Tulang Pandamdamin

1. Oda- Ito ay pumupuri sa sa mga pambihirang nagawa ng isang tao o grupo ng mga tao, masigla ang
nilalaman at walang katiyakan ang bilang ng mga pantig sa bawat taludtod Halimbawa Bayan Ko ni Jose Corazon de Jesus Mangagawa ni jose corazon de jesus

2. Elehiya- Ang elehiya ay isang tulang liriko na naglalarawan ng pagbubulay-bulay o guni-guni hinggil sa
kamatayan Mga Katangian ng Elehiya Tula ng pananangis pag-alaala hinggil sa yumao Ang himig ay matimpi at mapagmuni-muni at di masintahin.

3. Soneto Ang soneto ay hindi basta tula lamang na binubuo na labing-apat na taludturan. Ito y
kailangang may malinaw na kabatiran sa kalikasan ng tao at sa kabuuan. Ito ay naghahatid ng aral sa mga mambabasa. Sa unang walong taludtod ay inilalahad ang diwa, paghanga man o talinghaga, at sa huli naman ang karagdagan o anumang kapupunan sa ikabubuo ng tula. Halimbawa: 1. May pinahirapang puso ng pag-ibig, Dahil sa paghanap ng isa pang puso, Ang pusong nakita y katulad ng langit, Magandang-maganda puso ng pagsuyo, Ang dalawang puso y masayang nabuhay, At sa püso y hindi na raw magtataksil, Naniwala silang ang pagmamahalan . Pag likas at wagas ay walang kahambing, Bubuyog at kamya y laging nag-uusap, Laging nagsasalo sa dusa t ligaya, Sapagkat ang kamya y langit ng pagliyang, Ang bubuyog nama y puso ng pag-irog, Ang puso ng tao y ligayang may dusa, Di lahat ng puso y laging maligaya. 2."Sonnet on Worker's Rights" ni Amado M. Yuson, na isinalin sa wikang Filipino ni Joey A. Arrogante, at pinamagatang "Soneto

4. Awit- Ang karaniwang pinapaksa nito ay may kinalaman sa pag-ibig, kabiguan, kalungkutan, pag-asa,
pangamba, poot at kaligayahan 5.Ang himno o dalit ay isang awit ng papuri luwalhati, kaligayahan o pasasalamat, karaniwang

para sa Diyos, sapagkat nagpapakita, nagpaparating o nagpapadama ng pagdakila at pagsamba

na nagsasaad ng buhay ni Hesukristo. Ito ay may saknong ng limang linya sa bawat linya ng pagkakaroon ng walong pantig. pagkapako niya sa krus. Epiko Ito ay nagsasalaysay ng kagitingan ng isang tao. Pasyon (Kastila: pasión) ay isang naratibong tula ng Pilipinas. konde at iba pang dugong mahal na ang layunin ay palaganapin ang Kristiyanismo. prinsipe. Ang anyong na ito ng salaysay ng pasyon ay popular sa Pilipinas. Halimbawa: Ang unang Pilipinong sumulat at kumanta ng pasyon sa Tagalog ay si Padre Gaspar Aquilino de Belen. hanggang sa muling pagkabuhay. Hindi kapanipaniwala ang ibang mga pangyayari at maituturing na kababalaghan. prinsesa. isang katutubo ng Rosario. Batangasna pinamagatang " Ang Mahal na Pasión ni Jesu Christong Panginoon Natin na Tola". ang kanyang pakikitunggali sa mga kaaway at mga tagumpay niya sa digmaan. Ang mga awit at kurido ay dala rito ng mga Kastila. mula kapanganakan. Halimbawa: Hudhud at Alim ng Ifugao Ibalon ng Bicol Biag ni Lam-ang ng mga Ilokano. Awit at kurido Ito ay tungkol sa mga paksang may kinalaman sa pakikipagsapalaran ng mga kilalang tao sa mga kaharian tulad ng hari. Ang kanyang salin ay makikita sa "Manga Panalangin Nagtatagubilin sa Calolowa Nang Taong Naghihingalo". Dahil sa binigyan ng permiso mula sa simbahan ni Padre Antonio del Pueblo si de Belen 4 Balada: isang uri o tema ng isang tugtugin . lalo na sa panahon ng Mahal na Araw o Semana Santa. Halimbawa: Florante at Laura Ibong Adarna 3.Tulang Pasalaysay 1. duke. reyna. Kumintang ng Katagalugan Maragtas ng Visayas 2.

2. Sophocles (o Sofocles). Ang makasaysayang laban na ito ay nagsimula noong ika-16 na siglo nang ang mga Kristiyanong Malay. Ang Pilipinas lamang ang nawili sa paggawa ng moro-moro na ang obrang ito ay tuluyan nang itinuring na kasama sa buhay ng mga Pilipino sa halos dalawang siglo. Ito ay ginagamit kung saan ang mga nagsisiganap ay nagsasaad ng kasiyahan o lihitimong pagpapatawa sa bawat salitang mamumutawi sa kanyang bibig.Tulang Dula 1. at Euripides . 3. Komedya (Comedy) . Ang moro-moro o comedia ay isang adaptasyon mula sa dula sa Europa na comedia de capa y espada.Isang dulang ang bida ay hahantong sa malungkot na wakas o sa kabiguan. Kabilang sa maagang mga bantog na tagapagsulat ng trahedya sa Gresya sina Aeschylus (o Esquilo).isang termino mapa-pelikula man o entablado. Ang moro-moro. Ang Komedya ay maaari ding walang salita na nauso noong panahon ng Silent Movies na makikita di sa pagsalita ng bibig kundi sa pagkilos ng katawan. Ang moro-moro ay pinaniniwalaang nag-ugat mula sa sagupaan sa pagitan ng mga Kristiyano at Pilipinong Muslim. ay natatangi sapagkat walang ibang bansa na nakaisip at nakapagsagawa ng nasabing palabas na katulad nang sa Pilipinas. Trahedya.[1] Nagsimula ang ganitong uri ng drama mula sa Sinaunang Gresya. mga Pilipino sa Luzon at Visayas ay sumama sa pakikidigma ng mga Espanyol laban sa mga Pilipinong Muslim na nasa Timog.Moro-Moro-ang moro-moro ay isang dula noong panahon ng mga kastila. Mayroon ding mga uri ng ganitong dulang may malungkot ngunit makabuluhang wakas.

Samantala.isang sining kung saan inilalahad sa isang uri ng panitikan ang mga saloobin o mga gustong ipahayag ng isang tao sa pamamagitan ng pananalitang may mga tugma sa huli (rhyme). ang pagpapalitan ng katwirang maaaring taglayin ng magkatunggaling sektor. lilitaw ang isa pang uri ng balagtasan. na hango sa pangalan ni Francisco Balagtas. Kabilang sa mga katangian ng Batutian na lumabas sa mga magasin noon ang pagtataglay ng siste. ang alyas ni De Jesus.ito aymay sukat at pagandahan ng tula 2. at isinulat ng di-nagpakilalang awtor. at lumunsad sa dating popular na duplo. ay lumitaw noong 1924. tugma at talinghaga 3. na pawang pumatay sa halina ng entablado. Duplo. at hindi tulad sa mga tekstong prosa. na makikilala pagkaraan na si Manuel Principe Bautista na noon ay katuwang na editor sa naturang magasin. Isa itong uri ng pagtatalo ng dalwang magkaibang panig ukol sa isang paksa Halimbawa: Pananalig Ramon Magsaysay 4. Karagatan. at ilalathala noong 1940 sa magasing Mabuhay Extra ang balagtasan nina De Jesus at Amado V. Batutian. na walang makahihigit hangga ngayon. . . Ang daloy ng pangangatwiran ay maluwag ang lohika. Hernandez. ang pagtalakay sa kasalukuyang isyung pampolitika o pangkultura. Ang mahika ng balagtasan ay malilipat sa mga magasin o pahayagan.Malaki ang naging impluwensiya ng balagtasan sa buhay ng mga Filipino noon.Ang balagtasan ay ang sagutan mula sa magkaibang panig na may iisang paksa. ang pag-antig sa damdamin ng mambabasa. na tatawagin noong batutian na hinango naman sa pangalan ni Huseng Batute.Tulang Patnigan 1. dahil na rin sa pagsulpot ng radyo at telebisyon. Ang balagtasan. Balagtasan. Pinakatanyag sa lahat ang pares na Jose Corazon de Jesus at Florentino T. dahil sa unang pagkakataon ay nasilayan sa entablado ang paligsahan sa pagtula at pangangatwiran ng dalawang makata. Ngunit hindi magtatagal ang balagtasan. Collantes. paglipat sa ibang bansa at marami pang iba. kahit may walong taon na ang nakalilipas nang yumao si Batute.palaisipang tula na walang sukat. Ang ilan dito ay tungkol sa paghihiwalay ng mag-asawa. Heto ang halimbawa ng Batutian na nalathala sa Sinag-Tala noong 1946.

Plata. ng Hotdog.Panahon ng Pagkamit ng Kalayaan hanggang Kasalukuyan Naging makasaysayan sa mga Pilipino ang pagbabalik ng kanilang kalayaan mula sa kamay ng mga Hapon. Levi Celerio. At dahil sa kalayaang natamo. . telebisyon at sinehan. Sumilang din sa panahong ito ang aktibismo ng mga batang mag-aaral noong nagsisimula ang dekada 80 at ang kanilang panitikang aktibista gaya nina Virgilio Almario (na may sulatpanulat na Rio Alma) at Quintin Perez. Pepe Smith at Freddie Aguilar na naging laman ng mga jukebox. Liwayway at Zuma ni Mars Ravelo at ang pinakatanyag na Pugad Baboy. Bilang patunay ng kasiglahan ng panitikang Filipino sa iba t ibang uri sa panahong ito ay ang pagkakalimbag ng mga sumusunod na katipunan ng mga aklat: Mga Piling Katha at Mga Piling Sanaysay ni Alejandro Abadilla. Nagsilabasan rin ang mga karikaturang (komiks) na Darna. Sampaguita. Mata). Pinakamasigla rin ang mga panitikang namayagpag sa media gaya ng sa radyo. Maiikling Kwentong Tagalog ni Teodoro Agoncillo. Lalo pang sumigla ang panitikang Filipino nang ilunsad ang gawad Carlos Palanca Memorial Awards for Litetature. Ryan Cayabyab. Plata. Kinilala rin buhat sa panahong ito ang mga panitikang panlalawigan dahil sa mga inilunsad na mga pambansang pananaliksik at pagsasaling-wika ng panitikan ng Pilipinas. Ako y Isang Tinig ni Genoveva Edroza-Matute at marami pang iba. Nagsilang ang panahong ito ng mga musikerong Imelda Papin at Victor Wood. Mga lagaristang gaya nina Ricardo Ricky Lee (may-akda/Himala at Oro. Mata). Asin. Lino Brocka (tagadirehe/Maynila sa Mga Kuko ng Liwanag) at Ishmael Bernal (tagadirehe/Himala) at Marilou Diaz-Abaya (tagadirehe/Oro. higit ring sumigla ang kalayaang pampanitikan ng bansa.

Patuloy na dumarami ang mga manunulat na Pilipino sa iba t ibang anyo at uri ng panitikan gamit ang iba t ibang media dahil sa mga inumpisahang kurso sa mga universidad at kolehiyo at pangangasiwa ng gobyerno ng mga pagsasanay sa mga kinakikitaang husay na mga mamamayan. Siakol. Rivermaya at Parokya ni Edgar.Nag-uumpisa pa lang ang ikadalawampung siglo. hindi lamang sa anyo ng pelikula. kailangan din ang pagpapahalaga at pagmamalasakit ng mga mambabasa na katuwang sa pagtaguyod ng panitikan ng lahi. Jeremiah. Puspusan din ang produksyong pampelikula na nagsalin ng mga maikling-kwento at nobela sa pelikula at ginawang inspirasyon ang mga awit. kundi sa pamamagitan din ng hi-technology ang Internet. Silvertoes. sanaysay at kasaysayan sa pagbuo ng marami pang dulang pampelikula. Nagbukas ng daan sa marami pang musikero ang Eheads gaya ng sa Yano. video clipping at audio airing na patuloy na bumubuhay sa panitikan hindi lang ng Filipino kundi ng ibang lahi mandin. At mga dulang panradyo ay kinagigiliwan naman ng mga nakatatanda. Iskin. Prinsesa. sinasalin ang mga panitikan hindi lamang sa mga pahayagan. Sumigla rin ang mga dulang pantelebisyong pambata lalung-lalo na angBatibot. Nagbigay ng bagong hihip sa kulturang Pilipino ang mga bandang ito na nagpakilala ng iba pang genre ng musika sa lahi. Green Department. Alapaap. Ang TV at 5 and up. . Naipanganak din ang maraming genre ng pelikula gaya ngindependent flims at cinema veritae film. Kinilalang The Beatles of the Philippines ang Eheads dahil sa init na taglay ng bawat pagtanghal at bagong awitin. Kinilala ang Eraserheads (isang bandang binubuo ng mga mag-aaral ng UP) sa pagpapasigla muli sa OPM. Overdrive.Himala. higit na sumigla ang panitikang Filipino dahil sa trend o pinauso na dulot ng media. Peksman. Pare Ko at Miss sa Loob ng Jeepney. palabas pantelebisyon o kaya y programang panradyo. tula. Maliban sa mga banda. Sa kasalukuyan. magazine at aklat. Rossel Nava at Carol Banawa na mga supling ng makabagong melo-musika ng bansa. the Teeth. Dahil sa internet nagkaroon ng blogging. Ilan sa mga awiting kinilalang imortal sa panahong ito ay ang Huling El Bimbo. kinilala rin ang mga musika ni Jolina Magdangal. Banal na Aso Santong Kabayo. Ngunit ang kasiglahan ng panitikan ay hindi magiging buo kung aasahan lamang ang pagdami at pag-usbong ng mga manunulat.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful