Si Dr.

José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunyo 19, 1861–Disyembre 30, 1896) ay ang pampito sa labing-isang anak ng mag-asawang Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro at ng asawa nitong si Teodora Morales Alonzo Realonda y Quintos. Ipinanganak si José Rizal sa Calamba, Laguna. Sina Saturnina, Paciano, Narcissa, Olimpia, Lucia, Maria, Jose, Concepcion, Josefa, Trinidad at Soledad ang kanyang mga kapatid. Ang ina ni Rizal ay siyang kaniyang unang guro at nagturo sa kaniya ng abakada noong siya ay tatlong taon pa lamang. Noong siya naman ay tumuntong ng siyam na taon, pinadala siya sa Biñan, Laguna upang mag-aral sa ilalim ng pamamatnubay ni Justiano Aquino Cruz. Ilang buwan ang nakalipas, pinayuhan niya ang magulang ni Rizal na pag-aralin siya sa Maynila. Ang Ateneo Municipal de Manila ang unang paaralan sa Maynila na kaniyang pinasukan noong ikadalawa ng Enero 1872. Ayon sa isang salin ng Noli me tangere ni Guzman atbp., sa kaniyang pananatili sa paaralang ito, natanggap niya ang lahat ng mga pangunahing medalya at notang sobresaliente sa lahat ng aklat. Sa paaralan ding ito niya natanggap ang kaniyang Batsilyer sa Sining na may notang sobresalyente kalakip ang pinakamataas na karangalan. Nang sumunod na taon, siya ay kumuha ng Pilosopiya at Panitikan sa Pamantasan ng Santo Tomas. Sa Ateneo, kasabay niyang kinuha ang agham ng Pagsasaka. Pagkaraan, kinuha niya ang kursong panggagamot sa nasabing Pamantasan (Santo Tomas) pagkatapos mabatid na ang kaniyang ina ay tinubuan ng katarata. Noong Mayo 5, 1882, nang dahil sa hindi na niya matanggap ang tagibang at mapansuring pakikitungo ng mga paring Kastila sa mga katutubong mag-aaral, nagtungo siya sa Espanya. Doo'y pumasok siya sa Universidad Central de Madrid, kung saan, sa ikalawang taon ay natapos niya ang karerang Medisina, bilang "sobresaliente" (napakahusay). Nang sumunod na taon, nakamit niya ang titulo sa Pilosopiyaat-Titik. Naglakbay siya sa Pransya at nagpakadalubhasa sa paggamot ng sakit sa mata sa isang klinika roon. Pagkatapos ay tumungo siya sa Heidelberg, Alemanya, kung saan natamo pa ang isang titulo. Sa taon din ng kaniyang pagtatapos ng Medisina, siya ay nag-aral ng wikang Ingles, bilang karagdagan sa mga wikang kaniya nang nalalaman gaya ng Pranses. Isang dalubwika si Rizal na nakaaalam ng Arabe, Katalan, Tsino, Inggles, Pranses, Aleman, Griyego, Ebreo, Italyano, Hapon, Latin, Portuges, Ruso, Sanskrit, Espanyol, Tagalog, at iba pang mga katutubong wika ng Pilipinas.

Siya rin ay nagnais na magbangon ng pamahalaang malaya na naging daan upang kanyang maitatag ang Katipunan na kakatawan sa himagsikan at upang maging wasto at panatag sa kanyang itinatag. Nang sinubukan ng mga miyembro ng lupon ng mga Magdalo na kuwistiyunin ang kakayahan ni Andrés Bonifacio. Dito rin niya nakilala si Gregoria de Jesus na tinawag niyang Lakambini. 1896. sumapi siya kasama ni Apolinario Mabini. Cavite.Mayo 10. Teodoro Plata (bayaw ni Bonifacio). sales agent at bodegista (warehouseman). Noong Agosto 23. at ilang mangagawa ang pagtatag ng Katipunan sa Calle Azcarraga (ngayon ay Avenida Claro M. Sa gitna ng rebolusyon. Si Bonifacio at ang kanyang mga kasamahan sa Katipunan ay may isang layunin na marahil ay siyang naging dahilan upang ang kanilang pakikidigma ay maging matagumpay. 1863 sa Tundo. Deodato Arellano (bayaw ni Marcelo H. Nanalo sa pagka-pangulo si Emilio Aguinaldo. Naging tindero siya ng ratan at pamaypay na gawa sa papel de japon. Lider ng Katipunang Magdalo at ang Supremo ay naihalal sa mababang posisyong Tagapangasiwa ng Panloob (Interior Director). Ladislao Diwa. itinatag ni Bonifacio ang Katipunan o kilala rin bilang "Kataastasan. 1863 . Naulila sa magulang nang maaaga sa edad na 14. sa kahilingan ng mga Katipunerong Magdalo na ang lumahok ay mula sa Cavite lamang. Siya ay isinilang noong ika-30 ng Nobyembre. Sa pagtatag ng Katipunan. Noong 1892. isang lihim na kapisanang mapanghimagsik. sa maliit na baryo ng Pugad Lawin (ngayo'y Bahay Toro. Project 8. Siya ay nagsimulang mag-aral sa paaralan ni Don Guillermo Osmeña sa Melsic subalit siya'y maagang nahinto sa pag-aaral. at dalubhasa na rin sa pagsasalita sa wikang Kastila. na di naglaon ay naging sentro ng hukbong Pilipinong mapanghimagsik. 1897) ay siyang namuno sa rebolusyon ng Pilipinas laban sa Espanya. Ang kanyang magulang ay sina Santiago Bonifacio at Catalia de Castro.Kagalang-galang na Katipunan ng mga Anak ng Bayan" (KKK).Si Andres Bonifacio (Nobyembre 30. Maynila. Lungsod Quezon) sa Balintawak ay tinipon nya ang mga Katipunero at isa isa'y pinunit ang kanilang mga cedula. isang halalan ang naganap sa Tejeros. Nahilig siyang basahin ang mga nobela ni Jose Rizal at nang itinatag ang La Liga Filipina. Siya ay may diwa ng paghihimagsik. Jose Rizal sa Dapitan. Bagamat mahirap ay mahilig bumasa at sumulat ng mga bagay na may kabuluhan lalo na kung ito ay tungkol sa himagsikan at digmaan. idineklara ni Bonifacio na walang bisa ang naganap na eleksyon dahilan . del Pilar). kinilala si Andres Bonifacio bilang "Ama ng Rebolusyon" sa Pilipinas. ang unang rebolusyon sa Asya na lumaban sa pananakop ng mga bansang imperyalista sa Europa. Recto) malapit sa Calle Candelaria (ngayon ay Kalye Elcano). Bagamat siya'y nahinto sa pag-aaral. Sa Katipunan. Nagtrabaho din siya bilang clerk. "Supremo" ang kanyang titulo at di naglaon nang itinatag niya ang Pamahalang Mapaghimagsik ay tinawag siyang "Pangulong Hari ng Katagalugan". matapos dakpin at ipatapon si Dr. Kasama ni Bonifacio ay sina Valentin Diaz. marunong siyang bumasa at sumulat.

Batangas. Sa Maynila noong 1881. nakamit niya ang isang partial scholarship na nagbigay-daan upang makapag-aral siya sa Kolehiyo ng San Juan de Letran. si Mabini ay naging punong tagapayo ni Aguinaldo. dahil sa pagkakaroon niya ng koneksyon sa mga repormista. Sumailalim siya sa house arrest sa ospital ng San Juan de Dios at nang kinalaunan ay pinalaya na rin dahil sa kanyang kondisyon. Noong taong 1896 naman. ay pangalawa sa walong anak nina Inocencio Mabini at Dionisia Maranan. hindi pa rin natatagpuan ang labi niya. pinasundo niya si Mabini sa Laguna at matapos ang kanilang pagpupulong noong 12 Hunyo 1898. isa siya sa mga bumuhay ng La Liga Filipina na siyang nagbibigay-suporta sa Kilusang Pang-reporma. Natapos niya ang kanyang Batsilyer sa Sining noong 1887. Nagsilbi rin siya sa kabinete ni Aguinaldo bilang Pangulo ng Konseho ng nga Kalihim at bilang Kalihim ng Ugnayang Panlabas. Iniutos kay Mariano Noriel na ibigay ang hatol sa isang selyadong sobre kay Lazaro Makapagal.sa pandaraya sa botohan ng mga Magdalo. kilala bilang Dakilang Paralitiko at Utak ng Rebolusyon. nagkaroon siya ng matinding sakit na nagdulot sa kanya na maging paralitiko habambuhay. 1897 malapit sa Bundok Nagpatong (o Bundok Buntis). Tanauan. sa baryo Talaga. Hinuli siya ng mga gwardiya sibil noong 10 Oktubre 1896. Edukasyon Noong siya ay bata pa. nagpakita na siya ng hindi pangkaraniwang talino at pagkahilig sa pagaaral. Nag-aral din siya ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas mula 1888 hanggang 1894. Ipinahuli at ipinapatay ni Aguinaldo sa kanyang mga tauhan. Si Apolinario Mabini (1864-1903). Iniutos ang pagbaril kay Bonifacio kasama ang kanyang kapatid na lalaki na si Procopio Bonifacio noong ika-10 ng Mayo. Dahil dito. isang konstitusyon na kanyang . kinasuhan si Bonifacio ng sedisyon at pagtataksil. Isa sa mga pinakamahalagang rekomendasyon ni Mabini ay ang pag-aalis ng Diktadurya ng pamahalaan ni Aguinaldo at ang pagpapalit nito sa isang rebolusyonaryong pamahalaan. Hanggang ngayon. Buhay Noong 1893. Isa pa sa mga importanteng dokumento na kanyang nagawa ay ang Programa Constitucional de la Republica Filipina. Nang bumalik sa Pilipinas si Emilio Aguinaldo noong 19 Mayo 1898.

na isinulat upang gisingin ang makabayang diwa ng mga Pilipino. Noong 1895 sumapi si Aguinaldo sa Katipunan. at kumikita sa pamamagitan ng pagsusulat sa mga lokal na pahayagan. Jose Rizal. 1869–Pebrero 6. ang ikapitong anak ng alkalde ng bayan. Nang sumiklab ang gyera sa pagitan ng mga Pilipino at Amerikano. at palihim na bumalik sa Luzon ilang taon ang lumipas. makaraang makipaglaban sa loob ng dalawang taon. Ang introduksyon sa balangkas ng konstitusyong ito ay ang El Verdadero Decalogo. Bilang bahagi ng napakasunduan. Sa mga huling panahon ng kaniyang buhay. Nang maging ganap at lantad ang mga hangarin ng Estados Unidos hinggil sa Pilipinas. 1964) ay isang Pilipinong heneral. Maynila. muli niyang pinamunuan ang isang pag-aaklas mula 1899 hanggang 1901. Tinanggap ni Aguinaldo ang alok na pera at ginamit ito sa pagbili ng dagdag na armas para sa rebelde sa halip na bumalik sa pagkakatapon. Nakipaglaban ang mga Espanyol sa pamamagitan ng pwersang militajjr at panunuhol sa mga pinuno ng mga rebelde. Si Emilio Aguinaldo y Famy (Marso 22. Malakas ang kaniyang loob subalit nilarawang baguhan sapagkat naniwalang tatangkilin ng Estados Unidos ang kaniyang hangarin. kung saan siya nag-aral ng medisina. nagpatala siya sa Pamantasan ng Santo Tomas sa Maynila. isang lihim na samahan na pinamumunuan noon ni Andres Bonifacio. Cavite sa Luzon[1] sa panahong kolonya ng Espanya ang Pilipinas. nagsilbi siya sa Konseho ng Estado ng Pilipinas. Nagbaelik si Aguinaldo sa Luzon at tumulong panguiinahan ang isang pag-aalsa na sa kaunting panahon ay nagtaboy sa mga Espanyol sa rehiyon. Namatay si Mabini noong 13 Mayo 1903. Sa edad na 15. pulitiko at pinuno ng kalayaan. Makaraang magapi ng Estados Unidos ang Espanya noong 1898. na may layuning patalsipokkin ang mga Espanyol at palayain ang Pilipinas.iminungkahi para sa Republika ng Pilipinas. sa gulang na 39 dahil sa kolera. 1869 sa bayan ng Kawit. at ginapanan niya ang pamumuno sa kilusan pallgkatapos mahuli at ipapatay si Rizal. Nadakip siya sa bandang huli ng mga Amerikano noong Marso 1901. . Nanatiling bilanggo si Mabini hanggang 23 Setyembre 1900. Tumakbo siya bilang pangulo noong 1935 ngunit nagapi sa halalan ni Manuel Quezon. Nanirahan siya sa isang maliit na dampa sa Nagtahan. Habang nasa Guam. Ipinnganak si Emilio Aguinaldo noong Marso 22. sa tulong ng isang paring Jesuit. ipinatapon si Aguinaldo sa Hong Kong noong 1888. Nanumpa siya ng katapatan sa Estados Unidos subalit nagsuot ng isang itim na bow tie hanggang sa tuluyang nakamit ng Pilipinas ang kalayaan noong 1946. Doon pinag-aralan niya ng taktikang pangmilitar ng mga Britanya at nagtipon ng mga armas. ipinahayag niya ang kalayaan ng Pilipinas at umupo bilang unang pangulo ng Pilipinas noong Hunyo 1899. Kasama ni Dr. naisulat niya ang La Revolucion Filipina. tumakas si Mabini papuntang Nueva Ecija at nadakip ng mga Amerikano sa Cuyapo noong 10 Disyembre 1898. inumpisahan niya ang digmaan laban sa mga Espanyol noong 1896. Isa siyang bayaning nakibaka para sa kasarinlan ng Pilipinas. Pinamunuan niya ang isang bigong pag-aalsa laban sa Espanya noong 1896. Ang artikulo niyang El Simil de Alejandro ay nagdulot sa kanyang muling pagkadakip at pagkatapon sa Guam kasama ang iba pang mga Pilipino.

Noong 1898. si Placido Lopez. ngunit nakipaglaban kaisa ng mga Amerikano upang patalsikin ang mga Espanyol – kasama ng paglilipat ng maghigit na 15. hanggang 1935 nang ipahayag siya na kakandidato siya bilang pangulo ng Commonwealth ng Pilipinas. ay hamak na tagakumpuni ng kahit ano na lamang.tulad ni Gen. 1964 sa edad na 94. ipinahayag ni Aguinaldo ang kalayan ng Pilipinas noong Hunyo 12. at nalinis din ang kanyang pangalan. Namuhay siyang nakita ang kanyang panghabang-buhay na hangarin. Quezon sa halalan. ang pakikipag-ugnayan sa mga Amerikano ay higit na apektado nang hindi sila nagpakita ng kagustuhang tulungan ang Pilipinas na maging malaya at nagsimulang sakupin ang bansa gaya ng ginawa ng mga Espanyol noon. at noong 1950 nagsilbi siya ng isang termino sa Council of State bago siya muling namahinga.sumuko lamang siya nang hindi lumalaban. ngunit sa paglilitis nalaman na pinuwersa lamang siya upang gawin ang kanyang mga pahayag (binantaan siya ng mga Hapon na papatayin ang kanyang pamilya). Namatay siya sa atake sa puso sa Veterans Memorial Hospital sa Lungsod ng Quezon noong Pebrero 6. Dukha ang mga magulang nang isilang si Graciano Lopez Jaena sa Jaro. 1899. Noong panahon ng pananakop ng mga Hapon sa Pilipinas sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa una nakatanggap lamang siya ng magkakahalong mensahe. ay isang mananahi lamang habang ang ama. Nang sumiklab ang labanan sa pagitan ng mga tropang Amerikano at mga Pilipinong makakalayan. 1899. na . Gayon pa man. Isang malungkot na desisyon ang ginawa ni Aguinaldo dahil matapos siyang ipagtanggol ng kanyang mga magigiting na heneral. Ang ina niya. 'Butod' ang salitang Hiligaynon para sa "kabag" at katumbas din ito ng balbal na "tabatsoy". si Maria Jacoba Jaena. Subalit nagkapag-aral nang kaunti si Placido samantalang lubhang matimtiman si Jacoba kaya tatag sa pag-aaral at sa pagsamba ang tinubuan ni Graciano. Iloilo. 1898 at inihalal siya ng Kapulungan ng Saling-batas ng Pilinas bilang pangulo noong Enero 1. Pagkatapos makuhang muli ng mga Amerikano ang Pilipinas. noong Disyembre 17.000 nahuling tropang Espanyol ay si Admiral George Dewey. gumawa si Aguinaldo nakakahiyang pahayag sa radyo ng kanyang pagsuporta sa mga Hapon. Namahinga siya sa mata ng publiko nang matagal na panahon. ipinahayag ni Aguinaldo ang digmaan laban sa Estados Unidos noong Pebrero 4.Gregorio del Pilar. dinakip siya sa pakikipagtulungan sa kaaway. nang ipadala ng mga magulang kay Fray Francisco Jayme. Si Graciano Lopez Jaena ay isang Pilipinong manunulat na higit na kilala sa kaniyang akdang Fray Botod. Sa gulang na anim na taon. 1856. Tinanggap niya ang alok na ililigtas ang kanyang buhay kung ipapangako niya ang kanyang katapatan sa Estados Unidos. tinalo siya ni Manuel L. Pinamunuan ni Aguinaldo ang pagtutol sa pananakop ng mga Amerikano hanggang siya ay mahuli noong 1901 ni US General Frederick Funston. ang kalayaan ng kanyang bansa na natamo noong 1946. Walang tulong ninuman. nagsimula ng Digmaang Espanyol-Amerikano at napikapag-ugnayan si Aguinaldo sa mga Amerikanong opisyal sa pag-asang tutulong sila sa kanyang pakikipaglaban para sa kalayaan.

tinangka niyang pumasok sa Universidad de Santo Tomas sa Manila subalit tinanggihan siya. Noong Pebrero 15. Nuong 1874. Ang pahayagan niyang ito ay sumikat nang husto. Namatay si Lopez-Jaena sa sakit na tuberculosis sa edad na 40 sa Madrid. Espanya. Noong 1870. tumanggi si Graciano na ipahayag na "natural" ang pagkamatay ng mga bilanggo." Hindi ito nalathala kailanman subalit maraming sipi (copias. nang 18 taon gulang lamang. upang maturuan. nanggamot sa mga barrio at baranggay sa pali-paligid. Sabi niya na "Lagi nang banggit ang Dios at Mahal na Birhen samantalang panay ang daya at pagsamantala sa mga tao. Sa kanyang mga namasdan. Nuon siya tumakas sa España. Pinilit." prayleng bundat na matakaw at mahilig sa babae. campaign) ng katarungan para sa mga tao. Nang sa wakas ay pumayag ang mga magulang. nakainitan na siya ng mga frayle dahil sa sinulat niyang "Fray Botod. Labag sa nais ng ina. Ginamit niya kung ano na lamang ang natutunan. lalong sumidhi ang puot niya sa lupit ng pag-api ng mga frayle sa mga tao. Agad napansin ng frayle ang dunong ni Graciano at ang galing niyang magsalita.noon ay nagtuturo sa Colegio Provincial de Jaro. sa ospital ng San Juan de Dios siya nagsilbi bilang turuan (apprentice) ng mga manggagamot duon. Marami sa kanyang mga artikulo ay nailathala sa iba't ibang pahayagan. inilunsad nila sa Barcelona ang pahayagang "La Solidaridad". Ginamit na sandata ni Lopez-Jaena ang kanyang panulat upang ipaglaban ang makatao at makatarungang karapatan ng mga Pilipino sa ilalim ng pamahalaang Kastila. physician). Talagang nagpahamak siya nang patayin ng Español na alcalde ng Pototan ang ilang bilanggong katutubo. Hindi pa tapos ang pag-aaral ni Graciano nang naubos ang tustos ng dukhang mga magulang. 1889. Hindi kasi siya nakatapos ng Bachiller en Artes na hindi itinuro sa seminario sa Jaro. hangad ni Graciano na maging manggagamot (medico. Lalong napuot ang mga frayle kay Graciano nang patuloy siyang kumalampag (campana. Nagsimula siyang tumanggap ng babala na papatayin siya ng mga frayle. at napilitan siyang bumalik sa Iloilo. Personal na tinuruan ni Padre Francisco Jayme si Graciano. copies) ang umikot-ikot sa Visayas. . nag-aral siya ng Teyolohiya at Pilosopya sa seminaryo ng San Vicente. ayon sa payo sa kanya. Sa halip.

1875 kina Fernando del Pilar at Felipa Sempio. Malakas ang kaniyang loob subalit nilarawang baguhan sapagkat naniwalang tatangkilin ng Estados Unidos ang kaniyang hangarin. Sa mga huling panahon ng kaniyang buhay. nagpaiwan siya upang abangan ang mga kaaway habang tumatakas si Aguinaldo. nagtapos siya sa Ateneo sa kursong Bachiller en Artes. Nang tinugis sila ng mga Amerikano sa Pasong Tirad noong Disyembre 2. Nang maging ganap at lantad ang mga hangarin ng Estados Unidos hinggil sa Pilipinas. Nag-aral siya sa Ateneo Municipal noong 1880 at tumira sa bahay ng kanyang tiyo na si Deodato Arellano kung saan sinasabing itinatag ang Katipunan. Siya ay may isang maliit na tindahan sa Balintawak. Siya ay isinilang sa Bulakan. Vicente Enriquez kung saan napalaban siya sa Kakaron de Sili at bunga ng maigting na pagtatanggol siya ay nahirang bilang tinyente sa gulang na 19. 1812. Naging pinuno ng maghihimagsik at sumanib siya sa tropa ni Col. Tumakbo siya bilang pangulo noong 1935 ngunit nagapi sa halalan ni Manuel Quezon. Isa siyang bayaning nakibaka para sa kasarinlan ng Pilipinas. Ginawa siyang heneral ng isang brigada sa gulang na 22. Ang pagsalakay niya sa Paombong. muli niyang pinamunuan ang isang pag-aaklas mula 1899 hanggang 1901. kamatayan Marso 2. Tinagurian siyang Tandang Sora. 1899. sapagkat matanda na siya noong sumiklab ang himagsikang pinamumunuan ni Andres Bonifacio noong . Nanumpa siya ng katapatan sa Estados Unidos subalit nagsuot ng isang itim na bow tie hanggang sa tuluyang nakamit ng Pilipinas ang kalayaan noong 1946. Napahanga niya si Aguinaldo at itinaas siya bilang tinyente kung saan pinalaya niya ang lalawigang ito. Antonio Luna si del Pilar ang humalili sa maliit na hukbo ni Aguinaldo. pulitiko at pinuno ng kalayaan. Sa murang isipan ni del Pilar natimo ang mapanganib na mensahero ng mga propagandista. 1869–Pebrero 6. Bulakan at Quingwa (ngayon ay Plaridel. Si del Pilar ay unang nag-aral kay Maestro Monico at pagkatapos ay nagpatuloy sa paaralan ng mananagalong na si Pedro Serrano Laktaw. Makaraang magapi ng Estados Unidos ang Espanya noong 1898. binalak niyang magturo subalit sumiklab ang Himagsikan.[1][2] Si Melchora Aquino (kapanakan Enero 6. Bulakan) ang nagpatanyag sa kanya. 1919) o Tandang Sora ay hindi nagkaroon ng pagkakataong mag-aral subalit kung pakikipagkapwa tao ang paguusapan ay nasa kanya na ang mga katangiang maaring ituro ng isang guro sa paaralan. Si Emilio Aguinaldo y Famy[1] (Marso 22. Napatay siya at ang kanyang mga tauhan sa pagtatanggol ng Pasong Tirad. Noong Marso 1896. makaraang makipaglaban sa loob ng dalawang taon. Nang mamatay si Hen. 1964) ay isang Pilipinong heneral. Sa murang gulang sumapi siya sa Katipunan. Nadakip siya sa bandang huli ng mga Amerikano noong Marso 1901. Pinamunuan niya ang isang bigong pag-aalsa laban sa Espanya noong 1896. nagsilbi siya sa Konseho ng Estado ng Pilipinas. Bulakan noong Nobyembre 14.Si Gregorio del Pilar ay ang pinakabatang heneral na lumaban sa Digmaang PilipinoAmerikano. ipinahayag niya ang kalayaan ng Pilipinas at umupo bilang unang pangulo ng Pilipinas noong Hunyo 1899.

lalo na sa mga katipunero kaya't siya ay hinuli at ipinatapon sa pulo ng Marianas. Mula noon siya na ang nagtaguyod sa buong pamilya at hindi muling nagpakasal. Siya ay ipinanganak bilang Maria Josefa Gabriela Cariño Silang noong Marso 19. May mga nakatakas at sa kagubatan nakapagtago at dito nila nakatagpo si Tandang Sora. Lahat ng dumudulog sa munting tahanan ni Tandang Sora ay kanyang pinagyayaman. bata man o matanda. 1762. ang kanyang puwersa ay nawalang laban sa libu-libong lakas ng mga Kastila at kawalan iteres ng mga Ingles nang nilagda ng kasunduan sa pagtatapos ng Pitong Taong Digmaan sa Paris noong Pebrero. Ang lahat ng mga pangyayaring iyon ay pawang kagustuhan lamang ng kanyang ama. ang kalupitan ng mga Kastila ay lalong tumindi dahil sa pagkakatuklas ng nalalapit na paghihimagsik ng mga katipunero ni Andres Bonifacio.Setyembre 29. Natupad ang nais ng ama ni Gabriela nang napunta kay Gabriela ang kayamanan ng kanyang asawa nang ito ay namatay at siya ay maagang nabiyuda. isang cabeza de barrio ay may anim na anak. Ilocos Sur (Santa. Noong Agosto. Natunugan ng mga Kastila ang kabutihan ni Tandang Sora. pinakain at pinabaunan ng konting salapi at pinapupunta sa lugar na ligtas sa paguusig ng mga Kastila. babae o lalaki. . Ang naudlot na pakikipaglaban ni Diego Silang ay buong giting niyang ipinagpatuloy. Namatay si Ginoong Ramos noong pitong taong gulang pa lang ang kanilang bunsong anak. Maraming mamamayan ang hinuli at pinahirapan at pilit na pinagtatapat ng tungkol sa mga lihim ng Katipunan. Siya ay tinaguriang Unang Babaing Heneral at Unang Babaing Martir dahil sa kanyang katapangan at kagitingan para sa kapakanan ng bayan. Nabuhay siyang isang dukha at namatay sa karalitaan noong Marso 2. Matandang-matanda na siya at walang nalalabing ari-arian. Ilocos Sur). Sila ay nanirahan sa Vigan magmula noong Setyembre. 1763. 1763) ay ang unang Pilipinong babae na namuno sa isang paghihimagsik noong kolonisasyon ng mga Kastila sa Pilipinas. 1731 . Magiting na lumaban si Diego sa mga Kastila at napalaya ang Vigan. Si Gabriela ay dinakip at binitay noong Setyembre 29. Lungsod ng Quezon) Si Gabriela Silang (Marso 19. Lumipas ang ilang taon at napangasawa naman ni Gabriela si Diego Silang.taong 1896. 1919. Bumalik sa Pilipinas si Tandang Sora nang ito ay nasa pamahalaan na ng mga Amerikano. 1896. 1763. 1731 sa Caniogan. Siya ay nakahimlay sa kanyang bakuran sa Balintawak (na ngayon ay kinatatayuan ng Himlayang Pilipino. hanggang sa mamatay si Diego at muli nitong pagkabiyuda. Siya ay ikinasal kay Fulgencio Ramos. ipinagpatuloy niya ang pinaglalaban ng asawa. Siya ay ang pagpapakasal laban sa kanyang kagustuhan nang siya ay isa pa lamang menor de edad. Subalit sa kasamaang palad. Kinupkop sila ng matanda. Tandang Sora. Nang namatay ang asawa niyang si Diego Silang.

926 siya nagpunta sa Estados Unidos bilang pinuno ng Philippine Educational Mission. siya ay naging Associate Justice ng Korte Suprema. Manila Company riles ng tren at iba pang mga pampamahalaang korporasyon. Abad Santos ay maging nakatulong sa pagtula ang mga legal na batayan pati na rin sa pagbalangkas ng mga by-batas at saligang batas ng Philippine Women's University. Ang kanyang kapatid na lalaki. Siya ay muli na itinalaga ng Kalihim ng Katarungan sa 1. Abad Santos sinamahan sa Commonwealth ng pamahalaan sa Corregidor.928 at muling mahirang sa Hulyo 1. Siya ay naisakatuparan ng Japanese pwersa sa panahon ng pananakop ng Pilipinas sa World War II.Mayo 2. 1941. ay ibinigay sa mga pananagutan na dati pagdederekta sa pamamagitan ng Kalihim ng Katarungan (ang posisyon ng Kalihim ng Hustisya ay inalis sa panahon ng digmaan). 1931. Ipasok sa Philippine Bar sa 1. kung saan sa Disyembre 30. at ang kanyang mga Masters ng Batas sa George Washington University sa 1. kanyang Bachelor ng Batas sa Northwestern University sa Evanston.932. Illinois. Siya ay naging nito Chief Justice noong 24 Disyembre 1941. sa Manuel Roxas.Si Jose Abad Santos y Basco (Pebrero 19. Siya rin ang undertook. siya ay ipinadala sa Estados Unidos bilang isang pensionado ng gobyerno. Noong Hulyo 1923. nanilbihan siya bilang Assistant Abogado sa Bureau of Justice 1913-1917. sa wakas ay lumitaw bilang isang nangungunang lider sosyalista sa panahon ng Komonwelt na panahon. pandalawang ministro ng Katarungan at pagkatapos ay Kalihim ng Katarungan 1921-1923. . Ang isang matibay Methodist.911. ang bansa at Asia's unang pribadong walang pangkatin institusyon para sa mas mataas na pag-aaral para sa mga kababaihan. 1942) ay ang ika-5 Chief Justice ng Korte Suprema ng Pilipinas. Pampanga sa Vicente Abad Santos at Toribia Basco. ang pangangasiwa ng pagsira ng Commonwealth ng pamahalaan na pera upang maiwasan ang pagbagsak nito sa kamay kaaway.909. siya ay nakatalaga bilang Secretary of Justice kasama ng iba pang mga secretaries departamento bilang isang resulta ng kontrobersiya sa pagitan ng GobernadorHeneral Leonard Wood at mga lider ng Filipino. Abad Santos ay isinilang sa Lungsod ng San Fernando. 1886 . siya ay ibibigay ang panunumpa ng tanggapan ng Pangulo sa Quezon at BisePresidente Osmeña para sa ikalawang termino nila gusto ay pinili na noong Nobyembre ng taon. Siya ay tapos na ang isang pre-batas ng kurso sa Santa Clara College sa Santa Clara. Siya ay hinirang mamaya ang unang Filipino corporate abugado ng Philippine National Bank.904. Sa 1. Abad Santos. Pedro. Sa 1. Sa 1. Siya ay bumalik sa Department of Justice kung saan siya ay naging Attorney-General. sa kanyang kapasidad bilang Chief Justice.919. Sa 1. Bilang bahagi ng pangemergency pagbubuong muli ng pamahalaan ng Commonwealth. Si Abad Santos pagkatapos ay nanilbihan bilang Punong Counsel ng Pangulo ng Senado ng Pilipinas at sa Speaker ng Kapulungan ng mga Kinatawan. Abad Santos ay isang miyembro ng Central United Methodist Church sa Kalaw Street sa Maynila at pagkatapos ay kilala bilang Luzon Methodist ukol sa mga ubispo Iglesia. California.

Ang pangalang Mactan ay sinasabing nagmula sa kanyang lola. at nagsilang kay Sawili na lumaking isang matapang na mandirigma gaya ng kanyang ama. Subalit. na anak ni Datu Sabtano. isang matandang salita para sa mandirigma.e. Sa panahon ng tanyag na Labanan sa Mactan na nagpakilala kay Lapu-Lapu bilang unang matagumpay na tagapagtanggol ng kalayaan ng ating bayan. maging pampulitikong proyekto. ang hari nito ay higit na iginagalang bilang isang mahusay na lalaki sa sining ng pakikidigma at itinuturing na mas makapangyarihan sa lahat ng kanyang kapitnayon. Viii. verso). sila'y nag-uusap muna nang mahinahon. 630).. pinakamabilis at pinaka madaling paraan upang maihatid ito. ang humalili kay Magellan nang ito'y mapatay. Si Lapu-Lapu ay sinasabing isang di-pangkaraniwang tao na iginagalang na pinuno. Ang mga kastilang manunulat." (sinipi sa Gonzalo de Oviedo y Valdez. sila na nagmungkahi ay gagawin ito ng may kahusayan at ang mga tumugon ng may malayang pagpapasiya. matapos ang inuman. 1552 fol. ay inilarawan si Lapu-Lapu sa mga salitang ito: "Mayroong islang malapit na tinatawag na Manthan (i. p. si Mingming. ay naglarawan na kahit na ang pag-inom ng alak sa komunidad nina Lapu-Lapu ay isang seryosong gawain. v. " Sa pagdating ng mga bagay. si Matang Mantaunas. Maging ang mananalaysay na Portuges na si Gaspar Correa na kumausap sa nakaligtas na tauhan ni Magellan sa India ay humanga sa pamamagitan ng nabuhay na saksi na nagsabing si Lapu-Lapu ay isang hari na nakitungo ng maayos at "nagpapalakas ng loob sa kanyang mga tauhan at nakidigma sa mga mas makapangyarihang mga tribo. o kahit anong trabaho at kanilang tinatalakay ang pinakamabuti. sa kanyang Historia de las Islas y Indios de Bisaya (MS 1668). na sinasabing isang makapangyarihang reyna sa kanyang kapanahunan. Siya ay may nakatatandang kapatid.. Segunda Parte de la Natural y General Historia de las Indias Yslas y Tierra Firme de Mar Oceano." . Sinasabi rin na si Lapu Lapu ay ikinasal sa isang magandang Prinsesa.Ang mga magulang ni Lapu Lapu ayon sa kwento ay sinasabing sina Kusgano at Inday Puti. bagaman may kinikilingan. lahat ng nagpasya na may pagkakapantay-pantay. Mactan). at kung sila'y nagkikita ng malungkot at walang kaunting alak upang bigyang buhay ang kanilang interes. si Bulakna. Gayunman. kilala dahil sa kanyang katapangan at kakayahan ng pakikidigma. Si Lapu Lapu ay isang pinaka-iginagalang na Bagani. sinasabing siya ay nasa kasukdulan ng kanyang pisikal na lakas sa pagiging isang lalaki." (Lendas de India por Gaspar Correa. Si Francisco Alcina. utos mula sa hari o sa kanyang mga opisyales. Villadolid. ay nagtala at naglarawan ng makasaysayang kultura bago dumating ang mga mananakop at sibilisasyon na kanilang napagmasdan sa pamamagitan ng pakikisalamuha sa mga naninirahan sa ating mga isla.2. Ang katanyagan ni Lapu-Lapu bilang mandirigma ay kilala na kung kaya't si Sebastian de Elcano. si Lapu-Lapu ay isa nang makapangyarihang pinuno ng isang alyansa o kompederasyon ng pitong tribo sa isla ng Mactan nang dumating si Magellan para sakupin ang isla para sa korona ng Espanya.

--.33/5./:498./4384-70.3..839.8   /:.3.:.548.7.33.9-.843  4438.5.3.5:.8...7/. :8.8./38./3$.3903/4:203943.9./:7.$333443 ./4.3 3.9. .3...35.94.7853.3.8.7..3.2.:3.2.39.9.3...431. $:2.73/.-4.8..3...7.-:2:.28. 8:5479.33.-.23&3. $.2.5.9 5.7.43.94.8433.3/048.5.3.8 2:.5.3#0-4:843 . .... .. 3:948./0...8!74.4380/843..5..3..2.8.74%.7.74.-30903:3.25479.9.3.5.8.3.35.9&9./43443.3.3!.-.43443.3 8..2. 3$.43.3.:.3.3 5:3439.-3.8.3.-3.3.3-:2.38.35.380.8.5..3!.770898.8824:3..2.3..9. 5.:...293.8:3/43.3 ..3 :5.343/843   ..8..93948.7..93/38.3!.433.9.8 53..8.34.943 4:3/4:398 .7..8./4-.7.53.2.3 .    $543.93..8.3 705472.8.53.3.-3.2.4859.9.598.3  :.9..53.:3/4.3. .3.5.3:.95./4   8.7 .4:80.32.3..8-738.3.5:5:433443:34 8.5.9..  3 .370-4:843.70547289..8:.-.#05:-.8.3 ..332.948..74438.74433.8..-.8..8.9.32.5483..2.34 4703.5.3.3.5..3  .34308438..35.93.03..98078.-.-3 8.4 .3 ../94 3.  %.3 3:948.38431.3..:3.3.3.. 3.  443 8.&3-078/.7.53.8.   4439.8.33..3:3..3 .35..3/0097.4..33. ..-3    .8 8. 3:8.3.3.4..5..953. /.73 3.8.3704203/.79.3 5..3..-.4 2...9.8..32.34..-.3. 5..-494.3.7435.454431.343899:8433..2.9/3.33.2-:.4.3 5.8.32..2.3!..-./48. 8.394%42.43:3..3.8.4 53.43899:.3.3:.8-3443  9:-70 /.8.33:3./..9.8.3.3/.2.92.5.74.-3.3!747.9438..3443 3.!53.43 3/5..4043$.3:434380433.3.3.

5.784  2.7.33.32.-.. ..93..!.- 3/.824:3.23.3:3.7.3   .88.3..79.3 2./ 3../48.3:25.5..8.5438:3..8..8 33974/:8438./48.3/. !534 .-.3 .5..9...8.08:3..38.5...543  .3.93-.53:3432...33$.9.7..34 9:2.-.43.34 3443 .3./48&3/48 .8.2./48&3/488:-.43804389.-3.335. .:.9..3:25..95:3..5.8.2.9..3'07/..3..3.44 3. 8.95.323.335078..:.3..344-8:-./0740.. 5..32.3.333.3.72.2:3:.5389. 3.83:..-.73389.39.25.38.5.8.8.8 .2 .9..2  3.. 3:258.53:3. .3.3.32.43 . 5..3.9..2:3:.407.394%42.9207./...#05:-...3.348.320/83..33.8./48.3.8.33.2..38.908. .9::..507..38:2.385.3/...8.3.7043 ..3/2.4  8.3 8.4353../43!53.3.9.2.3..3.33.53.8543.3.43.35.3.!534 .8.8:3/:.!534.3923.8.9.95.9.3.85.35.-3 5..3:3.95.2:2:348. /.8.35.543443 802-70  .:.8.3...35.3 .3.3.34..38.3.3:0":043 $.8.93.5943.2..35.9.8.8.3:3:48..38.348.33443  %:2.293!53./4.7.207..3!53.32.2.   .38.3.5.4.33.2.3!53430307.70-0/0 %3.3.32:3 5.4 3.2.2..3-.29948.7.0/.3.-.8..33.7.-48..9 . .385.5.784 8....3!53.9.33 !53./../48&3/48.33389.332./48&3/48 38..3-.39.:8..32.8:493 8.53.3 344333/708431.:43(8..38.8   533.3.-48./43443..9.307.3443 53.85..8.3.3..93.5.85.3.2.8.3 9....3:0.3-.4:. .8   4438:2.93.8.3-:.2.3 8.39.3.3.   $24:3.82:.3 8.8 2:3.#0.:.-.33.8.3.-.5.353.:.5.3-.8-8.5482.58.83443:34 .9.3$2/00.98.-.32.93.93./:498.2.7.3 $.8343899:843 94. :35.5.85.43443. 2.    .8.-.9.:335.33..3.37 480#.5.:43../.9.93.33!53..93..3-435.-.8:8:..953:343./...348...3 5.35.9.43433443 44353.7..8...3.-490.8./.3$0902-70 .70-0/08.32.3:32.:.5..99:2:435.3443 ./.2:2:3:.9:5.433.5438.9:2:54-.8.23:3.73.38..8 .-:2..3.329.9:29. .343443.:43.3833.33.32.3.3  53.8 .38.38.95.3.-..348.329.3.3.  5:94.43.8.58..5.8  !3.7./4. .3.3.8.5.3 3.8.33.3/74.3.-..7308:9 3.85.3.35.72.93.2.8 #.33.8:.:393 5.39.73 ..79:43.2. :38.8.954332.532.5.3:434433:393.-.2.9:4338.5:39...44-3/.32.85.88.-:2.58:3.207..89.95.3 !53.3:43!53.!53.-33443./03-..9.732.39..37.5.3.3.8.9..3.784  !0-7074  .

.03.-.3 .8..58.82:.5.343458./48.9.:.5.93.33$.38.3:43422430. .343./..38.39:9:438.32.3.3:3.2.....35...387.:35.5482.3.9.93.8.332.3.3 .3.435..:53.8.3:0 ":0438..03.32.33..-.5.3-..3.34.2..9 3./4..32.38:2....3   4435.9.:.9.3.9:2-.85.32.0/.393:-:./3.:3443 3&$0307.3.3 .5.7 8:2:4.2:3:.3.43 3.    $7..3.35.33/8.8...3!53432.3.3.9../4.98.3..5.3!53.. 8.8..3.3..9.38.3-:.494/  :94/ .43 .983. .8.:39745.-.207..9.3. 443 3.03.7.33:3./43.35.38:3.9.93./4/.4-.5..:.2.:5.8.34.43.9..38.893.5488.5.34   $..3.9..38.39.. 8!.933..4-.-..8..2.2.5.3.2.8.3.35.3.35.8.38.74 44 3443 802-70  33..3 2.385.43.3..2.3..323...33/ :2.5:848.3.3.3..343443 .93.9.2..41$9.8/3943-..3./48&3/483443!0-7074    !3.32.89.20 3.3.9.2-./.3.4532..35.34 ..:384/3":0433443!0-7074 8.7. :3.4:3.34. . .3-.2.-.38.:3493.3 $.93. 33.3 8.39.2.8.7.8.3.. .8-.. 3.70/07.9.32.7.3 -:.3. 3:398.32.5::3.8.2.2.34:5.. .48.82:..35.8.3 53..8/27.3:3.3. '0907. 2.3..207.-.3/2.4532.38.:25:33.8.5.3:3.93.3.3  .38./48&3/48 8. 5..3.9.9.5.3.4.7.-.:./4 8.9..35. -3.3.3 2.33.93.3.3.35.2.3 7.85..32:32..90-.3.53..3:434433074  .4859.9::3.35.3 2.432038.4335.3.9.2.9.88.:398!.93443 3.!53432.3 $:-.83443:34 .89.8 /3.32.3.38.-.3./43...-.8.3.9.92.:3. :3.5.83.5.9:948.343..2./43.3.33..8.9.83.380247.3..047000 .:38943 %3.3 -.34450.8.32..3.33..207.3 .3.4 8.9.-.5.5..243443 .3.!53.8..3207..5.8.5.:89:.3.2.3:3:..3. .93.3 9072348.38.....35..3.207.3//.3.3 8..3.32.2.93!53.38.5433.33.3.8:5479.3 3....38.3..53:078. 9745.2:.34.207.3 ./  :2.3 ..2:33.3.543  !.38..3!.2.39:4333:2.3:-...8-8.2.9./303 70474/0!.3!53.3 .5.7.38..8:3..9.32.08...-.0 3:393.3.38/3 ..9. 9.3/./08843..35:-43..39::3.. .5.. 9:.9292.32.34 207.3.8.3435.8.3.7.3.8.5...3.33.8.33!53.7...948...35.9..2.2.5.509..2..34..2...2.83 !3...5.3..337..35.5.3.93 2.984   :.3..34.3.8..35./4450 .3.-.73  .385.35.34450.0307.8.32.5438./4.3 53.35.

3.8.3..8.08.5.043.9!4845..3 3.5.79:4.33 !.3.-.'8..4 %.9..9.9.8 .2. 9-.32.9-.5.35..8.3 .9.88.43:.5.3:.25. 8.2087.35.8:2.3 ..8.2..3.3 .35.3 5.3/0488..8:-.249 20/.9.9.2.  3.8./03!4949.3..3.33.7.03-:3/.32.33 85...3.  443!0-7074  3:38.3:894 ..3 .3 7.0390 .8 .383317.3.394%42.3 3.7038..32.35.3:.35.85.9:9:748..5:49.03..53 -..8023.9:9:3..92.2.3./7/ 85.8.32. 8.387.!5348.74 $.438:2/.0/./3.93.59..343.39./3.8.3 3.9:2.&3.88..7:3.3 ..9.9:48...93.2.:5935.343.32.3.3./0.-./   $.0 32..7.82:.2.32.548..39..7.5:2..$4/.5..3 .9. 3/.4 :43 3..9.17.2.33.2..2.39:2.:4888.38.35:493..532.078/.748.-...0 $.2385 .93. 8.8.4 58.:..3.33...833.35.3'.5483..  .92.35:2.33.74 :5.3..8  ..9:9:-4 !39 9:2..8.3. .0 :438.3..48.3.9:7.32.-..8450 .3/.3-.-3.35.32.3..7/.494/ 57.5.3.28.33.7:3.3/:34337.2.17.8..343.37.3.9..4.293..0.3%044. .32.9:5..774.3..3 3.8. 3..32.5 .3-.93.38.-.34 ]..8--.3.9.8.17.9.2.332.3.   .8..249/:43 3/5.4508 .438.348..8.8.3.    .9.3.0..39:7:.4859.. .433..3.3 93.:-48.34 .38.3/. .3..39.   443 3.7.34 .404!74...35..2. -.3..3$.. 83:.3 !07843..92.2.38:-...3.17.2498..8. 8.95./37.8/..3.3.32.5.9.8.4.3..3.848.070379083.38.. 3.7.39.45. 5.5.9.3-:2.9..33../3..9.343.3..293.39.3.8.3.39:89483/:. ..35.93:7:./707.3:249 498..7.4   3/943. .7.3443.343..32..25.:3..//0$. 2.3.2.2. 44 3..:..9:-07. ]43.. .235.9.394.2.89.25.0/.03.8023.34.3/93:74 8.3:2.3..9:7:.-.7.8.93..3.7.993.9.3450 .32.-.743$./ 3 5.88.2.3.9.557039..

784  !0-7074  .334434-02-70 3.3. .4.3   $.5.:.744335.7.8-8..88.3.9.5.3-.8.9.95.3:748.433.34.3.33443 %:2.38.2:7.8.8.58.9.9.3. %3.33.2038.-490.. 3.33/0!..95:3.39:2.34 $.843%7.9..3.784  2...3 .905.3...:-43:3./4.93/.3..07432.2.8. 443.8.3-7.3$47.7.3.33389..3.8./.3 $.8.3.73 ./..9.$70474/0!.8.-.8.2:3:.4.:.353..8.85..953:343..9...93.993.5. .3.3/.30307..58.3.8.5488.3!534 207.-.3.3443 53. 35.3/./3443802-70  3.3 ..8.33.8 !3.73.38.8..784  4%.38:2..9 ":3.7.-48.35...3.3:32.32.3.843%7.-.35..8.32.3443  .353:3432.88:3.2.2.3.8 2:3.7.44-3/.3   ..3923.-393.3...7.3 2.-... 8.3.$0254   $/0!.5.3.9470.7.42-43 :.35.3:3.5.5389..32.3:25.343!./48 &3/48.9.9.!.5./4.:3.:7843.8 :3. 8.-.3.34 '.5.3:2.9 9:27.3943..-.8..3.:35..5.5.39.07037908  -3.7/0 :.3 ..394 .3 :....2( .3$47.39303908.3. .804/.3.82:.-.3.2..43443 .9:48.98:2.9..32.8!0/74$077.8.5.3..5..7.933.8:4938./43!53.38.34:38.34438:2.7..8.924.207.8./4 .3 .9.-.3/...353...3.3-8.33 .3.6:34 .5...33.38.43 .3!5343 0307.:2.38..0897443..433.9.8.32.9.353..32.8.3.5.-.3.-.2:2:3:.89.5..83443:34 .8..3/3.3:.73389..739:7438.. ./48&3/48.0390376:0:38.32.348.. .8.38.438043 89..33 2.548..8.43. 3.9.8.3-:.3.!.9..9.9.8.3 8.3.9..39.3 2..38.38.3443 ....5.9.2:3:.32.3-3.7.9.803 39434:3..3.3.2:7.3 2...5.:..32./48 &3/4838.33.33.348.2..7.-.7.3..385./48&3/48 8:-..344-8:-.93.8:-..38.9 2.3.9:35.93..3...39.3 2. .93.9.8 ((  $0.:7.8..3.-..73.3..3..90304:3./4 . .38..3.-.8.9::..38.38.7.3.743/0$.333/708431.784 3.8 .3.39...3.3-435.33..333.3 $.9-:3..!.32. ::8.33 !53..3:43!53..8/0!.343443..93.8..5./   $24:3. . .3/.95:3.3-.58.8.:.9:2:54-.385.2..3.3.3.2.3:0":043 $..3/89..38.3.!53.32.83.3 ..7.3:434433:393.47.5.8.073.7..3 0307.5.9.33.9./..5. 5:94.33!53.9.-. :5.....3.35..3-.38..3.207.3930390:38.5.3/4 /0!.3 93:88. 5745. 3..353.3%..293!53.:.903048.432.9:748:-.383.5.32.9745.33074  .98:2.38.

7343 .2.783443!0-7074  $.2.39.-70..953.2.832.3..38..89.5.7.8.-..95:3074.2.93.!53.2.3.932.7 .3$47.5.3.394..37.2..:89:..9.3. 53.3    .3-.95:307433/708431.2:. 32..5..2.93...7.248344359439.84332.3/..3.2..8.8.9..3.5. 3:5458.3 .-70.3/...3/.8..593.3.33.3..3083.2.3&3..89.8....7.98.03.-:/.2.8..33.:.8.9.3804$.89. :2.3!5343-.8.3 $...89.5..-3 ...:4/8.3.33./0-.9.3$47..43 2.33.3.33.3 -.9.3.43.   $.33443..2.3.38.33..7.83.9.5.3.'.232.33 2.3.320347/00/.3:.5.-.9.2:348..3 3.7.8.3 . :..3/.:59./ .-:..5.33.953.   33.33.3.8.3.9.2.248 8.7.35:078. .342.39.3..3343938....784 8.2..8.332..5.5.2.95:3.33-.9.3 .. 4..3443 8..2.3... 9 8.5.9./.3.43   $.774.3.7 ]4$..33%..5:43.3 3.804$.3$47.3.. 83443#...33%.2.8.39.3.9.3.323.3443$0902-70   $.3.3.34 ./ 3.5:39.38..34.   4434894  .93.3'.-0.04.3/.4801. 3..3.3.:-.9..5.3.-.3.98.-70.93/2:33...939:348. ::832.832.3 .9.3.9:4 $:-.2..2.38...8.8..3 .3.3.9.33443.73.3./3.9/943.353..-70.9.98.3-:3843.5:5:39..3.3 3:..3.!.23.33.35.2.5. -.38.3 4..834434438...:/493..-: -43..32.4#.-70.3$47.439:23//.93..38048.5..8.3.9:.2.953..43:.48$:7 $.3..3.-70..3.:89:.8.35..207.-...3304$.9-39.3/.38..9.3..3.83 3.93/:2:/:48.3.53.8 :2..35...3 53.   :25.548%..5.38.8.-.35. 2.3.:7.784    $.30307.-.92:39435...:3.9.5..8.89..9...2.-:435.9.3 .-:/.5..3.9.353.9....9..8..9.-.2.:03..33.-:43933.:.3. 3..3.53.3.5.5.88.89.-..5.5438.-.3/:..38.5483!943%.9:43. ..5. .933. 3.5.38.!53.8.784  $0902-70  .3/.5.8 .3.3:3.9.35.   . .7.3!534 %.9593..9:3:.-.9:5.3.3.2:3939.9.3.3..-.9.3.3$47..43..2.3.2.8:3/:.33.2.3..3/. :384/3":043   $.9.3.39070832.88%.8.394 . ..3.332.3.48$:7 $.953.-:9.9..797/.3..804.8.4 ..32..3 2.:7.33./.4.43.2. .9..2.93....8.3/. 3443$0902-70  .3 53.9&3.8. .3.5.3.$.

88..7:3.:41:89.0390-.":043.935.-.82./$..-./43 4-0734 $.4 !0-7074  .8. $.8.3.39..548..38.7.23.7/44/.3.5.347547./47 0307.3.3!53.  3.38943 348.:9. -.8.3-.433/2.43  $.9.3!:3434:3803!..25.3..073...709.3.3...39072343..708 /05.-.479089073&3.2.5.3.73.4770/47 :38.1473.35.2..5.3-./.25.3..35.3422430.7.33.89.3.4334243093.3.8.:-85408.339401:89..7..3 .533.4008.3. :4  $.332.0473.3.9..2.3..0.943./ $..3.-.87.3 -.90:89.3/4 !.3 $.3.-:.-:-:432:35.3/07848..0   $.92:32..8.8. 8.3948.93.453!53.98.8.33.7.5.2.357-.9:./-.5::3.9.3-...9. ./$.'..741:89.8..9 5.39485.0470. 422430.034790$:5702.9 -..343974-078.3948.:29.78. 8:3.5.83943 &3.7.- -..7:3.2..3.32./.  8.5.3503843.3.3.3-..5.3.943.9.0 .3$0.848.3. .8.2..05.83!5530 4203 8&3.9%47-.38.-.8.9.39.0789 .33.802-70   8.89.33.2./48&3/48-.9.3:3.39.9....9-.4335..39-4.3.0:3 8.&390/094/89 :7.98.38.8.334-073.3202-7430397.3.23.   8.3.9...3.8 $.0.32.-3.7.3.3884.5.094/89 -..5./0/0709..5483.832.2.9/3.9:5.79. 35.9:438.2. 3.548..38.$480-.5.38.93 3899:8435.9./43!53..5.890783.33422430.:5.8/..507.!5530...2 3:898.. .   .2./073534  $-..$.3:48.35488433.3:43 $03.8. 5.3.2..33!.3.8.32. ..   5.90 .37.83.3/../$.3948.3948.980 !708/0390 820N.32. !0/74 8.  01:89. $.9..5.3.3534. 5...2.3948.3 8889.043.9.548.:70.709.9.9./48&3/48-.9.38..3073...3 5.3  443:4 8.7.425.95.5./$.3948 8.38.47547.8...9 5./43..-.5.:894.. .33..034790$:5702./$.8.:384/3$.3:0#4.80..38.8.394883.92.3708:9..2:3.33.5.93.843 $.8.53.7:3.-.2.89.5.3.. 3.2.3.9..8..2.9.301:89.-:2./$.3:3/07944 8.47/.7  -.3.3-..3 5..9-..38.32389743.5.3:43094/89 :48.43 $.370839703.88.5:39.3 .38.8.5.3..79203941:89.03443802-70 .83.3570 -.35.88.9.3.3:3:3.88.-.3994730 0307.38.3../$. .7:3.07898. .7.  -..32.3 020703.98.32.35.3:3:25.--.3080 5078.3-.9./48.3.3443 4-02-7039.3948..4  .8 .9..738.20394-.83:7848.8...8.353:343!5530/:..8...5...$970098.8. $.3.38.3 2..3-..$50.23.07898.4 3.8..38...8843 $./43!5530.935...3 38..

7.0394.3.9.5: .3/.9.3:2.2:.8.3.9 2. 3.5.-..-.3:3.2..3.3..08 4.9.3/ 5. .7 .43 $:-.3/.4/0 .93.8.2.2:.33.3 $..4.3./2.3..5.74770.32..5: ..3 8.3.335.9:7.33.83.35.3..5.88.3 8.3.   $. $ .8 3.5..3.:25..8.38.3.8..5: .3.:3.3.8...8..5:.33.3 2.3/:2..33.8433594397-48. 5.547..3..9:2:4332.33.5./33..438.333.4339.3..38..3-.5: .790/0..5:.3.5.39. 3.5.3  0 .353..33 5.8.3 83.39.5.93.9. 98$0-. 8 :.:8.9. .39. 3..5.8.385../.-.5: ..9.33.9.8.34.53:34 $.9..35.3.39.358.9:$...8. .9.3.3...3/72.8.83/..353.9.38.2.3 2.3.5.8.8344-8.8433..2.33.0307.2.7394.:8..9.3.7..-38..9.8./..458.38.:3.3 3..33.8.932.38.73.43.393.8.3./2. . 2.38.3-.7.32.-38.2.3-:.-8 ..0/4'.9.8%077.5.3..32.35..5.4/:2.33:2.38.33 2.38074843.8947..9..7..2./0.3...93. !479:083.3 3....7.32.3.7.8.9332.548.8.3/72.3.58.9:3432.5./0  $0:3/.34 '..33.3. 3.2.7.93.8..83.-9./..$.3.85..5: .3.3.35. .5:.93....3.2.353:3438..3/0.93-...2.0.3 2.:2....3...85.9/94 .5:.3.8:/:.9.38..74770.3/72.:8.3.9.5:-.3!73808./4/ 14 ' ..:.98-8...3.9 -.. 3...593. 2.5:8.:5.3.9.3/.32.32.593..5:..3.3. 32.3.32. .3390708 8.. 5.720/0.4743.9../0.2.3.3.7.3.5.45.89.89.5.8.9.3.34 ..33.3.7.8.3.32.3 ..33.3.9. $ 7.5:. ::8. .93.-733.3 .-38.9.38. 3.9..2:3..52:3.9.34397.7.2..9..8.43  8358.32.2..  5    ..9.3.9..35.9.2. 8.9...-.. :3.3.93/.3.3.-38.3:5. 5.2.3/.34 .8.394  ..8.2.32.4..3  $.3703.:2.9/ 8323 35.48.3.5.-:9 53.5.8.:349.8.8.. 3423.93.3.32.9.3.3.5.74438..8.8.83/48/08.3.0.3.5.83.3.0..0.3...8/03/..8.  .38..0784   32.9:38.97-4  03/.9.3..5.8.953..5: ..938..3.34.!:9  $.3...43.3.38947.83335.32.8.38.3.993:9:733.5.88..3.:.83. 8.3.3.8.32... 3.3 8.8. $3.3. 3.9.3.3 .:.3.3:9:7.5:-.:53.93..343.933.3.3 8.8/...9..82.3..3.337..3 2.2.8.3.2.748.8.3.5.33..39432.:32.8.7.-:.3.5.39.-383.25:943574094 :9482:.394 2.8.5...42:3/. 8.3:3:.2.8 2. :2.:393..8.3..3.!./2.83.3.5:.5:.8.3.88.:8.4 4250/07.5:.7.32.3.32.2.8.3. 2..83.5:.-3 3.3.93.32.

  .