P. 1
teoryang pampanitikan

teoryang pampanitikan

|Views: 9,570|Likes:
Published by Lorie Mendoza

More info:

Published by: Lorie Mendoza on Aug 24, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/31/2013

pdf

text

original

Ano ang PANITIKAN?

Ang PANITIKAN ay ang pagsulat ng tuwiran o tuluyan at patula. Ito ay nagpapahayag ng kaisipan, damdamin, karanasan, hangarin at diwa ng mga tao.

Nanggaling ang salitang panitikan mula sa pang|titik|an, kung saan ikinabit ang unlaping pang- at hulaping -an sa ugat na pangmaytitik. titik. Ang may-bahid kanluraning salitang literatura ang isa pang katawagan para sa larangan ng panitikan. Nagmula ang panitikan. salitang literatura sa salitang Latin - littera na nangangahulugang "titik´. "titik´.

‡ kathang-isip - Mga gawa na kathanghindi totoo at gawa gawa lamang. ‡ di kathang isip - Mga gawa na ukol sa mga totoong pangyayari, bagay, o lugar.

Uri ng Panitikan

Mayroong dalwang anyo ang panitikan, ito ay ang mga sumusunod: sumusunod: 1. Tuluyan o prosa p maluwang na pagsasama-sama ng mga salita pagsasamasa loob ng pangungusap. Ito ay nasusulat sa pangungusap. karaniwang takbo ng pangungusap o pagpapahayag. pagpapahayag. 2. Patula o panulaan p pagbubuo ng pangungusap sa pamamagitan ng salitang binibilang na pantig sa taludtod na pinagtugmapinagtugma-tugma, at nagpapahayag din ng mga salitang binibilang ang mga pantig at pagtutugmapagtutugma-tugma ng mga dulo ng mga taludtod sa isang saknong. saknong.

Anyo ng Panitikan

Kahalagahan ng Panitikan
Ang panitikan ay mahalaga dahil ito ay nagsisilbing salamin ng galing ng pinoy sa paglikha. Ito rin ang nagsisilbing sukatan kung gaano kayaman ang kultura ng isang bansa.

Kantahin. . o talumpati natin nalalaman kung ano ang obserbasyon ng mga may-akda sa kanilang paligid at sa kanilang mga buhay. Nobela. Ang panitikan din ay nagsisilbing patunay sa mga pangyayari sa nakaraan.Kaugnayan ng Panitikan sa Kasaysayan Malaki ang kontribusyon ng Panitikan sa Kasaysayan dahil dito natin makikita kung ano ang buhay ng mga tao noon. Tulad ng mga sulatin ni Rizal na nagpapatunay sa kalupitan na sinapit ng mga Pilipino noong panahon ng kastila. Sa pamamagitan ng mga tula.

Iba¶t ibang Akdang Pampanitikan .

Panitikang Tuluyan o PROSA .

Marcos .  Mabisa kapag ito ay nakagising sa damdamin at kaisipan ng mga mambabasa.  Maaaring magkaroon ng talinhaga.  Halimbawa: Ang Babaing Pilipino Ngayon ni Ferdinand E.Sanaysay  isang anyo ng paglalahad na nagpapahayag ng pana-naw at kurokuro ng sumulat sa isang mahalagang paksa at umaakit sa mambabasa na tanggapin ang paniniwalang ito.  isang akda sa tuluyan na naglalaman ng matalinong pagkukuro ng may-akda na inilahad sa isang makatuwiran at nakahihikayat na pamamaraan.  nagbubukas ng isip ng mga nilalang upang mabigyan nito ng pagpapahalaga ang kanyang kapaligiran.

upang lalong maging makatwiran ang pagkakasunod-sunod ng mga bagay-bagay. maingat at mabisa ang paglalahad at masusi ang pagtalakas sa paksa. Malaya (Di-Pormal) ‡ parang nakikipagusap lamang sa mambabasa. . ‡ nangangailangan ng balangkas.Uri ng Sanaysay   Maanyo (Pormal) ‡ pili ang mga salitang ginamit.

Nobela  Isang mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata  Halimbawa: Dekada ¶70 ni Lualhati Bautista .

 Sa pamamagitan ng mga mga pangungusap at talata¶y binubuo ng may-akda upang sa kanyang kapangyarihan at kakayahan bilang isang alagad ng panitikan.Maikling Kwento  Isang anyo ng panitikan na may layuning magsalaysay ng isang maselan at nangingibabaw na pangyayari sa buhay ng pangunahing tauhan.  Isang anyong pampanitikan na karaniwang nakasentro sa madulang pangyayari na may kinalaman sa isa o mahigit pang pangunahing tauhan.  Halimbawa: Ang Hukom ni Lualhati Bautista dela Cruz . makintal ng isang bias sa puso at diwa ng mga mambabasa.  Pangunahing layunin nito ay lumibang. mailahad niya ang isang maselang pangyayari sa buhay ng pangunahing tauhan.

´ .Edgar Allan Poe ‡ Ama ng Makabagong Maikling Kwento ‡ Ayon sa kanya. ³Ang maikling kwento ay isang pampanitikang likha ng bungang isip na hango sa isang bahagi ng buhay.

hari at reyna.  Paksa nito¶y maaaring tungkol sa nuno sa punso. kapre.  Layunin nito¶y maglibang at magbigay ng aral sa mga mambabasa.Kuwentong Bayan  Maiikling salaysay na pasalin-saling ikinukuwento ng mga tao. kaya di na natitiyak kung sino ang kumatha. asuwang.  Halimbawa: Ang Diwata ng Karagatan (galing sa Ilocos) .

Alamat      Kuwentong pasalin-salin sa bibig ng mga tao at karaniwang tungkol sa pinagmulan ng mga bagay-bagay. Kasagutan ito sa mga kababalaghan o pangyayaring hindi maipaliwang ng mga karaniwang taong hindi sapat ang kaalaman tungkol sa agham. Karaniwang maikli at kawili-wiling basahin. Akdang pampanitikan na kapupulutan ng aral. Halimbawa: Ang Alamat ng Pinya .

Pabula  Isang salaysay na likha lamang ng guniguni ng isang may ± akda na nagbibigay ng magandang aral.  Halimbawa: Ang Pagong at ang Kuneho .  Madalas na mga hayop ang mga nagsasalitang tauhan dito.

na kadalasang isinasalarawan ang isang moral o relihiyosong aral.Parabula  Maikling salaysay na maaaring nasa anyong patula o prosa na malimit nangangaral o nagpapayo hinggil sa isang pangyayari.  Halimbawa: Ang Mabuting Samaritano .

 Ang tauhan sa anekdota ay karaniwang tanyag o kilala. Jose Rizal .  Halimbawa: Ang Tsinelas ni Dr.Anekdota  Isang maikling salaysay ng isang tanging pangyayari sa buhay ng tao.  Isinasaysay upang makalugod o magbigay-kawilihan.

Dula  Isang paglalarawan ng buhay na ginaganap sa isang tanghalan.  Inilalarawan sa dula ang mga pangyayari sa mga tao at nagbibigaykasiyahan at kapanabikan sa mga nanonood.  Halimbawa: Dahil Sa Anak ni Julian Cruz Balmaceda .

Isang Paghamon ni Teresita C. upang magbigay kabatiran. magturo. magpaganap o manlibang. Cruz .Talumpati  Isang maanyong pagpapahayag ng kaisipan sa paraang pasalita sa harap ng tagapakinig  Ito ay maaring may layuning makapagharap ng simulain o dili kaya¶y maakit ang mga nakikinig sa isang kapasyahan at gayundin ay mapakilos ang mga nakikinig. manghikayat.  Halimbawa: Sa Kabataan.  Kailangan ng magalang na pagsasalita sa harap ng isang publiko hinggil sa isang mahalaga at napapanahong paksa.

.Talambuhay  Isang anyo ng kasaysayan tungkol sa buhay ng isang tao na sinulat ng ibang tao.  Pinagtambal na salitang buhat sa tala at buhay. dakila man o hindi upang mawatasan ang tunay niyang layon sa buhay at ang pagtatagumpay sa kanyang mga panukala at gawa.  Layunin nito na magsalaysay sa buhay na pinagdaanan ng isang tao.

 Nangangailangan ng mahusay at mabisang pamamaraan ng pagsulat.  Nagbibigay ng kapanabikan sa mambabasa. .Balita  Isang natatanging uri ng akdang pampahayagan na may sariling katangian.

Panitikang Patula o PANULAAN .

Pagpapahayag ng maririkit na kaisipan sa pamamagitan ng maririkit na pananalita. May kapangyarihang magbigay ng sigla sa isang pusong nalulungkot nginit marunong na umunawa. Kabuuan ng isang salamig kakikitaan ng tunay na damdamin ng isang makata na maaaring hango sa kanyang karanasan. Pineda . May tugma at sukat. pinakamatipid at pinakamasining na pagpapahayag ng kaisipang may kalangkap na damdamin. Halimbawa: Pilipino: Isang Depinisyon ni Ponciano B.Tula       Pinakamasidhi.P.

laging nagtataglay ito ng mga aral sa buhay. Elehiya .ang nilalaman sa alaala ng isang namatay.  Soneto . guniguni. guniguni tungkol sa kamatayan. may labing-apat na taludtod at ang mga nilalaman ay tungkol sa damdamin at may malinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Tulang Liriko o Tulang Damdamin ± nagtataglay ito ng mga karanasan.Mga Uri ng Tula 1.  . kaisipan at mga pangarap na maaaring nadama ng may-akda o ng ibang tao. pananangis at pananaghoy.nagpaparangal sa Maykapal na may halong pilosopiya sa buhay. Nahahati ang mga tulang liriko sa mga sumusunod:  Dalit .

Tulang Pasalaysay ± naglalahad ng makulay.Mga Uri ng Tula  Oda . at mga mahahalagang tagpo sa buhay tulad ng pag-ibig at pagkabigo. tagumpay sa mula sa kahirapan. pangamba. pag-asa.  . Awit . kaligayahan. 2. inilalahad nito ang kagitingan ng mga bayani sa pakikidigma.masigla ang nilalaman. Walang katuyajan ang bilang ng pantig at saknong sa bawat taludtod. kalungkutan.madamdamin ang nilalaman nito sa dahilang ang karaniwang pinapaksa ay may kinalaman sa pag-ibig. Pumupuri sa mga pambihirang nagawa ng isang tao o grupo ng mga tao. kabiguan.

E. Matute at E.Epiko   Isang salaysay tungkol sa kagitingan at kabayanihan ng isang tao. G. ang mga tagumpay niya sa digmaan at pakikipagtunggali sa mga kaaway Halimbawa: Ang Tuwaang ng mga Bagobo (isinalin sa Filipino ni G. Matute) .

 Ito¶y matandang paniniwala na ginagawa na pagtaya sa karunungan at karanasan ng taong kapalitan sa bugtungan.  Halimbawa: Isang butil ng palay.  Ginamit ng ating mga ninuno sa pagpapalipas ng mga kabagutbagot na sandali sa mga umpukan at sa mga lamayan.  Ang lahat ng bagay ay maaring maging paksa nito.  Mga parirala o kaya¶y mga pangungusap na inihanay nang patula at naglalaman ng talinhaga. . sakot ang buong buhay: ilaw.Bugtong  Isang katutubong laro ng isip dito sa Pilipinas na naglalayong malinang ang kakayahang mangatwiran at mapasigla ang imahinasyon ng mga kalahok.

hindi bubukol. Ang swerte sa buhay ay huwag asahang makakamtan kung hindi talagang nakalaan para sa iyo.Salawikain     Bungang-isip na may tugma. Binibigkas ng tao upang maging mapitagan sa pagwawasto sa isang kausap na nagkamali o dapat na turuan. sukat at aral. Maiiksing pangungusap ngunit hitik sa gintong mga aral at hango sa mahahalagang karanasan ng tao. Halimbawa: Kung hindi ukol. .

.

Mga Teoryang Pampanitikan .

Teoryang Klasismo/Klasisismo  Layunin: maglahad ng mga pangyayaring payak.  Halimbawa: Banaag at Sikat ni Lope K. Ang mga karanasan ay nagsisilbing aral na dapat maikintal sa kaisipan ng mambabasa. matipid at piling-pili sa paggamit ng mga salita at laging nagtatapos nang may kaayusan.  Pananalig pamapanitikan na pinahihigitan ang kaisipan kaysa damdamin  Ang mga tauhan ay angat sa karaniwang buhay. ukol sa pagkakaiba ng estado sa buhay ng dalawang nag-iibigan.  Ang isang akdang pampanitikan tulad ng kwento ay nagpapahayag ng mga ekspresyon o saloobin ng karanasan sa buhay. karaniwan ang daloy ng mga pangyayari. Santos .  Ang anumang bagay tungkol sa kamunduhan ay iniiwasan pagkat ang mahalaga ay ang pagiging marangal sa kilos at pananalita.

Teoryang Imahismo  Layunin: ipakita na ang tao ang sentrong mundo.  Gawing malinaw ang pagpapahayag sa pamamagitan ng paggamit ng tiyak na larawang biswal.  Imahen ang nagbibigay kahulugan sa akda.  Ito'y naghari sa panahon ng amerikano. binibigyan tuon ang kalakasan at mabubuting katangian ng tao gaya ng talino.  Isinasaalang-alang ang malinaw na epekto ng nilalaman ng akda kahit ginagamitan ng di pangkaraniwang salita.  Halimbawa: Panambitan ni Myra Prado (isinalin ni Lilia Prealubit) . talento atbp.

 Naglalarawan sa paraang siyentipiko at hindi namimili ng mga bagay na nadarama at napag-uukulan ng pagmamasid.  Halimbawa: Moses.Teoryang Realismo  Layunin: ipakita ang mga karanasan at nasaksihan ng may-akda sa kanyang lipunan.  Naniniwala rin ito sa bisa ng relihiyon sa buhay ng tao. Moses ni Rogelio Sicat . ang panitikan ay hango sa totoong buhay ngunit hindi tuwirang totoo sapagkat isinaalang-alang ng may-akda ang kasiningan at pagkaepektibo ng kanyang sinulat. inilalaarawan ang buhay sa katunayan nito at walang halong idealismo.

Nilalaman nito ang anumang uri ng diskriminasyon. kakayahan. eksploytasyon. babae o sagisag babae ang pangunahing tauhan ay ipimayagpag ang mabubuti at magagandang katangian ng tauhan.Teoryang Feminismo  Layunin: magpakilala ng mga kalakasan at kakayahang pambabae at iangat ang pagtingin ng lipunan sa mga kababaihan.  Halimbawa: Babae ni Ani Montano. uri sa lipunan (class) at lahi (race).  Naayon ang tula dito.  Dito nangingibabaw ang pamamaraan. karanasan at paniniwala at pananaw ng isang babae. . at opresyon batay sa kasarian (sex).

 Naglalahad ng mga bagay. damdamin at kaisipan sa pamamagitan ng mga sagisag at mga bagay na mahiwaga at metapisikal.Teoryang Arkitaypal  Layunin: ipakita ang mga mahahalagang bahagi ng akda sa pamamagitan ng mga simbolo.  Halimbawa: Ang Alamat ng Lawin (pelikula) .  Ang ilan sa mga sagisag ay simbolo ng patnubay sa buhay.

Si Tatang.  Halimbawa: Ako¶y si Bukid ni Lope K. Santos. Si Tandang Senyong at Iba pang tauhan ng Aking Kwento ni Ricardo Lee.  Dito inilalabas ng manunulat ang pagiging masining sa paglikha ng akda.Teoryang Formalismo/Formalistiko  Layunin: iparating sa mambabasa ang nais niyang ipaabot gamit ang kanyang tuwirang panitikan.  Tinitinganan nito ang panitikan bilang isang likhang-sining na mayroong organic unity o isang kabuuang may kaisahan.  Mabigyan ng pagpapakahuluganang matatalinhagang salitang ginamit ng may-akda. kung ano ang sinasabi ng mayakda sa kanyang panitikan ang siyang nais niyang ipaabot sa mambabasa ± walang labis at walang kulang. Si Freddie. .

´ ³ego.  Sinusuri nito ang mga proseso at pangyayari na nagsasaad ng personalidad ng mga taong sangkot.  Mahihiniha rito ang posibleng iniisip at kamalayan ng alagad ng sining na lumikha nito.Teoryang Saykolohikal/Sikolohikal  Layunin: ipaliwanag sa pamamagitan ng pagpapakita ng mga salik (factor) sa pagbuo ng naturang behavior (pag-uugali.¶ . Tinatawag ito na ³id. paniniwala. pananaw.´ at :superego. pagkatao) sa isang tauhan sa kanyang akda.  Sinasabing walang katapusan ang diwa at espiritu ng tao na makalaya sa kinabibilangang daigdig.´  Ang ³id´ ay yaong mga natural o instinctive na reaksyon ng tao batay sa kung ano ang masarap o masakit sa pakiramdam (pleasure-pain principle).  Ang ³ego´ (reality principle) ang siyang nag-uugnay at naninimbang sa µid¶ at µsuperego.  Ang ³superego´ (morality principle) naman ang tumatayong konsensya ng tao. Maari rin itong gamitin sa pagpapaliwanag ng mga katangian ng katauhan sa akda.

 Halmbawa: El Filibusterismo ni Dr.  Ang mga tauhan ng akda ay nagkakaroon ng mga paniniwala na labis nilang pinahahalagahan.  Hinahanapan ng katibayan ang mga kahalagahan ng personalidad ng tao at binibigyan halaga ang kapangyarihan ng kapasyahan laban sa katwiran.Teoryang Eksistensyalismo  Layunin: ipakita na may kalayaan ang tao na pumili o magdesisyon para sa kanyang sarili na siyang pinakasentro na kanyang pananatili sa mundo (human existence). Jose Rizal .

 Pinapanigan nito ang maluwag na daloy malalayang kilos kaysa pinipigil at pag-aayos. gagawin at gagawin ng lahat upang maipaalam lamang ang kanyang bayang napupusuan.  Mas may diin sa imahinasyon at kutob kaysa lohika. kung gaano ang higpit ng klasisismo ay gayon ang kalayaan ng romantisismo.Teoryang Romantisismo  Layunin: ipamalas ang iba¶t ibang paraan ng sa tao sa pag-alay ng kanyang pag-ibig sa mundong kinalakhan.  Halimbawa: Florante at Laura ni Francisco Balagtas Baltazar . bansa at isang nilalang ang pag-ibig sa tao o  Higit na pinahahalagahan ang damdamin. tao o sumasagisag kapwa. ng emosyon at  Hinihikayat nito ang labis na pag-aalaga at pagpapalago ng sarili at ang walang pagpipigil na pagpapahayag.

Teoryang Markismo/Marxismo  Layunin: ipakita na ang tao o sumasagisag sa tao ay may sariling kakayahan na umangat buhat sa pagdurusang dulot ng pangekonomiyang kahirapan at suliraning panlipunan at pampulitika. .  Mahigpit ang paggamit ng konsepto ng ³dayalektikong materyalismo.´  Halimbawa: Tata Selo ni Rogelio Sicat.

 Salamin ng kapaligiran ng isang tiyak na pook. kaugalian at paraan ng pamumuhay.Teoryang Sosyolohikal  Layunin: ipakita ang kalagayan at suliraning panlipunan ng lipunang kinabibilangan ng may-akda. . kultura.  Tinitingnan dito ang ugnayan ng panitikan sa lipunang nagluwal nito. tradisyon.

 Halimbawa: Noli Me Tangere ni Dr. inilalahad din ang mga pilosopiya o proposisyong nagsasaad sa pagkatama o kamalian ng isang kilos o ugali ayon sa pamantayang itinakda ng lipunan. Jose Rizal .  Ito ang may pinakamahabang kasaysayan ng paggamit sa lahat ng pagdulog sa pagsusuri ng panitikan.Teoryang Moralistiko  Layunin: ilahad ang iba¶t ibang pamantayang sumusukat sa moralidad ng isang tao ± ang pamantayan ng tama at mali.

 Kakikitaan din ito ng pilosopiya ng may akda sa dahilang kababasahan ito ng kanyang pananaw. pinakamalungkot at lahat ng mga ³pinaka´ na inaasahang magsilbing katuwang ng mambabasa sa kanyang karanasan sa mundo. Patungkol ito sa mga bagay na nais niyang ihatid sa mga mambabasa.Teoryang Bayograpikal  Layunin: ipamalas ang karanasan o kasagsagan sa buhay ng mayakda. Jose Rizal.  Ang may-akda ang nagsusulat o sumusulat ng mga pampanitikan na ating nababasa magpasahanggang ngayon. ipinapahayag ang mga bahagi ng buhay ng may-akda na siya niyang pinakamasaya. Makababasa tayo ng ilang mga pangyayaring nangyari sa tunay na buhay na may-akda upang mas mapaganda pa nito ang paghubog sa kanyang sinulat at akda. pinakamahirap. akdang  Tunutukoy sa karanasan ng may-akda sa kanyang sinulat na akda.  Halimbawa: Ang Matanda at ang Batang Paru-paro ni Dr. .

Teoryang Queer  Layunin: iangat at pagpantayin ang paningin ng lipunan sa mga homosexual.  Halimbawa: Pusong Mamon (pelikula) .

 Halimbawa: Etsa-Puwera ni Jun Cruz Reyes .Teoryang Historikal  Layunin: ipakita ang karanasan ng isang lipi ng tao na siyang masasalamin sa kasaysayan at bahagi ng kanyang pahkahubog. Ipinakikita rin nito na ang kasaysayan bahagi ng buhay ng tao at mundo.

Teoryang Kultural  Layunin: ipakilala ang kultura ng may-akda sa mga hindi nakakaalam. .

masalimuot at maraming kontradiksyon na siyang nagpapakita ng mga ³gaps. Tinio.  Halimbawa: Pilipino para sa mga Intelektwal ni Rolando S.Teoryang Dekonstrasyon  Layunin: ipakita ang iba¶t ibang aspekto na bumubuo sa tao at mundo. .  Hindi nagtataglay ng isang kahuligan lamang. silences and omissions´ ng teksto.

Teoryang Naturalismo  Pagsisikap na mailarawan ang kalikasan nang buong katapatan  Malimit na kasingkahulugan ng realismo  Binibigyang pansin ang kapaligirang sosyal at hindi ang indibidwal na katauhan  May pagka-pesimistiko o malungkot ang pagtingin sa buhay.  Halmbawa: Ang Diwata ng Karagatan (Kuwentong Bayan) . Hindi nito binibigyang halaga ang paniniwala sa Diyos. Itinuturing nito ang tao na asal-hayop lalo na sa pagpapasasa sa kaligayahhan at pagkagumon sa kahalayan.

Teoryang Ekspresyonismo  Ipinahahayag ng manunulat ang kanyang kaisipang lalo na ang kanyang nadarama  Halimbawa: Pag ± ibig sa Tinubuang Bayan ni Roberto Añonuevo .

Teoryang Impresyonismo  Ang mga bagay na hindi dapat ilarawan ng masusi kundi batay sa kakintalang naiwan sa isipan ng manunulat .

Teoryang Surrealismo  Sinisikap na matamo sa pamamagitan ng paggamit ng mga salita sa paraang salungat sa karaniwan at di karaniwan at di makatwitran.  Halimbawa: Magnetic Fields (banyaga) nina Andre Breton at Philippe Soupault .

relihiyon.Teoryang Modernismo  Tumutukoy sa isang paghihimagsik sa tradisyon. kaugalian at paniniwala  Nagsasaad o nagpapadama upang magkaroon ng puwang ang pagbabago .

Teoryang Idealismo  Nagpapatunay na ang kaisipan ay nanggaling sa isang bagay at babalik sa naturang bagay at isip ng isang tao at pinakamahalaga sa buong daigdig .

Teoryang Linggwistiko  Layunin: pagtukoy ng partikular na paggamit at istilo ng awtor upang makalikha ng kakaibang epekto sa sinumang babasa ng akda. .

Teoryang Pilosopikal  Tinitingnan dito ang katangian ng tao bilang nilalang ng kanyang kapaligiran at manlilikha ng kanyang pagpapahalaga. ang kanyang layunin o halaga sa buhay. Tinatanong dito ang tao sa gitna ng sangnilikha. .

PANITIKAN AT MGA TEORYANG PAMPANITIKAN Isang Proyekto sa Filipino III Isinumite kay: Bb. Marilou Añonuevo Isinumite ng: III ± Solidarity Paul Matira Leandro Miñon Judel Pante Angelo Perez Lyndon Tan Enot Villena Karissa Besol Patriz Biliran Nikkee Boongaling Lara Briones Ella Cataquis Abby Chavez Frances Chua Angie Coliat Mae den Culla Devie Dalawampu Lindy de Castro Mica de Guzman Lea Delica Chia Enriquez Trisha Faytaren Joyce Gaa Arnel Aguilera Kenneth Balmes Rondy Cantos Carlos Chua Dex Frago Galen Inocencio Camilla Gahol Rose Dell Goot Alelie Hernandez Aina Hidalgo Angela Infante Yasmin Kalaw Abbi Landicho Ina Mateo Jorlyn Panapanaan Andrea Quitain Aivel Remo Karen Silang Angeli Tamayo Janelle Tica Joy Villafaña Megg Virtucio .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->