PAGSULAT NG BALITA (NEWS WRITING

)
Balita- isang ukol sa isang pangyayari na naganap, o magaganap pa lamang na dapat maisiwalat BAHAGI NG BALITA 1.Lead(Pamatnubay)Buod ng pangyayari o balita -1talata 2.Body(Teksto)buong pangyayari ditto binibigyang liwanag ang mga WS na nabanggit sa lead- 5/6 3.Conclusion(Katapusan)detalye na hindi gaanong mahalaga 1talata PARAAN NG PAGSULAT 1. Basahing mabuti ang mga detalyeng ibinigay at alamin ang pinakatampok na WS para sa lead. WHO(sino)- tao/hayop-isa,grupo WHAT(ano)- pangyayari aaksidente,krimen,contest,etc. WHEN(kailan)-oras/petsa WHERE(saan)-lugar WHY(bakit)-dahilan HOW(paano)- paraan 2. Ang pag[ili ng kung anong W angunahing banggitin sa lead ay ibabatay sa kung ano ang higit na makakatawag ng pansin sa mambabasa. (Ang lead ay maaaring isa o dalawang talata.) 3. Sa lead huwag munang banggitin ang pinaga detalye ,generic/general lang muna,sa pangalawang talata ,banggitin ang kumpletong pangalan at iba pang pagkakakilanlan o description. 4. Sa teksto (katawan),isulat ang sunod-sunod na pangyayari, huwag nang isulat ang detalyeng nakalagay sa lead. 5. Sa katapusan, isulat ang mga detalyeng hindi kasama sa katawan.Sa madaling salita, ang pagsulat ng balita ay sinisimulan mula sa pinakamahalagang detalye patungo sa mahalagang detalye at muli ang di-gaanong mahalaga. PAALALA: a.Gumamit ng simpleng salita,maikli lamang ang mga pangungusap. b.Isulat sa pambagong talata ang detalye ng bawat W, maikli lamang ang bawat talata. c. Huwag maglalagay ng opinion/ibang detalye. d. Gumamit ng transitional words/phrases gaya ng : English-meanwhile,on; the other hand ;according to; based on; in related . Filipino- samantala; sa isang banda; kay/sa; batay sa; kaugnay nito e. huwag paulit-ulit sa paggamit ng salita , gumamit ng iba t ibang description. f. kalimitan mayroong hanggang 7 talata. g. hindi na kailangan ang pamagat o headline.

from the start to finish/ may contain box score/points earned. the turning point. b. 6th paragraph.highlights the statistics of the losing team s top player. nagaganap o magaganap pa lamang. 8th paragraph. kalian. huwag magbigay ng opinion sa ending d.describes the losing side s best moment during the game. MUNGKAHI gamitin ang 10 paragraph format 1st paragraph answers the questions who. at saan ginanap ang laro.PAGSULAT NG BALITANG ISPORTS Balitang isports. 3. BAHAGI NG BALITANG ISPORTS 1. Lead mayroong dalawang talata. volleyball.mga talata na naglalahad ng mga detalye sa kabuuan ng paglalaro ng 2 koponan o manlalaro.contains a good quote from the losing player/coach/team 7th paragraph. win. what.contains meaningful quotes from the winning players/coach/team 5th paragraph. 2. pag-aralan ang mga sports language lingo lalo na sa mga sumusunod: basketball. his statistical play.contains play by play description in reverse chronology. 4th paragraph. how 2nd paragraph. the winning moment. 10th paragraph.describes the highlight of the game . PAALALA: a.e. lose record. Pangalawang talata. i. baseball b. boxing.explains just how and why . huwag lagumin (summarize) c. Ending isang talata na nagtataglay ng mga hindi gaanong mahalagang detalye (maaaring ilagay ditto ang box score/ record points.isang ulay ukol sa isang laro na naganap na. a. lagyan ng pamagat/headline format: ________________________ ______________ __________________ _______________ (nagwaging player/team) (pandiwa) natalong player /team (score) .naglalahad kung paano naipanalo ng star/key player ang kanyang team sa kanilang laro. Body.highlights the winning team s best player. unang talata. why. then answers where and when 3rd paragraph explains the significance of the game results eg. 9th paragraph. the crucial error.nagtataglay ng detalye sa uri ng laro.

taong kagalang galang 16. editorial (cartoon)value. shading. may dimension. kilos. corruption.timbangan (pantay) 6. $ 4.(hindi pantay ang timbangan) 10. pagsisiyasat. lapis. hustisya.Juan dela Cruz (nakasalakot) 5. ruler 2.arrow up 11. black ballpen 7. death. government.kuneho (mabilis na tumatakbo 9. eraser 5. hunger (gutom) tinik ng isda 15. tiyak na hugis.PAGGUHIT NG EDITORIAL CARTOON Editorial Cartoon.larawang guhit na nagpapahayag ng opinion at pakahulugan.kalansay 14. church. PAALALA: a. sign pen/technical pen 8. sa isang tingin lamang ay kita na agad ang mensahe / kahulugan MGA GAMIT NG CARTOONIST (1 hour only) 1.i. pera P. decrease.arrow down 12. magkaroon ng sariling style maging orihinal e. rebelled.baril 13. iba ito kaysa poster. charcoal (optional) MGA KARANIWANG SIMBOLONG GINAGAMIT 1. pantasa (sharpener) 6. kapal. school . Filipino.buwaya 7. ang simbolong iguguhit ay dapat angkop sa paksa at may universal meaning (madaling maintindihan d. kapayapaan. mabagal. injustice. KATANGIAN NG EDITORIAL CARTOON 1. black at gray ang kulay b.tumutukoy sa mensahe / kahulugan na makikita sa pamamagitan ng mga simbolong ginamit. may pokus ang catoon.e.kalapati 3. mabilis. pentel pen (black) 3. 2.pagong (lawit ang dila) 8. isang paksa lamang dapat ang paksa c. makatotohanan ang pagkaguhit.tumutukoy kung iginuhit ang mga simbolong ginamit. -bawat simbolong ginuhit ay may silbi o nakakatulong upang maintindihan ang mensaheng cartoon.Technical value. cotton 4.magnifying glass 2. increase. limitado lamang ang salita / label f.

4. nasa gitna ang subject .) LAY OUT/PAG AAYOS NG LITRATO 1. 4. ang subject na nakayuko o nakatingin pababa ay ilagay sa gawing itaas ang nakatingala ay ilagay sa bandang ibaba 3. editorial value. 3.pagkuha ng litrato at paggawa ng layout nito.makikita sa larawan) ( ipinakikita na .may aksyon. iwasan ang sumusunod: ( . portrait) 2. ang litrato na may subject na nakaharap sa kaliwa ay dapat ilagay sa kanang panig.. 2.DIGITAL PHOTOJOURNALISM Photojournalism. idikit ang mga litrato ng balance /maayos. ilagay sa kaliwang panig 2.. kung nakaharap sa kanan.may istorya o kuwento. iugnay ang mood ng litrato sa caption 2. dapat stolen shot (natural). PAMANTAYAN SA PAGKUHA NG LITRATO 1. get closed (close up b. walang dumi /mantsa. makatawag pansin. gumamit ng iba t ibang frame (landscape.hindi tradisyunal (gamitin ang digital camera) . go action c. may action kung tao/hayop ang kukunan ng litrato. iapply ang 3G s a. go not against the light CAPTION paliwanag ukol sa litrato.malinaw na litrato . technical value. hangga t maaari isang tao lamang o kaya hanggang 3. sa pagsulat nito: 1. umisip ng akmang pamagat na kaugnay pa rin sa tema. may eksena/tagpo. may tamang light at dark spaces.may kabuluhan ang litrato. magkakaugnay ang mga litratong ilalay-out 6. iwasan ang posed shot /crowded picture 5. batay sa contest theme. sumulat ng talata/maikling sanaysay na makikita sa litrato upang mapalutang ang tema 3. planuhin ang subject na kukunan ng litrato. PAALALA: 1.

sikaping gumamit ng maikling pangungusap ng tiyak ang diwang ipinahahayag.isang talata na nagpapakilala sa paksa upang mahikayat ang mambabasa na ipagpatuloy ang pagbasa. pangungusap na patanong b. huwag magbibigay ng opinion o puna.: a. e. their. pag uulit ng panimula f. mas mahaba ang talata kung ihahambing sa balita . it. mine. Kailangang masalamin ang kabuuan ng paksa sa pamamagitan nito. -akin (I. Malaya ang talakayan (free style. isang hamon para sa mambabasa b. -kailangangang makaantig ng damdamin. -kailangang magkaroon ng kaisahan (unity) -dapat uminog lamang sa isang paksa ang tinatalakay -dapat malinaw na magkakahanay at magkakaugnay ang mga pangyayari at kabit kabit ang kaisipan katulad ng isang kadena. pahayag mula sa dakilang tao bayani. nila (He. sawikain. yours) siya. 2. they.-ko. bugtong. -magkaroon ng pataas na pataas na kapanabikan. mungkahing solusyon e. buod na tinalakay c. detalye tungkol sa paksa. gamitin ang imahinasyon 6. Maaaring gamitin ng panimula ang mga ss.PAGSULAT NG TANGING LATHALAIN -isang sanaysay batay sa tunay na pangyayari o katotohanan. isang pahayag PAALALA: 1. 3. your. them. iyo ( you. ka. kasabihan.isang talata na nag iwan ng impresyon (twist) sa mambabasa.mga talata na naglalahad ng katangian. me. katangian o palaisipan d. -magkaroon ng diin. Wakas. Pangunahing layunin nito ang libangin ang mambabasa. kailangang angkop ang pang uring gagamitin.g. isang dayalog o pagbibigay ng halimbawa sa pamamagitan ng salawikain . Gumamit ng tiyak ng point of view maging consistent sa paggamit nito. magkaroon ng lima o higit pang mga talata 9. ang pamagat nito ay label lamang 5. kailangang ginamit ng magandang istilo. at iba pa. myself) ikaw. 3. maging malinaw sa mga detalye o paglalarawan. pahayag mula sa bibliya c. Panimula. MGA BAHAGI: 1. niya. pumukaw ng damdamin o magpabatid. she. maglagay ng values para kapulutan ng aral 7.: a. theirs) 2. Katawan. sila. TANDAAN: -Kailangang mapaigting ang interes ng na nalikha sa simula. ako. Maaaring gamitin ang mga ss. parang nagsasalaysay o nagkukwento) 8. 4.

Ending (pangwakas).isang talata na nagtataglay ng: a. maglagay ng angkop at tumpak na statistics o pruweba f. sumulat ng isang talata na humihikayat sa mambabasa na gumaea ng sariling pagpapasya. reaksyon. huwag mangaral o magsermon d.PAGSULAT NG EDITORYAL Editoryal -Tungkol sa isang balita o isyu. PAALALA: a. MGA BAHAGI: 1. Sa iba pang mga talata ilahad ang mga dahilan/katibayan/pruweba na magpapatingkad sa reaksyon/stand na binanggit sa panimula. 2. 4. Suriin ang paksa o isyung ibinigay 2.pagtaas ng presyo ng langis ) Lubhang nakababahalana ang sunud-sunod na pagtaas na presyo ng petrolyo sa ating bansa. malinaw dapat ang stand ng sumulat/writer g. mayroong pito o mahigit pang talata (medyo mahaba ang talata kung ihahambing sa talata ng balita) hal. reaksyon newspeg 3.isyu. maikli lamang pero kawili wili. (paksa. ideya at dahilan kung bakit nasabi ang ganoong puna/reaksyon. natin bawal ang ako. akin. ito ang batayang balita o paksa b. Body (katawan). taglay ang newspeg o reaksyon Hal. newspeg. Introduction (panimula). magkakaugnay dapat ang mga talata e. 3. sa katawan/teksto. gumamit ng pormal /seryosong salita b. ng paksa Reproductive Health (RH Bill) . Isulat ang panimula. ikaw) c. ang pamagat ay dapat nasa anyo ng imperative sentence h. Sa ending. nagbibigay tagubilin o mungkahi. gamitin ang editorial we (tayo.ito ang pangunahing puna o reaksyon tungkol sa isyu. Dito kailangang mapanindigan ang panig o stand sa isyu. ko. PARAAN NG PAGSULAT: 1.isang talata na nagpapatibay sa kuro kuro. maglaan ng isang talata para ipakilala ang balita/magbigay ng background tungkol sa balita.mga talata na naglalahad ng tala .

COPYREADING O HEADLINING WRITING (Pagwawasto ng sipi at Pag uulo ng balita) -Ito ang pagwawasto sa mga mali sa teksto gamit ang angkop na simbolo. pag-aralan ang unit counts a. one. t = ½ yunit c. two-line headline6. W = 1 ½ yunit e. malalaking titik maliban sa I. lagyan ng / or pa (more) sa unang pahina PAALALA: sa headline writing (hanapin ang lead at kailangang ito ay may 4w s) 1. m. M. alamin kung kalian at paano gagamitin. hanapin ang subject (simuno) verb(pandiwa) at direct object w/ synonyms 3. f. espasyo = 1 yunit . tipo ng headline (haba) a. maaaring gamitin ang dalawang istilo a. spelling e. CLC (capital lower case). hanapin ang mga MALI ang mga ito ay makikita sa: a. basahin mabuti ang artikulo at alamin ang diwa nito. Noynoy visits typhoon victims c. i. bilang o hanggang a = 1 yunit j. lahat ng bantas (maliban sa gatlang (_) . n)= 1 yunit b. grammar f. t.line headline b. PAALALA: 1. senseless words/phrases/sentences 4. ditto ibatay ang headline 2. pananong. w. simbolo ng dolyar. 2. active voice subject + verb +direct object b. capitalization c. w = 1 ½ yunit d. W = 2 yunit g. lagyan ng # or 30 sa pagtatapos ng artikulo 5. paragraph arrangement d. bantas h. downstyle Pres. pananong. all caps PRES.Pres. sa English. bahagdan)= ½ yunit h. lahat ng maliliit na titik (maliban sa j. bilang I = ½ yunit k. titik m. bahagdan= 1 yunit i. NOYNOY VISITS TYPHOON VICTIMS b. passive voice object + verb + subject 4. simbolong dolyar. f. gatlang . titik I = ½ yunit f. maliit na titik j. indention g. abbreviation b. l. I. hanapin ang lead. may 3 paraan kung paano isusulat : a. 3. Pag aralan ang mga coyreading symbols. Noynoy Visits Typhoon Victims 5. l. sa lead. titik M.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful