PAGSULAT NG BALITA (NEWS WRITING

)
Balita- isang ukol sa isang pangyayari na naganap, o magaganap pa lamang na dapat maisiwalat BAHAGI NG BALITA 1.Lead(Pamatnubay)Buod ng pangyayari o balita -1talata 2.Body(Teksto)buong pangyayari ditto binibigyang liwanag ang mga WS na nabanggit sa lead- 5/6 3.Conclusion(Katapusan)detalye na hindi gaanong mahalaga 1talata PARAAN NG PAGSULAT 1. Basahing mabuti ang mga detalyeng ibinigay at alamin ang pinakatampok na WS para sa lead. WHO(sino)- tao/hayop-isa,grupo WHAT(ano)- pangyayari aaksidente,krimen,contest,etc. WHEN(kailan)-oras/petsa WHERE(saan)-lugar WHY(bakit)-dahilan HOW(paano)- paraan 2. Ang pag[ili ng kung anong W angunahing banggitin sa lead ay ibabatay sa kung ano ang higit na makakatawag ng pansin sa mambabasa. (Ang lead ay maaaring isa o dalawang talata.) 3. Sa lead huwag munang banggitin ang pinaga detalye ,generic/general lang muna,sa pangalawang talata ,banggitin ang kumpletong pangalan at iba pang pagkakakilanlan o description. 4. Sa teksto (katawan),isulat ang sunod-sunod na pangyayari, huwag nang isulat ang detalyeng nakalagay sa lead. 5. Sa katapusan, isulat ang mga detalyeng hindi kasama sa katawan.Sa madaling salita, ang pagsulat ng balita ay sinisimulan mula sa pinakamahalagang detalye patungo sa mahalagang detalye at muli ang di-gaanong mahalaga. PAALALA: a.Gumamit ng simpleng salita,maikli lamang ang mga pangungusap. b.Isulat sa pambagong talata ang detalye ng bawat W, maikli lamang ang bawat talata. c. Huwag maglalagay ng opinion/ibang detalye. d. Gumamit ng transitional words/phrases gaya ng : English-meanwhile,on; the other hand ;according to; based on; in related . Filipino- samantala; sa isang banda; kay/sa; batay sa; kaugnay nito e. huwag paulit-ulit sa paggamit ng salita , gumamit ng iba t ibang description. f. kalimitan mayroong hanggang 7 talata. g. hindi na kailangan ang pamagat o headline.

what. 8th paragraph. pag-aralan ang mga sports language lingo lalo na sa mga sumusunod: basketball.PAGSULAT NG BALITANG ISPORTS Balitang isports.contains meaningful quotes from the winning players/coach/team 5th paragraph.mga talata na naglalahad ng mga detalye sa kabuuan ng paglalaro ng 2 koponan o manlalaro. Body. unang talata. boxing. the turning point. 4th paragraph. Pangalawang talata. i. then answers where and when 3rd paragraph explains the significance of the game results eg. a. huwag lagumin (summarize) c. huwag magbigay ng opinion sa ending d. at saan ginanap ang laro.isang ulay ukol sa isang laro na naganap na. Lead mayroong dalawang talata. his statistical play. from the start to finish/ may contain box score/points earned.highlights the statistics of the losing team s top player.e. volleyball. baseball b. 10th paragraph.highlights the winning team s best player.describes the losing side s best moment during the game. how 2nd paragraph.describes the highlight of the game . MUNGKAHI gamitin ang 10 paragraph format 1st paragraph answers the questions who. win. 2. PAALALA: a. kalian. 3. BAHAGI NG BALITANG ISPORTS 1.nagtataglay ng detalye sa uri ng laro. lose record. b. Ending isang talata na nagtataglay ng mga hindi gaanong mahalagang detalye (maaaring ilagay ditto ang box score/ record points.explains just how and why . the crucial error.contains play by play description in reverse chronology. lagyan ng pamagat/headline format: ________________________ ______________ __________________ _______________ (nagwaging player/team) (pandiwa) natalong player /team (score) .naglalahad kung paano naipanalo ng star/key player ang kanyang team sa kanilang laro. 9th paragraph. 6th paragraph. the winning moment.contains a good quote from the losing player/coach/team 7th paragraph. why. nagaganap o magaganap pa lamang.

tumutukoy kung iginuhit ang mga simbolong ginamit. hunger (gutom) tinik ng isda 15. ang simbolong iguguhit ay dapat angkop sa paksa at may universal meaning (madaling maintindihan d. mabilis.taong kagalang galang 16. government. ruler 2. kilos. limitado lamang ang salita / label f. -bawat simbolong ginuhit ay may silbi o nakakatulong upang maintindihan ang mensaheng cartoon. rebelled.arrow up 11. kapayapaan. pagsisiyasat.kalapati 3. iba ito kaysa poster. mabagal. kapal. eraser 5. cotton 4. hustisya.kuneho (mabilis na tumatakbo 9. black ballpen 7. editorial (cartoon)value. lapis. decrease. tiyak na hugis. KATANGIAN NG EDITORIAL CARTOON 1. pera P.e.kalansay 14. death.tumutukoy sa mensahe / kahulugan na makikita sa pamamagitan ng mga simbolong ginamit.larawang guhit na nagpapahayag ng opinion at pakahulugan. injustice. school . sign pen/technical pen 8. sa isang tingin lamang ay kita na agad ang mensahe / kahulugan MGA GAMIT NG CARTOONIST (1 hour only) 1. charcoal (optional) MGA KARANIWANG SIMBOLONG GINAGAMIT 1. makatotohanan ang pagkaguhit. pentel pen (black) 3. increase. PAALALA: a.buwaya 7. corruption.PAGGUHIT NG EDITORIAL CARTOON Editorial Cartoon.pagong (lawit ang dila) 8.(hindi pantay ang timbangan) 10. $ 4. isang paksa lamang dapat ang paksa c. shading.Technical value. may pokus ang catoon. black at gray ang kulay b. church. Filipino. 2. pantasa (sharpener) 6.baril 13.i.magnifying glass 2.timbangan (pantay) 6.Juan dela Cruz (nakasalakot) 5. may dimension.arrow down 12. magkaroon ng sariling style maging orihinal e.

3. technical value. 4. batay sa contest theme. dapat stolen shot (natural). walang dumi /mantsa.may aksyon. editorial value. go not against the light CAPTION paliwanag ukol sa litrato. sumulat ng talata/maikling sanaysay na makikita sa litrato upang mapalutang ang tema 3.. magkakaugnay ang mga litratong ilalay-out 6. gumamit ng iba t ibang frame (landscape. get closed (close up b. iwasan ang sumusunod: ( . PAALALA: 1. iwasan ang posed shot /crowded picture 5.may kabuluhan ang litrato.malinaw na litrato .) LAY OUT/PAG AAYOS NG LITRATO 1. makatawag pansin. iapply ang 3G s a. go action c. ang subject na nakayuko o nakatingin pababa ay ilagay sa gawing itaas ang nakatingala ay ilagay sa bandang ibaba 3. umisip ng akmang pamagat na kaugnay pa rin sa tema.makikita sa larawan) ( ipinakikita na . may eksena/tagpo. may tamang light at dark spaces.pagkuha ng litrato at paggawa ng layout nito. idikit ang mga litrato ng balance /maayos. 2.may istorya o kuwento. ilagay sa kaliwang panig 2. sa pagsulat nito: 1. kung nakaharap sa kanan.hindi tradisyunal (gamitin ang digital camera) . portrait) 2. iugnay ang mood ng litrato sa caption 2. 4. may action kung tao/hayop ang kukunan ng litrato. PAMANTAYAN SA PAGKUHA NG LITRATO 1. ang litrato na may subject na nakaharap sa kaliwa ay dapat ilagay sa kanang panig. planuhin ang subject na kukunan ng litrato. nasa gitna ang subject .. hangga t maaari isang tao lamang o kaya hanggang 3.DIGITAL PHOTOJOURNALISM Photojournalism.

yours) siya. parang nagsasalaysay o nagkukwento) 8. ako.-ko. -kailangang magkaroon ng kaisahan (unity) -dapat uminog lamang sa isang paksa ang tinatalakay -dapat malinaw na magkakahanay at magkakaugnay ang mga pangyayari at kabit kabit ang kaisipan katulad ng isang kadena. isang pahayag PAALALA: 1. Maaaring gamitin ng panimula ang mga ss. Pangunahing layunin nito ang libangin ang mambabasa. it. iyo ( you.isang talata na nag iwan ng impresyon (twist) sa mambabasa. kailangang ginamit ng magandang istilo. Katawan. pumukaw ng damdamin o magpabatid. gamitin ang imahinasyon 6. buod na tinalakay c.PAGSULAT NG TANGING LATHALAIN -isang sanaysay batay sa tunay na pangyayari o katotohanan. pangungusap na patanong b. she. pag uulit ng panimula f. 4. nila (He. myself) ikaw. mas mahaba ang talata kung ihahambing sa balita . -magkaroon ng diin. at iba pa. theirs) 2. sawikain. kasabihan. magkaroon ng lima o higit pang mga talata 9. 3. pahayag mula sa bibliya c. your. MGA BAHAGI: 1. maglagay ng values para kapulutan ng aral 7. they. Panimula. e. Wakas. isang dayalog o pagbibigay ng halimbawa sa pamamagitan ng salawikain . huwag magbibigay ng opinion o puna.: a. sikaping gumamit ng maikling pangungusap ng tiyak ang diwang ipinahahayag. TANDAAN: -Kailangang mapaigting ang interes ng na nalikha sa simula. -akin (I. them. bugtong. ka. Gumamit ng tiyak ng point of view maging consistent sa paggamit nito.mga talata na naglalahad ng katangian. Kailangang masalamin ang kabuuan ng paksa sa pamamagitan nito. kailangang angkop ang pang uring gagamitin. sila. pahayag mula sa dakilang tao bayani. their.g. mungkahing solusyon e. ang pamagat nito ay label lamang 5. -magkaroon ng pataas na pataas na kapanabikan. katangian o palaisipan d. me. 2. detalye tungkol sa paksa. isang hamon para sa mambabasa b. maging malinaw sa mga detalye o paglalarawan. Maaaring gamitin ang mga ss. Malaya ang talakayan (free style. niya.: a. -kailangangang makaantig ng damdamin.isang talata na nagpapakilala sa paksa upang mahikayat ang mambabasa na ipagpatuloy ang pagbasa. 3. mine.

ito ang pangunahing puna o reaksyon tungkol sa isyu. ang pamagat ay dapat nasa anyo ng imperative sentence h.isang talata na nagpapatibay sa kuro kuro.mga talata na naglalahad ng tala . Ending (pangwakas).PAGSULAT NG EDITORYAL Editoryal -Tungkol sa isang balita o isyu. Isulat ang panimula. maikli lamang pero kawili wili. PARAAN NG PAGSULAT: 1. ko. (paksa. 2. malinaw dapat ang stand ng sumulat/writer g.pagtaas ng presyo ng langis ) Lubhang nakababahalana ang sunud-sunod na pagtaas na presyo ng petrolyo sa ating bansa. 4. reaksyon newspeg 3. gamitin ang editorial we (tayo. sumulat ng isang talata na humihikayat sa mambabasa na gumaea ng sariling pagpapasya. Sa iba pang mga talata ilahad ang mga dahilan/katibayan/pruweba na magpapatingkad sa reaksyon/stand na binanggit sa panimula. reaksyon. Sa ending. huwag mangaral o magsermon d. maglaan ng isang talata para ipakilala ang balita/magbigay ng background tungkol sa balita. nagbibigay tagubilin o mungkahi.isang talata na nagtataglay ng: a. Body (katawan). gumamit ng pormal /seryosong salita b. maglagay ng angkop at tumpak na statistics o pruweba f. natin bawal ang ako. magkakaugnay dapat ang mga talata e.isyu. ikaw) c. ng paksa Reproductive Health (RH Bill) . ito ang batayang balita o paksa b. ideya at dahilan kung bakit nasabi ang ganoong puna/reaksyon. sa katawan/teksto. Dito kailangang mapanindigan ang panig o stand sa isyu. Introduction (panimula). PAALALA: a. Suriin ang paksa o isyung ibinigay 2. MGA BAHAGI: 1. newspeg. 3. mayroong pito o mahigit pang talata (medyo mahaba ang talata kung ihahambing sa talata ng balita) hal. akin. taglay ang newspeg o reaksyon Hal.

abbreviation b. espasyo = 1 yunit . ditto ibatay ang headline 2. l. senseless words/phrases/sentences 4. simbolong dolyar. bilang o hanggang a = 1 yunit j. f. w. lahat ng bantas (maliban sa gatlang (_) . two-line headline6. t = ½ yunit c. 2. tipo ng headline (haba) a. basahin mabuti ang artikulo at alamin ang diwa nito. all caps PRES. alamin kung kalian at paano gagamitin. grammar f. sa English. lagyan ng / or pa (more) sa unang pahina PAALALA: sa headline writing (hanapin ang lead at kailangang ito ay may 4w s) 1. bilang I = ½ yunit k. f. 3. one. I. downstyle Pres. hanapin ang lead. titik M. indention g. malalaking titik maliban sa I. pananong. lagyan ng # or 30 sa pagtatapos ng artikulo 5. n)= 1 yunit b. titik I = ½ yunit f. t. l. pag-aralan ang unit counts a. bahagdan)= ½ yunit h. NOYNOY VISITS TYPHOON VICTIMS b. may 3 paraan kung paano isusulat : a.Pres. bantas h. PAALALA: 1. titik m. hanapin ang mga MALI ang mga ito ay makikita sa: a. paragraph arrangement d. active voice subject + verb +direct object b. simbolo ng dolyar. w = 1 ½ yunit d.line headline b. hanapin ang subject (simuno) verb(pandiwa) at direct object w/ synonyms 3. CLC (capital lower case). M. pananong. maaaring gamitin ang dalawang istilo a. Noynoy visits typhoon victims c. W = 1 ½ yunit e. spelling e. maliit na titik j. gatlang . lahat ng maliliit na titik (maliban sa j. Noynoy Visits Typhoon Victims 5. i. m. Pag aralan ang mga coyreading symbols. capitalization c. sa lead.COPYREADING O HEADLINING WRITING (Pagwawasto ng sipi at Pag uulo ng balita) -Ito ang pagwawasto sa mga mali sa teksto gamit ang angkop na simbolo. W = 2 yunit g. bahagdan= 1 yunit i. passive voice object + verb + subject 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful