P. 1
Batayan Ng Mga Sibilisasyon

Batayan Ng Mga Sibilisasyon

|Views: 7,378|Likes:
Published by Tristan Dapito

More info:

Published by: Tristan Dapito on Aug 23, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/01/2013

pdf

text

original

Batayan ng mga Sibilisasyon y Sibilisasyon- yugto sa kasaysayan ng tao kung kailan mataas na ang antas ng kanyang pamumuhay, kultura

, teknolohiya at iba pang indikasyon ng maunlad at saganang pamumuhay  Pagkadalubhasa sa paggawa- Sangkap ng isang sibilisasyon ang pagkakaroon ng mga taong may tiyak na gawaing ginagampanan tulad ng tagagawa ng palayok, tagahabi ng tela, tagapanday ng metal, o tagatala ng ani sa pagsasaka.  Pag- aantas ng lipunan- Habang umuulad ang isang sibilisasyon, ang mga pangkat na maituturing na dalubhasa ay nagkakaroon ng kapangyarihan sa lipunan tulad ng mga pari, sundalo, at artisan. Sa paglipas ng panahon, magbibigay- daan ito sa hirarkyang panlipunan.  Pagtatag ng mga lungsod- Mahalagang katangian ng isang sibilisasyon ang pagkakaroon ng mga lungsod na nagsisilbing sentro ng kalakalan, pamamahala, at pananampalataya.  Pagkakaroon ng maunlad na sistema ng pamamahala- Taglay ng isang sibilisadong lipunan ang mga taong mamamahala, magpapatupad ng batas, at mangangalaga sa mga nasasakupan.  Pagkakaroon ng maunlad na sistema ng pagsulat- Kinakailangan ang sistema ng pagsulat upang magkaroon ng maayos na pagsasagawa ng trabaho sa pamamahala, pakikipagkalakalan, at pagtatala ng kasaysayan at kalinangan ng isang lipunan.  Pagkakaroon ng mataas na antas na kalinangan- Ang pagkakaroon ng magkakatulad na pananampalataya, paniniwala, at kaugalian ay nagsisilbing batayan ng pagkakaisa at pagkakakilanlan ng isang lipunan. Arnold Toynbee- ang pagbagsak ng isang sibilisasyon ay maaring magdulot ng kawalan ng kakayahan ng mga mamamayang tumugon sa hamon ng kalikasan at kapaligiran.

y

Sinaunang Kabihasnan sa Mesopotamia

sa Uruk nagsimula ang pangalan ng bansang Iraq.y y y y Ang lambak. Kabilang sa mga pamayanang ito ang Agadeh. Dahil ditto. y . Ang ikatlong pangkat at pinakamarami ay binubuo ng mga magsasaka at artisan. dulot na rin ng madalas na pakikidigma. Ayon pa sa mga historyador. itinatag dito ang mga pamayanan ng iba t ibang pamilya at nang lumaon ay lumaki ang mga pamayanang ito at naging mga sentro ng populasyon. Dumanas ang Mesopotamia ng paulit. napasailalim sa pamumuno ng mga hari ang mga lungsod.tama para sa pag. Sa Panahong Neolitiko.unting napalitan ang mga pari ng mga pinuno ng mga mandirigma na naging mga hari. kambing at baboy.ulit na pagbaha ng dalawang ilog. Ang mga pari ang nagsisilbing tagapamagitan at tagapag. Saklaw ng Fertile Crescent ang mga kasalukuyang bansa ng Syria.ugnay ng mga tao sa mga diyos at tagapamahala din sa mga batas na paiiralin. mangangasiwa sa mga proyekto Gayunman. ang mamumuno sa hukbo. Mula 3000 hanggang 2500 BCE. unti. Ang pangalan ng Mesopotamia ay nagmula sa salitang Griyego na ang kahulugan ay lupain sa pagitan ng mga ilog.aalaga ng baka. sapat upang mabuhay ang iba t ibang pananim. Pinaniniwalaan ng mga historyador na ang dalawang pook na ito ay ang mga unang lungsod sa buong daigdig. nagging mataba ang lupain ng lambak. Bawat pagbaha ay nag-iiwan ng matabang lupang banlik. Sumer y Sa kapatagan ng Sumer nagsimulang manirahan ang mga tao sa Mesopotamia. Umma. Ang Uruk at Ur na itinatag noong 2500 BCE ay naging mga lungsod. Samantala naniniwala naman ang ibang historyador na ang ibig sabihin ng pangalang Iraq ay ang lupain na malapit sa dalampasigan. Nagsisilbi itong daan ng mga mangangalakal patungong golpo mula Mediterranean Sea. Ang dalawang ilog na tinutukoy rito ay ang Ilog Tigris na tuwid ang agos at Ilog Euphrates na lumiliko patungong disyertong Arabia. Ang ikaapat at pinakamababang antas sa lipunang Sumerain ay binubuo ng mga alipin. Kabihasnang Sumerian  Pamahalaan o Ang unang uri ng pamahalaan ng mga Sumerian ay pinamumunuan ng mga pari na naninirahan sa templo na tinatawag na ziggurat.ilog ng Mesopotamia ay napapalibutan ng Bulubunding Taurus sa hilaga at ng Bulubunduking Zagros sa silangan. at Iraq at binabagtas nito ang mga lupain mula sa Dagat Mediteraneo sa kanluran hanggang sa Golpo ng Persia. Israel.silangan naman ng Mesopotamia ay ang Golpo ng Persia. tupa.estado ng Sumer. Hiwalay ang pag.kaniyang hari at diyos. Ang ikalawang pangkat naman ay binubuo ng mayayamang mangangalakal. Ang unag pangkat ay kinabibilangan ng mga pari at hari. Ur at Uruk. Kish.  Lipunan at Kultura o Ang lipunan ng Sumer ay nahahati sa apat.unlad ng mga bayan at lungsod ng Sumer na may kani. Nasirayah. Lagash. Malawak din ang luntiang damuhan dito na tamang. Lebanon. Ang hangganan naman sa timog ay ang Disyerto ng Arabia at sa timog. Ang Mesopotamia ay bahagi ang isang lupaing tinatawag na Fertile Crescent kung saan ang lupa ay mas mayaman kung ihahambing sa malapit na Disyerto ng Arabia at sa mga bulubundukin sa Turkey.

o May matatag na industriya ng pangangalakal kung saan ilan sa mga pangunahing produkto ay ang habi nilang lana at lino. Gumamit sila ng mga hayop sa pag. dates. batas.unlad at Pagbagsak *Pag-unlad o Malaki ang naitulong ng maraming imbesyon sa pagtatag at pag. at si Enlil.  Sanhi ng Pag.arian. Nasa tuktok ng ziggurat. Ilan sa kanilang mga diyos ay sina Anu. mula kalakalan hanggang astrolohiya.unlad ng kabihasnang Sumer. pagoopera. o Nag-alaga rin ng mga hayop tulad ng baka. Butil. kambing at tupa na pinagkukunan nila ng telang pandamit at pagkain. diyos ng malakas na hangin at ulan.  Ekonomiya o Pagsasaka ang pangunahing hanapbuhay ng mga Sumerian. panghuhula at astrolohiya. o Nakatulong nang malaki ang edukasyon sa pagiging bihasa ng mga mamamayan sa halos lahat ng aspeto ng pamumuhay. Sila ang tagapag. o Mataas ang pagpapahalaga ng mga Sumerian sa edukasyon. kalakalan at iba pang mga industriya na nagpaunlad din sa lipunang Sumerian sa pangkalahatan. gulay. o Mga eskriba ang tawag sa mga nakapagtapos sa mga paaralang Sumerian. Madalas na pinagtatalunan ang patubig at hangganan ng mga lupain.estado na lubos na nakatulong sa pagtatag ng pamahalaan at pagpapalakas sa mga Sumerian bilang isang pangkat. si Ki. Ang mga imbensyong ito ay nagpaunlad sa pagsasaka. makiisa sa kalakalan at maging testigo sa mga paglilitis. ang altar at sambahan ng mga Sumerian. trigo at barley ang kanilang mga pangunahing ani. o Sumasamba sila sa iba t ibang diyos na pinaniniwalaan nilang kumukontrol sa pwersa ng kalikasan. *Pagbagsak o Pangunahing dahilan ng panghina ng mga Sumerian ay ang madalas na labanan at kawalan ng pagkakaisa ng mga lungsod.ingat ng mga record ng pamahalaan. o Naitatag ang mga lungsod. templo at iba pang institusyon ng mga lungsod. diyos ng kalupaan. Sila ang nagtatag ng mga unang paaralan (edubba) sa mundo kung saan itinuro ang pagbasa. kasaysayan.o May karapatan ang mga kababaihang Sumerian na magkaroon ng mga ari. linggwistika. o Bahagi ng kanilang kultura ang pakikipagsundo ng mga magulang sa nais na mapangasawa ng kanilang mga anak. isang templo na may pitong palapag. paggawa ng mapa o kartograpiya.araro ng kanilang mga bukid. medisina. .estado nito. diyos ng langit. matematika.

unting nasakop ang mga lungsod ng Sumer ng kaharian ng Akkad na pinamumunuan ni Sargon the Great (2334 BCE). gumawa ang mga sinaunang Sumerian ng mga bahay na yari sa luad at ladrilyo. . at 30 araw sa isang buwan. Sa pamamagitan ng gulong at layag.aaral ng mga planeta. Sinakop niya an gang mga teritoryo ng mga taong may iba t ibang kultura at wika. naitaya rin ng mga Sumerian ang tiyak na araw kung magkakaroon ng eklipse ng araw (solar eclipse).ani.estado ng Sumer sa isa t isa. Ginamit din ng mga Sumerian ang astrolohiya. o Itinatag din ng mga Sumerian ang multiplikasyon at dibisyon upang makatulong sa pangangalakal at pagsukat. Sa pagkakatuklas nila ng kalendaryo. pati na rin ang paggalaw ng buwan.unang nabuong sistema ng panulat. upang maitaya ang kani. o Ziggurat Akkad y Dulot ng madalas na pakikidigma ng mga lungsod. humina ang kakayahan nilang pangalagaan ang kani. Isa itong uri ng pictograph ng mga bagay na ginagamitan ng may 600 pananda sa pagbuo ng mga salita o ideya. o Araro o Gulong na ginagamit nila sa kanilang mga karitong hinihila ng mga baka. Umuukit ang isang tagasulat ng mga simbolo sa isang malambot ba tabletang luad (clay tablet) sa pamamagitan ng isang matulis na kahoy o stylus. bituin at mga katawagang pangkalawakan. o Naimbento rin ng mga Sumerian ang kalendaryong lunar.kanilang kapalaran at gamitin ang mga ito bilang mga tanda ng mga mangyayari sa kaganapang panlipunan. isang sangay ng matematika sa kasalukuyan. Ang isang taon ay nahahati sa 365 araw. o Dahil sa kakulangan ng kahoy. Mga Ambag sa Kabihasnan o Cuneiform. Dahil dito. 12 months. naimbento rin ng mga Sumerian ang algebra. Bukod sa geometry. o Ang paggamit ng layag sa bangka ay naging gawain din ng mga Sumerian. natulungan nila ang kanilang mga sarili sa pagtatatag ng mga hangganan ng kanilang mga lupain. nakapaglakbay sila sa malalayong lugar. araw at mga planeta. o Sa pagkakaimbento ng mga Sumerian sa geometry. Kilala ngayon si Sargon bilang Sargon the Great. unti. o Gumawa ng mga kanal para sa irigasyon ng mga bukid at upang maiwasan ang pagbaha sa loob ng pamayanan. ang nagtalaga ng unang imperyo sa daigdig. o pag. Nagamit nila ang kalendaryo bilang gabay sa panahon ng pagtatanin at pag. Sa ilalim ng pamamahala ni Haring Sargon.kanilang mga teritoryo. sinakop niya ang kalupaan mula hilagang Mesopotamia at Syria hanggang sa dalampasigan ng Turkey.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->