PAGSULAT NG BALITA (NEWS WRITING

)
Balita- isang ukol sa isang pangyayari na naganap, o magaganap pa lamang na dapat maisiwalat BAHAGI NG BALITA 1.Lead(Pamatnubay)Buod ng pangyayari o balita -1talata 2.Body(Teksto)buong pangyayari ditto binibigyang liwanag ang mga WS na nabanggit sa lead- 5/6 3.Conclusion(Katapusan)detalye na hindi gaanong mahalaga 1talata PARAAN NG PAGSULAT 1. Basahing mabuti ang mga detalyeng ibinigay at alamin ang pinakatampok na WS para sa lead. WHO(sino)- tao/hayop-isa,grupo WHAT(ano)- pangyayari aaksidente,krimen,contest,etc. WHEN(kailan)-oras/petsa WHERE(saan)-lugar WHY(bakit)-dahilan HOW(paano)- paraan 2. Ang pag[ili ng kung anong W angunahing banggitin sa lead ay ibabatay sa kung ano ang higit na makakatawag ng pansin sa mambabasa. (Ang lead ay maaaring isa o dalawang talata.) 3. Sa lead huwag munang banggitin ang pinaga detalye ,generic/general lang muna,sa pangalawang talata ,banggitin ang kumpletong pangalan at iba pang pagkakakilanlan o description. 4. Sa teksto (katawan),isulat ang sunod-sunod na pangyayari, huwag nang isulat ang detalyeng nakalagay sa lead. 5. Sa katapusan, isulat ang mga detalyeng hindi kasama sa katawan.Sa madaling salita, ang pagsulat ng balita ay sinisimulan mula sa pinakamahalagang detalye patungo sa mahalagang detalye at muli ang di-gaanong mahalaga. PAALALA: a.Gumamit ng simpleng salita,maikli lamang ang mga pangungusap. b.Isulat sa pambagong talata ang detalye ng bawat W, maikli lamang ang bawat talata. c. Huwag maglalagay ng opinion/ibang detalye. d. Gumamit ng transitional words/phrases gaya ng : English-meanwhile,on; the other hand ;according to; based on; in related . Filipino- samantala; sa isang banda; kay/sa; batay sa; kaugnay nito e. huwag paulit-ulit sa paggamit ng salita , gumamit ng iba t ibang description. f. kalimitan mayroong hanggang 7 talata. g. hindi na kailangan ang pamagat o headline.

highlights the winning team s best player. how 2nd paragraph. win. huwag lagumin (summarize) c. Pangalawang talata. Ending isang talata na nagtataglay ng mga hindi gaanong mahalagang detalye (maaaring ilagay ditto ang box score/ record points. 6th paragraph. from the start to finish/ may contain box score/points earned. pag-aralan ang mga sports language lingo lalo na sa mga sumusunod: basketball. lagyan ng pamagat/headline format: ________________________ ______________ __________________ _______________ (nagwaging player/team) (pandiwa) natalong player /team (score) .contains a good quote from the losing player/coach/team 7th paragraph. huwag magbigay ng opinion sa ending d.e. what. 10th paragraph. a. the winning moment. 2. at saan ginanap ang laro.contains play by play description in reverse chronology.mga talata na naglalahad ng mga detalye sa kabuuan ng paglalaro ng 2 koponan o manlalaro. kalian. i.highlights the statistics of the losing team s top player. MUNGKAHI gamitin ang 10 paragraph format 1st paragraph answers the questions who. b.explains just how and why . nagaganap o magaganap pa lamang. 3.naglalahad kung paano naipanalo ng star/key player ang kanyang team sa kanilang laro.PAGSULAT NG BALITANG ISPORTS Balitang isports. lose record. why.describes the highlight of the game .contains meaningful quotes from the winning players/coach/team 5th paragraph. BAHAGI NG BALITANG ISPORTS 1. 8th paragraph.nagtataglay ng detalye sa uri ng laro. boxing. unang talata. PAALALA: a.describes the losing side s best moment during the game.isang ulay ukol sa isang laro na naganap na. 4th paragraph. baseball b. Body. volleyball. the crucial error. his statistical play. 9th paragraph. Lead mayroong dalawang talata. then answers where and when 3rd paragraph explains the significance of the game results eg. the turning point.

KATANGIAN NG EDITORIAL CARTOON 1.Juan dela Cruz (nakasalakot) 5. magkaroon ng sariling style maging orihinal e. hunger (gutom) tinik ng isda 15. tiyak na hugis. ruler 2. shading. isang paksa lamang dapat ang paksa c.(hindi pantay ang timbangan) 10. pera P.tumutukoy kung iginuhit ang mga simbolong ginamit. ang simbolong iguguhit ay dapat angkop sa paksa at may universal meaning (madaling maintindihan d. kilos. kapayapaan. may dimension. black ballpen 7.taong kagalang galang 16. decrease. cotton 4.arrow up 11. kapal. sign pen/technical pen 8. pantasa (sharpener) 6.baril 13.buwaya 7. sa isang tingin lamang ay kita na agad ang mensahe / kahulugan MGA GAMIT NG CARTOONIST (1 hour only) 1.Technical value.i. makatotohanan ang pagkaguhit.PAGGUHIT NG EDITORIAL CARTOON Editorial Cartoon. death. hustisya.tumutukoy sa mensahe / kahulugan na makikita sa pamamagitan ng mga simbolong ginamit. black at gray ang kulay b. PAALALA: a.larawang guhit na nagpapahayag ng opinion at pakahulugan. mabilis. iba ito kaysa poster. government. 2. pentel pen (black) 3.kalansay 14. lapis. -bawat simbolong ginuhit ay may silbi o nakakatulong upang maintindihan ang mensaheng cartoon.timbangan (pantay) 6. eraser 5. corruption. may pokus ang catoon.e. limitado lamang ang salita / label f. editorial (cartoon)value. rebelled. church. $ 4.pagong (lawit ang dila) 8. pagsisiyasat.kuneho (mabilis na tumatakbo 9.magnifying glass 2.arrow down 12. school . increase. mabagal. charcoal (optional) MGA KARANIWANG SIMBOLONG GINAGAMIT 1. injustice. Filipino.kalapati 3.

magkakaugnay ang mga litratong ilalay-out 6. sumulat ng talata/maikling sanaysay na makikita sa litrato upang mapalutang ang tema 3. portrait) 2. gumamit ng iba t ibang frame (landscape. ilagay sa kaliwang panig 2. 2. makatawag pansin. PAALALA: 1. sa pagsulat nito: 1. hangga t maaari isang tao lamang o kaya hanggang 3. 4.malinaw na litrato . ang litrato na may subject na nakaharap sa kaliwa ay dapat ilagay sa kanang panig.may istorya o kuwento.makikita sa larawan) ( ipinakikita na . 4. PAMANTAYAN SA PAGKUHA NG LITRATO 1. planuhin ang subject na kukunan ng litrato.. get closed (close up b.pagkuha ng litrato at paggawa ng layout nito. kung nakaharap sa kanan.) LAY OUT/PAG AAYOS NG LITRATO 1. iwasan ang posed shot /crowded picture 5.. idikit ang mga litrato ng balance /maayos. 3. dapat stolen shot (natural).may kabuluhan ang litrato. nasa gitna ang subject .DIGITAL PHOTOJOURNALISM Photojournalism.hindi tradisyunal (gamitin ang digital camera) . go action c. batay sa contest theme. iugnay ang mood ng litrato sa caption 2. umisip ng akmang pamagat na kaugnay pa rin sa tema. editorial value. may action kung tao/hayop ang kukunan ng litrato. may tamang light at dark spaces. technical value. iwasan ang sumusunod: ( . go not against the light CAPTION paliwanag ukol sa litrato. ang subject na nakayuko o nakatingin pababa ay ilagay sa gawing itaas ang nakatingala ay ilagay sa bandang ibaba 3. iapply ang 3G s a. may eksena/tagpo. walang dumi /mantsa.may aksyon.

ang pamagat nito ay label lamang 5. parang nagsasalaysay o nagkukwento) 8. theirs) 2. myself) ikaw. me. nila (He. MGA BAHAGI: 1.: a. it. 2. -magkaroon ng diin. she. 3. -akin (I. mine. ka. magkaroon ng lima o higit pang mga talata 9.isang talata na nagpapakilala sa paksa upang mahikayat ang mambabasa na ipagpatuloy ang pagbasa. Gumamit ng tiyak ng point of view maging consistent sa paggamit nito. pangungusap na patanong b. 3. maging malinaw sa mga detalye o paglalarawan. -magkaroon ng pataas na pataas na kapanabikan.PAGSULAT NG TANGING LATHALAIN -isang sanaysay batay sa tunay na pangyayari o katotohanan. e. Maaaring gamitin ng panimula ang mga ss. they. ako.mga talata na naglalahad ng katangian. Pangunahing layunin nito ang libangin ang mambabasa. kailangang ginamit ng magandang istilo. pag uulit ng panimula f. huwag magbibigay ng opinion o puna. Wakas. Maaaring gamitin ang mga ss.: a. Kailangang masalamin ang kabuuan ng paksa sa pamamagitan nito. gamitin ang imahinasyon 6. katangian o palaisipan d. maglagay ng values para kapulutan ng aral 7. sawikain. at iba pa. isang hamon para sa mambabasa b. Panimula. detalye tungkol sa paksa. pahayag mula sa bibliya c. their. -kailangang magkaroon ng kaisahan (unity) -dapat uminog lamang sa isang paksa ang tinatalakay -dapat malinaw na magkakahanay at magkakaugnay ang mga pangyayari at kabit kabit ang kaisipan katulad ng isang kadena. your. isang dayalog o pagbibigay ng halimbawa sa pamamagitan ng salawikain . TANDAAN: -Kailangang mapaigting ang interes ng na nalikha sa simula. mungkahing solusyon e. Katawan. niya. bugtong. kailangang angkop ang pang uring gagamitin. pumukaw ng damdamin o magpabatid. -kailangangang makaantig ng damdamin.g. pahayag mula sa dakilang tao bayani. isang pahayag PAALALA: 1. yours) siya. sila. Malaya ang talakayan (free style. mas mahaba ang talata kung ihahambing sa balita . iyo ( you.isang talata na nag iwan ng impresyon (twist) sa mambabasa. 4.-ko. buod na tinalakay c. them. sikaping gumamit ng maikling pangungusap ng tiyak ang diwang ipinahahayag. kasabihan.

Suriin ang paksa o isyung ibinigay 2. Sa ending. Sa iba pang mga talata ilahad ang mga dahilan/katibayan/pruweba na magpapatingkad sa reaksyon/stand na binanggit sa panimula. ikaw) c. maglaan ng isang talata para ipakilala ang balita/magbigay ng background tungkol sa balita. huwag mangaral o magsermon d. malinaw dapat ang stand ng sumulat/writer g. gamitin ang editorial we (tayo. MGA BAHAGI: 1. ko. Dito kailangang mapanindigan ang panig o stand sa isyu.isang talata na nagtataglay ng: a. taglay ang newspeg o reaksyon Hal.isang talata na nagpapatibay sa kuro kuro. reaksyon. PAALALA: a.mga talata na naglalahad ng tala . ideya at dahilan kung bakit nasabi ang ganoong puna/reaksyon. ng paksa Reproductive Health (RH Bill) .PAGSULAT NG EDITORYAL Editoryal -Tungkol sa isang balita o isyu. maikli lamang pero kawili wili. ang pamagat ay dapat nasa anyo ng imperative sentence h. nagbibigay tagubilin o mungkahi. magkakaugnay dapat ang mga talata e. maglagay ng angkop at tumpak na statistics o pruweba f. akin.pagtaas ng presyo ng langis ) Lubhang nakababahalana ang sunud-sunod na pagtaas na presyo ng petrolyo sa ating bansa. ito ang batayang balita o paksa b. 2. sa katawan/teksto.ito ang pangunahing puna o reaksyon tungkol sa isyu. sumulat ng isang talata na humihikayat sa mambabasa na gumaea ng sariling pagpapasya. (paksa. 3. gumamit ng pormal /seryosong salita b. Introduction (panimula). Body (katawan). Isulat ang panimula. Ending (pangwakas). mayroong pito o mahigit pang talata (medyo mahaba ang talata kung ihahambing sa talata ng balita) hal. natin bawal ang ako.isyu. 4. PARAAN NG PAGSULAT: 1. newspeg. reaksyon newspeg 3.

bahagdan)= ½ yunit h. maliit na titik j. f. l. gatlang . Noynoy Visits Typhoon Victims 5. i. lagyan ng / or pa (more) sa unang pahina PAALALA: sa headline writing (hanapin ang lead at kailangang ito ay may 4w s) 1. l. alamin kung kalian at paano gagamitin. titik I = ½ yunit f. hanapin ang mga MALI ang mga ito ay makikita sa: a. bahagdan= 1 yunit i.Pres. simbolo ng dolyar. w = 1 ½ yunit d. abbreviation b. malalaking titik maliban sa I. 3. W = 2 yunit g. grammar f.COPYREADING O HEADLINING WRITING (Pagwawasto ng sipi at Pag uulo ng balita) -Ito ang pagwawasto sa mga mali sa teksto gamit ang angkop na simbolo. bilang I = ½ yunit k. I. f. Pag aralan ang mga coyreading symbols. w. sa English. 2. t. PAALALA: 1. pag-aralan ang unit counts a. tipo ng headline (haba) a. titik m.line headline b. lahat ng bantas (maliban sa gatlang (_) . CLC (capital lower case). pananong. M. lahat ng maliliit na titik (maliban sa j. indention g. may 3 paraan kung paano isusulat : a. basahin mabuti ang artikulo at alamin ang diwa nito. ditto ibatay ang headline 2. n)= 1 yunit b. W = 1 ½ yunit e. one. simbolong dolyar. senseless words/phrases/sentences 4. Noynoy visits typhoon victims c. bantas h. spelling e. active voice subject + verb +direct object b. lagyan ng # or 30 sa pagtatapos ng artikulo 5. passive voice object + verb + subject 4. titik M. bilang o hanggang a = 1 yunit j. capitalization c. pananong. m. t = ½ yunit c. hanapin ang subject (simuno) verb(pandiwa) at direct object w/ synonyms 3. downstyle Pres. all caps PRES. maaaring gamitin ang dalawang istilo a. sa lead. hanapin ang lead. two-line headline6. NOYNOY VISITS TYPHOON VICTIMS b. paragraph arrangement d. espasyo = 1 yunit .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful