PAGSULAT NG BALITA (NEWS WRITING

)
Balita- isang ukol sa isang pangyayari na naganap, o magaganap pa lamang na dapat maisiwalat BAHAGI NG BALITA 1.Lead(Pamatnubay)Buod ng pangyayari o balita -1talata 2.Body(Teksto)buong pangyayari ditto binibigyang liwanag ang mga WS na nabanggit sa lead- 5/6 3.Conclusion(Katapusan)detalye na hindi gaanong mahalaga 1talata PARAAN NG PAGSULAT 1. Basahing mabuti ang mga detalyeng ibinigay at alamin ang pinakatampok na WS para sa lead. WHO(sino)- tao/hayop-isa,grupo WHAT(ano)- pangyayari aaksidente,krimen,contest,etc. WHEN(kailan)-oras/petsa WHERE(saan)-lugar WHY(bakit)-dahilan HOW(paano)- paraan 2. Ang pag[ili ng kung anong W angunahing banggitin sa lead ay ibabatay sa kung ano ang higit na makakatawag ng pansin sa mambabasa. (Ang lead ay maaaring isa o dalawang talata.) 3. Sa lead huwag munang banggitin ang pinaga detalye ,generic/general lang muna,sa pangalawang talata ,banggitin ang kumpletong pangalan at iba pang pagkakakilanlan o description. 4. Sa teksto (katawan),isulat ang sunod-sunod na pangyayari, huwag nang isulat ang detalyeng nakalagay sa lead. 5. Sa katapusan, isulat ang mga detalyeng hindi kasama sa katawan.Sa madaling salita, ang pagsulat ng balita ay sinisimulan mula sa pinakamahalagang detalye patungo sa mahalagang detalye at muli ang di-gaanong mahalaga. PAALALA: a.Gumamit ng simpleng salita,maikli lamang ang mga pangungusap. b.Isulat sa pambagong talata ang detalye ng bawat W, maikli lamang ang bawat talata. c. Huwag maglalagay ng opinion/ibang detalye. d. Gumamit ng transitional words/phrases gaya ng : English-meanwhile,on; the other hand ;according to; based on; in related . Filipino- samantala; sa isang banda; kay/sa; batay sa; kaugnay nito e. huwag paulit-ulit sa paggamit ng salita , gumamit ng iba t ibang description. f. kalimitan mayroong hanggang 7 talata. g. hindi na kailangan ang pamagat o headline.

i.contains a good quote from the losing player/coach/team 7th paragraph.highlights the winning team s best player. why.PAGSULAT NG BALITANG ISPORTS Balitang isports. Ending isang talata na nagtataglay ng mga hindi gaanong mahalagang detalye (maaaring ilagay ditto ang box score/ record points. what. the crucial error.mga talata na naglalahad ng mga detalye sa kabuuan ng paglalaro ng 2 koponan o manlalaro.describes the highlight of the game . 8th paragraph. BAHAGI NG BALITANG ISPORTS 1. 9th paragraph. a. PAALALA: a.explains just how and why . b. Pangalawang talata. lose record. unang talata. volleyball. at saan ginanap ang laro.isang ulay ukol sa isang laro na naganap na. win.contains meaningful quotes from the winning players/coach/team 5th paragraph. nagaganap o magaganap pa lamang. the winning moment. then answers where and when 3rd paragraph explains the significance of the game results eg. Lead mayroong dalawang talata. 2.e. 6th paragraph. how 2nd paragraph.nagtataglay ng detalye sa uri ng laro. baseball b.describes the losing side s best moment during the game. kalian. lagyan ng pamagat/headline format: ________________________ ______________ __________________ _______________ (nagwaging player/team) (pandiwa) natalong player /team (score) . Body. his statistical play. huwag magbigay ng opinion sa ending d. the turning point. huwag lagumin (summarize) c. 4th paragraph. from the start to finish/ may contain box score/points earned.highlights the statistics of the losing team s top player.naglalahad kung paano naipanalo ng star/key player ang kanyang team sa kanilang laro. 10th paragraph. pag-aralan ang mga sports language lingo lalo na sa mga sumusunod: basketball.contains play by play description in reverse chronology. boxing. 3. MUNGKAHI gamitin ang 10 paragraph format 1st paragraph answers the questions who.

pera P. editorial (cartoon)value. $ 4. government. injustice. may dimension. rebelled.i. tiyak na hugis. decrease. limitado lamang ang salita / label f. cotton 4. ang simbolong iguguhit ay dapat angkop sa paksa at may universal meaning (madaling maintindihan d. shading. black ballpen 7. eraser 5.tumutukoy kung iginuhit ang mga simbolong ginamit. pantasa (sharpener) 6. may pokus ang catoon.taong kagalang galang 16. sign pen/technical pen 8. hunger (gutom) tinik ng isda 15. kapal. isang paksa lamang dapat ang paksa c. death. black at gray ang kulay b. corruption.arrow down 12.pagong (lawit ang dila) 8.Juan dela Cruz (nakasalakot) 5. PAALALA: a.PAGGUHIT NG EDITORIAL CARTOON Editorial Cartoon. lapis.kalapati 3. mabagal.e. KATANGIAN NG EDITORIAL CARTOON 1.larawang guhit na nagpapahayag ng opinion at pakahulugan. sa isang tingin lamang ay kita na agad ang mensahe / kahulugan MGA GAMIT NG CARTOONIST (1 hour only) 1. kapayapaan.Technical value. -bawat simbolong ginuhit ay may silbi o nakakatulong upang maintindihan ang mensaheng cartoon. 2. kilos. mabilis.tumutukoy sa mensahe / kahulugan na makikita sa pamamagitan ng mga simbolong ginamit. church. Filipino.kuneho (mabilis na tumatakbo 9. pagsisiyasat. school . pentel pen (black) 3.buwaya 7. iba ito kaysa poster. makatotohanan ang pagkaguhit.arrow up 11. increase.kalansay 14. ruler 2.magnifying glass 2.(hindi pantay ang timbangan) 10. hustisya.baril 13.timbangan (pantay) 6. charcoal (optional) MGA KARANIWANG SIMBOLONG GINAGAMIT 1. magkaroon ng sariling style maging orihinal e.

nasa gitna ang subject . sa pagsulat nito: 1. gumamit ng iba t ibang frame (landscape. PAMANTAYAN SA PAGKUHA NG LITRATO 1. kung nakaharap sa kanan. may tamang light at dark spaces.may istorya o kuwento.) LAY OUT/PAG AAYOS NG LITRATO 1. 2. ang subject na nakayuko o nakatingin pababa ay ilagay sa gawing itaas ang nakatingala ay ilagay sa bandang ibaba 3. PAALALA: 1. planuhin ang subject na kukunan ng litrato. iapply ang 3G s a.hindi tradisyunal (gamitin ang digital camera) . go not against the light CAPTION paliwanag ukol sa litrato. 4. idikit ang mga litrato ng balance /maayos. makatawag pansin. iugnay ang mood ng litrato sa caption 2. sumulat ng talata/maikling sanaysay na makikita sa litrato upang mapalutang ang tema 3.pagkuha ng litrato at paggawa ng layout nito. technical value.may aksyon. get closed (close up b. walang dumi /mantsa. dapat stolen shot (natural). batay sa contest theme.. 4.DIGITAL PHOTOJOURNALISM Photojournalism. may action kung tao/hayop ang kukunan ng litrato. magkakaugnay ang mga litratong ilalay-out 6. umisip ng akmang pamagat na kaugnay pa rin sa tema.malinaw na litrato .makikita sa larawan) ( ipinakikita na . ilagay sa kaliwang panig 2.may kabuluhan ang litrato. go action c. hangga t maaari isang tao lamang o kaya hanggang 3. portrait) 2. editorial value. ang litrato na may subject na nakaharap sa kaliwa ay dapat ilagay sa kanang panig. 3.. iwasan ang sumusunod: ( . iwasan ang posed shot /crowded picture 5. may eksena/tagpo.

pumukaw ng damdamin o magpabatid.: a. 3. huwag magbibigay ng opinion o puna. kailangang angkop ang pang uring gagamitin. sila. gamitin ang imahinasyon 6. -magkaroon ng diin. mas mahaba ang talata kung ihahambing sa balita . nila (He. your. isang pahayag PAALALA: 1. bugtong. pag uulit ng panimula f. detalye tungkol sa paksa. their. pahayag mula sa bibliya c. mungkahing solusyon e. 3. Katawan. Pangunahing layunin nito ang libangin ang mambabasa. sawikain. 2. pahayag mula sa dakilang tao bayani. katangian o palaisipan d. isang hamon para sa mambabasa b. sikaping gumamit ng maikling pangungusap ng tiyak ang diwang ipinahahayag. ako. kasabihan.isang talata na nag iwan ng impresyon (twist) sa mambabasa. -kailangang magkaroon ng kaisahan (unity) -dapat uminog lamang sa isang paksa ang tinatalakay -dapat malinaw na magkakahanay at magkakaugnay ang mga pangyayari at kabit kabit ang kaisipan katulad ng isang kadena. maglagay ng values para kapulutan ng aral 7. Panimula.PAGSULAT NG TANGING LATHALAIN -isang sanaysay batay sa tunay na pangyayari o katotohanan. buod na tinalakay c. e. TANDAAN: -Kailangang mapaigting ang interes ng na nalikha sa simula. she. Malaya ang talakayan (free style. parang nagsasalaysay o nagkukwento) 8. yours) siya. me. they. myself) ikaw.mga talata na naglalahad ng katangian. Kailangang masalamin ang kabuuan ng paksa sa pamamagitan nito.-ko. Gumamit ng tiyak ng point of view maging consistent sa paggamit nito. kailangang ginamit ng magandang istilo. iyo ( you. them. isang dayalog o pagbibigay ng halimbawa sa pamamagitan ng salawikain .g.: a. MGA BAHAGI: 1. pangungusap na patanong b. theirs) 2. at iba pa. -magkaroon ng pataas na pataas na kapanabikan. Wakas. 4. maging malinaw sa mga detalye o paglalarawan.isang talata na nagpapakilala sa paksa upang mahikayat ang mambabasa na ipagpatuloy ang pagbasa. ka. -kailangangang makaantig ng damdamin. magkaroon ng lima o higit pang mga talata 9. Maaaring gamitin ang mga ss. it. Maaaring gamitin ng panimula ang mga ss. mine. niya. -akin (I. ang pamagat nito ay label lamang 5.

ideya at dahilan kung bakit nasabi ang ganoong puna/reaksyon. 2. nagbibigay tagubilin o mungkahi. Ending (pangwakas). sa katawan/teksto. 4.isang talata na nagtataglay ng: a. ko. reaksyon. 3. Body (katawan). Sa ending. (paksa. ito ang batayang balita o paksa b. maikli lamang pero kawili wili.mga talata na naglalahad ng tala . maglagay ng angkop at tumpak na statistics o pruweba f. ang pamagat ay dapat nasa anyo ng imperative sentence h.ito ang pangunahing puna o reaksyon tungkol sa isyu.pagtaas ng presyo ng langis ) Lubhang nakababahalana ang sunud-sunod na pagtaas na presyo ng petrolyo sa ating bansa. gamitin ang editorial we (tayo.isang talata na nagpapatibay sa kuro kuro. PARAAN NG PAGSULAT: 1. mayroong pito o mahigit pang talata (medyo mahaba ang talata kung ihahambing sa talata ng balita) hal. reaksyon newspeg 3. newspeg. Introduction (panimula). ikaw) c. Suriin ang paksa o isyung ibinigay 2. PAALALA: a.isyu. maglaan ng isang talata para ipakilala ang balita/magbigay ng background tungkol sa balita. gumamit ng pormal /seryosong salita b. ng paksa Reproductive Health (RH Bill) . natin bawal ang ako. Isulat ang panimula. MGA BAHAGI: 1. akin. sumulat ng isang talata na humihikayat sa mambabasa na gumaea ng sariling pagpapasya. magkakaugnay dapat ang mga talata e. Dito kailangang mapanindigan ang panig o stand sa isyu. huwag mangaral o magsermon d.PAGSULAT NG EDITORYAL Editoryal -Tungkol sa isang balita o isyu. Sa iba pang mga talata ilahad ang mga dahilan/katibayan/pruweba na magpapatingkad sa reaksyon/stand na binanggit sa panimula. taglay ang newspeg o reaksyon Hal. malinaw dapat ang stand ng sumulat/writer g.

line headline b. titik M. l. Noynoy Visits Typhoon Victims 5. simbolo ng dolyar.Pres. maliit na titik j. may 3 paraan kung paano isusulat : a. pag-aralan ang unit counts a. I. n)= 1 yunit b. bantas h. lahat ng maliliit na titik (maliban sa j. abbreviation b. pananong. Pag aralan ang mga coyreading symbols. i. sa lead. one. hanapin ang lead. hanapin ang subject (simuno) verb(pandiwa) at direct object w/ synonyms 3. alamin kung kalian at paano gagamitin. bilang I = ½ yunit k. lahat ng bantas (maliban sa gatlang (_) . all caps PRES. 2. f. sa English. capitalization c. lagyan ng / or pa (more) sa unang pahina PAALALA: sa headline writing (hanapin ang lead at kailangang ito ay may 4w s) 1. pananong. m. CLC (capital lower case). simbolong dolyar. grammar f. Noynoy visits typhoon victims c. passive voice object + verb + subject 4. W = 1 ½ yunit e. hanapin ang mga MALI ang mga ito ay makikita sa: a. NOYNOY VISITS TYPHOON VICTIMS b. w. ditto ibatay ang headline 2. paragraph arrangement d. f. bahagdan)= ½ yunit h. active voice subject + verb +direct object b. bahagdan= 1 yunit i. tipo ng headline (haba) a. titik I = ½ yunit f. senseless words/phrases/sentences 4. PAALALA: 1. w = 1 ½ yunit d. basahin mabuti ang artikulo at alamin ang diwa nito. t = ½ yunit c. t. spelling e. M. two-line headline6. 3. W = 2 yunit g. malalaking titik maliban sa I.COPYREADING O HEADLINING WRITING (Pagwawasto ng sipi at Pag uulo ng balita) -Ito ang pagwawasto sa mga mali sa teksto gamit ang angkop na simbolo. espasyo = 1 yunit . bilang o hanggang a = 1 yunit j. maaaring gamitin ang dalawang istilo a. lagyan ng # or 30 sa pagtatapos ng artikulo 5. gatlang . indention g. titik m. l. downstyle Pres.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful