Tulang Pandamdamin

1. Oda- Ito ay pumupuri sa sa mga pambihirang nagawa ng isang tao o grupo ng mga tao, masigla ang
nilalaman at walang katiyakan ang bilang ng mga pantig sa bawat taludtod Halimbawa Bayan Ko ni Jose Corazon de Jesus Mangagawa ni jose corazon de jesus

2. Elehiya- Ang elehiya ay isang tulang liriko na naglalarawan ng pagbubulay-bulay o guni-guni hinggil sa
kamatayan Mga Katangian ng Elehiya Tula ng pananangis pag-alaala hinggil sa yumao Ang himig ay matimpi at mapagmuni-muni at di masintahin.

3. Soneto Ang soneto ay hindi basta tula lamang na binubuo na labing-apat na taludturan. Ito y
kailangang may malinaw na kabatiran sa kalikasan ng tao at sa kabuuan. Ito ay naghahatid ng aral sa mga mambabasa. Sa unang walong taludtod ay inilalahad ang diwa, paghanga man o talinghaga, at sa huli naman ang karagdagan o anumang kapupunan sa ikabubuo ng tula. Halimbawa: 1. May pinahirapang puso ng pag-ibig, Dahil sa paghanap ng isa pang puso, Ang pusong nakita y katulad ng langit, Magandang-maganda puso ng pagsuyo, Ang dalawang puso y masayang nabuhay, At sa püso y hindi na raw magtataksil, Naniwala silang ang pagmamahalan . Pag likas at wagas ay walang kahambing, Bubuyog at kamya y laging nag-uusap, Laging nagsasalo sa dusa t ligaya, Sapagkat ang kamya y langit ng pagliyang, Ang bubuyog nama y puso ng pag-irog, Ang puso ng tao y ligayang may dusa, Di lahat ng puso y laging maligaya. 2."Sonnet on Worker's Rights" ni Amado M. Yuson, na isinalin sa wikang Filipino ni Joey A. Arrogante, at pinamagatang "Soneto

4. Awit- Ang karaniwang pinapaksa nito ay may kinalaman sa pag-ibig, kabiguan, kalungkutan, pag-asa,
pangamba, poot at kaligayahan 5.Ang himno o dalit ay isang awit ng papuri luwalhati, kaligayahan o pasasalamat, karaniwang

para sa Diyos, sapagkat nagpapakita, nagpaparating o nagpapadama ng pagdakila at pagsamba

na nagsasaad ng buhay ni Hesukristo. hanggang sa muling pagkabuhay. isang katutubo ng Rosario. reyna. Ang mga awit at kurido ay dala rito ng mga Kastila. Ang kanyang salin ay makikita sa "Manga Panalangin Nagtatagubilin sa Calolowa Nang Taong Naghihingalo". Hindi kapanipaniwala ang ibang mga pangyayari at maituturing na kababalaghan. prinsipe. Ito ay may saknong ng limang linya sa bawat linya ng pagkakaroon ng walong pantig. duke. Awit at kurido Ito ay tungkol sa mga paksang may kinalaman sa pakikipagsapalaran ng mga kilalang tao sa mga kaharian tulad ng hari. prinsesa. konde at iba pang dugong mahal na ang layunin ay palaganapin ang Kristiyanismo.Tulang Pasalaysay 1. ang kanyang pakikitunggali sa mga kaaway at mga tagumpay niya sa digmaan. Epiko Ito ay nagsasalaysay ng kagitingan ng isang tao. mula kapanganakan. Halimbawa: Hudhud at Alim ng Ifugao Ibalon ng Bicol Biag ni Lam-ang ng mga Ilokano. Pasyon (Kastila: pasión) ay isang naratibong tula ng Pilipinas. Batangasna pinamagatang " Ang Mahal na Pasión ni Jesu Christong Panginoon Natin na Tola". Kumintang ng Katagalugan Maragtas ng Visayas 2. pagkapako niya sa krus. Halimbawa: Florante at Laura Ibong Adarna 3. Ang anyong na ito ng salaysay ng pasyon ay popular sa Pilipinas. lalo na sa panahon ng Mahal na Araw o Semana Santa. Halimbawa: Ang unang Pilipinong sumulat at kumanta ng pasyon sa Tagalog ay si Padre Gaspar Aquilino de Belen. Dahil sa binigyan ng permiso mula sa simbahan ni Padre Antonio del Pueblo si de Belen 4 Balada: isang uri o tema ng isang tugtugin .

Mayroon ding mga uri ng ganitong dulang may malungkot ngunit makabuluhang wakas. Ito ay ginagamit kung saan ang mga nagsisiganap ay nagsasaad ng kasiyahan o lihitimong pagpapatawa sa bawat salitang mamumutawi sa kanyang bibig. Ang Pilipinas lamang ang nawili sa paggawa ng moro-moro na ang obrang ito ay tuluyan nang itinuring na kasama sa buhay ng mga Pilipino sa halos dalawang siglo. Komedya (Comedy) . Kabilang sa maagang mga bantog na tagapagsulat ng trahedya sa Gresya sina Aeschylus (o Esquilo). Ang Komedya ay maaari ding walang salita na nauso noong panahon ng Silent Movies na makikita di sa pagsalita ng bibig kundi sa pagkilos ng katawan.[1] Nagsimula ang ganitong uri ng drama mula sa Sinaunang Gresya. 2. Sophocles (o Sofocles). Ang makasaysayang laban na ito ay nagsimula noong ika-16 na siglo nang ang mga Kristiyanong Malay. Ang moro-moro.Tulang Dula 1. mga Pilipino sa Luzon at Visayas ay sumama sa pakikidigma ng mga Espanyol laban sa mga Pilipinong Muslim na nasa Timog. Ang moro-moro o comedia ay isang adaptasyon mula sa dula sa Europa na comedia de capa y espada. ay natatangi sapagkat walang ibang bansa na nakaisip at nakapagsagawa ng nasabing palabas na katulad nang sa Pilipinas.Isang dulang ang bida ay hahantong sa malungkot na wakas o sa kabiguan. Trahedya.isang termino mapa-pelikula man o entablado. 3. at Euripides .Moro-Moro-ang moro-moro ay isang dula noong panahon ng mga kastila. Ang moro-moro ay pinaniniwalaang nag-ugat mula sa sagupaan sa pagitan ng mga Kristiyano at Pilipinong Muslim.

Ang ilan dito ay tungkol sa paghihiwalay ng mag-asawa. Ngunit hindi magtatagal ang balagtasan. at lumunsad sa dating popular na duplo. ay lumitaw noong 1924.Ang balagtasan ay ang sagutan mula sa magkaibang panig na may iisang paksa. at isinulat ng di-nagpakilalang awtor. Ang daloy ng pangangatwiran ay maluwag ang lohika. na pawang pumatay sa halina ng entablado. . Balagtasan. Batutian. Hernandez. dahil na rin sa pagsulpot ng radyo at telebisyon. ang pag-antig sa damdamin ng mambabasa. ang alyas ni De Jesus. Ang balagtasan.Malaki ang naging impluwensiya ng balagtasan sa buhay ng mga Filipino noon. Ang mahika ng balagtasan ay malilipat sa mga magasin o pahayagan. Karagatan. ang pagtalakay sa kasalukuyang isyung pampolitika o pangkultura.palaisipang tula na walang sukat. na makikilala pagkaraan na si Manuel Principe Bautista na noon ay katuwang na editor sa naturang magasin. Duplo. Isa itong uri ng pagtatalo ng dalwang magkaibang panig ukol sa isang paksa Halimbawa: Pananalig Ramon Magsaysay 4. at ilalathala noong 1940 sa magasing Mabuhay Extra ang balagtasan nina De Jesus at Amado V.ito aymay sukat at pagandahan ng tula 2. Kabilang sa mga katangian ng Batutian na lumabas sa mga magasin noon ang pagtataglay ng siste. na hango sa pangalan ni Francisco Balagtas. Samantala. at hindi tulad sa mga tekstong prosa. lilitaw ang isa pang uri ng balagtasan.Tulang Patnigan 1. kahit may walong taon na ang nakalilipas nang yumao si Batute. tugma at talinghaga 3. Pinakatanyag sa lahat ang pares na Jose Corazon de Jesus at Florentino T. paglipat sa ibang bansa at marami pang iba. na walang makahihigit hangga ngayon. . dahil sa unang pagkakataon ay nasilayan sa entablado ang paligsahan sa pagtula at pangangatwiran ng dalawang makata.isang sining kung saan inilalahad sa isang uri ng panitikan ang mga saloobin o mga gustong ipahayag ng isang tao sa pamamagitan ng pananalitang may mga tugma sa huli (rhyme). Heto ang halimbawa ng Batutian na nalathala sa Sinag-Tala noong 1946. ang pagpapalitan ng katwirang maaaring taglayin ng magkatunggaling sektor. Collantes. na tatawagin noong batutian na hinango naman sa pangalan ni Huseng Batute.

Lino Brocka (tagadirehe/Maynila sa Mga Kuko ng Liwanag) at Ishmael Bernal (tagadirehe/Himala) at Marilou Diaz-Abaya (tagadirehe/Oro. Kinilala rin buhat sa panahong ito ang mga panitikang panlalawigan dahil sa mga inilunsad na mga pambansang pananaliksik at pagsasaling-wika ng panitikan ng Pilipinas. Mata). Pepe Smith at Freddie Aguilar na naging laman ng mga jukebox. Maiikling Kwentong Tagalog ni Teodoro Agoncillo. Sumilang din sa panahong ito ang aktibismo ng mga batang mag-aaral noong nagsisimula ang dekada 80 at ang kanilang panitikang aktibista gaya nina Virgilio Almario (na may sulatpanulat na Rio Alma) at Quintin Perez. Ako y Isang Tinig ni Genoveva Edroza-Matute at marami pang iba. Plata. ng Hotdog. . Plata. Asin. Mata). Bilang patunay ng kasiglahan ng panitikang Filipino sa iba t ibang uri sa panahong ito ay ang pagkakalimbag ng mga sumusunod na katipunan ng mga aklat: Mga Piling Katha at Mga Piling Sanaysay ni Alejandro Abadilla. Liwayway at Zuma ni Mars Ravelo at ang pinakatanyag na Pugad Baboy. Levi Celerio. Nagsilabasan rin ang mga karikaturang (komiks) na Darna. Ryan Cayabyab. At dahil sa kalayaang natamo. Nagsilang ang panahong ito ng mga musikerong Imelda Papin at Victor Wood. Lalo pang sumigla ang panitikang Filipino nang ilunsad ang gawad Carlos Palanca Memorial Awards for Litetature. Sampaguita. Pinakamasigla rin ang mga panitikang namayagpag sa media gaya ng sa radyo.Panahon ng Pagkamit ng Kalayaan hanggang Kasalukuyan Naging makasaysayan sa mga Pilipino ang pagbabalik ng kanilang kalayaan mula sa kamay ng mga Hapon. telebisyon at sinehan. higit ring sumigla ang kalayaang pampanitikan ng bansa. Mga lagaristang gaya nina Ricardo Ricky Lee (may-akda/Himala at Oro.

. sinasalin ang mga panitikan hindi lamang sa mga pahayagan. Peksman. hindi lamang sa anyo ng pelikula.Himala. Rossel Nava at Carol Banawa na mga supling ng makabagong melo-musika ng bansa. Sa kasalukuyan. Nagbigay ng bagong hihip sa kulturang Pilipino ang mga bandang ito na nagpakilala ng iba pang genre ng musika sa lahi. palabas pantelebisyon o kaya y programang panradyo. Pare Ko at Miss sa Loob ng Jeepney. kailangan din ang pagpapahalaga at pagmamalasakit ng mga mambabasa na katuwang sa pagtaguyod ng panitikan ng lahi. Iskin. Banal na Aso Santong Kabayo. Rivermaya at Parokya ni Edgar. tula. Ngunit ang kasiglahan ng panitikan ay hindi magiging buo kung aasahan lamang ang pagdami at pag-usbong ng mga manunulat. Ang TV at 5 and up. Siakol. Silvertoes. video clipping at audio airing na patuloy na bumubuhay sa panitikan hindi lang ng Filipino kundi ng ibang lahi mandin. Nagbukas ng daan sa marami pang musikero ang Eheads gaya ng sa Yano. Green Department. Ilan sa mga awiting kinilalang imortal sa panahong ito ay ang Huling El Bimbo. kinilala rin ang mga musika ni Jolina Magdangal. Patuloy na dumarami ang mga manunulat na Pilipino sa iba t ibang anyo at uri ng panitikan gamit ang iba t ibang media dahil sa mga inumpisahang kurso sa mga universidad at kolehiyo at pangangasiwa ng gobyerno ng mga pagsasanay sa mga kinakikitaang husay na mga mamamayan. Maliban sa mga banda. Sumigla rin ang mga dulang pantelebisyong pambata lalung-lalo na angBatibot. Naipanganak din ang maraming genre ng pelikula gaya ngindependent flims at cinema veritae film. magazine at aklat. Alapaap. kundi sa pamamagitan din ng hi-technology ang Internet. sanaysay at kasaysayan sa pagbuo ng marami pang dulang pampelikula. Jeremiah.Nag-uumpisa pa lang ang ikadalawampung siglo. Prinsesa. higit na sumigla ang panitikang Filipino dahil sa trend o pinauso na dulot ng media. Puspusan din ang produksyong pampelikula na nagsalin ng mga maikling-kwento at nobela sa pelikula at ginawang inspirasyon ang mga awit. Kinilala ang Eraserheads (isang bandang binubuo ng mga mag-aaral ng UP) sa pagpapasigla muli sa OPM. Dahil sa internet nagkaroon ng blogging. At mga dulang panradyo ay kinagigiliwan naman ng mga nakatatanda. Overdrive. Kinilalang The Beatles of the Philippines ang Eheads dahil sa init na taglay ng bawat pagtanghal at bagong awitin. the Teeth.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful