Mga Gabay sa Wastong Nutrisyon Para sa Pilipino

)
Ang mga Gabay sa Wastong Nutrisyon Para sa Pilipino ay mga pangunahing rekomendasyon upang maitaguyod ang mabuting kalusugan at wastong nutrisyon ng mga Pilipino.

6. Kumain araw-araw ng mga 1. Kumain ng iba’t ibang uri ng pagkain pagkaing niluto sa mantika o edible oil. araw-araw.

7. Uminom ng gatas araw-araw at kumain ng mga produkto nito, mga pagkaing 2. Pasusuhin ang sanggol ng gatas ng ina mayaman sa kalsiyum gaya ng maliliit na isda lamang mula pagkasilang hanggang 6 na buwan (tulad ng dilis) at madahong berdeng gulay. at saka bigyan ng mga angkop na pagkain habang pinapasuso pa.

8. Gumamit ng iodized salt (asin na 3. Panatilihin ang tamang paglaki ng bata sa pamamagitan ng palagiang pagsubaybay may yodo) subali’t iwasan ang masyadong maalat na pagkain. sa kanyang timbang. 9. Kumain ng malinis at ligtas na pagkain.

4. Kumain ng isda, karne, manok, o tuyong butong-gulay.

10. Para sa malusog na pamumuhay at 5. Kumain ng maraming gulay, prutas at wastong nutrisyon, mag-ehersisyo nang lamang-ugat. palagian, huwag manigarilyo, at iwasan ang pag-inom ng alak.

MGA TIPS PARA SA ANAK NA PIHIKAN SA PAGKAIN Tuesday, 16 February 2010 05:34 Kalimitang maririnig sa mga bata ang “ayaw kong kumain”, o “ayaw ko ng pagkain”. Kung kaya kalimitang namang maririnig sa mga magulang ay; “paano mahihikayat ang mga bata

gov.ph o mar_v_c@yahoo. Capanzana.gov. Ang impormasyong ito ay hatid sa inyo ng FNRI-DOST. Maaari ding bisitahin ang FNRI website: http://www. sumulat o tumawag kay Dr. Bilang magulang dapat maging halimbawa o modelo ng kaugalian sa pagkain.ph < Prev Next > . dapat maintindihan na ang pagiging pihikan ng mga bata sa pagkain ay normal lang.na kumain ng ibat-ibang uri ng pagkain lalo na ng gulay at prutas”? Bilang magulang. Narito ang maaaring gawin upang mahikayat ang mga bata na kumain ng sapat: • Ang kaugalian sa pagkain o food habits ay kailangang mahubog habang bata pa. ang pangunahing ahensiya ng gobyerno sa pananaliksik sa pagkain at nutrisyon.fnri. Ang pagkain ay kailangan para sa malusog na pangangatawan at ito ang dapat nating ipaunawa sa kanila. Direktor. Mario V. laki ng dulot at temperatura ng pagkain. • Huwag pilitin ang bata na kumain. Ang mga bata ay sensitibo sa kulay. • Maging artistic sa paghahanda ng pagkain upang mahikayat ang bata na kumain. Siguraduhin na malayo sa oras ng main meals ang merienda. texture.dost. Dapat matuto ang mga bata na kumain ng ibat-ibang uri ng pagkain habang bata pa sila. Magiging dahilan lang ito ng lalong pag-ayaw sa pagkain. Tandaan natin na ang mga bata ay great imitator o magaling manggaya. Para sa karagdagang impormasyon at kaalaman sa pagkain at nutrisyon. lasa.dost.com o sa telepono bilang 8372934/837-3164. Gumamit ng ibat-ibang hugis at kulay kapag naghahanda ng pagkain. FNRI-DOST sa kanyang email address: mvc@fnri. • Huwag gamitin ang pagkain na premyo o parusa sa bata. • Limitahan ang pagbibigay ng merienda. sa dahilan na ang kanilang panlasa ay kaiba sa mga matatanda.

bitamina at mineral. capped sa pamamagitan ng bunga. which is one of the reasons why the total caloric intake is very low. Leafy greens and vitamin C rich fruits are the best sources of vitamins and minerals. On the average. na kung saan ay isa sa mga dahilan kung bakit ang kabuuang pagkainit ng paggamit ay masyadong mababa. seafoods. pati na rin tuyo na beans at mani. kamoteng kahoy at "gabi sa pangkalahatan. habang ang mga taba at langis ibahagi ang hindi bababa sa fruits in volume and bulk. as well as invisible fats contained in animal foods and some fruits and nuts. seafoods. The Therefore. Sa ang average na. Rice and other cereals occupy the major bulk in the diet. isang simple at madaling-sundin ang pang-araw-araw na pagkain na gabay para sa mga Pilipino. gayunman. Finally. ay pinapayuhan na kumain ng higit pa sa mga pagkain . Malabay gulay at rich bunga ng bitamina C ay ang pinakamahusay na mga pinagkukunan ng mga bitamina at pagkaing magaspang. ang Filipino sa pagkain ay kulang sa taba. meat. contributes the major part of the carbohydrates in the diet together with bread. The Food Guide Pyramid is but one of the many nutritional and dietary tools and guidelines developed by the FNRI to help the Filipino achieve good health and nutrition. Gulay tumagal ng hanggang isang mas malaking lugar kaysa sa mga bunga sa dami at bulk. kasama pandiyeta hibla o You are advised to eat more of these foods. Rice at iba pang mga butil ay sakupin ng mga pangunahing bulk sa pagkain. mais at rootcrops na tulad ng kamote. A viand or "ulam" is a combination of vegetables and fish or other animal protein sources. vitamins and minerals. Sa wakas. Isang ulam o "ulam" ay isang kumbinasyon ng mga gulay at isda o iba pang mga pinagkukunan ng protina ng hayop. Filipinos are only taking 15% of the calories from fat. mineral. plus dietary fiber or roughage. Ikaw The third level consists of animal protein foods like fish. Ang ikatlong antas ay binubuo ng mga pagkain ng hayop protina tulad ng isda. Gabay na nagtuturo sa moderation sa ilang habang emphasizing ang kahalagahan ng iba pang mga pagkain. The guide teaches moderation in some while emphasizing the importance of other foods. In general. Ang Food Guide Pyramid ay nagtuturo sa prinsipyo ng pagkain ng iba't-ibang mga pagkain araw-araw sa ang karapatan na halaga. Ang Food Guide Pyramid ay ngunit ang isa sa sa maraming mga nutritional at pandiyeta mga gamit at mga alituntunin na binuo sa pamamagitan ng FNRI sa matulungan ang mga Filipino sa makamit ang dami at bulk. the Filipino diet is lacking in fat. as well as dried beans and nuts. manok. Vegetables take up a bigger area than kalusugan at nutrisyon. carbohydrate foods are at the base of the pyramid and are for liberal consumption to meet 55 to 70% of energy needs. at the tip of the pyramid are the fats and oils that are to be taken just enough. magandang . Mga gulay at prutas ay bumubuo sa ikalawang antas ng pyramid. Samakatuwid. while fats and oils share the least in volume and bulk.Ang Pagkain at Nutrisyon Research Institute (FNRI) ay nakabuo ng isang pyramid ng pagkain (tingnan ang tayahin sa ibaba). These foods are recommended for moderate consumption as they supply high quality protein. corn and rootcrops such as sweet potato. It ". The food guide pyramid is a graphic translation of the current "Your Guide to Good Nutrition" based on the usual dietary pattern of Filipinos in general. Maaari mong mapabuti ang pagkainit ng paggamit sa pamamagitan ng ubos sapat na makikita taba tulad ng margarin at mantikilya. Vegetables and fruits constitute the second level of the pyramid. You can improve caloric intake by consuming enough visible fats such as margarine and butter. Ang gabay ng pyramid ng pagkain ay isang graphic na pagsasalin ng ang kasalukuyang "Ang iyong Gabay sa Mabuting Nutrisyon" batay sa karaniwang pandiyeta pattern ng mga Pilipino usual Filipino diet consists mainly of rice. Sa pangkalahatan. Ang karaniwang Filipino sa pagkain ay binubuo pangunahin ng kanin . gatas at mga produkto ng pagawaan ng gatas. cassava and "gabi". poultry. Ito contributes ng mga pangunahing bahagi ng carbohydrates sa pagkain sa kasama ng tinapay. capped by fruits. sa dulo ng ang pyramid ay ang mga taba at langis na na kinuha lamang sapat . however. ang mga Pilipino lamang ang pagkuha ng 15% ng ang calories mula sa taba. milk and dairy products. pati na rin invisible taba na nakapaloob sa pagkain ng hayop at ilang mga bunga at mani. The Food Guide Pyramid teaches the principle of eating a variety of foods every day at the right amounts. ang karbohidrat pagkain ay sa base ng pyramid at para sa liberal na consumption upang matugunan ang 55-70% ng mga pangangailangan ng enerhiya. Ang mga pagkain na ito ay inirerekomenda para sa katamtaman consumption bilang supply sila ng mga de-kalidad na protina . karne.

o iwasan ang malamig na pagkain para sa 'malamig' na sakit. Hindi natin dapat gaanong ipagalala ang pagkaing maaaring makasama sa isang maysakit. o hindi dapat kainin kapag sila ay may sakit. Mas kailangan ng taong may sakit ang mga pagkaing pampalaki ng katawan kaysa isang taong malusog. Madalas. Gayundin naman. ang mga bagay na nakasasama sa atin kapag wala tayong sakit ay higit na nakasasama kapag tayo'y may sakit. Mas dapat nating isipin ang mga pagkaing makatutulong sa kanya para lumusog at gumaling―halimbawa: prutas. Iwasan ang gma bagay na ito:  Ang alak ay nagiging sanhi o nakapagpapalala ng sakit sa atay. Paalala: Ang mga pagkaing mabuti sa atin kung wala tayong sakit ay siya ring makabubuti sa atin kung tayo'y may sakit. sakit sa bituka. Makatwiran ang ilan sa mga paniwalang ito. itlog at isda. gatas.Mga Bagay na Dapat Iwasan sa Pagkain Maraming tao ang naniniwala na maraming uri ng pagkaing makasasama sa kanila.' at ayawan ang mainit na pagkain para sa 'mainit' na sakit. karne. Maaaring isipin nilang ang ibang uri ng pagkain ay 'mainit' at ang iba ay 'malamig. Bilang pangkalahatang tuntunin. gulay. O maaaring maniwala sila na maraming iba't ibang pagkain ang masama para sa isang inang bagong panganak. at mga sakit na may kaugnayan sa ugat. ang mga pagkaing inaakala ng mga tao na dapat nilang iwasan kapag may sakit sila. Nagiging sanhi rin ito ng mga problemang panlipunan. pero ang iba ay nakasasama kaysa nakabubuti. . ay siya mismong mga pagkaing kailangan nila upang gumaling.

May ilang sakit na nangangailangan ng di-pagkain ng ilang tiyak na pagkain. may asukal na maaaring makatulong sa pagbibigay ng sustansiya sa isang taong malubha ang sakit o batang kulang na kulang sa sustansiya ang katawan. Ang labis na mamantika at maanghang na pagkain o labis na kape ay maaaring maging sanhi ng ulser sa tiyan at iba pang problemang kaugnay ng pagtunaw ng pagkain. hika. nakabubulok ng ngipin. Gayunman. at maging isa sa mga dahilan ng kanser sa bituka. ay dapat kumain ng kaunting asin o umiwas sa pagkain nito. o namamanas ang paa. . at brongkitis. Ang paninigarilyo ay higit na masama sa mga taong may sakit sa baga. Ang ulser sa bituka at diabetes ay nangangailangan din ng mga piling pagkain. Ang sobrang asin ay hindi mabuti kahit kaninong tao. tulad ng tuberkulosis. Halimbawa. Ang labis na asukal at matatamis na pagkain ay nakapagpapawal ng ganang kumain. maaaring maging sanhi ng sakit sa puso. sakit sa puso.   Ang paninigarilyo ay maaaring maging sanhi ng paulit-ulit na ubo (pangmatagalan) o kanser sa baga at iba pang karamdaman. ang mga taong may alta presyon.

minerals .Nutrisyon ay ang agham na pag-aaral ang proseso sa pamamagitan ng kung aling mga organismo ng buhay kumuha ang lahat ng mga bagay na kailangan para sa kanila upang mabuhay at lumago. at ilang mga macromolecules. nutrition consists of diet (what you take in) and metabolism (what happens to it after it enters your body). mineral. which are defined as substances that the body cannot make on its own and include things like vitamins . Nutrisyon nakatutok sa ang papel ng mga nutrients. Talaga. kung saan ay tinukoy bilang mga sangkap na ang katawan ay hindi maaaring gumawa sa sarili nitong at isama ang mga bagay tulad ng mga bitamina. ang nutrisyon ay binubuo ng pagkain (kung ano ang kumuha sa iyo sa) at metabolismo (kung ano ang mangyayari dito matapos ang nagpasok ng iyong katawan). Nutrition focuses on the role of nutrients . and certain macromolecules. . Basically.

. ang nutrisyon ay binubuo ng pagkain (kung ano ang kumuha sa iyo sa) at metabolismo (kung ano ang mangyayari dito matapos ang nagpasok ng iyong katawan).Talaga.