenia. Anong? ANONG : (Iiwas ng tingin kay Arsenia at mabilis na dadampot ng isang tasang kape. Ang tutoo¶y hindi na ako magtatagal dahil may aasikasuhin pa ako. Mare.. RICARDO : (Matalas ang ipupkol na tingin kay Anong sabay bulalas. Inaasahan nila ang ating pagdalo.. Pare..) Anong. At ngayon ko kelangan ang iyong pasya.sa huling oras. Naabisuhan ko na ang mga taga-Purok Singko. O sige na. (Papasok mula sa kanang pinto si Arsenia. Pare. tango at kaway ang magiging tugon ng magasawa. Kapitan. pasensya na kayo. RICARDO : O sige. Ang negosyo ay negosyo.. tuloy na kami. maaga uli tayo bukas.) Bosing.) Salamat na lang. Senyang. Ang daming namimili sa tindahan. may dalang supot ng tinapay. (Kakaway na lamang ng pamamaalam si Ferdie.) ARSENIA : Naku. ANONG : Ang mahalaga¶y narito na ang tinapay at pwede nang pakanin ang mga bulateng alaga natin.! ARSENIA : (Maiintriga. medyo natagalan ako. UBALDO : Rudy. RUDY : (Alumpihit at hindi malaman ang gagawing pag-awat kay Ubaldo. RICARDO : Pero Pare. Kapitan. May mga taong naghihintay sa akin sa opisina.) Ang alin? Anong sinasabi ang ibig mong sabihin. hindi na naging seryoso kahit kaylan. Pare. Ferdie? RUDY : Yes Bos....

ARSENIA : Babale ka? Ikaw talaga. Ubaldo Carpio at ng kanyang mga kasama. Pambili ng sankilong bigas. Araw-araw na lang. RICARDO : Narinig mo. Kapitana. kelangan ko talagang magpahinga. Ginagamit lamang ako ni Pare. ARSENIA : Tungkol ba kay Pareng Baldo? RICARDO : Oo. pero importanteng mag-usap muna tayo. Aling Senyang. . Tatawagin kita kapag nakahanda na. (Lalabas sa kanang pinto si Anong. Iyiinit ko na lang.. nag-ingles na naman po. ang bilin ni Pareng Baldo. Makakaasa rin kayo sa boto ng aking pamilya. kaya bago magalas-sais ay dapat nandito ka na. Captain. ARSENIA : Ikaw talaga. Dalhin mo na yan. Anong. Ang aking pagkapanalo sa eleksyon ay isa lamang baytang sa mataas na hagdan ng kaniyang pangarap.) E. (Biglang babaguhin ang usapan. Maaga tayo bukas. eh. Para ka naman palaging iba kung magsalita. ANONG : Naku salamat ho. Napatapang yata sa tubig ang kanaw ko. ARSENIA : Etong sandaan. Always at your funeral service. ganyan ang dayalog mo sa amin. Kanina pa ako nakaluto ng hapunan. Ang nais ko¶y isang simple at matahimik na buhay. Hindi pinansin ni Mr. konting ulam at panggastos ni Maria sa bahay. at bukas ay maaga uli ang lakad mo. Tama ang hinala mo. Alam kong pagod ka na.. Ric.) Magpahinga ka na muna sa kuwarto. ANONG : Yes. labas ang ngiping bungi. baka namumuti na ang mga mata ni Maria sa kahihintay sa iyo. ARSENIA : Hay. Anong. Talagang napakabait ninyo. ARSENIA : Ako man. o. RICARDO : Senyang. See you tomorrows. Ngingiti. Sige na. May sasabihin sana ako sa inyo. Talagang ayaw ko ng gulo. Pero nakakahiya.kape. sir. ARSENIA : Ano ngayon ang balak mo? RICARDO : Ewan ko. Magkano ba? ANONG : Singkwenta pesos lang. Kapitan. Hindi ito ang pangarap ko para sa ating kinabukasan.

Ang kanyang donasyon sa mga pagawaing pangsimbahan ay laging malaking halaga at makikita mong sadyang bukal sa kanyang kalooban. sapagkat ang pananahimik at di pagkibo ay kadalasang katumbas na rin ng pagsang-ayon.. ARSENIA : Akala ko ba¶y kasamahan mo s'ya sa Parish Council of the Laity? RICARDO : Oo. at lagi niyang pinasasalamatan ang Maykapal sa masaganang . Senyang. At kung dahil lamang sa pulitika ay makokompromiso ang ating katapatan sa Diyos at sa bayan. Pero hindi ko inaasahan na sa ganito hahantong ang aking mga pangarap. Hindi ang salapi at kapangyarihang bunga ng panunungkulan sa pamahalaan ang habol ko sa aking pagkandidato. ARSENIA : Dangan kasi¶y nagtiwala ka nang husto sa taong yan. Bukambibig niya ang kahalagahan ng pamumuhay nang ayon sa mga turo ng Bibliya. RICARDO : (Hahawakan si Arsenia sa magkabilang balikat. ARSENIA : Naiintidihan kita. Nadala ako sa kanyang mahusaay na paliwanag at magandang pakisama. dahil ang ating magandang pangalan at dignidad ay higit pa sa alin man yaman dito sa mundo.) Hindi tayo mayaman. Kailangan niya ang aking kooperasyon at hinihintay niya ang aking pasya. kung kinakaylangan. ARSENIA : Pero maraming paraan para. para mabago lang ang takbo ng ating lipunan. at maging sa Adoracion Nocturna.. Sa mga prayer meeting ay hindi niya nakakalimutang banggitin ang mga dukha at kapuspalad na sa Diyos lamang umaasa. pero ayaw kong pagamit sa kanino man. RICARDO : Alam ko. ARSENIA : Pero paano si Pareng Baldo? Sa palagay mo kaya ay papayag s¶ya na basta ka na lamang umurong sa iyong kandidatura at balewalain ang kanyang ginawa? RICARDO : Hindi nga. Pero hindi naman tayo masasabing mahirap. Hindi ito ang uri ng lipunang ibig kong magisnan at manahin ng ating lumalaking mga anak at ng mga magiging anak pa nila pagdating ng panahon. Tahasan niyang sinabi kanina na hindi s'ya papayag na mauwi sa wala ang kanyang puhunan at pagod. Ang pagkakilala ko sa kanya¶y isang taong may kaya sa buhay at lubos na kagalang-galang.RICARDO : Alam mong ang pagsali ko sa pulitika ay udyok ng isang malinis na hangaring magsilbi sa ating barangay sa pag-aakalang kung hindi ako kikilos ay para ko na ring inamin na ako ay kabahagi ng nagaganap na kabulukan sa ating lipunan. kahit ngayon mismo ay handa kong iatras ang aking kandidatura at bumalik sa matahimik at simpleng pamumuhay na aking nakasanayan. Wala akong kaalam-alam sa tunay na pagkatao ni Pareng Baldo. Ric. No¶ng una¶y nasabi kong nakahanda kong isugal ang katahimikan ng ating pribadong pamumuhay at makihalo sa magulong daigdig ng pulitika. Handa akong magsilbi sa aking kapwa. RICARDO : Yan ang aking pagkakamali.

ngayon ay gusto niya akong gawing kasosyo at kasangkapan para lalong mapalakas at mapalago ang mga ito. At ngayon. Biglaan yata ang inyong pagdalaw? (Hindi tutugon si Kapitan Martin. Anong oras na ba? RICARDO : Pasado alas-sais na.pagpapala na kanyang tinatamasa sa kanyang mga kabuhayan. Cash. Kaya lang. Pero maggagabi na. kayo pala! Tuloy kayo. naguguluhan ako. Ibibigay ito ni Kapitan Martin kay Ricardo. Napakarami pa namang durugista ngayon at usung-usong ang pangre-rape sa mga batambatang gaya ng ating anak. Ric. Nasaan na nga pala sina Boyet at Nenita? Nakauwi na ba sila galing sa eskwela? ARSENIA : Aba. Ibubuka ang palad. Aalis muna ako.. MARTIN : Dalawang milyong piso. At bakit pati si Nenet ay wala pa rin hanggang ngayon? RICARDO : (Dudungaw sa bintana. Pero sa kanya ay hindi ako takot. at isa sa mga kasamang lalaki ang magaabot ng makapal na enbelop..) RICARDO : Anong ibig sabihin nito? Sinong kelangan. Hindi ba dapat ay kanina pa silang bago mag-alas-singko narito? ARSENIA : Malamang na natokahan na namang cleaner sa klase si Boyet. pero mapanganib na kaaway.? Kapitan Martin.. RICARDO : Oo. at kung wala na roon ay ipagtanong mo kina..) Ano bang paalam sa yo bago umalis? ARSENIA : Wala naman. ngunit matitigil dahil sa biglang pagpasok ng tatlong armadong lalaki. Sa kanyang bibig na rin nanggaling ang bagay na yan. baka may mga armado rin s¶yang tauhan gaya ni Kapitan Martin? RICARDO : Meron nga. (Mapapailing. Iatras mo ang iyong pagkandidato.Ano na nga ba ang pangalan ng kaklase niyang.. Nako. Hindi kayo dapat masangkot dito.. Ang inaalala ko ay ikaw at ang ating mga anak..) Yun pala¶y pawang ilegal at labag sa utos ng Diyos ang kanyang mga hanapbuhay at s'ya mismo ang bumibiktima sa mga kapuspalad nating mga kabarangay na nararahuyo sa masasamang bisyong pinalalaganap ng kanyang malawak na galamay. . alam ko na. Kapitan? KAP. oo nga pala! Nawala sa loob ko ang dalawa. kasunod si Kapitan Martin Basco. Mabuti pa kaya¶y puntahan mo na sa eskwelahan. (Aktong lalabas si Ricardo.) Ano yan? Ano¶ng kahulugan nito. ARSENIA : Tingin ko¶y mabuting kaybigan si Kumpare. Anong malay natin. Parang hindi ko na alam ngayon kung ano ang nararapat kong gawin... Senyang. kinakabahan ako.

Sinabi ko na sa iyo. (Muupo si Kapitan Martin.) Tsk-tsk. nanamnamin iyon nang maigi. isa naman ang dudukot ng layter para sindihan iyon. KAP. KAP. Kapitan. Magkano ba talaga ang presyo mo? (Ipapatong ni Kapitan Martin ang enbelop sa mesa. RICARDO : Kung naparito kayo para takutin ako.) RICARDO : Sorry ho. MARTIN : Hindi. Carding. Senyang. Ayaw ko nang masyadong mahabang usapan. (Lalapit kay Senyang. Carding. Kapitan? Binabayaran n¶yo ba µko? KAP.. MARTIN : Hindi kita tinatakot.Sayang. Hindi pala. (Dadamputin ni Ricardo ang enbelop sa mesa at ibabalik kay Kapitan Martin. (Iiling. Gusto ko lang makatulong sa inyong mag-asawa para mabawasan ang inyong sakit ng ulo.. (Hihithitin ni Kapitan Martin ang tabako. MARTIN : Pagod din ako sa mahabang biyahe.) Si Carding pala¶y kasama ng maraming kakilala ko noong araw na may matatag na paninindigan at banal na prinsipyo. Susulatan ni Kapitan Martin ang tseke. ang lahat ay mananatiling nakatayo. RICARDO : Salamat nang marami. muling ibubuka ang isang palad. Ibubukas niya muli ang isang palad. Pagod ako at kailangan kong magpahinga. at pagkatapos ay ibubuga ang usok na parang kaysarap-sarap ng pakiramdam. Itataktak ang abo ng tabako sa sahig. Ang mabuti¶y maupo muna tayo.) Akala ko¶y madali tayong magkakaintindihan kapag pera ang hinayaan kong magsalita. at iaabot sa kanya ng isa sa mga kasama ang checkbook at ballpen. Pero sige. alam n¶yo yan. Hindi gawang biro ang mapasubo sa pulitika.) Makakaalis na kayo. pero ang mga prinsipyong iyon ay kasama na nilang napalibing sa kanilang hukay. hindi ko kailangan ang . Pero dinaramdam ko. magaganda ang kanilang mga ipinaglalabang prinsipyo.RICARDO : Binibili n¶yo ba ako. Kapitan. Tatayo at igagala ang paningin sa loob ng bahay. at isa sa mga tauhan niya ang mag-aabot ng tabako. naparito ako para magbigay ng tulong.) Pasensiya ka na sa akin... Kapitan.

.. KAP. sige na. Pero kailangan niya ang kapangyarihan at proteksyon ng pulitiko para sa paglago ng kanyang mga iligal na negosyo. Mas malaki nga lang ako kung maglagay at mas galante ako kung magbigay ng kaparte. Ubaldo Carpio.. lalapit naman sa may pintuan ang mag-asawa para ihatid ito. MARTIN : Bueno. RICARDO : Hindi ako tumatanggap ng bayad kay Pareng Baldo o sa kanino man para kumandidato.inyong tulong. binabayaran niya ang iba upang tumakbo para sa kanya. Alam kong gusto mo nang makapagpahinga. KAP.. KAP. ARSENIA : (Matigas ang pananalita. ipaubaya mo sa akin ang pamumuno sa Barangay Ipil-ipil. hindi katulad ng iniaalok sa iyo ng kumpare mo¶t campaign manager na si Mr.) Ah. MARTIN : Carding. Takot siyang humarap sa akin sa pulitika dahil ayaw niyang malantad ang kabulukan ng kanyang mabahong pagkatao. Ipaubaya ninyo sa akin ang pagpapasya tungkol sa aking. Yang putris na Baldong iyan ay matagal nang kumakalaban sa akin. Carding. Pero hindi aalis sa kinatatayuan ang tatlong alalay ni Kapitan. ayaw kong ako¶y pinararatangan na isang sinungaling.. Pagkatapos ng eleksyon. Ang dalawang milyong pisong ibinibigay ko ay paunang bayad pa lamang. KAP.) Kapitan Martin. RICARDO : Wala akong alam sa inyong sinasabi.. Titiyakin ko sa iyong mas malaki ang magiging parte mo. At siyanga pala. KAP. at kung kailangan mo ng trabaho bukod sa dalawang milyong pisong donasyon ko sa inyong mag-asawa ay pumasyal ka lamang sa aking tanggapan at pagusapan natin ang magiging parte mo sa aking negosyo.) Bueno. ang pasya ng aking asawa ay hindi . RICARDO : Pero ang sinasabi ninyo¶y. pinopondohan lamang niya ang lahat ng gastos mo. Kaya sa halip na tumakbong kandidato. MARTIN : Sinasabi ko¶y umatras ka na hangga¶t maaga. Hindi iyan basta-basta bumibitiw ng salapi nang walang kapalit. marahil ang kailangan mo konting dagdag na paliwanag. gusto ko lang makasiguro na nagkakaintindihan tayo. Hindi ka nga tumatanggap ng bayad sa campaign manager mo. pumasyal ka minsan sa opisina at pag-usapan natin ang ilang mga negosyo na puwede nating pagkakitaan. May malabo ba sa sinasabi ko? RICARDO : May trabaho ako at hindi ko kailangan.. Hindi na ako magtatagal. Pero matagal ko nang kilala iyang si Baldo. (Tatayo si Kapitan Martin. MARTIN : (Itataas nang bahagya ang kaliwang palad para pigilin sa pagsasalita ang kausap. MARTIN : O sige.. Pareho lang kaming mangangalakal.

! RICARDO : Walangh¶ya ka! Bitiwan mo¶ng asawa ko! (Susuntukin ni Ricardo ang alalay ni Kapitan Martin. Bibitiwan ni Kapitan Martin ang tabako at dudurugin iyon sa pamamagitan ng pagyapak. nakatutok kay Ricardo ang mga baril. Haharangan si Ricardo ng tatlong alalay ni Kapitan Martin. Ayusin mo ang dila mo kung di mo gustong. Ric. ARSENIA : D¶yos ko! Ang ating mga anak! Kaya pala hanggang ngayon ay wala pa ang ating mga anak! RICARDO : Talagang mga hayup kayo! Kapag may nangyari sa mga bata ay pagbabayarin ko kayo nang malaki! (Susugurin ni Ricardo si Kapitan Martin. Carding. saglit na magkakatitigan sina Ricardo at Kapitan Martin. Papasok sina Tomas at Curing.. kasunod ang tatlong alalay. Madali akong mainip. Tayo na. Kung gusto n¶yong makita pa silang buhay ay magsabi lang kayo sa akin. Ric.ipinagbibili. Utang na loob. magkasabay namang lalapit ang dalawa pang alalay.. nakatutok ang baril sa mag-asawa. Lalabas sa kanang pinto ang apat. Pagdating sa may pinto ay titigil. Huwag mo nang patagalin ang pag-iisip. Babagsak si Ricardo. mga bata. MARTIN : Hihintayin ko bukas ang iyong pasabi tungkol sa pag-urong ng iyong kandidatura.) Henga pala. Matitigilan si Ricardo. Adyos.) KAP. umalis na kayo bago ko kayo ipagtulakan at paringgan ng mga salitang hindi n¶yo kayang sikmurain! (Susunggaban ng isa sa mga alalay ni Kapitan Martin si Arsenia sa buhok.. walang malay.) ALALAY : Hoy babae. aayusin ang buhok at damit. Ang dalawang bata ay nasa mabuting kalagayan. at saka bubuksan ang pinto. Iiwan ni Arsenia ang asawa.) ARSENIA : Ric! D¶yos ko po. Bumangon ka! Kailangang gumawa ka ng paraan para mabawi ang ating mga anak! Ric! Ric! (Hihilahin ni Arsenia si Ric at ihihiga sa mahabang sofa. matuto kang rumespeto kay Kapitan. Sa isang hudyat ng kapitan ay pupukpukin ng baril sa ulo si Ricardo ng isa sa mga alalay. babagsak ito sa lakas ng suntok. gumising ka! Utang na loob. Papahirin niya ang luha.) . (Aaktong papalabas ng bahay si Kapitan Martin. Hahagulgol ng iyak si Arsenia.. Kukunin ng isa sa mga alalay ang enbelop sa mesa. May maririnig na katok sa kanang pinto.

Senyang.. (Tatapik-tapikin ang asawang nasa sofa. TOMAS : O. tuloy ka sa aming munting dampa. Tuloy ho kayo.) Napuwing lang ho ako.. Tuloy. bakit parang bagong iyak ka yata? TOMAS : Oo nga.) Aba.. Aling Curing. Ric. may nangyari ba? ARSENIA : Naku. Pareng Baldo. Bakit ba kay layu-layo pa¶y eleksyon kaagad ang . maupo muna ho kayo. RICARDO : Se. ididilat ang mga mata. (Kukusut-kusutin ang mata. Mang Tomas. e.kagagaling lang ng mga iyan dito. CURING : Magandang gabi sa iyo. bubuksan ko lang ang pinto.kanina? Bakit nandito na naman..) Ric. Kahiya-hiya man. wala ho. Mang Tomas. at marahang babangon na tila bagong gising.Kayo pala. Senyang.. May mahalaga sana kaming sadya ni Curing sa iyo. Nandito na sina Mang Tomas. Carding. napasyal ka. UBALDO : Salamat. kakapain ang batok.. Bakit. CURING : Oo nga. s'ya nga pala. A....) TOMAS : Magandang gabi sa iyo. si Ric ay matagal nang inaawitan nitong si Pareng Baldo na kumandidato sa eleksyon ng barangay captain sa isang taon.. (Bubuksan ang pinto. sa isang taon pa pala yan e. kasi pagud na pagod iyan. Hindi na nakapag-ayos ng sarili at dito na sa sofa nakatulog.. Mare. Kararating lang kanina. Aling Curing. papasok si Ubaldo. Aba. naistorbo ka namin sa pagtulog mo..) Pasens¶ya na ho kayo. hindi ba. (Sa dalawang bisita. Pasensiya ka na.) Teka muna.. Pareng Carding.. Ric. Bangon na diyan. (May maririnig na katok sa kanang pinto. Aba.sila? ARSENIA : Ano bang kagagaling lamang ang pinagsasasabi mo? Kararating lang ng mga iyan dito. Kumusta ba? Napag-isipan mo na bang maigi ang proposisyon ko? TOMAS : Ano bang proposisyon? Mapagkakakitaan ba yan? ARSENIA : Alam n¶yo Mang Tomas.? (Uungol si Ric.

Isang malaking karangalan ang pagbisita ninyong ito sa amin. Saka bakit lagi mong hawak ang batok mo.. Pa..) Teka. Anong ± sasabay ka na ba sa akin? ANONG : Aba. KAP.gilid ng sofa.. Paalam na sa inyo.? Paano ang ating mga anak? ARSENIA : And¶yan sa labas. Bubuksan ni Arsenia ang pinto... Hindi na ako magpapaliguy-ligoy pa.pinag-uusapan ninyo? UBALDO : Maigi na yung hangga¶t maaga ay kumikilos na.ang ating anak. Balik na kayo sa ibang araw... (Lalabas sina Kapitan Martin at Anong sa kanang pinto. P¶re.. (Mapapahawak uli sa batok at hihimasin iyon. (Mapapatigil dahil may mapupunang kakaiba sa itsura ni Ricardo. sa isang taon pa naman ang eleksyon..kwan.. oho.. Alam kong malayo pa ang eleksyon. kaya ako¶y sisibat na rin. Pare. KAP. tuloy ka. tingin ko¶y kelangan nga ni Pare ang magpahinga. Bukas na lang. pero gusto ko sanang. kayo pala.. MARTIN : Bueno. at papasok sina Anong at Kapitan Martin. at siguradong pag-aawayan lang namin araw-araw ang bagay na yan oras na magpasya s¶yang pasukin ang pulitika. ARSENIA : Hay naku.) A. MARTIN : Magandang gabi sa inyo.) Nabanat yata ang ugat ko.e. Carding? Bakit parang namumutla ka? May sakit ka ba? UBALDO : (Tititigang maigi si Ricardo.. Mang Tomas.. Kapitan Martin. Pare.) Oo nga naman. ano. Tuloy kayo. itong. Kapitan.) A. .. Alam mo namang kuntento na kami sa tahimik naming buhay.. may masakit ba? RICARDO : (Biglang iaalis ang pagkahawak sa batok..) UBALDO : Well. ANONG : Nagpasama sa akin si Chairman dito. Tutal. (Makakarinig uli ng katok sa kanang pinto. napataas lang at medyo matigas ang nagamit kong unan. ARSENIA : Pasensya na ho kayo. Di ba Ric? RICARDO : Oo.. Daig raw ng maagap ang masipag. May mahalaga raw na sadya kay Mang Carding. naglalaro. Parang kanina ka pa wala sa sarili mo. Kapitan.pero..pasensiya na kayo sa akin. Anong. O.. Tigilan mo na ang kakukumbinsi mo sa kumpare mo. Ang mabuti pa siguro¶y sa ibang araw na lamang makabalik.

Iuusod ni Arsenia ang maliit na mesa..RICARDO : S-s-sige.) Kanina mo pa itinatanong ang mga bata. (Lalabas sina Tomas at Curing sa kanang pinto. . ang mga bata? ARSENIA : (Habang ipinapatong ang mga pinggan at kutsara sa mesa.) Boyet. Tumatakbong papasok sina Boyet at Nenita. Sa sobrang pagod mo¶y diyan ka na sa sofa nakatulog. Inay! (Lalabas uli sa kaliwang pinto si Arsenia. Pare. Luluhod sa harap ng mesa at doon maglalatag ng pagkain. Mang Tomas.! Halina nga kayo¶t gabi na! BOYET at NENITA : (Sa labas ng tanghalan) Opo. magmamano kay Ricardo) BOYET at NENITA : Mano po. (Lalabas si Ubaldo sa kanang pinto. (Lalabas sa kaliwang pinto sina Boyet at Nenita. (Papasok si Arsenia mula sa kaliwang pinto.. magpahinga ka na¶t sa ibang araw na lang uli kami papasyal.) RICARDO : Senyang.! Nenita. aalisin ang flower vase..) RICARDO : Senyang. Buo na ng aking pasya. ARSENIA : Sige ho. tumuloy na kayo sa banyo at magsipaglinis ng katawan.. may bitbit na kaldero ng kanin at sandok. Aling Curing. ¶Tay... Senyang.. Sige na iho.. aalis na rin kami.) TOMAS : Aba. pagkaraan ay muling papasok na may dalang pinggan at kutsara. Naglalaro. Hindi ba¶t ikaw pa nga ang nagpalabas kanina sa kanila dahil gusto mong makapagpahinga? Nasigawan mo pa nga yung dalawa dahil maingay sila. Bilis-bilisan ninyo. Lalabas si Arsenia sa kaliwang pinto. Maya-maya lang ay kakain na tayo. e. (Ilalakas ang tinig.) ARSENIA : Hala sige. nakapag-isip-isip na ako. Nasa labas lang sila...

Panginoon. (Uupo ang lahat at magsisimulang kumain. Naisip kong. nakatungo..) . bitbit ang mangkok na may ulam.hanggang sa pagsasara ng tabing. Saka ka na magdesisyon... Pagod ka sa trabaho. at itong iyong mga kaloob na ngayon ay aming tatanggapin mula sa yong kabutihan. na patuloy pa ring nakaluhod. kumain ka na ng hapunan at pagkatapos ay pumasok ka sa kuwarto at doon mo ituloy ang naputol mong pagtulog kanina diyan sa sofa. at ng Espiritu Santo.. Inay! (Papasok sina Boyet at Nenita mula sa kaliwang pinto. kaya ang kailangan sa iyo¶y magrelaks. Amen..ARSENIA : (Habang nagsasandok ng kanin..) Boyet.. at ng Anak.) ARSENIA : Matagal pa ang eleksyon.. at ng Espiritu Santo. Basbasan mo po kami.! Nenita..) RICARDO : Pero Senyang. Senyang. maliban kay Ricardo. Pamumunuan ni Nenita ng pagdarasal bago kumain. Amen.. at taimtim na mananalangin. Luluhod sa harap ng mesa ang maganak. at ng Anak. Sa ngalan ng Ama. Amen.) Tungkol na naman ba yan sa eleksyon? Sa iminumungkahi sa iyo ni Pareng Baldo? RICARDO : Oo. (Tatayo at lalabas sa kaliwang pinto.! Halina ng kayo¶t kakain na! BOYET at NENITA : (Sa labas ng tanghalan. ARSENIA : Ric. Ric.) Andiyan na po. (Papasok uli si Arsenia. kaya kalimutan mo muna yan. huwag ka na munang mag-isip. sa pamamagitan ni Hesukristong aming Panginoon. Ang mabuti pa.) NENITA : Sa ngalan ng Ama. (Ilalakas ang tinig.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful