ISANG GABAY SA ORTOGRAPIYA NG WIKANG PAMBANSA1 Ricardo Ma. Nolasco, Ph.D.

Komisyon sa Wikang Filipino
_________________________________________________________________ Mga simbolong ginamit: = katinig P = patinig = hati ng pantig ù = haba = ponetikong simbolo È = ponetikong simbolo ng diin ng letrang “ng” ́ = grapemikong simbolo ng diin / = ponetikong [ ] = ponetikong transkripsiyon simbolo ng impit “ “ = grapemikong representasyon ` = grapema para sa ˆ = grapema para sa impit sa dulong pantig pinagsamang impit at diin = grapema para sa impit ~ = alternasyon na nasa gitna ng K at P -------------------------------------------------------------------------------------------------K . ŋ

0. PANIMULA: Ang ortograpiya ng wikang Filipino ay binubuo ng mga kalakaran kung paano sumusulat ang mga Pilipino sa kanilang wikang pambansa. Inilalahad dito ang istandardisadong mga grapema (o pasulat na simbolo) at ang mga tuntunin sa paggamit at pagbigkas ng mga ito. I. MGA GRAPEMA Ang mga grapema sa praktikal na ortograpiya ng wikang pambansa ay binubuo ng: A. Letra. Ang serye ng mga letra ay tinatawag na alpabeto. Ito ay binubuo ng dalawampu’t walong (28ng) simbolo: Aa “ey” Kk “key” Bb “bi” Ll “el” Cc “si” Dd “di” Ee “i” Ff “ef” Gg “ji” Hh “eych” Pp ”pi” Zz “zi” Ii “ay” Qq ”kyu” Jj “jey” Rr “ar”

Mm Nn “em” “en”

Ññ Ng ng Oo “enye” “en ji” ”ow”

Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy “es” “ti” “yu” “vi” “dobolyu” “eks” “way” B. Di-Letra, na maaaring buuin ng:
1

iyon din ang bigkas at sulat batay sa palabigkasan at palabaybayan ng parehong wika.).). gaya ng tuldok (. at kudlit ( ’ ). bantas.). Kung aling paraan ang gagamitin ay matutunghayan sa ikapitong bahagi ng patnubay na ito.) “payéw”. Sa pagbabaybay ng mga salitang buhat sa ibang katutubong wika sa Pilipinas. panatilihin ang orihinal na anyo ng mga ito batay sa palabaybayan ng pinagkunang wika. ay kumakatawan sa isang tunog lamang. tutuldok (:). II. “hádji” sa halip ng ‘hádyi” (isang Muslim na nakarating na sa Mecca) “cañáo” sa halip ng “kanyáw” (isang katutubong piyesta sa Baguio.1. Kung ano ang bigkas sa mga salitang ito. Kung ano ang bigkas sa mga salitang ito sa pinagkunang wika. MGA PANLAHATANG TUNTUNIN SA PAGBABAYBAY AT PAGBIGKAS Ang mga panlahatang tuntunin sa pagbabaybay at pagbigkas ay ang sumusunod: A. gamitin lamang ang mga letra ng dating ABAKADA: Aa Bb Kk Dd Ee Gg Hh Ii Ll Mm Nn Ngng Oo Pp Rr Ss Tt Uu Ww Yy. pananong (?). sa halip ng “hagdan-hagdang palayan” (mga palayang inukit sa mga bundok sa Kordilyera) “tnalák” o ”t’nalák” sa halip ng “tinalák” (habing abaka ng mga Tboli) C. pandamdam (!). Hindi tatalakayin ang mga bantas sa papel na ito. B. Ito ay iyong tunog na nakagawian at nakasanayan nang katawanin ng nasabing letra. Ang bawat letra. Sa pagbabaybay ng mga hiram na salita buhat sa banyagang wika. gitling (-) at markang paiwa (`). na sumisimbolo sa impit na tunog (). may dalawang paraang ginagamit: panatilihin ang orihinal nitong anyo o baybayin ito ayon sa ABAKADA. kasama ang digrapong “ng”. 2 . kuwit (. Sa pagsusulat ng karaniwang salita. markang pahilis ( ΄ ) na sumisimbolo sa diin at/o haba. iyon din ang sulat. tuldok-kuwit (. 2. 3. maliban sa ilang halimbawa gaya ng “ng” at “mga”.

maliban sa ilang espesyal na kaso.ko] 3 “tabâ” [ta.bol] “school” [skul] “ballet” [ba. maaaring iba ang sulat. III. gitling. ANG IMPIT NA TUNOG Ang impit ay kinakatawan ng gitling (-) at ng paiwa ( ` ). E. iminumungkahing ituro muna ang mga tunog. ito ay kinakatawan ng simbolong paiwa (`).bi] D. maaaring hindi magkaroon ng isa-sa-isang tumbasan ang letra at ang tunog. bago ang mga letra. “pag-ása” [pag. Sa mga salitang malumi (mga salitang may diin sa penultima at may impit sa ultima).in] ito ay kinakatawan ng B. Kapag ang salitang hiram ay binaybay batay sa orihinal nitong anyo sa pinagkunang wika. “bátà” [ba.ta] “lábì” [la. u. “likô” [li. Sa mga salitang maragsa (mga salitang parehong may diin at impit sa ultima). “áso” [a .ba] . ang impit ay hindi isinusulat.ley] Sa maikling salita.lan] C. so] “káin” [ka. A. kung ano ang bigkas sa mga salitang ito.mi] “table” [tey. pinagsasama ang simbolong pahilis (΄) at simbolong paiwa (`) upang bumuo ng pakupya ( ˆ ). Kapag nasa unahan ng salita o nasa pagitan ng mga patinig. “mommy” [ma. Sa panimulang pagbasa at pagsulat.D. Kapag nasa pagitan ng katinig at patinig.sa] “tag-ulán” [tag.a.

tan. “O” AT “U” A. ko] > [li. sya] G.rut] “laláki” = [la. Maaaring bigkasin ang “i” na parang “e”. da] pero “matandá na siyá” [ma. Para sa ilang tagapagsalita. “matandâ” [ma.bi] H.kit] ~ [sa. hindi puwedeng pagpalitin sa pagsulat ng karaniwang salita ang “i” sa “e” at “o” sa “u”. Para sa ilang tagapagsalita. “matandâ na siya” [ma.rot] ~ [ku. “sakít” = [sa. ang impit ay hindi nabibigkas sa dulo man o hindi ng pangungusap. ANG MGA PATINIG NA “I” AT “E”. Dapat pa ring gamitin ang baybay na matagal na o lagi nang ginagamit.ket] “kurót” = [ku. at ang “o” na parang “u” sa karaniwang salita nang hindi nagbabago ang kahulugan.tan. Kapag ang salitang nagtatapos sa impit ay nasundan ng ibang mga salita. hindi “babái” “búhos”. na .E.la.ki] ~ [la.la. sya] F.ke] B. ko] “lábì” [la.da. nananatili ang impit kahit ang salita ay nasundan ng ibang salita.bi] > [la. “likô” [li. tan. da. subalit kailangang matutuhan ang istandard na barayti. Gayunman. na. “babáe”. Ang magkakaibang bigkas ay itinuturing na bahagi ng lehitimong Filipino. ang impit ay napapalitan ng haba. IV. hindi “búhus” 4 .

“mésa”: “mísa” V. Nagiging makabuluhan lamang ang letra at tunog na “e” at “o” kapag ikinukumpara ang mga hiram na salita sa mga katutubo o kapwa hiram na salita. Ang pangunahing diin ay matatagpuan sa ultima (dulo) o penultimang (pangalawa sa dulo) pantig ng salita.) “táo” [ta. lumalakas ang bigkas sa pantig at tumataas din ang tono dito.ma] “úso” : “óso” B. “isá” [i. maliban sa ilang espesyal na kaso.e. Sa mga katutubong salita. ANG DIIN AT/O HABA Ang diin at/o haba ay kinakatawan ng simbolong pahilis ( ΄ ). Isinusulat ang diin kahit sa salitang malumay at malumi (i. Sa mga halimbawang nasa ibaba. mahaba ang may diing “ta at “bu”.tay] “sandók” [san. mas malakas ang pagbigkas at mas mataas ang tono ng “sa” at “may”.dok] 5 .sa] “kamay” [ka. kapag ang katutubong salita ay may saradong penultima: “bantáy” [ban. pero hindi lahat ng salita ay may pangalawang diin. Kapag ang diin ay nasa pinal na pantig. Maaari itong maging pangunahin o pangalawa.2 A.ti] C. Sa mga halimbawang nasa ibaba. Nasa panghuling pantig ang diin.e. Ang lahat ng salita ay may pangunahing diin.o] “búti” [bu. binibigkas ang pantig na mahaba (). Ang pangalawang diin ay matatagpuan sa iba pang pantig. kapag ang diin ay nasa isang di-pinal at bukas na pantig (i. mga salitang may diin sa penultima. maliban sa ultima at penultima.o] “lúmà” [lu.C. “táo” [ta. isang pantig na nagtatapos sa patinig). subalit walang haba ang mga ito.may] D.

” [a.ot] “taas” [ta.as] May ilang kataliwasan dito: “óo”. Kapag ang isang salita ay may dalawa o mahigit pang mahabang pantig.biù.gan. “lálákad” [la.yak] G.kad] “tútúlong” [tutu.o] “suót” [su. ka] na may diin at haba sa saradong penultima.da] Pero: “Maganda siyá. to] J.so i.yak] “iyák” [i. nawawala ang pinal na diin ng salita maliban kung ito ay nasa dulo ng pangungusap.wang] “tiyák” [ti. Nasa panghuling pantig ang diin kapag magkatabi ang dalawang magkaparehong patinig sa huling dalawang pantig ng nakasulat na salita.loŋ] H. no.san].wid] “puwáng” [pu. 6 . Nasa panghuling pantig ang diin kapag may “uw” o “iy” sa pagitan ng huling dalawang pantig ng salita. Maaari huwag nang markahan ang mga ito kapag sanáy na sa wikang Filipino ang partikular na mambabasa. “magandá” [ma. higit na prominente sa kadalasan ang huling pantig na mahaba.da.” [ma. Sa tuluy-tuloy na pagsasalita. Sa tuluy-tuloy na pagsasalita. Sa pagtuturo ng panimulang pagbasa at pagsulat ay palaging markahan ang diin at/o haba. “biík” [bi.May ilang kataliwasan dito: “pínsan” [piùn. nananatiling mahaba ang bukas na pantig na may diin.gan. “tuwíd” [tu. “mínsan” [miùn.ik] “ginoó” [gi. “úod” F.sya] I. “Áso itó. E.la.san] at “bibíngka” [bi.

lat] 3. Ang mga hiram na pantig ay: KKP. KKPKK.o] “bait’ [ba.KP. KKPK.sa] “aklat” [ak. Ang Hiram na Palapantigan 1.ports] (KPK-KPKKK) 7 . ANG PANTIG A.ta] (KKPK-KP) ”ímport” [im. klu. Dahil sa panghihiram. Ang mga nakasulat na salitang may magkatabing patinig ay may impit na tunog sa gitna nito.KKP.si. B.KP) “transportasyón” [trans. “báhay” [ba.bo] (KPKK. Walang di-pinal na pantig ng karaniwang salita ang nagtatapos sa impit na tunog []. nadagdagan ang kayarian ng pantig sa wikang pambansa. Ang mga nakasulat na salitang nagsisimula sa patinig ay may impit na tunog sa unahan nito. “táo” [ta.por.port] (KPK.it] 4.tas.syon] (KKPKK-KPK-KPK-KKPK) “ispórts” [is.po] (KKP-KP) “plánta” [plan. Ang Katutubong Palapantigan 1. “trápo” [tra. Walang pantig ng karaniwang salita na nagtatapos sa tunog na “h”. “isá” [i. Dalawa lamang ang kayarian ng pantig sa katutubong palapantigan: KP (katinig-patinig) at KPK (katinig-patinig-katinig).VI.ta] KPK-KP 2.hay] KP-KPK “puntá” [pun.KPKK) “eksklusibo” [eks. KPKK at KPKKK. 5.

“gwápo”. hindi naiiwasan ang dalawang magkasunod na katinig sa parehong pantig. sundin ang sumusunod na tuntunin: a) Piliin ang pagpapantig na mas malapit sa kayariang KP at KPK. higit na pinapaboran ang “sób-ra”. tumatawid ang huling katinig ng ”sob”. “impiyérno”. “kwénto”. “byolín”.Pansinin na kahit sa hiram na palapantigan ay wala pa ring pantig na nagsisimula sa patinig. “tókwa” at “pinyá”. “impyérno”. guapo.bra]. “impyérno”.kwa] at [pi n . c) Gayunpaman. kung kayat ang naririnig ay malapit sa [sob. “biyolín”. “kwénto” at “solusyon”. “tók-wa” at “pin-yá”. Sa baybay na “byolín”. “impyérno”. b) Iwasan hanggat maaari ang dalawa o tatlong magkakasunod na katinig sa nakasulat na salita. “gwápo” at “kwénto”. “gwápo”. gaya ng makikita sa “probínsya”. Sa kaso ng “solusyón”. violin. “tó-kwa” at “pi-nyá”. infierno. ang pagbigkas at pasalitang pagpapantig ay mas malapit sa anyong walang “i” at “u”.lus. “kuwénto”. Sa pagbabaybay at pagbigkas ng mga salitang hango sa Espanyol na may kambal patinig gaya ng provincia. cuento at solucion. 2. sundin ang sumusunod na tuntunin: a) Iayon ang pagbabaybay sa katutubong kayarian na KP at KPK. Sa baybay na “probínsya”. ”tok” at ”pin” sa sumusunod na pantig. 8 . b) Sa aktuwal na pagbibigkas. higit na pinapaboran ang pasulat na anyo na “probínsiyá”.syon] kung saan tumatawid ang “s” sa sumusunod na pantig. Hindi kayang ipakita sa grapemikong anyo ang bahagyang pagdodobleng ito sa aktuwal na bigkas. Samakatwid. [tok. kaysa “só-bra”. “guwápo”. Samakatwid. ang bigkas dito ay [so. at “aksyón”. “byolín”. Sa pagpapantig at pagbigkas ng mga hiram na salitang may kambalkatinig gaya ng “sóbre”. at “solusyón” kaysa “probínsya”.n ya]. 3. at “solusyón” ay hindi naiiwasan ang tatlong magkakasunod na katinig.

Huwag pa ring manghiram. “Manuel Luis Quezon” “chlorophyll” “Ilocos Norte” “sodium chloride” 9 . Huwag manghiram. “tarsier” = “máomag”. “cebollas” > “sibúyas” “componer” > “kumpuní” “socorro” > “saklólo” “psicología” > “sikolohíya” 2. Kung wikang Ingles at iba pang wikang dayuhan ang pinanghiraman. Panatilihin ang orihinal na baybay ng mga salitang pantangi. hiramin ang salita batay sa baybayin ang salita 1. “málmag” (Bol-anon) “whale shark” = “butandíng” (Bikol) C. Kapag walang eksaktong katumbas. “rule” = “tuntúnin” hindi “rúl” “narrative” = “salaysáy” hindi “náratív” B. sumusunod na kalakaran. panatilihin ang orihinal na anyo. Kung wikang Espanyol ang pinanghiraman. Hanapan ng katumbas sa wikang pambansa ang konsepto. panteknikal at pang-agham. Gamitin ang lokal na termino o ihanap ng katumbas sa mga lokal na wika ang konsepto.VII. ANG PANGHIHIRAM Ang mga tuntunin sa panghihiram at pagbabaybay ng mga hiram na salita ay ang sumusunod: A. “daddy” “sir” “boyfriend” “psychology” > “psychology” hindi “saykólojí” 3. ayon sa ABAKADA.

4. titulo ng tao (Pangúlong Arróyo. at organisasyon (Unibersidád ng Pilipínas. ay nakikipagkumpetensiya sa orihinal na baybay. marka ng produkto (Scotch tape. gaya ng tao o hayop (Juán. Maaaring pagkamalan itong maling ispeling: “palatunúgan” o “ponolohíya” hindi “fonólojí” “úri ng wíkà” o “baráyti ng wíkà” hindi “varáyti ng wíkà” “pasalaysáy” o “naratìbo” hindi “náratív” F. unibersidad. Baybayin alinsunod sa ABAKADA ang mga hiram na salita na naiba na ang bigkas at/o kahulugan sa orihinal. “stand by” > “istámbay” “hole in” > “hólen” “up here” > “apír” “caltex” > “káltek” (tábò) D. Kleenex tissue). Gamitin ang baybay ng salitang hiram na matagal na o lagi nang ginagamit. titulo ng akda 10 . laluna sa wikang Ingles. departamento at ahensya ng gobyerno (Komisyón sa Wíkang Filipíno). “teléponó” hindi “teléfonó” “pamílya” hindi “família” o “famílya” “epektíbo” hindi “efektíbo” o “efektívo” “kongréso” hindi “konggréso” pero ang bigkas ay [koŋ. Kalínga). Ang istriktong ponetikong baybay ng mga hiram na salita. Ramadán). GAMIT NG MALAKING LETRA. Lilubuágen). Bantáy). Múslim (o Muslím)). Linguistic Society of the Philippines). “Repúbliká ng Pilipínas” hindi “Repúbliká ng Filipínas” “aghám panlipúnan” hindi “sósyal-sáyans” VIII. gusali (Wátson Building). DEPED).so] E. kasapi ng relihiyon (Híndu.greù. Senadór Angára). lugar (Maynílà. eskuwelahan. Pebréro. araw. Gaya ng nakagawian na. ginagamit ang malaking letra upang simulan ang isang pangungusap at baybayin ang mga pangngalang pantangi. Sumunod sa opisyal na pagtutumbas. buwan at piyesta opisyal (Martés. Iwasan ang paggamit ng mga letrang wala sa ABAKADA sa pagbaybay ng mga hiram na salita. daglat (DOTC. nasyonalidad at wika (Manuvǔ.

mga dayuhang gustong matuto ng Filipino bilang wikang dayuhan. 11 . Minarapat naming ilagay itong muli upang maging kumpleto ang pagsusuri.(Diksiyúnáryo ng Wíkang Filipíno. Ikalawáng Digmáang Pandaigdíg). naimungkahi o naiharap na sa nakaraan. Ang marami dito ay dati nang mga kaalaman at tuntunin na naipahayag. 2 Ang diskusyon tungkol sa pangunahin at pangalawang diin ay nasa unang mga borador ngunit hindi naisama sa naaprubahang dokumento. _______ MGA TALA: 1 Ang gabay na ito ay bahagyang inedit na bersiyon ng ortograpiya ng wikang pambansa na inaprubahan noong Mayo 20. Unibersidad ng Pilipinas. ang mas maraming Pilipino na ang unang wika ay di-Tagalog. mga Pilipinong ang unang wika ay Tagalog. IX. Sa puntong ito. at mga tampok na pangyayari sa kasaysayan (Áraw ng Kagitíngan. Hindi sapat na maging siyentipiko ang isang ortograpiya. mga bihasa nang sumusulat at nagbabasa sa wikang pambansa. Baláríla ng Wíkang Pambansâ). Kailangan din itong matanggap ng publiko. ang muling pagpapahayag ng mga subok na at nakagawian nang tuntunin ay hindi masama kundi mabuting bagay. Lungsod Quezon: Sentro ng Wikang Filipino. Ang karamihan ng pagbabago dito ay binubuo ng dagdag na mga halimbawa at paglilinaw sa napagkasunduang mga tuntunin. Mga Hispanismo sa Filipino: Batay sa Komunikasyong Pangmadla ng Filipinas: Pag-aaral Linggwistiko. 2008 ng Lupon ng mga Komisyoner ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). PANGWAKAS. Teresita. Ang ortograpiyang ito ay ginawa alinsunod sa prinsipyo ng makabagong lingguwistika. Sa ganang amin. subalit sa di malamang dahilan ay naiwaksi at nakalimutan. Subalit ginawa din ito upang tugunan ang praktikal na pangangailangan ng mga gumagamit ng wikang pambansa — mga nagsisimulang sumulat at bumasa. MGA REPERENSIYA: Alcantara. 1999. at ang mga Pilipinong gustong gawing tulay ang kanilang wikang sarili upang matuto ng wikang dayuhan. kailangang linawin na walang ganap na bagong kalakaran at kumbensyon sa patnubay na ito.

Tagalog Texts with Grammatical Analysis. Nickolaus P. 1986. English. Leonard. 2000. 1965. Himmelman and Ulrike Mosel. Dallas. 2001. Unibersidad ng Pilipinas-Diliman. Naka-mimeograph. Cubar. 12 .” Nasa http://www. Urbana: University of Illinois. at Ilang Talang Pangkasaysayan ng Wikang Pambansa ng Pilipinas. Bowen. Essentials of Language Documentation. Constantino. National Commission for Culture and the Arts]. Diskyunaryo ng Wikang Filipino. Ang Wikang Filipino. 1996.” Nasa Notes on Literacy. Nelly I. Tagalog-English Dictionary.kriol. Maynila: Komisyon sa Wikang Filipino. Ernesto A. Decker. Gralow. 1994. Jost. Ang Ortografi ng Wikang Filipino. Kolehyo ng Sosyal Sayans at Pilosopiya. 2007. 33: 8-1981. Berlin/New York: Mouton de Gruyter. eds. 1981. Mga Tanong at Sagot Tungkol sa Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino.htm. [Lungsod Quezon]: CSSP Publications at Departamento ng Linggwistiks.org. Writing Filipino Grammar: Traditions and Trends.Bloomfield. Quezon City: Merylvin Publishing House. and Ernesto H. “Some Sociolinguistic Considerations in Ortography Design. Beginning Tagalog. Komisyon sa Wikang Filipino. Leo James. “Orthography Development for Belize Creole. Komisyon sa Wikang Filipino. Quezon City: Kalayaan Press. Berkeley: University of California Press. Maynila: Komisyon sa Wikang Filipino. Gippert.bz/LanguagePages/Language_Ortography. Texas: Summer Institute of Linguistics. Quezon City: 1994. 1998. Cubar. Komisyon sa Wikang Filipino. Donald. 2001 Revisyon ng Alfabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino. 2006. [Komite sa Wika at Salin. Frances. Ulat Hinggil sa mga Forum sa Ispeling. 1917. Ken.

Tiangco. Language Planning and the Building of a National Language: Essays in Honor of Santiago A. Manila: McFarland. eds. FSC. 1978. Bambi B. A Manual on the National Language. Manila: Linguistic Society of the Philippines and Language Study Center. 1989. eds. 1972. Cecilio. Frank. Linguistic Society of the Philippines. Manila: Bureau of Printing. 285-316. Makabagong Caloocan City: Schachter. 29: 1 and 2. “English Enrichment of Filipino. Gonzales. 88-98. Himmelman and Ulrike Mosel. and Rachelle Charlier Doucet. 1940. Kroskrity. Philippine Normal College. “The “Real” Haitian Creole: Ideology. Alfonso O. Lungsod Quezon: Rex Bookstore. 1998. Balarilang Filipino. 2006. Lungsod Quezon: Manlapaz Publishing Co. Nickolaus P. “Orthography Development. Vito C. eds. Sibayan and Andrew B. Santos.” Nasa Jost Gippert. McKaughan. Pilipino-English Dictionary. Diksyunaryo Tesauro Pilipino-Ingles. Inc. 1977. 2003.. Berkeley/Los Angeles/London: University of California Press. Language Ideologies: Practice and Theory. Seifart. Philippine Graphic Arts. 1998. Manila: Linguistic Societry of the Philippines.Lopez. Panganiban. Metalinguistics and Orthographic Choice. Orthography and the National Language. 13 . Fonacier on his Ninety-Second Birthday.” Nasa Bambi B. Essentials of Language Documentation. Paul and Fe Otanes. 1972. Schieffelin. Woolard and Paul V. New York/Oxford: Oxfor University Press. Curtis. Jose V. Kathryn A. McFarland. and Norma G.” Nasa Bonifacio P. A Frequency Count of Filipino. Curtis. Schieffelin.” Nasa Philippine Journal of Linguistics. Howard P. 275-299. Tagalog Reference Grammar. Berlin/New York: Mouton de Gruyter. Santiago. “Notes on Phonemics.

Manila: Linguistic Society of the Philippines and Language Study Center. Woolard and Paul V.Schieffelin. Language Planning and the Building of a National Language: Essays in Honor of Santiago A.. Fonacier on his Ninety-Second Birthday. Australian National University. Bambi B. Kroskrity. Sibayan. Surian ng Wikang Pambansa. Kathryn A.. Simposyum sa Repormang Tent. Borrowing: A Pacific Perspective. FSC. Gonzales. Surian ng Wikang Pambansa. Manila: Bureau of Printing. New York/Oxford: Oxford University Presss. Jan and Paul Geraghty. Surian ng Wikang Pambansa. [1985]. eds. Bonifacio P. Philippine Normal College. Canberra: Pacific Linguistics Research School of Pacific and Asian Studies. and Andrew B. 1998. eds. 1977. eds. Ortograpiko. Balarila ng Wikang Pambansa. Mga Tuntunin ng Ortograpiyang Pilipino/Patnubay sa Pagwawasto ng mga Aklat Babasahin. 2004. Manila: Government Printing Office. Language Ideologies: Practice and Theory. 14 . 1940.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful