Tulang Pandamdamin

1. Oda- Ito ay pumupuri sa sa mga pambihirang nagawa ng isang tao o grupo ng mga tao, masigla ang
nilalaman at walang katiyakan ang bilang ng mga pantig sa bawat taludtod Halimbawa Bayan Ko ni Jose Corazon de Jesus Mangagawa ni jose corazon de jesus

2. Elehiya- Ang elehiya ay isang tulang liriko na naglalarawan ng pagbubulay-bulay o guni-guni hinggil sa
kamatayan Mga Katangian ng Elehiya Tula ng pananangis pag-alaala hinggil sa yumao Ang himig ay matimpi at mapagmuni-muni at di masintahin.

3. Soneto Ang soneto ay hindi basta tula lamang na binubuo na labing-apat na taludturan. Ito y
kailangang may malinaw na kabatiran sa kalikasan ng tao at sa kabuuan. Ito ay naghahatid ng aral sa mga mambabasa. Sa unang walong taludtod ay inilalahad ang diwa, paghanga man o talinghaga, at sa huli naman ang karagdagan o anumang kapupunan sa ikabubuo ng tula. Halimbawa: 1. May pinahirapang puso ng pag-ibig, Dahil sa paghanap ng isa pang puso, Ang pusong nakita y katulad ng langit, Magandang-maganda puso ng pagsuyo, Ang dalawang puso y masayang nabuhay, At sa püso y hindi na raw magtataksil, Naniwala silang ang pagmamahalan . Pag likas at wagas ay walang kahambing, Bubuyog at kamya y laging nag-uusap, Laging nagsasalo sa dusa t ligaya, Sapagkat ang kamya y langit ng pagliyang, Ang bubuyog nama y puso ng pag-irog, Ang puso ng tao y ligayang may dusa, Di lahat ng puso y laging maligaya. 2."Sonnet on Worker's Rights" ni Amado M. Yuson, na isinalin sa wikang Filipino ni Joey A. Arrogante, at pinamagatang "Soneto

4. Awit- Ang karaniwang pinapaksa nito ay may kinalaman sa pag-ibig, kabiguan, kalungkutan, pag-asa,
pangamba, poot at kaligayahan 5.Ang himno o dalit ay isang awit ng papuri luwalhati, kaligayahan o pasasalamat, karaniwang

para sa Diyos, sapagkat nagpapakita, nagpaparating o nagpapadama ng pagdakila at pagsamba

reyna. konde at iba pang dugong mahal na ang layunin ay palaganapin ang Kristiyanismo. lalo na sa panahon ng Mahal na Araw o Semana Santa. prinsesa. Ang mga awit at kurido ay dala rito ng mga Kastila. Ang anyong na ito ng salaysay ng pasyon ay popular sa Pilipinas. ang kanyang pakikitunggali sa mga kaaway at mga tagumpay niya sa digmaan. mula kapanganakan. duke. na nagsasaad ng buhay ni Hesukristo. Kumintang ng Katagalugan Maragtas ng Visayas 2. Batangasna pinamagatang " Ang Mahal na Pasión ni Jesu Christong Panginoon Natin na Tola".Tulang Pasalaysay 1. Halimbawa: Hudhud at Alim ng Ifugao Ibalon ng Bicol Biag ni Lam-ang ng mga Ilokano. prinsipe. hanggang sa muling pagkabuhay. Epiko Ito ay nagsasalaysay ng kagitingan ng isang tao. Ang kanyang salin ay makikita sa "Manga Panalangin Nagtatagubilin sa Calolowa Nang Taong Naghihingalo". Ito ay may saknong ng limang linya sa bawat linya ng pagkakaroon ng walong pantig. Awit at kurido Ito ay tungkol sa mga paksang may kinalaman sa pakikipagsapalaran ng mga kilalang tao sa mga kaharian tulad ng hari. Dahil sa binigyan ng permiso mula sa simbahan ni Padre Antonio del Pueblo si de Belen 4 Balada: isang uri o tema ng isang tugtugin . Halimbawa: Ang unang Pilipinong sumulat at kumanta ng pasyon sa Tagalog ay si Padre Gaspar Aquilino de Belen. pagkapako niya sa krus. Pasyon (Kastila: pasión) ay isang naratibong tula ng Pilipinas. isang katutubo ng Rosario. Halimbawa: Florante at Laura Ibong Adarna 3. Hindi kapanipaniwala ang ibang mga pangyayari at maituturing na kababalaghan.

Komedya (Comedy) .[1] Nagsimula ang ganitong uri ng drama mula sa Sinaunang Gresya. Ang Pilipinas lamang ang nawili sa paggawa ng moro-moro na ang obrang ito ay tuluyan nang itinuring na kasama sa buhay ng mga Pilipino sa halos dalawang siglo. Ang Komedya ay maaari ding walang salita na nauso noong panahon ng Silent Movies na makikita di sa pagsalita ng bibig kundi sa pagkilos ng katawan. Ang moro-moro o comedia ay isang adaptasyon mula sa dula sa Europa na comedia de capa y espada. Trahedya.Tulang Dula 1. Mayroon ding mga uri ng ganitong dulang may malungkot ngunit makabuluhang wakas. Ito ay ginagamit kung saan ang mga nagsisiganap ay nagsasaad ng kasiyahan o lihitimong pagpapatawa sa bawat salitang mamumutawi sa kanyang bibig. Kabilang sa maagang mga bantog na tagapagsulat ng trahedya sa Gresya sina Aeschylus (o Esquilo). 2.isang termino mapa-pelikula man o entablado. Ang moro-moro. mga Pilipino sa Luzon at Visayas ay sumama sa pakikidigma ng mga Espanyol laban sa mga Pilipinong Muslim na nasa Timog. Sophocles (o Sofocles). ay natatangi sapagkat walang ibang bansa na nakaisip at nakapagsagawa ng nasabing palabas na katulad nang sa Pilipinas.Isang dulang ang bida ay hahantong sa malungkot na wakas o sa kabiguan. 3.Moro-Moro-ang moro-moro ay isang dula noong panahon ng mga kastila. Ang moro-moro ay pinaniniwalaang nag-ugat mula sa sagupaan sa pagitan ng mga Kristiyano at Pilipinong Muslim. at Euripides . Ang makasaysayang laban na ito ay nagsimula noong ika-16 na siglo nang ang mga Kristiyanong Malay.

tugma at talinghaga 3.ito aymay sukat at pagandahan ng tula 2. ay lumitaw noong 1924. Ang balagtasan.isang sining kung saan inilalahad sa isang uri ng panitikan ang mga saloobin o mga gustong ipahayag ng isang tao sa pamamagitan ng pananalitang may mga tugma sa huli (rhyme). na walang makahihigit hangga ngayon. ang pagpapalitan ng katwirang maaaring taglayin ng magkatunggaling sektor. na tatawagin noong batutian na hinango naman sa pangalan ni Huseng Batute. Hernandez. Heto ang halimbawa ng Batutian na nalathala sa Sinag-Tala noong 1946. ang pagtalakay sa kasalukuyang isyung pampolitika o pangkultura.palaisipang tula na walang sukat.Malaki ang naging impluwensiya ng balagtasan sa buhay ng mga Filipino noon. ang alyas ni De Jesus. Duplo. Pinakatanyag sa lahat ang pares na Jose Corazon de Jesus at Florentino T. kahit may walong taon na ang nakalilipas nang yumao si Batute. Isa itong uri ng pagtatalo ng dalwang magkaibang panig ukol sa isang paksa Halimbawa: Pananalig Ramon Magsaysay 4. at isinulat ng di-nagpakilalang awtor. . lilitaw ang isa pang uri ng balagtasan. at lumunsad sa dating popular na duplo.Ang balagtasan ay ang sagutan mula sa magkaibang panig na may iisang paksa. Ang ilan dito ay tungkol sa paghihiwalay ng mag-asawa. Samantala. dahil na rin sa pagsulpot ng radyo at telebisyon. na pawang pumatay sa halina ng entablado. ang pag-antig sa damdamin ng mambabasa.Tulang Patnigan 1. dahil sa unang pagkakataon ay nasilayan sa entablado ang paligsahan sa pagtula at pangangatwiran ng dalawang makata. na hango sa pangalan ni Francisco Balagtas. na makikilala pagkaraan na si Manuel Principe Bautista na noon ay katuwang na editor sa naturang magasin. Karagatan. Kabilang sa mga katangian ng Batutian na lumabas sa mga magasin noon ang pagtataglay ng siste. at hindi tulad sa mga tekstong prosa. Ang daloy ng pangangatwiran ay maluwag ang lohika. . Balagtasan. at ilalathala noong 1940 sa magasing Mabuhay Extra ang balagtasan nina De Jesus at Amado V. paglipat sa ibang bansa at marami pang iba. Collantes. Batutian. Ngunit hindi magtatagal ang balagtasan. Ang mahika ng balagtasan ay malilipat sa mga magasin o pahayagan.

Maiikling Kwentong Tagalog ni Teodoro Agoncillo. Plata. At dahil sa kalayaang natamo. Pepe Smith at Freddie Aguilar na naging laman ng mga jukebox. Nagsilabasan rin ang mga karikaturang (komiks) na Darna. Liwayway at Zuma ni Mars Ravelo at ang pinakatanyag na Pugad Baboy. Nagsilang ang panahong ito ng mga musikerong Imelda Papin at Victor Wood. Mata). Ako y Isang Tinig ni Genoveva Edroza-Matute at marami pang iba. Bilang patunay ng kasiglahan ng panitikang Filipino sa iba t ibang uri sa panahong ito ay ang pagkakalimbag ng mga sumusunod na katipunan ng mga aklat: Mga Piling Katha at Mga Piling Sanaysay ni Alejandro Abadilla. Lino Brocka (tagadirehe/Maynila sa Mga Kuko ng Liwanag) at Ishmael Bernal (tagadirehe/Himala) at Marilou Diaz-Abaya (tagadirehe/Oro. Mata). Levi Celerio. Asin. Sumilang din sa panahong ito ang aktibismo ng mga batang mag-aaral noong nagsisimula ang dekada 80 at ang kanilang panitikang aktibista gaya nina Virgilio Almario (na may sulatpanulat na Rio Alma) at Quintin Perez. Pinakamasigla rin ang mga panitikang namayagpag sa media gaya ng sa radyo. . Lalo pang sumigla ang panitikang Filipino nang ilunsad ang gawad Carlos Palanca Memorial Awards for Litetature. telebisyon at sinehan. Plata. Mga lagaristang gaya nina Ricardo Ricky Lee (may-akda/Himala at Oro. Kinilala rin buhat sa panahong ito ang mga panitikang panlalawigan dahil sa mga inilunsad na mga pambansang pananaliksik at pagsasaling-wika ng panitikan ng Pilipinas. Sampaguita. ng Hotdog.Panahon ng Pagkamit ng Kalayaan hanggang Kasalukuyan Naging makasaysayan sa mga Pilipino ang pagbabalik ng kanilang kalayaan mula sa kamay ng mga Hapon. higit ring sumigla ang kalayaang pampanitikan ng bansa. Ryan Cayabyab.

Naipanganak din ang maraming genre ng pelikula gaya ngindependent flims at cinema veritae film. kailangan din ang pagpapahalaga at pagmamalasakit ng mga mambabasa na katuwang sa pagtaguyod ng panitikan ng lahi. video clipping at audio airing na patuloy na bumubuhay sa panitikan hindi lang ng Filipino kundi ng ibang lahi mandin. Dahil sa internet nagkaroon ng blogging. hindi lamang sa anyo ng pelikula. Sa kasalukuyan. Kinilala ang Eraserheads (isang bandang binubuo ng mga mag-aaral ng UP) sa pagpapasigla muli sa OPM.Nag-uumpisa pa lang ang ikadalawampung siglo. Puspusan din ang produksyong pampelikula na nagsalin ng mga maikling-kwento at nobela sa pelikula at ginawang inspirasyon ang mga awit. Sumigla rin ang mga dulang pantelebisyong pambata lalung-lalo na angBatibot. Silvertoes. Nagbukas ng daan sa marami pang musikero ang Eheads gaya ng sa Yano. . Overdrive.Himala. Peksman. kundi sa pamamagitan din ng hi-technology ang Internet. Pare Ko at Miss sa Loob ng Jeepney. Banal na Aso Santong Kabayo. Green Department. magazine at aklat. sanaysay at kasaysayan sa pagbuo ng marami pang dulang pampelikula. Alapaap. Ngunit ang kasiglahan ng panitikan ay hindi magiging buo kung aasahan lamang ang pagdami at pag-usbong ng mga manunulat. Rossel Nava at Carol Banawa na mga supling ng makabagong melo-musika ng bansa. Siakol. Rivermaya at Parokya ni Edgar. sinasalin ang mga panitikan hindi lamang sa mga pahayagan. kinilala rin ang mga musika ni Jolina Magdangal. Maliban sa mga banda. Nagbigay ng bagong hihip sa kulturang Pilipino ang mga bandang ito na nagpakilala ng iba pang genre ng musika sa lahi. Iskin. tula. the Teeth. Prinsesa. Ilan sa mga awiting kinilalang imortal sa panahong ito ay ang Huling El Bimbo. higit na sumigla ang panitikang Filipino dahil sa trend o pinauso na dulot ng media. Jeremiah. Patuloy na dumarami ang mga manunulat na Pilipino sa iba t ibang anyo at uri ng panitikan gamit ang iba t ibang media dahil sa mga inumpisahang kurso sa mga universidad at kolehiyo at pangangasiwa ng gobyerno ng mga pagsasanay sa mga kinakikitaang husay na mga mamamayan. Ang TV at 5 and up. Kinilalang The Beatles of the Philippines ang Eheads dahil sa init na taglay ng bawat pagtanghal at bagong awitin. palabas pantelebisyon o kaya y programang panradyo. At mga dulang panradyo ay kinagigiliwan naman ng mga nakatatanda.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful